- उट्टङ्कितपाठः पराङ्कुशाचार्यजालक्षेत्राल् लब्धः। अध्ययनसम्पादनसौकर्याभ्याम् अत्र रक्षितः।
इ॒षे त्वा᳚ । त्वो॒र्जे । ऊ॒र्जे त्वा᳚ । त्वा॒ वा॒यवः॑ । वा॒यव॑स्स्थ । स्थो॒पा॒यवः॑ । उ॒पा॒यव॑स्स्थ । उ॒पा॒यव॒ इत्यु॑प-आ॒यवः॑ । स्थ॒ दे॒वः । दे॒वो वः॑ । व॒स्स॒वि॒ता । स॒वि॒ता प्र । प्राऽर्प॑यतु । अ॒र्प॒य॒तु॒ श्रेष्ठ॑तमाय । श्रेष्ठ॑तमाय॒ कर्म॑णे । श्रेष्ठ॑तमा॒येति॒ श्रेष्ठ॑-त॒मा॒य॒ । कर्म॑ण॒ आ । आ प्या॑यध्वम् । प्या॒य॒ध्व॒म॒घ्नि॒याः॒ । अ॒घ्नि॒या॒ दे॒व॒भा॒गम् । दे॒व॒भा॒गमूर्ज॑स्वतीः । दे॒व॒भा॒गमिति॑ देव-भा॒गम् । ऊर्ज॑स्वती॒ पय॑स्वतीः । पय॑स्वती प्र॒जाव॑तीः । प्र॒जाव॑तीरनमी॒वाः । प्र॒जाव॑ती॒रिति॑ प्र॒जा-व॒तीः॒ । अ॒न॒मी॒वा अ॑य॒ख्ष्माः । अ॒य॒ख्ष्मा मा । मा वः॑ । व॒स्स्ते॒नः । स्ते॒न ई॑शत । ई॒श॒त॒ मा । माऽघशꣳ॑सः । अ॒घशꣳ॑सो रु॒द्रस्य॑ । अ॒घशꣳ॑स॒ इत्य॒घ-श॒ꣳ॒सः॒ । रु॒द्रस्य॑ हे॒तिः । हे॒ति परि॑ । परि॑ वः । वो॒ वृ॒ण॒क्तु॒ । वृ॒ण॒क्तु॒ ध्रु॒वाः । ध्रु॒वा अ॒स्मिन्न् । अ॒स्मिन्गोप॑तौ । गोप॑तौ स्यात । गोप॑ता॒विति॒ गो-प॒तौ॒ । स्या॒त॒ ब॒ह्वीः । ब॒ह्वीर्यज॑मानस्य । यज॑मानस्य प॒शून् । प॒शून्पा॑हि । पा॒हीति॑ पाहि ॥ (1) ॥1॥
य॒ज्ञस्य॑ घो॒षत् । घो॒षद॑सि । अ॒सि॒ प्रत्यु॑ष्टम् । प्रत्यु॑ष्ट॒ꣳ॒ रख्षः॑ । प्रत्यु॑ष्ट॒मिति॒ प्रति॑-उ॒ष्ट॒म्॒ । रख्ष॒ प्रत्यु॑ष्टाः । प्रत्यु॑ष्टा॒ अरा॑तयः । प्रत्यु॑ष्टा॒ इति॒ प्रति॑-उ॒ष्टाः॒ । अरा॑तय॒ प्र । प्रेयम् । इ॒यम॑गात् । अ॒गा॒द्धि॒षणा᳚ । धि॒षणा॑ ब॒र्हिः । ब॒र्हिरच्छ॑ । अच्छ॒ मनु॑ना । मनु॑ना कृ॒ता । कृ॒ता स्व॒धया᳚ । स्व॒धया॒ वित॑ष्टा । स्व॒धयेति॑ स्व-धया᳚ । वित॑ष्टा॒ ते । वित॒ष्टेति॒ वि-त॒ष्टा॒ । त आ । आ व॑हन्ति । व॒ह॒न्ति॒ क॒वयः॑ । क॒वय॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚द्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॒ जुष्ट᳚म् । जुष्ट॑मि॒ह । इ॒ह ब॒र्हिः । ब॒र्हिरा॒सदे᳚ । आ॒सदे॑ दे॒वाना᳚म् । आ॒सद॒ इत्या᳚-सदे᳚ । दे॒वाना᳚म्परिषू॒तम् । प॒रि॒षू॒तम॑सि । प॒रि॒षू॒तमिति॑ परि-सू॒तम् । अ॒सि॒ व॒र्षवृ॑द्धम् । व॒र्षवृ॑द्धमसि । व॒र्षवृ॑द्ध॒मिति॑ व॒र्ष-वृ॒द्ध॒म्॒ । अ॒सि॒ देव॑बर्हिः । देव॑बर्हि॒र्मा । देव॑बर्हि॒रिति॒ देव॑-ब॒र्॒हिः॒ । मा त्वा᳚ । त्वा॒ऽन्वक् । अ॒न्वङ्मा । मा ति॒र्यक् । ति॒र्यक्पर्व॑ । पर्व॑ ते । ते॒ रा॒ध्या॒स॒म्॒ । रा॒ध्या॒स॒मा॒च्छे॒त्ता । आ॒च्छे॒त्ता ते᳚ । आ॒च्छे॒त्तेत्या᳚-छे॒त्ता । ते॒ मा । मा रि॑षम् । रि॒ष॒न्देव॑बर्हिः । देव॑बर्हिश्श॒तव॑ल्शम् । देव॑बर्हि॒रिति॒ देव॑-ब॒र्॒हिः॒ । श॒तव॑ल्शँ॒व्वि । श॒तव॑ल्श॒मिति॑ श॒त-व॒ल्॒श॒म्॒ । वि रो॑ह । रो॒ह॒ स॒हस्र॑वल्शाः । स॒हस्र॑वल्शा॒ वि । स॒हस्र॑वल्शा॒ इति॑ स॒हस्र॑-व॒ल्॒शाः॒ । (2)
वि व॒यम् । व॒यꣳ रु॑हेम । रु॒हे॒म॒ पृ॒थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्यास्स॒म्पृचः॑ । स॒म्पृच॑ पाहि । स॒म्पृच॒ इति॑ सं-पृचः॑ । पा॒हि॒ सु॒स॒म्भृता᳚ । सु॒स॒म्भृता᳚ त्वा । सु॒स॒म्भृतेति॑ सु-स॒म्भृता᳚ । त्वा॒ सम् । सम्भ॑रामि । भ॒रा॒म्यदि॑त्यै । अदि॑त्यै॒ रास्ना᳚ । रास्ना॑ऽसि । अ॒सी॒न्द्रा॒ण्यै । इ॒न्द्रा॒ण्यै स॒न्नह॑नम् । स॒न्नह॑नम्पू॒षा । स॒न्नह॑न॒मिति॑ सं-नह॑नम् । पू॒षा ते᳚ । ते॒ ग्र॒न्थिम् । ग्र॒न्थिङ्ग्र॑थ्नातु । ग्र॒थ्ना॒तु॒ सः । स ते᳚ । ते॒ मा । माऽऽस्था᳚त् । आ स्था᳚त् । स्था॒दिन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य त्वा । त्वा॒ बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या॒मुत् । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म्॒ । उद्य॑च्छे । य॒च्छे॒ बृह॒स्पतेः᳚ । बृह॒स्पते᳚र्मू॒र्ध्ना । मू॒र्ध्ना ह॑रामि । ह॒रा॒म्यु॒रु । उ॒र्व॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मनु॑ । अन्वि॑हि । इ॒हि॒ दे॒व॒ङ्ग॒मम् । दे॒व॒ङ्ग॒मम॑सि । दे॒व॒ङ्ग॒ममिति॑ देवं-ग॒मम् । अ॒सीत्य॑सि ॥ (3) ॥2॥
शुन्ध॑ध्व॒न्दैव्या॑य । दैव्या॑य॒ कर्म॑णे । कर्म॑णे देवय॒ज्यायै᳚ । दे॒व॒य॒ज्यायै॑ मात॒रिश्व॑नः । दे॒व॒य॒ज्याया॒ इति॑ देव-य॒ज्यायै᳚ । मा॒त॒रिश्व॑नो घ॒र्मः । घ॒र्मो॑ऽसि । अ॒सि॒ द्यौः । द्यौर॑सि । अ॒सि॒ पृ॒थि॒वी । पृ॒थि॒व्य॑सि । अ॒सि॒ वि॒श्वधा॑याः । वि॒श्वधा॑या असि । वि॒श्वधा॑या॒ इति॑ वि॒श्व-धा॒याः॒ । अ॒सि॒ प॒र॒मेण॑ । प॒र॒मेण॒ धाम्ना᳚ । धाम्ना॒ दृꣳह॑स्व । दृꣳह॑स्व॒ मा । मा ह्वाः᳚ । ह्वा॒र्वसू॑नाम् । वसू॑नाम्प॒वित्र᳚म् । प॒वित्र॑मसि । अ॒सि॒ श॒तधा॑रम् । श॒तधा॑रँ॒व्वसू॑नाम् । श॒तधा॑र॒मिति॑ श॒त-धा॒र॒म्॒ । वसू॑नाम्प॒वित्र᳚म् । प॒वित्र॑मसि । अ॒सि॒ स॒हस्र॑धारम् । स॒हस्र॑धारꣳ हु॒तः । स॒हस्र॑धार॒मिति॑ स॒हस्र॑-धा॒र॒म्॒ । हु॒तस्स्तो॒कः । स्तो॒को हु॒तः । हु॒तो द्र॒फ्सः । द्र॒फ्सो᳚ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ बृह॒ते । बृ॒ह॒ते नाका॑य । नाका॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚म् । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒ꣳ॒ सा । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒मिति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वीभ्या᳚म् । सा वि॒श्वायुः॑ । वि॒श्वायु॒स्सा । वि॒श्वायु॒रिति॑ वि॒श्व-आ॒युः॒ । सा वि॒श्वव्य॑चाः । वि॒श्वव्य॑चा॒स्सा । वि॒श्वव्य॑चा॒ इति॑ वि॒श्व-व्य॒चाः॒ । सा वि॒श्वक॑र्मा । वि॒श्वक॑र्मा॒ सम् । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । सम्पृ॑च्यध्वम् । पृ॒च्य॒ध्व॒मृ॒ता॒व॒रीः॒ । ऋ॒ता॒व॒री॒रू॒र्मिणीः᳚ । ऋ॒ता॒व॒री॒रित्यृ॑त-व॒रीः॒ । ऊ॒र्मिणी॒र्मधु॑मत्तमाः । मधु॑मत्तमा म॒न्द्राः । मधु॑मत्तमा॒ इति॒ मधु॑मत्-त॒माः॒ । म॒न्द्रा धन॑स्य । धन॑स्य सा॒तये᳚ । सा॒तये॒ सोमे॑न । सोमे॑न त्वा । त्वा । आ त॑नच्मि । त॒न॒च्मीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य॒ दधि॑ । दधि॒ विष्णो᳚ । विष्णो॑ ह॒व्यम् । विष्णो॒ इति॒ विष्णो᳚ । ह॒व्यꣳ र॑ख्षस्व । र॒ख्ष॒स्वेति॑ रख्षस्व ॥ (4) ॥3॥
कर्म॑णे वाम् । वा॒न्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑श्शकेयम् । श॒के॒यँ॒व्वेषा॑य । वेषा॑य त्वा । त्वा॒ प्रत्यु॑ष्टम् । प्रत्यु॑ष्ट॒ꣳ॒ रख्षः॑ । प्रत्यु॑ष्ट॒मिति॒ प्रति॑-उ॒ष्ट॒म्॒ । रख्ष॒ प्रत्यु॑ष्टाः । प्रत्यु॑ष्टा॒ अरा॑तयः । प्रत्यु॑ष्टा॒ इति॒ प्रति॑-उ॒ष्टाः॒ । अरा॑तयो॒ धूः । धूर॑सि । अ॒सि॒ धूर्व॑ । धूर्व॒ धूर्व॑न्तम् । धूर्व॑न्त॒न्धूर्व॑ । धूर्व॒ तम् । तँय्यः । यो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान्धूर्व॑ति । धूर्व॑ति॒ तम् । तन्धू᳚र्व । धू॒र्व॒ यम् । यँव्व॒यम् । व॒यन्धूर्वा॑मः । धूर्वा॑म॒स्त्वम् । त्वन्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मसि । अ॒सि॒ सस्नि॑तमम् । सस्नि॑तम॒म्पप्रि॑तमम् । सस्नि॑तम॒मिति॒ सस्नि॑-त॒म॒म्॒ । पप्रि॑तम॒ञ्जुष्ट॑तमम् । पप्रि॑तम॒मिति॒ पप्रि॑-त॒म॒म्॒ । जुष्ट॑तमँ॒व्वह्नि॑तमम् । जुष्ट॑तम॒मिति॒ जुष्ट॑-त॒म॒म्॒ । वह्नि॑तमन्देव॒हूत॑मम् । वह्नि॑तम॒मिति॒ वह्नि॑-त॒म॒म्॒ । दे॒व॒हूत॑म॒मह्रु॑तम् । दे॒व॒हूत॑म॒मिति॑ देव-हूत॑मम् । अह्रु॑तमसि । अ॒सि॒ ह॒वि॒र्धान᳚म् । ह॒वि॒र्धान॒न्दृꣳह॑स्व । ह॒वि॒र्धान॒मिति॑ हविः-धान᳚म् । दृꣳह॑स्व॒ मा । मा ह्वाः᳚ । ह्वा॒र्मि॒त्रस्य॑ । मि॒त्रस्य॑ त्वा । त्वा॒ चख्षु॑षा । चख्षु॑षा॒ प्र । प्रेख्षे᳚ । ई॒ख्षे॒ मा । मा भेः । भेर्मा । मा सम् । सँव्वि॑क्थाः । वि॒क्था॒ मा । मा त्वा᳚ । त्वा॒ हि॒ꣳ॒सि॒ष॒म्॒ । (5)
हि॒ꣳ॒॒सिष॒मु॒रु । उ॒रु वाता॑य । वाता॑य दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ त्वा । त्वा॒ स॒वि॒तुः । स॒वि॒तु प्र॑स॒वे । प्र॒स॒वे᳚ऽश्विनोः᳚ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । अ॒श्विनो᳚र्बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या᳚म्पू॒ष्णः । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म्॒ । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । हस्ता᳚भ्याम॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ जुष्ट᳚म् । जुष्ट॒न्निः । निर्व॑पामि । व॒पा॒म्य॒ग्नीषोमा᳚भ्याम् । अ॒ग्नीषोमा᳚भ्यामि॒दम् । अ॒ग्नीषोमा᳚भ्या॒मित्य॒ग्नी-सोमा᳚भ्याम् । इ॒दन्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मि॒दम् । इ॒दमु॑ । उ॒ नः॒ । न॒स्स॒ह । स॒ह स्फा॒त्यै । स्फा॒त्यै त्वा᳚ । त्वा॒ न । नाऽरा᳚त्यै । अरा᳚त्यै॒ सुवः॑ । सुव॑र॒भि । अ॒भि वि । वि ख्ये॑षम् । ख्ये॒षँ॒व्वै॒श्वा॒न॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रञ्ज्योतिः॑ । ज्योति॒र्दृꣳह॑न्ताम् । दृꣳह॑न्ता॒न्दुर्याः᳚ । दुर्या॒ द्यावा॑पृथि॒व्योः । द्यावा॑पृथि॒व्योरु॒रु । द्यावा॑पृथि॒व्योरिति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒व्योः । उ॒र्व॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मनु॑ । अन्वि॑हि । इ॒ह्यदि॑त्याः । अदि॑त्यास्त्वा । त्वो॒पस्थे᳚ । उ॒पस्थे॑ सादयामि । उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प-स्थे॒ । सा॒द॒या॒म्यग्ने᳚ । अग्ने॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यꣳ र॑ख्षस्व । र॒ख्ष॒स्वेति॑ रख्षस्व ॥ (6) ॥4॥
दे॒वो वः॑ । व॒स्स॒वि॒ता । स॒वि॒तोत् । उत्पु॑नातु । पु॒ना॒त्वच्छि॑द्रेण । अच्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण । प॒वित्रे॑ण॒ वसोः᳚ । वसो॒स्सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ । र॒श्मिभि॒रापः॑ । र॒श्मिभि॒रिति॑ र॒श्मि-भिः॒ । आपो॑ देवीः । दे॒वी॒र॒ग्रे॒पु॒वः॒ । अ॒ग्रे॒पु॒वो॒ अ॒ग्रे॒गु॒वः॒ । अ॒ग्रे॒पु॒व॒ इत्य॑ग्रे-पु॒वः॒ । अ॒ग्रे॒गु॒वोऽग्रे᳚ । अ॒ग्रे॒गु॒व॒ इत्य॑ग्रे-गु॒वः॒ । अग्र॑ इ॒मम् । इ॒मँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्न॑यत । न॒य॒ताऽग्रे᳚ । अग्रे॑ य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑तिन्धत्त । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म्॒ । ध॒त्त॒ यु॒ष्मान् । यु॒ष्मानिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ऽवृणीत । अ॒वृ॒णी॒त॒ वृ॒त्र॒तूर्ये᳚ । वृ॒त्र॒तूर्ये॑ यू॒यम् । वृ॒त्र॒तूर्य॒ इति॑ वृत्र-तूर्ये᳚ । यू॒यमिन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मवृणीध्वम् । अ॒वृ॒णी॒ध्वँ॒व्वृ॒त्र॒तूर्ये᳚ । वृ॒त्र॒तूर्ये॒ प्रोख्षि॑ताः । वृ॒त्र॒तूर्य॒ इति॑ वृत्र-तूर्ये᳚ । प्रोख्षि॑तास्स्थ । प्रोख्षि॑ता॒ इति॒ प्र-उ॒ख्षि॒ताः॒ । स्था॒ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ वः । वो॒ जुष्ट᳚म् । जुष्ट॒म्प्र । प्रोख्षा॑मि । उ॒ख्षा॒म्य॒ग्नीषोमा᳚भ्याम् । अ॒ग्नीषोमा᳚भ्या॒ꣳ॒ शुन्ध॑ध्वम् । अ॒ग्नीषोमा᳚भ्या॒मित्य॒ग्नी-सोमा᳚भ्याम् । शुन्ध॑ध्व॒न्दैव्या॑य । दैव्या॑य॒ कर्म॑णे । कर्म॑णे देवय॒ज्यायै᳚ । दे॒व॒य॒ज्याया॒ अव॑धूतम् । दे॒व॒य॒ज्याया॒ इति॑ देव-य॒ज्यायै᳚ । अव॑धूत॒ꣳ॒ रख्षः॑ । अव॑धूत॒मित्यव॑-धू॒त॒म्॒ । रख्षोऽव॑धूताः । अव॑धूता॒ अरा॑तयः । अव॑धूता॒ इत्यव॑-धू॒ताः॒ । अरा॑त॒योऽदि॑त्याः । अदि॑त्या॒स्त्वक् । त्वग॑सि । अ॒सि॒ प्रति॑ । प्रति॑ त्वा । त्वा॒ पृ॒थि॒वी । (7)
पृ॒थि॒वी वे᳚त्तु । वे॒त्त्व॒धि॒षव॑णम् । अ॒धि॒षव॑णमसि । अ॒धि॒षव॑ण॒मित्य॑धि-सव॑नम् । अ॒सि॒ वा॒न॒स्प॒त्यम् । वा॒न॒स्प॒त्यम्प्रति॑ । प्रति॑ त्वा । त्वाऽदि॑त्याः । अदि॑त्या॒स्त्वक् । त्वग्वे᳚त्तु । वे॒त्त्व॒ग्नेः । अ॒ग्नेस्त॒नूः । त॒नूर॑सि । अ॒सि॒ वा॒चः । वा॒चो वि॒सर्ज॑नम् । वि॒सर्ज॑नन्दे॒ववी॑तये । वि॒सर्ज॑न॒मिति॑ वि-सर्ज॑नम् । दे॒ववी॑तये त्वा । दे॒ववी॑तय॒ इति॑ दे॒व-वी॒त॒ये॒ । त्वा॒ गृ॒ह्णा॒मि॒ । गृ॒ह्णा॒म्यद्रिः॑ । अद्रि॑रसि । अ॒सि॒ वा॒न॒स्प॒त्यः । वा॒न॒स्प॒त्यस्सः । स इ॒दम् । इ॒दन्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यꣳ सु॒शमि॑ । सु॒शमि॑ शमिष्व । सु॒शमीति॑ सु-शमि॑ । श॒मि॒ष्वेष᳚म् । इष॒मा । आ व॑द । व॒दोर्ज᳚म् । ऊर्ज॒मा । आ व॑द । व॒द॒ द्यु॒मत् । द्यु॒मद्व॑दत । द्यु॒मदिति॑ द्यु-मत् । व॒द॒त॒ व॒यम् । व॒यꣳ स॑ङ्घा॒तम् । स॒ङ्घा॒तञ्जे᳚ष्म । स॒ङ्घा॒तमिति॑ सं-घा॒तम् । जे॒ष्म॒ व॒र्षवृ॑द्धम् । व॒र्षवृ॑द्धमसि । व॒र्षवृ॑द्ध॒मिति॑ व॒र्ष-वृ॒द्ध॒म्॒ । अ॒सि॒ प्रति॑ । प्रति॑ त्वा । त्वा॒ व॒र्षवृ॑द्धम् । व॒र्षवृ॑द्धँव्वेत्तु । व॒र्षवृ॑द्ध॒मिति॑ व॒र्ष-वृ॒द्ध॒म्॒ । वे॒त्तु॒ परा॑पूतम् । परा॑पूत॒ꣳ॒ रख्षः॑ । परा॑पूत॒मिति॒ परा᳚-पू॒त॒म्॒ । रख्ष॒ परा॑पूताः । परा॑पूता॒ अरा॑तयः । परा॑पूता॒ इति॒ परा᳚-पू॒ताः॒ । अरा॑तयो॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑साम्भा॒गः । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सि॒ वा॒युः । वा॒युर्वः॑ । वो॒ वि । वि वि॑नक्तु । वि॒न॒क्तु॒ दे॒वः । दे॒वो वः॑ । व॒स्स॒वि॒ता । स॒वि॒ता हिर॑ण्यपाणिः । हिर॑ण्यपाणि॒ प्रति॑ । हिर॑ण्यपाणि॒रिति॒ हिर॑ण्य-पा॒णिः॒ । प्रति॑ गृह्णातु । गृ॒ह्णा॒त्विति॑ गृह्णातु ॥ (8) ॥5॥
अव॑धूत॒ꣳ॒ रख्षः॑ । अव॑धूत॒मित्यव॑-धू॒त॒म्॒ । रख्षोऽव॑धूताः । अव॑धूता॒ अरा॑तयः । अव॑धूता॒ इत्यव॑-धू॒ताः॒ । अरा॑त॒योऽदि॑त्याः । अदि॑त्या॒स्त्वक् । त्वग॑सि । अ॒सि॒ प्रति॑ । प्रति॑ त्वा । त्वा॒ पृ॒थि॒वी । पृ॒थि॒वी वे᳚त्तु । वे॒त्तु॒ दि॒वः । दि॒वस्स्क॑म्भ॒निः । स्क॒म्भ॒निर॑सि । अ॒सि॒ प्रति॑ । प्रति॑ त्वा । त्वाऽदि॑त्याः । अदि॑त्या॒स्त्वक् । त्वग्वे᳚त्तु । वे॒त्तु॒ धि॒षणा᳚ । धि॒षणा॑ऽसि । अ॒सि॒ प॒र्व॒त्या । प॒र्व॒त्या प्रति॑ । प्रति॑ त्वा । त्वा॒ दि॒वः । दि॒वस्स्क॑म्भ॒निः । स्क॒म्भ॒निर्वे᳚त्तु । वे॒त्तु॒ धि॒षणा᳚ । धि॒षणा॑ऽसि । अ॒सि॒ पा॒र्व॒ते॒यी । पा॒र्व॒ते॒यी प्रति॑ । प्रति॑ त्वा । त्वा॒ प॒र्व॒तिः । प॒र्व॒तिर्वे᳚त्तु । वे॒त्तु॒ दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ त्वा । त्वा॒ स॒वि॒तुः । स॒वि॒तु प्र॑स॒वे । प्र॒स॒वे᳚ऽश्विनोः᳚ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । अ॒श्विनो᳚र्बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या᳚म्पू॒ष्णः । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म्॒ । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । हस्ता᳚भ्या॒मधि॑ । अधि॑ वपामि । व॒पा॒मि॒ धा॒न्य᳚म् । धा॒न्य॑मसि । अ॒सि॒ धि॒नु॒हि । धि॒नु॒हि दे॒वान् । दे॒वान्प्रा॒णाय॑ । प्रा॒णाय॑ त्वा । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । त्वा॒ऽपा॒नाय॑ । अ॒पा॒नाय॑ त्वा । अ॒पा॒नायेत्य॑प-अ॒नाय॑ । त्वा॒ व्या॒नाय॑ । व्या॒नाय॑ त्वा । व्या॒नायेति॑ वि-अ॒नाय॑ । त्वा॒ दी॒र्घाम् । दी॒र्घामनु॑ । अनु॒ प्रसि॑तिम् । प्रसि॑ति॒मायु॑षे । प्रसि॑ति॒मिति॒ प्र-सि॒ति॒म्॒ । आयु॑षे धाम् । धा॒न्दे॒वः । दे॒वो वः॑ । व॒स्स॒वि॒ता । स॒वि॒ता हिर॑ण्यपाणिः । हिर॑ण्यपाणि॒ प्रति॑ । हिर॑ण्यपाणि॒रिति॒ हिर॑ण्य-पा॒णिः॒ । प्रति॑ गृह्णातु । गृ॒ह्णा॒त्विति॑ गृह्णातु ॥ (9) ॥6॥
धृष्टि॑रसि । अ॒सि॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ यच्छ । य॒च्छाऽप॑ । अपा᳚ऽग्ने । अ॒ग्ने॒ऽग्निम् । अ॒ग्निमा॒माद᳚म् । आ॒माद॑ञ्जहि । आ॒माद॒मित्या॑म-अद᳚म् । ज॒हि॒ निः । निष्क्र॒व्याद᳚म् । क्र॒व्यादꣳ॑ सेध । क्र॒व्याद॒मिति॑ क्रव्य-अद᳚म् । से॒धा । आ दे॑व॒यज᳚म् । दे॒व॒यजँ॑व्वह । दे॒व॒यज॒मिति॑ देव-यज᳚म् । व॒ह॒ निर्द॑ग्धम् । निर्द॑ग्ध॒ꣳ॒ रख्षः॑ । निर्द॑ग्ध॒मिति॒ निः-द॒ग्ध॒म्॒ । रख्षो॒ निर्द॑ग्धाः । निर्द॑ग्धा॒ अरा॑तयः । निर्द॑ग्धा॒ इति॒ निः-द॒ग्धाः॒ । अरा॑तयो ध्रु॒वम् । ध्रु॒वम॑सि । अ॒सि॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीन्दृꣳ॑ह । दृ॒ꣳ॒हायुः॑ । आयु॑र्दृꣳह । दृ॒ꣳ॒ह॒ प्र॒जाम् । प्र॒जान्दृꣳ॑ह । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । दृ॒ꣳ॒ह॒ स॒जा॒तान् । स॒जा॒तान॒स्मै । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । अ॒स्मै यज॑मानाय । यज॑मानाय॒ परि॑ । पर्यू॑ह । ऊ॒ह॒ ध॒र्त्रम् । ध॒र्त्रम॑सि । अ॒स्य॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षन्दृꣳह । दृ॒ꣳ॒ह॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णन्दृꣳ॑ह । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । दृ॒ꣳ॒हा॒ऽपा॒नम् । अ॒पा॒नन्दृꣳ॑ह । अ॒पा॒नमित्य॑प-अ॒नम् । दृ॒ꣳ॒ह॒ स॒जा॒तान् । स॒जा॒तान॒स्मै । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । अ॒स्मै यज॑मानाय । यज॑मानाय॒ परि॑ । पर्यू॑ह । ऊ॒ह॒ ध॒रुण᳚म् । ध॒रुण॑मसि । अ॒सि॒ दिव᳚म् । दिव॑न्दृꣳह । दृ॒ꣳ॒ह॒ चख्षुः॑ । चख्षु॑र्दृꣳह । (10)
दृ॒ꣳ॒ह॒ श्रोत्र᳚म् । श्रोत्र॑न्दृꣳह । दृ॒ꣳ॒ह॒ स॒जा॒तान् । स॒जा॒तान॒स्मै । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । अ॒स्मै यज॑मानाय । यज॑मानाय॒ परि॑ । पर्यू॑ह । ऊ॒ह॒ धर्म॑ । धर्मा॑ऽसि । अ॒सि॒ दिशः॑ । दिशो॑ दृꣳह । दृ॒ꣳ॒ह॒ योनि᳚म् । योनि॑न्दृꣳह । दृ॒ꣳ॒ह॒ प्र॒जाम् । प्र॒जान्दृꣳ॑ह । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । दृ॒ꣳ॒ह॒ स॒जा॒तान् । स॒जा॒तान॒स्मै । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । अ॒स्मै यज॑मानाय । यज॑मानाय॒ परि॑ । पर्यू॑ह । ऊ॒ह॒ चितः॑ । चित॑स्स्थ । स्थ॒ प्र॒जाम् । प्र॒जाम॒स्मै । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । अ॒स्मै र॒यिम् । र॒यिम॒स्मै । अ॒स्मै स॑जा॒तान् । स॒जा॒तान॒स्मै । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । अ॒स्मै यज॑मानाय । यज॑मानाय॒ परि॑ । पर्यू॑ह । ऊ॒ह॒ भृगू॑णाम् । भृगू॑णा॒मङ्गि॑रसाम् । अङ्गि॑रसा॒न्तप॑सा । तप॑सा तप्यध्वम् । त॒प्य॒ध्वँ॒य्यानि॑ । यानि॑ घ॒र्मे । घ॒र्मे क॒पाला॑नि । क॒पाला᳚न्युपचि॒न्वन्ति॑ । उ॒प॒चि॒न्वन्ति॑ वे॒धसः॑ । उ॒प॒चि॒न्वन्तीत्यु॑प-चि॒न्वन्ति॑ । वे॒धस॒ इति॑ वे॒धसः॑ ॥ पू॒ष्णस्तानि॑ । तान्यपि॑ । अपि॑ व्र॒ते । व्र॒त इ॑न्द्रवा॒यू । इ॒न्द्र॒वा॒यू वि । इ॒न्द्र॒वा॒यू इती᳚न्द्र-वा॒यू । वि मु॑ञ्चताम् । मु॒ञ्च॒ता॒मिति॑ मुञ्चताम् ॥ (11) ॥7॥
सँव्व॑पामि । व॒पा॒मि॒ सम् । समापः॑ । आपो॑ अ॒द्भिः । अ॒द्भिर॑ग्मत । अ॒द्भिरित्य॑त्-भिः । अ॒ग्म॒त॒ सम् । समोष॑धयः । ओष॑धयो॒ रसे॑न । रसे॑न॒ सम् । सꣳ रे॒वतीः᳚ । रे॒वती॒र्जग॑तीभिः । जग॑तीभि॒र्मधु॑मतीः । मधु॑मती॒र्मधु॑मतीभिः । मधु॑मती॒रिति॒ मधु॑-म॒तीः॒ । मधु॑मतीभिस्सृज्यध्वम् । मधु॑मतीभि॒रिति॒ मधु॑-म॒ती॒भिः॒ । सृ॒ज्य॒ध्व॒म॒द्भ्यः । अ॒द्भ्य परि॑ । अ॒द्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । परि॒ प्रजा॑ताः । प्रजा॑तास्स्थ । प्रजा॑ता॒ इति॒ प्र-जा॒ताः॒ । स्थ॒ सम् । सम॒द्भिः । अ॒द्भि पृ॑च्यध्वम् । अ॒द्भिरित्य॑त्-भिः । पृ॒च्य॒ध्व॒ञ्जन॑यत्यै । जन॑यत्यै त्वा । त्वा॒ सम् । सँय्यौ॑मि । यौ॒म्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये᳚ त्वा । त्वा॒ऽग्नीषोमा᳚भ्याम् । अ॒ग्नीषोमा᳚भ्याम्म॒खस्य॑ । अ॒ग्नीषोमा᳚भ्या॒मित्य॒ग्नी-सोमा᳚भ्याम् । म॒खस्य॒ शिरः॑ । शिरो॑ऽसि । अ॒सि॒ घ॒र्मः । घ॒र्मो॑ऽसि । अ॒सि॒ वि॒श्वायुः॑ । वि॒श्वायु॑रु॒रु । वि॒श्वायु॒रिति॑ वि॒श्व-आ॒युः॒ । उ॒रु प्र॑थस्व । प्र॒थ॒स्वो॒रु । उ॒रु ते᳚ । ते॒ य॒ज्ञप॑तिः । य॒ज्ञप॑ति प्रथताम् । य॒ज्ञप॑ति॒रिति॑ य॒ज्ञ-प॒तिः॒ । प्र॒थ॒ता॒न्त्वच᳚म् । त्वच॑ङ्गृह्णीष्व । गृ॒ह्णी॒ष्वा॒न्तरि॑तम् । अ॒न्तरि॑त॒ꣳ॒ रख्षः॑ । अ॒न्तरि॑त॒मित्य॒न्तः-इ॒त॒म्॒ । रख्षो॒ऽन्तरि॑ताः । अ॒न्तरि॑ता॒ अरा॑तयः । अ॒न्तरि॑ता॒ इत्य॒न्तः-इ॒ताः॒ । अरा॑तयो दे॒वः । दे॒वस्त्वा᳚ । त्वा॒ स॒वि॒ता । स॒वि॒ता श्र॑पयतु । श्र॒प॒य॒तु॒ वर्षि॑ष्ठे । वर्षि॑ष्ठे॒ अधि॑ । अधि॒ नाके᳚ । नाके॒ऽग्निः । अ॒ग्निस्ते᳚ । ते॒ त॒नुव᳚म् । त॒नुव॒म्मा । माऽति॑ । अति॑ धाक् । धा॒गग्ने᳚ । अग्ने॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यꣳ र॑ख्षस्व । र॒ख्ष॒स्व॒ सम् । सम्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा पृच्यस्व । पृ॒च्य॒स्वै॒क॒ताय॑ । ए॒क॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ द्वि॒ताय॑ । द्वि॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ त्रि॒ताय॑ । त्रि॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ॥ (12) ॥8॥
आ द॑दे । द॒द॒ इन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य बा॒हुः । बा॒हुर॑सि । अ॒सि॒ दख्षि॑णः । दख्षि॑णस्स॒हस्र॑भृष्टिः । स॒हस्र॑भृष्टिश्श॒तते॑जाः । स॒हस्र॑भृष्टि॒रिति॑ स॒हस्र॑-भृ॒ष्टिः॒ । श॒तते॑जा वा॒युः । श॒तते॑जा॒ इति॑ श॒त-ते॒जाः॒ । वा॒युर॑सि । अ॒सि॒ ति॒ग्मते॑जाः । ति॒ग्मते॑जा॒ पृथि॑वि । ति॒ग्मते॑जा॒ इति॑ ति॒ग्म-ते॒जाः॒ । पृथि॑वि देवयजनि । दे॒व॒य॒ज॒न्योष॑ध्याः । दे॒व॒य॒ज॒नीति॑ देव-य॒ज॒नि॒ । ओष॑ध्यास्ते । ते॒ मूल᳚म् । मूल॒म्मा । मा हिꣳ॑सिषम् । हि॒ꣳ॒सि॒ष॒मप॑हतः । अप॑हतो॒ऽररुः॑ । अप॑हत॒ इत्यप॑-ह॒तः॒ । अ॒ररु॑ पृथि॒व्यै । पृ॒थि॒व्यै व्र॒जम् । व्र॒जङ्ग॑च्छ । ग॒च्छ॒ गो॒स्थान᳚म् । गो॒स्थानँ॒व्वर्ष॑तु । गो॒स्थान॒मिति॑ गो-स्थान᳚म् । वर्ष॑तु ते । ते॒ द्यौः । द्यौर्ब॑धा॒न । ब॒धा॒न दे॑व । दे॒व॒ स॒वि॒तः॒ । स॒वि॒त॒ प॒र॒मस्या᳚म् । प॒र॒मस्या᳚म्परा॒वति॑ । प॒रा॒वति॑ श॒तेन॑ । प॒रा॒वतीति॑ परा-वति॑ । श॒तेन॒ पाशैः᳚ । पाशै॒र्यः । यो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान्द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ यम् । यञ्च॑ । च॒ व॒यम् । व॒यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्मस्तम् । तमतः॑ । अतो॒ मा । मा मौ᳚क् । मौ॒गप॑हतः । अप॑हतो॒ऽररुः॑ । अप॑हत॒ इत्यप॑-ह॒तः॒ । अ॒ररु॑ पृथि॒व्यै । पृ॒थि॒व्यै दे॑व॒यज॑न्यै । दे॒व॒यज॑न्यै व्र॒जम् । दे॒व॒यज॑न्या॒ इति॑ देव-यज॑न्यै । व्र॒जङ्ग॑च्छ । (13)
ग॒च्छ॒ गो॒स्थान᳚म् । गो॒स्थानँ॒व्वर्ष॑तु । गो॒स्थान॒मिति॑ गो-स्थान᳚म् । वर्ष॑तु ते । ते॒ द्यौः । द्यौर्ब॑धा॒न । ब॒धा॒न दे॑व । दे॒व॒ स॒वि॒तः॒ । स॒वि॒त॒ प॒र॒मस्या᳚म् । प॒र॒मस्या᳚म्परा॒वति॑ । प॒रा॒वति॑ श॒तेन॑ । प॒रा॒वतीति॑ परा-वति॑ । श॒तेन॒ पाशैः᳚ । पाशै॒र्यः । यो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान्द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ यम् । यञ्च॑ । च॒ व॒यम् । व॒यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्मस्तम् । तमतः॑ । अतो॒ मा । मा मौ᳚क् । मौ॒गप॑हतः । अप॑हतो॒ऽररुः॑ । अप॑हत॒ इत्यप॑-ह॒तः॒ । अ॒ररु॑ पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या अदे॑वयजनः । अदे॑वयजनो व्र॒जम् । अदे॑वयजन॒ इत्यदे॑व-य॒ज॒नः॒ । व्र॒जङ्ग॑च्छ । ग॒च्छ॒ गो॒स्थान᳚म् । गो॒स्थानँ॒व्वर्ष॑तु । गो॒स्थान॒मिति॑ गो-स्थान᳚म् । वर्ष॑तु ते । ते॒ द्यौः । द्यौर्ब॑धा॒न । ब॒धा॒न दे॑व । दे॒व॒ स॒वि॒तः॒ । स॒वि॒त॒ प॒र॒मस्या᳚म् । प॒र॒मस्या᳚म्परा॒वति॑ । प॒रा॒वति॑ श॒तेन॑ । प॒रा॒वतीति॑ परा-वति॑ । श॒तेन॒ पाशैः᳚ । पाशै॒र्यः । यो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान्द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ यम् । यञ्च॑ । च॒ व॒यम् । व॒यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्मस्तम् । तमतः॑ । अतो॒ मा । मा मौ᳚क् । (14)
मौ॒ग॒ररुः॑ । अ॒ररु॑स्ते । ते॒ दिव᳚म् । दिव॒म्मा । मा स्कान्॑ । स्का॒न्॒वस॑वः । वस॑वस्त्वा । त्वा॒ परि॑ । परि॑ गृह्णन्तु । गृ॒ह्ण॒न्तु॒ गा॒य॒त्रेण॑ । गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा रु॒द्राः । रु॒द्रास्त्वा᳚ । त्वा॒ परि॑ । परि॑ गृह्णन्तु । गृ॒ह्ण॒न्तु॒ त्रैष्टु॑भेन । त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा । छन्द॑साऽऽदि॒त्याः । आ॒दि॒त्यास्त्वा᳚ । त्वा॒ परि॑ । परि॑ गृह्णन्तु । गृ॒ह्ण॒न्तु॒ जाग॑तेन । जाग॑तेन॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ सवि॒तुः । स॒वि॒तुस्स॒वे । स॒वे कर्म॑ । कर्म॑ कृण्वन्ति । कृ॒ण्व॒न्ति॒ वे॒धसः॑ । वे॒धस॑ ऋ॒तम् । ऋ॒तम॑सि । अ॒स्यृ॒त॒सद॑नम् । ऋ॒त॒सद॑नमसि । ऋ॒त॒सद॑न॒मित्यृ॑त-सद॑नम् । अ॒स्यृ॒त॒श्रीः । ऋ॒त॒श्रीर॑सि । ऋ॒त॒श्रीरित्यृ॑त-श्रीः । अ॒सि॒ धाः । धा अ॑सि । अ॒सि॒ स्व॒धा । स्व॒धा अ॑सि । स्व॒धेति॑ स्व-धा । अ॒स्यु॒र्वी । उ॒र्वी च॑ । चाऽसि॑ । अ॒सि॒ वस्वी᳚ । वस्वी॑ च । चा॒ऽसि॒ । अ॒सि॒ पु॒रा । पु॒रा क्रू॒रस्य॑ । क्रू॒रस्य॑ वि॒सृपः॑ । वि॒सृपो॑ विरफ्शिन्न् । वि॒सृप॒ इति॑ वि-सृपः॑ । वि॒र॒फ्शि॒न्नु॒दा॒दाय॑ । वि॒र॒फ्शि॒निति॑ वि-र॒फ्शि॒न्न्॒ । उ॒दा॒दाय॑ पृथि॒वीम् । उ॒दा॒दायेत्यु॑त्-आ॒दाय॑ । पृ॒थि॒वीञ्जी॒रदा॑नुः । जी॒रदा॑नु॒र्याम् । जी॒रदा॑नु॒रिति॑ जी॒र-दा॒नुः॒ । यामैर॑यन्न् । ऐर॑यञ्च॒न्द्रम॑सि । च॒न्द्रम॑सि स्व॒धाभिः॑ । स्व॒धाभि॒स्ताम् । स्व॒धाभि॒रिति॑ स्व-धाभिः॑ । तान्धीरा॑सः । धीरा॑सो अनु॒दृश्य॑ । अ॒नु॒दृश्य॑ यजन्ते । अ॒नु॒दृश्येत्य॑नु-दृश्य॑ । य॒ज॒न्त॒ इति॑ यजन्ते ॥ (15) ॥9॥
प्रत्यु॑ष्ट॒ꣳ॒ रख्षः॑ । प्रत्यु॑ष्ट॒मिति॒ प्रति॑-उ॒ष्ट॒म्॒ । रख्ष॒ प्रत्यु॑ष्टाः । प्रत्यु॑ष्टा॒ अरा॑तयः । प्रत्यु॑ष्टा॒ इति प्रति॑-उ॒ष्टाः॒ । अरा॑तयो॒ऽग्नेः । अ॒ग्नेर्वः॑ । व॒स्तेजि॑ष्ठेन । तेजि॑ष्ठेन॒ तेज॑सा । तेज॑सा॒ निः । निष्ट॑पामि । त॒पा॒मि॒ गो॒ष्ठम् । गो॒ष्ठम्मा । गो॒ष्ठमिति॑ गो-स्थम् । मा निः । निर्मृ॑ख्षम् । मृ॒ख्षँ॒व्वा॒जिन᳚म् । वा॒जिन॑न्त्वा । त्वा॒ स॒प॒त्न॒सा॒हम् । स॒प॒त्न॒सा॒हꣳ सम् । स॒प॒त्न॒सा॒हमिति॑ सपत्न-सा॒हम् । सम्मा᳚र्ज्मि । मा॒र्ज्मि॒ वाच᳚म् । वाच॑म्प्रा॒णम् । प्रा॒णञ्चख्षुः॑ । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । चख्षु॒श्श्रोत्र᳚म् । श्रोत्र॑म्प्र॒जाम् । प्र॒जाँय्योनि᳚म् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । योनि॒म्मा । मा निः । निर्मृ॑ख्षम् । मृ॒ख्षँ॒व्वा॒जिनी᳚म् । वा॒जिनी᳚न्त्वा । त्वा॒ स॒प॒त्न॒सा॒हीम् । स॒प॒त्न॒सा॒हीꣳ सम् । स॒प॒त्न॒सा॒हीमिति॑ सपत्न-सा॒हीम् । सम्मा᳚र्ज्मि । मा॒र्ज्म्या॒शासा॑ना । आ॒शासा॑ना सौमन॒सम् । आ॒शासा॒नेत्या᳚-शासा॑ना । सौ॒म॒न॒सम्प्र॒जाम् । प्र॒जाꣳ सौभा᳚ग्यम् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । सौभा᳚ग्यन्त॒नूम् । त॒नूमिति॑ त॒नूम् ॥ अ॒ग्नेरनु॑व्रता । अनु॑व्रता भू॒त्वा । अनु॑व्र॒तेत्यनु॑-व्र॒ता॒ । भू॒त्वा सम् । सन्न॑ह्ये । न॒ह्ये॒ सु॒कृ॒ताय॑ । सु॒कृ॒ताय॒ कम् । सु॒कृ॒तायेति॑ सु-कृ॒ताय॑ । कमिति॒ कम् ॥ सु॒प्र॒जस॑स्त्वा । सु॒प्र॒जस॒ इति सु-प्र॒जसः॑ । त्वा॒ व॒यम् । व॒यꣳ सु॒पत्नीः᳚ । सु॒पत्नी॒रुप॑ । सु॒पत्नी॒रिति॑ सु-पत्नीः᳚ । उप॑ सेदिम । (16)
से॒दि॒मेति॑ सेदिम ॥ अग्ने॑ सपत्न॒दम्भ॑नम् । स॒प॒त्न॒दम्भ॑न॒मद॑ब्धासः । स॒प॒त्न॒दम्भ॑न॒मिति॑ सपत्न-दम्भ॑नम् । अद॑ब्धासो॒ अदा᳚भ्यम् । अदा᳚भ्य॒मित्यदा᳚भ्यम् ॥ इ॒मँव्वि । वि ष्या॑मि । स्या॒मि॒ वरु॑णस्य । वरु॑णस्य॒ पाश᳚म् । पाशँ॒य्यम् । यमब॑ध्नीत । अब॑ध्नीत सवि॒ता । स॒वि॒ता सु॒केतः॑ । सु॒केत॒ इति॑ सु-केतः॑ ॥ धा॒तुश्च॑ । च॒ योनौ᳚ । योनौ॑ सुकृ॒तस्य॑ । सु॒कृ॒तस्य॑ लो॒के । सु॒कृ॒तस्येति॑ सु-कृ॒तस्य॑ । लो॒के स्यो॒नम् । स्यो॒नम्मे᳚ । मे॒ स॒ह । स॒ह पत्या᳚ । पत्या॑ करोमि । क॒रो॒मीति॑ करोमि ॥ समायु॑षा । आयु॑षा॒ सम् । सम्प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॒ सम् । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । सम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ वर्च॑सा । वर्च॑सा॒ पुनः॑ । पुन॒रिति॒ पुनः॑ ॥ सम्पत्नी᳚ । पत्नी॒ पत्या᳚ । पत्या॒ऽहम् । अ॒हङ्ग॑च्छे । ग॒च्छे॒ सम् । समा॒त्मा । आ॒त्मा त॒नुवा᳚ । त॒नुवा॒ मम॑ । ममेति॒ मम॑ ॥ म॒ही॒नाम्पयः॑ । पयो॑ऽसि । अ॒स्योष॑धीनाम् । ओष॑धीना॒ꣳ॒ रसः॑ । रस॒स्तस्य॑ । तस्य॑ ते । तेऽख्षी॑यमाणस्य । अख्षी॑यमाणस्य॒ निः । निर्व॑पामि । (17)
व॒पा॒मि॒ म॒ही॒नाम् । म॒ही॒नाम्पयः॑ । पयो॑ऽसि । अ॒स्योष॑धीनाम् । ओष॑धीना॒ꣳ॒ रसः॑ । रसोऽद॑ब्धेन । अद॑ब्धेन त्वा । त्वा॒ चख्षु॑षा । चख्षु॒षाऽव॑ । अवे᳚ख्षे । ई॒ख्षे॒ सु॒प्र॒जा॒स्त्वाय॑ । सु॒प्र॒जा॒स्त्वाय॒ तेजः॑ । सु॒प्र॒जा॒स्त्वायेति॑ सुप्रजाः-त्वाय॑ । तेजो॑ऽसि । अ॒सि॒ तेजः॑ । तेजोऽनु॑ । अनु॒ प्र । प्रेहि॑ । इ॒ह्य॒ग्निः । अ॒ग्निस्ते᳚ । ते॒ तेजः॑ । तेजो॒ मा । मा वि । वि नै᳚त् । नै॒द॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्जि॒ह्वा । जि॒ह्वाऽसि॑ । अ॒सि॒ सु॒भूः । सु॒भूर्दे॒वाना᳚म् । सु॒भूरिति॑ सु-भूः । दे॒वाना॒न्धाम्ने॑धाम्ने । धाम्ने॑धाम्ने दे॒वेभ्यः॑ । धाम्ने॑धाम्न॒ इति॒ धाम्ने᳚-धा॒म्ने॒ । दे॒वेभ्यो॒ यजु॑षेयजुषे । यजु॑षेयजुषे भव । यजु॑षेयजुष॒ इति॒ यजु॑षे-य॒जु॒षे॒ । भ॒व॒ शु॒क्रम् । शु॒क्रम॑सि । अ॒सि॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑रसि । अ॒सि॒ तेजः॑ । तेजो॑ऽसि । अ॒सि॒ दे॒वः । दे॒वो वः॑ । व॒स्स॒वि॒ता । स॒वि॒तोत् । उत्पु॑नातु । पु॒ना॒त्वच्छि॑द्रेण । अच्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण । प॒वित्रे॑ण॒ वसोः᳚ । वसो॒स्सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ । र॒श्मिभि॑श्शु॒क्रम् । र॒श्मिभि॒रिति॑ र॒श्मि-भिः॒ । शु॒क्रन्त्वा᳚ । त्वा॒ शु॒क्राया᳚म् । शु॒क्राया॒न्धाम्ने॑धाम्ने । धाम्ने॑धाम्ने दे॒वेभ्यः॑ । धाम्ने॑धाम्न॒ इति॒ धाम्ने᳚-धा॒म्ने॒ । दे॒वेभ्यो॒ यजु॑षेयजुषे । यजु॑षेयजुषे गृह्णामि । यजु॑षेयजुष॒ इति॒ यजु॑षे-य॒जु॒षे॒ । गृ॒ह्णा॒मि॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑स्त्वा । त्वा॒ ज्योति॑षि । ज्योति॑ष्य॒र्चिः । अ॒र्चिस्त्वा᳚ । त्वा॒ऽर्चिषि॑ । अ॒र्चिषि॒ धाम्ने॑धाम्ने । धाम्ने॑धाम्ने दे॒वेभ्यः॑ । धाम्ने॑धाम्न॒ इति॒ धाम्ने᳚-धा॒म्ने॒ । दे॒वेभ्यो॒ यजु॑षेयजुषे । यजु॑षेयजुषे गृह्णामि । यजु॑षेयजुष॒ इति॒ यजु॑षे-य॒जु॒षे॒ । गृ॒ह्णा॒मीति॑ गृह्णामि ॥ (18) ॥10॥
कृष्णो॑ऽसि । अ॒स्या॒ख॒रे॒ष्ठः । आ॒ख॒रे॒ष्ठो᳚ऽग्नये᳚ । आ॒ख॒रे॒ष्ठ इत्या॑खरे-स्थः । अ॒ग्नये᳚ त्वा । त्वा॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ वेदिः॑ । वेदि॑रसि । अ॒सि॒ ब॒र्हिषे᳚ । ब॒र्हिषे᳚ त्वा । त्वा॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ ब॒र्हिः । ब॒र्हिर॑सि । अ॒सि॒ स्रु॒ग्भ्यः । स्रु॒ग्भ्यस्त्वा᳚ । स्रु॒ग्भ्य इति॑ स्रुक्-भ्यः । त्वा॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ दि॒वे । दि॒वे त्वा᳚ । त्वा॒ऽन्तरि॑ख्षाय । अ॒न्तरि॑ख्षाय त्वा । त्वा॒ पृ॒थि॒व्यै । पृ॒थि॒व्यॆ त्वा᳚ । त्वा॒ स्व॒धा । स्व॒धा पि॒तृभ्यः॑ । स्व॒धेति॑ स्व-धा । पि॒तृभ्य॒ ऊर्क् । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । ऊर्ग्भ॑व । भ॒व॒ ब॒र्॒हि॒षद्भ्यः॑ । ब॒र्॒हि॒षद्भ्य॑ ऊ॒र्जा । ब॒र्॒हि॒षद्भ्य॒ इति॑ बर्हि॒षत्-भ्यः॒ । ऊ॒र्जा पृ॑थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीङ्ग॑च्छत । ग॒च्छ॒त॒ विष्णोः᳚ । विष्णो॒स्स्तूपः॑ । स्तूपो॑ऽसि । अ॒स्यूर्णा᳚म्रदसम् । ऊर्णा᳚म्रदसन्त्वा । ऊर्णा᳚म्रदस॒मित्यूर्णा᳚-म्र॒द॒स॒म्॒ । त्वा॒ स्तृ॒णा॒मि॒ । स्तृ॒णा॒मि॒ स्वा॒स॒स्थम् । स्वा॒स॒स्थन्दे॒वेभ्यः॑ । स्वा॒स॒स्थमिति॑ सु-आ॒स॒स्थम् । दे॒वेभ्यो॑ गन्ध॒र्वः । ग॒न्ध॒र्वो॑ऽसि । अ॒सि॒ वि॒श्वाव॑सुः । वि॒श्वाव॑सु॒र्विश्व॑स्मात् । वि॒श्वाव॑सु॒रिति॑ वि॒श्व-व॒सुः॒ । विश्व॑स्मा॒दीष॑तः । ईष॑तो॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य परि॒धिः । प॒रि॒धिरि॒डः । प॒रि॒धिरिति॑ परि-धिः । इ॒ड ई॑डि॒तः । ई॒डि॒त इन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य बा॒हुः । बा॒हुर॑सि । अ॒सि॒ दख्षि॑णः । (19)
दख्षि॑णो॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य परि॒धिः । प॒रि॒धिरि॒डः । प॒रि॒धिरिति॑ परि-धिः । इ॒ड ई॑डि॒तः । ई॒डि॒तो मि॒त्रावरु॑णौ । मि॒त्रावरु॑णौ त्वा । मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा-वरु॑णौ । त्वो॒त्त॒र॒तः । उ॒त्त॒र॒त परि॑ । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । परि॑ धत्ताम् । ध॒त्ता॒न्ध्रु॒वेण॑ । ध्रु॒वेण॒ धर्म॑णा । धर्म॑णा॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य परि॒धिः । प॒रि॒धिरि॒डः । प॒रि॒धिरिति॑ परि-धिः । इ॒ड ई॑डि॒तः । ई॒डि॒तस्सूर्यः॑ । सूर्य॑स्त्वा । त्वा॒ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚त्पातु । पा॒तु॒ कस्याः᳚ । कस्या᳚श्चित् । चि॒द॒भिश॑स्त्याः । अ॒भिश॑स्त्या वी॒तिहो᳚त्रम् । अ॒भिश॑स्त्या॒ इत्य॒भि-श॒स्त्याः॒ । वी॒तिहो᳚त्रन्त्वा । वी॒तिहो᳚त्र॒मिति॑ वी॒ति-हो॒त्र॒म्॒ । त्वा॒ क॒वे॒ । क॒वे॒ द्यु॒मन्त᳚म् । द्यु॒मन्त॒ꣳ॒ सम् । द्यु॒मन्त॒मिति॑ द्यु-मन्त᳚म् । समि॑धीमहि । इ॒धी॒म॒ह्यग्ने᳚ । अग्ने॑ बृ॒हन्त᳚म् । बृ॒हन्त॑मध्व॒रे । अ॒ध्व॒रे वि॒शः । वि॒शो य॒न्त्रे । य॒न्त्रे स्थः॑ । य॒न्त्रे इति॑ य॒न्त्रे । स्थो॒ वसू॑नाम् । वसू॑नाꣳ रु॒द्राणा᳚म् । रु॒द्राणा॑मादि॒त्याना᳚म् । आ॒दि॒त्याना॒ꣳ॒ सद॑सि । सद॑सि सीद । सी॒द॒ जु॒हूः । जु॒हूरु॑प॒भृत् । उ॒प॒भृद्ध्रु॒वा । उ॒प॒भृदित्यु॑प-भृत् । ध्रु॒वाऽसि॑ । अ॒सि॒ घृ॒ताची᳚ । घृ॒ताची॒ नाम्ना᳚ । नाम्ना᳚ प्रि॒येण॑ । प्रि॒येण॒ नाम्ना᳚ । नाम्ना᳚ प्रि॒ये । प्रि॒ये सद॑सि । सद॑सि सीद । सी॒दै॒ताः । ए॒ता अ॑सदन्न् । अ॒स॒द॒न्थ्सु॒कृ॒तस्य॑ । सु॒कृ॒तस्य॑ लो॒के । सु॒कृ॒तस्येति॑ सु-कृ॒तस्य॑ । लो॒के ताः । ता वि॑ष्णो । वि॒ष्णो॒ पा॒हि॒ । वि॒ष्णो॒ इति॑ विष्णो । पा॒हि॒ पा॒हि । पा॒हि य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्पा॒हि । पा॒हि य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑तिम्पा॒हि । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म्॒ । पा॒हि माम् । माँय्य॑ज्ञ॒निय᳚म् । य॒ज्ञ॒निय॒मिति॑ यज्ञ-निय᳚म् ॥ (20) ॥11॥
भुव॑नमसि । अ॒सि॒ वि । वि प्र॑थस्व । प्र॒थ॒स्वाग्ने᳚ । अग्ने॒ यष्टः॑ । यष्ट॑रि॒दम् । इ॒दन्नमः॑ । नम॒ इति॒ नमः॑ ॥ जुह्वा । एहि॑ । इ॒ह्य॒ग्निः । अ॒ग्निस्त्वा᳚ । त्वा॒ ह्व॒य॒ति॒ । ह्व॒य॒ति॒ दे॒व॒य॒ज्यायै᳚ । दे॒व॒य॒ज्याया॒ उप॑भृत् । दे॒व॒य॒ज्याया॒ इति॑ देव-य॒ज्यायै᳚ । उप॑भृ॒दा । उप॑भृ॒दित्युप॑-भृ॒त्॒ । एहि॑ । इ॒हि॒ दे॒वः । दे॒वस्त्वा᳚ । त्वा॒ स॒वि॒ता । स॒वि॒ता ह्व॑यति । ह्व॒य॒ति॒ दे॒व॒य॒ज्यायै᳚ । दे॒व॒य॒ज्याया॒ अग्ना॑विष्णू । दे॒व॒य॒ज्याया॒ इति॑ देव-य॒ज्यायै᳚ । अग्ना॑विष्णू॒ मा । अग्ना॑विष्णू॒ इत्यग्ना᳚-वि॒ष्णू॒ । मा वा᳚म् । वा॒मव॑ । अव॑ क्रमिषम् । क्र॒मि॒षँ॒व्वि । वि जि॑हाथाम् । जि॒हा॒था॒म्मा । मा मा᳚ । मा॒ सम् । सन्ता᳚प्तम् । ता॒प्तँ॒ल्लो॒कम् । लो॒कम्मे᳚ । मे॒ लो॒क॒कृ॒तौ॒ । लो॒क॒कृ॒तौ॒ कृ॒णु॒त॒म्॒ । लो॒क॒कृ॒ता॒विति॑ लोक-कृ॒तौ॒ । कृ॒णु॒तँ॒व्विष्णोः᳚ । विष्णो॒स्स्थान᳚म् । स्थान॑मसि । अ॒सी॒तः । इ॒त इन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ अकृणोत् । अ॒कृ॒णो॒द्वी॒र्या॑णि । वी॒र्या॑णि समा॒रभ्य॑ । स॒मा॒रभ्यो॒र्ध्वः । स॒मा॒रभ्येति॑ सम्-आ॒रभ्य॑ । ऊ॒र्ध्वो अ॑ध्व॒रः । अ॒ध्व॒रो दि॑वि॒स्पृश᳚म् । दि॒वि॒स्पृश॒मह्रु॑तः । दि॒वि॒स्पृश॒मिति॑ दिवि-स्पृश᳚म् । अह्रु॑तो य॒ज्ञः । य॒ज्ञो य॒ज्ञप॑तेः । य॒ज्ञप॑ते॒रिन्द्रा॑वान् । य॒ज्ञप॑ते॒रिति॑ य॒ज्ञ-प॒तेः॒ । इन्द्रा॑वा॒न्थ्स्वाहा᳚ । इन्द्रा॑वा॒नितीन्द्र॑-वा॒न्॒ । स्वाहा॑ बृ॒हत् । बृ॒हद्भाः । भा पा॒हि । पा॒हि मा᳚ । मा॒ऽग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ दुश्च॑रितात् । दुश्च॑रिता॒दा । दुश्च॑रिता॒दिति॒ दुः-च॒रि॒ता॒त्॒ । आ मा᳚ । मा॒ सुच॑रिते । सुच॑रिते भज । सुच॑रित॒ इति॒ सु-च॒रि॒ते॒ । भ॒ज॒ म॒खस्य॑ । म॒खस्य॒ शिरः॑ । शिरो॑ऽसि । अ॒सि॒ सम् । सञ्ज्योति॑षा । ज्योति॑षा॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑रङ्क्ताम् । अ॒ङ्क्ता॒मित्य॑ङ्क्ताम् ॥ (21) ॥12॥
वाज॑स्य मा । मा॒ प्र॒स॒वेन॑ । प्र॒स॒वेनो᳚द्ग्रा॒भेण॑ । प्र॒स॒वेनेति॑ प्र-स॒वेन॑ । उ॒द्ग्रा॒भेणोत् । उ॒द्ग्रा॒भेणेत्यु॑त्-ग्रा॒भेण॑ । उद॑ग्रभीत् । अ॒ग्र॒भी॒दित्य॑ग्रभीत् ॥ अथा॑ स॒पत्नान्॑ । स॒पत्ना॒ꣳ॒ इन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ मे । मे॒ नि॒ग्रा॒भेण॑ । नि॒ग्रा॒भेणाध॑रान् । नि॒ग्रा॒भेणेति॑ नि-ग्रा॒भेण॑ । अध॑राꣳ अकः । अ॒क॒रित्य॑कः ॥ उ॒द्ग्रा॒भञ्च॑ । उ॒द्ग्रा॒भमित्यु॑त्-ग्रा॒भम् । च॒ नि॒ग्रा॒भम् । नि॒ग्रा॒भञ्च॑ । नि॒ग्रा॒भमिति॑ नि-ग्रा॒भम् । च॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ दे॒वाः । दे॒वा अ॑वीवृधन्न् । अ॒वी॒वृ॒ध॒न्नित्य॑वीवृधन्न् ॥ अथा॑ स॒पत्नान्॑ । स॒पत्ना॑निन्द्रा॒ग्नी । इ॒न्द्रा॒ग्नी मे᳚ । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी । मे॒ वि॒षू॒चीनान्॑ । वि॒षू॒चीना॒न् वि । व्य॑स्यताम् । अ॒स्य॒ता॒मित्य॑स्यताम् ॥ वसु॑भ्यस्त्वा । वसु॑भ्य॒ इति॒ वसु॑-भ्यः॒ । त्वा॒ रु॒द्रेभ्यः॑ । रु॒द्रेभ्य॑स्त्वा । त्वा॒ऽऽदि॒त्येभ्यः॑ । आ॒दि॒त्येभ्य॑स्त्वा । त्वा॒ऽक्तम् । अ॒क्तꣳ रिहा॑णाः । रिहा॑णा वि॒यन्तु॑ । वि॒यन्तु॒ वयः॑ । वय॒ इति॒ वयः॑ ॥ प्र॒जाँय्योनि᳚म् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । योनि॒म्मा । मा निः । निर्मृ॑ख्षम् । मृ॒ख्ष॒मा । आ प्या॑यन्ताम् । प्या॒य॒न्ता॒मापः॑ । आप॒ ओष॑धयः । ओष॑धयो म॒रुता᳚म् । म॒रुता॒म्पृष॑तयः । पृष॑तयस्स्थ । स्थ॒ दिव᳚म् । दिव॑ङ्गच्छ । (22)
ग॒च्छ॒ ततः॑ । ततो॑ नः । नो॒ वृष्टि᳚म् । वृष्टि॒मा । एर॑य । ई॒र॒येती॑रय ॥ आ॒यु॒ष्पा अ॑ग्ने । आ॒यु॒ष्पा इत्या॑युः-पाः । अ॒ग्ने॒ऽसि॒ । अ॒स्यायुः॑ । आयु॑र्मे । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ च॒ख्षु॒ष्पाः । च॒ख्षु॒ष्पा अ॑ग्ने । च॒ख्षु॒ष्पा इति॑ चख्षुः-पाः । अ॒ग्ने॒ऽसि॒ । अ॒सि॒ चख्षुः॑ । चख्षु॑र्मे । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ ध्रु॒वा । ध्रु॒वाऽसि॑ । अ॒सि॒ यम् । यम्प॑रि॒धिम् । प॒रि॒धिम्प॒र्यध॑त्थाः । प॒रि॒धिमिति॑ परि-धिम् । प॒र्यध॑त्था॒ अग्ने᳚ । प॒र्य॒ध॑त्था॒ इति॑ परि-अध॑त्थाः । अग्ने॑ देव । दे॒व॒ प॒णिभिः॑ । प॒णिभि॑र्वी॒यमा॑णः । प॒णिभि॒रिति॑ प॒णि-भिः॒ । वी॒यमा॑ण॒ इति॑ वी॒यमा॑णः ॥ तन्ते᳚ । त॒ ए॒तम् । ए॒तमनु॑ । अनु॒ जोष᳚म् । जोष॑म्भरामि । भ॒रा॒मि॒ न । नेत् । इदे॒षः । ए॒ष त्वत् । त्वद॑पचे॒तया॑तै । अ॒प॒चे॒तया॑तै य॒ज्ञस्य॑ । अ॒प॒चे॒तया॑ता॒ इत्य॑प-चे॒तया॑तै । य॒ज्ञस्य॒ पाथः॑ । पाथ॒ उप॑ । उप॒ सम् । समि॑तम् । इ॒त॒ꣳ॒ स॒॒स्रा॒वभा॑गाः । स॒॒स्रा॒वभा॑गास्स्थ । स॒॒स्रा॒वभा॑गा॒ इति॑ सस्रा॒व-भा॒गाः॒ । स्थे॒षाः । इ॒षा बृ॒हन्तः॑ । बृ॒हन्त॑ प्रस्तरे॒ष्ठाः । प्र॒स्त॒रे॒ष्ठा ब॑र्हि॒षदः॑ । प्र॒स्त॒रे॒ष्ठा इति॑ प्रस्तरे-स्थाः । ब॒र्॒हि॒षद॑श्च । ब॒र्॒हि॒षद॒ इति॑ बर्हि-सदः॑ । च॒ दे॒वाः । (23)
दे॒वा इ॒माम् । इ॒माँव्वाच᳚म् । वाच॑म॒भि । अ॒भि विश्वे᳚ । विश्वे॑ गृ॒णन्तः॑ । गृ॒णन्त॑ आ॒सद्य॑ । आ॒सद्या॒स्मिन्न् । आ॒सद्येत्या᳚-सद्य॑ । अ॒स्मिन्ब॒र्हिषि॑ । ब॒र्हिषि॑ मादयध्वम् । मा॒द॒य॒ध्व॒म॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्वा᳚म् । वा॒मप॑न्नगृहस्य । अप॑न्नगृहस्य॒ सद॑सि । अप॑न्नगृह॒स्येत्यप॑न्न-गृ॒ह॒स्य॒ । सद॑सि सादयामि । सा॒द॒या॒मि॒ सु॒म्नाय॑ । सु॒म्नाय॑ सुम्निनी । सु॒म्नि॒नी॒ सु॒म्ने । सु॒म्नि॒नी॒ इति॑ सुम्निनी । सु॒म्ने मा᳚ । मा॒ ध॒त्त॒म्॒ । ध॒त्त॒न्धु॒रि । धु॒रि धु॒र्यौ᳚ । धु॒र्यौ॑ पातम् । पा॒त॒मग्ने᳚ । अग्ने॑ऽदब्धायो । अ॒द॒ब्धा॒यो॒ऽशी॒त॒त॒नो॒ । अ॒द॒ब्धा॒यो॒ इत्य॑दब्ध-आ॒यो॒ । अ॒शी॒त॒त॒नो॒ पा॒हि । अ॒शी॒त॒त॒नो॒ इत्य॑शीत-त॒नो॒ । पा॒हि मा᳚ । मा॒ऽद्य । अ॒द्य दि॒वः । दि॒व पा॒हि । पा॒हि प्रसि॑त्यै । प्रसि॑त्यै पा॒हि । प्रसि॑त्या॒ इति॒ प्र-सि॒त्यै॒ । पा॒हि दुरि॑ष्ट्यै । दुरि॑ष्ट्यै पा॒हि । दुरि॑ष्ट्या॒ इति॒ दुः-इ॒ष्ट्यै॒ । पा॒हि दु॑रद्म॒न्यै । दु॒र॒द्म॒न्यै पा॒हि । दु॒र॒द्म॒न्या इति॑ दुः-अ॒द्म॒न्यै । पा॒हि दुश्च॑रितात् । दुश्च॑रिता॒दवि॑षम् । दुश्च॑रिता॒दिति॒ दुः-च॒रि॒ता॒त्॒ । अवि॑षन्नः । न॒ पि॒तुम् । पि॒तुङ्कृ॑णु । कृ॒णु॒ सु॒षदा᳚ । सु॒षदा॒ योनि᳚म् । सु॒षदेति॑ सु-सदा᳚ । योनि॒॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ देवाः᳚ । देवा॑ गातुविदः । गा॒तु॒वि॒दो॒ गा॒तुम् । गा॒तु॒वि॒द॒ इति॑ गातु-वि॒दः॒ । गा॒तुँव्वि॒त्वा । वि॒त्वा गा॒तुम् । गा॒तुमि॑त । इ॒त॒ मन॑सः । मन॑सस्पते । प॒त॒ इ॒मम् । इ॒मन्नः॑ । नो॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ वा॒चि । वा॒चि स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ वाते᳚ । वाते॑ धाः । धा॒ इति॑ धाः ॥ (24) ॥13॥
उ॒भा वा᳚म् । वा॒मि॒न्द्रा॒ग्नी॒ । इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ आ॒हु॒वध्यै᳚ । इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी॒ । आ॒हु॒वध्या॑ उ॒भा । उ॒भा राध॑सः । राध॑सस्स॒ह । स॒ह मा॑द॒यध्यै᳚ । मा॒द॒यध्या॒ इति॑ माद॒यध्यै᳚ ॥ उ॒भा दा॒तारौ᳚ । दा॒तारा॑वि॒षाम् । इ॒षाꣳ र॑यी॒णाम् । र॒यी॒णामु॒भा । उ॒भा वाज॑स्य । वाज॑स्य सा॒तये᳚ । सा॒तये॑ हुवे । हु॒वे॒ वा॒म्॒ । वा॒मिति॑ वाम् ॥ अश्र॑व॒ꣳ॒ हि । हि भू॑रि॒दाव॑त्तरा । भू॒रि॒दाव॑त्तरा वाम् । भू॒रि॒दाव॑त्त॒रेति॑ भूरि॒दाव॑त्-त॒रा॒ । वाँ॒व्विजा॑मातुः । विजा॑मातुरु॒त । विजा॑मातु॒रिति॒ वि-जा॒मा॒तुः॒ । उ॒त वा᳚ । वा॒ घ॒ । घा॒ स्या॒लात् । स्या॒लादिति॑ स्या॒लात् ॥ अथा॒ सोम॑स्य । सोम॑स्य॒ प्रय॑ती । प्रय॑ती यु॒वभ्या᳚म् । प्रय॒तीति॒ प्र-य॒ती॒ । यु॒वभ्या॒मिन्द्रा᳚ग्नी । यु॒वभ्या॒मिति॑ यु॒व-भ्या॒म्॒ । इन्द्रा᳚ग्नी॒ स्तोम᳚म् । इन्द्रा᳚ग्नी॒ इतीन्द्र॑-अ॒ग्नी॒ । स्तोम॑ञ्जनयामि । ज॒न॒या॒मि॒ नव्य᳚म् । नव्य॒मिति॒ नव्य᳚म् ॥ इन्द्रा᳚ग्नी नव॒तिम् । इन्द्रा᳚ग्नी॒ इतीन्द्र॑-अ॒ग्नी॒ । न॒व॒तिम्पुरः॑ । पुरो॑ दा॒सप॑त्नीः । दा॒सप॑त्नीरधूनुतम् । दा॒सप॑त्नी॒रिति॑ दा॒स-प॒त्नीः॒ । अ॒धू॒नु॒त॒मित्य॑धूनुतम् ॥ सा॒कमेके॑न । एके॑न॒ कर्म॑णा । कर्म॒णेति॒ कर्म॑णा ॥ शुचि॒न्नु । नु स्तोम᳚म् । स्तोम॒न्नव॑जातम् । नव॑जातम॒द्य । नव॑जात॒मिति॒ नव॑-जा॒त॒म्॒ । अ॒द्येन्द्रा᳚ग्नी । इन्द्रा᳚ग्नी वृत्रहणा । इन्द्रा᳚ग्नी॒ इतीन्द्र॑-अ॒ग्नी॒ । वृ॒त्र॒ह॒णा॒ जु॒षेथा᳚म् । वृ॒त्र॒ह॒णेति॑ वृत्र-ह॒ना॒ । जु॒षेथा॒मिति॑ जु॒षेथा᳚म् ॥ (25)
उ॒भा हि । हि वा᳚म् । वा॒ꣳ॒ सु॒हवा᳚ । सु॒हवा॒ जोह॑वीमि । सु॒हवेति॑ सु-हवा᳚ । जोह॑वीमि॒ ता । ता वाज᳚म् । वाजꣳ॑ स॒द्यः । स॒द्य उ॑श॒ते । उ॒श॒ते धेष्ठा᳚ । धेष्ठेति॒ धेष्ठा᳚ ॥ वयमु॑ । उ॒ त्वा॒ । त्वा॒ प॒थः॒ । प॒थ॒स्प॒ते॒ । प॒ते॒ रथ᳚म् । रथ॒न्न । न वाज॑सातये । वाज॑सातय॒ इति॒ वाज॑-सा॒त॒ये॒ ॥ धि॒ये पू॑षन्न् । पू॒ष॒न्न॒यु॒ज्म॒हि॒ । अ॒यु॒ज्म॒हीत्य॑युज्महि ॥ प॒थस्प॑थ॒ परि॑पतिम् । प॒थस्प॑थ॒ इति॑ प॒थः-प॒थः॒ । परि॑पतिँव्वच॒स्या । परि॑पति॒मिति॒ परि॑-प॒ति॒म्॒ । व॒च॒स्या कामे॑न । कामे॑न कृ॒तः । कृ॒तो अ॒भि । अ॒भ्या॑नट् । आ॒न॒ड॒र्कम् । अ॒र्कमित्य॒र्कम् ॥ स नः॑ । नो॒ रा॒स॒त्॒ । रा॒स॒च्छु॒रुधः॑ । शु॒रुध॑श्च॒न्द्राग्राः᳚ । च॒न्द्राग्रा॒ धिय॑न्धियम् । च॒न्द्राग्रा॒ इति॑ च॒न्द्र-अ॒ग्राः॒ । धिय॑न्धियꣳ सीषधाति । धिय॑न्धिय॒मिति॒ धिय᳚म्-धि॒य॒म्॒ । सी॒ष॒धा॒ति॒ प्र । प्र पू॒षा । पू॒षेति॑ पू॒षा ॥ ख्षेत्र॑स्य॒ पति॑ना । पति॑ना व॒यम् । व॒यꣳ हि॒तेन॑ । हि॒तेने॑व । इ॒व॒ ज॒या॒म॒सि॒ । ज॒या॒म॒सीति॑ जयामसि ॥ गामश्व᳚म् । अश्व॑म्पोषयि॒त्नु । पो॒ष॒यि॒त्न्वा । आ सः । स नः॑ । नो॒ मृ॒डा॒ति॒ । (26)
। मृ॒डा॒ती॒दृशे᳚ । ई॒दृश॒ इती॒दृशे᳚ ॥ ख्षेत्र॑स्य पते । प॒ते॒ मधु॑मन्तम् । मधु॑मन्तमू॒र्मिम् । मधु॑मन्त॒मिति॒ मधु॑-म॒न्त॒म्॒ । ऊ॒र्मिन्धे॒नुः । धे॒नुरि॑व । इ॒व॒ पयः॑ । पयो॑ अ॒स्मासु॑ । अ॒स्मासु॑ धुख्ष्व । धु॒ख्ष्वेति॑ धुख्ष्व ॥ म॒धु॒श्चुत॑ङ्घृ॒तम् । म॒धु॒श्चुत॒मिति॑ मधु-श्चुत᳚म् । घृ॒तमि॑व । इ॒व॒ सुपू॑तम् । सुपू॑तमृ॒तस्य॑ । सुपू॑त॒मिति॒ सु-पू॒त॒म्॒ । ऋ॒तस्य॑ नः । न॒ पत॑यः । पत॑यो मृडयन्तु । मृ॒ड॒य॒न्त्विति॑ मृडयन्तु ॥ अग्ने॒ नय॑ । नय॑ सु॒पथा᳚ । सु॒पथा॑ रा॒ये । सु॒पथेति॑ सु-पथा᳚ । रा॒ये अ॒स्मान् । अ॒स्मान् विश्वा॑नि । विश्वा॑नि देव । दे॒व॒ व॒युना॑नि । व॒युना॑नि वि॒द्वान् । वि॒द्वानिति॑ वि॒द्वान् ॥ यु॒यो॒ध्य॑स्मत् । अ॒स्मज्जु॑हुरा॒णम् । जु॒हु॒रा॒णमेनः॑ । एनो॒ भूयि॑ष्ठाम् । भूयि॑ष्ठान्ते । ते॒ नम॑उक्तिम् । नम॑उक्तिँव्विधेम । नम॑उक्ति॒मिति॒ नमः॑-उ॒क्ति॒म्॒ । वि॒धे॒मेति॑ विधेम ॥ आ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मपि॑ । अपि॒ पन्था᳚म् । पन्था॑मगन्म । अ॒ग॒न्म॒ यत् । यच्छ॒क्नवा॑म । श॒क्नवा॑म॒ तत् । तदनु॑ । अनु॒ प्रवो॑ढुम् । प्रवो॑ढु॒मिति॒ प्र-वो॒ढु॒म्॒ ॥ अ॒ग्निर्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्थ्सः । स य॑जात् । य॒जा॒थ्सः । (27)
सेत् । इदु॑ । उ॒ होता᳚ । होता॒ सः । सो अ॑ध्व॒रान् । अ॒ध्व॒रान्थ्सः । स ऋ॒तून् । ऋ॒तून्क॑ल्पयाति । क॒ल्प॒या॒तीति॑ कल्पयाति ॥ यद्वाहि॑ष्ठम् । वाहि॑ष्ठ॒न्तत् । तद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ बृ॒हत् । बृ॒हद॑र्च । अ॒र्च॒ वि॒भा॒व॒सो॒ । वि॒भा॒व॒सो॒ इति॑ विभा-व॒सो॒ ॥ महि॑षीव । इ॒व॒ त्वत् । त्वद्र॒यिः । र॒यिस्त्वत् । त्वद्वाजाः᳚ । वाजा॒ उत् । उदी॑रते । ई॒र॒त॒ इती॑रते ॥ अग्ने॒ त्वम् । त्वम्पा॑रय । पा॒र॒या॒ नव्यः॑ । नव्यो॑ अ॒स्मान् । अ॒स्मान्थ्स्व॒स्तिभिः॑ । स्व॒स्तिभि॒रति॑ । स्व॒स्तिभि॒रिति॑ स्व॒स्ति-भिः॒ । अति॑ दु॒र्गाणि॑ । दु॒र्गाणि॒ विश्वा᳚ । दु॒र्गाणीति॑ दुः-गानि॑ । विश्वेति॒ विश्वा᳚ ॥ पूश्च॑ । च॒ पृ॒थ्वी । पृ॒थ्वी ब॑हु॒ला । ब॒हु॒ला नः॑ । न॒ उ॒र्वी । उ॒र्वी भव॑ । भवा॑ तो॒काय॑ । तो॒काय॒ तन॑याय । तन॑याय॒ शम् । शँय्योः । योरिति॒ योः ॥ त्वम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ व्र॒त॒पाः । व्र॒त॒पा अ॑सि । व्र॒त॒पा इति॑ व्रत-पाः । अ॒सि॒ दे॒वः । दे॒व आ । आ मर्त्ये॑षु । मर्त्ये॒ष्वा । एत्या ॥ त्वँय्य॒ज्ञेषु॑ । य॒ज्ञेष्वीड्यः॑ । ईड्य॒ इतीड्यः॑ ॥ यद्वः॑ । वो॒ व॒यम् । व॒यम्प्र॑मि॒नाम॑ । प्र॒मि॒नाम॑ व्र॒तानि॑ । प्र॒मि॒नामेति॑ प्र-मि॒नाम॑ । व्र॒तानि॑ वि॒दुषा᳚म् । वि॒दुषा᳚न्देवाः । दे॒वा॒ अवि॑दुष्टरासः । अवि॑दुष्टरास॒ इत्यवि॑दुः-त॒रा॒सः॒ ॥ अ॒ग्निष्टत् । तद्विश्व᳚म् । विश्व॒मा । आ पृ॑णाति । पृ॒णा॒ति॒ वि॒द्वान् । वि॒द्वान् येभिः॑ । येभि॑र्दे॒वान् । दे॒वाꣳ ऋ॒तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॑ क॒ल्पया॑ति । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । क॒ल्पया॒तीति॑ क॒ल्पया॑ति (28) ॥14॥
आप॑ उन्दन्तु । उ॒न्द॒न्तु॒ जी॒वसे᳚ । जी॒वसे॑ दीर्घायु॒त्वाय॑ । दी॒र्घा॒यु॒त्वाय॒ वर्च॑से । दी॒र्घा॒यु॒त्वायेति॑ दीर्घायु-त्वाय॑ । वर्च॑स॒ ओष॑धे । ओष॑धे॒ त्राय॑स्व । त्राय॑स्वैनम् । ए॒न॒॒ स्वधि॑ते । स्वधि॑ते॒ मा । स्वधि॑त॒ इति॒ स्व-धि॒ते॒ । मैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ हि॒ꣳ॒सीः॒ । हि॒ꣳ॒सी॒र्दे॒व॒श्रूः । दे॒व॒श्रूरे॒तानि॑ । दे॒व॒श्रूरिति॑ देव-श्रूः । ए॒तानि॒ प्र । प्र व॑पे । व॒पे॒ स्व॒स्ति । स्व॒स्त्युत्त॑राणि । उत्त॑राण्यशीय । उत्त॑रा॒णीत्युत्-त॒रा॒णि॒ । अ॒शी॒याऽपः॑ । आपो॑ अ॒स्मान् । अ॒स्मान्मा॒तरः॑ । मा॒तर॑श्शुन्धन्तु । शु॒न्ध॒न्तु॒ घृ॒तेन॑ । घृ॒तेन॑ नः । नो॒ घृ॒त॒पुवः॑ । घृ॒त॒पुव॑ पुनन्तु । घृ॒त॒पुव॒ इति॑ घृत-पुवः॑ । पु॒न॒न्तु॒ विश्व᳚म् । विश्व॑म॒स्मत् । अ॒स्मत्प्र । प्र व॑हन्तु । व॒ह॒न्तु॒ रि॒प्रम् । रि॒प्रमुत् । उदा᳚भ्यः । आ॒भ्य॒श्शुचिः॑ । शुचि॒रा । आ पू॒तः । पू॒त ए॑मि । ए॒मि॒ सोम॑स्य । सोम॑स्य त॒नूः । त॒नूर॑सि । अ॒सि॒ त॒नुव᳚म् । त॒नुव॑म्मे । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ म॒ही॒नाम् । म॒ही॒नाम्पयः॑ । पयो॑ऽसि । अ॒सि॒ व॒र्चो॒धाः । व॒र्चो॒धा अ॑सि । व॒र्चो॒धा इति॑ वर्चः-धाः । अ॒सि॒ वर्चः॑ । वर्चो॒ मयि॑ । (१)
मयि॑ धेहि । धे॒हि॒ वृ॒त्रस्य॑ । वृ॒त्रस्य॑ क॒नीनि॑का । क॒नीनि॑काऽसि । अ॒सि॒ च॒ख्षु॒ष्पाः । च॒ख्षु॒ष्पा अ॑सि । च॒ख्षु॒ष्पा इति॑ चख्षुः-पाः । अ॒सि॒ चख्षुः॑ । चख्षु॑र्मे । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ चि॒त्पतिः॑ । चि॒त्पति॑स्त्वा । चि॒त्पति॒रिति॑ चित्-पतिः॑ । त्वा॒ पु॒ना॒तु॒ । पु॒ना॒तु॒ वा॒क्पतिः॑ । वा॒क्पति॑स्त्वा । वा॒क्पति॒रिति॑ वाक्-पतिः॑ । त्वा॒ पु॒ना॒तु॒ । पु॒ना॒तु॒ दे॒वः । दे॒वस्त्वा᳚ । त्वा॒ स॒वि॒ता । स॒वि॒ता पु॑नातु । पु॒ना॒त्वच्छि॑द्रेण । अच्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण । प॒वित्रे॑ण॒ वसोः᳚ । वसो॒स्सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ । र॒श्मिभि॒स्तस्य॑ । र॒श्मिभि॒रिति॑ र॒श्मि-भिः॒ । तस्य॑ ते । ते॒ प॒वि॒त्र॒प॒ते॒ । प॒वि॒त्र॒प॒ते॒ प॒वित्रे॑ण । प॒वि॒त्र॒प॒त॒ इति॑ पवित्र-प॒ते॒ । प॒वित्रे॑ण॒ यस्मै᳚ । यस्मै॒ कम् । कम्पु॒ने । पु॒ने तत् । तच्छ॑केयम् । श॒के॒य॒मा । आ वः॑ । वो॒ दे॒वा॒सः॒ । दे॒वा॒स॒ ई॒म॒हे॒ । ई॒म॒हे॒ सत्य॑धर्माणः । सत्य॑धर्माणो अध्व॒रे । सत्य॑धर्माण॒ इति॒ सत्य॑-ध॒र्मा॒णः॒ । अ॒ध्व॒रे यत् । यद्वः॑ । वो॒ दे॒वा॒सः॒ । दे॒वा॒स॒ आ॒गु॒रे । आ॒गु॒रे यज्ञि॑यासः । आ॒गु॒र इत्या᳚-गु॒रे । यज्ञि॑यासो॒ हवा॑महे । हवा॑मह॒ इन्द्रा᳚ग्नी । इन्द्रा᳚ग्नी॒ द्यावा॑पृथिवी । इन्द्रा॑ग्नी॒ इतीन्द्र॑-अ॒ग्नी॒ । द्यावा॑पृथिवी॒ आपः॑ । द्यावा॑पृथिवी॒ इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी॒ । आप॑ ओषधीः । ओ॒ष॒धी॒स्त्वम् । त्वन्दी॒ख्षाणा᳚म् । दी॒ख्षाणा॒मधि॑पतिः । अधि॑पतिरसि । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । अ॒सी॒ह । इ॒ह मा᳚ । मा॒ सन्त᳚म् । सन्त॑म्पाहि । पा॒हीति॑ पाहि ॥ (२) ॥1॥
आकू᳚त्यै प्र॒युजे᳚ । आकू᳚त्या॒ इत्या-कू॒त्यै॒ । प्र॒युजे॒ऽग्नये᳚ । प्र॒युज॒ इति॑ प्र-युजे᳚ । अ॒ग्नये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ मे॒धायै᳚ । मे॒धायै॒ मन॑से । मन॑से॒ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ दी॒ख्षायै᳚ । दी॒ख्षायै॒ तप॑से । तप॑से॒ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै । सर॑स्वत्यै पू॒ष्णे । पू॒ष्णे᳚ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहाऽऽपः॑ । आपो॑ देवीः । दे॒वी॒र्बृ॒ह॒तीः॒ । बृ॒ह॒ती॒र्वि॒श्व॒श॒म्भु॒वः॒ । वि॒श्व॒श॒म्भु॒वो॒ द्यावा॑पृथि॒वी । वि॒श्व॒श॒म्भु॒व॒ इति॑ विश्व-श॒म्भु॒वः॒ । द्यावा॑पृथि॒वी उ॒रु । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । उ॒र्व॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒म्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑र्नः । नो॒ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ वृधातु । वृ॒धा॒तु॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ ने॒तुः । ने॒तुर्मर्तः॑ । मर्तो॑ वृणीत । वृ॒णी॒त॒ स॒ख्यम् । स॒ख्यँव्विश्वे᳚ । विश्वे॑ रा॒यः । रा॒य इ॑षुध्यसि । इ॒षु॒ध्य॒सि॒ द्यु॒म्नम् । द्यु॒म्नँव्वृ॑णीत । वृ॒णी॒त॒ पु॒ष्यसे᳚ । पु॒ष्यसे॒ स्वाहा᳚ । स्वाह॑र्ख्सा॒मयोः᳚ । ऋ॒ख्सा॒मयो॒श्शिल्पे᳚ । ऋ॒ख्सा॒मयो॒रित्यृ॑क्-सा॒मयोः᳚ । शिल्पे᳚ स्थः । शिल्पे॒ इति॒ शिल्पे᳚ । स्थ॒स्ते । ते वा᳚म् । ते इति॒ ते । वा॒मा । आ र॑भे । र॒भे॒ ते । ते मा᳚ । ते इति॒ ते । मा॒ पा॒त॒म्॒ । (३)
पा॒त॒मा । आऽस्य । अ॒स्य य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्यो॒दृचः॑ । उ॒दृच॑ इ॒माम् । उ॒दृच॒ इत्यु॑त्-ऋचः॑ । इ॒मान्धिय᳚म् । धिय॒ꣳ॒ शिख्ष॑माणस्य । शिख्ष॑माणस्य देव । दे॒व॒ क्रतु᳚म् । क्रतु॒न्दख्ष᳚म् । दख्षँ॑व्वरुण । व॒रु॒ण॒ सम् । सꣳ शि॑शाधि । शि॒शा॒धि॒ यया᳚ । ययाऽति॑ । अति॒ विश्वा᳚ । विश्वा॑ दुरि॒ता । दु॒रि॒ता तरे॑म । दु॒रि॒तेति॑ दुः-इ॒ता । तरे॑म सु॒तर्मा॑णम् । सु॒तर्मा॑ण॒मधि॑ । सु॒तर्मा॑ण॒मिति॑ सु-तर्मा॑णम् । अधि॒ नाव᳚म् । नावꣳ॑ रुहेम । रु॒हे॒मोर्क् । ऊर्ग॑सि । अ॒स्या॒ङ्गि॒र॒सी । आ॒ङ्गि॒र॒स्यूर्ण॑म्रदाः । ऊर्ण॑म्रदा॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ण॑म्रदा॒ इत्यूर्ण॑-म्र॒दाः॒ । ऊर्ज॑म्मे । मे॒ य॒च्छ॒ । य॒च्छ॒ पा॒हि । पा॒हि मा᳚ । मा॒ मा । मा मा᳚ । मा॒ हि॒ꣳ॒सीः॒ । हि॒ꣳ॒सी॒र्विष्णोः᳚ । विष्णो॒श्शर्म॑ । शर्मा॑सि । अ॒सि॒ शर्म॑ । शर्म॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य॒ शर्म॑ । शर्म॑ मे । मे॒ य॒च्छ॒ । य॒च्छ॒ नख्ष॑त्राणाम् । नख्ष॑त्राणाम्मा । मा॒ती॒का॒शात् । अ॒ती॒का॒शात्पा॑हि । पा॒हीन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य॒ योनिः॑ । योनि॑रसि । अ॒सि॒ मा । (४)
मा मा᳚ । मा॒ हि॒ꣳ॒सीः॒ । हि॒ꣳ॒सी॒ कृ॒ष्यै । कृ॒ष्यै त्वा᳚ । त्वा॒ सु॒स॒स्यायै᳚ । सु॒स॒स्यायै॑ सुपिप्प॒लाभ्यः॑ । सु॒स॒स्याया॒ इति॑ सु-स॒स्यायै᳚ । सु॒पि॒प्प॒लाभ्य॑स्त्वा । सु॒पि॒प्प॒लाभ्य॒ इति॑ सु-पि॒प्प॒लाभ्यः॑ । त्वौष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्यस्सूप॒स्थाः । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । सू॒प॒स्था दे॒वः । सू॒प॒स्था इति॑ सु-उ॒प॒स्थाः । दे॒वो वन॒स्पतिः॑ । वन॒स्पति॑रू॒र्ध्वः । ऊ॒र्ध्वो मा᳚ । मा॒ पा॒हि॒ । पा॒ह्या । ओदृचः॑ । उ॒दृच॒स्स्वाहा᳚ । उ॒दृच॒ इत्यु॑त्-ऋचः॑ । स्वाहा॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्मन॑सा । मन॑सा॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚म् । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒मिति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वीभ्या᳚म् । स्वाहो॒रोः । उ॒रोर॒न्तरि॑ख्षात् । अ॒न्तरि॑ख्षा॒थ्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञँव्वाता᳚त् । वाता॒दा । आ र॑भे । र॒भ॒ इति॑ रभे (5) ॥2॥
दैवी॒न्धिय᳚म् । धिय॑म्मनामहे । म॒ना॒म॒हे॒ सु॒मृ॒डी॒काम् । सु॒मृ॒डी॒काम॒भिष्ट॑ये । सु॒मृ॒डी॒कामिति॑ सु-मृ॒डी॒काम् । अ॒भिष्ट॑ये वर्चो॒धाम् । व॒र्चो॒धाँय्य॒ज्ञवा॑हसम् । व॒र्चो॒धामिति॑ वर्चः-धाम् । य॒ज्ञवा॑हसꣳ सुपा॒रा । य॒ज्ञवा॑हस॒मिति॑ य॒ज्ञ-वा॒ह॒स॒म्॒ । सु॒पा॒रा नः॑ । सु॒पा॒रेति॑ सु-पा॒रा । नो॒ अ॒स॒त्॒ । अ॒स॒द्वशे᳚ । वश॒ इति॒ वशे᳚ ॥ ये दे॒वाः । दे॒वा मनो॑जाताः । मनो॑जाता मनो॒युजः॑ । मनो॑जाता॒ इति॒ मनः॑-जा॒ताः॒ । म॒नो॒युज॑स्सु॒दख्षाः᳚ । म॒नो॒युज॒ इति॑ मनः-युजः॑ । सु॒दख्षा॒ दख्ष॑पितारः । सु॒दख्षा॒ इति॑ सु-दख्षाः᳚ । दख्ष॑पितार॒स्ते । दख्ष॑पितार॒ इति॒ दख्ष॑-पि॒ता॒रः॒ । ते नः॑ । न॒ पा॒न्तु॒ । पा॒न्तु॒ ते । ते नः॑ । नो॒ऽव॒न्तु॒ । अ॒व॒न्तु॒ तेभ्यः॑ । तेभ्यो॒ नमः॑ । नम॒स्तेभ्यः॑ । तेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहाग्ने᳚ । अग्ने॒ त्वम् । त्वꣳ सु । सु जा॑गृहि । जा॒गृ॒हि॒ व॒यम् । व॒यꣳ सु । सु म॑न्दिषीमहि । म॒न्दि॒षी॒म॒हि॒ गो॒पा॒य । गो॒पा॒य नः॑ । न॒स्स्व॒स्तये᳚ । स्व॒स्तये᳚ प्र॒बुधे᳚ । प्र॒बुधे॑ नः । प्र॒बुध॒ इति॑ प्र-बुधे᳚ । न॒ पुनः॑ । पुन॑र्ददः । द॒द॒ इति॑ ददः ॥ त्वम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ व्र॒त॒पाः । व्र॒त॒पा अ॑सि । व्र॒त॒पा इति॑ व्रत-पाः । अ॒सि॒ दे॒वः । दे॒व आ । आ मर्त्ये॑षु । मर्त्ये॒ष्वा । एत्या ॥ त्वँय्य॒ज्ञेषु॑ । (6)
य॒ज्ञेष्वीड्यः॑ । ईड्य॒ इतीड्यः॑ ॥ विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा अ॒भि । अ॒भि माम् । मामा । आऽव॑वृत्रन्न् । अ॒व॒वृ॒त्र॒न्पू॒षा । पू॒षा स॒न्या । स॒न्या सोमः॑ । सोमो॒ राध॑सा । राध॑सा दे॒वः । दे॒वस्स॑वि॒ता । स॒वि॒ता वसोः᳚ । वसो᳚र्वसु॒दावा᳚ । व॒सु॒दावा॒ रास्व॑ । व॒सु॒दावेति॑ वसु-दावा᳚ । रास्वेय॑त् । इय॑थ्सोम । सो॒मा । आ भूयः॑ । भूयो॑ भर । भ॒र॒ मा । मा पृ॒णन्न् । पृ॒णन्पू॒र्त्या । पू॒र्त्या वि । वि रा॑धि । रा॒धि॒ मा । माहम् । अ॒हमायु॑षा । आयु॑षा च॒न्द्रम् । च॒न्द्रम॑सि । अ॒सि॒ मम॑ । मम॒ भोगा॑य । भोगा॑य भव । भ॒व॒ वस्त्र᳚म् । वस्त्र॑मसि । अ॒सि॒ मम॑ । मम॒ भोगा॑य । भोगा॑य भव । भ॒वो॒स्रा । उ॒स्राऽसि॑ । अ॒सि॒ मम॑ । मम॒ भोगा॑य । भोगा॑य भव । भ॒व॒ हयः॑ । हयो॑ऽसि । अ॒सि॒ मम॑ । मम॒ भोगा॑य । भोगा॑य भव । भ॒व॒ छागः॑ । (7)
छागो॑ऽसि । अ॒सि॒ मम॑ । मम॒ भोगा॑य । भोगा॑य भव । भ॒व॒ मे॒षः । मे॒षो॑ऽसि । अ॒सि॒ मम॑ । मम॒ भोगा॑य । भोगा॑य भव । भ॒व॒ वा॒यवे᳚ । वा॒यवे᳚ त्वा । त्वा॒ वरु॑णाय । वरु॑णाय त्वा । त्वा॒ निरृ॑त्यै । निरृ॑त्यै त्वा । निरृ॑त्या॒ इति॒ निः-ऋ॒त्यै॒ । त्वा॒ रु॒द्राय॑ । रु॒द्राय॑ त्वा । त्वा॒ देवीः᳚ । देवी॑रापः । आ॒पो॒ अ॒पा॒म्॒ । अ॒पा॒न्न॒पा॒त्॒ । न॒पा॒द्यः । य ऊ॒र्मिः । ऊ॒र्मिर् ह॑वि॒ष्यः॑ । ह॒वि॒ष्य॑ इन्द्रि॒यावान्॑ । इ॒न्द्रि॒यावा᳚न्म॒दिन्त॑मः । इ॒न्द्रि॒यावा॒निती᳚न्द्रि॒य-वा॒न्॒ । म॒दिन्त॑म॒स्तम् । तँव्वः॑ । वो॒ मा । माऽव॑ । अव॑ क्रमिषम् । क्र॒मि॒ष॒मच्छि॑न्नम् । अच्छि॑न्न॒न्तन्तु᳚म् । तन्तु॑म्पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या अनु॑ । अनु॑ गेषम् । गे॒ष॒म्भ॒द्रात् । भ॒द्राद॒भि । अ॒भि श्रेयः॑ । श्रेय॒ प्र । प्रेहि॑ । इ॒हि॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑ पुरए॒ता । पु॒र॒ए॒ता ते᳚ । पु॒र॒ए॒तेति॑ पु॒रः-ए॒ता । ते॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्त्वथ॑ । अथे᳚म् । ई॒मव॑ । अव॑ स्य । स्य॒ वरे᳚ । वर॒ आ । आ पृ॑थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या आ॒रे । आ॒रे शत्रून्॑ । शत्रू᳚न्कृणुहि । कृ॒णु॒हि॒ सर्व॑वीरः । सर्व॑वीर॒ आ । सर्व॑वीर॒ इति॒ सर्व॑-वी॒रः॒ । एदम् । इ॒दम॑गन्म । अ॒ग॒न्म॒ दे॒व॒यज॑नम् । दे॒व॒यज॑नम्पृथि॒व्याः । दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव-यज॑नम् । पृ॒थि॒व्या विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा यत् । यदजु॑षन्त । अजु॑षन्त॒ पूर्वे᳚ । पूर्व॑ ऋख्सा॒माभ्या᳚म् । ऋ॒ख्सा॒माभ्याँ॒य्यजु॑षा । ऋ॒ख्सा॒माभ्या॒मित्यृ॑ख्सा॒म-भ्या॒म्॒ । यजु॑षा स॒न्तर॑न्तः । स॒न्तर॑न्तो रा॒यः । स॒न्तर॑न्त॒ इति॑ सं-तर॑न्तः । रा॒यस्पोषे॑ण । पोषे॑ण॒ सम् । समि॒षा । इ॒षा म॑देम । म॒दे॒मेति॑ मदेम ॥ (8) ॥3॥
इ॒यन्ते᳚ । ते॒ शु॒क्र॒ । शु॒क्र॒ त॒नूः । त॒नूरि॒दम् । इ॒दँव्वर्चः॑ । वर्च॒स्तया᳚ । तया॒ सम् । सम्भ॑व । भ॒व॒ भ्राज᳚म् । भ्राज॑ङ्गच्छ । ग॒च्छ॒ जूः । जूर॑सि । अ॒सि॒ धृ॒ता । धृ॒ता मन॑सा । मन॑सा॒ जुष्टा᳚ । जुष्टा॒ विष्ण॑वे । विष्ण॑वे॒ तस्याः᳚ । तस्या᳚स्ते । ते॒ स॒त्यस॑वसः । स॒त्यस॑वस प्रस॒वे । स॒त्यस॑वस॒ इति॑ स॒त्य-स॒व॒सः॒ । प्र॒स॒वे वा॒चः । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । वा॒चो य॒न्त्रम् । य॒न्त्रम॑शीय । अ॒शी॒य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ शु॒क्रम् । शु॒क्रम॑सि । अ॒स्य॒मृत᳚म् । अ॒मृत॑मसि । अ॒सि॒ वै॒श्व॒दे॒वम् । वै॒श्व॒दे॒वꣳ ह॒विः । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । ह॒विस्सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य॒ चख्षुः॑ । चख्षु॒रा । आऽरु॑हम् । अ॒रु॒ह॒म॒ग्नेः । अ॒ग्नेर॒ख्ष्णः । अ॒ख्ष्ण क॒नीनि॑काम् । क॒नीनि॑काँ॒य्यत् । यदेत॑शेभिः । एत॑शेभि॒रीय॑से । ईय॑से॒ भ्राज॑मानः । भ्राज॑मानो विप॒श्चिता᳚ । वि॒प॒श्चिता॒ चित् । चिद॑सि । अ॒सि॒ म॒ना । म॒नाऽसि॑ । अ॒सि॒ धीः । धीर॑सि । अ॒सि॒ दख्षि॑णा । दख्षि॑णाऽसि । (9)
अ॒सि॒ य॒ज्ञिया᳚ । य॒ज्ञिया॑ऽसि । अ॒सि॒ ख्ष॒त्रिया᳚ । ख्ष॒त्रिया॑ऽसि । अ॒स्यदि॑तिः । अदि॑तिरसि । अ॒स्यु॒भ॒यत॑श्शीर्ष्णी । उ॒भ॒यत॑श्शीर्ष्णी॒ सा । उ॒भ॒यत॑श्शी॒र्ष्णीत्यु॑भ॒यतः॑-शी॒र्ष्णी॒ । सा नः॑ । न॒स्सुप्रा॑ची । सुप्रा॑ची॒ सुप्र॑तीची । सुप्रा॒चीति॒ सु-प्रा॒ची॒ । सुप्र॑तीची॒ सम् । सुप्र॑ती॒चीति॒ सु-प्र॒ती॒ची॒ । सम्भ॑व । भ॒व॒ मि॒त्रः । मि॒त्रस्त्वा᳚ । त्वा॒ प॒दि । प॒दि ब॑ध्नातु । ब॒ध्ना॒तु॒ पू॒षा । पू॒षाऽध्व॑नः । अध्व॑न पातु । पा॒त्विन्द्रा॑य । इन्द्रा॒याध्य॑ख्षाय । अध्य॑ख्षा॒यानु॑ । अध्य॑ख्षा॒येत्यधि॑-अ॒ख्षा॒य॒ । अनु॑ त्वा । त्वा॒ मा॒ता । मा॒ता म॑न्यताम् । म॒न्य॒ता॒मनु॑ । अनु॑ पि॒ता । पि॒ताऽनु॑ । अनु॒ भ्राता᳚ । भ्राता॒ सग॑र्भ्यः । सग॒र्भ्योऽनु॑ । सग॑र्भ्य॒ इति॒ स-ग॒र्भ्यः॒ । अनु॒ सखा᳚ । सखा॒ सयू᳚थ्यः । सयू᳚थ्य॒स्सा । सयू᳚थ्य॒ इति॒ स-यू॒थ्यः॒ । सा दे॑वि । दे॒वि॒ दे॒वम् । दे॒वमच्छ॑ । अच्छे॑हि । इ॒हीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य॒ सोम᳚म् । सोमꣳ॑ रु॒द्रः । रु॒द्रस्त्वा᳚ । त्वा । आ व॑र्तयतु । व॒र्त॒य॒तु॒ मि॒त्रस्य॑ । मि॒त्रस्य॑ प॒था । प॒था स्व॒स्ति । स्व॒स्ति सोम॑सखा । सोम॑सखा॒ पुनः॑ । सोम॑स॒खेति॒ सोम॑-स॒खा॒ । पुन॒रा । एहि॑ । इ॒हि॒ स॒ह । स॒ह र॒य्या । र॒य्येति॑ र॒य्या ॥ (10) ॥4॥
वस्व्य॑सि । अ॒सि॒ रु॒द्रा । रु॒द्राऽसि॑ । अ॒स्यदि॑तिः । अदि॑तिरसि । अ॒स्या॒दि॒त्या । आ॒दि॒त्याऽसि॑ । अ॒सि॒ शु॒क्रा । शु॒क्राऽसि॑ । अ॒सि॒ च॒न्द्रा । च॒न्द्राऽसि॑ । अ॒सि॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑स्त्वा । त्वा॒ सु॒म्ने । सु॒म्ने र॑ण्वतु । र॒ण्व॒तु॒ रु॒द्रः । रु॒द्रो वसु॑भिः । वसु॑भि॒रा । वसु॑भि॒रिति॒ वसु॑-भिः॒ । आ चि॑केतु । चि॒के॒तु॒ पृ॒थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्यास्त्वा᳚ । त्वा॒ मू॒र्धन्न् । मू॒र्धन्ना । आ जि॑घर्मि । जि॒घ॒र्मि॒ दे॒व॒यज॑ने । दे॒व॒यज॑न॒ इडा॑याः । दे॒व॒यज॑न॒ इति॑ देव-यज॑ने । इडा॑या प॒दे । प॒दे घृ॒तव॑ति । घृ॒तव॑ति॒ स्वाहा᳚ । घृ॒तव॒तीति॑ घृ॒त-व॒ति॒ । स्वाहा॒ परि॑लिखितम् । परि॑लिखित॒ꣳ॒ रख्षः॑ । परि॑लिखित॒मिति॒ परि॑-लि॒खि॒त॒म्॒ । रख्ष॒ परि॑लिखिताः । परि॑लिखिता॒ अरा॑तयः । परि॑लिखिता॒ इति॒ परि॑-लि॒खि॒ताः॒ । अरा॑तय इ॒दम् । इ॒दम॒हम् । अ॒हꣳ रख्ष॑सः । रख्ष॑सो ग्री॒वाः । ग्री॒वा अपि॑ । अपि॑ कृन्तामि । कृ॒न्ता॒मि॒ यः । यो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान्द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ यम् । यञ्च॑ । च॒ व॒यम् । व॒यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्म इ॒दम् । इ॒दम॑स्य । अ॒स्य॒ ग्री॒वाः । ग्री॒वा अपि॑ । (11)
अपि॑ कृन्तामि । कृ॒न्ता॒म्य॒स्मे । अ॒स्मे रायः॑ । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । राय॒स्त्वे । त्वे रायः॑ । त्वे इति॒ त्वे । राय॒स्तोते᳚ । तोते॒ रायः॑ । राय॒स्सम् । सन्दे॑वि । दे॒वि॒ दे॒व्या । दे॒व्योर्वश्या᳚ । उ॒र्वश्या॑ पश्यस्व । प॒श्य॒स्व॒ त्वष्टी॑मती । त्वष्टी॑मती ते । ते॒ स॒पे॒य॒ । स॒पे॒य॒ सु॒रेताः᳚ । सु॒रेता॒ रेतः॑ । सु॒रेता॒ इति॑ सु-रेताः᳚ । रेतो॒ दधा॑ना । दधा॑ना वी॒रम् । वी॒रँव्वि॑देय । वि॒दे॒य॒ तव॑ । तव॑ स॒न्दृशि॑ । स॒न्दृशि॒ मा । स॒न्दृशीति॑ सम्-दृशि॑ । माऽहम् । अ॒हꣳ रा॒यः । रा॒यस्पोषे॑ण । पोषे॑ण॒ वि । वि यो॑षम् । यो॒ष॒मिति॑ योषम् ॥ (12) ॥5॥
अ॒ꣳ॒शुना॑ ते । ते॒ अ॒ꣳ॒शुः । अ॒ꣳ॒शु पृ॑च्यताम् । पृ॒च्य॒ता॒म्परु॑षा । परु॑षा॒ परुः॑ । परु॑र्ग॒न्धः । ग॒न्धस्ते᳚ । ते॒ काम᳚म् । काम॑मवतु । अ॒व॒तु॒ मदा॑य । मदा॑य॒ रसः॑ । रसो॒ अच्यु॑तः । अच्यु॑तो॒ऽमात्यः॑ । अ॒मात्यो॑ऽसि । अ॒सि॒ शु॒क्रः । शु॒क्रस्ते᳚ । ते॒ ग्रहः॑ । ग्रहो॒ऽभि । अ॒भि त्यम् । त्यन्दे॒वम् । दे॒वꣳ स॑वि॒तार᳚म् । स॒वि॒तार॑मू॒ण्योः᳚ । ऊ॒ण्योः᳚ क॒विक्र॑तुम् । क॒विक्र॑तु॒मर्चा॑मि । क॒विक्र॑तु॒मिति॑ क॒वि-क्र॒तु॒म्॒ । अर्चा॑मि स॒त्यस॑वसम् । स॒त्यस॑वसꣳ रत्न॒धाम् । स॒त्यस॑वस॒मिति॑ स॒त्य-स॒व॒स॒म्॒ । र॒त्न॒धाम॒भि । र॒त्न॒धामिति॑ रत्न-धाम् । अ॒भि प्रि॒यम् । प्रि॒यम्म॒तिम् । म॒तिमू॒र्ध्वा । ऊ॒र्ध्वा यस्य॑ । यस्या॒मतिः॑ । अ॒मति॒र्भाः । भा अदि॑द्युतत् । अदि॑द्युत॒थ्सवी॑मनि । सवी॑मनि॒ हिर॑ण्यपाणिः । हिर॑ण्यपाणिरमिमीत । हिर॑ण्यपाणि॒रिति॒ हिर॑ण्य-पा॒णिः॒ । अ॒मि॒मी॒त॒ सु॒क्रतुः॑ । सु॒क्रतु॑ कृ॒पा । सु॒क्रतु॒रिति॑ सु-क्रतुः॑ । कृ॒पा सुवः॑ । सुव॒रिति॒ सुवः॑ ॥ प्र॒जाभ्य॑स्त्वा । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । त्वा॒ प्रा॒णाय॑ । प्रा॒णाय॑ त्वा । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । त्वा॒ व्या॒नाय॑ । व्या॒नाय॑ त्वा । व्या॒नायेति॑ वि-अ॒नाय॑ । त्वा॒ प्र॒जाः । प्र॒जास्त्वम् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । त्वमनु॑ । अनु॒ प्र । प्राणि॑हि । अ॒नि॒हि॒ प्र॒जाः । प्र॒जास्त्वाम् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । त्वामनु॑ । अनु॒ प्र । प्राण॑न्तु । अ॒न॒न्त्वित्य॑नन्तु ॥ (13) ॥6॥
सोम॑न्ते । ते॒ क्री॒णा॒मि॒ । क्री॒णा॒म्यूर्ज॑स्वन्तम् । ऊर्ज॑स्वन्त॒म्पय॑स्वन्तम् । पय॑स्वन्तँव्वी॒र्या॑वन्तम् । वी॒र्या॑वन्तमभिमाति॒षाह᳚म् । वी॒र्या॑वन्त॒मिति॑ वी॒र्य॑-व॒न्त॒म्॒ । अ॒भि॒मा॒ति॒षाहꣳ॑ शु॒क्रम् । अ॒भि॒मा॒ति॒षाह॒मित्य॑भिमाति-साह᳚म् । शु॒क्रन्ते᳚ । ते॒ शु॒क्रेण॑ । शु॒क्रेण॑ क्रीणामि । क्री॒णा॒मि॒ च॒न्द्रम् । च॒न्द्रञ्च॒न्द्रेण॑ । च॒न्द्रेणा॒मृत᳚म् । अ॒मृत॑म॒मृते॑न । अ॒मृते॑न स॒म्यत् । स॒म्यत्ते᳚ । ते॒ गोः । गोर॒स्मे । अ॒स्मे च॒न्द्राणि॑ । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । च॒न्द्राणि॒ तप॑सः । तप॑सस्त॒नूः । त॒नूर॑सि । अ॒सि॒ प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ते॒र्वर्णः॑ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । वर्ण॒स्तस्यानााः᳚ । तस्या᳚स्ते । ते॒ स॒ह॒स्र॒पो॒षम् । स॒ह॒स्र॒पो॒षम्पुष्य॑न्त्याः । स॒ह॒स्र॒पो॒षमिति॑ सहस्र-पो॒षम् । पुष्य॑न्त्याश्चर॒मेण॑ । च॒र॒मेण॑ प॒शुना᳚ । प॒शुना᳚ क्रीणामि । क्री॒णा॒म्य॒स्मे । अ॒स्मे ते᳚ । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । ते॒ बन्धुः॑ । बन्धु॒र्मयि॑ । मयि॑ ते । ते॒ रायः॑ । राय॑श्श्रयन्ताम् । श्र॒य॒न्ता॒म॒स्मे । अ॒स्मे ज्योतिः॑ । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । ज्योति॑स्सोमविक्र॒यिणि॑ । सो॒म॒वि॒क्र॒यिणि॒ तमः॑ । सो॒म॒वि॒क्र॒यिणीति॑ सोम-वि॒क्र॒यिणि॑ । तमो॑ मि॒त्रः । मि॒त्रो नः॑ । न॒ आ । एहि॑ । इ॒हि॒ सुमि॑त्रधाः । सुमि॑त्रधा॒ इन्द्र॑स्य । सुमि॑त्रधा॒ इति॒ सुमि॑त्र-धाः॒ । इन्द्र॑स्यो॒रुम् । ऊ॒रुमा । आ वि॑श । वि॒श॒ दख्षि॑णम् । दख्षि॑णमु॒शन्न् । उ॒शन्नु॒शन्त᳚म् । उ॒शन्त॑ स्यो॒नः । स्यो॒नस्स्यो॒नम् । स्यो॒न स्वान॑ । स्वान॒ भ्राज॑ । भ्राजाङ्घा॑रे । अङ्घा॑रे॒ बम्भा॑रे । बम्भा॑रे॒ हस्त॑ । हस्त॒ सुह॑स्त । सुह॑स्त॒ कृशा॑नो । सुह॒स्तेति॒ सु-ह॒स्त॒ । कृशा॑नवे॒ते । कृशा॑न॒विति॒ कृश॑-अ॒नो॒ । ए॒ते वः॑ । व॒स्सो॒म॒क्रय॑णाः । सो॒म॒क्रय॑णा॒स्तान् । सो॒म॒क्रय॑णा॒ इति॑ सोम-क्रय॑णाः । तान्र॑ख्षध्वम् । र॒ख्ष॒ध्व॒म्मा । मा वः॑ । वो॒ द॒भ॒न्न्॒ । द॒भ॒न्निति॑ दभन्न् ॥ (14) ॥7॥
उदायु॑षा । आयु॑षा स्वा॒युषा᳚ । स्वा॒युषोत् । स्वा॒युषेति॑ सु-आ॒युषा᳚ । उदोष॑धीनाम् । ओष॑धीना॒ꣳ॒ रसे॑न । रसे॒नोत् । उत्प॒र्जन्य॑स्य । प॒र्जन्य॑स्य॒ शुष्मे॑ण । शुष्मे॒णोत् । उद॑स्थाम् । अ॒स्था॒म॒मृतान्॑ । अ॒मृता॒ꣳ॒ अनु॑ । अन्वित्यनु॑ ॥ उ॒र्व॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मनु॑ । अन्वि॑हि । इ॒ह्यदि॑त्याः । अदि॑त्या॒स्सदः॑ । सदो॑ऽसि । अ॒स्यदि॑त्याः । अदि॑त्या॒स्सदः॑ । सद॒ आ । आ सी॑द । सी॒दाऽस्त॑भ्नात् । अस्त॑भ्ना॒द्द्याम् । द्यामृ॑ष॒भः । ऋ॒ष॒भो अ॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ममि॑मीत । अमि॑मीत वरि॒माण᳚म् । व॒रि॒माण॑म्पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या आ । आऽसी॑दत् । अ॒सी॒द॒द्विश्वा᳚ । विश्वा॒ भुव॑नानि । भुव॑नानि स॒म्राट् । स॒म्राड्विश्वा᳚ । स॒म्राडिति॑ सम्-राट् । विश्वेत् । इत्तानि॑ । तानि॒ वरु॑णस्य । वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ । व्र॒तानि॒ वने॑षु । वने॑षु॒ वि । व्य॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षन्ततान । त॒ता॒न॒ वाज᳚म् । वाज॒मर्व॑थ्सु । अर्व॑थ्सु॒ पयः॑ । अर्व॒थ्स्वित्यर्व॑त्-सु॒ । पयो॑ अघ्नि॒यासु॑ । अ॒घ्नि॒यासु॑ हृ॒थ्सु । हृ॒थ्सु क्रतु᳚म् । हृ॒थ्स्विति॑ हृत्-सु । (15)
क्रतुँ॒व्वरु॑णः । वरु॑णो वि॒ख्षु । वि॒ख्ष्व॑ग्निम् । अ॒ग्निन्दि॒वि । दि॒वि सूर्य᳚म् । सूर्य॑मदधात् । अ॒द॒धा॒थ्सोम᳚म् । सोम॒मद्रौ᳚ । अद्रा॒वुत् । उदु॑ । उ॒ त्यम् । त्य॒ञ्जा॒तवे॑दसम् । जा॒तवे॑दसन्दे॒वम् । जा॒तवे॑दस॒मिति॑ जा॒त-वे॒द॒स॒म्॒ । दे॒वँव्व॑हन्ति । व॒ह॒न्ति॒ के॒तवः॑ । के॒तव॒ इति॑ के॒तवः॑ ॥ दृ॒शे विश्वा॑य । विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् । सूर्य॒मिति॒ सूर्य᳚म् ॥ उस्रा॒वा । एत᳚म् । इ॒त॒न्धू॒र्॒षा॒हौ॒ । धू॒र्॒षा॒हा॒व॒न॒श्रू । धू॒र्॒षा॒हा॒विति॑ धूः-सा॒हौ॒ । अ॒न॒श्रू अवी॑रहणौ । अ॒न॒श्रू इत्य॑न॒श्रू । अवी॑रहणौ ब्रह्म॒चोद॑नौ । अवी॑रहणा॒वित्यवी॑र-ह॒नौ॒ । ब्र॒ह्म॒चोद॑नौ॒ वरु॑णस्य । ब्र॒ह्म॒चोद॑ना॒विति॑ ब्रह्म-चोद॑नौ । वरु॑णस्य॒ स्कम्भ॑नम् । स्कम्भ॑नमसि । अ॒सि॒ वरु॑णस्य । वरु॑णस्य स्कम्भ॒सर्ज॑नम् । स्क॒म्भ॒सर्ज॑नमसि । स्क॒म्भ॒सर्ज॑न॒मिति॑ स्कम्भ-सर्ज॑नम् । अ॒सि॒ प्रत्य॑स्तः । प्रत्य॑स्तो॒ वरु॑णस्य । प्रत्य॑स्त॒ इति॒ प्रति॑-अ॒स्तः॒ । वरु॑णस्य॒ पाशः॑ । पाश॒ इति॒ पाशः॑ ॥ (16) ॥8॥
प्र च्य॑वस्व । च्य॒व॒स्व॒ भु॒वः॒ । भु॒व॒स्प॒ते॒ । प॒ते॒ विश्वा॑नि । विश्वा᳚न्य॒भि । अ॒भि धामा॑नि । धामा॑नि॒ मा । मा त्वा᳚ । त्वा॒ प॒रि॒प॒री । प॒रि॒प॒री वि॑दत् । प॒रि॒प॒रीति॑ परि-प॒री । वि॒द॒न्मा । मा त्वा᳚ । त्वा॒ प॒रि॒प॒न्थिनः॑ । प॒रि॒प॒न्थिनो॑ विदन्न् । प॒रि॒प॒न्थिन॒ इति॑ परि-प॒न्थिनः॑ । वि॒द॒न्मा । मा त्वा᳚ । त्वा॒ वृकाः᳚ । वृका॑ अघा॒यवः॑ । अ॒घा॒यवो॒ मा । अ॒घा॒यव॒ इत्य॑घ-यवः॑ । मा ग॑न्ध॒र्वः । ग॒न्ध॒र्वो वि॒श्वाव॑सुः । वि॒श्वाव॑सु॒रा । वि॒श्वाव॑सु॒रिति॑ वि॒श्व-व॒सुः॒ । आ द॑घत् । द॒घ॒च्छ्ये॒नः । श्ये॒नो भू॒त्वा । भू॒त्वा परा᳚ । परा॑ पत । प॒त॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य नः । नो॒ गृ॒हे । गृ॒हे दे॒वैः । दे॒वैस्स॑स्कृ॒तम् । स॒॒स्कृ॒तँय्यज॑मानस्य । यज॑मानस्य स्व॒स्त्यय॑नी । स्व॒स्त्यय॑न्यसि । स्व॒स्त्यय॒नीति॑ स्वस्ति-अय॑नी । अ॒स्यपि॑ । अपि॒ पन्था᳚म् । पन्था॑मगस्महि । अ॒ग॒स्म॒हि॒ स्व॒स्ति॒गाम् । स्व॒स्ति॒गाम॑ने॒हस᳚म् । स्व॒स्ति॒गामिति॑ स्वस्ति-गाम् । अ॒ने॒हसँ॒य्येन॑ । येन॒ विश्वाः᳚ । विश्वा॒ परि॑ । परि॒ द्विषः॑ । द्विषो॑ वृ॒णक्ति॑ । वृ॒णक्ति॑ वि॒न्दते᳚ । वि॒न्दते॒ वसु॑ । वसु॒ नमः॑ । नमो॑ मि॒त्रस्य॑ । मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य । वरु॑णस्य॒ चख्ष॑से । चख्ष॑से म॒हः । म॒हो दे॒वाय॑ । दे॒वाय॒ तत् । तदृ॒तम् । ऋ॒तꣳ स॑पर्यत । स॒प॒र्य॒त॒ दू॒रे॒दृशे᳚ । दू॒रे॒दृशे॑ दे॒वजा॑ताय । दू॒रे॒दृश॒ इति॑ दूरे-दृशे᳚ । दे॒वजा॑ताय के॒तवे᳚ । दे॒वजा॑ता॒येति॑ दे॒व-जा॒ता॒य॒ । के॒तवे॑ दि॒वः । दि॒वस्पु॒त्राय॑ । पु॒त्राय॒ सूर्या॑य । सूर्या॑य शꣳसत । श॒ꣳ॒स॒त॒ वरु॑णस्य । वरु॑णस्य॒ स्कम्भ॑नम् । स्कम्भ॑नमसि । अ॒सि॒ वरु॑णस्य । वरु॑णस्य स्कम्भ॒सर्ज॑नम् । स्क॒म्भ॒सर्ज॑नमसि । स्क॒म्भ॒सर्ज॑न॒मिति॑ स्कम्भ-सर्ज॑नम् । अ॒स्युन्मु॑क्तः । उन्मु॑क्तो॒ वरु॑णस्य । उन्मु॑क्त॒ इत्युत्-मु॒क्तः॒ । वरु॑णस्य॒ पाशः॑ । पाश॒ इति॒ पाशः॑ ॥ (17) ॥9॥
अ॒ग्नेरा॑ति॒थ्यम् । आ॒ति॒थ्यम॑सि । अ॒सि॒ विष्ण॑वे । विष्ण॑वे त्वा । त्वा॒ सोम॑स्य । सोम॑स्याति॒थ्यम् । आ॒ति॒थ्यम॑सि । अ॒सि॒ विष्ण॑वे । विष्ण॑वे त्वा । त्वाऽति॑थेः । अति॑थेराति॒थ्यम् । आ॒ति॒थ्यम॑सि । अ॒सि॒ विष्ण॑वे । विष्ण॑वे त्वा । त्वा॒ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये᳚ त्वा । त्वा॒ रा॒य॒स्पो॒ष॒दाव्न्ने᳚ । रा॒य॒स्पो॒ष॒दाव्न्ने॒ विष्ण॑वे । रा॒य॒स्पो॒ष॒दाव्न्न॒ इति॑ रायस्पोष-दाव्न्ने᳚ । विष्ण॑वे त्वा । त्वा॒ श्ये॒नाय॑ । श्ये॒नाय॑ त्वा । त्वा॒ सो॒म॒भृते᳚ । सो॒म॒भृते॒ विष्ण॑वे । सो॒म॒भृत॒ इति॑ सोम-भृते᳚ । विष्ण॑वे त्वा । त्वा॒ या । या ते᳚ । ते॒ धामा॑नि । धामा॑नि ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॒ यज॑न्ति । यज॑न्ति॒ ता । ता ते᳚ । ते॒ विश्वा᳚ । विश्वा॑ परि॒भूः । प॒रि॒भूर॑स्तु । प॒रि॒भूरिति॑ परि-भूः । अ॒स्तु॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञङ्ग॑य॒स्फानः॑ । ग॒य॒स्फान॑ प्र॒तर॑णः । ग॒य॒स्फान॒ इति॑ गय-स्फानः॑ । प्र॒तर॑णस्सु॒वीरः॑ । प्र॒तर॑ण॒ इति॑ प्र-तर॑णः । सु॒वीरोऽवी॑रहा । सु॒वीर॒ इति॑ सु-वीरः॑ । अवी॑रहा॒ प्र । अवी॑र॒हेत्यवी॑र-हा॒ । प्र च॑र । च॒रा॒ सो॒म॒ । सो॒म॒ दुर्यान्॑ । दुर्या॒नदि॑त्याः । अदि॑त्या॒स्सदः॑ । सदो॑ऽसि । अ॒स्यदि॑त्याः । अदि॑त्या॒स्सदः॑ । सद॒ आ । आ सी॑द । (18)
सी॒द॒ वरु॑णः । वरु॑णोऽसि । अ॒सि॒ धृ॒तव्र॑तः । धृ॒तव्र॑तो वारु॒णम् । धृ॒तव्र॑त॒ इति॑ धृ॒त-व्र॒तः॒ । वा॒रु॒णम॑सि । अ॒सि॒ शँ॒य्योः । शँ॒य्योर्दे॒वाना᳚म् । शँ॒य्योरिति॑ शम्-योः । दे॒वानाꣳ॑ स॒ख्यात् । स॒ख्यान्मा । मा दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑म॒पसः॑ । अ॒पस॑श्छिथ्स्महि । छि॒थ्स्म॒ह्याप॑तये । आप॑तये त्वा । आप॑तय॒ इत्या-प॒त॒ये॒ । त्वा॒ गृ॒ह्णा॒मि॒ । गृ॒ह्णा॒मि॒ परि॑पतये । परि॑पतये त्वा । परि॑पतय॒ इति॒ परि॑-प॒त॒ये॒ । त्वा॒ गृ॒ह्णा॒मि॒ । गृ॒ह्णा॒मि॒ तनू॒नप्त्रे᳚ । तनू॒नप्त्रे᳚ त्वा । तनू॒नप्त्र॒ इति॒ तनू᳚-नप्त्रे᳚ । त्वा॒ गृ॒ह्णा॒मि॒ । गृ॒ह्णा॒मि॒ शा॒क्व॒राय॑ । शा॒क्व॒राय॑ त्वा । त्वा॒ गृ॒ह्णा॒मि॒ । गृ॒ह्णा॒मि॒ शक्मन्न्॑ । शक्म॒न्नोजि॑ष्ठाय । ओजि॑ष्ठाय त्वा । त्वा॒ गृ॒ह्णा॒मि॒ । गृ॒ह्णा॒म्यना॑धृष्टम् । अना॑धृष्टमसि । अना॑धृष्ट॒मित्यना᳚-धृ॒ष्ट॒म्॒ । अ॒स्य॒ना॒धृ॒ष्यम् । अ॒ना॒धृ॒ष्यन्दे॒वाना᳚म् । अ॒ना॒धृ॒ष्यमित्य॑ना-धृ॒ष्यम् । दे॒वाना॒मोजः॑ । ओजो॑ऽभिशस्ति॒पाः । अ॒भि॒श॒स्ति॒पा अ॑नभिशस्ते॒न्यम् । अ॒भि॒श॒स्ति॒पा इत्य॑भिशस्ति-पाः । अ॒न॒भि॒श॒स्ते॒न्यमनु॑ । अ॒न॒भि॒श॒स्ते॒न्यमित्य॑नभि-श॒स्ते॒न्यम् । अनु॑ मे । मे॒ दी॒ख्षाम् । दी॒ख्षान्दी॒ख्षाप॑तिः । दी॒ख्षाप॑तिर्मन्यताम् । दी॒ख्षाप॑ति॒रिति॑ दी॒ख्षा-प॒तिः॒ । म॒न्य॒ता॒मनु॑ । अनु॒ तपः॑ । तप॒स्तप॑स्पतिः । तप॑स्पति॒रञ्ज॑सा । तप॑स्पति॒रिति॒ तपः॑-प॒तिः॒ । अञ्ज॑सा स॒त्यम् । स॒त्यमुप॑ । उप॑ गेषम् । गे॒ष॒ꣳ॒ सु॒वि॒ते । सु॒वि॒ते मा᳚ । मा॒ धाः॒ । धा॒ इति॑ धाः ॥ (19) ॥10॥
अ॒ꣳ॒शुरꣳ॑शुस्ते । अ॒ꣳ॒शुरꣳ॑शु॒रित्य॒ꣳ॒शुः-अ॒ꣳ॒शुः॒ । ते॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ सो॒म॒ । सो॒मा । आप्या॑यताम् । प्या॒य॒ता॒मिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑यैकधन॒विदे᳚ । ए॒क॒ध॒न॒विद॒ आ । ए॒क॒ध॒न॒विद॒ इत्ये॑कधन-विदे᳚ । आ तुभ्य᳚म् । तुभ्य॒मिन्द्रः॑ । इन्द्र॑ प्यायताम् । प्या॒य॒ता॒मा । आ त्वम् । त्वमिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य प्यायस्व । प्या॒य॒स्वा । आप्या॑यय । प्या॒य॒य॒ सखीन्॑ । सखी᳚न्थ्स॒न्या । स॒न्या मे॒धया᳚ । मे॒धया᳚ स्व॒स्ति । स्व॒स्ति ते᳚ । ते॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ सो॒म॒ । सो॒म॒ सु॒त्याम् । सु॒त्याम॑शीय । अ॒शी॒येष्टः॑ । एष्टा॒ रायः॑ । राय॒ प्र । प्रेषे । इ॒षे भगा॑य । भगा॑य॒र्तम् । ऋ॒तमृ॑तवा॒दिभ्यः॑ । ऋ॒त॒वा॒दिभ्यो॒ नमः॑ । ऋ॒त॒वा॒दिभ्य॒ इत्यृ॑तवा॒दि-भ्यः॒ । नमो॑ दि॒वे । दि॒वे नमः॑ । नम॑ पृथि॒व्यै । पृ॒थि॒व्या अग्ने᳚ । अग्ने᳚ व्रतपते । व्र॒त॒प॒ते॒ त्वम् । व्र॒त॒प॒त॒ इति॑ व्रत-प॒ते॒ । त्वँव्व्र॒ताना᳚म् । व्र॒तानाँ᳚व्व्र॒तप॑तिः । व्र॒तप॑तिरसि । व्र॒तप॑ति॒रिति॑ व्र॒त-प॒तिः॒ । अ॒सि॒ या । या मम॑ । मम॑ त॒नूः । त॒नूरे॒षा । ए॒षा सा । सा त्वयि॑ । त्वयि॒ या । (20)
या तव॑ । तव॑ त॒नूः । त॒नूरि॒यम् । इ॒यꣳ सा । सा मयि॑ । मयि॑ स॒ह । स॒ह नौ᳚ । नौ॒ व्र॒त॒प॒ते॒ । व्र॒त॒प॒ते॒ व्र॒तिनोः᳚ । व्र॒त॒प॒त॒ इति॑ व्रत-प॒ते॒ । व्र॒तिनो᳚र्व्र॒तानि॑ । व्र॒तानि॒ या । या ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ रुद्रि॑या । रुद्रि॑या त॒नूः । त॒नूस्तया᳚ । तया॑ नः । न॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ तस्याः᳚ । तस्या᳚स्ते । ते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ या । या ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ऽया॒श॒या । अ॒या॒श॒या र॑जाश॒या । अ॒या॒श॒येत्य॑या-श॒या । र॒जा॒श॒या ह॑राश॒या । र॒जा॒श॒येति॑ रजा-श॒या । ह॒रा॒श॒या त॒नूः । ह॒रा॒श॒येति॑ हरा-श॒या । त॒नूर्वर्षि॑ष्ठा । वर्षि॑ष्ठा गह्वरे॒ष्ठा । ग॒ह्व॒रे॒ष्ठोग्रम् । ग॒ह्व॒रे॒ष्ठेति॑ गह्वरे-स्था । उ॒ग्रँव्वचः॑ । वचो॒ अप॑ । अपा॑वधीम् । अ॒व॒धी॒न्त्वे॒षम् । त्वे॒षँव्वचः॑ । वचो॒ अप॑ । अपा॑वधीम् । अ॒व॒धी॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ॥ (21) ॥11॥
वि॒त्ताय॑नी मे । वि॒त्ताय॒नीति॑ वित्त-अय॑नी । मे॒ऽसि॒ । अ॒सि॒ ति॒क्ताय॑नी । ति॒क्ताय॑नी मे । ति॒क्ताय॒नीति॑ तिक्त-अय॑नी । मे॒ऽसि॒ । अ॒स्यव॑तात् । अव॑तान्मा । मा॒ ना॒थि॒तम् । ना॒थि॒तमव॑तात् । अव॑तान्मा । मा॒ व्य॒थि॒तम् । व्य॒थि॒तँव्वि॒देः । वि॒देर॒ग्निः । अ॒ग्निर्नभः॑ । नभो॒ नाम॑ । नामाग्ने᳚ । अग्ने॑ अङ्गिरः । अ॒ङ्गि॒रो॒ यः । यो᳚ऽस्याम् । अ॒स्याम्पृ॑थि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्यामसि॑ । अस्यायु॑षा । आयु॑षा॒ नाम्ना᳚ । नाम्ना । एहि॑ । इ॒हि॒ यत् । यत्ते᳚ । तेऽना॑धृष्टम् । अना॑धृष्ट॒न्नाम॑ । अना॑धृष्ट॒मित्यना᳚-धृ॒ष्ट॒म्॒ । नाम॑ य॒ज्ञिय᳚म् । य॒ज्ञिय॒न्तेन॑ । तेन॑ त्वा । त्वा । आ द॑धे । द॒धेऽग्ने᳚ । अग्ने॑ अङ्गिरः । अ॒ङ्गि॒रो॒ यः । यो द्वि॒तीय॑स्याम् । द्वि॒तीय॑स्यान्तृ॒तीय॑स्याम् । तृ॒तीय॑स्याम्पृथि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्यामसि॑ । अस्यायु॑षा । आयु॑षा॒ नाम्ना᳚ । नाम्ना । एहि॑ । इ॒हि॒ यत् । यत्ते᳚ । तेऽना॑धृष्टम् । अना॑धृष्ट॒न्नाम॑ । अना॑धृष्ट॒मित्यना᳚-धृ॒ष्ट॒म्॒ । नाम॑ य॒ज्ञिय᳚म् । (22)
य॒ज्ञिय॒न्तेन॑ । तेन॑ त्वा । त्वा । आ द॑धे । द॒धे॒ सि॒ꣳ॒हीः । सि॒ꣳ॒हीर॑सि । अ॒सि॒ म॒हि॒षीः । म॒हि॒षीर॑सि । अ॒स्यु॒रु । उ॒रु प्र॑थस्व । प्र॒थ॒स्वो॒रु । उ॒रु ते᳚ । ते॒ य॒ज्ञप॑तिः । य॒ज्ञप॑ति प्रथताम् । य॒ज्ञप॑ति॒रिति॑ य॒ज्ञ-प॒तिः॒ । प्र॒थ॒ता॒न्ध्रु॒वा । ध्रु॒वाऽसि॑ । अ॒सि॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑श्शुन्धस्व । शु॒न्ध॒स्व॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑श्शुम्भस्व । शु॒म्भ॒स्वे॒न्द्र॒घो॒षः । इ॒न्द्र॒घो॒षस्त्वा᳚ । इ॒न्द्र॒घो॒ष इती᳚न्द्र-घो॒षः । त्वा॒ वसु॑भिः । वसु॑भि पु॒रस्ता᳚त् । वसु॑भि॒रिति॒ वसु॑-भिः॒ । पु॒रस्ता᳚त्पातु । पा॒तु॒ मनो॑जवाः । मनो॑जवास्त्वा । मनो॑जवा॒ इति॒ मनः॑-ज॒वाः॒ । त्वा॒ पि॒तृभिः॑ । पि॒तृभि॑र्दख्षिण॒तः । पि॒तृभि॒रिति॑ पि॒तृ-भिः॒ । द॒ख्षि॒ण॒त पा॑तु । पा॒तु॒ प्रचे॑ताः । प्रचे॑तास्त्वा । प्रचे॑ता॒ इति॒ प्र-चे॒ताः॒ । त्वा॒ रु॒द्रैः । रु॒द्रै प॒श्चात् । प॒श्चात्पा॑तु । पा॒तु॒ वि॒श्वक॑र्मा । वि॒श्वक॑र्मा त्वा । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । त्वा॒दि॒त्यैः । आ॒दि॒त्यैरु॑त्तर॒तः । उ॒त्त॒र॒त पा॑तु । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । पा॒तु॒ सि॒ꣳ॒हीः । सि॒ꣳ॒हीर॑सि । अ॒सि॒ स॒प॒त्न॒सा॒ही । स॒प॒त्न॒सा॒ही स्वाहा᳚ । स॒प॒त्न॒सा॒हीति॑ सपत्न-सा॒ही । स्वाहा॑ सि॒ꣳ॒हीः । सि॒ꣳ॒हीर॑सि । अ॒सि॒ सु॒प्र॒जा॒वनिः॑ । सु॒प्र॒जा॒वनि॒स्स्वाहा᳚ । सु॒प्र॒जा॒वनि॒रिति॑ सुप्रजा-वनिः॑ । स्वाहा॑ सि॒ꣳ॒हीः । सि॒ꣳ॒हीर॑सि । (23)
अ॒सि॒ रा॒य॒स्पो॒ष॒वनिः॑ । रा॒य॒स्पो॒ष॒वनि॒स्स्वाहा᳚ । रा॒य॒स्पो॒ष॒वनि॒रिति॑ रायस्पोष-वनिः॑ । स्वाहा॑ सि॒ꣳ॒हीः । सि॒ꣳ॒हीर॑सि । अ॒स्या॒दि॒त्य॒वनिः॑ । आ॒दि॒त्य॒वनि॒स्स्वाहा᳚ । आ॒दि॒त्य॒वनि॒रित्या॑दित्य-वनिः॑ । स्वाहा॑ सि॒ꣳ॒हीः । सि॒ꣳ॒हीर॑सि । अ॒स्या । आ व॑ह । व॒ह॒ दे॒वान् । दे॒वान्दे॑वय॒ते । दे॒व॒य॒ते यज॑मानाय । दे॒व॒य॒त इति॑ देव-य॒ते । यज॑मानाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ भू॒तेभ्यः॑ । भू॒तेभ्य॑स्त्वा । त्वा॒ वि॒श्वायुः॑ । वि॒श्वायु॑रसि । वि॒श्वायु॒रिति॑ वि॒श्व-आ॒युः॒ । अ॒सि॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीन्दृꣳ॑ह । दृ॒ꣳ॒ह॒ ध्रु॒व॒ख्षित् । ध्रु॒व॒ख्षिद॑सि । ध्रु॒व॒ख्षिदिति॑ ध्रुव-ख्षित् । अ॒स्य॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षन्दृꣳह । दृ॒ꣳ॒हा॒च्यु॒त॒ख्षित् । अ॒च्यु॒त॒ख्षिद॑सि । अ॒च्यु॒त॒ख्षिदित्य॑च्युत-ख्षित् । अ॒सि॒ दिव᳚म् । दिव॑न्दृꣳह । दृ॒ꣳ॒हा॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्भस्म॑ । भस्मा॑सि । अ॒स्य॒ग्नेः । अ॒ग्ने पुरी॑षम् । पुरी॑षमसि । अ॒सीत्य॑सि ॥ (24) ॥12॥
यु॒ञ्जते॒ मनः॑ । मन॑ उ॒त । उ॒त यु॑ञ्जते । यु॒ञ्ज॒ते॒ धियः॑ । धियो॒ विप्राः᳚ । विप्रा॒ विप्र॑स्य । विप्र॑स्य बृह॒तः । बृ॒ह॒तो वि॑प॒श्चितः॑ । वि॒प॒श्चित॒ इति॑ विप॒श्चितः॑ ॥ वि होत्राः᳚ । होत्रा॑ दधे । द॒धे॒ व॒यु॒ना॒वित् । व॒यु॒ना॒विदेकः॑ । व॒यु॒ना॒विदिति॑ वयुन-वित् । एक॒ इत् । इन्म॒ही । म॒ही दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ सवि॒तुः । स॒वि॒तु परि॑ष्टुतिः । परि॑ष्टुति॒रिति॒ परि॑-स्तु॒तिः॒ ॥ सु॒वाग्दे॑व । सु॒वागिति॑ सु-वाक् । दे॒व॒ दुर्यान्॑ । दु॒र्या॒ꣳ॒ आ । आ व॑द । व॒द॒ दे॒व॒श्रुतौ᳚ । दे॒व॒श्रुतौ॑ दे॒वेषु॑ । दे॒व॒श्रुता॒विति॑ देव-श्रुतौ᳚ । दे॒वेष्वा । आ घो॑षेथाम् । घो॒षे॒था॒मा । आ नः॑ । नो॒ वी॒रः । वी॒रो जा॑यताम् । जा॒य॒ता॒ङ्क॒र्म॒ण्यः॑ । क॒र्म॒ण्यो॑ यम् । यꣳ सर्वे᳚ । सर्वॆ॑ऽनु॒जीवा॑म । अ॒नु॒जीवा॑म॒ यः । अ॒नु॒जीवा॒मेत्य॑नु-जीवा॑म । यो ब॑हू॒नाम् । ब॒हू॒नामस॑त् । अस॑द्व॒शी । व॒शीति॑ व॒शी ॥ इ॒दँव्विष्णुः॑ । विष्णु॒र्वि । वि च॑क्रमे । च॒क्र॒मे॒ त्रे॒धा । त्रे॒धा नि । नि द॑धे । द॒धे॒ प॒दम् । प॒दमिति॑ प॒दम् ॥ समू॑ढमस्य । समू॑ढ॒मिति॒ सम्-ऊ॒ढ॒म्॒ । अ॒स्य॒ पा॒ꣳ॒सु॒रे । (25)
पा॒ꣳ॒सु॒र इरा॑वती । इरा॑वती धेनु॒मती᳚ । इरा॑वती॒ इतीरा᳚-व॒ती॒ । धे॒नु॒मती॒ हि । धे॒नु॒मती॒ इति॑ धेनु-मती᳚ । हि भू॒तम् । भू॒तꣳ सू॑यव॒सिनी᳚ । सू॒य॒व॒सिनी॒ मन॑वे । सू॒य॒व॒सिनी॒ इति॑ सु-य॒व॒सिनी᳚ । मन॑वे यश॒स्ये᳚ । य॒श॒स्ये॑ इति॑ यश॒स्ये᳚ ॥ व्य॑स्कभ्नात् । अ॒स्क॒भ्ना॒द्रोद॑सी । रोद॑सी॒ विष्णुः॑ । रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी । विष्णु॑रे॒ते । ए॒ते दा॒धार॑ । ए॒ते इत्ये॒ते । दा॒धार॑ पृथि॒वीम् । पृ॒थि॒वीम॒भितः॑ । अ॒भितो॑ म॒यूखैः᳚ । म॒यूखै॒रिति॑ म॒यूखैः᳚ ॥ प्राची॒ प्र । प्राची॒ इति॒ प्राची᳚ । प्रेत᳚म् । इ॒त॒म॒ध्व॒रम् । अ॒ध्व॒रङ्क॒ल्पय॑न्ती । क॒ल्पय॑न्ती ऊ॒र्ध्वम् । क॒ल्पय॑न्ती॒ इति॑ क॒ल्पय॑न्ती । ऊ॒र्ध्वँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्न॑यतम् । न॒य॒त॒म्मा । मा जी᳚ह्वरतम् । जी॒ह्व॒र॒त॒मत्र॑ । अत्र॑ रमेथाम् । र॒मे॒थाँ॒व्वर्ष्मन्न्॑ । वर्ष्म॑न्पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या दि॒वः । दि॒वो वा᳚ । वा॒ वि॒ष्णो॒ । वि॒ष्ण॒वु॒त । उ॒त वा᳚ । वा॒ पृ॒थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या म॒हः । म॒हो वा᳚ । वा॒ वि॒ष्णो॒ । वि॒ष्ण॒वु॒त । उ॒त वा᳚ । वा॒न्तरि॑ख्षात् । अ॒न्तरि॑ख्षा॒द्धस्तौ᳚ । हस्तौ॑ पृणस्व । पृ॒ण॒स्व॒ ब॒हुभिः॑ । ब॒हुभि॑र्वस॒व्यैः᳚ । ब॒हुभि॒रिति॑ ब॒हु-भिः॒ । व॒स॒व्यै॑रा । आ प्र । प्र य॑च्छ । य॒च्छ॒ दख्षि॑णात् । (26)
दख्षि॑णा॒दा । ओत । उ॒त स॒व्यात् । स॒व्यादिति॑ स॒व्यात् ॥ विष्णो॒र्नुक᳚म् । नुकँ॑व्वी॒र्या॑णि । वी॒र्या॑णि॒ प्र । प्र वो॑चम् । वो॒चँ॒य्यः । य पार्थि॑वानि । पार्थि॑वानि विम॒मे । वि॒म॒मे रजाꣳ॑सि । वि॒म॒म इति॑ वि-म॒मे । रजाꣳ॑सि॒ यः । यो अस्क॑भायत् । अस्क॑भाय॒दुत्त॑रम् । उत्त॑रꣳ स॒धस्थ᳚म् । उत्त॑र॒मित्युत्-त॒र॒म्॒ । स॒धस्थँ॑व्विचक्रमा॒णः । स॒धस्थ॒मिति॑ स॒ध-स्थ॒म्॒ । वि॒च॒क्र॒मा॒णस्त्रे॒धा । वि॒च॒क्र॒मा॒ण इति॑ वि-च॒क्र॒मा॒णः । त्रे॒धोरु॑गा॒यः । उ॒रु॒गा॒यो विष्णोः᳚ । उ॒रु॒गा॒य इत्यु॑रु-गा॒यः । विष्णो॑ र॒राट᳚म् । र॒राट॑मसि । अ॒सि॒ विष्णोः᳚ । विष्णोः᳚ पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठम॑सि । अ॒सि॒ विष्णोः᳚ । विष्णो॒श्श्ञप्त्रे᳚ । श्ञप्त्रे᳚ स्थः । श्ञप्त्रे॒ इति॒ श्ञप्त्रे᳚ । स्थो॒ विष्णोः᳚ । विष्णो॒स्स्यूः । स्यूर॑सि । अ॒सि॒ विष्णोः᳚ । विष्णो᳚र्ध्रु॒वम् । ध्रु॒वम॑सि । अ॒सि॒ वै॒ष्ण॒वम् । वै॒ष्ण॒वम॑सि । अ॒सि॒ विष्ण॑वे । विष्ण॑वे त्वा । त्वेति॑ त्वा ॥ (27) ॥13॥
कृ॒णु॒ष्व पाजः॑ । पाज॒ प्रसि॑तिम् । प्रसि॑ति॒न्न । प्रसि॑ति॒मिति॒ प्र-सि॒ति॒म्॒ । न पृ॒थ्वीम् । पृ॒थ्वीँय्या॒हि । या॒हि राजा᳚ । राजे॑व । इ॒वाम॑वान् । अम॑वा॒ꣳ॒ इभे॑न । अम॑वा॒नित्यम॑-वा॒न्॒ । इभे॒नेतीभे॑न ॥ तृ॒ष्वीमनु॑ । अनु॒ प्रसि॑तिम् । प्रसि॑तिन्द्रूणा॒नः । प्रसि॑ति॒मिति॒ प्र-सि॒ति॒म्॒ । द्रू॒णा॒नोऽस्ता᳚ । अस्ता॑ऽसि । अ॒सि॒ विध्य॑ । विध्य॑ र॒ख्षसः॑ । र॒ख्षस॒स्तपि॑ष्ठैः । तपि॑ष्ठै॒रिति॒ तपि॑ष्ठैः ॥ तव॑ भ्र॒मासः॑ । भ्र॒मास॑ आशु॒या । आ॒शु॒या प॑तन्ति । प॒त॒न्त्यनु॑ । अनु॑ स्पृश । स्पृ॒श॒ धृ॒ष॒ता । धृ॒ष॒ता शोशु॑चानः । शोशु॑चान॒ इति॒ शोशु॑चानः ॥ तपूꣳ॑ष्यग्ने । अ॒ग्ने॒ जु॒ह्वा᳚ । जु॒ह्वा॑ पत॒ङ्गान् । प॒त॒ङ्गानस॑न्दितः । अस॑न्दितो॒ वि । अस॑न्दित॒ इत्यस᳚म्-दि॒तः॒ । वि सृ॑ज । सृ॒ज॒ विष्व॑क् । विष्व॑गु॒ल्काः । उ॒ल्का इत्यु॒ल्काः ॥ प्रति॒ स्पशः॑ । स्पशो॒ वि । वि सृ॑ज । सृ॒ज॒ तूर्णि॑तमः । तूर्णि॑तमो॒ भव॑ । तूर्णि॑तम॒ इति॒ तूर्णि॑-त॒मः॒ । भवा॑ पा॒युः । पा॒युर्वि॒शः । वि॒शो अ॒स्याः । अ॒स्या अद॑ब्धः । अद॑ब्ध॒ इत्यद॑ब्धः ॥ यो नः॑ । नो॒ दू॒रे । दू॒रे अ॒घशꣳ॑सः । अ॒घशꣳ॑सो॒ यः । अ॒घशꣳ॑स॒ इत्य॒घ-श॒ꣳ॒सः॒ । (28)
यो अन्ति॑ । अन्त्यग्ने᳚ । अग्ने॒ माकिः॑ । माकि॑ष्टे । ते॒ व्यथिः॑ । व्यथि॒रा । आ द॑धर्षीत् । द॒ध॒र्॒षी॒दिति॑ दधर्षीत् ॥ उद॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ ति॒ष्ठ॒ । ति॒ष्ठ॒ प्रति॑ । प्रत्या । आ त॑नुष्व । त॒नु॒ष्व॒ नि । न्य॑मित्रान्॑ । अ॒मित्राꣳ॑ ओषतात् । ओ॒ष॒ता॒त्ति॒ग्म॒हे॒ते॒ । ति॒ग्म॒हे॒त॒ इति॑ तिग्म-हे॒ते॒ ॥ यो नः॑ । नो॒ अरा॑तिम् । अरा॑तिꣳ समिधान । स॒मि॒धा॒न॒ च॒क्रे । स॒मि॒धा॒नेति॑ सम्-इ॒धा॒न॒ । च॒क्रे नी॒चा । नी॒चा तम् । तन्ध॑ख्षि । ध॒ख्ष्य॒त॒सम् । अ॒त॒सन्न । न शुष्क᳚म् । शुष्क॒मिति॒ शुष्क᳚म् ॥ ऊ॒र्ध्वो भ॑व । भ॒व॒ प्रति॑ । प्रति॑ विध्य । वि॒ध्याधि॑ । अध्य॒स्मत् । अ॒स्मदा॒विः । आ॒विष्कृ॑णुष्व । कृ॒णु॒ष्व॒ दैव्या॑नि । दैव्या᳚न्यग्ने । अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने ॥ अव॑ स्थि॒रा । स्थि॒रा त॑नुहि । त॒नु॒हि॒ या॒तु॒जूना᳚म् । या॒तु॒जूना᳚ञ्जा॒मिम् । जा॒मिमजा॑मिम् । अजा॑मि॒म्प्र । प्र मृ॑णीहि । मृ॒णी॒हि॒ शत्रून्॑ । शत्रू॒निति॒ शत्रून्॑ ॥ स ते᳚ । ते॒ जा॒ना॒ति॒ । (29)
जा॒ना॒ति॒ सु॒म॒तिम् । सु॒म॒तिँय्य॑विष्ठ । सु॒म॒तिमिति॑ सु-म॒तिम् । य॒वि॒ष्ठ॒ यः । य ईव॑ते । ईव॑ते॒ ब्रह्म॑णे । ब्रह्म॑णे गा॒तुम् । गा॒तुमैर॑त् । ऐर॒दित्यैर॑त् ॥ विश्वा᳚न्यस्मै । अ॒स्मै॒ सु॒दिना॑नि । सु॒दिना॑नि रा॒यः । सु॒दिना॒नीति॑ सु-दिना॑नि । रा॒यो द्यु॒म्नानि॑ । द्यु॒म्नान्य॒र्यः । अ॒र्यो वि । वि दुरः॑ । दुरो॑ अ॒भि । अ॒भि द्यौ᳚त् । द्यौ॒दिति॑ द्यौत् ॥ सेत् । इद॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्तु॒ सु॒भगः॑ । सु॒भग॑स्सु॒दानुः॑ । सु॒भग॒ इति॑ सु-भगः॑ । सु॒दानु॒र्यः । सु॒दानु॒रिति॑ सु-दानुः॑ । यस्त्वा᳚ । त्वा॒ नित्ये॑न । नित्ये॑न ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॒ यः । य उ॒क्थैः । उ॒क्थैरित्यु॒क्थैः ॥ पिप्री॑षति॒ स्वे । स्व आयु॑षि । आयु॑षि दुरो॒णे । दु॒रो॒णे विश्वा᳚ । दु॒रो॒ण इति॑ दुः-ओ॒ने । विश्वेत् । इद॑स्मै । अ॒स्मै॒ सु॒दिना᳚ । सु॒दिना॒ सा । सु॒दिनेति॑ सु-दिना᳚ । साऽस॑त् । अस॑दि॒ष्टिः । इ॒ष्टिरिती॒ष्टिः ॥ अर्चा॑मि ते । ते॒ सु॒म॒तिम् । सु॒म॒तिङ्घोषि॑ । सु॒म॒तिमिति॑ सु-म॒तिम् । घोष्य॒र्वाक् । अ॒र्वाक्सम् । सन्ते᳚ । ते॒ वा॒वाता᳚ । वा॒वाता॑ जरताम् । ज॒र॒ता॒मि॒यम् । (30)
इ॒यङ्गीः । गीरिति॒ गीः ॥ स्वश्वा᳚स्त्वा । स्वश्वा॒ इति॑ सु-अश्वाः᳚ । त्वा॒ सु॒रथाः᳚ । सु॒रथा॑ मर्जयेम । सु॒रथा॒ इति॑ सु-रथाः᳚ । म॒र्ज॒ये॒मा॒स्मे । अ॒स्मे ख्ष॒त्राणि॑ । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । ख्ष॒त्राणि॑ धारयेः । धा॒र॒ये॒रनु॑ । अनु॒ द्यून् । द्यूनिति॒ द्यून् ॥ इ॒ह त्वा᳚ । त्वा॒ भूरि॑ । भूर्या । आ च॑रेत् । च॒रे॒दुप॑ । उप॒ त्मन्न् । त्मन्दोषा॑वस्तः । दोषा॑वस्तर्दीदि॒वाꣳस᳚म् । दोषा॑वस्त॒रिति॒ दोषा᳚-व॒स्तः॒ । दी॒दि॒वाꣳस॒मनु॑ । अनु॒ द्यून् । द्यूनिति॒ द्यून् ॥ क्रीड॑न्तस्त्वा । त्वा॒ सु॒मन॑सः । सु॒मन॑सस्सपेम । सु॒मन॑स॒ इति॑ सु-मन॑सः । स॒पे॒मा॒भि । अ॒भि द्यु॒म्ना । द्यु॒म्ना त॑स्थि॒वाꣳसः॑ । त॒स्थि॒वाꣳसो॒ जना॑नाम् । जना॑ना॒मिति॒ जना॑नाम् ॥ यस्त्वा᳚ । त्वा॒ स्वश्वः॑ । स्वश्व॑स्सुहिर॒ण्यः । स्वश्व॒ इति॑ सु-अश्वः॑ । सु॒हि॒र॒ण्यो अ॑ग्ने । सु॒हि॒र॒ण्य इति॑ सु-हि॒र॒ण्यः । अ॒ग्न॒ उ॒प॒याति॑ । उ॒प॒याति॒ वसु॑मता । उ॒प॒यातीत्यु॑प-याति॑ । वसु॑मता॒ रथे॑न । वसु॑म॒तेति॒ वसु॑-म॒ता॒ । रथे॒नेति॒ रथे॑न ॥ तस्य॑ त्रा॒ता । त्रा॒ता भ॑वसि । भ॒व॒सि॒ तस्य॑ । तस्य॒ सखा᳚ । सखा॒ यः । यस्ते᳚ । त॒ आ॒ति॒थ्यम् । आ॒ति॒थ्यमा॑नु॒षक् । आ॒नु॒षग्जुजो॑षत् । जुजो॑ष॒दिति॒ जुजो॑षत् ॥ म॒हो रु॑जामि । रु॒जा॒मि॒ ब॒न्धुता᳚ । (31)
ब॒न्धुता॒ वचो॑भिः । वचो॑भि॒स्तत् । वचो॑भि॒रिति॒ वचः॑-भिः॒ । तन्मा᳚ । मा॒ पि॒तुः । पि॒तुर्गोत॑मात् । गोत॑मा॒दनु॑ । अन्वि॑याय । इ॒या॒येती॑याय ॥ त्वन्नः॑ । नो॒ अ॒स्य । अ॒स्य वच॑सः । वच॑सश्चिकिद्धि । चि॒कि॒द्धि॒ होतः॑ । होत॑र्यविष्ठ । य॒वि॒ष्ठ॒ सु॒क्र॒तो॒ । सु॒क्र॒तो॒ दमू॑नाः । सु॒क्र॒तो॒ इति॑ सु-क्र॒तो॒ । दमू॑ना॒ इति॒ दमू॑नाः ॥ अस्व॑प्नजस्त॒रण॑यः । अस्व॑प्नज॒ इत्यस्व॑प्न-जः॒ । त॒रण॑यस्सु॒शेवाः᳚ । सु॒शेवा॒ अत॑न्द्रासः । सु॒शेवा॒ इति॑ सु-शेवाः᳚ । अत॑न्द्रासोऽवृ॒काः । अ॒वृ॒का अश्र॑मिष्ठाः । अश्र॑मिष्ठा॒ इत्यश्र॑मिष्ठाः ॥ ते पा॒यवः॑ । पा॒यव॑स्स॒ध्रिय॑ञ्चः । स॒ध्रिय॑ञ्चो नि॒षद्य॑ । नि॒षद्याग्ने᳚ । नि॒षद्येति॑ नि-सद्य॑ । अ॒ग्ने॒ तव॑ । तव॑ नः । न॒ पा॒न्तु॒ । पा॒न्त्व॒मू॒र॒ । अ॒मू॒रेत्य॑मूर ॥ ये पा॒यवः॑ । पा॒यवो॑ मामते॒यम् । मा॒म॒ते॒यन्ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ पश्य॑न्तः । पश्य॑न्तो अ॒न्धम् । अ॒न्धन्दु॑रि॒तात् । दु॒रि॒तादर॑ख्षन्न् । दु॒रितादिति॑ दुः-इ॒तात् । अर॑ख्ष॒न्नित्यर॑ख्षन्न् ॥ र॒रख्ष॒ तान् । तान्थ्सु॒कृतः॑ । सु॒कृतो॑ वि॒श्ववे॑दाः । सु॒कृत॒ इति॑ सु-कृतः॑ । वि॒श्ववे॑दा॒ दिफ्स॑न्तः । वि॒श्ववे॑दा॒ इति॑ वि॒श्व-वे॒दाः॒ । दिफ्स॑न्त॒ इत् । इद्रि॒पवः॑ । रि॒पवो॒ न । ना ह॑ । ह॒ दे॒भुः॒ । (32)
दे॒भु॒रिति॑ देभुः ॥ त्वया॑ व॒यम् । व॒यꣳ स॑ध॒न्यः॑ । स॒ध॒न्य॑स्त्वोताः᳚ । स॒ध॒न्य॑ इति॑ सध-न्यः॑ । त्वोता॒स्तव॑ । तव॒ प्रणी॑ती । प्रणी᳚त्यश्याम । प्रणी॒तीति॒ प्र-नी॒ती॒ । अ॒श्या॒म॒ वाजान्॑ । वाजा॒निति॒ वाजान्॑ ॥ उ॒भा शꣳसा᳚ । शꣳसा॑ सूदय । सू॒द॒य॒ स॒त्य॒ता॒ते॒ । स॒त्य॒ता॒ते॒ऽनु॒ष्ठु॒या । स॒त्य॒ता॒त॒ इति॑ सत्य-ता॒ते॒ । अ॒नु॒ष्ठु॒या कृ॑णुहि । कृ॒णु॒ह्य॒ह्र॒या॒ण॒ । अ॒ह्र॒या॒णेत्य॑ह्रयाण ॥ अ॒या ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ स॒मिधा᳚ । स॒मिधा॑ विधेम । स॒मिधेति॑ सम्-इधा᳚ । वि॒धे॒म॒ प्रति॑ । प्रति॒ स्तोम᳚म् । स्तोमꣳ॑ श॒स्यमा॑नम् । श॒स्यमा॑नङ्गृभाय । गृ॒भा॒येति॑ गृभाय ॥ दहा॒शसः॑ । अ॒शसो॑ र॒ख्षसः॑ । र॒ख्षस॑ पा॒हि । पा॒ह्य॑स्मान् । अ॒स्मान्द्रु॒हः । द्रु॒हो नि॒दः । नि॒दो मि॑त्रमहः । मि॒त्र॒म॒हो॒ अ॒व॒द्यात् । मि॒त्र॒म॒ह॒ इति॑ मित्र-म॒हः॒ । अ॒व॒द्यादित्य॑व॒द्यात् ॥ र॒ख्षो॒हणँ॑व्वा॒जिन᳚म् । र॒ख्षो॒हण॒मिति॑ रख्षः-हन᳚म् । वा॒जिन॒मा । आ जि॑घर्मि । जि॒घ॒र्मि॒ मि॒त्रम् । मि॒त्रम्प्रथि॑ष्ठम् । प्रथि॑ष्ठ॒मुप॑ । उप॑ यामि । या॒मि॒ शर्म॑ । शर्मेति॒ शर्म॑ ॥ शिशा॑नो अ॒ग्निः । अ॒ग्नि क्रतु॑भिः । क्रतु॑भि॒स्समि॑द्धः । क्रतु॑भि॒रिति॒ क्रतु॑-भिः॒ । समि॑द्ध॒स्सः । समि॑द्ध॒ इति॒ सम्-इ॒द्धः॒ । स नः॑ । नो॒ दिवा᳚ । दिवा॒ सः । (33)
स रि॒षः । रि॒ष पा॑तु । पा॒तु॒ नक्त᳚म् । नक्त॒मिति॒ नक्त᳚म् ॥ वि ज्योति॑षा । ज्योति॑षा बृह॒ता । बृ॒ह॒ता भा॑ति । भा॒त्य॒ग्निः । अ॒ग्निरा॒विः । आ॒विर्विश्वा॑नि । विश्वा॑नि कृणुते । कृ॒णु॒ते॒ म॒हि॒त्वा । म॒हि॒त्वेति॑ महि-त्वा ॥ प्रादे॑वीः । अदे॑वीर्मा॒याः । मा॒यास्स॑हते । स॒ह॒ते॒ दु॒रेवाः᳚ । दु॒रेवा॒श्शिशी॑ते । दु॒रेवा॒ इति॑ दुः-एवाः᳚ । शिशी॑ते॒ शृङ्गे᳚ । शृङ्गे॒ रख्ष॑से । शृङ्गे॒ इति॒ शृङ्गे᳚ । रख्ष॑से वि॒निख्षे᳚ । वि॒निख्ष॒ इति॑ वि-निख्षे᳚ ॥ उ॒त स्वा॒नासः॑ । स्वा॒नासो॑ दि॒वि । दि॒वि ष॑न्तु । स॒न्त्व॒ग्नेः । अ॒ग्नेस्ति॒ग्मायु॑धाः । ति॒ग्मायु॑धा॒ रख्ष॑से । ति॒ग्मायु॑धा॒ इति॑ ति॒ग्म-आ॒यु॒धाः॒ । रख्ष॑से॒ हन्त॒वै । हन्त॒वा उ॑ । उ॒वित्यु॑ ॥ मदे॑ चित् । चि॒द॒स्य॒ । अ॒स्य॒ प्र । प्र रु॑जन्ति । रु॒ज॒न्ति॒ भामाः᳚ । भामा॒ न । न व॑रन्ते । व॒र॒न्ते॒ प॒रि॒बाधः॑ । प॒रि॒बाधो॒ अदे॑वीः । प॒रि॒बाध॒ इति॑ परि-बाधः॑ । अदे॑वी॒रित्यदे॑वीः ॥ (34) ॥14॥
दे॒वस्य॑ त्वा । त्वा॒ स॒वि॒तुः । स॒वि॒तु प्र॑स॒वे । प्र॒स॒वे᳚ऽश्विनोः᳚ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । अ॒श्विनो᳚र्बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या᳚म्पू॒ष्णः । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म्॒ । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । हस्ता᳚भ्या॒मा । आ द॑दे । द॒देऽभ्रिः॑ । अभ्रि॑रसि । अ॒सि॒ नारिः॑ । नारि॑रसि । अ॒सि॒ परि॑लिखितम् । परि॑लिखित॒ꣳ॒ रख्षः॑ । परि॑लिखित॒मिति॒ परि॑-लि॒खि॒त॒म्॒ । रख्ष॒ परि॑लिखिताः । परि॑लिखिता॒ अरा॑तयः । परि॑लिखिता॒ इति॒ परि॑-लि॒खि॒ताः॒ । अरा॑तय इ॒दम् । इ॒दम॒हम् । अ॒हꣳ रख्ष॑सः । रख्ष॑सो ग्री॒वाः । ग्री॒वा अपि॑ । अपि॑ कृन्तामि । कृ॒न्ता॒मि॒ यः । यो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान्द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ यम् । यञ्च॑ । च॒ व॒यम् । व॒यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्म इ॒दम् । इ॒दम॑स्य । अ॒स्य॒ ग्री॒वाः । ग्री॒वा अपि॑ । अपि॑ कृन्तामि । कृ॒न्ता॒मि॒ दि॒वे । दि॒वे त्वा᳚ । त्वा॒न्तरि॑ख्षाय । अ॒न्तरि॑ख्षाय त्वा । त्वा॒ पृ॒थि॒व्यै । पृ॒थि॒व्यै त्वा᳚ । त्वा॒ शुन्ध॑ताम् । शुन्ध॑ताँल्लो॒कः । लो॒क पि॑तृ॒षद॑नः । पि॒तृ॒षद॑नो॒ यवः॑ । पि॒तृ॒षद॑न॒ इति॑ पितृ-सद॑नः । यवो॑ऽसि । अ॒सि॒ य॒वय॑ । य॒वया॒स्मत् । अ॒स्मद्द्वेषः॑ । द्वेषो॑ य॒वय॑ । (1)
य॒वयाऽरा॑तीः । अरा॑ती पितृ॒णाम् । पि॒तृ॒णाꣳ सद॑नम् । सद॑नमसि । अ॒स्युत् । उद्दिव᳚म् । दिव॑ स्तभान । स्त॒भा॒ना । आन्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षम्पृण । पृ॒ण॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीन्दृꣳ॑ह । दृ॒ꣳ॒ह॒ द्यु॒ता॒नः । द्यु॒ता॒नस्त्वा᳚ । त्वा॒ मा॒रु॒तः । मा॒रु॒तो मि॑नोतु । मि॒नो॒तु॒ मि॒त्रावरु॑णयोः । मि॒त्रावरु॑णयोर्ध्रु॒वेण॑ । मि॒त्रावरु॑णयो॒रिति॑ मि॒त्रा-वरु॑णयोः । ध्रु॒वेण॒ धर्म॑णा । धर्म॑णा ब्रह्म॒वनि᳚म् । ब्र॒ह्म॒वनि॑न्त्वा । ब्र॒ह्म॒वनि॒मिति॑ ब्रह्म-वनि᳚म् । त्वा॒ ख्ष॒त्र॒वनि᳚म् । ख्ष॒त्र॒वनिꣳ॑ सुप्रजा॒वनि᳚म् । ख्ष॒त्र॒वनि॒मिति॑ ख्षत्र-वनि᳚म् । सु॒प्र॒जा॒वनिꣳ॑ रायस्पोष॒वनि᳚म् । सु॒प्र॒जा॒वनि॒मिति॑ सुप्रजा-वनि᳚म् । रा॒य॒स्पो॒ष॒वनि॒म्परि॑ । रा॒य॒स्पो॒ष॒वनि॒मिति॑ रायस्पोष-वनि᳚म् । पर्यू॑हामि । ऊ॒हा॒मि॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ दृꣳह । दृ॒ꣳ॒ह॒ ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रन्दृꣳ॑ह । दृ॒ꣳ॒ह॒ प्र॒जाम् । प्र॒जान्दृꣳ॑ह । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । दृ॒ꣳ॒ह॒ रा॒यः । रा॒यस्पोष᳚म् । पोष॑न्दृꣳह । दृ॒ꣳ॒ह॒ घृ॒तेन॑ । घृ॒तेन॑ द्यावापृथिवी । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ आ । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ इति॑ द्यावा-पृ॒थि॒वी॒ । आ पृ॑णेथाम् । पृ॒णे॒था॒मिन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य॒ सदः॑ । सदो॑ऽसि । अ॒सि॒ वि॒श्व॒ज॒नस्य॑ । वि॒श्व॒ज॒नस्य॑ छा॒या । वि॒श्व॒ज॒नस्ये॑ति विश्व-ज॒नस्य॑ । छा॒या परि॑ । परि॑ त्वा । त्वा॒ गि॒र्व॒णः॒ । गि॒र्व॒णो॒ गिरः॑ । गिर॑ इ॒माः । इ॒मा भ॑वन्तु । भ॒व॒न्तु॒ वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वतो॑ वृ॒द्धायु᳚म् । वृ॒द्धायु॒मनु॑ । वृ॒द्धायु॒मिति॑ वृ॒द्ध-आ॒यु॒म्॒ । अनु॒ वृद्ध॑यः । वृद्ध॑यो॒ जुष्टाः᳚ । जुष्टा॑ भवन्तु । भ॒व॒न्तु॒ जुष्ट॑यः । जुष्ट॑य॒ इन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य॒ स्यूः । स्यूर॑सि । अ॒सीन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य ध्रु॒वम् । ध्रु॒वम॑सि । अ॒स्यै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रम॑सि । अ॒सीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वेति॑ त्वा ॥ (2) ॥1॥
र॒ख्षो॒हणो॑ वलग॒हनः॑ । र॒ख्षो॒हण॒ इति॑ रख्षः-हनः॑ । व॒ल॒ग॒हनो॑ वैष्ण॒वान् । व॒ल॒ग॒हन॒ इति॑ वलग-हनः॑ । वै॒ष्ण॒वान्ख॑नामि । ख॒ना॒मी॒दम् । इ॒दम॒हम् । अ॒हन्तम् । तँव्व॑ल॒गम् । व॒ल॒गमुत् । व॒ल॒गमिति॑ वल-गम् । उद्व॑पामि । व॒पा॒मि॒ यम् । यन्नः॑ । न॒स्स॒मा॒नः । स॒मा॒नो यम् । यमस॑मानः । अस॑मानो निच॒खान॑ । नि॒च॒खाने॒दम् । नि॒च॒खानेति॑ नि-च॒खान॑ । इ॒दमे॑नम् । ए॒न॒मध॑रम् । अध॑रङ्करोमि । क॒रो॒मि॒ यः । यो नः॑ । न॒स्स॒मा॒नः । स॒मा॒नो यः । योऽस॑मानः । अस॑मानोऽराती॒यति॑ । अ॒रा॒ती॒यति॑ गाय॒त्रेण॑ । गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा । छन्द॒साऽव॑बाढः । अव॑बाढो वल॒गः । अव॑बाढ॒ इत्यव॑-बा॒ढः॒ । व॒ल॒ग किम् । व॒ल॒ग इति॑ वल-गः । किमत्र॑ । अत्र॑ भ॒द्रम् । भ॒द्रन्तत् । तन्नौ᳚ । नौ॒ स॒ह । स॒ह वि॒राट् । वि॒राड॑सि । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अ॒सि॒ स॒प॒त्न॒हा । स॒प॒त्न॒हा स॒म्राट् । स॒प॒त्न॒हेति॑ सपत्न-हा । स॒म्राड॑सि । स॒म्राडिति॑ सम्-राट् । अ॒सि॒ भ्रा॒तृ॒व्य॒हा । भ्रा॒तृ॒व्य॒हा स्व॒राट् । भ्रा॒तृ॒व्य॒हेति॑ भ्रातृव्य-हा । स्व॒राड॑सि । स्व॒राडिति॑ स्व-राट् । अ॒स्य॒भि॒मा॒ति॒हा । अ॒भि॒मा॒ति॒हा वि॑श्वा॒राट् । अ॒भि॒मा॒ति॒हेत्य॑भिमाति-हा । वि॒श्वा॒राड॑सि । वि॒श्वा॒राडिति॑ विश्व-राट् । अ॒सि॒ विश्वा॑साम् । विश्वा॑सान्ना॒ष्ट्राणा᳚म् । ना॒ष्ट्राणाꣳ॑ ह॒न्ता । ह॒न्ता र॑ख्षो॒हणः॑ । (3)
र॒ख्षो॒हणो॑ वलग॒हनः॑ । र॒ख्षो॒हण॒ इति॑ रख्षः-हनः॑ । व॒ल॒ग॒हन॒ प्र । व॒ल॒ग॒हन॒ इति॑ वलग-हनः॑ । प्रोख्षा॑मि । उ॒ख्षा॒मि॒ वै॒ष्ण॒वान् । वै॒ष्ण॒वान्र॑ख्षो॒हणः॑ । र॒ख्षो॒हणो॑ वलग॒हनः॑ । र॒ख्षो॒हण॒ इति॑ रख्षः-हनः॑ । व॒ल॒ग॒हनोऽव॑ । व॒ल॒ग॒हन॒ इति॑ वलग-हनः॑ । अव॑ नयामि । न॒या॒मि॒ वै॒ष्ण॒वान् । वै॒ष्ण॒वान् यवः॑ । यवो॑ऽसि । अ॒सि॒ य॒वय॑ । य॒वया॒स्मत् । अ॒स्मद्द्वेषः॑ । द्वेषो॑ य॒वय॑ । य॒वयारा॑तीः । अरा॑ती रख्षो॒हणः॑ । र॒ख्षो॒हणो॑ वलग॒हनः॑ । र॒ख्षो॒हण॒ इति॑ रख्षः-हनः॑ । व॒ल॒ग॒हनोऽव॑ । व॒ल॒ग॒हन॒ इति॑ वलग-हनः॑ । अव॑ स्तृणामि । स्तृ॒णा॒मि॒ वै॒ष्ण॒वान् । वै॒ष्ण॒वान्र॑ख्षो॒हणः॑ । र॒ख्षो॒हणो॑ वलग॒हनः॑ । र॒ख्षो॒हण॒ इति॑ रख्षः-हनः॑ । व॒ल॒ग॒हनो॒ऽभि । व॒ल॒ग॒हन॒ इति॑ वलग-हनः॑ । अ॒भि जु॑होमि । जु॒हो॒मि॒ वै॒ष्ण॒वान् । वै॒ष्ण॒वान्र॑ख्षो॒हणौ᳚ । र॒ख्षो॒हणौ॑ वलग॒हनौ᳚ । र॒ख्षो॒हणा॒विति॑ रख्षः-हनौ᳚ । व॒ल॒ग॒हना॒वुप॑ । व॒ल॒ग॒हना॒विति॑ वलग-हनौ᳚ । उप॑ दधामि । द॒धा॒मि॒ वै॒ष्ण॒वी । वै॒ष्ण॒वी र॑ख्षो॒हणौ᳚ । वै॒ष्ण॒वी इति॑ वैष्ण॒वी । र॒ख्षो॒हणौ॑ वलग॒हनौ᳚ । र॒ख्षो॒हणा॒विति॑ रख्षः-हनौ᳚ । व॒ल॒ग॒हनौ॒ परि॑ । व॒ल॒ग॒हना॒विति॑ वलग-हनौ᳚ । पर्यू॑हामि । ऊ॒हा॒मि॒ वै॒ष्ण॒वी । वै॒ष्ण॒वी र॑ख्षो॒हणौ᳚ । वै॒ष्ण॒वी इति॑ वैष्ण॒वी । र॒ख्षो॒हणौ॑ वलग॒हनौ᳚ । र॒ख्षो॒हणा॒विति॑ रख्षः-हनौ᳚ । व॒ल॒ग॒हनौ॒ परि॑ । व॒ल॒ग॒हना॒विति॑ वलग-हनौ᳚ । परि॑ स्तृणामि । स्तृ॒णा॒मि॒ वै॒ष्ण॒वी । वै॒ष्ण॒वी र॑ख्षो॒हणौ᳚ । वै॒ष्ण॒वी इति॑ वैष्ण॒वी । र॒ख्षो॒हणौ॑ वलग॒हनौ᳚ । र॒ख्षो॒हणा॒विति॑ रख्षः-हनौ᳚ । व॒ल॒ग॒हनौ॑ वैष्ण॒वी । व॒ल॒ग॒हना॒विति॑ वलग-हनौ᳚ । वै॒ष्ण॒वी बृ॒हन्न् । वै॒ष्ण॒वी इति॑ वैष्ण॒वी । बृ॒हन्न॑सि । अ॒सि॒ बृ॒हद्ग्रा॑वा । बृ॒हद्ग्रा॑वा बृह॒तीम् । बृ॒हद्ग्रा॒वेति॑ बृ॒हत्-ग्रा॒वा॒ । बृ॒ह॒तीमिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य॒ वाच᳚म् । वाचँ॑व्वद । व॒देति॑ वद ॥ (4) ॥2॥
वि॒भूर॑सि । वि॒भूरिति॑ वि-भूः । अ॒सि॒ प्र॒वाह॑णः । प्र॒वाह॑णो॒ वह्निः॑ । प्र॒वाह॑ण॒ इति॑ प्र-वाह॑नः । वह्नि॑रसि । अ॒सि॒ ह॒व्य॒वाह॑नः । ह॒व्य॒वाह॑नश्श्वा॒त्रः । ह॒व्य॒वाह॑न॒ इति॑ हव्य-वाह॑नः । श्वा॒त्रो॑ऽसि । अ॒सि॒ प्रचे॑ताः । प्रचे॑तास्तु॒थः । प्रचे॑ता॒ इति॒ प्र-चे॒ताः॒ । तु॒थो॑ऽसि । अ॒सि॒ वि॒श्ववे॑दाः । वि॒श्ववे॑दा उ॒शिक् । वि॒श्ववे॑दा॒ इति॑ वि॒श्व-वे॒दाः॒ । उ॒शिग॑सि । अ॒सि॒ क॒विः । क॒विरङ्घा॑रिः । अङ्घा॑रिरसि । अ॒सि॒ बम्भा॑रिः । बम्भा॑रिरव॒स्युः । अ॒व॒स्युर॑सि । अ॒सि॒ दुव॑स्वान् । दुव॑स्वाञ्छु॒न्ध्यूः । शु॒न्ध्यूर॑सि । अ॒सि॒ मा॒र्जा॒लीयः॑ । मा॒र्जा॒लीय॑स्स॒म्राट् । स॒म्राड॑सि । स॒म्राडिति॑ सम्-राट् । अ॒सि॒ कृ॒शानुः॑ । कृ॒शानु॑ परि॒षद्यः॑ । कृ॒शानु॒रिति॑ कृ॒श-अ॒नुः॒ । प॒रि॒षद्यो॑सि । प॒रि॒षद्य॒ इति॑ परि-सद्यः॑ । अ॒सि॒ पव॑मानः । पव॑मान प्र॒तक्वा᳚ । प्र॒तक्वा॑सि । प्र॒तक्वेति॑ प्र-तक्वा᳚ । अ॒सि॒ नभ॑स्वान् । नभ॑स्वा॒नस॑म्मृष्टः । अस॑म्मृष्टोऽसि । अस॑म्मृष्ट॒ इत्यसं᳚-मृ॒ष्टः॒ । अ॒सि॒ ह॒व्य॒सूदः॑ । ह॒व्य॒सूद॑ ऋ॒तधा॑मा । ह॒व्य॒सूद॒ इति॑ हव्य-सूदः॑ । ऋ॒तधा॑मासि । ऋ॒तधा॒मेत्यृ॒त-धा॒मा॒ । अ॒सि॒ सुव॑र्ज्योतिः । सुव॑र्ज्योति॒र्ब्रह्म॑ज्योतिः । सुव॑र्ज्योति॒रिति॒ सुवः॑-ज्यो॒तिः॒ । ब्रह्म॑ज्योतिरसि । ब्रह्म॑ज्योति॒रिति॒ ब्रह्म॑-ज्यो॒तिः॒ । अ॒सि॒ सुव॑र्धामा । सुव॑र्धामा॒जः । सुव॑र्धा॒मेति॒ सुवः॑-धा॒मा॒ । अ॒जो॑ऽसि । अ॒स्येक॑पात् । एक॑पा॒दहिः॑ । एक॑पा॒दित्येक॑-पा॒त्॒ । अहि॑रसि । अ॒सि॒ बु॒ध्नियः॑ । बु॒ध्नियो॒ रौद्रे॑ण । रौद्रे॒णानी॑केन । अनी॑केन पा॒हि । पा॒हि मा᳚ । मा॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ पि॒पृ॒हि । पि॒पृ॒हि मा᳚ । मा॒ मा । मा मा᳚ । मा॒ हि॒ꣳ॒सीः॒ । हि॒ꣳ॒सी॒रिति॑ हिꣳसीः ॥ (5) ॥3॥
त्वꣳ सो॑म । सो॒म॒ त॒नू॒कृद्भ्यः॑ । त॒नू॒कृद्भ्यो॒ द्वेषो᳚भ्यः । त॒नू॒कृद्भ्य॒ इति॑ तनू॒कृत्-भ्यः॒ । द्वेषो᳚भ्यो॒ऽन्यकृ॑तेभ्यः । द्वेषो᳚भ्य॒ इति॒ द्वेषः॑-भ्यः॒ । अ॒न्यकृ॑तेभ्य उ॒रु । अ॒न्यकृ॑तेभ्य॒ इत्य॒न्य-कृ॒ते॒भ्यः॒ । उ॒रु य॒न्ता । य॒न्तासि॑ । अ॒सि॒ वरू॑थम् । वरू॑थ॒॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ जुषा॒णः । जु॒षा॒णो अ॒प्तुः । अ॒प्तुराज्य॑स्य । आज्य॑स्य वेतु । वे॒तु॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽयम् । अ॒यन्नः॑ । नो॒ अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्वरि॑वः । वरि॑व कृणोतु । कृ॒णो॒त्व॒यम् । अ॒यम्मृधः॑ । मृध॑ पु॒रः । पु॒र ए॑तु । ए॒तु॒ प्र॒भि॒न्दन्न् । प्र॒भि॒न्दन्निति॑ प्र-भि॒न्दन्न् ॥ अ॒यꣳ शत्रून्॑ । शत्रू᳚ञ्जयतु । ज॒य॒तु॒ जर्हृ॑षाणः । जर्हृ॑षाणो॒ऽयम् । अ॒यँव्वाज᳚म् । वाज॑ञ्जयतु । ज॒य॒तु॒ वाज॑सातौ । वाज॑साता॒विति॒ वाज॑-सा॒तौ॒ ॥ उ॒रु वि॑ष्णो । वि॒ष्णो॒ वि । वि॒ष्णो॒ इति॑ विष्णो । वि क्र॑मस्व । क्र॒म॒स्वो॒रु । उ॒रु ख्षया॑य । ख्षया॑य नः । न॒ कृ॒धि॒ । कृ॒धीति॑ कृधि ॥ घृ॒तङ्घृ॑तयोने । घृ॒त॒यो॒ने॒ पि॒ब॒ । घृ॒त॒यो॒न॒ इति॑ घृत-यो॒ने॒ । पि॒ब॒ प्रप्र॑ । प्रप्र॑ य॒ज्ञप॑तिम् । प्रप्रेति॒ प्र-प्र॒ । य॒ज्ञप॑तिन्तिर । यज्ञ॑पति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म्॒ । ति॒रेति॑ तिर ॥ सोमो॑ जिगाति । जि॒गा॒ति॒ गा॒तु॒वित् । गा॒तु॒विद्दे॒वाना᳚म् । गा॒तु॒विदिति॑ गातु-वित् । (6)
दे॒वाना॑मेति । ए॒ति॒ नि॒ष्कृ॒तम् । नि॒ष्कृ॒तमृ॒तस्य॑ । नि॒ष्कृ॒तमिति॑ निः-कृ॒तम् । ऋ॒तस्य॒ योनि᳚म् । योनि॑मा॒सद᳚म् । आ॒सद॒मदि॑त्याः । आ॒सद॒मित्या᳚-सद᳚म् । अदि॑त्या॒स्सदः॑ । सदो॑ऽसि । अ॒स्यदि॑त्याः । अदि॑त्या॒स्सदः॑ । सद॒ आ । आ सी॑द । सी॒दै॒षः । ए॒ष वः॑ । वो॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ स॒वि॒तः॒ । स॒वि॒त॒स्सोमः॑ । सोम॒स्तम् । तꣳ र॑ख्षध्वम् । र॒ख्ष॒ध्व॒म्मा । मा वः॑ । वो॒ द॒भ॒त्॒ । द॒भ॒दे॒तत् । ए॒तत्त्वम् । त्वꣳ सो॑म । सो॒म॒ दे॒वः । दे॒वो दे॒वान् । दे॒वानुप॑ । उपा॑गाः । अ॒गा॒ इ॒दम् । इ॒दम॒हम् । अ॒हम्म॑नु॒ष्यः॑ । म॒नु॒ष्यो॑ मनु॒ष्यान्॑ । म॒नु॒ष्या᳚न्थ्स॒ह । स॒ह प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ स॒ह । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । स॒ह रा॒यः । रा॒यस्पोषे॑ण । पोषे॑ण॒ नमः॑ । नमो॑ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑स्स्व॒धा । स्व॒धा पि॒तृभ्यः॑ । स्व॒धेति॑ स्व-धा । पि॒तृभ्य॑ इ॒दम् । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । इ॒दम॒हम् । अ॒हन्निः । निर्वरु॑णस्य । वरु॑णस्य॒ पाशा᳚त् । पाशा॒थ्सुवः॑ । सुव॑र॒भि । अ॒भि वि । (7)
वि ख्ये॑षम् । ख्ये॒षँ॒व्वै॒श्वा॒न॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रञ्ज्योतिः॑ । ज्योति॒रग्ने᳚ । अग्ने᳚ व्रतपते । व्र॒त॒प॒ते॒ त्वम् । व्र॒त॒प॒त॒ इति॑ व्रत-प॒ते॒ । त्वँव्व्र॒ताना᳚म् । व्र॒तानाँ᳚व्व्र॒तप॑तिः । व्र॒तप॑तिरसि । व्र॒तप॑ति॒रिति॑ व्र॒त-प॒तिः॒ । अ॒सि॒ या । या मम॑ । मम॑ त॒नूः । त॒नूस्त्वयि॑ । त्वय्यभू᳚त् । अभू॑दि॒यम् । इ॒यꣳ सा । सा मयि॑ । मयि॒ या । या तव॑ । तव॑ त॒नूः । त॒नूर्मयि॑ । मय्यभू᳚त् । अभू॑दे॒षा । ए॒षा सा । सा त्वयि॑ । त्वयि॑ यथाय॒थम् । य॒था॒य॒थन्नौ᳚ । य॒था॒य॒थमिति॑ यथा-य॒थम् । नौ॒ व्र॒त॒प॒ते॒ । व्र॒त॒प॒ते॒ व्र॒तिनोः᳚ । व्र॒त॒प॒त॒ इति॑ व्रत-प॒ते॒ । व्र॒तिनो᳚र्व्र॒तानि॑ । व्र॒तानीति॑ व्र॒तानि॑ ॥ (8) ॥4॥
अत्य॒न्यान् । अ॒न्यानगा᳚म् । अगा॒न्न । नान्यान् । अ॒न्यानुप॑ । उपा॑गाम् । अ॒गा॒म॒र्वाक् । अ॒र्वाक्त्वा᳚ । त्वा॒ परैः᳚ । परै॑रविदम् । अ॒वि॒द॒म्प॒रः । प॒रोऽव॑रैः । अव॑रै॒स्तम् । तन्त्वा᳚ । त्वा॒ जु॒षे॒ । जु॒षे॒ वै॒ष्ण॒वम् । वै॒ष्ण॒वन्दे॑वय॒ज्यायै᳚ । दे॒व॒य॒ज्यायै॑ दे॒वः । दे॒व॒य॒ज्याया॒ इति॑ देव-य॒ज्यायै᳚ । दे॒वस्त्वा᳚ । त्वा॒ स॒वि॒ता । स॒वि॒ता मध्वा᳚ । मध्वा॑ऽनक्तु । अ॒न॒क्त्वोष॑धे । ओष॑धे॒ त्राय॑स्व । त्राय॑स्वैनम् । ए॒न॒॒ स्वधि॑ते । स्वधि॑ते॒ मा । स्वधि॑त॒ इति॒ स्व-धि॒ते॒ । मैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ हि॒ꣳ॒सीः॒ । हि॒ꣳ॒सी॒र्दिव᳚म् । दिव॒मग्रे॑ण । अग्रे॑ण॒ मा । मा ले॑खीः । ले॒खी॒र॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒म्मध्ये॑न । मध्ये॑न॒ मा । मा हिꣳ॑सीः । हि॒ꣳ॒सी॒ पृ॒थि॒व्या । पृ॒थि॒व्या सम् । सम्भ॑व । भ॒व॒ वन॑स्पते । वन॑स्पते श॒तव॑ल्शः । श॒तव॑ल्शो॒ वि । श॒तव॑ल्श॒ इति॑ श॒त-व॒ल्॒शः॒ । वि रो॑ह । रो॒ह॒ स॒हस्र॑वल्शाः । स॒हस्र॑वल्शा॒ वि । स॒हस्र॑वल्शा॒ इति॑ स॒हस्र॑-व॒ल्॒शाः॒ । वि व॒यम् । व॒यꣳ रु॑हेम । रु॒हे॒म॒ यम् । यन्त्वा᳚ । त्वा॒ऽयम् । अ॒य स्वधि॑तिः । स्वधि॑ति॒स्तेति॑जानः । स्वधि॑ति॒रिति॒ स्व-धि॒तिः॒ । तेति॑जान प्रणि॒नाय॑ । प्र॒णि॒नाय॑ मह॒ते । प्र॒णि॒नायेति॑ प्र-नि॒नाय॑ । म॒ह॒ते सौभ॑गाय । सौभ॑गा॒याऽच्छि॑न्नः । अच्छि॑न्नो॒ रायः॑ । राय॑स्सु॒वीरः॑ । सु॒वीर॒ इति॑ सु-वीरः॑ ॥ (9) ॥5॥
पृ॒थि॒व्यै त्वा᳚ । त्वा॒ऽन्तरि॑ख्षाय । अ॒न्तरि॑ख्षाय त्वा । त्वा॒ दि॒वे । दि॒वे त्वा᳚ । त्वा॒ शुन्ध॑ताम् । शुन्ध॑ताँल्लो॒कः । लो॒क पि॑तृ॒षद॑नः । पि॒तृ॒षद॑नो॒ यवः॑ । पि॒तृ॒षद॑न॒ इति॑ पितृ-सद॑नः । यवो॑ऽसि । अ॒सि॒ य॒वय॑ । य॒वया॒स्मत् । अ॒स्मद्द्वेषः॑ । द्वेषो॑ य॒वय॑ । य॒वयारा॑तीः । अरा॑ती पितृ॒णाम् । पि॒तृ॒णाꣳ सद॑नम् । सद॑नमसि । अ॒सि॒ स्वा॒वे॒शः । स्वा॒वे॒शो॑ऽसि । स्वा॒वे॒श इति॑ सु-आ॒वे॒शः । अ॒स्य॒ग्रे॒गाः । अ॒ग्रे॒गा ने॑तृ॒णाम् । अ॒ग्रे॒गा इत्य॑ग्रे-गाः । ने॒तृ॒णाँव्वन॒स्पतिः॑ । वन॒स्पति॒रधि॑ । अधि॑ त्वा । त्वा॒ स्था॒स्य॒ति॒ । स्था॒स्य॒ति॒ तस्य॑ । तस्य॑ वित्तात् । वि॒त्ता॒द्दे॒वः । दे॒वस्त्वा᳚ । त्वा॒ स॒वि॒ता । स॒वि॒ता मध्वा᳚ । मध्वा॑नक्तु । अ॒न॒क्तु॒ सु॒पि॒प्प॒लाभ्यः॑ । सु॒पि॒प्प॒लाभ्य॑स्त्वा । सु॒पि॒प्प॒लाभ्य॒ इति॑ सु-पि॒प्प॒लाभ्यः॑ । त्वौष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्य॒ उत् । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । उद्दिव᳚म् । दिव॑ स्तभान । स्त॒भा॒ना । आऽन्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षम्पृण । पृ॒ण॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीमुप॑रेण । उप॑रेण दृꣳह । दृ॒ꣳ॒ह॒ ते । ते ते᳚ । ते॒ धामा॑नि । धामा᳚न्युश्मसि । उ॒श्म॒सी॒ ग॒मध्ये᳚ । (10)
ग॒मध्ये॒ गावः॑ । गावो॒ यत्र॑ । यत्र॒ भूरि॑शृङ्गाः । भूरि॑शृङ्गा अ॒यासः॑ । भूरि॑शृङ्गा॒ इति॑ भूरि॑-शृ॒ङ्गाः॒ । अ॒यास॒ इत्य॒यासः॑ ॥ अत्राह॑ । अह॒ तत् । तदु॑रुगा॒यस्य॑ । उ॒रु॒गा॒यस्य॒ विष्णोः᳚ । उ॒रु॒गा॒यस्येत्यु॑रु-गा॒यस्य॑ । विष्णोः᳚ पर॒मम् । प॒र॒मम्प॒दम् । प॒दमव॑ । अव॑ भाति । भा॒ति॒ भूरेः᳚ । भूरे॒रिति॒ भूरेः᳚ ॥ विष्णो॒ कर्मा॑णि । कर्मा॑णि पश्यत । प॒श्य॒त॒ यतः॑ । यतो᳚ व्र॒तानि॑ । व्र॒तानि॑ पस्प॒शे । प॒स्प॒श इति॑ पस्प॒शे ॥ इन्द्र॑स्य॒ युज्यः॑ । युज्य॒स्सखा᳚ । सखेति॒ सखा᳚ ॥ तद्विष्णोः᳚ । विष्णोः᳚ पर॒मम् । प॒र॒मम्प॒दम् । प॒दꣳ सदा᳚ । सदा॑ पश्यन्ति । प॒श्य॒न्ति॒ सू॒रयः॑ । सू॒रय॒ इति॑ सू॒रयः॑ ॥ दि॒वीव॑ । इ॒व॒ चख्षुः॑ । चख्षु॒रात॑तम् । आत॑त॒मित्या-त॒त॒म्॒ ॥ ब्र॒ह्म॒वनि॑न्त्वा । ब्र॒ह्म॒वनि॒मिति॑ ब्रह्म-वनि᳚म् । त्वा॒ ख्ष॒त्र॒वनि᳚म् । ख्ष॒त्र॒वनिꣳ॑ सुप्रजा॒वनि᳚म् । ख्ष॒त्र॒वनि॒मिति॑ ख्षत्र-वनि᳚म् । सु॒प्र॒जा॒वनिꣳ॑ रायस्पोष॒वनि᳚म् । सु॒प्र॒जा॒वनि॒मिति॑ सुप्रजा-वनि᳚म् । रा॒य॒स्पो॒ष॒वनि॒म्परि॑ । रा॒य॒स्पो॒ष॒वनि॒मिति॑ रायस्पोष-वनि᳚म् । पर्यू॑हामि । ऊ॒हा॒मि॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ दृꣳह । दृ॒ꣳ॒ह॒ ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रन्दृꣳ॑ह । दृ॒ꣳ॒ह॒ प्र॒जाम् । प्र॒जान्दृꣳ॑ह । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । दृ॒ꣳ॒ह॒ रा॒यः । रा॒यस्पोष᳚म् । पोष॑न्दृꣳह । दृ॒ꣳ॒ह॒ प॒रि॒वीः । प॒रि॒वीर॑सि । प॒रि॒वीरिति॑ परि-वीः । अ॒सि॒ परि॑ । परि॑ त्वा । त्वा॒ दैवीः᳚ । दैवी॒र्विशः॑ । विशो᳚ व्ययन्ताम् । व्य॒य॒न्ता॒म्परि॑ । परी॒मम् । इ॒मꣳ रा॒यः । रा॒यस्पोषः॑ । पोषो॒ यज॑मानम् । यज॑मानम्मनु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ अ॒न्तरि॑ख्षस्य । अ॒न्तरि॑ख्षस्य त्वा । त्वा॒ सानौ᳚ । साना॒वव॑ । अव॑ गूहामि । गू॒हा॒मीति॑ गूहामि ॥ (11) ॥6॥
इ॒षे त्वा᳚ । त्वो॒प॒वीः । उ॒प॒वीर॑सि । उ॒प॒वीरित्यु॑प-वीः । अ॒स्युपो᳚ । उपो॑ दे॒वान् । उपो॒ इत्युपो᳚ । दे॒वान्दैवीः᳚ । दैवी॒र्विशः॑ । विश॒ प्र । प्रागुः॑ । अ॒गु॒र्वह्नीः᳚ । वह्नी॑रु॒शिजः॑ । उ॒शिजो॒ बृह॑स्पते । बृह॑स्पते धा॒रय॑ । धा॒रया॒ वसू॑नि । वसू॑नि ह॒व्या । ह॒व्या ते᳚ । ते॒ स्व॒द॒न्ता॒म्॒ । स्व॒द॒न्ता॒न्देव॑ । देव॑ त्वष्टः । त्व॒ष्ट॒र्वसु॑ । वसु॑ रण्व । र॒ण्व॒ रेव॑तीः । रेव॑ती॒ रम॑ध्वम् । रम॑ध्वम॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्ज॒नित्र᳚म् । ज॒नित्र॑मसि । अ॒सि॒ वृष॑णौ । वृष॑णौ स्थः । स्थ॒ उ॒र्वशी᳚ । उ॒र्वश्य॑सि । अ॒स्या॒युः । आ॒युर॑सि । अ॒सि॒ पु॒रू॒रवाः᳚ । पु॒रू॒रवा॑ घृ॒तेन॑ । घृ॒तेना॒क्ते । अ॒क्ते वृष॑णम् । अ॒क्ते इत्य॒क्ते । वृष॑णन्दधाथाम् । द॒धा॒था॒ङ्गा॒य॒त्रम् । गा॒य॒त्रञ्छन्दः॑ । छन्दोऽनु॑ । अनु॒ प्र । प्र जा॑यस्व । जा॒य॒स्व॒ त्रैष्टु॑भम् । त्रैष्टु॑भ॒ञ्जाग॑तम् । जाग॑त॒ञ्छन्दः॑ । छन्दोऽनु॑ । अनु॒ प्र । प्र जा॑यस्व । जा॒य॒स्व॒ भव॑तम् । भव॑तन्नः । (12)
न॒स्सम॑नसौ । सम॑नसौ॒ समो॑कसौ । सम॑नसा॒विति॒ स-म॒न॒सौ॒ । समो॑कसावरे॒पसौ᳚ । समो॑कसा॒विति॒ सम्-ओ॒क॒सौ॒ । अ॒रे॒पसा॒वित्य॑रे॒पसौ᳚ ॥ मा य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ हिꣳ॑सिष्टम् । हि॒ꣳ॒सि॒ष्ट॒म्मा । मा य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑तिञ्जातवेदसौ । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म्॒ । जा॒त॒वे॒द॒सौ॒ शि॒वौ । जा॒त॒वे॒द॒सा॒विति॑ जात-वे॒द॒सौ॒ । शि॒वौ भ॑वतम् । भ॒व॒त॒म॒द्य । अ॒द्य नः॑ । न॒ इति॑ नः ॥ अ॒ग्नाव॒ग्निः । अ॒ग्निश्च॑रति । च॒र॒ति॒ प्रवि॑ष्टः । प्रवि॑ष्ट॒ ऋषी॑णाम् । प्रवि॑ष्ट॒ इति॒ प्र-वि॒ष्टः॒ । ऋषी॑णाम्पु॒त्रः । पु॒त्रो अ॑धिरा॒जः । अ॒धि॒रा॒ज ए॒षः । अ॒धि॒रा॒ज इत्य॑धि-रा॒जः । ए॒ष इत्ये॒षः ॥ स्वा॒हा॒कृत्य॒ ब्रह्म॑णा । स्वा॒हा॒कृत्येति॑ स्वाहा-कृत्य॑ । ब्रह्म॑णा ते । ते॒ जु॒हो॒मि॒ । जु॒हो॒मि॒ मा । मा दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्मिथु॒या । मि॒थु॒या कः॑ । क॒र्भा॒ग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् ॥ (13) ॥7॥
आ द॑दे । द॒द॒ ऋ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॑ त्वा । त्वा॒ दे॒व॒ह॒विः॒ । दे॒व॒ह॒वि॒ पाशे॑न । दे॒व॒ह॒वि॒रिति॑ देव-ह॒विः॒ । पाशे॒ना । आ र॑भे । र॒भे॒ धर्ष॑ । धर्षा॒ मानु॑षान् । मानु॑षान॒द्भ्यः । अ॒द्भ्यस्त्वा᳚ । अ॒द्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । त्वौष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्य॒ प्र । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । प्रोख्षा॑मि । उ॒ख्षा॒म्य॒पाम् । अ॒पाम्पे॒रुः । पे॒रुर॑सि । अ॒सि॒ स्वा॒त्तम् । स्वा॒त्तञ्चि॑त् । चि॒थ्सदे॑वम् । सदे॑वꣳ ह॒व्यम् । सदे॑व॒मिति॒ स-दे॒व॒म्॒ । ह॒व्यमापः॑ । आपो॑ देवीः । दे॒वी॒स्स्वद॑त । स्वद॑तैनम् । ए॒न॒ꣳ॒ सम् । सन्ते᳚ । ते॒ प्रा॒णः । प्रा॒णो वा॒युना᳚ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । वा॒युना॑ गच्छताम् । ग॒च्छ॒ता॒ꣳ॒ सम् । सँय्यज॑त्रैः । यज॑त्रै॒रङ्गा॑नि । अङ्गा॑नि॒ सम् । सँय्य॒ज्ञप॑तिः । य॒ज्ञप॑तिरा॒शिषा᳚ । य॒ज्ञप॑ति॒रिति॑ य॒ज्ञ-प॒तिः॒ । आ॒शिषा॑ घृ॒तेन॑ । आ॒शिषेत्या᳚-शिषा᳚ । घृ॒तेना॒क्तौ । अ॒क्तौ प॒शुम् । प॒शुन्त्रा॑येथाम् । त्रा॒ये॒था॒ꣳ॒ रेव॑तीः । रेव॑तीर्य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑तिम्प्रिय॒धा । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म्॒ । *प्रि॒य॒धावि॑शत । प्रि॒य॒धेति॑ प्रिय-धा । आ वि॑शत । वि॒श॒तोरो᳚ । उरो॑ अन्तरिख्ष । उरो॒ इत्युरो᳚ । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒ स॒जूः । स॒जूर्दे॒वेन॑ । स॒जूरिति॑ स-जूः । दे॒वेन॒ वाते॑न । (14)
वाते॑ना॒ऽस्य । अ॒स्य ह॒विषः॑ । ह॒विष॒स्त्मना᳚ । त्मना॑ यज । य॒ज॒ सम् । सम॑स्य । अ॒स्य॒ त॒नुवा᳚ । त॒नुवा॑ भव । भ॒व॒ वर्षी॑यः । वर्षी॑यो॒ वर्षी॑यसि । वर्षी॑यसि य॒ज्ञे । य॒ज्ञे य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑तिन्धाः । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म्॒ । धा॒ पृ॒थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्यास्स॒म्पृचः॑ । स॒म्पृच॑ पाहि । स॒म्पृच॒ इति॑ सम्-पृचः॑ । पा॒हि॒ नमः॑ । नम॑स्ते । त॒ आ॒ता॒न॒ । आ॒ता॒ना॒ऽन॒र्वा । आ॒ता॒नेत्या᳚-ता॒न॒ । अ॒न॒र्वा प्र । प्रेहि॑ । इ॒हि॒ घृ॒तस्य॑ । घृ॒तस्य॑ कु॒ल्याम् । कु॒ल्यामनु॑ । अनु॑ स॒ह । स॒ह प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ स॒ह । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । स॒ह रा॒यः । रा॒यस्पोषे॑ण । पोषे॒णापः॑ । आपो॑ देवीः । दे॒वी॒श्शु॒द्धा॒यु॒वः॒ । शु॒द्धा॒यु॒व॒श्शु॒द्धाः । शु॒द्धा॒यु॒व॒ इति॑ शुद्ध-यु॒वः॒ । शु॒द्धा यू॒यम् । यू॒यन्दे॒वान् । दे॒वाꣳ ऊ᳚ढ्वम् । ऊ॒ढ्व॒ꣳ॒ शु॒द्धाः । शु॒द्धा व॒यम् । व॒यम्परि॑विष्टाः । परि॑विष्टा परिवे॒ष्टारः॑ । परि॑विष्टा॒ इति॒ परि॑-वि॒ष्टाः॒ । प॒रि॒वे॒ष्टारो॑ वः । प॒रि॒वे॒ष्टार॒ इति॑ परि-वे॒ष्टारः॑ । वो॒ भू॒या॒स्म॒ । भू॒या॒स्मेति॑ भूयास्म ॥ (15) ॥8॥
वाक्ते᳚ । त॒ आ । आ प्या॑यताम् । प्या॒य॒ता॒म्प्रा॒णः । प्रा॒णस्ते᳚ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । त॒ आ । आ प्या॑यताम् । प्या॒य॒ता॒ञ्चख्षुः॑ । चख्षु॑स्ते । त॒ आ । आ प्या॑यताम् । प्या॒य॒ता॒ꣳ॒ श्रोत्र᳚म् । श्रोत्र॑न्ते । त॒ आ । आ प्या॑यताम् । प्या॒य॒ताँ॒य्या । या ते᳚ । ते॒ प्रा॒णान् । प्रा॒णाञ्छुक् । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । शुग्ज॒गाम॑ । ज॒गाम॒ या । या चख्षुः॑ । चख्षु॒र्या । या श्रोत्र᳚म् । श्रोत्रँ॒य्यत् । यत्ते᳚ । ते॒ क्रू॒रम् । क्रू॒रँय्यत् । यदास्थि॑तम् । आस्थि॑त॒न्तत् । आस्थि॑त॒मित्या-स्थि॒त॒म्॒ । तत्ते᳚ । त॒ आ । आ प्या॑यताम् । प्या॒य॒ता॒न्तत् । तत्ते᳚ । त॒ ए॒तेन॑ । ए॒तेन॑ शुन्धताम् । शु॒न्ध॒ता॒न्नाभिः॑ । नाभि॑स्ते । त॒ आ । आ प्या॑यताम् । प्या॒य॒ता॒म्पा॒युः । पा॒युस्ते᳚ । त॒ आ । आ प्या॑यताम् । प्या॒य॒ता॒ꣳ॒ शु॒द्धाः । शु॒द्धाश्च॒रित्राः᳚ । च॒रित्रा॒श्शम् । शम॒द्भ्यः । अ॒द्भ्यश्शम् । अ॒द्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । (16)
शमोष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्य॒श्शम् । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । शम्पृ॑थि॒व्यै । पृ॒थि॒व्यै शम् । शमहो᳚भ्याम् । अहो᳚भ्या॒मोष॑धे । अहो᳚भ्या॒मित्यहः॑-भ्या॒म्॒ । ओष॑धे॒ त्राय॑स्व । त्राय॑स्वैनम् । ए॒न॒॒ स्वधि॑ते । स्वधि॑ते॒ मा । स्वधि॑त॒ इति॒ स्व-धि॒ते॒ । मैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ हि॒ꣳ॒सीः॒ । हि॒ꣳ॒सी॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑साम्भा॒गः । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सी॒दम् । इ॒दम॒हम् । अ॒हꣳ रख्षः॑ । रख्षो॑ऽध॒मम् । अ॒ध॒मन्तमः॑ । तमो॑ नयामि । न॒या॒मि॒ यः । यो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान्द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ यम् । यञ्च॑ । च॒ व॒यम् । व॒यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्म इ॒दम् । इ॒दमे॑नम् । ए॒न॒म॒ध॒मम् । अ॒ध॒मन्तमः॑ । तमो॑ नयामि । न॒या॒मी॒षे । इ॒षे त्वा᳚ । त्वा॒ घृ॒तेन॑ । घृ॒तेन॑ द्यावापृथिवी । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ प्र । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ इति॑ द्यावा-पृ॒थि॒वी॒ । प्रोर्ण्वा॑थाम् । ऊ॒र्ण्वा॒था॒मच्छि॑न्नः । अच्छि॑न्नो॒ रायः॑ । राय॑स्सु॒वीरः॑ । सु॒वीर॑ उ॒रु । सु॒वीर॒ इति॑ सु-वीरः॑ । उ॒र्व॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मनु॑ । अन्वि॑हि । इ॒हि॒ वायो᳚ । वायो॒ वि । वायो॒ इति॒ वायो᳚ । वीहि॑ । इ॒हि॒ स्तो॒काना᳚म् । स्तो॒काना॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहो॒र्ध्वन॑भसम् । ऊ॒र्ध्वन॑भसम्मारु॒तम् । ऊ॒र्ध्वन॑भस॒मित्यू॒र्ध्व-न॒भ॒स॒म्॒ । मा॒रु॒तङ्ग॑च्छतम् । ग॒च्छ॒त॒मिति॑ गच्छतम् ॥ (17) ॥9॥
सन्ते᳚ । ते॒ मन॑सा । मन॑सा॒ मनः॑ । मन॒स्सम् । सम्प्रा॒णेन॑ । प्रा॒णेन॑ प्रा॒णः । प्रा॒णेनेति॑ प्र-अ॒नेन॑ । प्रा॒णो जुष्ट᳚म् । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । जुष्ट॑न्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यङ्घृ॒तव॑त् । घृ॒तव॒थ्स्वाहा᳚ । घृ॒तव॒दिति॑ घृ॒त-व॒त्॒ । स्वाहै॒न्द्रः । ऐ॒न्द्र प्रा॒णः । प्रा॒णो अङ्गे॑अङ्गे । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अङ्गे॑अङ्गे॒ नि । अङ्गे॑अङ्ग॒ इत्यङ्गे᳚-अ॒ङ्गे॒ । नि दे᳚ध्यत् । दे॒ध्य॒दै॒न्द्रः । ऐ॒न्द्रो॑ऽपा॒नः । अ॒पा॒नो अङ्गे॑अङ्गे । अ॒पा॒न इत्य॑प-अ॒नः । अङ्गे॑अङ्गे॒ वि । अङ्गे॑अङ्ग॒ इत्यङ्गे᳚-अ॒ङ्गे॒ । वि बो॑भुवत् । बो॒भु॒व॒द्देव॑ । देव॑ त्वष्टः । त्व॒ष्ट॒र्भूरि॑ । भूरि॑ ते । ते॒ सꣳस᳚म् । सꣳस॑मेतु । सꣳस॒मिति॒ सम्-स॒म्॒ । ए॒तु॒ विषु॑रूपाः । विषु॑रूपा॒ यत् । विषु॑रूपा॒ इति॒ विषु॑-रू॒पाः॒ । यथ्सल॑ख्ष्माणः । सल॑ख्ष्माणो॒ भव॑थ । सल॑ख्ष्माण॒ इति॒ स-ल॒ख्ष्मा॒णः॒ । भव॑थ देव॒त्रा । दे॒व॒त्रा यन्त᳚म् । दे॒व॒त्रेति॑ देव-त्रा । यन्त॒मव॑से । अव॑से॒ सखा॑यः । सखा॒योऽनु॑ । अनु॑ त्वा । त्वा॒ मा॒ता । मा॒ता पि॒तरः॑ । पि॒तरो॑ मदन्तु । म॒द॒न्तु॒ श्रीः । श्रीर॑सि । अ॒स्य॒ग्निः । अ॒ग्निस्त्वा᳚ । त्वा॒ श्री॒णा॒तु॒ । श्री॒णा॒त्वापः॑ । आप॒स्सम् । सम॑रिणन्न् । अ॒रि॒ण॒न्वात॑स्य । वात॑स्य त्वा । (18)
त्वा॒ ध्रज्यै᳚ । ध्रज्यै॑ पू॒ष्णः । पू॒ष्णो रह्यै᳚ । रह्या॑ अ॒पाम् । अ॒पामोष॑धीनाम् । ओष॑धीना॒ꣳ॒ रोहि॑ष्यै । रोहि॑ष्यै घृ॒तम् । घृ॒तङ्घृ॑तपावानः । घृ॒त॒पा॒वा॒न॒ पि॒ब॒त॒ । घृ॒त॒पा॒वा॒न॒ इति॑ घृत-पा॒वा॒नः॒ । पि॒ब॒त॒ वसा᳚म् । वसाँ᳚व्वसापावानः । व॒सा॒पा॒वा॒न॒ पि॒ब॒त॒ । व॒सा॒पा॒वा॒न॒ इति॑ वसा-पा॒वा॒नः॒ । पि॒ब॒ता॒न्तरि॑ख्षस्य । अ॒न्तरि॑ख्षस्य ह॒विः । ह॒विर॑सि । अ॒सि॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ त्वा । त्वा॒न्तरि॑ख्षाय । अ॒न्तरि॑ख्षाय॒ दिशः॑ । दिश॑ प्र॒दिशः॑ । प्र॒दिश॑ आ॒दिशः॑ । प्र॒दिश॒ इति॑ प्र-दिशः॑ । आ॒दिशो॑ वि॒दिशः॑ । आ॒दिश॒ इत्या᳚-दिशः॑ । वि॒दिश॑ उ॒द्दिशः॑ । वि॒दिश॒ इति॑ वि-दिशः॑ । उ॒द्दिश॒स्स्वाहा᳚ । उ॒द्दिश॒ इत्यु॑त्-दिशः॑ । स्वाहा॑ दि॒ग्भ्यः । दि॒ग्भ्यो नमः॑ । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । नमो॑ दि॒ग्भ्यः । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः ॥19॥10॥
स॒मु॒द्रङ्ग॑च्छ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽन्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षङ्गच्छ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ दे॒वम् । दे॒वꣳ स॑वि॒तार᳚म् । स॒वि॒तार॑ङ्गच्छ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ऽहोरा॒त्रे । अ॒हो॒रा॒त्रे ग॑च्छ । अ॒हो॒रा॒त्रे इत्य॑हः-रा॒त्रे । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ मि॒त्रावरु॑णौ । मि॒त्रावरु॑णौ गच्छ । मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा-वरु॑णौ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सोम᳚म् । सोम॑ङ्गच्छ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञङ्ग॑च्छ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि गच्छ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी ग॑च्छ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नभः॑ । नभो॑ दि॒व्यम् । दि॒व्यङ्ग॑च्छ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽग्निम् । अ॒ग्निँव्वै᳚श्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रङ्ग॑च्छ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒द्भ्यः । अ॒द्भ्यस्त्वा᳚ । अ॒द्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । त्वौष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्यो॒ मनः॑ । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । मनो॑ मे । मे॒ हार्दि॑ । हार्दि॑ यच्छ । य॒च्छ॒ त॒नूम् । त॒नून्त्वच᳚म् । त्वच॑म्पु॒त्रम् । पु॒त्रन्नप्ता॑रम् । नप्ता॑रमशीय । अ॒शी॒य॒ शुक् । शुग॑सि । अ॒सि॒ तम् । तम॒भि । अ॒भि शो॑च । शो॒च॒ यः । यो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान्द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ यम् । यञ्च॑ । च॒ व॒यम् । व॒यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्मो धाम्नो॑धाम्नः । धाम्नो॑धाम्नो राजन्न् । धाम्नो॑धाम्न॒ इति॒ धाम्नः॑-धा॒म्नः॒ । रा॒ज॒न्नि॒तः । इ॒तो व॑रुण । व॒रु॒ण॒ नः॒ । नो॒ मु॒ञ्च॒ । मु॒ञ्च॒ यत् । यदापः॑ । आपो॒ अघ्नि॑याः । अघ्नि॑या॒ वरु॑ण । वरु॒णेति॑ । इति॒ शपा॑महे । शपा॑महे॒ ततः॑ । ततो॑ वरुण । व॒रु॒ण॒ नः॒ । नो॒ मु॒ञ्च॒ । मु॒ञ्चेति॑ मुञ्च ॥ (20) ॥11॥
ह॒विष्म॑तीरि॒माः । इ॒मा आपः॑ । आपो॑ ह॒विष्मान्॑ । ह॒विष्मा᳚न्दे॒वः । दे॒वो अ॑ध्व॒रः । अ॒ध्व॒रो ह॒विष्मान्॑ । ह॒विष्मा॒ꣳ॒ आ । आ वि॑वासति । वि॒वा॒स॒ति॒ ह॒विष्मान्॑ । ह॒विष्माꣳ॑ अस्तु । अ॒स्तु॒ सूर्यः॑ । सूर्य॒ इति॒ सूर्यः॑ ॥ अ॒ग्नेर्वः॑ । वोऽप॑न्नगृहस्य । अप॑न्नगृहस्य॒ सद॑सि । अप॑न्नगृह॒स्येत्यप॑न्न-गृ॒ह॒स्य॒ । सद॑सि सादयामि । सा॒द॒या॒मि॒ सु॒म्नाय॑ । सु॒म्नाय॑ सुम्निनीः । सु॒म्नि॒नी॒स्सु॒म्ने । सु॒म्ने मा᳚ । मा॒ ध॒त्त॒ । ध॒त्ते॒न्द्रा॒ग्नि॒योः । इ॒न्द्रा॒ग्नि॒योर्भा॑ग॒धेयीः᳚ । इ॒न्द्रा॒ग्नि॒योरिती᳚न्द्र-अ॒ग्नि॒योः । भा॒ग॒धेयीः᳚ स्थ । भा॒ग॒धेयी॒रिति॑ भाग-धेयीः᳚ । स्थ॒ मि॒त्रावरु॑णयोः । मि॒त्रावरु॑णयोर्भाग॒धेयीः᳚ । मि॒त्रावरु॑णयो॒रिति॑ मि॒त्रा-वरु॑णयोः । भा॒ग॒धेयीः᳚ स्थ । भा॒ग॒धेयी॒रिति॑ भाग-धेयीः᳚ । स्थ॒ विश्वे॑षाम् । विश्वे॑षान्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्भाग॒धेयीः᳚ । भा॒ग॒धेयीः᳚ स्थ । भा॒ग॒धेयी॒रिति॑ भाग-धेयीः᳚ । स्थ॒ य॒ज्ञे । य॒ज्ञे जा॑गृत । जा॒गृ॒तेति॑ जागृत ॥ (21) ॥12॥
हृ॒दे त्वा᳚ । त्वा॒ मन॑से । मन॑से त्वा । त्वा॒ दि॒वे । दि॒वे त्वा᳚ । त्वा॒ सूर्या॑य । सूर्या॑य त्वा । त्वो॒र्ध्वम् । ऊ॒र्ध्वमि॒मम् । इ॒मम॑ध्व॒रम् । अ॒ध्व॒रङ्कृ॑धि । कृ॒धि॒ दि॒वि । दि॒वि दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॒ होत्राः᳚ । होत्रा॑ यच्छ । य॒च्छ॒ सोम॑ । सोम॑ राजन्न् । रा॒ज॒न्ना । एहि॑ । इ॒ह्यव॑ । अव॑ रोह । रो॒ह॒ मा । मा भेः । भेर्मा । मा सम् । सँव्वि॑क्थाः । वि॒क्था॒ मा । मा त्वा᳚ । त्वा॒ हि॒ꣳ॒सि॒ष॒म्॒ । हि॒ꣳ॒सि॒ष॒म्प्र॒जाः । प्र॒जास्त्वम् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । त्वमु॒पाव॑रोह । उ॒पाव॑रोह प्र॒जाः । उ॒पाव॑रो॒हेत्यु॑प-अव॑रोह । प्र॒जास्त्वाम् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । त्वामु॒पाव॑रोहन्तु । उ॒पाव॑रोहन्तु शृ॒णोतु॑ । उ॒पाव॑रोह॒न्त्वित्यु॑प-अव॑रोहन्तु । शृ॒णोत्व॒ग्निः । अ॒ग्निस्स॒मिधा᳚ । स॒मिधा॒ हव᳚म् । स॒मिधेति॑ सम्-इधा᳚ । हव॑म्मे । मे॒ शृ॒ण्वन्तु॑ । शृ॒ण्वन्त्वापः॑ । आपो॑ धि॒षणाः᳚ । धि॒षणा᳚श्च । च॒ दे॒वीः । दे॒वीरिति॑ दे॒वीः ॥ शृ॒णोत॑ ग्रावाणः । ग्रा॒वा॒णो॒ वि॒दुषः॑ । वि॒दुषो॒ नु । नु॒ य॒ज्ञम् । (22) ।
य॒ज्ञꣳ शृ॒णोतु॑ । शृ॒णोतु॑ दे॒वः । दे॒वस्स॑वि॒ता । स॒वि॒ता हव᳚म् । हव॑म्मे । म॒ इति॑ मे ॥ देवी॑रापः । आ॒पो॒ अ॒पा॒म्॒ । अ॒पा॒न्न॒पा॒त्॒ । न॒पा॒द्यः । य ऊ॒र्मिः । ऊ॒र्मिर् ह॑वि॒ष्यः॑ । ह॒वि॒ष्य॑ इन्द्रि॒यावान्॑ । इ॒न्द्रि॒यावा᳚न्म॒दिन्त॑मः । इ॒न्द्रि॒यावा॒निती᳚न्द्रि॒य-वा॒न्॒ । म॒दिन्त॑म॒स्तम् । तन्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॑ देव॒त्रा । दे॒व॒त्रा ध॑त्त । दे॒व॒त्रेति॑ देव-त्रा । ध॒त्त॒ शु॒क्रम् । शु॒क्रꣳ शु॑क्र॒पेभ्यः॑ । शु॒क्र॒पेभ्यो॒ येषा᳚म् । शु॒क्र॒पेभ्य॒ इति॑ शुक्र-पेभ्यः॑ । येषा᳚म्भा॒गः । भा॒गस्स्थ । स्थ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ कार्षिः॑ । कार्षि॑रसि । अ॒स्यप॑ । अपा॒पाम् । अ॒पाम्मृ॒ध्रम् । मृ॒ध्रꣳ स॑मु॒द्रस्य॑ । स॒मु॒द्रस्य॑ वः । वोऽख्षि॑त्यै । अख्षि॑त्या॒ उत् । उन्न॑ये । न॒य॒ इति॑ नये ॥ यम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ पृ॒थ्सु । पृ॒थ्सु मर्त्य᳚म् । पृ॒थ्स्विति॑ पृत्-सु । मर्त्य॒मावः॑ । आवो॒ वाजे॑षु । वाजे॑षु॒ यम् । यञ्जु॒नाः । जु॒ना इति॑ जु॒नाः ॥ स यन्ता᳚ । यन्ता॒ शश्व॑तीः । शश्व॑ती॒रिषः॑ । इष॒ इतीषः॑ ॥ (23) ॥13॥
त्वम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ रु॒द्रः । रु॒द्रो असु॑रः । असु॑रो म॒हः । म॒हो दि॒वः । दि॒वस्त्वम् । त्वꣳ शर्धः॑ । शर्धो॒ मारु॑तम् । मारु॑तम्पृ॒ख्षः । पृ॒ख्ष ई॑शिषे । ई॒शि॒ष॒ इती॑शिषे ॥ त्वँव्वातैः᳚ । वातै॑ररु॒णैः । अ॒रु॒णैर्या॑सि । या॒सि॒ श॒ङ्ग॒यः । श॒ङ्ग॒यस्त्वम् । श॒ङ्ग॒य इति॑ शम्-ग॒यः । त्वम्पू॒षा । पू॒षा वि॑ध॒तः । वि॒ध॒त पा॑सि । वि॒ध॒त इति॑ वि-ध॒तः । पा॒सि॒ नु । नु त्मना᳚ । त्मनेति॒ त्मना᳚ ॥ आ वः॑ । वो॒ राजा॑नम् । राजा॑नमध्व॒रस्य॑ । अ॒ध्व॒रस्य॑ रु॒द्रम् । रु॒द्रꣳ होता॑रम् । होता॑रꣳ सत्य॒यज᳚म् । स॒त्य॒यज॒ꣳ॒ रोद॑स्योः । स॒त्य॒यज॒मिति॑ सत्य-यज᳚म् । रोद॑स्यो॒रिति॒ रोद॑स्योः ॥ अ॒ग्निम्पु॒रा । पु॒रा त॑नयि॒त्नोः । त॒न॒यि॒त्नोर॒चित्ता᳚त् । अ॒चित्ता॒द्धिर॑ण्यरूपम् । हिर॑ण्यरूप॒मव॑से । हिर॑ण्यरूप॒मिति॒ हिर॑ण्य-रू॒प॒म्॒ । अव॑से कृणुध्वम् । कृ॒णु॒ध्व॒मिति॑ कृणुध्वम् ॥ अ॒ग्निर्होता᳚ । होता॒ नि । नि ष॑साद । स॒सा॒दा॒ यजी॑यान् । यजी॑यानु॒पस्थे᳚ । उ॒पस्थे॑ मा॒तुः । उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प-स्थे॒ । मा॒तुस्सु॑र॒भौ । सु॒र॒भावु॑ । उ॒ लो॒के । लो॒क इति॑ लो॒के ॥ युवा॑ क॒विः । क॒वि पु॑रुनि॒ष्ठः । पु॒रु॒नि॒ष्ठ ऋ॒तावा᳚ । पु॒रु॒नि॒ष्ठ इति॑ पुरु-नि॒ष्ठः । (24)
ऋ॒तावा॑ ध॒र्ता । ऋ॒तावेत्यृ॒त-वा॒ । ध॒र्ता कृ॑ष्टी॒नाम् । कृ॒ष्टी॒नामु॒त । उ॒त मध्ये᳚ । मध्य॑ इ॒द्धः । इ॒द्ध इती॒द्धः ॥ सा॒ध्वीम॑कः । अ॒क॒र्दे॒ववी॑तिम् । दे॒ववी॑तिन्नः । दे॒ववी॑ति॒मिति॑ दे॒व-वी॒ति॒म्॒ । नो॒ अ॒द्य । अ॒द्य य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ जि॒ह्वाम् । जि॒ह्वाम॑विदाम । अ॒वि॒दा॒म॒ गुह्या᳚म् । गुह्या॒मिति॒ गुह्या᳚म् ॥ स आयुः॑ । आयु॒रा । आगा᳚त् । अ॒गा॒थ्सु॒र॒भिः । सु॒र॒भिर्वसा॑नः । वसा॑नो भ॒द्राम् । भ॒द्राम॑कः । अ॒क॒र्दे॒वहू॑तिम् । दे॒वहू॑तिन्नः । दे॒वहू॑ति॒मिति॑ दे॒व-हू॒ति॒म्॒ । नो॒ अ॒द्य । अ॒द्येत्य॒द्य ॥ अक्र॑न्दद॒ग्निः । अ॒ग्निस्स्त॒नयन्न्॑ । स्त॒नय॑न्निव । इ॒व॒ द्यौः । द्यौः ख्षाम॑ । ख्षामा॒ रेरि॑हत् । रेरि॑हद्वी॒रुधः॑ । वी॒रुध॑स्सम॒ञ्जन्न् । स॒म॒ञ्जन्निति॑ सम्-अ॒ञ्जन्न् ॥ स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नः । ज॒ज्ञा॒नो वि । वि हि । हीम् । ई॒मि॒द्धः । इ॒द्धो अख्य॑त् । अख्य॒दा । आ रोद॑सी । रोद॑सी भा॒नुना᳚ । रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी । भा॒नुना॑ भाति । भा॒त्य॒न्तः । अ॒न्तरित्य॒न्तः ॥ त्वे वसू॑नि । त्वे इति॒ त्वे । वसू॑नि पुर्वणीक । पु॒र्व॒णी॒क॒ हो॒तः॒ । पु॒र्व॒णी॒केति॑ पुरु-अ॒नी॒क॒ । (25)
हो॒त॒र्दो॒षा । दो॒षा वस्तोः᳚ । वस्तो॒रा । एरि॑रे । ई॒रि॒रे॒ य॒ज्ञिया॑सः । य॒ज्ञिया॑स॒ इति॑ य॒ज्ञिया॑सः ॥ ख्षामे॑व । इ॒व॒ विश्वा᳚ । विश्वा॒ भुव॑नानि । भुव॑नानि॒ यस्मिन्न्॑ । यस्मि॒न्थ्सम् । सꣳ सौभ॑गानि । सौभ॑गानि दधि॒रे । द॒धि॒रे पा॑व॒के । पा॒व॒क इति॑ पाव॒के ॥ तुभ्य॒न्ताः । ता अ॑ङ्गिरस्तम । अ॒ङ्गि॒र॒स्त॒म॒ विश्वाः᳚ । अ॒ङ्गि॒र॒स्त॒मेत्य॑ङ्गिरः-त॒म॒ । विश्वा᳚स्सुख्षि॒तयः॑ । सु॒ख्षि॒तय॒ पृथ॑क् । सु॒ख्षि॒तय॒ इति॑ सु-ख्षि॒तयः॑ । पृथ॒गिति॒ पृथ॑क् ॥ अग्ने॒ कामा॑य । कामा॑य येमिरे । ये॒मि॒र॒ इति॑ येमिरे ॥ अ॒श्याम॒ तम् । तङ्काम᳚म् । काम॑मग्ने । अ॒ग्ने॒ तव॑ । तवो॒ती । ऊ॒त्य॑श्याम॑ । अ॒श्याम॑ र॒यिम् । र॒यिꣳ र॑यिवः । र॒यि॒व॒स्सु॒वीर᳚म् । र॒यि॒व॒ इति॑ रयि-वः॒ । सु॒वीर॒मिति॑ सु-वीर᳚म् ॥ अ॒श्याम॒ वाज᳚म् । वाज॑म॒भि । अ॒भि वा॒जय॑न्तः । वा॒जय॑न्तो॒ऽश्याम॑ । अ॒श्याम॑ द्यु॒म्नम् । द्यु॒म्नम॑जर । अ॒ज॒रा॒जर᳚म् । अ॒जर॑न्ते । त॒ इति॑ ते ॥ श्रेष्ठँ॑य्यविष्ठ । य॒वि॒ष्ठ॒ भा॒र॒त॒ । भा॒र॒ताग्ने᳚ । अग्ने᳚ द्यु॒मन्त᳚म् । द्यु॒मन्त॒मा । द्यु॒मन्त॒मिति॑ द्यु-मन्त᳚म् । आ भ॑र । भ॒रेति॑ भर ॥26॥
वसो॑ पुरु॒स्पृह᳚म् । वसो॒ इति॒ वसो᳚ । पु॒रु॒स्पृहꣳ॑ र॒यिम् । पु॒रु॒स्पृह॒मिति॑ पुरु-स्पृह᳚म् । र॒यिमिति॑ र॒यिम् ॥ स श्वि॑ता॒नः । श्वि॒ता॒नस्त॑न्य॒तुः । त॒न्य॒तू रो॑चन॒स्थाः । रो॒च॒न॒स्था अ॒जरे॑भिः । रो॒च॒न॒स्था इति॑ रोचन-स्थाः । अ॒जरे॑भि॒र्नान॑दद्भिः । नान॑दद्भि॒र्यवि॑ष्ठः । नान॑दद्भि॒रिति॒ नान॑दत्-भिः॒ । यवि॑ष्ठ॒ इति॒ यवि॑ष्ठः ॥ य पा॑व॒कः । पा॒व॒क पु॑रु॒तमः॑ । पु॒रु॒तम॑ पु॒रूणि॑ । पु॒रु॒तम॒ इति॑ पुरु-तमः॑ । पु॒रूणि॑ पृ॒थूनि॑ । पृ॒थून्य॒ग्निः । अ॒ग्निर॑नु॒याति॑ । अ॒नु॒याति॒ भर्वन्न्॑ । अ॒नु॒यातीत्य॑नु-याति॑ । भर्व॒न्निति॒ भर्वन्न्॑ ॥ आयु॑ष्टे । ते॒ वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वतो॑ दधत् । द॒ध॒द॒यम् । अ॒यम॒ग्निः । अ॒ग्निर्वरे᳚ण्यः । वरे᳚ण्य॒ इति॒ वरे᳚ण्यः ॥ पुन॑स्ते । ते॒ प्रा॒णः । प्रा॒ण आ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । आऽय॑ति । अ॒य॒ति॒ परा᳚ । परा॒ यख्ष्म᳚म् । यख्ष्मꣳ॑ सुवामि । सु॒वा॒मि॒ ते॒ । त॒ इति॑ ते ॥ आ॒यु॒र्दा अ॑ग्ने । आ॒यु॒र्दा इत्या॑युः-दाः । अ॒ग्ने॒ ह॒विषः॑ । ह॒विषो॑ जुषा॒णः । जु॒षा॒णो घृ॒तप्र॑तीकः । घृ॒तप्र॑तीको घृ॒तयो॑निः । घृ॒तप्र॑तीक॒ इति॑ घृ॒त-प्र॒ती॒कः॒ । घृ॒तयो॑निरेधि । घृ॒तयो॑नि॒रिति॑ घृ॒त-यो॒निः॒ । ए॒धीत्ये॑धि ॥ घृ॒तम्पी॒त्वा । पी॒त्वा मधु॑ । मधु॒ चारु॑ । चारु॒ गव्य᳚म् । गव्य॑म्पि॒ता । पि॒तेव॑ । इ॒व॒ पु॒त्रम् । पु॒त्रम॒भि । अ॒भि र॑ख्षतात् । (27)
र॒ख्ष॒ता॒दि॒मम् । इ॒ममिती॒मम् ॥ तस्मै॑ ते । ते॒ प्र॒ति॒हर्य॑ते । प्र॒ति॒हर्य॑ते॒ जात॑वेदः । प्र॒ति॒हर्य॑त॒ इति॑ प्रति-हर्य॑ते । जात॑वेदो॒ विच॑र्षणे । जात॑वेद॒ इति॒ जात॑-वे॒दः॒ । विच॑र्षण॒ इति॒ वि-च॒र्॒ष॒णे॒ ॥ अग्ने॒ जना॑मि । जना॑मि सुष्टु॒तिम् । सु॒ष्टु॒तिमिति॑ सु-स्तु॒तिम् ॥ दि॒वस्परि॑ । परि॑ प्रथ॒मम् । प्र॒थ॒मञ्ज॑ज्ञे । ज॒ज्ञे॒ अ॒ग्निः । अ॒ग्निर॒स्मत् । अ॒स्मद्द्वि॒तीय᳚म् । द्वि॒तीय॒म्परि॑ । परि॑ जा॒तवे॑दाः । जा॒तवे॑दा॒ इति॑ जा॒त-वे॒दाः॒ ॥ तृ॒तीय॑म॒फ्सु । अ॒फ्सु नृ॒मणाः᳚ । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । नृ॒मणा॒ अज॑स्रम् । नृ॒मणा॒ इति॑ नृ-मनाः᳚ । अज॑स्र॒मिन्धा॑नः । इन्धा॑न एनम् । ए॒न॒ञ्ज॒र॒ते॒ । ज॒र॒ते॒ स्वा॒धीः । स्वा॒धीरिति॑ स्व-धीः ॥ शुचि॑ पावक । पा॒व॒क॒ वन्द्यः॑ । वन्द्योऽग्ने᳚ । अग्ने॑ बृ॒हत् । बृ॒हद्वि । वि रो॑चसे । रो॒च॒स॒ इति॑ रोचसे ॥ त्वङ्घृ॒तेभिः॑ । घृ॒तेभि॒राहु॑तः । आहु॑त॒ इत्या-हु॒तः॒ ॥ दृ॒शा॒नो रु॒क्मः । रु॒क्म उ॒र्व्या । उ॒र्व्या वि । व्य॑द्द्यौत् । अ॒द्द्यौ॒द्दु॒र्मर्ष᳚म् । दु॒र्मर्ष॒मायुः॑ । दु॒र्मर्ष॒मिति॑ दुः-मर्ष᳚म् । आयु॑श्श्रि॒ये । श्रि॒ये रु॑चा॒नः । रु॒चा॒न इति॑ रुचा॒नः ॥ अ॒ग्निर॒मृतः॑ । अ॒मृतो॑ अभवत् । अ॒भ॒व॒द्वयो॑भिः । वयो॑भि॒र्यत् । वयो॑भि॒रिति॒ वयः॑-भिः॒ ॥ (२८)
यदे॑नम् । ए॒न॒न्द्यौः । द्यौरज॑नयत् । अज॑नयथ्सु॒रेताः᳚ । सु॒रेता॒ इति॑ सु-रेताः᳚ ॥ आ यत् । यदि॒षे । इ॒षे नृ॒पति᳚म् । नृ॒पति॒न्तेजः॑ । नृ॒पति॒मिति॑ नृ-पति᳚म् । तेज॒ आन॑ट् । आन॒ट्छुचि॑ । शुचि॒ रेतः॑ । रेतो॒ निषि॑क्तम् । निषि॑क्त॒न्द्यौः । निषि॑क्त॒मिति॒ नि-सि॒क्त॒म्॒ । द्यौर॒भीके᳚ । अ॒भीक॒ इत्य॒भीके᳚ ॥ अ॒ग्निश्शर्ध᳚म् । शर्ध॑मनव॒द्यम् । अ॒न॒व॒द्यँय्युवा॑नम् । युवा॑न स्वा॒धिय᳚म् । स्वा॒धिय॑ञ्जनयत् । स्वा॒धिय॒मिति॑ स्व-धिय᳚म् । ज॒न॒य॒थ्सू॒दय॑त् । सू॒दय॑च्च । चेति॑ च ॥ स तेजी॑यसा । तेजी॑यसा॒ मन॑सा । मन॑सा॒ त्वोतः॑ । त्वोत॑ उ॒त । उ॒त शि॑ख्ष । शि॒ख्ष॒ स्व॒प॒त्यस्य॑ । स्व॒प॒त्यस्य॑ शि॒ख्षोः । स्व॒प॒त्यस्येति॑ सु-अ॒प॒त्यस्य॑ । शि॒ख्षोरिति॑ शि॒ख्षोः ॥ अग्ने॑ रा॒यः । रा॒यो नृत॑मस्य । नृत॑मस्य॒ प्रभू॑तौ । नृत॑म॒स्येति॒ नृ-त॒म॒स्य॒ । प्रभू॑तौ भू॒याम॑ । प्रभू॑ता॒विति॒ प्र-भू॒तौ॒ । भू॒याम॑ ते । ते॒ सु॒ष्टु॒तयः॑ । सु॒ष्टु॒तय॑श्च । सु॒ष्टु॒तय॒ इति॑ सु-स्तु॒तयः॑ । च॒ वस्वः॑ । वस्व॒ इति॒ वस्वः॑ ॥ अग्ने॒ सह॑न्तम् । सह॑न्त॒मा । आ भ॑र । भ॒र॒ द्यु॒म्नस्य॑ । द्यु॒म्नस्य॑ प्रा॒सहा᳚ । प्रा॒सहा॑ र॒यिम् । प्रा॒सहेति॑ प्र-सहा᳚ । र॒यिमिति॑ र॒यिम् ॥ विश्वा॒ यः । यश्च॑र्ष॒णीः । (29)
च॒र्॒ष॒णीर॒भि । अ॒भ्या॑सा । आ॒सा वाजे॑षु । वाजे॑षु सा॒सह॑त् । सा॒सह॒दिति॑ सा॒सह॑त् ॥ तम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ पृ॒त॒ना॒सह᳚म् । पृ॒त॒ना॒सहꣳ॑ र॒यिम् । पृ॒त॒ना॒सह॒मिति॑ पृतना-सह᳚म् । र॒यिꣳ स॑हस्वः । स॒ह॒स्व॒ आ । आ भ॑र । भ॒रेति॑ भर ॥ त्वꣳ हि । हि स॒त्यः । स॒त्यो अद्भु॑तः । अद्भु॑तो दा॒ता । दा॒ता वाज॑स्य । वाज॑स्य॒ गोम॑तः । गोम॑त॒ इति॒ गो-म॒तः॒ ॥ उ॒ख्षान्ना॑य व॒शान्ना॑य । उ॒ख्षान्ना॒येत्यु॒ख्ष-अन्ना॒य॒ । व॒शान्ना॑य॒ सोम॑पृष्ठाय । व॒शान्ना॒येति॑ व॒शा-अ॒न्ना॒य॒ । सोम॑पृष्ठाय वे॒धसे᳚ । सोम॑पृष्ठा॒येति॒ सोम॑-पृ॒ष्ठा॒य॒ । वे॒धस॒ इति॑ वे॒धसे᳚ ॥ स्तोमै᳚र्विधेम । वि॒धे॒मा॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नय॒ इत्य॒ग्नये᳚ ॥ व॒द्मा हि । हि सू॑नो । सू॒नो॒ असि॑ । सू॒नो॒ इति॑ सूनो । अस्य॑द्म॒सद्वा᳚ । अ॒द्म॒सद्वा॑ च॒क्रे । अ॒द्म॒सद्वेत्य॑द्म-सद्वा᳚ । च॒क्रे अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्ज॒नुषा᳚ । ज॒नुषाज्म॑ । अज्मान्न᳚म् । अन्न॒मित्यन्न᳚म् ॥ स त्वम् । त्वन्नः॑ । न॒ ऊ॒र्ज॒स॒ने॒ । ऊ॒र्ज॒स॒न॒ ऊर्ज᳚म् । ऊ॒र्ज॒स॒न॒ इत्यू᳚र्ज-स॒ने॒ । ऊर्ज॑न्धाः । धा॒ राजा᳚ । राजे॑व । इ॒व॒ जेः॒ । जे॒र॒वृ॒के । अ॒वृ॒के ख्षे॑षि । ख्षे॒ष्य॒न्तः । अ॒न्तरित्य॒न्तः ॥ अग्न॒ आयूꣳ॑षि । आयूꣳ॑षि पवसे । (30)
प॒व॒स॒ आ । आ सु॑व । सु॒वोर्ज᳚म् । ऊर्ज॒मिष᳚म् । इष॑ञ्च । च॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ आ॒रे बा॑धस्व । बा॒ध॒स्व॒ दु॒च्छुना᳚म् । दु॒च्छुना॒मिति॑ दु॒च्छुनाम्᳚ ॥ अग्ने॒ पव॑स्व । पव॑स्व॒ स्वपाः᳚ । स्वपा॑ अ॒स्मे । स्वपा॒ इति॑ सु-अपाः᳚ । अ॒स्मे वर्चः॑ । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । वर्च॑स्सु॒वीर्य᳚म् । सु॒वीर्य॒मिति॑ सु-वीर्य᳚म् ॥ दध॒त्पोष᳚म् । पोषꣳ॑ र॒यिम् । र॒यिम्मयि॑ । मयीति॒ मयि॑ ॥ अग्ने॑ पावक । पा॒व॒क॒ रो॒चिषा᳚ । रो॒चिषा॑ म॒न्द्रया᳚ । म॒न्द्रया॑ देव । दे॒व॒ जि॒ह्वया᳚ । जि॒ह्वयेति॑ जि॒ह्वया᳚ ॥ आ दे॒वान् । दे॒वान् व॑ख्षि । व॒ख्षि॒ यख्षि॑ । यख्षि॑ च । चेति॑ च ॥ स नः॑ । न॒ पा॒व॒क॒ । पा॒व॒क॒ दी॒दि॒वः॒ । दी॒दि॒वोऽग्ने᳚ । अग्ने॑ दे॒वान् । दे॒वाꣳ इ॒ह । इ॒हा । आ व॑ह । व॒हेति॑ वह ॥ उप॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ ह॒विः । ह॒विश्च॑ । च॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ अ॒ग्निश्शुचि॑व्रततमः । शुचि॑व्रततम॒श्शुचिः॑ । शुचि॑व्रततम॒ इति॒ शुचि॑व्रत-त॒मः॒ । शुचि॒र्विप्रः॑ । विप्र॒श्शुचिः॑ । शुचि॑ क॒विः । क॒विरिति॑ क॒विः ॥ शुची॑ रोचते । रो॒च॒त॒ आहु॑तः । आहु॑त॒ इत्या-हु॒तः॒ ॥ उद॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ शुच॑यः । शुच॑य॒स्तव॑ । तव॑ शु॒क्राः । शु॒क्रा भ्राज॑न्तः । भ्राज॑न्त ईरते । ई॒र॒त॒ इती॑रते ॥ तव॒ ज्योतीꣳ॑षि । ज्योतीꣳ॑ष्य॒र्चयः॑ । अ॒र्चय॒ इत्य॒र्चयः॑ ॥ (31) ॥14॥
आ द॑दे । द॒दे॒ ग्रावा᳚ । ग्रावा॑सि । अ॒स्य॒ध्व॒र॒कृत् । अ॒ध्व॒र॒कृद्दे॒वेभ्यः॑ । अ॒ध्व॒र॒कृदित्य॑ध्वर-कृत् । दे॒वेभ्यो॑ गम्भी॒रम् । ग॒म्भी॒रमि॒मम् । इ॒मम॑ध्व॒रम् । अ॒ध्व॒रङ्कृ॑धि । कृ॒ध्यु॒त्त॒मेन॑ । उ॒त्त॒मेन॑ प॒विना᳚ । उ॒त्त॒मेनेत्यु॑त्-त॒मेन॑ । प॒विनेन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य॒ सोम᳚म् । सोम॒ꣳ॒ सुषु॑तम् । सुषु॑त॒म्मधु॑मन्तम् । सुषु॑त॒मिति॒ सु-सु॒त॒म्॒ । मधु॑मन्त॒म्पय॑स्वन्तम् । मधु॑मन्त॒मिति॒ मधु॑-म॒न्त॒म्॒ । पय॑स्वन्तँव्वृष्टि॒वनि᳚म् । वृ॒ष्टि॒वनि॒मिन्द्रा॑य । वृ॒ष्टि॒वनि॒मिति॑ वृष्टि-वनि᳚म् । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ वृ॒त्र॒घ्ने । वृ॒त्र॒घ्न इन्द्रा॑य । वृ॒त्र॒घ्न इति॑ वृत्र-घ्ने । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ वृ॒त्र॒तुरे᳚ । वृ॒त्र॒तुर॒ इन्द्रा॑य । वृ॒त्र॒तुर॒ इति॑ वृत्र-तुरे᳚ । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒भि॒मा॒ति॒घ्ने । अ॒भि॒मा॒ति॒घ्न इन्द्रा॑य । अ॒भि॒मा॒ति॒घ्न इत्य॑भिमाति-घ्ने । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ऽऽदि॒त्यव॑ते । आ॒दि॒त्यव॑त॒ इन्द्रा॑य । आ॒दि॒त्यव॑त॒ इत्या॑दि॒त्य-व॒ते॒ । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ वि॒श्वदे᳚व्यावते । वि॒श्वदे᳚व्यावते श्वा॒त्राः । वि॒श्वदे᳚व्यावत॒ इति॑ वि॒श्वदे᳚व्य-व॒ते॒ । श्वा॒त्रास्स्थ॑ । स्थ॒ वृ॒त्र॒तुरः॑ । वृ॒त्र॒तुरो॒ राधो॑गूर्ताः । वृ॒त्र॒तुर॒ इति॑ वृत्र-तुरः॑ । राधो॑गूर्ता अ॒मृत॑स्य । राधो॑गूर्ता॒ इति॒ राधः॑-गू॒र्ताः॒ । अ॒मृत॑स्य॒ पत्नीः᳚ । पत्नी॒स्ताः । ता दे॑वीः । दे॒वी॒र्दे॒व॒त्रा । दे॒व॒त्रेमम् । दे॒व॒त्रेति॑ देव-त्रा । इ॒मँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्ध॑त्त । ध॒त्तोप॑हूताः । उप॑होता॒स्सोम॑स्य । उप॑हूता॒ इत्युप॑-हू॒ताः॒ । सोम॑स्य पिबत । पि॒ब॒तोप॑हूतः । उप॑हूतो यु॒ष्माक᳚म् । उप॑हूत॒ इत्युप॑-हू॒तः॒ । यु॒ष्माक॒ꣳ॒ सोमः॑ । (1)
सोम॑ पिबतु । पि॒ब॒तु॒ यत् । यत्ते᳚ । ते॒ सो॒म॒ । सो॒म॒ दि॒वि । दि॒वि ज्योतिः॑ । ज्योति॒र्यत् । यत्पृ॑थि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्याँय्यत् । यदु॒रौ । उ॒राव॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे॒ तेन॑ । तेना॒स्मै । अ॒स्मै यज॑मानाय । यज॑मानायो॒रु । उ॒रु रा॒या । रा॒या कृ॑धि । कृ॒ध्यधि॑ । अधि॑ दा॒त्रे । दा॒त्रे वो॑चः । वो॒चो॒ धिष॑णे । धिष॑णे वी॒डू । धिष॑णे॒ इति॒ धिष॑णे । वी॒डू स॒ती । वी॒डू इति॑ वी॒डू । स॒ती वी॑डयेथाम् । स॒ती इति॑ स॒ती । वी॒ड॒ये॒था॒मूर्ज᳚म् । ऊर्ज॑न्दधाथाम् । द॒धा॒था॒मूर्ज᳚म् । ऊर्ज॑म्मे । मे॒ ध॒त्त॒म्॒ । ध॒त्त॒म्मा । मा वा᳚म् । वा॒ꣳ॒ हि॒ꣳ॒सि॒ष॒म्॒ । हि॒ꣳ॒सि॒ष॒म्मा । मा मा᳚ । मा॒ हि॒ꣳ॒सि॒ष्ट॒म्॒ । हि॒ꣳ॒सि॒ष्ट॒म्प्राक् । प्रागपा᳚क् । अपा॒गुद॑क् । उद॑गध॒राक् । अ॒ध॒राक्ताः । तास्त्वा᳚ । त्वा॒ दिशः॑ । दिश॒ आ । आ धा॑वन्तु । धा॒व॒न्त्वम्ब॑ । अम्ब॒ नि । नि ष्व॑र । स्व॒रेति॑ स्वर ॥ यत्ते᳚ । ते॒ सो॒म॒ । सो॒मादा᳚भ्यम् । अदा᳚भ्य॒न्नाम॑ । नाम॒ जागृ॑वि । जागृ॑वि॒ तस्मै᳚ । तस्मै॑ ते । ते॒ सो॒म॒ । सो॒म॒ सोमा॑य । सोमा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ॥ (2) ॥1॥
वा॒चस्पत॑ये । पत॑ये पवस्व । प॒व॒स्व॒ वा॒जि॒न्न्॒ । वा॒जि॒न्वृषा᳚ । वृषा॒ वृष्णः॑ । वृष्णो॑ अ॒ꣳ॒शुभ्या᳚म् । अ॒ꣳ॒शुभ्या॒ङ्गभ॑स्तिपूतः । अ॒ꣳ॒शुभ्या॒मित्य॒ꣳ॒शु-भ्या॒म्॒ । गभ॑स्तिपूतो दे॒वः । गभ॑स्तिपूत॒ इति॒ गभ॑स्ति-पू॒तः॒ । दे॒वो दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्प॒वित्र᳚म् । प॒वित्र॑मसि । अ॒सि॒ येषा᳚म् । येषा᳚म्भा॒गः । भा॒गोऽसि॑ । असि॒ तेभ्यः॑ । तेभ्य॑स्त्वा । त्वा॒ स्वाङ्कृ॑तः । स्वाङ्कृ॑तोऽसि । अ॒सि॒ मधु॑मतीः । मधु॑मतीर्नः । मधु॑मती॒रिति॒ मधु॑-म॒तीः॒ । न॒ इषः॑ । इष॑स्कृधि । कृ॒धि॒ विश्वे᳚भ्यः । विश्वे᳚भ्यस्त्वा । त्वे॒न्द्रि॒येभ्यः॑ । इ॒न्द्रि॒येभ्यो॑ दि॒व्येभ्यः॑ । दि॒व्येभ्य॒ पार्थि॑वेभ्यः । पार्थि॑वेभ्यो॒ मनः॑ । मन॑स्त्वा । त्वा॒ष्टु॒ । अ॒ष्टू॒रु । उ॒र्व॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मनु॑ । अन्वि॑हि । इ॒हि॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ त्वा । त्वा॒ सु॒भ॒वः॒ । सु॒भ॒व॒स्सूर्या॑य । सु॒भ॒व॒ इति॑ सु-भ॒वः॒ । सूर्या॑य दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑स्त्वा । त्वा॒ म॒री॒चि॒पेभ्यः॑ । म॒री॒चि॒पेभ्य॑ ए॒षः । म॒री॒चि॒पेभ्य॒ इति॑ मरीचि-पेभ्यः॑ । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑ प्रा॒णाय॑ । प्रा॒णाय॑ त्वा । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । त्वेति॑ त्वा ॥ (3) ॥2॥
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒स्य॒न्तः । अ॒न्तर्य॑च्छ । य॒च्छ॒ म॒घ॒व॒न्न्॒ । म॒घ॒व॒न्पा॒हि । म॒घ॒व॒न्निति॑ मघ-व॒न्न्॒ । पा॒हि सोम᳚म् । सोम॑मुरु॒ष्य । उ॒रु॒ष्य रायः॑ । राय॒स्सम् । समिषः॑ । इषो॑ यजस्व । य॒ज॒स्वा॒न्तः । अ॒न्तस्ते᳚ । ते॒ द॒धा॒मि॒ । द॒धा॒मि॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तः । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । अ॒न्तरु॒रु । उ॒र्व॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षꣳ स॒जोषाः᳚ । स॒जोषा॑ दे॒वैः । स॒जोषा॒ इति॑ स-जोषाः᳚ । दे॒वैरव॑रैः । अव॑रै॒ परैः᳚ । परै᳚श्च । चा॒न्त॒र्या॒मे । अ॒न्त॒र्या॒मे म॑घवन्न् । अ॒न्त॒र्या॒म इत्य॑न्तः-या॒मे । म॒घ॒व॒न्मा॒द॒य॒स्व॒ । म॒घ॒व॒न्निति॑ मघ-व॒न्न्॒ । मा॒द॒य॒स्व॒ स्वाङ्कृ॑तः । स्वाङ्कृ॑तोऽसि । अ॒सि॒ मधु॑मतीः । मधु॑मतीर्नः । मधु॑मती॒रिति॒ मधु॑-म॒तीः॒ । न॒ इषः॑ । इष॑स्कृधि । कृ॒धि॒ विश्वे᳚भ्यः । विश्वे᳚भ्यस्त्वा । त्वे॒न्द्रि॒येभ्यः॑ । इ॒न्द्रि॒येभ्यो॑ दि॒व्येभ्यः॑ । दि॒व्येभ्य॒ पार्थि॑वेभ्यः । पार्थि॑वेभ्यो॒ मनः॑ । मन॑स्त्वा । त्वा॒ष्टु॒ । अ॒ष्टू॒रु । उ॒र्व॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मनु॑ । अन्वि॑हि । इ॒हि॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ त्वा । त्वा॒ सु॒भ॒वः॒ । सु॒भ॒व॒स्सूर्या॑य । सु॒भ॒व॒ इति॑ सु-भ॒वः॒ । सूर्या॑य दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑स्त्वा । त्वा॒ म॒री॒चि॒पेभ्यः॑ । म॒री॒चि॒पेभ्य॑ ए॒षः । म॒री॒चि॒पेभ्य॒ इति॑ मरीचि-पेभ्यः॑ । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑रपा॒नाय॑ । अ॒पा॒नाय॑ त्वा । अ॒पा॒नायेत्य॑प-अ॒नाय॑ । त्वेति॑ त्वा (4) ॥3॥
आ वा॑यो । वा॒यो॒ भू॒ष॒ । वा॒यो॒ इति॑ वायो । भू॒ष॒ शु॒चि॒पाः॒ । शु॒चि॒पा॒ उप॑ । शु॒चि॒पा॒ इति॑ शुचि-पाः॒ । उप॑ नः । न॒स्स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑न्ते । ते॒ नि॒युतः॑ । नि॒युतो॑ विश्ववार । नि॒युत॒ इति॑ नि-युतः॑ । वि॒श्व॒वा॒रेति॑ विश्व-वा॒र॒ ॥ उपो॑ ते । उपो॒ इत्युपो᳚ । ते॒ अन्धः॑ । अन्धो॒ मद्य᳚म् । मद्य॑मयामि । अ॒या॒मि॒ यस्य॑ । यस्य॑ देव । दे॒व॒ द॒धि॒षे । द॒धि॒षे पू᳚र्व॒पेय᳚म् । पू॒र्व॒पेय॒मिति॑ पूर्व-पेय᳚म् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ वायवे᳚ । वा॒यवे᳚ त्वा । त्वेन्द्र॑वायू । इन्द्र॑वायू इ॒मे । इन्द्र॑वायू॒ इतीन्द्र॑-वा॒यू॒ । इ॒मे सु॒ताः । सु॒ता इति॑ सु॒ताः ॥ उप॒ प्रयो॑भिः । प्रयो॑भि॒रा । प्रयो॑भि॒रिति॒ प्रयः॑-भिः॒ । आ ग॑तम् । ग॒त॒मिन्द॑वः । इन्द॑वो वाम् । वा॒मु॒शन्ति॑ । उ॒शन्ति॒ हि । हीति॒ हि ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सी॒न्द्र॒वा॒युभ्या᳚म् । इ॒न्द्र॒वा॒युभ्या᳚न्त्वा । इ॒न्द्र॒वा॒युभ्या॒मिती᳚न्द्रवा॒यु-भ्या॒म्॒ । त्वै॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑स्स॒जोषा᳚भ्याम् । स॒जोषा᳚भ्यान्त्वा । स॒जोषा᳚भ्या॒मिति॑ स-जोषा᳚भ्याम् । त्वेति॑ त्वा (5) ॥
अ॒यँव्वा᳚म् । वा॒म्मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ सु॒तः । मि॒त्रा॒व॒रु॒णेति॑ मित्रा-व॒रु॒णा॒ । सु॒तस्सोमः॑ । सोम॑ ऋतावृधा । ऋ॒ता॒वृ॒धेत्यृ॑त-वृ॒धा॒ ॥ ममेत् । इदि॒ह । इ॒ह श्रु॑तम् । श्रु॒त॒ꣳ॒ हव᳚म् । हव॒मिति॒ हव᳚म् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ मि॒त्रावरु॑णाभ्याम् । मि॒त्रावरु॑णाभ्यान्त्वा । मि॒त्रावरु॑णाभ्या॒मिति॑ मि॒त्रा-वरु॑णाभ्याम् । त्वै॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑र् ऋता॒युभ्या᳚म् । ऋ॒ता॒युभ्या᳚न्त्वा । ऋ॒ता॒युभ्या॒मित्यृ॑ता॒यु-भ्या॒म्॒ । त्वेति॑ त्वा ॥ (6) ॥
या वा᳚म् । वा॒ङ्कशा᳚ । कशा॒ मधु॑मती । मधु॑म॒त्यश्वि॑ना । मधु॑म॒तीति॒ मधु॑-म॒ती॒ । अश्वि॑ना सू॒नृता॑वती । सू॒नृता॑व॒तीति॑ सू॒नृता᳚-व॒ती॒ ॥ तया॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्मि॑मिख्षतम् । मि॒मि॒ख्ष॒त॒मिति॑ मिमिख्षतम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒स्य॒श्विभ्या᳚म् । अ॒श्विभ्या᳚न्त्वा । अ॒श्विभ्या॒मित्य॒श्वि-भ्या॒म्॒ । त्वै॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒र्माध्वी᳚भ्याम् । माध्वी᳚भ्यान्त्वा । त्वेति॑ त्वा ॥ (7) ॥6॥
प्रा॒त॒र्युजौ वि । प्रा॒त॒र्युजा॒विति॑ प्रातः-युजौ᳚ । वि मु॑च्येथाम् । मु॒च्ये॒था॒मश्वि॑नौ । अश्वि॑ना॒वा । एह । इ॒ह ग॑च्छतम् । ग॒च्छ॒त॒मिति॑ गच्छतम् ॥ अ॒स्य सोम॑स्य । सोम॑स्य पी॒तये᳚ । पी॒तय॒ इति॑ पी॒तये᳚ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒स्य॒श्विभ्या᳚म् । अ॒श्विभ्या᳚न्त्वा । अ॒श्विभ्या॒मित्य॒श्वि-भ्या॒म्॒ । त्वै॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑र॒श्विभ्या᳚म् । अ॒श्विभ्या᳚न्त्वा । अ॒श्विभ्या॒मित्य॒श्वि-भ्या॒म्॒ । त्वेति॑ त्वा ॥ (8) ॥7॥
अ॒यँव्वे॒नः । वे॒नश्चो॑दयत् । चो॒द॒य॒त्पृश्ञि॑गर्भाः । पृश्ञि॑गर्भा॒ ज्योति॑र्जरायुः । पृश्ञि॑गर्भा॒ इति पृश्ञि॑-ग॒र्भाः॒ । ज्योति॑र्जरायू॒ रज॑सः । ज्योति॑र्जरायु॒रिति॒ ज्योतिः॑-ज॒रा॒युः॒ । रज॑सो वि॒माने᳚ । वि॒मान॒ इति॑ वि-माने᳚ ॥ इ॒मम॒पाम् । अ॒पाꣳ स॑ङ्ग॒मे । स॒ङ्ग॒मे सूर्य॑स्य । स॒ङ्ग॒म इति॑ सम्-ग॒मे । सूर्य॑स्य॒ शिशु᳚म् । शिशु॒न्न । न विप्राः᳚ । विप्रा॑ म॒तिभिः॑ । म॒तिभी॑ रिहन्ति । म॒तिभि॒रिति॑ म॒ति-भिः॒ । रि॒ह॒न्तीति॑ रिहन्ति ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ शण्डा॑य । शण्डा॑य त्वा । त्वै॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑र्वी॒रता᳚म् । वी॒रता᳚म्पाहि । पा॒हीति॑ पाहि ॥ (9) ॥8॥
तम्प्र॒त्नथा᳚ । प्र॒त्नथा॑ पू॒र्वथा᳚ । पू॒र्वथा॑ वि॒श्वथा᳚ । वि॒श्वथे॒मथा᳚ । इ॒मथा᳚ ज्ये॒ष्ठता॑तिम् । ज्ये॒ष्ठता॑तिम्बर्हि॒षद᳚म् । ज्ये॒ष्ठता॑ति॒मिति॑ ज्ये॒ष्ठ-ता॒ति॒म्॒ । ब॒र्॒हि॒षदꣳ॑ सुव॒र्विद᳚म् । ब॒र्॒हि॒षद॒मिति॑ बर्हि-सद᳚म् । सु॒व॒र्विद॑म्प्रतीची॒नम् । सु॒व॒र्विद॒मिति॑ सुवः-विद᳚म् । प्र॒ती॒ची॒नँव्वृ॒जन᳚म् । वृ॒जन॑न्दोहसे । दो॒ह॒से॒ गि॒रा । गि॒राशुम् । आ॒शुञ्जय॑न्तम् । जय॑न्त॒मनु॑ । अनु॒ यासु॑ । यासु॒ वर्ध॑से । वर्ध॑स॒ इति॒ वर्ध॑से ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ मर्का॑य । मर्का॑य त्वा । त्वै॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑ प्र॒जाः । प्र॒जा पा॑हि । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । पा॒हीति॑ पाहि ॥ (10) ॥9॥
ये दे॑वाः । दे॒वा॒ दि॒वि । दि॒व्येका॑दश । एका॑दश॒ स्थ । स्थ पृ॑थि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्यामधि॑ । अध्येका॑दश । एका॑दश॒ स्थ । स्थाऽफ्सु॒षदः॑ । अ॒फ्सु॒षदो॑ महि॒ना । अ॒फ्सु॒षद॒ इत्य॑फ्सु-सदः॑ । म॒हि॒नैका॑दश । एका॑दश॒ स्थ । स्थ ते । ते दे॑वाः । दे॒वा॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमि॒मम् । इ॒मञ्जु॑षध्वम् । जु॒ष॒ध्व॒मु॒प॒या॒मगृ॑हीतः । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒स्या॒ग्र॒य॒णः । आ॒ग्र॒य॒णो॑ऽसि । अ॒सि॒ स्वा᳚ग्रयणः । स्वा᳚ग्रयणो॒ जिन्व॑ । स्वा᳚ग्रयण॒ इति॒ सु-आ॒ग्र॒य॒णः॒ । जिन्व॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञञ्जिन्व॑ । जिन्व॑ य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑तिम॒भि । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म्॒ । अ॒भि सव॑ना । सव॑ना पाहि । पा॒हि॒ विष्णुः॑ । विष्णु॒स्त्वाम् । त्वाम्पा॑तु । पा॒तु॒ विश᳚म् । विश॒न्त्वम् । त्वम्पा॑हि । पा॒ही॒न्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येणै॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒र्विश्वे᳚भ्यः । विश्वे᳚भ्यस्त्वा । त्वा॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॒ इति॑ दे॒वेभ्यः॑ ॥ (11) ॥10॥
त्रि॒ꣳ॒शत्त्रयः॑ । त्रय॑श्च । च॒ ग॒णिनः॑ । ग॒णिनो॑ रु॒जन्तः॑ । रु॒जन्तो॒ दिव᳚म् । दिवꣳ॑ रु॒द्राः । रु॒द्रा पृ॑थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीञ्च॑ । च॒ स॒च॒न्ते॒ । स॒च॒न्त॒ इति॑ सचन्ते ॥ ए॒का॒द॒शासो॑ अफ्सु॒षदः॑ । अ॒फ्सु॒षद॑स्सु॒तम् । अ॒फ्सु॒षद॒ इत्य॑फ्सु-सदः॑ । सु॒तꣳ सोम᳚म् । सोम॑ञ्जुषन्ताम् । जु॒ष॒न्ता॒ꣳ॒ सव॑नाय । सव॑नाय॒ विश्वे᳚ । विश्व॒ इति॒ विश्वे᳚ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒स्या॒ग्र॒य॒णः । आ॒ग्र॒य॒णो॑ऽसि । अ॒सि॒ स्वा᳚ग्रयणः । स्वा᳚ग्रयणो॒ जिन्व॑ । स्वा᳚ग्रयण॒ इति॒ सु-आ॒ग्र॒य॒णः॒ । जिन्व॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञञ्जिन्व॑ । जिन्व॑ य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑तिम॒भि । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म्॒ । अ॒भि सव॑ना । सव॑ना पाहि । पा॒हि॒ विष्णुः॑ । विष्णु॒स्त्वाम् । त्वाम्पा॑तु । पा॒तु॒ विश᳚म् । विश॒न्त्वम् । त्वम्पा॑हि । पा॒ही॒न्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येणै॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒र्विश्वे᳚भ्यः । विश्वे᳚भ्यस्त्वा । त्वा॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॒ इति॑ दे॒वेभ्यः॑ ॥ (12) ॥11॥
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ बृ॒हद्व॑ते । बृ॒हद्व॑ते॒ वय॑स्वते । बृ॒हद्व॑त॒ इति॑ बृ॒हत्-व॒ते॒ । वय॑स्वत उक्था॒युवे᳚ । उ॒क्था॒युवे॒ यत् । उ॒क्था॒युव॒ इत्यु॑क्थ-युवे᳚ । यत्ते᳚ । त॒ इ॒न्द्र॒ । इ॒न्द्र॒ बृ॒हत् । बृ॒हद्वयः॑ । वय॒स्तस्मै᳚ । तस्मै᳚ त्वा । त्वा॒ विष्ण॑वे । विष्ण॑वे त्वा । त्वै॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒रिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वो॒क्था॒युवे᳚ । उ॒क्था॒युव॒ इत्यु॑क्थ-युवे᳚ ॥ (13) ॥12॥
मू॒र्धान॑न्दि॒वः । दि॒वो अ॑र॒तिम् । अ॒र॒तिम्पृ॑थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या वै᳚श्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रमृ॒ताय॑ । ऋ॒ताय॑ जा॒तम् । जा॒तम॒ग्निम् । अ॒ग्निमित्य॒ग्निम् ॥ क॒विꣳ स॒म्राज᳚म् । स॒म्राज॒मति॑थिम् । स॒म्राज॒मिति॑ सम्-राज᳚म् । अति॑थि॒ञ्जना॑नाम् । जना॑नामा॒सन्न् । आ॒सन्ना । आ पात्र᳚म् । पात्र॑ञ्जनयन्त । ज॒न॒य॒न्त॒ दे॒वाः । दे॒वा इति॑ दे॒वाः ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒स्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये᳚ त्वा । त्वा॒ वै॒श्वा॒न॒राय॑ । वै॒श्वा॒न॒राय॑ ध्रु॒वः । ध्रु॒वो॑ऽसि । अ॒सि॒ ध्रु॒वख्षि॑तिः । ध्रु॒वख्षि॑तिर्ध्रु॒वाणा᳚म् । ध्रु॒वख्षि॑ति॒रिति॑ ध्रु॒व-ख्षि॒तिः॒ । ध्रु॒वाणा᳚न्ध्रु॒वत॑मः । ध्रु॒वत॒मोच्यु॑तानाम् । ध्रु॒वत॑म॒ इति॑ ध्रु॒व-त॒मः॒ । अच्यु॑तानामच्युत॒ख्षित्त॑मः । अ॒च्यु॒त॒ख्षित्त॑म ए॒षः । अ॒च्यु॒त॒ख्षित्त॑म॒ इत्य॑च्युत॒ख्षित्-त॒मः॒ । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑र॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये᳚ त्वा । त्वा॒ वै॒श्वा॒न॒राय॑ । वै॒श्वा॒न॒रायेति॑ वैश्वान॒राय॑ ॥ (14) ॥13॥
मधु॑श्च । च॒ माध॑वः । माध॑वश्च । च॒ शु॒क्रः । शु॒क्रश्च॑ । च॒ शुचिः॑ । शुचि॑श्च । च॒ नभः॑ । नभ॑श्च । च॒ न॒भ॒स्यः॑ । न॒भ॒स्य॑श्च । चे॒षः । इ॒षश्च॑ । चो॒र्जः । ऊ॒र्जश्च॑ । च॒ सहः॑ । सह॑श्च । च॒ स॒ह॒स्यः॑ । स॒ह॒स्य॑श्च । च॒ तपः॑ । तप॑श्च । च॒ त॒प॒स्यः॑ । त॒प॒स्य॑श्च । चो॒प॒या॒मगृ॑हीतः । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ स॒ꣳ॒सर्पः॑ । स॒ꣳ॒सर्पो॑ऽसि । स॒ꣳ॒सर्प॒ इति॑ सम्-सर्पः॑ । अ॒स्य॒ꣳ॒ह॒स्प॒त्याय॑ । अ॒ꣳ॒ह॒स्प॒त्याय॑ त्वा । अ॒ꣳ॒ह॒स्प॒त्यायेत्यꣳ॑हः-प॒त्याय॑ । त्वेति॑ त्वा ॥ (15) ॥14॥
इन्द्रा᳚ग्नी॒ आ । इन्द्रा᳚ग्नी॒ इतीन्द्र॑-अ॒ग्नी॒ । आ ग॑तम् । ग॒त॒ꣳ॒ सु॒तम् । सु॒तङ्गी॒र्भिः । गी॒र्भिर्नभः॑ । नभो॒ वरे᳚ण्यम् । वरे᳚ण्य॒मिति॒ वरे᳚ण्यम् ॥ अ॒स्य पा॑तम् । पा॒त॒न्धि॒या । धि॒येषि॒ता । इ॒षि॒तेती॑षि॒ता ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सी॒न्द्रा॒ग्निभ्या᳚म् । इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या᳚न्त्वा । इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या॒मितीं᳚न्द्रा॒ग्नि-भ्या॒म्॒ । त्वै॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑रिन्द्रा॒ग्निभ्या᳚म् । इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या᳚न्त्वा । इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या॒मिती᳚न्द्रा॒ग्नि-भ्या॒म्॒ । त्वेति॑ त्वा ॥ (16) ॥
ओमा॑सश्चर्षणीधृतः । च॒र्ष॒णी॒धृ॒तो॒ विश्वे᳚ । च॒र्ष॒णी॒धृ॒त॒ इति॑ चर्षणि-धृ॒तः॒ । विश्वे॑ देवासः । दे॒वा॒स॒ आ । आ ग॑त । ग॒तेति॑ गत ॥ दा॒श्वाꣳसो॑ दा॒शुषः॑ । दा॒शुष॑स्सु॒तम् । सु॒तमिति॑ सु॒तम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ विश्वे᳚भ्यः । विश्वे᳚भ्यस्त्वा । त्वा॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑ ए॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒र्विश्वे᳚भ्यः । विश्वे᳚भ्यस्त्वा । त्वा॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॒ इति॑ दे॒वेभ्यः॑ ॥ (17) ॥16॥
म॒रुत्व॑न्तँव्वृष॒भम् । वृ॒ष॒भँव्वा॑वृधा॒नम् । वा॒वृ॒धा॒नमक॑वारिम् । अक॑वारिन्दि॒व्यम् । अक॑वारि॒मित्यक॑वा-अ॒रि॒म्॒ । दि॒व्यꣳ शा॒सम् । शा॒समिन्द्र᳚म् । इन्द्र॒मितीन्द्र᳚म् ॥ वि॒श्वा॒साह॒मव॑से । वि॒श्वा॒साह॒मिति॑ विश्व-साह᳚म् । अव॑से॒ नूत॑नाय । नूत॑नायो॒ग्रम् । उ॒ग्रꣳ स॑हो॒दाम् । स॒हो॒दामि॒ह । स॒हो॒दामिति॑ सहः-दाम् । इ॒ह तम् । तꣳ हु॑वेम । हु॒वे॒मेति॑ हुवेम ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ म॒रुत्व॑ते । म॒रुत्व॑त ए॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒रिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ म॒रुत्व॑ते । म॒रुत्व॑त॒ इति॑ म॒रुत्व॑ते ॥ (18) ॥17॥
इन्द्र॑ मरुत्वः । म॒रु॒त्व॒ इ॒ह । इ॒ह पा॑हि । पा॒हि॒ सोम᳚म् । सोमँ॒य्यथा᳚ । यथा॑ शार्या॒ते । शा॒र्या॒ते अपि॑बः । अपि॑बस्सु॒तस्य॑ । सु॒तस्येति॑ सु॒तस्य॑ ॥ तव॒ प्रणी॑ती । प्रणी॑ती॒ तव॑ । प्रणी॒तीति॒ प्र-नी॒ती॒ । तव॑ शूर । शू॒र॒ शर्मन्न्॑ । शर्म॒न्ना । आ वि॑वासन्ति । वि॒वा॒स॒न्ति॒ क॒वयः॑ । क॒वय॑स्सुय॒ज्ञाः । सु॒य॒ज्ञा इति॑ सु-य॒ज्ञाः ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ म॒रुत्व॑ते । म॒रुत्व॑त ए॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒रिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ म॒रुत्व॑ते । म॒रुत्व॑त॒ इति॑ म॒रुत्व॑ते ॥ (19) ॥
म॒रुत्वाꣳ॑ इन्द्र । इ॒न्द्र॒ वृ॒ष॒भः । वृ॒ष॒भो रणा॑य । रणा॑य॒ पिब॑ । पिबा॒ सोम᳚म् । सोम॑मनुष्व॒धम् । अ॒नु॒ष्व॒धम्मदा॑य । अ॒नु॒ष्व॒धमित्य॑नु-स्व॒धम् । मदा॒येति॒ मदा॑य ॥ आ सि॑ञ्चस्व । सि॒ञ्च॒स्व॒ ज॒ठरे᳚ । ज॒ठरे॒ मध्वः॑ । मध्व॑ ऊ॒र्मिम् । ऊ॒र्मिन्त्वम् । त्वꣳ राजा᳚ । राजा॑ऽसि । अ॒सि॒ प्र॒दिवः॑ । प्र॒दिव॑स्सु॒ताना᳚म् । प्र॒दिव॒ इति॑ प्र-दिवः॑ । सु॒ताना॒मिति॑ सु॒ताना᳚म् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ म॒रुत्व॑ते । म॒रुत्व॑त ए॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒रिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ म॒रुत्व॑ते । म॒रुत्व॑त॒ इति॑ म॒रुत्व॑ते ॥ (20) ॥19॥
म॒हाꣳ इन्द्रः॑ । इन्द्रो॒ यः । य ओज॑सा । ओज॑सा प॒र्जन्यः॑ । प॒र्जन्यो॑ वृष्टि॒मान् । वृ॒ष्टि॒माꣳ इ॑व । वृ॒ष्टि॒मानिति॑ वृष्टि-मान् । इ॒वेती॑व ॥ स्तोमै᳚र्व॒थ्सस्य॑ । व॒थ्सस्य॑ वावृधे । वा॒वृ॒ध॒ इति॑ वावृधे ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ म॒हे॒न्द्राय॑ । म॒हे॒न्द्राय॑ त्वा । म॒हे॒न्द्रायेति॑ महा-इ॒न्द्राय॑ । त्वै॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑र्महे॒न्द्राय॑ । म॒हे॒न्द्राय॑ त्वा । म॒हे॒न्द्रायेति॑ महा-इ॒न्द्राय॑ । त्वेति॑ त्वा ॥ (21) ॥
म॒हाꣳ इन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ नृ॒वत् । नृ॒वदा । नृ॒वदिति॑ नृ-वत् । आ च॑र्षणि॒प्राः । च॒र्ष॒णि॒प्रा उ॒त । च॒र्ष॒णि॒प्रा इति॑ चर्षणि-प्राः । उ॒त द्वि॒बर्हाः᳚ । द्वि॒बर्हा॑ अमि॒नः । द्वि॒बर्हा॒ इति॑ द्वि-बर्हाः᳚ । अ॒मि॒नस्सहो॑भिः । सहो॑भि॒रिति॒ सहः॑-भिः॒ ॥ अ॒स्म॒द्रिय॑ग्वावृधे । अ॒स्म॒द्रिय॒गित्य॑स्म-द्रिय॑क् । वा॒वृ॒धे॒ वी॒र्या॑य । वी॒र्या॑यो॒रुः । उ॒रु पृ॒थुः । पृ॒थुस्सुकृ॑तः । सुकृ॑त क॒र्तृभिः॑ । सुकृ॑त॒ इति॒ सु-कृ॒तः॒ । क॒र्तृभि॑र्भूत् । क॒र्तृभि॒रिति॑ क॒र्तृ-भिः॒ । भू॒दिति॑ भूत् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ म॒हे॒न्द्राय॑ । म॒हे॒न्द्राय॑ त्वा । म॒हे॒न्द्रायेति॑ महा-इ॒न्द्राय॑ । त्वै॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑र्महे॒न्द्राय॑ । म॒हे॒न्द्राय॑ त्वा । म॒हे॒न्द्रायेति॑ महा-इ॒न्द्राय॑ । त्वेति॑ त्वा ॥ (22) ॥21॥
क॒दा च॒न । च॒न स्त॒रीः । स्त॒रीर॑सि । अ॒सि॒ न । नेन्द्र॑ । इ॒न्द्र॒ स॒श्च॒सि॒ । स॒श्च॒सि॒ दा॒शुषे᳚ । दा॒शुष॒ इति॑ दा॒शुषे᳚ ॥ उपो॒पेत् । उपो॒पेत्युप॑-उ॒प॒ । इन्नु । नु म॑घवन्न् । म॒घ॒व॒न्भूयः॑ । म॒घ॒व॒न्निति॑ मघ-व॒न्न्॒ । भूय॒ इत् । इन्नु । नु ते᳚ । ते॒ दान᳚म् । दान॑न्दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ पृच्यते । पृ॒च्य॒त॒ इति॑ पृच्यते ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒स्या॒दि॒त्येभ्यः॑ । आ॒दि॒त्येभ्य॑स्त्वा । त्वेति॑ त्वा ॥ क॒दा च॒न । च॒न प्र । प्र यु॑च्छसि । यु॒च्छ॒स्यु॒भे । उ॒भे नि । उ॒भे इत्यु॒भे । नि पा॑सि । पा॒सि॒ जन्म॑नी । जन्म॑नी॒ इति॒ जन्म॑नी ॥ तुरी॑यादित्य । आ॒दि॒त्य॒ सव॑नम् । सव॑नन्ते । त॒ इ॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमा । आ त॑स्थौ । त॒स्था॒व॒मृत᳚म् । अ॒मृत॑न्दि॒वि । दि॒वीति॑ दि॒वि ॥ य॒ज्ञो दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्प्रति॑ । प्रत्ये॑ति । ए॒ति॒ सु॒म्नम् । सु॒म्नमादि॑त्यासः । आदि॑त्यासो॒ भव॑त । भव॑ता मृड॒यन्तः॑ । मृ॒ड॒यन्त॒ इति॑ मृड॒यन्तः॑ ॥ आ वः॑ । वो॒ऽर्वाची᳚ । अ॒र्वाची॑ सुम॒तिः । सु॒म॒तिर्व॑वृत्यात् । सु॒म॒तिरिति॑ सु-म॒तिः । व॒वृ॒त्या॒द॒ꣳ॒होः । अ॒ꣳ॒होश्चि॑त् । चि॒द्या । या व॑रिवो॒वित्त॑रा । व॒रि॒वो॒वित्त॒रास॑त् । व॒रि॒वो॒वित्त॒रेति॑ वरिवो॒वित्-त॒रा॒ । अस॒दित्यस॑त् ॥ विव॑स्व आदित्य । आ॒दि॒त्यै॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ सो॒म॒पी॒थः । सो॒म॒पी॒थस्तेन॑ । सो॒म॒पी॒थ इति॑ सोम-पी॒थः । तेन॑ मन्दस्व । म॒न्द॒स्व॒ तेन॑ । तेन॑ तृप्य । तृ॒प्य॒ तृ॒प्यास्म॑ । तृ॒प्यास्म॑ ते । ते॒ व॒यम् । व॒यन्त॑र्पयि॒तारः॑ । त॒र्प॒यि॒तारो॒ या । या दि॒व्या । दि॒व्या वृष्टिः॑ । वृष्टि॒स्तया᳚ । तया᳚ त्वा । त्वा॒ श्री॒णा॒मि॒ । श्री॒णा॒मीति॑ श्रीणामि ॥ (23) ॥22॥
वा॒मम॒द्य । अ॒द्य स॑वितः । स॒वि॒त॒र्वा॒मम् । वा॒ममु॑ । उ॒ श्वः । श्वो दि॒वेदि॑वे । दि॒वेदि॑वे वा॒मम् । दि॒वेदि॑व॒ इति॑ दि॒वे-दि॒वे॒ । वा॒मम॒स्मभ्य᳚म् । अ॒स्मभ्यꣳ॑ सावीः । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म्॒ । सा॒वी॒रिति॑ सावीः ॥ वा॒मस्य॒ हि । हि ख्षय॑स्य । ख्षय॑स्य देव । दे॒व॒ भूरेः᳚ । भूरे॑र॒या । अ॒या धि॒या । धि॒या वा॑म॒भाजः॑ । वा॒म॒भाज॑स्स्याम । वा॒म॒भाज॒ इति॑ वाम-भाजः॑ । स्या॒मेति॑ स्याम ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ दे॒वाय॑ । दे॒वाय॑ त्वा । त्वा॒ स॒वि॒त्रे । स॒वि॒त्र इति॑ सवि॒त्रे ॥ (24) ॥
अद॑ब्धेभिस्सवितः । स॒वि॒त॒ पा॒युभिः॑ । पा॒युभि॒ष्ट्वम् । पा॒युभि॒रिति॑ पा॒यु-भिः॒ । त्वꣳ शि॒वेभिः॑ । शि॒वेभि॑र॒द्य । अ॒द्य परि॑ । परि॑ पाहि । पा॒हि॒ नः॒ । नो॒ गय᳚म् । गय॒मिति॒ गय᳚म् ॥ हिर॑ण्यजिह्वस्सुवि॒ताय॑ । हिर॑ण्यजिह्व॒ इति॒ हिर॑ण्य-जि॒ह्वः॒ । सु॒वि॒ताय॒ नव्य॑से । नव्य॑से॒ रख्ष॑ । रख्षा॒ माकिः॑ । माकि॑र्नः । नो॒ अ॒घशꣳ॑सः । अ॒घशꣳ॑स ईशत । अ॒घशꣳ॑स॒ इत्य॒घ-श॒ꣳ॒सः॒ । ई॒श॒तेती॑शत ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ दे॒वाय॑ । दे॒वाय᳚ त्वा । त्वा॒ स॒वि॒त्रे । स॒वि॒त्र इति॑ सवि॒त्रे ॥ (25) ॥24॥
हिर॑ण्यपाणिमू॒तये᳚ । हिर॑ण्यपाणि॒मिति॒ हिर॑ण्य-पा॒णि॒म्॒ । ऊ॒तये॑ सवि॒तार᳚म् । स॒वि॒तार॒मुप॑ । उप॑ ह्वये । ह्व॒य॒ इति॑ ह्वये ॥ स चेत्ता᳚ । चेत्ता॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ प॒दम् । प॒दमिति॑ प॒दम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ दे॒वाय॑ । दे॒वाय॑ त्वा । त्वा॒ स॒वि॒त्रे । स॒वि॒त्र इति॑ सवि॒त्रे ॥ (26) ॥25॥
सु॒शर्मा॑सि । सु॒शर्मेति॑ सु-शर्मा᳚ । अ॒सि॒ सु॒प्र॒ति॒ष्ठा॒नः । सु॒प्र॒ति॒ष्ठा॒नो बृ॒हत् । सु॒प्र॒ति॒ष्ठा॒न इति॑ सु-प्र॒ति॒ष्ठा॒नः । बृ॒हदु॒ख्षे । उ॒ख्षे नमः॑ । नम॑ ए॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒र्विश्वे᳚भ्यः । विश्वे᳚भ्यस्त्वा । त्वा॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॒ इति॑ दे॒वेभ्यः॑ ॥ (27) ॥26॥
बृह॒स्पति॑सुतस्य ते । बृह॒स्पति॑सुत॒स्येति॒ बृह॒स्पति॑-सु॒त॒स्य॒ । त॒ इ॒न्दो॒ । इ॒न्दो॒ इ॒न्द्रि॒याव॑तः । इ॒न्दो॒ इती᳚न्दो । इ॒न्द्रि॒याव॑त॒ पत्नी॑वन्तम् । इ॒न्द्रि॒याव॑त॒ इती᳚न्द्रि॒य-व॒तः॒ । पत्नी॑वन्त॒ङ्ग्रह᳚म् । पत्नी॑वन्त॒मिति॒ पत्नी᳚-व॒न्त॒म्॒ । ग्रह॑ङ्गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒म्यग्ना3 इ । अग्ना3 इ पत्नी॒वा3ः । पत्नी॒वा3स्स॒जूः । पत्नी॒वा3 इति॒ पत्नी᳚-वा3ः । स॒जूर्दे॒वेन॑ । स॒जूरिति॑ स-जूः । दे॒वेन॒ त्वष्ट्रा᳚ । त्वष्ट्रा॒ सोम᳚म् । सोम॑म्पिब । पि॒ब॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ॥ (28) ॥27॥
हरि॑रसि । अ॒सि॒ हा॒रि॒यो॒ज॒नः । हा॒रि॒यो॒ज॒नो हर्योः᳚ । हा॒रि॒यो॒ज॒न इति॑ हारि-यो॒ज॒नः । हर्योः᳚ स्था॒ता । स्था॒ता वज्र॑स्य । वज्र॑स्य भ॒र्ता । भ॒र्ता पृश्ञेः᳚ । पृश्ञेः᳚ प्रे॒ता । प्रे॒ता तस्य॑ । तस्य॑ ते । ते॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ सो॒म॒ । सो॒मे॒ष्टय॑जुषः । इ॒ष्टय॑जुषस्स्तु॒तस्तो॑मस्य । इ॒ष्टय॑जुष॒ इती॒ष्ट-य॒जु॒षः॒ । स्तु॒तस्तो॑मस्य श॒स्तोक्थ॑स्य । स्तु॒तस्तो॑म॒स्येति॑ स्तु॒त-स्तो॒म॒स्य॒ । श॒स्तोक्थ॑स्य॒ हरि॑वन्तम् । श॒स्तोक्थ॒स्येति॑ श॒स्त-उ॒क्थ॒स्य॒ । हरि॑वन्त॒ङ्ग्रह᳚म् । हरि॑वन्त॒मिति॒ हरि॑-व॒न्त॒म्॒ । ग॑हङ्गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मि॒ ह॒रीः । ह॒रीस्स्थ॑ । स्थ॒ हर्योः᳚ । हर्यो᳚र्धा॒नाः । धा॒नास्स॒हसो॑माः । स॒हसो॑मा॒ इन्द्रा॑य । स॒हसो॑मा॒ इति॑ स॒ह-सो॒माः॒ । इन्द्रा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ॥ (29) ॥28॥
अग्न॒ आयूꣳ॑षि । आयूꣳ॑षि पवसे । प॒व॒स॒ आ । आ सु॑व । सु॒वोर्ज᳚म् । ऊर्ज॒मिष᳚म् । इष॑ञ्च । च॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ आ॒रे बा॑धस्व । बा॒ध॒स्व॒ दु॒च्छुना᳚म् । दु॒च्छुना॒मिति॑ दु॒च्छुना᳚म् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒स्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये᳚ त्वा । त्वा॒ तेज॑स्वते । तेज॑स्वत ए॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑र॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये᳚ त्वा । त्वा॒ तेज॑स्वते । तेज॑स्वत॒ इति॒ तेज॑स्वते ॥ (30) ॥
उ॒त्तिष्ठ॒न्नोज॑सा । उ॒त्तिष्ठ॒न्नित्यु॑त्-तिष्ठन्न्॑ । ओज॑सा स॒ह । स॒ह पी॒त्वा । पी॒त्वा शिप्रे᳚ । शिप्रे॑ अवेपयः । शिप्रे॒ इति॒ शिप्रे᳚ । अ॒वे॒प॒य॒ इत्य॑वेपयः ॥ सोम॑मिन्द्र । इ॒न्द्र॒ च॒मू । च॒मू सु॒तम् । च॒मू इति॑ च॒मू । सु॒तमिति॑ सु॒तम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वौज॑स्वते । ओज॑स्वत ए॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒रिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वौज॑स्वते । ओज॑स्वत॒ इत्योज॑स्वते ॥ (31) ॥
त॒रणि॑र्वि॒श्वद॑र्शतः । वि॒श्वद॑र्शतो ज्योति॒ष्कृत् । वि॒श्वद॑र्शत॒ इति॑ वि॒श्व-द॒र्॒श॒तः॒ । ज्यो॒ति॒ष्कृद॑सि । ज्यो॒ति॒ष्कृदिति॑ ज्योतिः-कृत् । अ॒सि॒ सू॒र्य॒ । सू॒र्येति॑ सूर्य ॥ विश्व॒मा । आभा॑सि । भा॒सि॒ रो॒च॒नम् । रो॒च॒नमिति॑ रोच॒नम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ सूर्या॑य । सूर्या॑य त्वा । त्वा॒ भ्राज॑स्वते । भ्राज॑स्वत ए॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒स्सूर्या॑य । सूर्या॑य त्वा । त्वा॒ भ्राज॑स्वते । भ्राज॑स्वत॒ इति॒ भ्राज॑स्वते ॥ (32) ॥31॥
आ प्या॑यस्व । प्या॒य॒स्व॒ म॒दि॒न्त॒म॒ । म॒दि॒न्त॒म॒ सोम॑ । सोम॒ विश्वा॑भिः । विश्वा॑भिरू॒तिभिः॑ । ऊ॒तिभि॒रित्यू॒ति-भिः॒ ॥ भवा॑ नः । न॒स्स॒प्रथ॑स्तमः । स॒प्रथ॑स्तम॒ इति॑ स॒प्रथः॑-त॒मः॒ ॥ (33) ॥32॥
ई॒युष्टे । ते ये । ये पूर्व॑तराम् । पूर्व॑तरा॒मप॑श्यन्न् । पूर्व॑तरा॒मिति॒ पूर्व॑-त॒रा॒म्॒ । अप॑श्यन्व्यु॒च्छन्ती᳚म् । व्यु॒च्छन्ती॑मु॒षस᳚म् । व्यु॒च्छन्ती॒मिति॑ वि-उ॒च्छन्ती᳚म् । उ॒षस॒म्मर्त्या॑सः । मर्त्या॑स॒ इति॒ मर्त्या॑सः ॥ अ॒स्माभि॑रु । ऊ॒ नु । नु प्र॑ति॒चख्ष्या᳚ । प्र॒ति॒चख्ष्या॑भूत् । प्र॒ति॒चख्ष्येति॑ प्रति-चख्ष्या᳚ । अ॒भू॒दो । ओ ते । ओ इत्यो । ते य॑न्ति । य॒न्ति॒ ये । ये अ॑प॒रीषु॑ । अ॒प॒रीषु॒ पश्यान्॑ । पश्या॒निति॒ पश्यान्॑ ॥ (34) ॥33॥
ज्योति॑ष्मतीन्त्वा । त्वा॒ सा॒द॒या॒मि॒ । सा॒द॒या॒मि॒ ज्यो॒ति॒ष्कृत᳚म् । ज्यो॒ति॒ष्कृत॑न्त्वा । ज्यो॒ति॒ष्कृत॒मिति॑ ज्योतिः-कृत᳚म् । त्वा॒ सा॒द॒या॒मि॒ । सा॒द॒या॒मि॒ ज्यो॒ति॒र्विद᳚म् । ज्यो॒ति॒र्विद॑न्त्वा । ज्यो॒ति॒र्विद॒मिति॑ ज्योतिः-विद᳚म् । त्वा॒ सा॒द॒या॒मि॒ । सा॒द॒या॒मि॒ भास्व॑तीम् । भास्व॑तीन्त्वा । त्वा॒ सा॒द॒या॒मि॒ । सा॒द॒या॒मि॒ ज्वल॑न्तीम् । ज्वल॑न्तीन्त्वा । त्वा॒ सा॒द॒या॒मि॒ । सा॒द॒या॒मि॒ म॒ल्म॒ला॒भव॑न्तीम् । म॒ल्म॒ला॒भव॑न्तीन्त्वा । म॒ल्म॒ला॒भव॑न्ती॒मिति॑ मल्मला-भव॑न्तीम् । त्वा॒ सा॒द॒या॒मि॒ । सा॒द॒या॒मि॒ दीप्य॑मानाम् । दीप्य॑मानान्त्वा । त्वा॒ सा॒द॒या॒मि॒ । सा॒द॒या॒मि॒ रोच॑मानाम् । रोच॑मानान्त्वा । त्वा॒ सा॒द॒या॒मि॒ । सा॒द॒या॒म्यज॑स्राम् । अज॑स्रान्त्वा । त्वा॒ सा॒द॒या॒मि॒ । सा॒द॒या॒मि॒ बृ॒हज्ज्यो॑तिषम् । बृ॒हज्ज्यो॑तिषन्त्वा । बृ॒हज्ज्यो॑तिष॒मिति॑ बृ॒हत्-ज्यो॒ति॒ष॒म्॒ । त्वा॒ सा॒द॒या॒मि॒ । सा॒द॒या॒मि॒ बो॒धय॑न्तीम् । बो॒धय॑न्तीन्त्वा । त्वा॒ सा॒द॒या॒मि॒ । सा॒द॒या॒मि॒ जाग्र॑तीम् । जाग्र॑तीन्त्वा । त्वा॒ सा॒द॒या॒मि॒ । सा॒द॒या॒मीति॑ सादयामि ॥ (35) ॥34॥
प्र॒या॒साय॒ स्वाहा᳚ । प्र॒या॒सायेति॑ प्र-या॒साय॑ । स्वाहा॑या॒साय॑ । आ॒या॒साय॒ स्वाहा᳚ । आ॒या॒सायेत्या᳚-या॒साय॑ । स्वाहा॑ विया॒साय॑ । वि॒या॒साय॒ स्वाहा᳚ । वि॒या॒सायेति॑ वि-या॒साय॑ । स्वाहा॑ सँय्या॒साय॑ । सँ॒य्या॒साय॒ स्वाहा᳚ । सँ॒य्या॒सायेति॑ सम्-या॒साय॑ । स्वाहो᳚द्या॒साय॑ । उ॒द्या॒साय॒ स्वाहा᳚ । उ॒द्या॒सायेत्यु॑त्-या॒साय॑ । स्वाहा॑वया॒साय॑ । अ॒व॒या॒साय॒ स्वाहा᳚ । अ॒व॒या॒सायेत्य॑व-या॒साय॑ । स्वाहा॑ शु॒चे । शु॒चे स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ शोका॑य । शोका॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ तप्य॒त्वै । त॒प्य॒त्वै स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ तप॑ते । तप॑ते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ ब्रह्मह॒त्यायै᳚ । ब्र॒ह्म॒ह॒त्यायै॒ स्वाहा᳚ । ब्र॒ह्म॒ह॒त्याया॒ इति॑ ब्रह्म-ह॒त्यायै᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ॥ (36) ॥35॥
चि॒त्तꣳ स॑न्ता॒नेन॑ । स॒न्ता॒नेन॑ भ॒वम् । स॒न्ता॒नेनेति॑ सम्-ता॒नेन॑ । भ॒वँय्य॒क्ना । य॒क्ना रु॒द्रम् । रु॒द्रन्तनि॑म्ना । तनि॑म्ना पशु॒पति᳚म् । प॒शु॒पति॑ स्थूलहृद॒येन॑ । प॒शु॒पति॒मिति॑ पशु-पति᳚म् । स्थू॒ल॒हृ॒द॒येना॒ग्निम् । स्थू॒ल॒हृ॒द॒येनेति॑ स्थूल-हृ॒द॒येन॑ । अ॒ग्निꣳ हृद॑येन । हृद॑येन रु॒द्रम् । रु॒द्रँल्लोहि॑तेन । लोहि॑तेन श॒र्वम् । श॒र्वम्मत॑स्नाभ्याम् । मत॑स्नाभ्याम्महादे॒वम् । म॒हा॒दे॒वम॒न्तपा᳚र्श्वेन । म॒हा॒दे॒वमिति॑ महा-दे॒वम् । अ॒न्तपा᳚र्श्वेनौषिष्ठ॒हन᳚म् । अ॒न्तपा᳚र्श्वे॒नेत्य॒न्तः-पा॒र्श्वे॒न॒ । ओ॒षि॒ष्ठ॒हनꣳ॑ शिङ्गीनिको॒श्या᳚भ्याम् । ओ॒षि॒ष्ठ॒हन॒मित्यो॑षिष्ठ-हन᳚म् । शि॒ङ्गी॒नि॒को॒श्या᳚भ्या॒मिति॑ शिङ्गी-नि॒को॒श्या᳚भ्याम् ॥ (37) ॥36॥
आ ति॑ष्ठ । ति॒ष्ठ॒ वृ॒त्र॒ह॒न्न्॒ । वृ॒त्र॒ह॒न्रथ᳚म् । वृ॒त्र॒ह॒न्निति॑ वृत्र-ह॒न्न्॒ । रथँ॑य्यु॒क्ता । यु॒क्ता ते᳚ । ते॒ ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा॒ हरी᳚ । हरी॒ इति॒ हरी᳚ ॥ अ॒र्वा॒चीन॒ꣳ॒ सु । सु ते᳚ । ते॒ मनः॑ । मनो॒ ग्रावा᳚ । ग्रावा॑ कृणोतु । कृ॒णो॒तु॒ व॒ग्नुना᳚ । व॒ग्नुनेति॑ व॒ग्नुना᳚ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ षो॒ड॒शिने᳚ । षो॒ड॒शिन॑ ए॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒रिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ षो॒डशिने᳚ । षो॒ड॒शिन॒ इति॑ षोड॒शिने᳚ (38) ॥37॥
इन्द्र॒मित् । इद्धरी᳚ । हरी॑ वहतः । हरी॒ इति॒ हरी᳚ । व॒ह॒तोऽप्र॑तिधृष्टशवसम् । अप्र॑तिधृष्टशवस॒मृषी॑णाम् । अप्र॑तिधृष्टशवस॒मित्यप्र॑तिधृष्ट-श॒व॒स॒म्॒ । ऋषी॑णाञ्च । च॒ स्तु॒तीः । स्तु॒तीरुप॑ । उप॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञञ्च॑ । च॒ मानु॑षाणाम् । मानु॑षाणा॒मिति॒ मानु॑षाणाम् ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ षो॒ड॒शिने᳚ । षो॒ड॒शिन॑ ए॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒रिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ षो॒डशिने᳚ । षो॒ड॒शिन॒ इति॑ षोड॒शिने᳚ ॥ (39) ॥
असा॑वि॒ सोमः॑ । सोम॑ इन्द्र । इ॒न्द्र॒ ते॒ । ते॒ शवि॑ष्ठ । शवि॑ष्ठ धृष्णो । धृ॒ष्ण॒वा । आ ग॑हि । ग॒हीति॑ गहि ॥ आ त्वा᳚ । त्वा॒ पृ॒ण॒क्तु॒ । पृ॒ण॒क्त्वि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यꣳ रजः॑ । रज॒स्सूर्य᳚म् । सूर्य॒न्न । न र॒श्मिभिः॑ । र॒श्मिभि॒रिति॑ र॒श्मि-भिः॒ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ षो॒ड॒शिने᳚ । षो॒ड॒शिन॑ ए॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒रिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ षो॒ड॒शिने᳚ । षो॒ड॒शिन॒ इति॑ षोड॒शिने᳚ ॥ (40) ॥39॥
सर्व॑स्य प्रति॒शीव॑री । प्र॒ति॒शीव॑री॒ भूमिः॑ । प्र॒ति॒शीव॒रीति॑ प्रति-शीव॑री । भूमि॑स्त्वा । त्वो॒पस्थे᳚ । उ॒पस्थ॒ आ । उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प-स्थे॒ । आधि॑त । अ॒धि॒तेत्य॑धित ॥ स्यो॒नास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ सु॒षदा᳚ । सु॒षदा॑ भव । सु॒षदेति॑ सु-सदा᳚ । भ॒व॒ यच्छ॑ । यच्छा᳚स्मै । अ॒स्मै॒ शर्म॑ । शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ । स॒प्रथा॒ इति॑ स-प्रथाः᳚ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ षो॒ड॒शिने᳚ । षो॒ड॒शिन॑ ए॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒रिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ षो॒ड॒शिने᳚ । षो॒ड॒शिन॒ इति॑ षोड॒शिने᳚ ॥ (41) ॥40॥
म॒हाꣳ इन्द्रः॑ । इन्द्रो॒ वज्र॑बाहुः । वज्र॑बाहुष्षोड॒शी । वज्र॑बाहु॒रिति॒ वज्र॑-बा॒हुः॒ । षो॒ड॒शी शर्म॑ । शर्म॑ यच्छतु । य॒च्छ॒त्विति॑ यच्छतु ॥ स्व॒स्ति नः॑ । नो॒ म॒घवा᳚ । म॒घवा॑ करोतु । म॒घवेति॑ म॒घ-वा॒ । क॒रो॒तु॒ हन्तु॑ । हन्तु॑ पा॒प्मान᳚म् । पा॒प्मानँ॒य्यः । यो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान्द्वेष्टि॑ । द्वेष्टीति॒ द्वेष्टि॑ ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ षो॒ड॒शिने᳚ । षो॒ड॒शिन॑ ए॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒रिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ षो॒ड॒शिने᳚ । षो॒ड॒शिन॒ इति॑ षोड॒शिने᳚ ॥ (42) ॥41॥
स॒जोषा॑ इन्द्र । स॒जोषा॒ इति॑ स-जोषाः᳚ । इ॒न्द्र॒ सग॑णः । सग॑णो म॒रुद्भिः॑ । सग॑ण॒ इति॒ स-ग॒णः॒ । म॒रुद्भि॒स्सोम᳚म् । म॒रुद्भि॒रिति॑ म॒रुत्-भिः॒ । सोम॑म्पिब । पि॒ब॒ वृ॒त्र॒ह॒न्न्॒ । वृ॒त्र॒ह॒ञ्छू॒र॒ । वृ॒त्र॒ह॒न्निति॑ वृत्र-ह॒न्न्॒ । शू॒र॒ वि॒द्वान् । वि॒द्वानिति॑ वि॒द्वान् ॥ ज॒हि शत्रून्॑ । शत्रू॒ꣳ॒ रप॑ । अप॒ मृधः॑ । मृधो॑ नुदस्व । नु॒द॒स्वाथ॑ । अथाभ॑यम् । अभ॑यङ्कृणुहि । कृ॒णु॒हि॒ वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वतो॑ नः । न॒ इति॑ नः ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ षो॒ड॒शिने᳚ । षो॒ड॒शिन॑ ए॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒रिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा॒ षो॒ड॒शिने᳚ । षो॒ड॒शिन॒ इति॑ षोड॒शिने᳚ ॥ (43) ॥(41)॥
उदु॑ । उ॒ त्यम् । त्यञ्जा॒तवे॑दसम् । जा॒तवे॑दसन्दे॒वम् । जा॒तवे॑दस॒मिति॑ जा॒त-वे॒द॒स॒म्॒ । दे॒वँव्व॑हन्ति । व॒ह॒न्ति॒ के॒तवः॑ । के॒तव॒ इति॑ के॒तवः॑ ॥ दृ॒शे विश्वा॑य । विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् । सूर्य॒मिति॒ सूर्य᳚म् ॥ चि॒त्रन्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मुत् । उद॑गात् । अ॒गा॒दनी॑कम् । अनी॑क॒ञ्चख्षुः॑ । चख्षु॑र्मि॒त्रस्य॑ । मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य । वरु॑णस्या॒ग्नेः । अ॒ग्नेरित्य॒ग्नेः ॥ आऽप्राः᳚ । अ॒प्रा॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑ख्षम् । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ꣳ॒ सूर्यः॑ । सूर्य॑ आ॒त्मा । आ॒त्मा जग॑तः । जग॑तस्त॒स्थुषः॑ । त॒स्थुष॑श्च । चेति॑ च ॥ अग्ने॒ नय॑ । नय॑ सु॒पथा᳚ । सु॒पथा॑ रा॒ये । सु॒पथेति॑ सु-पथा᳚ । रा॒ये अ॒स्मान् । अ॒स्मान् विश्वा॑नि । विश्वा॑नि देव । दे॒व॒ व॒युना॑नि । व॒युना॑नि वि॒द्वान् । वि॒द्वानिति॑ वि॒द्वान् ॥ यु॒यो॒ध्य॑स्मत् । अ॒स्मज्जु॑हुरा॒णम् । जु॒हु॒रा॒णमेनः॑ । एनो॒ भूयि॑ष्ठाम् । भूयि॑ष्ठान्ते । ते॒ नम॑उक्तिम् । नम॑उक्तिँव्विधेम । नम॑उक्ति॒मिति॒ नमः॑-उ॒क्ति॒म्॒ । वि॒धे॒मेति॑ विधेम ॥ दिव॑ङ्गच्छ । ग॒च्छ॒ सुवः॑ । सुव॑ पत । प॒त॒ रू॒पेण॑ । रू॒पेण॑ वः। (44)
वो॒ रू॒पम् । रू॒पम॒भि । अ॒भ्या । ऐमि॑ । ए॒मि॒ वय॑सा । वय॑सा॒ वयः॑ । वय॒ इति॒ वयः॑ ॥ तु॒थो वः॑ । वो॒ वि॒श्ववे॑दाः । वि॒श्ववे॑दा॒ वि । वि॒श्ववे॑दा॒ इति॑ वि॒श्व-वे॒दाः॒ । वि भ॑जतु । भ॒ज॒तु॒ वर्षि॑ष्ठे । वर्षि॑ष्ठे॒ अधि॑ । अधि॒ नाके᳚ । नाक॒ इति॒ नाके᳚ ॥ ए॒तत्ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ राधः॑ । राध॒ आ । ऐति॑ । ए॒ति॒ सोम॑च्युतम् । सोम॑च्युत॒न्तत् । सोम॑च्युत॒मिति॒ सोम॑-च्यु॒त॒म्॒ । तन्मि॒त्रस्य॑ । मि॒त्रस्य॑ प॒था । प॒था न॑य । न॒य॒र्तस्य॑ । ऋ॒तस्य॑ प॒था । प॒था प्र । प्रेत॑ । इ॒त॒ च॒न्द्रद॑ख्षिणाः । च॒न्द्रद॑ख्षिणा य॒ज्ञस्य॑ । च॒न्द्रद॑ख्षिणा॒ इति॑ च॒न्द्र-द॒ख्षि॒णाः॒ । य॒ज्ञस्य॑ प॒था । प॒था सु॑वि॒ता । सु॒वि॒ता नय॑न्तीः । नय॑न्तीर्ब्राह्म॒णम् । ब्रा॒ह्म॒णम॒द्य । अ॒द्य रा᳚ध्यासम् । रा॒ध्या॒स॒मृषि᳚म् । ऋषि॑मार्षे॒यम् । आ॒र्षे॒यम्पि॑तृ॒मन्त᳚म् । पि॒तृ॒मन्त॑म्पैतृम॒त्यम् । पि॒तृ॒मन्त॒मिति॑ पितृ-मन्त᳚म् । पै॒तृ॒म॒त्यꣳ सु॒धातु॑दख्षिणम् । पै॒तृ॒म॒त्यमिति॑ पैतृ-म॒त्यम् । सु॒धातु॑ दख्षिणँ॒व्वि । सु॒धातु॑दख्षिण॒मिति॑ सु॒धातु॑-द॒ख्षि॒ण॒म् । वि सुवः॑ । सुव॒ पश्य॑ । पश्य॒ वि । व्य॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षँ॒य्यत॑स्व । यत॑स्व सद॒स्यैः᳚ । स॒द॒स्यै॑र॒स्मद्दा᳚त्राः । अ॒स्मद्दा᳚त्रा देव॒त्रा । अ॒स्मद्दा᳚त्रा॒ इत्य॒स्मत्-दा॒त्राः॒ । दे॒व॒त्रा ग॑च्छत । दे॒व॒त्रेति॑ देव-त्रा । ग॒च्छ॒त॒ मधु॑मतीः । मधु॑मती प्रदा॒तार᳚म् । मधु॑मती॒रिति॒ मधु॑-म॒तीः॒ । प्र॒दा॒तार॒मा । प्र॒दा॒तार॒मिति॑ प्र-दा॒तार᳚म् । आ वि॑शत । वि॒श॒तान॑वहाय । अन॑वहाया॒स्मान् । अन॑वहा॒येत्यन॑व-हा॒य॒ । अ॒स्मान्दे॑व॒याने॑न । दे॒व॒याने॑न प॒था । दे॒व॒याने॒नेति॑ देव-याने॑न । प॒थेत॑ । इ॒त॒ सु॒कृता᳚म् । सु॒कृताँ᳚ल्लो॒के । सु॒कृता॒मिति॑ सु-कृता᳚म् । लो॒के सी॑दत । सी॒द॒त॒ तत् । तन्नः॑ । न॒स्स॒॒स्कृ॒तम् । स॒॒स्कृ॒तमिति॑ सस्कृ॒तम् ॥ (45) ॥43॥
धा॒ता रा॒तिः । रा॒तिस्स॑वि॒ता । स॒वि॒तेदम् । इ॒दञ्जु॑षन्ताम् । जु॒ष॒न्ता॒म्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्निधि॒पतिः॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । नि॒धि॒पति॑र्नः । नि॒धि॒पति॒रिति॑ निधि-पतिः॑ । नो॒ अ॒ग्निः । अ॒ग्निरित्य॒ग्निः ॥ त्वष्टा॒ विष्णुः॑ । विष्णु॑ प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ सꣳररा॒णः । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । स॒ꣳ॒र॒रा॒णो यज॑मानाय । स॒ꣳ॒र॒रा॒ण इति॑ सम्-र॒रा॒णः । यज॑मानाय॒ द्रवि॑णम् । द्रवि॑णन्दधातु । द॒धा॒त्विति॑ दधातु ॥ समि॑न्द्र । इ॒न्द्र॒ णः॒ । नो॒ मन॑सा । मन॑सा नेषि । ने॒षि॒ गोभिः॑ । गोभि॒स्सम् । सꣳ सू॒रिभिः॑ । सू॒रिभि॑र्मघवन्न् । सू॒रिभि॒रिति॑ सू॒रि-भिः॒ । म॒घ॒व॒न्थ्सम् । म॒घ॒व॒न्निति॑ मघ-व॒न्न्॒ । स स्व॒स्त्या । स्व॒स्त्येति॑ स्व॒स्त्या ॥ सम्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा दे॒वकृ॑तम् । दे॒वकृ॑तँ॒य्यत् । दे॒वकृ॑त॒मिति॑ दे॒व-कृ॒त॒म्॒ । यदस्ति॑ । अस्ति॒ सम् । सन्दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाꣳ॑ सुम॒त्या । सु॒म॒त्या य॒ज्ञिया॑नाम् । सु॒म॒त्येति॑ सु-म॒त्या । य॒ज्ञिया॑ना॒मिति॑ य॒ज्ञिया॑नाम् ॥ सँव्वर्च॑सा । वर्च॑सा॒ पय॑सा । पय॑सा॒ सम् । सन्त॒नूभिः॑ । त॒नूभि॒रग॑न्महि । अग॑न्महि॒ मन॑सा । मन॑सा॒ सम् । सꣳ शि॒वेन॑ । शि॒वेनेति॑ शि॒वेन॑ ॥ त्वष्टा॑ नः । नो॒ अत्र॑ । अत्र॒ वरि॑वः । वरि॑व कृणोतु । कृ॒णो॒त्वनु॑ । (46)
अनु॑ मार्ष्टु । मा॒र्ष्टु॒ त॒नुवः॑ । त॒नुवो॒ यत् । यद्विलि॑ष्टम् । विलि॑ष्ट॒मि॒ति वि-लि॒ष्ट॒म्॒ ॥ यद॒द्य । अ॒द्य त्वा᳚ । त्वा॒ प्र॒य॒ति । प्र॒य॒ति य॒ज्ञे । प्र॒य॒तीति॑ प्र-य॒ति । य॒ज्ञे अ॒स्मिन् । अ॒स्मिन्नग्ने᳚ । अग्ने॒ होता॑रम् । होता॑र॒मवृ॑णीमहि । अवृ॑णीमही॒ह । इ॒हेती॒ह ॥ ऋध॑गयाट् । अ॒या॒डृध॑क् । ऋध॑गु॒त । उ॒ताश॑मिष्ठाः । अश॑मिष्ठा प्रजा॒नन्न् । प्र॒जा॒नन् य॒ज्ञम् । प्र॒जा॒नन्निति॑ प्र-जा॒नन्न् । य॒ज्ञमुप॑ । उप॑ याहि । या॒हि वि॒द्वान् । वि॒द्वानिति॑ वि॒द्वान् ॥ स्व॒गा वः॑ । स्व॒गेति॑ स्व-गा । वो॒ दे॒वाः॒ । दे॒वा॒स्सद॑नम् । सद॑नमकर्म । अ॒क॒र्म॒ ये । य आ॑ज॒ग्म । आ॒ज॒ग्म सव॑ना । आ॒ज॒ग्मेत्या᳚-ज॒ग्म । सव॑ने॒दम् । इ॒दञ्जु॑षा॒णाः । जु॒षा॒णा इति॑ जुषा॒णाः ॥ ज॒ख्षि॒वाꣳस॑ पपि॒वाꣳसः॑ । प॒पि॒वाꣳस॑श्च । च॒ विश्वे᳚ । विश्वे॒ऽस्मे । अ॒स्मे ध॑त्त । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । ध॒त्त॒ व॒स॒वः॒ । व॒स॒वो॒ वसू॑नि । वसू॒नीति॒ वसू॑नि ॥ याना । आव॑हः । अव॑ह उश॒तः । उ॒श॒तो दे॑व । दे॒व॒ दे॒वान् । दे॒वान्तान् । तान्प्र । (47)
प्रेर॑य । ई॒र॒य॒ स्वे । स्वे अ॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ स॒धस्थे᳚ । स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध-स्थे॒ ॥ वह॑माना॒ भर॑माणाः । भर॑माणा ह॒वीꣳषि॑ । ह॒वीꣳषि॒ वसु᳚म् । वसु॑ङ्घ॒र्मम् । घ॒र्मन्दिव᳚म् । दिव॒मा । आ ति॑ष्ठत । ति॒ष्ठ॒तानु॑ । अन्वित्यनु॑ ॥ यज्ञ॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञङ्ग॑च्छ । ग॒च्छ॒ य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑तिङ्गच्छ । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म्॒ । ग॒च्छ॒ स्वाम् । स्वाँय्योनि᳚म् । योनि॑ङ्गच्छ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहै॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो य॑ज्ञपते । य॒ज्ञ॒प॒ते॒ स॒हसू᳚क्तवाकः । य॒ज्ञ॒प॒त॒ इति॑ यज्ञ-प॒ते॒ । स॒हसू᳚क्तवाकस्सु॒वीरः॑ । स॒हसू᳚क्तवाक॒ इति॑ स॒हसू᳚क्त-वा॒कः॒ । सु॒वीर॒स्स्वाहा᳚ । सु॒वीर॒ इति॑ सु-वीरः॑ । स्वाहा॒ देवाः᳚ । देवा॑ गातुविदः । गा॒तु॒वि॒दो॒ गा॒तुम् । गा॒तु॒वि॒द॒ इति॑ गातु-वि॒दः॒ । गा॒तुँव्वि॒त्वा । वि॒त्वा गा॒तुम् । गा॒तुमि॑त । इ॒त॒ मन॑सः । मन॑सस्पते । प॒त॒ इ॒मम् । इ॒मन्नः॑ । नो॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ वा॒चि । वा॒चि स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ वाते᳚ । वाते॑ धाः । धा॒ इति॑ धाः ॥ (48) ॥44॥
उ॒रुꣳ हि । हि राजा᳚ । राजा॒ वरु॑णः । वरु॑णश्च॒कार॑ । च॒कार॒ सूर्या॑य । सूर्या॑य॒ पन्था᳚म् । पन्था॒मन्वे॑त॒वै । अन्वे॑त॒वा उ॑ । अन्वे॑त॒वा इत्यनु॑-ए॒त॒वै । उ॒वित्यु॑ ॥ अ॒पदे॒ पादा᳚ । पादा॒ प्रति॑धातवे । प्रति॑धातवेऽकः । प्रति॑धातव॒ इति॒ प्रति॑-धा॒त॒वे॒ । अ॒क॒रु॒त । उ॒ताप॑व॒क्ता । अ॒प॒व॒क्ता हृ॑दया॒विधः॑ । अ॒प॒व॒क्तेत्य॑प-व॒क्ता । हृ॒द॒या॒विध॑श्चित् । हृ॒द॒या॒विध॒ इति॑ हृदय-विधः॑ । चि॒दिति॑ चित् ॥ श॒तन्ते᳚ । ते॒ रा॒ज॒न्न्॒ । रा॒ज॒न्भि॒षजः॑ । भि॒षज॑स्स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑मु॒र्वी । उ॒र्वी ग॑म्भी॒रा । ग॒म्भी॒रा सु॑म॒तिः । सु॒म॒तिष्टे᳚ । सु॒म॒तिरिति॑ सु-म॒तिः । ते॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्त्वित्य॑स्तु ॥ बाध॑स्व॒ द्वेषः॑ । द्वेषो॒ निरृ॑तिम् । निरृ॑तिम्परा॒चैः । निरृ॑ति॒मिति॒ निः-ऋ॒ति॒म् । प॒रा॒चै कृ॒तम् । कृ॒तञ्चि॑त् । चि॒देनः॑ । एन॒ प्र । प्रमु॑मुग्धि । मु॒मु॒ग्ध्य॒स्मत् । अ॒स्मदित्य॒स्मत् ॥ अ॒भिष्ठि॑तो॒ वरु॑णस्य । अ॒भिष्ठि॑त॒ इत्य॒भि-स्थि॒तः॒ । वरु॑णस्य॒ पाशः॑ । पाशो॒ऽग्नेः । अ॒ग्नेरनी॑कम् । अनी॑कम॒पः । अ॒प आ । आ वि॑वेश । वि॒वे॒शेति॑ विवेश ॥ अपा᳚न्नपात् । न॒पा॒त्प्र॒ति॒रख्षन्न्॑ । प्र॒ति॒रख्ष॑न्नसु॒र्य᳚म् । प्र॒ति॒रख्ष॒न्निति॑ प्रति-रख्षन्न्॑ । अ॒सु॒र्य॑न्दमे॑दमे । दमे॑दमे स॒मिध᳚म् । दमे॑दम॒ इति॒ दमे᳚-द॒मे॒ । (49)
। स॒मिधँ॑य्यख्षि । स॒मिध॒मिति॑ सम्-इध᳚म् । य॒ख्ष्य॒ग्ने॒ । अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने ॥ प्रति॑ ते । ते॒ जि॒ह्वा । जि॒ह्वा घृ॒तम् । घृ॒तमुत् । उच्च॑रण्येत् । च॒र॒ण्ये॒थ्स॒मु॒द्रे । स॒मु॒द्रे ते᳚ । ते॒ हृद॑यम् । हृद॑यम॒फ्सु । अ॒फ्स्व॑न्तः । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । अ॒न्तरित्य॒न्तः ॥ सन्त्वा᳚ । त्वा॒ वि॒श॒न्तु॒ । वि॒श॒न्त्वोष॑धीः । ओष॑धीरु॒त । उ॒तापः॑ । आपो॑ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ त्वा । त्वा॒ य॒ज्ञ॒प॒ते॒ । य॒ज्ञ॒प॒ते॒ ह॒विर्भिः॑ । य॒ज्ञ॒प॒त॒ इति॑ यज्ञ-प॒ते॒ । ह॒विर्भि॒रिति॑ ह॒विः-भिः॒ ॥ सू॒क्त॒वा॒के न॑मोवा॒के । सू॒क्त॒वा॒क इति॑ सूक्त-वा॒के । न॒मो॒वा॒के वि॑धेम । न॒मो॒वा॒क इति॑ नमः-वा॒के । वि॒धे॒मा व॑भृथ । अव॑भृथ निचङ्कुण । अव॑भृ॒थेत्यव॑-भृ॒थ॒ । नि॒च॒ङ्कु॒ण॒ नि॒चे॒रुः । नि॒च॒ङ्कु॒णेति॑ नि-च॒ङ्कु॒ण॒ । नि॒चे॒रुर॑सि । नि॒चे॒रुरिति॑ नि-चे॒रुः । अ॒सि॒ नि॒च॒ङ्कु॒ण॒ । नि॒च॒ङ्कु॒णाव॑ । नि॒च॒ङ्कु॒णेति॑ नि-च॒ङ्कु॒ण॒ । अव॑ दे॒वैः । दे॒वैर्दे॒वकृ॑तम् । दे॒वकृ॑त॒मेनः॑ । दे॒वकृ॑त॒मिति॑ दे॒व-कृ॒त॒म्॒ । एनो॑ऽयाट् । अ॒या॒डव॑ । अव॒ मर्त्यैः᳚ । मर्त्यै॒र्मर्त्य॑कृतम् । मर्त्य॑कृतमु॒रोः । मर्त्य॑कृत॒मिति॒ मर्त्य॑-कृ॒त॒म्॒ । उ॒रोरा । आ नः॑ । नो॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ रि॒षः । रि॒षस्पा॑हि । पा॒हि॒ सु॒मि॒त्राः । सु॒मि॒त्रा॒ नः॑ । सु॒मि॒त्रा इति॑ सु-मि॒त्राः । न॒ आपः॑ । आप॒ ओष॑धयः । ओष॑धयस्सन्तु । (50)
स॒न्तु॒ दु॒र्मि॒त्राः । दु॒र्मि॒त्रास्तस्मै᳚ । दु॒र्मि॒त्रा इति॑ दुः-मि॒त्राः । तस्मै॑ भूयासुः । भू॒या॒सु॒र्यः । यो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान्द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ यम् । यञ्च॑ । च॒ व॒यम् । व॒यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्मो देवीः᳚ । देवी॑रापः । आ॒प॒ ए॒षः । ए॒ष वः॑ । वो॒ गर्भः॑ । गर्भ॒स्तम् । तँव्वः॑ । व॒स्सुप्री॑तम् । सुप्री॑त॒ꣳ॒ सुभृ॑तम् । सुप्री॑त॒मिति॒ सु-प्री॒त॒म्॒ । सुभृ॑तमकर्म । सुभृ॑त॒मिति॒ सु-भृ॒त॒म्॒ । अ॒क॒र्म॒ दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॑ नः । न॒स्सु॒कृतः॑ । सु॒कृतो᳚ ब्रूतात् । सु॒कृत॒ इति॑ सु-कृतः॑ । ब्रू॒ता॒त्प्रति॑युतः । प्रति॑युतो॒ वरु॑णस्य । प्रति॑युत॒ इति॒ प्रति॑-यु॒तः॒ । वरु॑णस्य॒ पाशः॑ । पाश॒ प्रत्य॑स्तः । प्रत्य॑स्तो॒ वरु॑णस्य । प्रत्य॑स्त॒ इति॒ प्रति॑-अ॒स्तः॒ । वरु॑णस्य॒ पाशः॑ । पाश॒ एधः॑ । एधो॑ऽसि । अ॒स्ये॒धि॒षी॒महि॑ । ए॒धि॒षी॒महि॑ स॒मित् । स॒मिद॑सि । स॒मिदिति॑ सम्-इत् । अ॒सि॒ तेजः॑ । तेजो॑ऽसि । अ॒सि॒ तेजः॑ । तेजो॒ मयि॑ । मयि॑ धेहि । धे॒ह्य॒पः । अ॒पो अनु॑ । अन्व॑चारिषम् । अ॒चा॒रि॒ष॒ꣳ॒ रसे॑न । रसे॑न॒ सम् । सम॑सृख्ष्महि । अ॒सृ॒ख्ष्म॒हीत्य॑सृख्ष्महि ॥ पय॑स्वाꣳ अग्ने । अ॒ग्न॒ आ । आऽग॑मम् । अ॒ग॒म॒न्तम् । तम्मा᳚ । मा॒ सम् । सꣳ सृ॑ज । सृ॒ज॒ वर्च॑सा । वर्च॒सेति॒ वर्च॑सा ॥ (51) ॥45॥
यस्त्वा᳚ । त्वा॒ हृ॒दा । हृ॒दा की॒रिणा᳚ । की॒रिणा॒ मन्य॑मानः । मन्य॑मा॒नोऽम॑र्त्यम् । अम॑र्त्य॒म्मर्त्यः॑ । मर्त्यो॒ जोह॑वीमि । जोह॑वी॒मीति॒ जोह॑वीमि ॥ जात॑वेदो॒ यशः॑ । जात॑वेद॒ इति॒ जात॑-वे॒दः॒ । यशो॑ अ॒स्मासु॑ । अ॒स्मासु॑ धेहि । धे॒हि॒ प्र॒जाभिः॑ । प्र॒जाभि॑रग्ने । प्र॒जाभि॒रिति॑ प्र-जाभिः॑ । अ॒ग्ने॒ अ॒मृ॒त॒त्वम् । अ॒मृ॒त॒त्वम॑श्याम् । अ॒मृ॒त॒त्वमित्य॑मृत-त्वम् । अ॒श्या॒मित्य॑श्याम् ॥ यस्मै॒ त्वम् । त्वꣳ सु॒कृते᳚ । सु॒कृते॑ जातवेदः । सु॒कृत॒ इति॑ सु-कृते᳚ । जा॒त॒वे॒द॒ उ । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात-वे॒दः॒ । उ लो॒कम् । लो॒कम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ कृ॒णवः॑ । कृ॒णव॑स्स्यो॒नम् । स्यो॒नमिति॑ स्यो॒नम् ॥ अ॒श्विन॒ꣳ॒ सः । स पु॒त्रिण᳚म् । पु॒त्रिणँ॑व्वी॒रव॑न्तम् । वी॒रव॑न्त॒ङ्गोम॑न्तम् । वी॒रव॑न्त॒मिति॑ वी॒र-व॒न्त॒म्॒ । गोम॑न्तꣳ र॒यिम् । गोम॑न्त॒मिति॒ गो-म॒न्त॒म्॒ । र॒यिन्न॑शते । न॒श॒ते॒ स्व॒स्ति । स्व॒स्तीति॑ स्व॒स्ति ॥ त्वे सु । त्वे इति॒ त्वे । सु पु॑त्र । पु॒त्र॒ श॒व॒सः॒ । श॒व॒सोऽवृ॑त्रन् । अवृ॑त्र॒न्काम॑कातयः । काम॑कातय॒ इति॒ काम॑-का॒त॒यः॒ ॥ न त्वाम् । त्वामि॑न्द्र । इ॒न्द्राति॑ । अति॑ रिच्यते । रि॒च्य॒त॒ इति॑ रिच्यते ॥ उ॒क्थउ॑क्थे॒ सोमः॑ । उ॒क्थउ॑क्थ॒ इत्यु॒क्थे-उ॒क्थे॒ । सोम॒ इन्द्र᳚म् । इन्द्र॑म्ममाद । म॒मा॒द॒ नी॒थेनी॑थे । नी॒थेनी॑थे म॒घवा॑नम् । नी॒थेनी॑थ॒ इति॑ नी॒थे-नी॒थे॒ । म॒घवा॑नꣳ सु॒तासः॑ । म॒घवा॑न॒मिति॑ म॒घ-वा॒न॒म्॒ । (52)
सु॒तास॒ इति॑ सु॒तासः॑ ॥ यदी᳚म् । ई॒ꣳ॒ स॒बाधः॑ । स॒बाध॑ पि॒तर᳚म् । स॒बाध॒ इति॑ स-बाधः॑ । पि॒तर॒न्न । न पु॒त्राः । पु॒त्रास्स॑मा॒नद॑ख्षाः । स॒मा॒नद॑ख्षा॒ अव॑से । स॒मा॒नद॑ख्षा॒ इति॑ समा॒न-द॒ख्षाः॒ । अव॑से॒ हव॑न्ते । हव॑न्त॒ इति॒ हव॑न्ते ॥ अग्ने॒ रसे॑न । रसे॑न॒ तेज॑सा । तेज॑सा॒ जात॑वेदः । जात॑वेदो॒ वि । जात॑वेद॒ इति॒ जात॑-वे॒दः॒ । वि रो॑चसे । रो॒च॒स॒ इति॑ रोचसे ॥ र॒ख्षो॒हाऽमी॑व॒चात॑नः । र॒ख्षो॒हेति॑ रख्षः-हा । अ॒मी॒व॒चात॑न॒ इत्य॑मीव-चात॑नः ॥ अ॒पो अनु॑ । अन्व॑चारिषम् । अ॒चा॒रि॒ष॒ꣳ॒ रसे॑न । रसे॑न॒ सम् । सम॑सृख्ष्महि । अ॒सृ॒ख्ष्म॒हीत्य॑सृख्ष्महि ॥ पय॑स्वाꣳ अग्ने । अ॒ग्न॒ आ । आऽग॑मम् । अ॒ग॒म॒न्तम् । तम्मा᳚ । मा॒ सम् । सꣳ सृ॑ज । सृ॒ज॒ वर्च॑सा । वर्च॒सेति॒ वर्च॑सा ॥ वसु॒र्वसु॑पतिः । वसु॑पति॒र्हिक᳚म् । वसु॑पति॒रिति॒ वसु॑-प॒तिः॒ । हिक॒मसि॑ । अस्य॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ वि॒भाव॑सुः । वि॒भाव॑सु॒रिति॑ वि॒भा-व॒सुः॒ ॥ स्याम॑ ते । ते॒ सु॒म॒तौ । सु॒म॒तावपि॑ । सु॒म॒ताविति॑ सु-म॒तौ । अपीत्यपि॑ ॥ त्वाम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ वसु॑पतिम् । वसु॑पतिँ॒व्वसू॑नाम् । वसु॑पति॒मिति॒ वसु॑-प॒ति॒म्॒ । वसू॑नाम॒भि । अ॒भि प्र । प्र म॑न्दे । म॒न्दे॒ अ॒ध्व॒रेषु॑ । (53)
अ॒ध्व॒रेषु॑ राजन्न् । रा॒ज॒न्निति॑ राजन्न् ॥ त्वया॒ वाज᳚म् । वाजँ॑व्वाज॒यन्तः॑ । वा॒ज॒यन्तो॑ जयेम । वा॒ज॒यन्त॒ इति॑ वाज-यन्तः॑ । ज॒ये॒मा॒भि । अ॒भि ष्या॑म । स्या॒म॒ पृ॒थ्सु॒तीः । पृ॒थ्सु॒तीर्मर्त्या॑नाम् । मर्त्या॑ना॒मिति॒ मर्त्या॑नाम् ॥ त्वाम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ वा॒ज॒सात॑मम् । वा॒ज॒सात॑मँ॒व्विप्राः᳚ । वा॒ज॒सात॑म॒मिति॑ वाज-सात॑मम् । विप्रा॑ वर्धन्ति । व॒र्ध॒न्ति॒ सुष्टु॑तम् । सुष्टु॑त॒मिति॒ सु-स्तु॒त॒म्॒ ॥ स नः॑ । नो॒ रा॒स्व॒ । रा॒स्व॒ सु॒वीर्य᳚म् । सु॒वीर्य॒मिति॑ सु-वीर्य᳚म् ॥ अ॒यन्नः॑ । नो॒ अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्वरि॑वः । वरि॑व कृणोतु । कृ॒णो॒त्व॒यम् । अ॒यम्मृधः॑ । मृध॑ पु॒रः । पु॒र ए॑तु । ए॒तु॒ प्र॒भि॒न्दन्न् । प्र॒भि॒न्दन्निति॑ प्र-भि॒न्दन्न् ॥ अ॒यꣳ शत्रून्॑ । शत्रू᳚ञ्जयतु । ज॒य॒तु॒ जर्हृ॑षाणः । जर्हृ॑षाणो॒ऽयम् । अ॒यँव्वाज᳚म् । वाज॑ञ्जयतु । ज॒य॒तु॒ वाज॑सातौ । वाज॑साता॒विति॒ वाज॑-सा॒तौ॒ ॥ अ॒ग्निना॒ऽग्निः । अ॒ग्निस्सम् । समि॑ध्यते । इ॒ध्य॒ते॒ क॒विः । क॒विर्गृ॒हप॑तिः । गृ॒हप॑ति॒र्युवा᳚ । गृ॒हप॑ति॒रिति॑ गृ॒ह-प॒तिः॒ । युवेति॒ युवा᳚ ॥ ह॒व्य॒वाड्जु॒ह्वा᳚स्यः । ह॒व्य॒वाडिति॑ हव्य-वाट् । जु॒ह्वा᳚स्य॒ इति॑ जु॒हु-आ॒स्यः॒ ॥ त्वꣳ हि । ह्य॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ अ॒ग्निना᳚ । अ॒ग्निना॒ विप्रः॑ । विप्रो॒ विप्रे॑ण । विप्रे॑ण॒ सन् । सन्थ्स॒ता । स॒तेति॑ स॒ता ॥ सखा॒ सख्या᳚ । सख्या॑ समि॒ध्यसे᳚ । स॒मि॒ध्यस॒ इति॑ सम्-इ॒ध्यसे᳚ ॥ उद॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ शुच॑यः । शुच॑य॒स्तव॑ । तव॒ वि । वि ज्योति॑षा । ज्योति॒षेति॒ ज्योति॑षा ॥ (54) ॥
दे॒वा॒सु॒रास्सँय्य॑त्ताः । दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव-अ॒सु॒राः । सँय्य॑त्ता आसन्न् । सँय्य॑त्ता॒ इति॒ सम्-य॒त्ताः॒ । आ॒स॒न्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा वि॑ज॒यम् । वि॒ज॒यमु॑प॒यन्तः॑ । वि॒ज॒यमिति॑ वि-ज॒यम् । उ॒प॒यन्तो॒ऽग्नौ । उ॒प॒यन्त॒ इत्यु॑प-यन्तः॑ । अ॒ग्नौ वा॒मम् । वा॒मँव्वसु॑ । वसु॒ सम् । सन्नि । न्य॑दधत । अ॒द॒ध॒ते॒दम् । इ॒दमु॑ । उ॒ नः॒ । नो॒ भ॒वि॒ष्य॒ति॒ । भ॒वि॒ष्य॒ति॒ यदि॑ । यदि॑ नः । नो॒ जे॒ष्यन्ति॑ । जे॒ष्यन्तीति॑ । इति॒ तत् । तद॒ग्निः । अ॒ग्निर्नि । न्य॑कामयत । अ॒का॒म॒य॒त॒ तेन॑ । तेनाप॑ । अपा᳚क्रामत् । अ॒क्रा॒म॒त्तत् । तद्दे॒वाः । दे॒वा वि॒जित्य॑ । वि॒जित्या॑व॒रुरु॑थ्समानाः । वि॒जित्येति॑ वि-जित्य॑ । अ॒व॒रुरु॑थ्समाना॒ अनु॑ । अ॒व॒रुरु॑थ्समाना॒ इत्य॑व-रुरु॑थ्समानाः । अन्वा॑यन्न् । आ॒य॒न्तत् । तद॑स्य । अ॒स्य॒ सह॑सा । सह॒सा । आदि॑थ्सन्त । अ॒दि॒थ्स॒न्त॒ सः । सो॑ऽरोदीत् । अ॒रो॒दी॒द्यत् । यदरो॑दीत् । अरो॑दी॒त्तत् । तद्रु॒द॑स्य । रु॒द्रस्य॑ रुद्र॒त्वम् । रु॒द्र॒त्वँय्यत् । रु॒द्र॒त्वमिति॑ रुद्र-त्वम् । यदश्रु॑ । अश्र्वशी॑यत । अशी॑यत॒ तत् । तद्र॑ज॒तम् । (1)
र॒ज॒तꣳ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यमभवत् । अ॒भ॒व॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्रज॒तम् । र॒ज॒तꣳ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यमदख्षि॒ण्यम् । अ॒द॒ख्षि॒ण्यम॑श्रु॒जम् । अ॒श्रु॒जꣳ हि । अ॒श्रु॒जमित्य॑श्रु-जम् । हि यः । यो ब॒र्हिषि॑ । ब॒र्हिषि॒ ददा॑ति । ददा॑ति पु॒रा । पु॒राऽस्य॑ । अ॒स्य॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रात् । सँ॒व्व॒थ्स॒राद्गृ॒हे । सँ॒व्व॒थ्स॒रादिति॑ सम्-व॒थ्स॒रात् । गृ॒हे रु॑दन्ति । रु॒द॒न्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्ब॒र्हिषि॑ । ब॒र्हिषि॒ न । न देय᳚म् । देय॒ꣳ॒ सः । सो᳚ऽग्निः । अ॒ग्निर॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्भा॒गी । भा॒ग्य॑सानि । अ॒सा॒न्यथ॑ । अथ॑ वः । व॒ इ॒दम् । इ॒दमिति॑ । इति॑ पुनरा॒धेय᳚म् । पु॒न॒रा॒धेय॑न्ते । पु॒न॒रा॒धेय॒मिति॑ पुनः-आ॒धेय᳚म् । ते॒ केव॑लम् । केव॑ल॒मिति॑ । इत्य॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्नृ॒ध्नव॑त् । ऋ॒ध्नव॒त्खलु॑ । खलु॒ सः । स इति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्यः । यो म॑द्देव॒त्य᳚म् । म॒द्दे॒व॒त्य॑म॒ग्निम् । म॒द्दे॒व॒त्य॑मिति॑ मत्-दे॒व॒त्य᳚म् । अ॒ग्निमा॒दधा॑तै । आ॒दधा॑ता॒ इति॑ । आ॒दधा॑ता॒ इत्या᳚-दधा॑तै । इति॒ तम् । तम्पू॒षा* । पू॒षाध॑त्त । आध॑त्त । अ॒ध॒त्त॒ तेन॑ । तेन॑ पू॒षा । (2)
पू॒षाऽर्ध्नो᳚त् । आ॒र्ध्नो॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्पौ॒ष्णाः । पौ॒ष्णा प॒शवः॑ । प॒शव॑ उच्यन्ते । उ॒च्य॒न्ते॒ तम् । तन्त्वष्टा᳚ । त्वष्टा । आऽध॑त्त । अ॒ध॒त्त॒ तेन॑ । तेन॒ त्वष्टा᳚ । त्वष्टा᳚र्ध्नोत् । आ॒र्ध्नो॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्त्वा॒ष्ट्राः । त्वा॒ष्ट्रा प॒शवः॑ । प॒शव॑ उच्यन्ते । उ॒च्य॒न्ते॒ तम् । तम्मनुः॑ । मनु॒रा । आऽध॑त्त । अ॒ध॒त्त॒ तेन॑ । तेन॒ मनुः॑ । मनु॑रार्ध्नोत् । आ॒र्ध्नो॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚न्मान॒व्यः॑ । मा॒न॒व्य॑ प्र॒जाः । प्र॒जा उ॑च्यन्ते । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । उ॒च्य॒न्ते॒ तम् । तन्धा॒ता । *धा॒ताध॑त्त । आध॑त्त । अ॒ध॒त्त॒ तेन॑ । तेन॑ धा॒ता । धाताऽर्ध्नो᳚त् । आ॒र्ध्नो॒थ्सँ॒व्व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वै धा॒ता । धा॒ता तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्सँव्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्सरम्प्र॒जाः । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । प्र॒जा प॒शवः॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प॒शवोऽनु॑ । अनु॒ प्र । प्र जा॑यन्ते । जा॒य॒न्ते॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वम्पु॑नरा॒धेय॑स्य । पु॒न॒रा॒धेय॒स्यर्धि᳚म् । पु॒न॒रा॒धेय॒स्येति॑ पुनः-आ॒धेय॑स्य । ऋद्धिँ॒व्वेद॑ । वेद॒र्ध्नोति॑ । (3)
ऋ॒ध्नोत्ये॒व । ए॒व यः । यो᳚ऽस्य । अ॒स्यै॒वम् । ए॒वम्ब॒न्धुता᳚म् । ब॒न्धुताँ॒व्वेद॑ । वेद॒ बन्धु॑मान् । बन्धु॑मान्भवति । बन्धु॑मा॒निति॒ बन्धु॑-मा॒न्॒ । भ॒व॒ति॒ भा॒ग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेयँ॒व्वै । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निराहि॑तः । आहि॑त इ॒च्छमा॑नः । आहि॑त॒ इत्या-हि॒तः॒ । इ॒च्छमा॑न प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प॒शून् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प॒शून् यज॑मानस्य । यज॑मान॒स्योप॑ । उप॑ दोद्राव । दो॒द्रा॒वो॒द्वास्य॑ । उ॒द्वास्य॒ पुनः॑ । उ॒द्वास्येत्यु॑त्-वास्य॑ । पुन॒रा । आ द॑धीत । द॒धी॒त॒ भा॒ग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑नै॒व । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒त्यथो᳚ । अथो॒ शान्तिः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । शान्ति॑रे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्यै॒षा । ए॒षा पुन॑र्वस्वोः । पुन॑र्वस्वो॒रा । पुन॑र्वस्वो॒रिति॒ पुनः॑-व॒स्वोः॒ । आ द॑धीत । द॒धी॒तै॒तत् । ए॒तद्वै । वै पु॑नरा॒धेय॑स्य । पु॒न॒रा॒धेय॑स्य॒ नख्ष॑त्रम् । पु॒न॒रा॒धेय॒स्येति॑ पुनः-आ॒धेय॑स्य । नख्ष॑त्रँ॒य्यत् । यत्पुन॑र्वसू । पुन॑र्वसू॒ स्वाया᳚म् । पुन॑र्वसू॒ इति॒ पुनः॑-व॒सू॒ । स्वाया॑मे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वता॑याम् । दे॒वता॑यामा॒धाय॑ । आ॒धाय॑ ब्रह्मवर्च॒सी । आ॒धायेत्या᳚-धाय॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी भ॑वति । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । भ॒व॒ति॒ द॒र्भैः । द॒र्भैरा । आ द॑धाति । द॒धा॒त्यया॑तयामत्वाय । अया॑तयामत्वाय द॒र्भैः । अया॑तयामत्वा॒येत्यया॑तयाम-त्वा॒य॒ । द॒र्भैरा । आ द॑धाति । द॒धा॒त्य॒द्भ्यः । अ॒द्भ्य ए॒व । अ॒द्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मोष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्योऽव॒रुध्य॑ । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । अ॒व॒रुध्या । अ॒व॒रुध्येत्य॑व-रुध्य॑ । आ ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ पञ्च॑कपालः । पञ्च॑कपाल पुरो॒डाशः॑ । पञ्च॑कपाल॒ इति॒ पञ्च॑-क॒पा॒लः॒ । पु॒रो॒डाशो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभ्यः॑ । ऋ॒तुभ्य॑ ए॒व । ऋ॒तुभ्य॒ इत्यृ॒तु-भ्यः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒व॒रुध्य॑ । अ॒व॒रुध्या । अ॒व॒रुध्येत्य॑व-रुध्य॑ । आ ध॑त्ते । ध॒त्त॒ इति॑ धत्ते ॥ (4) ॥1॥
परा॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प॒शून् । प॒शून् व॑पति । व॒प॒ति॒ यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निमु॑द्वा॒सय॑ते । उ॒द्वा॒सय॑ते॒ पञ्च॑कपालः । उ॒द्वा॒स॑यत॒ इत्यु॑त्-वा॒सय॑ते । पञ्च॑कपाल पुरो॒डाशः॑ । पञ्च॑कपाल॒ इति॒ पञ्च॑-क॒पा॒लः॒ । पु॒रो॒डाशो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञ पाङ्क्ताः᳚ । पाङ्क्ताः᳚ प॒शवः॑ । प॒शवो॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ वी॒र॒हा । वी॒र॒हा वै । वी॒र॒हेति॑ वीर-हा । वा ए॒षः । ए॒ष दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ॒य्यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निमु॑द्वा॒सय॑ते । उ॒द्वा॒सय॑ते॒ न । उ॒द्वा॒सय॑त॒ इत्यु॑त्-वा॒सय॑ते । न वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॑ ब्राह्म॒णाः । ब्रा॒ह्म॒णाः ऋ॑ता॒यवः॑ । ऋ॒ता॒यव॑ पु॒रा । ऋ॒ता॒यव॒ इत्यृ॑त-यवः॑ । पु॒राऽन्न᳚म् । अन्न॑मख्षन्न् । अ॒ख्ष॒न्प॒ङ्क्त्यः॑ । प॒ङ्क्त्यो॑ याज्यानुवा॒क्याः᳚ । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्या॑ भवन्ति । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्या॑ इति॑ याज्या-अ॒नु॒वा॒क्याः᳚ । भ॒व॒न्ति॒ पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञ पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्त॒ पुरु॑षः । पुरु॑षो दे॒वान् । दे॒वाने॒व । ए॒व वी॒रम् । वी॒रन्नि॑रव॒दाय॑ । नि॒र॒व॒दाया॒ग्निम् । नि॒र॒व॒दायेति॑ निः-अ॒व॒दाय॑ । अ॒ग्निम्पुनः॑ । पुन॒रा । आ ध॑त्ते । (5)
ध॒त्ते॒ श॒ताख्ष॑राः । श॒ताख्ष॑रा भवन्ति । श॒ताख्ष॑रा॒ इति॑ श॒त-अ॒ख्ष॒राः॒ । भ॒व॒न्ति॒ श॒तायुः॑ । श॒तायु॒ पुरु॑षः । श॒तायु॒रिति॑ श॒त-आ॒युः॒ । पुरु॑षश्श॒तेन्द्रि॑यः । श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑षि । श॒तेन्द्रि॑य॒ इति॑ श॒त-इ॒न्द्रि॒यः॒ । आयु॑ष्ये॒व । ए॒वेन्द्रि॒ये । इ॒न्द्रि॒ये प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ यत् । यद्वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निराहि॑तः । आहि॑तो॒ न । आहि॑त॒ इत्या-हि॒तः॒ । नर्ध्यते᳚ । ऋ॒ध्यते॒ ज्यायः॑ । ज्यायो॑ भाग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॑न्निका॒मय॑मानः । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । नि॒का॒मय॑मानो॒ यत् । नि॒का॒मय॑मान॒ इति॑ नि-का॒मय॑मानः । यदा᳚ग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यꣳ सर्व᳚म् । सर्व॒म्भव॑ति । भव॑ति॒ सा । सैव । ए॒वास्य॑ । अ॒स्यर्धिः॑ । ऋद्धि॒स्सम् । सँव्वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॑ गृ॒हे । गृ॒हे वाक् । वाख्सृ॑ज्यते । सृ॒ज्य॒ते॒ यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निमु॑द्वा॒सय॑ते । उ॒द्वासय॑ते॒ सः । उ॒द्वा॒सय॑त॒ इत्यु॑त्-वा॒सय॑ते । स वाच᳚म् । वाच॒ꣳ॒ सꣳसृ॑ष्टाम् । सꣳसृ॑ष्टाँ॒य्यज॑मानः । सꣳसृ॑ष्टा॒मिति॒ सम्-सृ॒ष्टा॒म्॒ । यज॑मान ईश्व॒रः । ई॒श्व॒रोऽनु॑ । अनु॒परा॑भवितोः । परा॑भवितो॒र्विभ॑क्तयः । परा॑भवितो॒रिति॒ परा᳚-भ॒वि॒तोः॒ । विभ॑क्तयो भवन्ति । विभ॑क्तय॒ इति॒ वि-भ॒क्त॒यः॒ । भ॒व॒न्ति॒ वा॒चः । वा॒चो विधृ॑त्यै । विधृ॑त्यै॒ यज॑मानस्य । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि-धृ॒त्यै॒ । यज॑मान॒स्याऽप॑राभावाय । अप॑राभावाय॒ विभ॑क्तिम् । अप॑राभावा॒येत्यप॑रा-भा॒वा॒य॒ । (6)
विभ॑क्तिङ्करोति । विभ॑क्तिमिति॒ वि-भ॒क्ति॒म्॒ । क॒रो॒ति॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्मै॒व । ए॒व तत् । तद॑कः । अ॒क॒रु॒पा॒ꣳ॒शु । उ॒पा॒ꣳ॒शु य॑जति । उ॒पा॒ꣳ॒श्वित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शु । य॒ज॒ति॒ यथा᳚ । यथा॑ वा॒मम् । वा॒मँव्वसु॑ । वसु॑ विविदा॒नः । वि॒वि॒दा॒नो गूह॑ति । गूह॑ति ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तद॒ग्निम् । अ॒ग्निम्प्रति॑ । प्रति॑ स्विष्ट॒कृत᳚म् । स्वि॒ष्ट॒कृत॒न्निः । स्वि॒ष्ट॒कृत॒मिति॑ स्विष्ट-कृत᳚म् । निरा॑ह । आ॒ह॒ यथा᳚ । यथा॑ वा॒मम् । वा॒मँव्वसु॑ । वसु॑ विविदा॒नः । वि॒वि॒दा॒न प्र॑का॒शम् । प्र॒का॒शञ्जिग॑मिषति । प्र॒का॒शमिति॑ प्र-का॒शम् । जिग॑मिषति ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तद्विभ॑क्तिम् । विभ॑क्तिमु॒क्त्वा । विभ॑क्ति॒मिति॒ वि-भ॒क्ति॒म्॒ । उ॒क्त्वा प्र॑या॒जेन॑ । प्र॒या॒जेन॒ वष॑ट् । प्र॒या॒जेनेति॑ प्र-या॒जेन॑ । वष॑ट्करोति । क॒रो॒त्या॒यत॑नात् । आ॒यत॑नादे॒व । आ॒यत॑ना॒दित्या᳚-यत॑नात् । ए॒व न । नैति॑ । ए॒ति॒ यज॑मानः । यज॑मानो॒ वै । वै पु॑रो॒डाशः॑ । पु॒रो॒डाश॑ प॒शवः॑ । प॒शव॑ ए॒ते । ए॒ते आहु॑ती । ए॒ते इत्ये॒ते । आहु॑ती॒ यत् । आहु॑ती॒ इत्या-हु॒ती॒ । यद॒भितः॑ । अ॒भित॑ पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑मे॒ते । ए॒ते आहु॑ती । ए॒ते इत्ये॒ते । आहु॑ती जु॒होति॑ । आहु॑ती॒ इत्या-हु॒ती॒ । (7)
जु॒होति॒ यज॑मानम् । यज॑मानमे॒व । ए॒वोभ॒यतः॑ । उ॒भ॒यत॑ प॒शुभिः॑ । प॒शुभि॒ परि॑ । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ कृ॒तय॑जुः । कृ॒तय॑जु॒स्सम्भृ॑तसम्भारः । कृ॒तय॑जु॒रिति॑ कृ॒त-य॒जुः॒ । सम्भृ॑तसम्भार॒ इति॑ । सम्भृ॑तसम्भार॒ इति॒ सम्भृ॑त-स॒म्भा॒रः॒ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्न । न स॒म्भृत्याः᳚ । स॒म्भृत्याः᳚ सम्भा॒राः । स॒म्भृत्या॒ इति॑ सम्-भृत्याः᳚ । स॒म्भा॒रा न । स॒म्भा॒रा इति॑ सम्-भा॒राः । न यजुः॑ । यजु॑ कर्त॒व्य᳚म् । क॒र्त॒व्य॑मिति॑ । इत्यथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खलु॑ स॒म्भृत्याः᳚ । स॒म्भृत्या॑ ए॒व । स॒म्भृत्या॒ इति॑ सम्-भृत्याः᳚ । ए॒व स॑म्भा॒राः । स॒म्भा॒रा क॑र्त॒व्य᳚म् । स॒म्भा॒रा इति॑ सम्-भा॒राः । क॒र्त॒व्यँ॑य्यजुः॑ । यजु॑र्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै पुनर्निष्कृ॒तः । समृ॑ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । पु॒न॒र्नि॒ष्कृ॒तो रथः॑ । पु॒न॒र्नि॒ष्कृ॒त इति॑ पुनः-नि॒ष्कृ॒तः । रथो॒ दख्षि॑णा । दख्षि॑णा पुनरुथ्स्यू॒तम् । पु॒न॒रु॒थ्स्यू॒तँव्वासः॑ । पु॒न॒रु॒थ्स्यू॒तमिति॑ पुनः-उ॒थ्स्यू॒तम् । वास॑ पुनरुथ्सृ॒ष्टः । पु॒न॒रु॒थ्सृ॒ष्टो॑न॒ड्वान् । पु॒न॒रु॒थ्सृ॒ष्ट इति॑ पुनः-उ॒थ्सृ॒ष्टः । अ॒न॒ड्वान्पु॑नरा॒धेय॑स्य । पु॒न॒रा॒धेय॑स्य॒ समृ॑द्ध्यै । पु॒न॒रा॒धेय॒स्येति॑ पुनः-आ॒धेय॑स्य । समृ॑द्ध्यै स॒प्त । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । स॒प्त ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ स॒मिधः॑ । स॒मिध॑स्स॒प्त । स॒मिध॒ इति॑ सम्-इधः॑ । स॒प्त जि॒ह्वाः । जि॒ह्वा इति॑ । इत्य॑ग्निहो॒त्रम् । अ॒ग्नि॒हो॒त्रञ्जु॑होति । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमित्य॑ग्नि-हो॒त्रम् । जु॒होति॒ यत्र॑यत्र । यत्र॑यत्रै॒व । यत्र॑य॒त्रेति॒ यत्र॑-य॒त्र॒ । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ न्य॑क्तम् । न्य॑क्त॒न्ततः॑ । न्य॑क्त॒मिति॒ नि- अ॒क्त॒म्॒ । तत॑ ए॒व । (8)
। ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ वी॒र॒हा । वी॒र॒हा वै । वी॒र॒हेति॑ वीर-हा । वा ए॒षः । ए॒ष दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ॒य्यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निमु॑द्वा॒सय॑ते । उ॒द्वा॒सय॑ते॒ तस्य॑ । उ॒द्वा॒सय॑त॒ इत्यु॑त्-वा॒सय॑ते । तस्य॒ वरु॑णः । वरु॑ण ए॒व । ए॒वर्ण॒यात् । ऋ॒ण॒यादा᳚ग्निवारु॒णम् । ऋ॒ण॒यादित्यृ॑ण-यात् । आ॒ग्नि॒वा॒रु॒णमेका॑दशकपालम् । आ॒ग्नि॒वा॒रु॒णमित्या᳚ग्नि-वा॒रु॒णम् । एका॑दशकपाल॒मनु॑ । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । अनु॒ निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यम् । यञ्च॑ । चै॒व । ए॒व हन्ति॑ । हन्ति॒ यः । यश्च॑ । चा॒स्य॒ । अ॒स्य॒र्ण॒यात् । ऋ॒ण॒यात्तौ । ऋ॒ण॒यादित्यृ॑ण-यात् । तौ भा॑ग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑न प्रीणाति । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । प्री॒णा॒ति॒ न । नार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒ति॒ यज॑मानः । यज॑मान॒ इति॒ यज॑मानः ॥ (9) ॥2॥
भूमि॑र्भू॒म्ना । भू॒म्ना द्यौः । द्यौर्व॑रि॒णा । व॒रि॒णाऽन्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षम्महि॒त्वा । म॒हि॒त्वेति॑ महि-त्वा ॥ उ॒पस्थे॑ ते । उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प-स्थे॒ । ते॒ दे॒वि॒ । दे॒व्य॒दि॒ते॒ । अ॒दि॒ते॒ऽग्निम् । अ॒ग्निम॑न्ना॒दम् । अ॒न्ना॒दम॒न्नाद्या॑य । अ॒न्ना॒दमित्य॑न्न- अ॒दम् । अ॒न्नाद्या॒या । अ॒न्नाद्या॒येत्य॑न्न-अद्या॑य । आ द॑धे । द॒ध॒ इति॑ दधे ॥ आयम् । अ॒यङ्गौः । गौ पृश्निः॑ । पृश्नि॑रक्रमीत् । अ॒क्र॒मी॒दस॑नत् । अस॑नन्मा॒तर᳚म् । मा॒तर॒म्पुनः॑ । पुन॒रिति॒ पुनः॑ ॥ पि॒तर॑ञ्च । च॒ प्र॒यन्न् । प्र॒यन्थ्सुवः॑ । प्र॒यन्निति॑ प्र-यन्न् । सुव॒रिति॒ सुवः॑ ॥ त्रि॒ꣳ॒शद्धाम॑ । धाम॒ वि । विरा॑जति । रा॒ज॒ति॒ वाक् । वाक्प॑त॒ङ्गाय॑ । प॒त॒ङ्गाय॑ शिश्रिये । शि॒श्रि॒य॒ इति॑ शिश्रिये ॥ प्रत्य॑स्य । अ॒स्य॒ व॒ह॒ । व॒ह॒ द्युभिः॑ । द्युभि॒रिति॒ द्यु-भिः॒ ॥ अ॒स्य प्रा॒णात् । प्रा॒णाद॑पान॒ति । प्रा॒णादिति॑ प्र-अ॒नात् । अ॒पा॒न॒त्य॑न्तः । अ॒पा॒न॒तीत्य॑प-अ॒न॒ति । अ॒न्तश्च॑रति । च॒र॒ति॒ रो॒च॒ना । रो॒चनेति॑ रोच॒ना ॥ व्य॑ख्यत् । अ॒ख्य॒न्म॒हि॒षः । म॒हि॒षस्सुवः॑ । सुव॒रिति॒ सुवः॑ ॥ यत्त्वा᳚ । त्वा॒ क्रु॒द्धः। (10)
क्रु॒द्ध प॑रो॒वप॑ । प॒रो॒वप॑ म॒न्युना᳚ । प॒रो॒वपेति॑ परा-उ॒वप॑ । ॒म॒न्युना॒ यत् । यदव॑र्त्या । अव॒र्त्येत्यव॑र्त्या ॥ सु॒कल्प॑मग्ने । सु॒कल्प॒मिति॑ सु-कल्प᳚म् । अ॒ग्ने॒ तत् । तत्तव॑ । तव॒ पुनः॑ । पुन॑स्त्वा । त्वोत् । उद्दी॑पयामसि । दी॒प॒या॒म॒सी॒ति॑ दीपयामसि ॥ यत्ते᳚ । ते॒ म॒न्युप॑रोप्तस्य । म॒न्युप॑रोप्तस्य पृथि॒वीम् । म॒न्युप॑रो॒प्तस्येति॑ म॒न्यु-प॒रो॒प्त॒स्य॒ । पृ॒थि॒वीमनु॑ । अनु॑ दध्व॒से । द॒ध्व॒स इति॑ दध्व॒से ॥ आ॒दि॒त्या विश्वे᳚ । विश्वे॒ तत् । तद्दे॒वाः । दे॒वा वस॑वः । वस॑वश्च । च॒ स॒माभ॑रन्न् । स॒माभ॑र॒न्निति॑ सम्-आभ॑रन्न् ॥ मनो॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्जुषताम् । जु॒ष॒ता॒माज्य᳚म् । आज्यँ॒व्विच्छि॑न्नम् । विच्छि॑न्नँय्य॒ज्ञम् । विच्छि॑न्न॒मिति॒ वि-छि॒न्न॒म् । य॒ज्ञꣳ सम् । समि॒मम् । इ॒मन्द॑धातु । द॒धा॒त्विति॑ दधातु ॥ बृह॒स्पति॑स्तनुताम् । त॒नु॒ता॒मि॒मम् । इ॒मन्नः॑ । नो॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा इ॒ह । इ॒ह मा॑दयन्ताम् । मा॒द॒य॒न्ता॒मिति॑ मादयन्ताम् ॥ स॒प्त ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ स॒मिधः॑ । स॒मिध॑स्स॒प्त । स॒मिध॒ इति॑ सम्-इधः॑ । स॒प्त जि॒ह्वाः । जि॒ह्वास्स॒प्त । स॒प्त ऋष॑यः। (11)
ऋष॑यस्स॒प्त । स॒प्त धाम॑ । धाम॑ प्रि॒याणि॑ । प्रि॒याणीति॑ प्रि॒याणि॑ ॥ स॒प्त होत्राः᳚ । होत्राः᳚ सप्त॒धा । स॒प्त॒ धात्वा᳚ । स॒प्त॒धेति॑ सप्त-धा । त्वा॒ य॒ज॒न्ति॒ । य॒ज॒न्ति॒ स॒प्त । स॒प्त योनी᳚ । योनी॒रा । आ पृ॑णस्व । पृ॒ण॒स्वा॒ घृ॒तेन॑ । घृ॒तेनेति॑ घृ॒तेन॑ ॥ पुन॑रू॒र्जा । ऊ॒र्जा नि । नि व॑र्तस्व । व॒र्त॒स्व॒ पुनः॑ । पुन॑रग्ने । अ॒ग्न॒ इ॒षा । इ॒षायु॑षा । आयु॒षेत्यायु॑षा ॥ पुन॑र्नः । न॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वतः॒ इति॑ वि॒श्वतः॑ ॥ स॒ह र॒य्या । र॒य्या नि । नि व॑र्तस्व । व॒र्त॒स्वाग्ने᳚ । अग्ने॒ पिन्व॑स्व । पिन्व॑स्व॒ धार॑या । धार॒येति॒ धार॑या ॥ वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वफ्स्नि॒येति॑ वि॒श्व-फ्स्नि॒या॒ । वि॒श्वत॒स्परि॑ । परीति॒ परि॑ ॥ लेक॒स्सले॑कः । सले॑कस्सु॒लेकः॑ । सले॑क॒ इति॒ स-ले॒कः॒ । सु॒लेक॒स्ते । सु॒लेक॒ इति॑ सु-लेकः॑ । ते नः॑ । न॒ आ॒दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या आज्य᳚म् । आज्य॑ञ्जुषा॒णाः । जु॒षा॒णा वि॑यन्तु । वि॒य॒न्तु॒ केतः॑ । केत॒स्सके॑तः । सके॑तस्सु॒केतः॑ । सके॑त॒ इति॒ स-के॒तः॒ । सु॒केत॒स्ते । सु॒केत॒ इति॑ सु-केतः॑ । ते नः॑ । न॒ आ॒दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या आज्य᳚म् । आज्य॑ञ्जुषा॒णाः । जु॒षा॒णा वि॑यन्तु । वि॒य॒न्तु॒ विव॑स्वान् । विव॑स्वा॒ꣳ॒ अदि॑तिः । अदि॑ति॒र्देव॑जूतिः । देव॑जूति॒स्ते । देव॑जूति॒रिति॒ देव॑-जू॒तिः॒ । ते नः॑ । न॒ आ॒दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या आज्य᳚म् । आज्य॑ञ्जुषा॒णाः । जु॒षा॒णा वि॑यन्तु । वि॒य॒न्त्विति॑ वियन्तु (12) ॥
भूमि॑र्भू॒म्ना । भू॒म्ना द्यौः । द्यौर्व॑रि॒णा । व॒रि॒णेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒शिषा᳚ । आ॒शिषै॒व । आ॒शिषेत्या᳚-शिषा᳚ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मा । आध॑त्ते । ध॒त्ते॒ स॒र्पाः । स॒र्पा वै । वै जीर्य॑न्तः । जीर्य॑न्तोऽमन्यन्त । अ॒म॒न्य॒न्त॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तङ्क॑स॒र्णीरः॑ । क॒स॒र्णीर॑ काद्रवे॒यः । का॒द्र॒वे॒यो मन्त्र᳚म् । मन्त्र॑मपश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्ततः॑ । ततो॒ वै । वै ते । ते जी॒र्णाः । जी॒र्णास्त॒नूः । त॒नूरप॑ । अपा᳚घ्नत । अ॒घ्न॒त॒ स॒र्प॒रा॒ज्ञियाः᳚ । स॒र्प॒रा॒ज्ञिया॑ ऋ॒ग्भिः । स॒र्प॒रा॒ज्ञिया॒ इति॑ सर्प-रा॒ज्ञियाः᳚ । ऋ॒ग्भिर्गार्ह॑पत्यम् । ऋ॒ग्भिरित्यृ॑क्-भिः । गार्ह॑पत्य॒मा । गार्ह॑पत्य॒मिति॒ गार्ह॑-प॒त्य॒म् । आ द॑धाति । द॒धा॒ति॒ पु॒न॒र्न॒वम् । पु॒न॒र्न॒वमे॒व । पु॒न॒र्नवमिति॑ पुनः-न॒वम् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒जर᳚म् । अ॒जर॑ङ्कृ॒त्वा । *कृ॒त्वाऽऽध॑त्ते । आ ध॑त्ते । ध॒त्तेऽथो᳚ । अथो॑ पू॒तम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । पू॒तमे॒व । ए॒व पृ॑थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीम॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒न्न । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । नोप॑ । उपा॑नमत् । अ॒न॒म॒थ्सा । सैतम् । ए॒तम्मन्त्र᳚म्। (13)
मन्त्र॑मपश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्त॒तः॑ । ततो॒ वै । वै ताम् । ताम॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मुप॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । उपा॑नमत् । अ॒न॒म॒द्यत् । यथ्स॑र्परा॒ज्ञियाः᳚ । स॒र्प॒रा॒ज्ञिया॑ ऋ॒ग्भिः । स॒र्प॒रा॒ज्ञिया॒ इति॑ सर्प-रा॒ज्ञियाः᳚ । ऋ॒ग्भिर्गार्ह॑पत्यम् । ऋ॒ग्भिरित्यृ॑क्-भिः । गार्ह॑पत्यमा॒दधा॑ति । गार्ह॑पत्य॒मिति॒ गार्ह॑-प॒त्य॒म् । आ॒दधा᳚त्य॒न्नाद्य॑स्य । आ॒दधा॒तीत्या᳚-दधा॑ति । अ॒न्नाद्य॒स्याव॑रुद्ध्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न-अद्य॑स्य । अव॑रुद्ध्या॒ अथो᳚ । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ । अथो॑ अ॒स्याम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । अ॒स्यामे॒व । ए॒वैन᳚म् । एन॒म्प्रति॑ष्ठितम् । प॑तिष्ठित॒मा । प॑तिष्ठित॒मिति॒ प॑ति-स्थि॒त॒म् । आ ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ यत् । यत्त्वा᳚ । त्वा॒ क्रु॒द्धः । क्रु॒द्ध प॑रो॒वप॑ । प॒रो॒वपेति॑ । प॒रो॒वपेति॑ परा-उ॒वप॑ । इत्या॑ह । आ॒हाप॑ । अप॑ह्नुते । ह्नु॒त॒ ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ तत् । तत्पुनः॑ । पुन॑स्त्वा । त्वोत् । उद्दी॑पयामसि । दी॒प॒या॒म॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सम् । समि॑न्धे । इ॒न्ध॒ ए॒व । ए॒वैन॑म् । ए॒नँ॒य्यत् । यत्ते᳚ । ते॒ म॒न्युप॑रोप्तस्य । म॒न्युप॑रोप्त॒स्येति॑ । म॒न्युप॑रोप्त॒स्येति॑ म॒न्यु-प॒रो॒प्त॒स्य॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भिरे॒व । ए॒वैन᳚म् । (14)
ए॒न॒ꣳ॒ सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ वि । वि वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञश्छि॑द्यते । छि॒द्य॒ते॒ यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निमु॑द्वा॒सय॑ते । उ॒द्वा॒सय॑ते॒ बृह॒स्पति॑वत्या । उ॒द्वा॒सय॑त॒ इत्यु॑त्- वा॒सय॑ते । बृह॒स्पति॑वत्य॒र्चा । बृह॒स्पति॑व॒त्येति॒ बृह॒स्पति॑-व॒त्या॒ । ऋ॒चोप॑ । उप॑तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ सम् । सन्द॑धाति । द॒धा॒ति॒ विच्छि॑न्नम् । विच्छि॑न्नँय्य॒ज्ञम् । विच्छि॑न्न॒मिति॒ वि-छि॒न्न॒म् । य॒ज्ञꣳ सम् । समि॒मम् । इ॒मन्द॑धातु । द॒धा॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सन्त॑त्यै । सन्त॑त्यै॒ विश्वे᳚ । सन्त॑त्या॒ इति॒ सम्-त॒त्यै॒ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा इ॒ह । इ॒हमा॑दयन्ताम् । मा॒द॒य॒न्ता॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स॒न्तत्य॑ । स॒न्तत्ये॒व । स॒न्तत्येति॑ सम्-तत्य॑ । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्योऽनु॑ । अनु॑ दिशति । दि॒श॒ति॒ स॒प्त । स॒प्त ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ स॒मिधः॑ । स॒मिध॑स्स॒प्त । स॒मिध॒ इति॑ सम्-इधः॑ । स॒प्त॒ जि॒ह्वाः । जि॒ह्वा इति॑ । (15)
“इत्या॑ह । आ॒ह॒ स॒प्तस॑प्त । स॒प्तस॑प्त॒ वै । स॒प्तस॒प्तेति॑ स॒प्त-स॒प्त॒ । वै स॑प्त॒धा । स॒प्त॒धाग्नेः । स॒प्त॒धेति॑ स॒प्त-धा । अ॒ग्ने प्रि॒याः । प्रि॒यास्त॒नुवः॑ । त॒नुव॒स्ताः । ता ए॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ पुनः॑ । पुन॑रू॒र्जा । ऊ॒र्जा स॒ह । स॒ह र॒य्या । र॒य्येति॑ । इत्य॒भितः॑ । अ॒भित॑ पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॒माहु॑ती । आहु॑ती जुहोति । आहु॑ती॒ इत्या-हु॒ती॒ । जु॒हो॒ति॒ यज॑मानम् । यज॑मानमे॒व । ए॒वोर्जा । ऊ॒र्जा च॑ । च॒ र॒य्या । र॒य्या च॑ । चो॒भ॒यतः॑ । उ॒भ॒यत॒ परि॑ । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्या॒दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या वै । वा अ॒स्मात् । अ॒स्माल्लो॒कात् । लो॒काद॒मुम् । अ॒मुँल्लो॒कम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्ते । ते॑ऽमुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के वि । व्य॑तृष्यन्न् । अ॒तृ॒ष्य॒न्ते । त इ॒मम् । इ॒मँल्लो॒कम् । लो॒कम्पुनः॑ । पुन॑रभ्य॒वेत्य॑ । अ॒भ्य॒वेत्या॒ग्निम् । अ॒भ्य॒वेत्येत्य॑भि-अ॒वेत्य॑ । अ॒ग्निमा॒धाय॑ । आ॒धायै॒तान् । आ॒धायेत्या᳚-धाय॑ । ए॒तान् होमान् । होमा॑नजुहवुः । अ॒जु॒ह॒वु॒स्ते । त आ᳚र्ध्नुवन्न् । आ॒र्ध्नु॒व॒न्ते । ते सु॑व॒र्गम् । स॒॒वर्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्॒, यः । य प॑रा॒चीन᳚म् । प॒रा॒चीन॑म्पुनरा॒धेया᳚त् । पु॒न॒रा॒धेया॑द॒ग्निम् । पु॒न॒रा॒धेया॒दिति॑ पुनः-आ॒धेया᳚त् । अ॒ग्निमा॒दधी॑त । आ॒दधी॑त॒ सः । आ॒दधी॒तेत्या᳚-दधी॑त । स ए॒तान् । ए॒तान् होमान्॑ । होमा᳚ञ्जुहुयात् । जु॒हु॒या॒द्याम् । यामे॒व । ए॒वादि॒त्याः । आ॒दि॒त्या ऋद्धि᳚म् । ऋद्धि॒मार्ध्नु॑वन्न् । आर्ध्नु॑व॒न्ताम् । तामे॒व । ए॒वर्ध्नो॑ति । ऋ॒ध्नो॒तीत्यृ॑ध्नोति (16) ॥4॥”
उ॒प॒प्र॒यन्तो॑ अध्व॒रम् । उ॒प॒प्र॒यन्त॒ इत्यु॑प-प्र॒यन्तः॑ । अ॒ध्व॒रम्मन्त्र᳚म् । मन्त्रँ॑व्वोचेम । वो॒चे॒मा॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नय॒ इत्य॒ग्नये᳚ ॥ आ॒रे अ॒स्मे । अ॒स्मे च॑ । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । च॒ शृ॒ण्व॒ते । शृ॒ण्व॒त इति॑ शृण्व॒ते ॥ अ॒स्य प्र॒त्नाम् । प्र॒त्नामनु॑ । अनु॒ द्युत᳚म् । द्युतꣳ॑ शु॒क्रम् । शु॒क्रन्दु॑दुह्रे । दु॒दु॒ह्रे अह्र॑यः । अह्र॑य॒ इत्यह्र॑यः ॥ पय॑स्सहस्र॒साम् । स॒ह॒स्र॒सामृषि᳚म् । स॒ह॒स्र॒सामिति॑ सहस्र-साम् । ऋषि॒ मित्यृषि᳚म् ॥ अ॒ग्निर्मू॒र्धा । मू॒र्धा दि॒वः । दि॒व क॒कुत् । क॒कुत्पतिः॑ । पति॑ पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या अ॒यम् । अ॒यमित्य॒यम् ॥ अ॒पाꣳ रेताꣳ॑सि । रेताꣳ॑सि जिन्वति । जि॒न्व॒तीति॑ जिन्वति ॥ अ॒यमि॒ह । इ॒ह प्र॑थ॒मः । प्र॒थ॒मो धा॑यि । धा॒यि॒ धा॒तृभिः॑ । धा॒तृभि॒र्र्होता᳚ । धा॒तृभि॒रिति॑ धा॒तृ-भिः॒ । होता॒ यजि॑ष्ठः । यजि॑ष्ठो अध्व॒रेषु॑ । अ॒ध्व॒रेष्टीड्यः॑ । ईड्य॒ इतीड्यः॑ ॥ यम॑प्नवानः । अप्न॑वानो॒ भृग॑वः । भृग॑वो विरुरु॒चुः । वि॒रु॒रु॒चुर्वने॑षु । वि॒रु॒रु॒चुरिति॑ वि-रु॒रु॒चुः । वने॑षु चि॒त्रम् । चि॒त्रँव्वि॒भुव᳚म् । वि॒भुवँ॑व्वि॒शे वि॑शे । वि॒भुव॒मिति॑ वि-भुव᳚म् । वि॒शे वि॑श॒ इति॑ वि॒शे-वि॒शे॒ ॥ उ॒भा वा᳚म् । वा॒मि॒न्द्रा॒ग्नी॒ । इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ आ॒हु॒वध्यै᳚ । इ॒न्दा॒॒ग्नी इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी॒ । आ॒हु॒वध्या॑ उ॒भा। (17)
। उ॒भा राध॑सः । राध॑सस्स॒ह । स॒ह मा॑द॒यध्यै᳚ । मा॒द॒यध्या॒ इति॑ माद॒यध्यै᳚ ॥ उ॒भा दा॒तारौ᳚ । दा॒तारा॑वि॒षाम् । इ॒षाꣳ र॑यी॒णाम् । र॒यी॒णामु॒भा । उ॒भा वाज॑स्य । वाज॑स्य सा॒तये᳚ । सा॒तये॑ हुवे । हु॒वे॒ वा॒म् । वा॒म् इति॑ वाम् ॥ अ॒यन्ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑र् ऋ॒त्वियः॑ । ऋ॒त्वियो॒ यतः॑ । यतो॑ जा॒तः । जा॒तो अरो॑चथाः । अरो॑चथा॒ इत्यरो॑चथाः ॥ तञ्जा॒नन्न् । जा॒नन्न॑ग्ने । अ॒ग्न॒ आ । आरो॑ह । रो॒हाथ॑ । अथा॑ नः । नो॒ व॒र्ध॒य॒ । व॒र्ध॒या॒ र॒यिम् । र॒यिमिति॑ र॒यिम् ॥ अग्न॒ आयूꣳ॑षि । आयूꣳ॑षि पवसे । प॒व॒स॒ आ । आ सु॑व । सु॒वोर्ज᳚म् । ऊ॒र्ज॒मिष᳚म् । इष॑ञ्च । च॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ आ॒रे बा॑धस्व । बा॒ध॒स्व॒ दु॒च्छुना᳚म् । दु॒च्छुना॒मिति॑ दु॒च्छुना᳚म् ॥ अग्ने॒ पव॑स्व । पव॑स्व॒ स्वपाः᳚ । स्वपा॑ अ॒स्मे । स्वपा॒ इति॑ सु-अपाः᳚ । अ॒स्मे वर्चः॑ । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । वर्च॑स्सु॒वीर्य᳚म् । सु॒वीर्य॒मिति॑ सु-वीर्य᳚म् ॥ दध॒त्पोष᳚म् । पोषꣳ॑ र॒यिम् । र॒यिम्मयि॑ ।(18)
मयीति॒ मयि॑ ॥ अग्ने॑ पावक । पा॒व॒क॒ रो॒चिषा᳚ । रो॒चिषा॑ म॒न्द्रया᳚ । म॒न्द्रया॑ देव । दे॒व॒ जि॒ह्वया᳚ । जि॒ह्वये॒ति॑ जि॒ह्वया᳚ ॥ आ दे॒वान् । दे॒वान् व॑ख्षि । व॒ख्षि॒ यख्षि॑ । यख्षि॑ च । चेति॑ च ॥ स नः॑ । न॒ पा॒व॒क॒ । पा॒व॒क॒ दी॒दि॒वः॒ । दी॒दि॒वोऽग्ने᳚ । अग्ने॑ दे॒वान् । दे॒वाꣳ इ॒ह । इ॒हा । आव॑ह । व॒हेति॑ वह ॥ उप॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ ह॒विः । ह॒विश्च॑ । च॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ अ॒ग्निश्शुचि॑व्रततमः । शुचि॑व्रततम॒श्शुचिः॑ । शुचि॑व्रततम॒ इति॒ शुचि॑व्रत- त॒मः॒ । शुचि॒र्विप्रः॑ । विप्र॒श्शुचिः॑ । शुचि॑ क॒विः । क॒वीरिति॑ क॒विः ॥ शुची॑ रोचते । रो॒च॒त॒ आहु॑तः । आहु॑त॒ इत्या-हु॒तः॒ ॥ उद॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ शुच॑यः । शुच॑य॒स्तव॑ । तव॑ शु॒क्राः । शु॒क्रा भ्राज॑न्तः । भ्राज॑न्त ईरते । ई॒र॒त इती॑रते ॥ तव॒ ज्योतीꣳ॑षि । ज्योतीꣳ॑ष्य॒र्चयः॑ । अ॒र्चय॒ इत्य॒र्चयः॑ ॥ आ॒यु॒र्दा अ॑ग्ने । आ॒य॒र्दा इत्या॑युः-दाः । अ॒ग्ने॒ऽसि॒ । अ॒स्यायुः॑ । आयु॑र्मे । मे॒ दे॒हि॒। (19)
दे॒हि॒ व॒र्चो॒दाः । व॒र्चो॒दा अ॑ग्ने । व॒र्चो॒दा इति॑ वर्चः-दाः । अ॒ग्ने॒ऽसि॒ । अ॒सि॒ वर्चः॑ । वर्चो॑ मे । मे॒ दे॒हि॒ । दे॒हि॒ त॒नू॒पाः । त॒नू॒पा अ॑ग्ने । त॒नू॒पा इति॑ तनू-पाः । अ॒ग्ने॒ऽसि॒ । अ॒सि॒ त॒नुव᳚म् । त॒नुव॑म्मे । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒ह्यग्ने᳚ । अ॒ग्ने॒ यत् । यन्मे᳚ । मे॒ त॒नुवाः᳚ । त॒नुवा॑ ऊ॒नम् । ऊ॒नन्तत् । तन्मे᳚ । म॒ आ । आ पृ॑ण । पृ॒ण॒ चित्रा॑वसो । चित्रा॑वसो स्व॒स्ति । चित्रा॑वसो॒ इति॒ चित्र॑-व॒सो॒ । स्व॒स्ति ते᳚ । ते॒ पा॒रम् । पा॒रम॑शीय । अ॒शी॒येन्धा॑नाः । इन्धा॑नास्त्वा । त्वा॒ श॒तम् । श॒तꣳ हिमाः᳚ । हिमा᳚ द्यु॒मन्तः॑ । द्यु॒मन्त॒स्सम् । द्यु॒मन्त॒ इति॑ द्यु-मन्तः॑ । समि॑धीमहि । इ॒धी॒म॒हि॒ वय॑स्वन्तः । वय॑स्वन्तो वय॒स्कृत᳚म् । व॒य॒स्कृतँ॒य्यश॑स्वन्तः । व॒य॒स्कृत॒मिति॑ वयः-कृत᳚म् । यश॑स्वन्तो यश॒स्कृत᳚म् । य॒श॒स्कृतꣳ॑ सु॒वीरा॑सः । य॒श॒स्कृत॒मिति॑ यशः-कृत᳚म् । सु॒वीरा॑सो॒ अदा᳚भ्यम् । सु॒वीरा॑स॒ इति॑ सु-वीरा॑सः । अदा᳚भ्यमि॒त्यदा᳚भ्यम् ॥ अग्ने॑ सपत्न॒दम्भ॑नम् । स॒प॒त्न॒दम्भ॑नँ॒व्वर्षिष्ठे । स॒प॒त्न॒दम्भ॑न॒मिति॑ सपत्न-दम्भ॑नम् । वर्षिष्ठे॒ अधि॑ । अधि॒ नाके᳚ । नाक॒ इति॒ नाके᳚ ॥ सन्त्वम् । त्वम॑ग्ने । अग्ने॒ सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य॒ वर्च॑सा । वर्च॑साऽगथाः । अ॒ग॒था॒स्सम् । समृषी॑णाम् । ऋषी॑णाꣳ स्तु॒तेन॑ । स्तु॒तेन॒ सम् । सम्प्रि॒येण॑ । प्रि॒येण॒ धाम्ना᳚ । धाम्नेति॒ धाम्ना᳚ ॥ त्वम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ सूर्य॑वर्चाः । सूर्य॑वर्चा असि । सूर्य॑वर्चा॒ इति॒ सूर्य॑-व॒र्चाः॒ । अ॒सि॒ सम् । सम्माम् । मामायु॑षा । आयु॑षा॒ वर्च॑सा । वर्च॑सा प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ सृज । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । सृ॒जेति॑ सृज (20) ॥5॥
सम्प॑श्यामि । प॒श्या॒मि॒ प्र॒जाः । प्र॒जा अ॒हम् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒हमिड॑प्रजसः । इड॑प्रजसो मान॒वीः । इड॑प्रजस॒ इतीड॑-प्र॒ज॒सः॒ । मा॒न॒वीरिति॑ मान॒वीः ॥ सर्वा॑ भवन्तु । भ॒व॒न्तु॒ नः॒ । नो॒ गृ॒हे । गृ॒ह इति॑ गृ॒हे ॥ अम्भ॑स्स्थ । स्थाम्भः॑ । अम्भो॑ वः । वो॒ भ॒ख्षी॒य॒ । भ॒ख्षी॒य॒ महः॑ । मह॑स्स्थ । स्थ॒ महः॑ । महो॑ वः । वो॒ भ॒ख्षी॒य॒ । भ॒ख्षी॒य॒ सहः॑ । सह॑स्स्थ । स्थ॒ सहः॑ । सहो॑ वः । वो॒ भ॒ख्षी॒य॒ । भ॒ख्षी॒योर्जः॑ । ऊर्ज॑स्स्थ । स्थोर्ज᳚म् । ऊर्जँ॑व्वः । वो॒ भ॒ख्षी॒य॒ । भ॒ख्षी॒य॒ रेव॑तीः । रेव॑ती॒ रम॑ध्वम् । रम॑ध्वम॒स्मिन् । अ॒स्मिन्लो॒के । लो॒के᳚ऽस्मिन्न् । अ॒स्मिन्गो॒ष्ठे । गो॒ष्ठे᳚ऽस्मिन्न् । गो॒ष्ठ इति॑ गो-स्थे । अ॒स्मिन् ख्षये᳚ । ख्षये॒ऽस्मिन् । अ॒स्मिन् योनौ᳚ । योना॑वि॒ह । इ॒हैव । ए॒वस्त॑ । स्ते॒तः । इ॒तो मा । माऽप॑ । अप॑ गात । गा॒त॒ ब॒ह्वीः । ब॒ह्वीर्मे᳚ । मे॒ भू॒या॒स्त॒ । भू॒या॒स्त॒ स॒ꣳ॒हि॒ता (21)।
स॒ꣳ॒हि॒तासि॑ । स॒ꣳ॒हि॒तेति॑ सम्-हि॒ता । अ॒सि॒ वि॒श्व॒रू॒पीः । वि॒श्व॒रू॒पी रा । वि॒श्व॒रू॒पीरिति॑ विश्व-रू॒पीः । आ मा᳚ । मो॒र्जा । ऊ॒र्जा वि॑श । वि॒शा । आ गौ॑प॒त्येन॑ । गौ॒प॒त्येना । आ रा॒यः । रा॒यस्पोषे॑ण । पोषे॑ण सहस्रपो॒षम् । स॒ह॒स्र॒पो॒षँव्वः॑ । स॒ह॒स्र॒पो॒षमिति॑ सहस्र-पो॒षम् । व॒ पु॒ष्या॒स॒म् । पु॒ष्या॒स॒म्मयि॑ । मयि॑ वः । वो॒ रायः॑ । राय॑श्श्रयन्ताम् । श॒॒यन्ता॒मिति॑ श्रयन्ताम् ॥ उप॑ त्वा । त्वा॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ दि॒वेदि॑वे । दि॒वेदि॑वे॒ दोषा॑वस्तः । दि॒वे दि॑व॒ इति॑ दि॒वे-दि॒वे॒ । दोषा॑वस्तर्धि॒या । दोषा॑वस्त॒रिति॒ दोषा᳚-व॒स्तः॒ । धि॒या व॒यम् । व॒यमिति॑ व॒यम् ॥ नमो॒ भर॑न्तः । भर॑न्त॒ आ । एम॑सि । इ॒म॒सीति॑मसि ॥ राज॑न्तमध्व॒राणा᳚म् । अ॒ध्व॒राणा᳚ङ्गो॒पाम् । गो॒पामृ॒तस्य॑ । गो॒पामिति॑ गो-पाम् । ऋ॒तस्य॒ दीदि॑विम् । दीदि॑वि॒मिति॒ दीदि॑विम् ॥ वर्ध॑मान॒ं॒ स्वे । स्वे दमे᳚ । दम॒ इति॒ दमे᳚ ॥ स नः॑ । न॒ पि॒ता । पि॒तेव॑ । इ॒व॒ सू॒नवे᳚ । सू॒नवेऽग्ने᳚ । अग्ने॑ सूपाय॒नः । सू॒पा॒य॒नो भ॑व । सू॒पा॒य॒न इति॑ सु-उ॒पा॒य॒नः । भ॒वेति॑ भव ॥ सच॑स्वा नः । न॒स्स्व॒स्तये᳚ । स्व॒स्तय॒ इति॑ स्व॒स्तये᳚ ॥ अग्ने॒ त्वम्। (22)
। त्वन्नः॑ । नो॒ अन्त॑मः । अन्त॑म॒ इत्यन्त॑मः ॥ उ॒त त्रा॒ता । त्रा॒ता शि॒वः । शि॒वो भ॑व । भ॒व॒व॒रू॒थ्यः॑ । व॒रू॒थ्य इति॑ वरू॒थ्यः॑ ॥ तन्त्वा᳚ । त्वा॒ शो॒चि॒ष्ठ॒ । शो॒चि॒ष्ठ॒ दी॒दि॒वः॒ । दी॒दि॒व॒ इति॑ दीदिवः ॥ सु॒म्नाय॑ नू॒नम् । नू॒नमी॑महे । ई॒म॒हे॒ सखि॑भ्यः । सखि॑भ्य इति॒ सखि॑-भ्यः॒ ॥ वसु॑र॒ग्निः । अ॒ग्निर्वसु॑श्रवाः । वसु॑श्रवा॒ इति॒ वसु॑-श्र॒वाः॒ ॥ अच्छा॑नख्षि । न॒ख्षि॒ द्यु॒मत्त॑मः । द्यु॒मत्त॑मो र॒यिम् । द्यु॒मत्त॑म॒ इति॑ द्यु॒मत्-त॒मः॒ । र॒यिन्दाः᳚ । दा॒ इति॑ दाः ॥ ऊ॒र्जा वः॑ । व॒ प॒श्या॒मि॒ । प॒श्या॒म्यू॒र्जा । ऊ॒र्जा मा᳚ । मा॒ प॒श्य॒त॒ । प॒श्य॒त॒ रा॒यः । रा॒यस्पोषे॑ण । पोषे॑ण वः । व॒ प॒श्या॒मि॒ । प॒श्या॒मि॒ रा॒यः । रा॒यस्पोषे॑ण । पोषे॑ण मा । मा॒ प॒श्य॒त॒ । प॒श्य॒तेडाः᳚ । इडाः᳚ स्थ । स्थ॒ म॒धु॒कृतः॑ । म॒धु॒कृत॑स्स्यो॒नाः । म॒धु॒कृत॒ इति॑ मधु-कृतः॑ । स्यो॒ना मा । मा । आ वि॑शत । वि॒श॒तेराः᳚ । इरा॒ मदः॑ । मद॒ इति॒ मदः॑ ॥ स॒ह॒स्र॒पो॒षँव्वः॑ । स॒ह॒स्र॒पो॒षमिति॑ सहस्र-पो॒षम् । व॒ पु॒ष्या॒स॒म् । पु॒ष्या॒स॒म्मयि॑। (23)
मयि॑ वः । वो॒ रायः॑ । राय॑श्श्रयन्ताम् । श्र॒य॒न्ता॒मिति॑ श्रयन्ताम् ॥ तथ्स॑वि॒तुः । स॒वि॒तुर्वरे᳚ण्यम् । वरे᳚ण्य॒म्भर्गः॑ । भर्गो॑ दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ धीमहि । धी॒म॒ही॒ति॑ धीमहि ॥ धियो॒ यः । यो नः॑ । न॒ प्र॒चो॒दया᳚त् । प्र॒चो॒दया॒दिति॑ प्र-चो॒दया᳚त् ॥ सो॒मान॒ं॒ स्वर॑णम् । स्वर॑णङ्कृणु॒हि । कृ॒णु॒हि ब्र॑ह्मणः । ब्र॒ह्म॒ण॒स्प॒ते॒ । प॒त॒ इति॑ पते ॥ क॒ख्षीव॑न्तँ॒य्यः । क॒ख्षीव॑न्त॒मिति॑ क॒ख्षी-व॒न्त॒म् । य औ॑शि॒जम् । औ॒शि॒जमित्यौ॑शि॒जम् ॥ क॒दाच॒न । च॒न स्त॒रीः । स्त॒रीर॑सि । अ॒सि॒ न । नेन्द्र॑ । इ॒न्द्र॒ स॒श्च॒सि॒ । स॒श्च॒सि॒ दा॒शुषे᳚ । दा॒शुष॒ इति॑ दा॒शुषे᳚ ॥ उपो॒पेत् । उपो॒पेत्युप॑- उ॒प॒ । इन्नु । नु म॑घवन्न् । म॒घव॒न्भूयः॑ । म॒घ॒व॒न्निति॑ मघ-व॒न्न्॒ । भूय॒ इत् । इन्नु । नु ते᳚ । ते॒ दान᳚म् । दान॑न्दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ पृच्यते । पृ॒च्य॒त॒ इति॑ पृच्यते ॥ परि॑ त्वा । त्वा॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ पुर᳚म् । पुरँ॑व्व॒यम् । व॒यँव्विप्र᳚म् । विप्रꣳ॑ सहस्य । स॒ह॒स्य॒ धी॒म॒हि॒ । धी॒म॒हीति॑ धीमहि ॥ धृ॒षद्व॑र्णन्दि॒वेदि॑वे । धृ॒षद्व॑र्ण॒मिति॑ दृ॒षत्-व॒र्ण॒म् । दि॒वेदि॑वे भे॒त्तार᳚म् । दि॒वेदि॑व॒ इति॑ दि॒वे-दि॒वे॒ । भे॒त्तार॑म्भङ्गु॒राव॑तः । भ॒ङ्गु॒राव॑त॒ इति॑ भङ्गु॒र-व॒तः॒ ॥ अग्ने॑ गृहपते । गृ॒ह॒प॒ते॒ सु॒गृ॒ह॒प॒तिः । गृ॒ह॒प॒त॒ इति॑ गृह-प॒ते॒ । सु॒गृ॒ह॒प॒तिर॒हम् । सु॒गृ॒ह॒प॒तिरिति॑ सु-गृ॒ह॒प॒तिः । अ॒हन्त्वया᳚ । त्वया॑ गृ॒हप॑तिना । गृ॒हप॑तिना भूयासम् । गृ॒हप॑ति॒नेति॑ गृ॒ह-प॒ति॒ना॒ । भू॒या॒स॒ꣳ॒ सु॒गृ॒ह॒प॒तिः । सु॒गृ॒ह॒प॒तिर्मया᳚ । सु॒गृ॒ह॒प॒तिरिति॑ सु-गृ॒ह॒प॒तिः । मया॒ त्वम् । त्वङ्गृ॒हप॑तिना । गृ॒हप॑तिना भूयाः । गृ॒हप॑ति॒नेति॑ गृ॒ह-प॒ति॒ना॒ । भू॒या॒श्श॒तम् । श॒तꣳ हिमाः᳚ । हिमा॒स्ताम् । तामा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॒मा । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । आशा॑से । शा॒से॒ तन्त॑वे । तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मतीम् । ज्योति॑ष्मती॒न्ताम् । तामा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॒ मा । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । आशा॑से । शा॒से॒मुष्मै᳚ । अ॒मुष्मै॒ ज्योति॑ष्मतीम् । ज्योति॑ष्मती॒मिति॒ ज्योति॑ष्मतीम् (24) ॥6॥
अय॑ज्ञो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष यः । यो॑ऽसा॒मा । अ॒सा॒मोप॑प्र॒यन्तः॑ । उ॒प॒प्र॒यन्तो॑ अध्व॒रम् । उ॒प॒प्र॒यन्त॒ इत्यु॑प-प्र॒यन्तः॑ । अ॒ध्व॒रमिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स्तोम᳚म् । स्तोम॑मे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ यु॒न॒क्ति॒ । यु॒न॒क्त्युप॑ । उपेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जा । प्र॒जा वै । प्र॒जेति॑ प्र-जा । वै प॒शवः॑ । प॒शव॒ उप॑ । उपे॒मम् । इ॒मँल्लो॒कम् । लो॒कम्प्र॒जाम् । प्र॒जामे॒व । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । ए॒व प॒शून् । प॒शूनि॒मम् । इ॒मँल्लो॒कम् । लो॒कमुप॑ । उपै॑ति । ए॒त्य॒स्य । अ॒स्य प्र॒त्नाम् । प्र॒त्नामनु॑ । अनु॒ द्युत᳚म् । द्युत॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सु॒व॒र्गः । सु॒व॒र्गो वै । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । वै लो॒कः । लो॒क प्र॒त्नः । प्र॒त्नस्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒व लो॒कम् । लो॒कꣳ स॒मारो॑हति । स॒मारो॑हत्य॒ग्निः । स॒मारो॑ह॒तीति॑ सम्-आरो॑हति । अ॒ग्निर्मू॒र्धा । मू॒र्धा दि॒वः । दि॒व क॒कुत् । क॒कुदिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मू॒र्धान᳚म् । मू॒र्धान॑मे॒व। (25)
ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ स॒मा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना᳚ङ्करोति । क॒रो॒त्यथो᳚ । अथो॑ देवलो॒कात् । अथो॒ इत्यथो᳚ । दे॒व॒लो॒कादे॒व । दे॒व॒लो॒कादिति॑ देव-लो॒कात् । ए॒व॒ म॑नुष्यलो॒के । म॒नु॒ष्य॒लो॒के प्रति॑ । म॒नु॒ष्य॒लो॒क इति॑ मनुष्य-लो॒के । प्रति॑तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒त्य॒यम् । अ॒यमि॒ह । इ॒ह प्र॑थ॒मः । प्र॒थ॒मो धा॑यि । दा॒यि॒ धा॒तृभिः॑ । धा॒तृभि॒रिति॑ । धा॒तृभि॒रिति॑ धा॒तृ-भिः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मुख्य᳚म् । मुख्य॑मे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒त्यु॒भा । उ॒भा वा᳚म् । वा॒मि॒न्द्रा॒ग्नी॒ । इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ आहु॒वध्यै᳚ । इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी॒ । आ॒हु॒वध्या॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हौजः॑ । ओजो॒ बल᳚म् । बल॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒यम् । अ॒यन्ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑रृ॒त्वियः॑ । ऋ॒त्विय॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै र॒यिः । र॒यि प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ष॒ड्भिः । ष॒ड्भिरुप॑ । प॒ड्भिरिति॑ षट्-भिः । उप॑तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । (26)
ऋ॒तव॑ ऋ॒तुषु॑ । ऋ॒तुष्वे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ ष॒ड्भिः । ष॒ड्भिरुत्त॑राभिः । प॒ड्भिरिति॑ षट्-भिः । उत्त॑राभि॒रुप॑ । उत्त॑राभि॒रित्यु॑त्-त॒रा॒भिः॒ । उप॑तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ मासाः᳚ । मासाः᳚ सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र ए॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ यथा᳚ । यथा॒ वै । वै पुरु॑षः । पुरु॒षोऽश्वः॑ । अश्वो॒ गौः । गौर्जीर्य॑ति । जीर्य॑त्ये॒वम् । ए॒वम॒ग्निः । अ॒ग्निराहि॑तः । आहि॑तो जीर्यति । आहि॑त॒ इत्या-हि॒तः॒ । जी॒र्य॒ति॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॑ प॒रस्ता᳚त् । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । प॒रस्ता॑दाग्नि पावमा॒नीभिः॑ । आ॒ग्नि॒पा॒व॒मा॒नीभि॒रुप॑ । आ॒ग्नि॒पा॒व॒मा॒नीभि॒रित्या᳚ग्नि-पा॒व॒मा॒नीभिः॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ पु॒न॒र्न॒वम् । पु॒न॒र्न॒वमे॒व । पु॒न॒र्न॒वमिति॑ पुनः-न॒वम् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒जर᳚म् । अ॒जर॑ङ्करोति । क॒रो॒त्यथो᳚ । अथो॑ पु॒नाति॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । पु॒नात्ये॒व । ए॒वोप॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ योगः॑ । योग॑ ए॒व । ए॒वास्य॑ । अस्यै॒षः । ए॒ष उप॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ दमः॑। (27)
दम॑ ए॒व । ए॒वास्य॑ । अस्यै॒षः । ए॒ष उप॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ या॒च्ना । या॒च्नैव । ए॒वास्य॑ । अस्यै॒षा । ए॒षोप॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ यथा᳚ । यथा॒ पापी॑यान् । पापी॑या॒ञ्छ्रेय॑से । श्रेय॑स आ॒हृत्य॑ । आ॒हृत्य॑ नम॒स्यति॑ । आ॒हृत्येत्या᳚-हृत्य॑ । न॒म॒स्यति॑ ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तदा॑यु॒र्धाः । आ॒यु॒र्धा अ॑ग्ने । आ॒यु॒र्दा इत्या॑युः-दाः । अ॒ग्ने॒ऽसि॒ । अ॒स्यायुः॑ । आयु॑र्मे । मे॒ दे॒हि॒ । दे॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒यु॒र्दाः । आ॒यु॒र्दा हि । आ॒यु॒र्दा इत्या॑युः-दाः । ह्ये॑षः । ए॒ष व॑र्चो॒दाः । व॒र्चो॒दा अ॑ग्ने । व॒र्चो॒दा इति॑ वर्चः-दाः । अ॒ग्ने॒ऽसि॒ । अ॒सि॒ वर्चः॑ । वर्चो॑ मे । मे॒ दे॒हि॒ । दे॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ व॒र्चो॒दाः । व॒र्चो॒दा हि । व॒र्चो॒दा इति॑ वर्चः-दाः । ह्ये॑षः । ए॒ष त॑नू॒पाः । त॒नू॒पा अ॑ग्ने । त॒नू॒पा इति॑ तनू-पाः । अ॒ग्ने॒ऽसि॒ । अ॒सि॒ त॒नुव᳚म् । त॒नुव॑म्मे । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ त॒नू॒पाः । (28)
त॒नू॒पा हि । त॒नू॒पा इति॑ तनू-पाः । ह्ये॑षः । ए॒षोऽग्ने᳚ । अग्ने॒ यत् । यन्मे᳚ । मे॒ त॒नुवाः᳚ । त॒नुवा॑ ऊ॒नम् । ऊ॒नन्तत् । तन्मे᳚ । म॒ आ । आ पृ॑ण । पृ॒णेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यत् । यन्मे᳚ । मे॒ प्र॒जायै᳚ । प्र॒जायै॑ पशू॒नाम् । प्र॒जाया॒ इति॑ प्र-जायै᳚ । प॒शू॒नामू॒नम् । ऊ॒नन्तत् । तन्मे᳚ । म॒ आ । आ पू॑रय । पू॒र॒येति॑ । इति॒ वाव । वावैतत् । ए॒तदा॑ह । आ॒ह॒ चित्रा॑वसो । चित्रा॑वसो स्व॒स्ति । चित्रा॑वसो॒ इति॒ चित्र॑-व॒सो॒ । स्व॒स्ति ते᳚ । ते॒ पा॒रम् । पा॒रम॑शीय । अ॒शी॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ रात्रिः॑ । रात्रि॒र्वै । वै चि॒त्राव॑सुः । चि॒त्राव॑सु॒रव्यु॑ष्ट्यै । चि॒त्राव॑सु॒रिति॑ चि॒त्र-व॒सुः॒ । अव्यु॑ष्ट्यै॒ वै । अव्यु॑ष्ट्या॒ इत्यवि॑-उ॒ष्ट्यै॒ । वा ए॒तस्यै᳚ । ए॒तस्यै॑ पु॒रा । पु॒रा ब्रा᳚ह्म॒णाः । ब्रा॒ह्म॒णा अ॑भैषुः । अ॒भै॒षु॒र्व्यु॑ष्टिम् । व्यु॑ष्टिमे॒व । व्यु॑ष्टि॒मिति॒ वि-उ॒ष्टि॒म् । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ इन्धा॑नाः । इन्धा॑नास्त्वा । त्वा॒ श॒तम् । श॒तꣳ हिमाः।᳚ (29)
हिमा॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ श॒तायुः॑ । श॒तायु॒ पुरु॑षः । श॒तायु॒रिति॑ श॒त-आ॒युः॒ । पुरु॑षश्श॒तेन्द्रि॑यः । श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑षि । श॒तेन्द्रि॑य॒ इति॑ श॒त-इ॒न्द्रि॒यः॒ । आयु॑ष्ये॒व । ए॒वेन्द्रि॒ये । इ॒न्द्रि॒ये प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒त्ये॒षा । ए॒षा वै । वै॒ सू॒र्मी । सू॒र्मी कर्ण॑कावती । कर्ण॑कावत्ये॒तया᳚ । कर्ण॑काव॒तीति॒ कर्ण॑क-व॒ती॒ । ए॒तया॑ह । ह॒ स्म॒ । स्म॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वा असु॑राणाम् । असु॑राणाꣳ शतत॒र्॒?हान् । श॒त॒त॒र्॒?हाꣳस्तृꣳ॑हन्ति । श॒त॒त॒र्हानिति॑ शत-त॒र्॒?हान् । तृ॒ꣳ॒ह॒न्ति॒ यत् । यदे॒तया᳚ । ए॒तया॑ स॒मिध᳚म् । स॒मिध॑मा॒दधा॑ति । स॒मिध॒मिति॑ सम्-इध᳚म् । आ॒दधा॑ति॒ वज्र᳚म् । आ॒दधा॒तीत्या᳚-दधा॑ति । वज्र॑मे॒व । ए॒वैतत् । ए॒तच्छ॑त॒घ्नीम् । श॒त॒घ्नीँय्यज॑मानः । श॒त॒घ्नीमिति॑ शत-घ्नीम् । यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्याय । भ्रातृ॑व्याय॒ प्र । प्रह॑रति । ह॒र॒ति॒ स्तृत्यै᳚ । स्तृत्या॒ अछ॑म्बट्कारम् । अछ॑म्बट्कार॒ꣳ॒ सम् । अछ॑म्बट्कार॒मित्यछ॑म्बट्-का॒र॒म् । सन्त्वम् । त्वम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य॒ वर्च॑सा । वर्च॑सागथाः । अ॒ग॒था॒ इति॑ । इत्या॑ह । आहै॒तत् । ए॒तत्वम् । त्वमसि॑ । असी॒दम् । इ॒दम॒हम् । अ॒हम्भू॑यासम् । भू॒या॒स॒मिति॑ । इति॒ वाव । वावैतत् । ए॒तदा॑ह । आ॒ह॒ त्वम् । त्वम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ सूर्य॑वर्चाः । सूर्य॑वर्चा असि । सूर्य॑वर्चा॒ इति॒ सूर्य॑-व॒र्चाः॒ । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒वै ताम् । ए॒ता मा । आशा᳚स्ते । शा॒स्त इति॑ शास्ते (30) ॥7॥
सम्प॑श्यामि । प॒श्या॒मि॒ प्र॒जाः । प्र॒जा अ॒हम् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒हमिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒याव॑न्तः । याव॑न्त ए॒व । ए॒व ग्रा॒म्याः । ग्रा॒म्या प॒शवः॑ । प॒शव॒स्तान् । ताने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑रुन्धे । रु॒न्धेऽम्भः॑ । अम्भ॑स्स्थ । स्थाम्भः॑ । अम्भो॑ वः । वो॒ भ॒ख्षी॒य॒ । भ॒ख्षी॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒हाम्भः॑ । अम्भो॒ हि । ह्ये॑ताः । ए॒तामहः॑ । मह॑स्स्थ । स्थ॒ महः॑ । महो॑ वः । वो॒ भ॒ख्षी॒य॒ । भ॒ख्षी॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ महः॑ । महो॒ हि । ह्ये॑ताः । ए॒तास्सहः॑ । सह॑ स्थ । स्थ॒ सहः॑ । सहो॑ वः । वो॒ भ॒ख्षी॒य॒ । भ॒ख्षी॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सहः॑ । सहो॒ हि । ह्ये॑ताः । ए॒ता ऊर्जः॑ । ऊर्ज॑ स्थ । स्थोर्ज᳚म् । ऊर्जँ॑व्वः । वो॒ भ॒ख्षी॒य॒ । भ॒ख्षी॒येति॑ । इत्या॑ह। (31)
। आ॒होर्जः॑ । ऊर्जो॒ हि । ह्ये॑ताः । ए॒ता रेव॑तीः । रेव॑ती॒ रम॑ध्वम् । रम॑ध्व॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै रे॒वतीः᳚ । रे॒वतीः᳚ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वात्मन् । आ॒त्मन्र॑मयते । र॒म॒य॒त॒ इ॒ह । इ॒हैव । ए॒वस्त । स्ते॒तः । इ॒तो मा । माप॑ । अप॑ गात । गा॒तेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ध्रु॒वाः । ध्रु॒वा॒ ए॒व । ए॒वैनाः᳚ । ए॒ना॒ अन॑पगाः । अन॑पगा कुरुते । अन॑पगा॒ इत्यन॑पा-गाः॒ । कु॒रु॒त॒ इ॒ष्ट॒क॒चित् । इ॒ष्ट॒क॒चिद्वै । इ॒ष्ट॒क॒चिदिती᳚ष्टक-चित् । वा अ॒न्यः । अ॒न्यो᳚ऽग्निः । अ॒ग्नि प॑शु॒चित् । प॒शु॒चिद॒न्यः । प॒शु॒चिदिति॑ पशु-चित् । अ॒न्यस्सꣳ॑हि॒ता । स॒ꣳ॒हि॒तासि॑ । स॒ꣳ॒हि॒तेति॑ सम्-हि॒ता । अ॒सि॒ वि॒श्व॒रू॒पीः । वि॒श्व॒रू॒पीरिति॑ । वि॒श्व॒रू॒पीरिति॑ विश्व-रू॒पीः । इति॑ व॒थ्सम् । व॒थ्सम॒भि । अ॒भि॑मृशति । मृ॒श॒त्युप॑ । उपै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्ध॒त्ते॒ । ध॒त्ते॒ प॒शु॒चित᳚म् । प॒शु॒चित॑मेनम् । प॒शु॒चित॒मिति॑ पशु-चित᳚म् । ए॒न॒ङ्कु॒रु॒ते॒ । कु॒रु॒ते॒ प्र । प्र वै। (32)
वा ए॒षः । ए॒षो᳚ऽस्मात् । अ॒स्माल्लो॒कात् । लो॒काच्च्य॑वते । च्य॒व॒ते॒ यः । य आ॑हव॒नीय᳚म् । आ॒ह॒व॒नीय॑मुप॒तिष्ठ॑ते । आ॒ह॒व॒नीय॒मित्या᳚-ह॒व॒नीय॑म् । उ॒प॒तिष्ठ॑ते॒ गार्हपत्यम् । उप॑तिष्ठत॒म् इत्य॑प-तिष्ठ॑ते । गार्ह॑पत्य॒मुप॑ । गार्ह॑पत्य॒मिति॒ गार्ह॑-प॒त्य॒म् । उप॑तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒तेऽस्मिन्न् । अ॒स्मिन्नॆ॒व । ए॒वलो॒के । लो॒के प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒त्यथो᳚ । अथो॒ गार्ह॑पत्याय । अथो॒ इत्यथो᳚ । गार्ह॑पत्यायै॒व । गार्ह॑पत्या॒येति॒ गार्ह॑-प॒त्या॒य॒ । ए॒व नि । निह्नु॑ते । ह्नु॒ते॒ गा॒य॒त्रीभिः॑ । गा॒य॒त्रीभि॒रुप॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ तेजः॑ । तेजो॒ वै । वै गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री तेजः॑ । तेज॑ ए॒व । ए॒वात्मन् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्तेऽथो᳚ । अथो॒ यत् । अथो॒ इत्यथो᳚ । यदे॒तम् । ए॒तन्तृ॒चम् । तृ॒चम॒न्वाह॑ । अ॒न्वाह॒ सन्त॑त्यै । अ॒न्वाहेत्य॑नु-आह॑ । सन्त॑त्यै॒ गार्ह॑पत्यम् । सन्त॑त्या॒ इति॒ सम्-त॒त्यै॒ । गार्ह॑पत्यँ॒व्वै । गार्ह॑पत्य॒मिति॒ गार्ह॑-प॒त्य॒म् । वा अनु॑ । अनु॑ द्वि॒पादः॑ । द्वि॒पादो॑ वी॒राः । द्वि॒पाद॒ इति॑ द्वि-पादः॑ । वी॒रा प्र । प॑जायन्ते । जा॒य॒न्ते॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्द्वि॒पदा॑भिः । द्वि॒पदा॑भि॒गार्ह॑पत्यम् । द्वि॒पदा॑भि॒रिति॑ द्वि-पदा॑भिः । गार्ह॑पत्यमुप॒ तिष्ठ॑ते । गार्ह॑पत्य॒मिति॒ गार्ह॑-प॒त्य॒म् । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ आ । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प-तिष्ठ॑ते। (33)
। आस्य॑ । अ॒स्य॒ वी॒रः । वी॒रो जा॑यते । जा॒य॒त॒ ऊ॒र्जा । ऊ॒र्जा वः॑ । व॒ प॒श्या॒मि॒ । प॒श्या॒म्यू॒र्जा । ऊ॒र्जा मा᳚ । मा॒ प॒श्य॒त॒ । प॒श्य॒तेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒वैताम् । ए॒तामा । आशा᳚स्ते । शा॒स्ते॒ तत् । तथ्स॑वि॒तुः । स॒वि॒तुर्वरे᳚ण्यम् । वरे᳚ण्य॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रसू᳚त्यै । प्रसू᳚त्यै सो॒मान᳚म् । प्रसू᳚त्या॒ इति॒ प्र-सू॒त्यै॒ । सो॒मान॒ं॒ स्वर॑णम् । स्वर॑ण॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सो॒म॒पी॒थम् । सो॒म॒पी॒थमे॒व । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम-पी॒थम् । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ कृ॒णु॒हि । कृ॒णु॒हि ब्र॑ह्मणः । ब्र॒ह्म॒ण॒स्प॒ते॒ । पत॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब॒॒ह्मव॒र्च॒समे॒व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ क॒दा । क॒दाच॒न । च॒न स्त॒रीः । स्त॒रीर॑सि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ न । न स्त॒रीम् । स्त॒रीꣳ रात्रि᳚म् । रात्रिँ॑व्वसति । व॒स॒ति॒ यः। (34)
य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान॒ग्निम् । अ॒ग्निमु॑प॒तिष्ठ॑ते । उ॒प॒तिष्ठ॑ते॒ परि॑ । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प-तिष्ठ॑ते । परि॑ त्वा । त्वा॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ पुर᳚म् । पुरँ॑व्व॒यम् । व॒यमिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प॒रि॒धिम् । प॒रि॒धिमे॒व । प॒रि॒धि॒मिति॑ परि-धिम् । ए॒वैतम् । ए॒तम्परि॑ । परि॑ दधाति । द॒धा॒त्यस्क॑न्दाय । अस्क॑न्दा॒याग्ने᳚ । अग्ने॑ गृहपते । गृ॒ह॒प॒त॒ इति॑ । गृ॒ह॒प॒त॒ इति॑ गृह-प॒ते॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒य॒जुरे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तच्छ॒तम् । श॒तꣳ हिमाः᳚ । हिमा॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ श॒तम् । श॒तन्त्वा᳚ । त्वा॒ हे॒म॒न्तान् । हे॒म॒न्तानि॑न्धिषीय । इ॒न्धि॒षी॒येति॑ । इति॒ वाव । वावैतत् । एतदा॑ह । आ॒ह॒ पु॒त्रस्य॑ । पु॒त्रस्य॒ नाम॑ । नाम॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्य॒न्ना॒दम् । अ॒न्ना॒दमे॒व । अ॒न्ना॒दमित्य॑न्न-अ॒दम् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒ति॒ ताम् । तामा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॒ मा । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । आशा॑से । शा॒से॒ तन्त॑वे । तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मतीम् । ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒द्यस्य॑ । यस्य॑ पु॒त्रः । पु॒त्रो जा॑तः । अजा॑त॒स्स्यात् । स्यात्ते॑ज॒स्वी । ते॒ज॒स्व्ये॑व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी पु॒त्रः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । पु॒त्रो जा॑यते । जा॒य॒ते॒ ताम् । तामा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॒ मा । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । आशा॑से । शा॒से॒ऽमुष्मै᳚ । अ॒मुष्मै॒ ज्योति॑ष्मतीम् । ज्योति॑ष्मति॒मिति॑ । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒द्यस्य॑ । यस्य॑ पु॒त्रः । पु॒त्रो जा॒तः । जा॒तस्स्यात् । स्यात्तेजः॑ । तेज॑ ए॒व । ए॒वास्मिन् । अ॒स्मि॒न्ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सन्द॑धाति । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । द॒धा॒तीति॑ दधाति (35) ॥8॥
अ॒ग्नि॒हो॒त्रञ्जु॑होति । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमित्य॑ग्नि-हो॒त्रम् । जु॒हो॒ति॒ यत् । यदे॒व । ए॒व किम् । किञ्च॑ । च॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य॒ स्वम् । स्वन्तस्य॑ । तस्यै॒व । ए॒व तत् । तद्रेतः॑ । रेत॑स्सिञ्चति । सि॒ञ्च॒ति॒ प्र॒जन॑ने । प्र॒जन॑ने प्र॒जन॑नम् । प्र॒जन॑न॒ इति॑ प्र-जन॑ने । प्र॒जन॑न॒ꣳ॒ हि । प्र॒जन॑न॒मिति॑ प्र-जन॑नम् । हि वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निरथ॑ । अथौष॑धीः । ओष॑धी॒रन्त॑गताः । अन्त॑गता दहति । अन्त॑गता॒ इत्यन्त॑-ग॒ताः॒ । द॒ह॒ति॒ताः । तास्ततः॑ । ततो॒ भूय॑सीः । भूय॑सी॒ प्र । प्रजा॑यन्ते । जा॒य॒न्ते॒ यत् । यथ्सा॒यम् । सा॒यञ्जु॒होति॑ । जु॒होति॒ रेतः॑ । रेत॑ ए॒व । ए॒व तत् । तथ्सि॑ञ्चति । सि॒ञ्च॒ति॒ प्र । प्रैव । ए॒व प्रा॑त॒स्तने॑न । प्रा॒त॒स्तने॑न जनयति । प्रा॒त॒स्तने॒नेति॑ प्रातः-तने॑न । ज॒न॒य॒ति॒ तत् । तद्रेतः॑ । रेत॑स्सि॒क्तम् । सि॒क्तन्न । न त्वष्ट्रा᳚ । त्व॒ष्ट्रा॒ वि॑कृतम् । अवि॑कृत॒म्प्र । अवि॑कृत॒मित्यवि॑-कृ॒त॒म् । प्रजा॑यते । जा॒य॒ते॒ या॒व॒च्छः । या॒व॒च्छो वै । या॒व॒च्छ इति॑ यावत्-शः । वै रेत॑सः । रेत॑सस्सि॒क्तस्य॑ । सि॒क्तस्य॒ त्वष्टा।᳚ (36)
त्वष्टा॑ रू॒पाणि॑ । रू॒पाणि॑ विक॒रोति॑ । वि॒क॒रोति॑ ताव॒च्छः । वि॒क॒रोतीति॑ वि-क॒रोति॑ । ताव॒च्छो वै । ता॒व॒च्छ इति॑ तावत्-शः । वै तत् । तत्प्र । प्र जा॑यते । जा॒य॒त॒ ए॒षः । ए॒ष वै । वै दैव्यः॑ । दैव्य॒स्त्वष्टा᳚ । त्वष्टा॒ यः । यो यज॑ते । यज॑ते ब॒ह्वीभिः॑ । ब॒ह्वीभि॒रुप॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ रेत॑सः । रेत॑स ए॒व । ए॒व सि॒क्तस्य॑ । सि॒क्तस्य॑ बहु॒शः । ब॒हु॒शो रू॒पाणि॑ । ब॒हु॒श इति॑ बहु-शः । रू॒पाणि॒ वि । वि क॑रोति । क॒रो॒ति॒ सः । स प्र । प्रैव । ए॒व जा॑यते । जा॒य॒ते॒ श्वश्श्वः॑ । श्वश्वो॒ भूयान् । श्वश्व॒ इति॒ श्वः-श्वः॒ । भूया᳚न्भवति । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान॒ग्निम् । अ॒ग्निमु॑प॒तिष्ठ॑ते । उ॒प॒तिष्ठ॒तेऽहः॑ । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प-तिष्ठ॑ते । अह॑र्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मासी᳚त् । आसी॒द्रात्रिः॑ । रात्रि॒रसु॑राणाम् । असु॑राणा॒न्ते । तेऽसु॑राः । असु॑रा॒ यत् । यद्दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ᳚व्वि॒त्तम् । वि॒त्तँव्वेद्य᳚म् । वेद्य॒मासी᳚त् । आसी॒त्तेन॑ । तेन॑ स॒ह । स॒ह रात्रि᳚म्। (37)
रात्रि॒म्प्र । प्रावि॑शन्न् । अ॒वि॒श॒न्ते । ते॒ दे॒वाः । दे॒वा ही॒नाः । ही॒ना अ॑मन्यन्त । अ॒म॒न्य॒न्त॒ ते । ते॑ऽपश्यन्न् । अ॒प॒श्य॒न्ना॒ग्ने॒यी । आ॒ग्ने॒यी रात्रिः॑ । रात्रि॑राग्ने॒याः । आ॒ग्ने॒या प॒शवः॑ । प॒शव॑ इ॒मम् । इ॒ममे॒व । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निं स्त॑वाम । स्त॒वा॒म॒ सः । स नः॑ । न॒स्स्तु॒तः । स्तु॒त प॒शून् । प॒शून्पुनः॑ । पुन॑र्दास्यति । दा॒स्य॒तीति॑ । इति॒ ते । ते᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निम॑स्तुवन्न् । अ॒स्तु॒व॒न्थ्सः । स ए᳚भ्यः । ए॒भ्य॒स्तु॒तः । स्तु॒तो रात्रि॑याः । रात्रि॑या॒ अधि॑ । अध्यहः॑ । अह॑र॒भि । अ॒भि प॒शून् । प॒शून्निः । निरा᳚र्जत् । आ॒र्ज॒त्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा प॒शून् । प॒शून् वि॒त्वा । वि॒त्वा कामान् । का॒माꣳ॑ अकुर्वत । अ॒कु॒र्व॒त॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान॒ग्निम् । अ॒ग्निमु॑प॒तिष्ठ॑ते । उ॒प॒तिष्ठ॑ते पशु॒मान् । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प-तिष्ठ॑ते । प॒शु॒मान्भ॑वति । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । भ॒व॒त्या॒दि॒त्यः। (38)
आ॒दि॒त्यो वै । वा अ॒स्मात् । अ॒स्माल्लो॒कात् । लो॒काद॒मुम् । अ॒मुँल्लो॒कम् । लो॒कमै᳚त् । ऐ॒थ्सः । सो॑मुम् । अ॒मुँल्लो॒कम् । लो॒कङ्ग॒त्वा । ग॒त्वा पुनः॑ । पुन॑रि॒मम् । इ॒मँल्लो॒कम् । लो॒कम॒भि । अ॒भ्य॑ध्यायत् । अ॒ध्या॒य॒थ्सः । स इ॒मम् । इ॒मँल्लो॒कम् । लो॒कमा॒गत्य॑ । आ॒गत्य॑ मृ॒त्योः । आ॒गत्येत्या᳚-गत्य॑ । मृ॒त्योर॑बिभेत् । अ॒बि॒भे॒न्मृ॒त्युसँ॑य्युतः । मृ॒त्युसँ॑य्युत इव । मृ॒त्यु- सँ॑य्युत॒ इति॑ मृ॒त्यु-सँ॒य्यु॒तः॒ । इव॒ हि । ह्य॑यम् । अ॒यँल्लो॒कः । लो॒कस्सः । सो॑ऽमन्यत । अ॒म॒न्य॒ते॒मम् । इ॒ममे॒व । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निं स्त॑वानि । स्त॒वा॒नि॒ सः । स मा᳚ । मा॒ स्तु॒तः । स्तु॒तस्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँ॒ल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कङ्ग॑मयिष्यति । ग॒म॒यि॒ष्य॒तीति॑ । इति॒ सः । सो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निम॑स्तौत् । अ॒स्तौ॒थ्सः । स ए॑नम् । ए॒न॒ं॒ स्तु॒तः । स्तु॒तस्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कम॑गमयत् । अ॒ग॒म॒य॒द्यः । य ए॒वम्। (39)
ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान॒ग्निम् । अ॒ग्निमु॑प॒तिष्ठ॑ते । उ॒प॒तिष्ठ॑ते सुव॒र्गम् । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प-तिष्ठ॑ते । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒व लो॒कम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ सर्व᳚म् । सर्व॒मायुः॑ । आयु॑रेति । ए॒त्य॒भि । अ॒भि वै । वा ए॒षः । ए॒षो᳚ऽग्नी । अ॒ग्नी आ । अ॒ग्नी इत्य॒ग्नी । आरो॑हति । रो॒ह॒ति॒ यः । य ए॑नौ । ए॒ना॒वु॒प॒तिष्ठ॑ते । उ॒प॒तिष्ठ॑ते॒ यथा᳚ । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प-तिष्ठ॑ते । यथा॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै श्रेयान् । श्रेया॑न॒भ्यारू॑ढः । अ॒भ्यारू॑ढ का॒मय॑ते । अ॒भ्यारू॑ढ॒ इत्य॑भि आरू॑ढः । का॒मय॑ते॒ तथा᳚ । तथा॑ करोति । क॒रो॒ति॒ नक्त᳚म् । नक्त॒मुप॑ । उप॑तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ न । न प्रा॒तः । प्रा॒तस्सम् । सꣳ हि । हि नक्त᳚म् । नक्तँ॑व्व्र॒तानि॑ । व्र॒तानि॑ सृ॒ज्यन्ते᳚ । सृ॒ज्यन्ते॑ स॒ह । स॒ह श्रेया॑न् । श्रेयाꣳ॑श्च । च॒ पापी॑यान् । पापी॑याꣳश्च । चा॒सा॒ते॒ । आ॒सा॒ते॒ ज्योतिः॑ । आ॒सा॒ते॒ इत्या॑साते । ज्योति॒र्वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निस्तमः॑ । तमो॒ रात्रिः॑ । रात्रि॒र्यत् । यन्नक्त᳚म्। (40)
नक्त॑मुप॒तिष्ठ॑ते । उ॒प॒तिष्ठ॑ते॒ ज्योति॑षा । उ॒प॒ति॑ष्ठत॒ इत्यु॑प-तिष्ठ॑ते । ज्योति॑षै॒व । ए॒व तमः॑ । तम॑स्तरति । त॒र॒त्यु॒प॒स्थेयः॑ । उ॒प॒स्थेयो॒ऽग्नी3ः । उ॒प॒स्थेय॒ इत्यु॑प-स्थेयः॑ । अ॒ग्नी3र्न । नोप॒स्थेया3ः । उ॒प॒स्थेया3 इति॑ । उ॒प॒स्थेया3 इत्यु॑प-स्थेया3ः । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्म॒नु॒ष्या॑य । म॒नु॒ष्या॑येत् । इन्नु । न्वै । वै यः । योऽह॑रहः । अह॑रहरा॒हृत्य॑ । अह॑रह॒रित्यहः॑-अ॒हः॒ । आ॒हृ॒त्याथ॑ । आ॒हृत्येत्या᳚-हृत्य॑ । अथै॑नम् । ए॒नँ॒य्याच॑ति । याच॑ति॒ सः । स इत् । इन्नु । न्वै । वै तम् । तमुप॑ । उपा᳚र्च्छति । ऋ॒च्छ॒त्यथ॑ । अथ॒ कः । को दे॒वान् । दे॒वानह॑रहः । अह॑रहर्याचिष्यति । अह॑रह॒रित्यहः॑-अ॒हः॒ । या॒चि॒ष्य॒तीति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒न्न । नोप॒स्थेयः॑ । उ॒प॒स्थेयोऽथो᳚ । उ॒प॒स्थेय॒ इत्यु॑प-स्थेयः॑ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒रा॒शिषे᳚ । आ॒शिषे॒ वै । आ॒शिष॒ इत्या᳚-शिषे᳚ । वै कम् । कँय्यज॑मानः । यज॑मानो यजते । य॒ज॒त॒ इति॑ । इत्ये॒षा । ए॒षा खलु॑ । खलु॒ वै । वा आहि॑ताग्नेः। (41)
आहि॑ताग्नेरा॒शीः । आहि॑ताग्ने॒रित्याहि॑तः-अ॒ग्नेः॒ । आ॒शीर्यत् । आ॒शीरित्या᳚-शीः । यद॒ग्निम् । अ॒ग्निमु॑प॒तिष्ठ॑ते । उ॒प॒तिष्ठ॑ते॒ तस्मा᳚त् । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प-तिष्ठ॑ते । तस्मा॑दुप॒स्थेयः॑ । उ॒प॒स्थेय॑ प्र॒जापतिः॑ । उ॒प॒स्थेय॒ इत्यु॑प-स्थेयः॑ । प्र॒जापति॑ प॒शून् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प॒शून॑सृजत । अ॒सृ॒ज॒त॒ ते । ते सृ॒ष्टाः । सृ॒ष्टा अ॑होरा॒त्रे । अ॒हो॒रा॒त्रे प्र । अ॒हो॒रा॒त्रे इत्य॑हः-रा॒त्रे । प्रावि॑शन्न् । अ॒वि॒श॒न्तान् । ताञ्छन्दो॑भिः । छन्दो॑भि॒रनु॑ । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । अन्व॑विन्दत् । अ॒वि॒न्द॒द्यत् । यच्छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरुप॒तिष्ठ॑ते । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । उ॒प॒तिष्ठ॑ते॒ स्वम् । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प-तिष्ठ॑ते । स्वमे॒व । ए॒व तत् । तदनु॑ । अन्वि॑च्छति । इ॒च्छ॒ति॒ न । न तत्र॑ । तत्र॑ जा॒मि । जा॒म्य॑स्ति । अ॒स्तीति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्यः । योऽह॑रहः । अह॑रहरुप॒तिष्ठ॑ते । अह॑रह॒रित्यहः॑-अ॒हः॒ । उ॒पतिष्ठ॑त॒ इति॑ । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प-तिष्ठ॑ते । इति॒ यः । यो वै । वा अ॒ग्निम् । अ॒ग्निम्प्र॒त्यङ् । प्र॒त्यङ्ङु॑प॒तिष्ठ॑ते । उ॒प॒तिष्ठ॑ते॒ प्रति॑ । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प-तिष्ठ॑ते । प्रत्ये॑नम् । ए॒न॒मो॒ष॒ति॒ । ओ॒ष॒ति॒ यः । य पराङ्॑ । परा॒ङ्॒विष्वङ्ङ्॑ । विष्व॑ङ्प॒ जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑रेति । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । ए॒ति॒ कवा॑तिर्यङ्ङ् । कवा॑तिर्यङ्ङिव । कवा॑तिर्य॒ङ्ङिति॒ कवा᳚-ति॒र्य॒ङ्ङ्॒ । इ॒वोप॑ । उप॑ तिष्ठेत । ति॒ष्ठे॒त॒ न । नैन᳚म् । ए॒न॒म्प्र॒त्योष॑ति । प्र॒त्योष॑ति॒ न । प्र॒त्योष॒तीति॑ प्रति-ओष॑ति । न विष्वङ्॑ । विष्व॑ङ्प॒ जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑रेति । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । ए॒ती॒त्ये॑ति (42) ॥
मम॒ नाम॑ । नाम॑ प्रथ॒मम् । प्र॒थ॒मञ्जा॑तवेदः । जा॒त॒वे॒द॒ पि॒ता । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात-वे॒दः॒ । पि॒ता मा॒ता । मा॒ता च॑ । च॒ द॒ध॒तुः॒ । द॒ध॒तु॒र्यत् । यदग्रे᳚ । अग्र॒ इत्यग्रे᳚ ॥ तत्त्वम् । त्वम्बि॑भृहि । बि॒भृ॒हि॒ पुनः॑ । पुन॒रा । आमत् । मदैतोः᳚ । ऐतो॒ स्तव॑ । ऐतो॒रित्या-ए॒तोः॒ । तवा॒हम् । अ॒हन्नाम॑ । नाम॑ बिभराणि । बि॒भ॒रा॒ण्य॒ग्ने॒ । अ॒ग्न इत्य॑ग्ने ॥ मम॒ नाम॑ । नाम॒ तव॑ । तव॑ च । च॒ जा॒त॒वे॒दः॒ । जा॒त॒वे॒दो॒ वास॑सी । जा॒त॒वेद इति॑ जात-वे॒दः॒ । वास॑सी इव । वास॑सी॒ इति॒ वास॑सी । इ॒व॒ वि॒वसा॑नौ । वि॒वसा॑नौ॒ ये । वि॒वसा॑ना॒विति॑ वि-वसा॑नौ । ये चरा॑वः । ये इति॒ ये । चरा॑व॒ इति॒ चरा॑वः ॥ आयु॑षे॒ त्वम् । त्वञ्जी॒वसे᳚ । जी॒वसे॑ व॒यम् । व॒यँय्य॑थाय॒थम् । य॒था॒य॒थँव्वि । य॒था॒य॒थमिति॑ यथा-य॒थम् । वि परि॑ । परि॑ दधावहै । द॒धा॒व॒है॒ पुनः॑ । पुन॒स्ते । ते इति॒ ते ॥ नमो॒ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नयेऽप्र॑तिविद्धाय । अप्र॑तिविद्धाय॒ नमः॑ । अप्र॑तिविद्धा॒येत्यप्र॑ति-वि॒द्धा॒य॒ । नमोऽना॑धृष्टाय । अना॑धृष्टाय॒ नमः॑ । अना॑धृष्टा॒येत्यना᳚-धृ॒ष्टा॒य॒ । नम॑स्स॒म्राजे᳚ । स॒म्राज॒ इति॑ सम्-राजे᳚ ॥ अषा॑ढो अ॒ग्निः। (43)
। अ॒ग्निर्बृ॒हद्व॑याः । बृ॒हद्व॑या विश्व॒जित् । बृ॒हद्व॑या॒ इति॑ बृ॒हत्-व॒याः॒ । वि॒श्व॒जिथ्सह॑न्त्यः । वि॒श्व॒जिदिति॑ विश्व-जित् । सह॑न्त्य॒श्श्रेष्ठः॑ । श्रेष्ठो॑ गन्ध॒र्वः । ग॒न्ध॒र्व इति॑ गन्ध॒र्वः ॥ त्वत्पि॑तारो अग्ने । त्वत्पि॑तार॒ इति॒ त्वत्-पि॒ता॒रः॒ । अ॒ग्ने॒ दे॒वाः । दे॒वास्त्वामा॑हुतयः । त्वामा॑हुतय॒स्त्वद्वि॑वाचनाः । त्वामा॑हुतय॒ इति॒ त्वाम् आ॒हु॒त॒यः॒ । त्वद्वि॑वाचना॒ इति॒ त्वत्-वि॒वा॒च॒नाः॒ ॥ सम्माम् । मामायु᳚षा । आयु॑षा॒ सम् । सङ्गौ॑प॒त्येन॑ । गौ॒प॒त्येन॒ सुहि॑ते । सुहि॑ते मा । सुहि॑त॒ इति॒ सु- हि॒ते॒ । मा॒ धाः॒ । धा॒ इति॑ धाः ॥ अ॒यम॒ग्निः । अ॒ग्निश्श्रेष्ठ॑तमः । श्रेष्ठ॑तमो॒ऽयम् । श्रेष्ठ॑तम॒ इति॒ श्रेष्ठ॑-त॒मः॒ । अ॒यम्भग॑वत्तमः । भग॑वत्तमो॒ऽयम् । भग॑वत्तम॒ इति॒ भग॑वत्-त॒मः॒ । अ॒यꣳ स॑हस्र॒सात॑मः । स॒ह॒स्र॒सात॑म॒ इति॑ सहस्र-सात॑मः ॥ अ॒स्मा अ॑स्तु । अ॒स्तु॒ सु॒वीर्य᳚म् । सु॒वीर्य॒मिति॑ सु-वीर्य᳚म् ॥ मनो॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्जुषताम् । जु॒ष॒ता॒माज्य᳚म् । आज्यँ॒व्विच्छि॑न्नम् । विच्छि॑न्नँय्य॒ज्ञम् । विच्छि॑न्न॒मिति॒ वि-छि॒न्न॒म् । य॒ज्ञꣳ सम् । समि॒मम् । इ॒मन्द॑धातु । द॒धा॒त्विति॑ दधातु ॥ या इ॒ष्टाः । इ॒ष्टा उ॒षसः॑ । उ॒षसो॑ नि॒म्रुचः॑ । नि॒म्रुच॑श्च । नि॒म्रुच॒ इति॑ नि-म्रुचः॑ । च॒ ताः । तास्सम् । सन्द॑धामि । द॒धा॒मि॒ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ घृ॒तेन॑ । घृ॒तेनेति॑ घृ॒तेन॑ ॥ पय॑स्वती॒रोष॑धयः । ओष॑धय॒ पय॑स्वत्। (44)
पय॑स्वद्वी॒रुधा᳚म् । वी॒रुधा॒म्पयः॑ । पय॒ इति॒ पयः॑ ॥ अ॒पाम्पय॑सः । पय॑सो॒ यत् । यत्पयः॑ । पय॒स्तेन॑ । तेन॒ माम् । मामि॑न्द्र । इ॒न्द्र॒ सम् । सꣳ सृ॑ज । सृ॒जे॒ति॑ सृज ॥ अग्ने᳚ व्रतपते । व्र॒त॒प॒ते॒ व्र॒तम् । व्र॒त॒प॒त॒ इति॑ व्रत-प॒ते॒ । व्र॒तञ्च॑रिष्यामि । च॒रि॒ष्या॒मि॒ तत् । तच्छ॑केयम् । श॒के॒य॒न्तत् । तन्मे᳚ । मे॒ रा॒ध्य॒ता॒म् । रा॒ध्य॒ता॒मिति॑ राध्यताम् ॥ अ॒ग्निꣳ होता॑रम् । होता॑रमि॒ह । इ॒ह तम् । तꣳ हु॑वे । हु॒वे॒ दे॒वान् । दे॒वान् य॒ज्ञिया॑न् । य॒ज्ञिया॑नि॒ह । इ॒ह यान् । यान् हवा॑महे । हवा॑मह॒ इति॒ हवा॑महे ॥ आ य॑न्तु । य॒न्तु॒ दे॒वाः । दे॒वास्सु॑मन॒स्यमा॑नाः । सु॒म॒न॒स्यमा॑ना वि॒यन्तु॑ । सु॒म॒न॒स्य॒मा॑ना॒ इति॑ सु-म॒न॒स्यमा॑नाः । वि॒यन्तु॑ दे॒वाः । दे॒वा ह॒विषः॑ । ह॒विषो॑ मे । मे॒ अ॒स्य । अ॒स्येत्य॒स्य ॥ कस्त्वा᳚ । त्वा॒ यु॒न॒क्ति॒ । यु॒न॒क्ति॒ सः । स त्वा᳚ । त्वा॒ यु॒न॒क्तु॒ । यु॒न॒क्तु॒ यानि॑ । यानि॑ घ॒र्मे । घ॒र्मे क॒पाला॑नि । क॒पाला᳚न्युपचि॒न्वन्ति॑ । उ॒प॒चि॒न्वन्ति॑ वे॒धसः॑ । उ॒प॒चि॒न्वन्तीत्यु॑प-चि॒न्वन्ति॑। (45)
। वे॒धस॒ इति॑ वे॒धसः॑ ॥ पू॒ष्णस्तानि॑ । तान्यपि॑ । अपि॑ व्र॒ते । व्र॒त इ॑न्द्रवा॒यू । इ॒न्द्र॒वा॒यू वि । इ॒न्द्र॒वा॒यू इती᳚न्द्र-वा॒यू । विमु॑ञ्चताम् । मु॒ञ्च॒ता॒मिति॑ मुञ्चताम् ॥ अभि॑न्नो घ॒र्मः । घ॒र्मो जी॒रदा॑नुः । जी॒रदा॑नु॒र्यतः॑ । जी॒रदा॑नु॒रिति॑ जी॒र-दा॒नुः॒ । यत॒ आत्तः॑ । आत्त॒स्तत् । तद॑गन्न् । अ॒ग॒न्पुनः॑ । पुन॒रिति॒ पुनः॑ ॥ इ॒ध्मो वेदिः॑ । वेदि॑ परि॒धयः॑ । प॒रि॒धय॑श्च । प॒रि॒धय॒ इति॑ परि-धयः॑ । च॒ सर्वे᳚ । सर्वे॑ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्यायुः॑ । आयु॒रनु॑ । अनु॒ सम् । सञ्च॑रन्ति । च॒र॒न्तीति॑ चरन्ति ॥ त॑यस्त्रिꣳश॒त्तन्त॑वः । त्रय॑स्त्रिꣳश॒दिति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒त्॒ । तन्त॑वो॒ ये । ये वि॑तत्नि॒रे । वि॒त॒त्नि॒रे ये । वि॒त॒त्नि॒र इति॑ वि-त॒त्निरे । य इ॒मम् । इ॒मँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञं स्व॒धया᳚ । स्व॒धया॒ दद॑न्ते । स्व॒धयेति॑ स्व-धया᳚ । दद॑न्ते॒ तेषा᳚म् । तेषा᳚ञ्छि॒न्नम् । छि॒न्नम्प्रति॑ । प्रत्ये॒तत् । ए॒तद्द॑धामि । द॒धा॒मि॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ घ॒र्मः । घ॒र्मो दे॒वान् । दे॒वाꣳ अपि॑ । अप्ये॑तु । ए॒त्वित्ये॑तु (46) ॥10॥
वै॒श्वा॒न॒रो नः॑ । न॒ ऊ॒त्या । *ऊ॒त्या प्र । आ प्र । प्रया॑तु । या॒तु॒ परा॒वतः॑ । प॒रा॒वत॒ इति॑ परा-वतः॑ ॥ अ॒ग्निरु॒क्थेन॑ । उ॒क्थेन॒ वाह॑सा । वाह॒सेति॒ वाहसा ॥ ऋ॒तावा॑नँव्वैश्वान॒रम् । ऋ॒तावा॑न॒मित्यृ॒त-वा॒न॒म् । वै॒शा॒॒नरमृ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॒ ज्योति॑षः । ज्योति॑ष॒स्पति᳚म् । पति॒मिति॒ पति᳚म् ॥ अज॑स्रङ्घ॒र्मम् । घ॒र्ममी॑महे । ई॒म॒ह इती॑महे ॥ वै॒श्वा॒न॒र॒स्य॑ द॒ꣳ॒सना᳚भ्यः । द॒ꣳ॒सना᳚भ्यो बृ॒हत् । बृ॒हदरि॑णात् । अरि॑णा॒देकः॑ । एक॑स्स्वप॒स्य॑या । स्व॒प॒स्य॑या क॒विः । स्व॒प॒स्य॑येति॑ सु-अ॒प॒स्य॑या । क॒विरिति॑ क॒विः ॥ उ॒भा पि॒तरा᳚ । पि॒तरा॑म॒हयन्न्॑ । म॒हय॑न्नजायत । अ॒जा॒य॒ता॒ग्निः । अ॒ग्निर्द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी भूरि॑रेतसा । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । भूरि॑रेत॒सेति॒ भूरि॑-रे॒त॒सा॒ ॥ पृ॒ष्टो दि॒वि । दि॒वि पृ॒ष्टः । पृ॒ष्टो अ॒ग्निः । अ॒ग्नि पृ॑थि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्याम्पृ॒ष्टः । पृ॒ष्टो विश्वाः᳚ । विश्वा॒ ओष॑धीः । ओष॑धी॒रा । आवि॑वेश । वि॒वे॒शेति॑ विवेश ॥ वै॒श्वा॒न॒रस्सह॑सा । सह॑सा पृ॒ष्टः । पृ॒ष्टो अ॒ग्निः । अ॒ग्निस्सः । स नः॑ । नो॒ दिवा᳚ । दिवा॒ सः । स रि॒षः। (47)
रि॒ष पा॑तु । पा॒तु॒ नक्त᳚म् । नक्त॒मिति॒ नक्त᳚म् ॥ जा॒तो यत् । यद॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ भुव॑ना । भुव॑ना॒ व्यख्यः॑ । व्यख्य॑ प॒शुम् । व्यख्य॒ इति॑ वि-अख्यः॑ । प॒शुन्न । न गो॒पाः । गो॒पा इर्यः॑ । गो॒पा इति॑ गो-पाः । इर्य॒ परि॑ज्मा । परि॒ज्मेति॒ परि॑-ज्मा॒ ॥ वैश्वा॑नर॒ ब्रह्म॑णे । ब्रह्म॑णे विन्द । वि॒न्द॒ गा॒तुम् । गा॒तुँय्यू॒यम् । यू॒यम्पा॑त । पा॒त॒ स्व॒स्तिभिः॑ । स्व॒स्तिभि॒स्सदा᳚ । स्व॒स्तिभि॒रिति॑ स्व॒स्ति-भिः॒ । सदा॑ नः । न॒ इति॑ नः ॥ त्वम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ शो॒चिषा᳚ । शो॒चिषा॒ शोशु॑चानः । शोशु॑चान॒ आ । आरोद॑सी । रोद॑सी अपृणाः । रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी । अ॒पृ॒णा॒ जाय॑मानः । जाय॑मान॒ इति॒ जाय॑मानः ॥ त्वन्दे॒वान् । दे॒वाꣳ अ॒भिश॑स्तेः । अ॒भिश॑स्तेरमुञ्चः । अ॒बि॑शस्ते॒रित्य॒भि-श॒स्तेः॒ । अ॒मु॒ञ्चो॒ वैश्वा॑नर । वैश्वा॑नर जातवेदः । जा॒त॒वे॒दो॒ म॒हि॒त्वा । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात-वे॒दः॒ । म॒हि॒त्वेति॑ महि-त्वा ॥ अ॒स्माक॑मग्ने । अ॒ग्ने॒ म॒घव॑थ्सु । म॒घव॑थ्सु धार॒य । म॒घव॒थ्स्विति॑ म॒घव॑त्-सु॒ । धा॒र॒याना॑मि । अना॑मि ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रम॒जर᳚म् । अ॒जरꣳ॑ सु॒वीर्य᳚म् । सु॒वीर्य॒मिति॑ सु-वीर्य᳚म् ॥ व॒यञ्ज॑येम । ज॒ये॒म॒ श॒तिन᳚म् । श॒तिनꣳ॑ सह॒स्रिण᳚म् । स॒ह॒स्रिणँ॒व्वैश्वा॑नर । वैश्वा॑नर॒ वाज᳚म् । (48)
वाज॑मग्ने । अ॒ग्ने॒ तव॑ । तवो॒तिभिः॑ । ऊ॒तिभि॒रित्यू॒ति-भिः॒ ॥ वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ सुम॒तौ । सु॒म॒तौ स्या॑म । सु॒म॒ताविति॑ सु-म॒तौ । स्या॒म॒ राजा᳚ । राजा॒ हिक᳚म् । हिक॒म्भुव॑नानाम् । भुव॑नानामभि॒श्रीः । अ॒भि॒श्रीरित्य॑भि-श्रीः ॥ इ॒तो जा॒तः । जा॒तो विश्व᳚म् । विश्व॑मि॒दम् । इ॒दँव्वि । वि च॑ष्टे । च॒ष्टे॒ वै॒श्वा॒न॒रः । वै॒श्वा॒न॒रो य॑तते । य॒त॒ते॒ सूर्ये॑ण । सूर्ये॒णेति॒ सूर्ये॑ण ॥ अव॑ ते । ते॒ हेडः॑ । हेडो॑ वरुण । व॒रु॒ण॒ नमो॑ऽभिः । नमो॑भि॒रव॑ । नमो॑भि॒रिति॒ नमः॑-भिः॒ । अव॑ य॒ज्ञेभिः॑ । य॒ज्ञेभि॑रीमहे । ई॒म॒हे॒ ह॒विर्भिः॑ । ह॒विर्भि॒रिति॑ ह॒विः-भिः॒ ॥ ख्षय॑न्न॒स्मभ्य᳚म् । अ॒स्मभ्य॑मसुर । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म् । अ॒सु॒र॒ प्र॒चे॒तः॒ । प्र॒चे॒तो॒ राजन्न्॑ । प्र॒चे॒त॒ इति॑ प्र-चे॒तः॒ । राज॒न्नेनाꣳ॑सि । एनाꣳ॑सि शिश्रथः । शि॒श्र॒थ॒ कृ॒तानि॑ । कृ॒तानीति॑ कृ॒तानि॑ ॥ उदु॑त्त॒मम् । उ॒त्त॒मँव्व॑रुण । उ॒त्त॒ममित्यु॑त्-त॒मम् । व॒रु॒ण॒पाश᳚म् । पाश॑म॒स्मत् । अ॒स्मदव॑ । अवा॑ध॒मम् । अ॒ध॒मँव्वि । वि म॑ध्य॒मम् । म॒ध्य॒मं श्र॑थाय । श्र॒था॒येति॑ श्रथाय ॥ अथा॑ व॒यम् । व॒यमा॑दित्य । आ॒दि॒त्य॒ व्र॒ते (49)।
व्र॒ते तव॑ । तवाना॑गसः । अना॑गसो॒ अदि॑तये । अदि॑तये स्याम । स्या॒मे॒ति॑ स्याम ॥ द॒धि॒क्राव्ण्णो॑ अकारिषम् । द॒धि॒क्राव्ण्ण॒ इति॑ दधि-क्राव्ण्णः॑ । अ॒का॒रि॒ष॒ञ्जि॒ष्णोः । जि॒ष्णो॒रश्व॑स्य । अश्व॑स्य वा॒जिनः॑ । वा॒जिन॒ इति॑ वा॒जिनः॑ ॥ सु॒र॒भि नः॑ । नो॒ मुखा᳚ । मुखा॑ करत् । क॒र॒त्प्र । प॑णः । न॒ आयूꣳ॑षि । आयूꣳ॑षि तारिषत् । ता॒रि॒ष॒दिति॑ तारिषत् ॥ आ द॑धि॒क्राः । द॒धि॒क्राश्शव॑सा । द॒धि॒क्रा इति॑ दधि-क्राः । शव॑सा॒ पञ्च॑ । पञ्च॑ कृ॒ष्टीः । कृ॒ष्टीस्सूर्यः॑ । सूर्य॑ इव । इ॒व॒ ज्योति॑षा । ज्योति॑षा॒ऽपः । अ॒पस्त॑तान । त॒ता॒नेति॑ ततान ॥ स॒ह॒स्र॒साश्श॑त॒सा । स॒ह॒स्र॒सा इति॑ सहस्र-साः । श॒त॒सावा॒जी । श॒त॒सा इति॑ शत-साः । वा॒ज्यर्वा᳚ । अर्वा॑ पृ॒णक्तु॑ । पृ॒णक्तु॒ मध्वा᳚ । मध्वा॒ सम् । समि॒मा । इ॒मा वचाꣳ॑सि । व॒चा॒ꣳ॑सीति॒ वचाꣳ॑सि ॥ अ॒ग्निर्मू॒र्धा । मू॒र्धा भुवः॑ । भुव॒ इति॒ भुवः॑ ॥ मरु॑तो॒ यत् । यद्ध॑ । ह॒वः॒ । वो॒ दि॒वः । दि॒वस्सु॑म्ना॒यन्तः॑ । सु॒म्ना॒यन्तो॒ हवा॑महे । सु॒म्ना॒यन्त॒ इति॑ सुम्न-यन्तः॑ । हवा॑मह॒ इति॒ हवा॑महे ॥ आ तु । तू नः॑ । न॒ उप॑। (50)
उप॑ गन्तन । ग॒न्त॒नेति॑ गन्तन ॥ यावः॑ । व॒श्शर्म॑ । शर्म॑ शशमा॒नाय॑ । श॒श॒मा॒नाय॒ सन्ति॑ । सन्ति॑ त्रि॒धातू॑नि । त्रि॒धातू॑नि दा॒शुषे᳚ । त्रि॒धातू॒नीति॑ त्रि-धातू॑नि । दा॒शुषे॑ यच्छत । य॒च्छ॒ताधि॑ । अधीत्यधि॑ ॥ अ॒स्मभ्य॒न्तानि॑ । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म् । तानि॑ मरुतः । म॒रु॒तो॒ वि । वि य॑न्त । य॒न्त॒ र॒यिम् । र॒यिन्नः॑ । नो॒ ध॒त्त॒ । ध॒त्त॒ वृ॒ष॒णः॒ । वृ॒ष॒ण॒स्सु॒वीर᳚म् । सु॒वीर॒मिति॑ सु-वीर᳚म् ॥ अदि॑तिर्नः । न॒ उ॒रु॒ष्य॒तु॒ । उ॒रु॒ष्य॒त्वदि॑तिः । अदि॑ति॒श्शर्म॑ । शर्म॑ यच्छतु । य॒च्छ॒त्विति॑ यच्छतु ॥ अदि॑ति पातु । पा॒त्वꣳह॑सः । अꣳह॑स॒ इत्यꣳह॑सः ॥ म॒हीमु॑ । ऊ॒षु । सु मा॒तर᳚म् । मा॒तरꣳ॑ सुव्र॒ताना᳚म् । सु॒व्र॒ताना॑मृ॒तस्य॑ । सु॒व्र॒ताना॒मिति॑ सु-व्र॒ताना᳚म् । ऋ॒तस्य॒ पत्नी᳚म् । पत्नी॒मव॑से । अव॑से हुवेम । हु॒वे॒मेति॑ हुवेम ॥ तु॒ वि॒ख्ष॒त्रा॒म॒जर॑न्तीम् । तु॒वि॒ख्ष॒त्रामिति॑ तुवि-ख्ष॒त्राम् । अ॒जर॑न्ती मुरू॒चीम् । उ॒रू॒चीꣳ सु॒शर्मा॑णम् । सु॒शर्मा॑ण॒मदि॑तिम् । सु॒शर्मा॑ण॒मिति॑ सु-शर्मा॑णम् । अदि॑तिꣳ सु॒प्रणी॑तिम् । सु॒प्रणी॑ति॒मिति॑ सु-प्रणी॑तिम् ॥ सु॒त्रामा॑णम्पृथि॒वीम् । सु॒त्रामा॑ण॒मिति॑ सु-त्रामा॑णम् । पृ॒थि॒वीन्द्याम् । द्याम॑ने॒हस᳚म् । अ॒ने॒हसꣳ॑ सु॒शर्मा॑णम् । सु॒शर्मा॑ण॒मदि॑तिम् । सु॒शर्मा॑ण॒मिति॑ सु-शर्मा॑णम् । अदि॑तिꣳ सु॒प्रणी॑तिम् । सु॒प्रणी॑ति॒मिति॑ सु-प्रणी॑तिम् ॥ दैवी॒न्नाव᳚म् । नावं॑ स्वरि॒त्राम् । स्व॒रि॒त्रामना॑गसम् । स्व॒रि॒त्रामिति॑ सु-अ॒रि॒त्राम् । अना॑गस॒मस्र॑वन्तीम् । अस्र॑वन्ती॒मा । आरु॑हेम । रु॒हे॒मा॒ स्व॒स्तये᳚ । स्व॒स्तय॒ इति॑ स्व॒स्तये᳚ ॥ इ॒माꣳ सु । सु नाव᳚म् । नाव॒ मा । आरु॑हम् । अ॒रु॒ह॒ꣳ॒ श॒तारि॑त्राम् । श॒तारि॑त्राꣳ श॒तस्फ्या᳚म् । श॒तारि॑त्रा॒मिति॑ श॒त-अ॒रि॒त्रा॒म् । श॒तस्फ्या॒मिति॑ श॒त-स्फ्या॒म् ॥ अच्घि॑द्राम्पारयि॒ष्णुम् । पा॒र॒यि॒ष्णुमिति॑ पारयि॒ष्णुम् (51) ॥
सन्त्वा᳚ । त्वा॒ सि॒ञ्चा॒मि॒ । सि॒ञ्चा॒मि॒ यजु॑षा । यजु॑षा प्र॒जाम् । प्र॒जामायुः॑ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । आयु॒र्धन᳚म् । धन॑ञ्च । चेति॑ च ॥बृह॒स्पति॑प्रसूतो॒ यज॑मानः । बृ॒हस्पति॑प्रसूत॒ इति॒ बृह॒स्पति॑-प्र॒सू॒तः॒ । यज॑मान इ॒ह । इ॒ह मा । मा रि॑षत् । रि॒ष॒दिति॑ रिषत् ॥ आज्य॑मसि । अ॒सि॒ स॒त्यम् । स॒त्यम॑सि । अ॒सि॒ स॒त्यस्य॑ । स॒त्यस्याध्य॑ख्षम् । अध्य॑ख्षमसि । अध्य॑ख्ष॒मित्यधि॑-अ॒ख्ष॒म् । अ॒सि॒ ह॒विः । ह॒विर॑सि । अ॒सि॒ वै॒श्वा॒न॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रँव्वै᳚श्वदे॒वम् । वै॒श्व॒दे॒वमुत्पू॑तशुष्मम् । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । उत्पू॑तशुष्मꣳ स॒त्यौजाः᳚ । उत्पू॑तशुष्म॒मित्युत्पू॑त-शु॒ष्म॒म् । स॒त्यौजा॒स्सहः॑ । स॒त्यौजा॒ इति॑ स॒त्य-ओ॒जाः॒ । सहो॑सि । अ॒सि॒ सह॑मानम् । सह॑मानमसि । अ॒सि॒ सह॑स्व । सह॒स्वारा॑तीः । अरा॑ती॒स्सह॑स्व । सह॑स्वारातीय॒तः । अ॒रा॒ती॒य॒तस्सह॑स्व । सह॑स्व॒ पृत॑नाः । पृत॑ना॒स्सह॑स्व । सह॑स्व पृतन्य॒तः । पृ॒त॒न्य॒त इति॑ पृतन्य॒तः ॥ स॒हस्र॑वीर्यमसि । स॒हस्र॑वीर्य॒मिति॑ स॒हस्र॑-वी॒र्य॒म् । अ॒सि॒ तत् । तन्मा᳚ । मा॒ जि॒न्व॒ । जि॒न्वाज्य॑स्य । आज्य॒स्याज्य᳚म् । आज्य॑मसि । अ॒सि॒ स॒त्यस्य॑ । स॒त्यस्य॑ स॒त्यम् । स॒त्यम॑सि । अ॒सि॒ स॒त्यायुः॑ । स॒त्यायु॑रसि । स॒त्यायु॒रिति॑ स॒त्य-आ॒युः॒ ।(1)।
अ॒सि॒ स॒त्यशु॑ष्मम् । स॒त्यशु॑ष्ममसि । स॒त्यशु॑ष्म॒मिति॑ स॒त्य-शु॒ष्म॒म् । अ॒सि॒ स॒त्येन॑ । स॒त्येन॑ त्वा । त्वा॒ऽभि । अ॒भि घा॑रयामि । घा॒र॒या॒मि॒ तस्य॑ । तस्य॑ ते । ते॒ भ॒ख्षी॒य॒ । भ॒ख्षी॒य॒ प॒ञ्चा॒नाम् । प॒ञ्चा॒नान्त्वा᳚ । त्वा॒ वाता॑नाम् । वाता॑नाँय्य॒न्त्राय॑ । य॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ । ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मि॒ प॒ञ्चा॒नाम् । प॒ञ्चा॒नान्त्वा᳚ । त्व॒र्तू॒नाम् । ऋ॒तू॒नाँय्य॒न्त्राय॑ । य॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ । ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मि॒ प॒ञ्चा॒नाम् । प॒ञ्चा॒नान्त्वा᳚ । त्वा॒ दि॒शाम् । दि॒शाँय्य॒न्त्राय॑ । य॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ । ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मि॒ प॒ञ्चा॒नाम् । प॒ञ्चा॒नान्त्वा᳚ । त्वा॒ प॒ञ्च॒ज॒नाना᳚म् । प॒ञ्च॒ज॒नानाँ᳚य्य॒न्त्राय॑ । प॒ञ्च॒ज॒नाना॒मिति॑ पञ्च-ज॒नाना᳚म् । य॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ । ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मि॒ च॒रोः । च॒रोस्त्वा᳚ । त्वा॒ पञ्च॑बिलस्य । पञ्च॑बिलस्य य॒न्त्राय॑ । पञ्च॑बिल॒स्येति॒ पञ्च॑-बि॒ल॒स्य॒ । य॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ । ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मि॒ ब्रह्म॑णः । ब्रह्म॑णस्त्वा । त्वा॒ तेज॑से । तेज॑से य॒न्त्राय॑ । य॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ । ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मि॒ ख्ष॒त्रस्य॑ । ख्ष॒त्रस्य॑ त्वा । त्वौ॒ज॑से । ओज॑से य॒न्त्राय॑ । य॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ । (2)
ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मि॒ वि॒शे । वि॒शे त्वा᳚ । त्वा॒ य॒न्त्राय॑ । य॒न्त्राय॑ ध॒र्त्राय॑ । ध॒र्त्राय॑ गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मि॒ सु॒वीर्या॑य । सु॒वीर्या॑य त्वा । सु॒वीर्या॒येति॑ सु-वीर्या॑य । त्वा॒ गृ॒ह्णा॒मि॒ । गृ॒ह्णा॒मि॒ सु॒प्र॒जा॒स्त्वाय॑ । सु॒प्र॒जा॒स्त्वाय॑ त्वा । सु॒प्र॒जा॒स्त्वायेति॑ सुप्रजाः-त्वाय॑ । त्वा॒ गृ॒ह्णा॒मि॒ । गृ॒ह्णा॒मि॒ रा॒यः । रा॒यस्पोषा॑य । पोषा॑य त्वा । त्वा॒ गृ॒ह्णा॒मि॒ । गृ॒ह्णा॒मि॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॑ त्वा । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सायेति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒साय॑ । त्वा॒ गृ॒ह्णा॒मि॒ । गृ॒ह्णा॒मि॒ भूः । भूर॒स्माक᳚म् । अ॒स्माकꣳ॑ ह॒विः । ह॒विर्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मा॒शिषः॑ । आ॒शिषो॒ यज॑मानस्य । आ॒शिष॒ इत्या᳚-शिषः॑ । यज॑मानस्य दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚न्त्वा । त्वा॒ दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्यो गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मि॒ कामा॑य । कामा॑य त्वा । त्वा॒ गृ॒ह्णा॒मि॒ । गृ॒ह्णा॒मीति॑ गृह्णामि (3) ॥1॥
ध्रु॒वोऽसि॑ । अ॒सि॒ ध्रु॒वः । धु॑वोऽहम् । अ॒हꣳ स॑जा॒तेषु॑ । स॒जा॒तेषु॑ भूयासम् । स॒जा॒तेष्विति॑ स-जा॒तेषु॑ । भू॒या॒स॒न्धीरः॑ । धीर॒श्चेत्ता᳚ । चेत्ता॑ वसु॒वित् । व॒सु॒विदु॒ग्रः । व॒सु॒विदिति॑ वसु-वित् । उ॒ग्रो॑ऽसि । अस्यु॒ग्रः । उ॒ग्रो॑ऽहम् । अ॒हꣳ स॑जा॒तेषु॑ । स॒जा॒तेषु॑ भूयासम् । स॒जा॒तेष्विति॑ स- जा॒तेषु॑ । भू॒या॒स॒मु॒ग्रः । उ॒ग्रश्चेत्ता᳚ । चेत्ता॑ वसु॒वित् । व॒सु॒विद॑भि॒भूः । व॒सु॒विदिति॑ वसु-वित् । अ॒भि॒भूर॑सि । अ॒भि॒भूरित्य॑भि-भूः । अ॒स्य॒भि॒भूः । अ॒भि॒भूर॒हम् । अ॒भि॒भूरित्य॑भि-भूः । अ॒हꣳ स॑जा॒तेषु॑ । स॒जा॒तेषु॑ भूयासम् । स॒जा॒तेष्विति॑ स-जा॒तेषु॑ । भू॒या॒स॒म॒भि॒ भूः । अ॒भि॒भूश्चेत्ता᳚ । अ॒भि॒भूरित्य॑भि-भूः । चेत्ता॑ वसु॒वित् । वसु॒विद्यु॒नज्मि॑ । व॒सु॒विदिति॑ वसु-वित् । यु॒नज्मि॑ त्वा । त्वा॒ ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा॒ दैव्ये॑न । दैव्ये॑न ह॒व्याय॑ । ह॒व्याया॒स्मै । अ॒स्मै वोढ॒वे । वोढ॒वे जा॑तवेदः । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात-वे॒दः॒ ॥ इन्धा॑नास्त्वा । त्वा॒ सु॒प्र॒जसः॑ । सु॒प्र॒जस॑स्सु॒वीराः॑ । सु॒प्र॒जस॒ इति॑ सु-प्र॒जसः॑ । सु॒वीरा॒ ज्योक् । सु॒वीरा॒ इति॑ सु-वीराः᳚ । ज्योग्जी॑वेम । जी॒वे॒म॒ ब॒लि॒हृतः॑ । ब॒लि॒हृतो॑ व॒यम् । ब॒लि॒हृत॑ इति बलि-हृतः॑ । व॒यन्ते᳚ । त॒ इति॑ ते ॥ यन्मे᳚ । मे॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ अ॒स्य । अ॒स्य य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ रिष्या᳚त् । रिष्या॒द्यत् । (4)।
यद्वा᳚ । वा॒ स्कन्दा᳚त् । स्कन्दा॒दाज्य॑स्य । आज्य॑स्यो॒त । उ॒त वि॑ष्णो । वि॒ष्णो॒ इति॑ विष्णो ॥ तेन॑ हन्मि । ह॒न्मि॒ स॒पत्न᳚म् । स॒पत्न॑न्दुर्मरा॒युम् । दु॒र्म॒रा॒युमा । दु॒र्म॒रा॒युमिति॑ दुः-म॒रा॒युम् । ऐन᳚म् । ए॒न॒न्द॒धा॒मि॒ । द॒धा॒मि॒ निरृ॑त्याः । निरृ॑त्या उ॒पस्थे᳚ । निरृ॑त्या॒ इति॒ निः-ऋ॒त्याः॒ । उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प-स्थे ॥ भूर्भुवः॑ । भुव॒स्सुवः॑ । सुव॒रुच्छु॑ष्मः । उच्छु॑ष्मो अग्ने । उच्छु॑ष्म॒ इत्युत्-शु॒ष्मः॒ । अ॒ग्ने॒ यज॑मानाय । यज॑मानायैधि । ए॒धि॒ निशु॑ष्मः । निशु॑ष्मो अभि॒दास॑ते । निशु॑ष्म॒ इति॒ नि-शु॒ष्मः॒ । अ॒भि॒दास॑त॒ इत्य॑भि दास॑ते ॥ अग्ने॒ देवे᳚द्ध । देवे᳚द्ध॒मन्वि॑द्ध । देवे॒द्धेति॒ देव॑- इ॒द्ध॒ । मन्वि॑द्ध॒ मन्द्र॑जिह्व । मन्वि॒द्धेति॒ मनु॑-इ॒द्ध॒ । मन्द्र॑जि॒ह्वा म॑र्त्यस्य । मन्द्र॑जि॒ह्वेति॒ मन्द्र॑-जि॒ह्व॒ । अम॑र्त्यस्य ते । ते॒ हो॒तः॒ । हो॒त॒र्मू॒र्धन्न् । मू॒र्धन्ना । आ जि॑घर्मि । जि॒घ॒र्मि॒ रा॒यः । रा॒यस्पोषा॑य । पोषा॑य सुप्रजा॒स्त्वाय॑ । सु॒प्र॒जा॒स्त्वाय॑ सु॒वीर्या॑य । सु॒प्र॒जा॒स्त्वायेति॑ सुप्रजाः-त्वाय॑ । सु॒वीर्या॑य॒ मनः॑ । सु॒वीर्या॒येति॑ सु-वीर्या॑य । मनो॑ऽसि । अ॒सि॒ प्रा॒जा॒प॒त्यम् । प्रा॒जा॒प॒त्यम्मन॑सा । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा-प॒त्यम् । मन॑सा मा । मा॒ भू॒तेन॑ । भू॒तेना । आ वि॑श । वि॒श॒ वाक् । वाग॑सि । अस्यै॒न्द्री । ऐ॒न्द्री स॑पत्न॒ख्षय॑णी । स॒प॒त्न॒ख्षय॑णी वा॒चा । स॒प॒त्न॒ख्षय॒णीति॑ सपत्न-ख्षय॑णी । (5)
वा॒चा मा᳚ । मे॒न्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येणा । आ वि॑श । वि॒श॒ व॒स॒न्तम् । व॒स॒न्तमृ॑तू॒नाम् । ऋ॒तू॒नाम्प्री॑णामि । प्री॒णा॒मि॒ सः । स मा᳚ । मा॒ प्री॒तः । प्री॒त प्री॑णातु । प्री॒णा॒तु॒ ग्री॒ष्मम् । ग्री॒ष्ममृ॑तू॒नाम् । ऋ॒तू॒नाम्प्री॑णामि । प्री॒णा॒मि॒ सः । स मा᳚ । मा॒ प्री॒तः । प्री॒त प्री॑णातु । प्री॒णा॒तु॒ व॒र्॒?षाः । व॒र्॒?षाः ऋ॑तू॒नाम् । ऋ॒तू॒नाम्प्री॑णामि । प्री॒णा॒मि॒ ताः । ता मा᳚ । मा॒ प्री॒ताः । प्री॒ता प्री॑णन्तु । प्री॒ण॒न्तु॒ श॒रद᳚म् । श॒रद॑मृतू॒नाम् । ऋ॒तू॒नाम्प्री॑णामि । प्री॒णा॒मि॒ सा । सा मा᳚ । मा॒ प्री॒ता । प्री॒ता प्री॑णातु । प्री॒णा॒तु॒ हे॒म॒न्त॒शि॒शि॒रौ । हे॒म॒न्त॒शि॒शि॒रावृ॑तू॒नाम् । हे॒म॒न्त॒शि॒शि॒राविति॑ हेमन्त-शि॒शि॒रौ । ऋ॒तू॒नाम्प्री॑णामि । प्री॒णा॒मि॒ तौ । तौ मा᳚ । मा॒ प्री॒तौ । प्री॒तौ प्री॑णीताम् । प्री॒णी॒ता॒म॒ग्नीषोम॑योः । अ॒ग्नीषोम॑योर॒हम् । अ॒ग्नीषोम॑यो॒रित्य॒ग्नी-सोम॑योः । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया॒ चख्षु॑ष्मान् । दे॒व॒ य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । चख्षु॑ष्मान्भूयासम् । भू॒या॒स॒म॒ग्नेः । अ॒ग्नेर॒हम् । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया᳚न्ना॒दः । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । अ॒न्ना॒दो भू॑यासम् । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न- अ॒दः । भू॒या॒स॒न्दब्धिः॑ । (6)
दब्धि॑रसि । अ॒स्यद्धः॑ । अद॑ब्धो भूयासम् । भू॒या॒स॒म॒मुम् । अ॒मुन्द॑भेयम् । द॒भे॒य॒म॒ग्नीषोम॑योः । अ॒ग्नीषोम॑योर॒हम् । अ॒ग्नीषोम॑यो॒रित्य॒ग्नी-सोम॑योः । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया॑ वृत्र॒हा । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । वृ॒त्र॒हा भू॑यासम् । वृ॒त्र॒हेति॑ वृत्र-हा । भू॒या॒स॒मि॒न्द्रा॒ग्नि॒योः । इ॒न्द्रा॒ग्नि॒योर॒हम् । इ॒न्द्रा॒ग्नि॒योरिती᳚न्द्र-अ॒ग्नि॒योः । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यये᳚न्द्रिया॒वी । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । इ॒न्द्रि॒या॒व्य॑न्ना॒दः । अ॒न्ना॒दो भू॑यासम् । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । भू॒या॒स॒मिन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्या॒हम् । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यये᳚न्द्रिया॒वी । दे॒व॒ य॒ज्ययेति॑ देव- य॒ज्यया᳚ । इ॒न्द्रि॒या॒वीभू॑यासम् । भू॒या॒स॒म्म॒हे॒न्द्रस्य॑ । म॒हे॒न्द्रस्या॒हम् । म॒हे॒न्द्रस्येति॑ महा-इ॒न्द्रस्य॑ । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया॑ जे॒मान᳚म् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । जे॒मान॑म्महि॒मान᳚म् । म॒हि॒मान॑ङ्गमेयम् । ग॒मे॒य॒म॒ग्नेः । अ॒ग्ने स्वि॑ष्ट॒कृतः॑ । स्वि॒ष्ट॒कृतो॒ऽहम् । स्वि॒ष्ट॒कृत॒ इति॑ स्विष्ट-कृतः॑ । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्ययायु॑ष्मान् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । आयु॑ष्मान् य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाङ्ग॑मेयम् । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ग॒मे॒य॒मिति॑ गमेयम् (7) ॥2॥
अ॒ग्निर्मा᳚ । मा॒ दुरि॑ष्टात् । दुरि॑ष्टात्पातु । दुरि॑ष्टा॒दिति॒ दुः-इ॒ष्टा॒त्॒ । पा॒तु॒ स॒वि॒ता । स॒वि॒ताघशꣳ॑सात् । अ॒घशꣳ॑ सा॒द्यः । अ॒घशꣳ॑सा॒दित्य॒घ-श॒ꣳ॒सा॒त्॒ । यो मे᳚ । मेऽन्ति॑ । अन्ति॑ दू॒रे । दू॒रे॑ राती॒यति॑ । अ॒रा॒ती॒यति॒ तम् । तमे॒तेन॑ । ए॒तेन॑ जेषम् । जे॒ष॒ꣳ॒ सुरू॑पवर्षवर्णे । सुरू॑पवर्षवर्ण॒ आ । सुरू॑पवर्षवर्ण॒ इति॒ सुरू॑प-व॒र्ष॒व॒र्णे॒ । एहि॑ । इही॒मान् । इ॒मान्भ॒द्रान् । भ॒द्रान्दुर्या॑न् । दुर्याꣳ॑ अ॒भि । अ॒भ्या । एहि॑ । इ॒हि॒ माम् । मामनु॑व्रता । अनु॑व्र॒तानि । अनु॑व्र॒तेत्यनु॑-व्र॒ता॒ । न्यु॑ । उ॒शी॒र्॒?षाणि॑ । शी॒र्॒?षाणि॑ मृढ्वम् । मृ॒ढ्व॒मीडे᳚ । इड॒ आ । एहि॑ । इ॒ह्यदि॑ते । अदि॑त॒ आ । एहि॑ । इ॒हि॒ सर॑स्वति । सर॑स्व॒त्या । एहि॑ । इ॒हि॒ रन्तिः॑ । रन्ति॑रसि । अ॒सि॒ रम॑तिः । रम॑तिरसि । अ॒सि॒ सू॒नरी᳚ । सू॒नर्य॑सि । अ॒सि॒ जुष्टे᳚ । जुष्टे॒ जुष्टि᳚म् । जुष्टि॑न्ते । ते॒शी॒य॒ । अ॒शी॒योप॑हूते । उप॑होत उपह॒वम् । उप॑हूत॒ इत्युप॑-हू॒ते॒ । उ॒प॒ह॒वन्ते᳚ । उ॒प॒ह॒वमित्यु॑प-ह॒वम्। (8)
। ते॒ऽशी॒य॒ । अ॒शी॒य॒ सा । सा मे᳚ । मे॒ स॒त्या । स॒त्याशीः । आ॒शीर॒स्य । आ॒शीरित्या᳚-शीः । अ॒स्य य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ भूयात् । भू॒या॒दरे॑डता । अरे॑डता॒ मन॑सा । मन॑सा॒ तत् । तच्छ॑केयम् । श॒के॒यँ॒य्य॒ज्ञः । य॒ज्ञोदिव᳚म् । दिवꣳ॑ रोहतु । रो॒ह॒तु॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो दिव᳚म् । दिव॑ङ्गच्छतु । ग॒च्छ॒तु॒ यः । यो दे॑व॒यानः॑ । दे॒व॒यान॒ पन्थाः᳚ । दे॒व॒यान॒ इति॑ देव-यानः॑ । पन्था॒स्तेन॑ । तेन॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो दे॒वान् । दे॒वाꣳ अपि॑ । अप्ये॑तु । ए॒त्व॒स्मासु॑ । अ॒स्मास्विन्द्रः॑ । इन्द्र॑ इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यन्द॑धातु । द॒धा॒त्व॒स्मान् । अ॒स्मान् रायः॑ । राय॑ उ॒त । उ॒त य॒ज्ञाः । य॒ज्ञास्स॑चन्ताम् । स॒च॒न्ता॒म॒स्मासु॑ । अ॒स्मासु॑ सन्तु । स॒न्त्वा॒शिषः॑ । आ॒शिष॒स्सा । आ॒शिष॒ इत्या᳚-शिषः॑ । सा नः॑ । न॒ प्रि॒या । प्रि॒या सु॒प्रतू᳚र्तिः । सु॒प्रतू᳚र्तिर्म॒घोनी᳚ । सु॒प्रतू᳚र्ति॒रिति॑ सु-प्रतू᳚र्तिः । म॒घोनी॒ जुष्टिः॑ । जुष्टि॑रसि । अ॒सि॒ जु॒षस्व॑ । जु॒षस्व॑ नः । नो॒ जुष्टा᳚ । जुष्टा॑ नः । नो॒ऽसि॒ । (9)
अ॒सि॒ जुष्टि᳚म् । जुष्टि॑न्ते । ते॒ ग॒मे॒य॒म् । ग॒मे॒य॒म्मनः॑ । मनो॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्जुषताम् । जु॒ष॒ता॒माज्य᳚म् । आज्यँ॒व्विच्छि॑न्नम् । विच्छि॑न्नँय्य॒ज्ञम् । विच्छि॑न्न॒मिति॒ वि-छि॒न्न॒म् । य॒ज्ञꣳ सम् । समि॒मम् । इ॒मन्द॑धातु । द॒धा॒त्विति॑ दधातु ॥ बृह॒स्पति॑स्तनुताम् । त॒नु॒ता॒मि॒मम् । इ॒मन्नः॑ । नो॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा इ॒ह । इ॒ह मा॑दयन्ताम् । मा॒द॒य॒न्ता॒मिति मा॑दयन्ताम् ॥ ब्रध्न॒ पिन्व॑स्व । पिन्व॑स्व॒ दद॑तः । दद॑तो मे । मे॒ मा । मा ख्षा॑यि । ख्षा॒यि॒ कु॒र्व॒तः । कु॒र्व॒तो मे᳚ । मे॒ मा । मोप॑ । उप॑ दसत् । द॒स॒त्प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑तेर्भा॒गः । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । भा॒गो॑सि । अ॒स्यू॒र्ज॑स्वान् । ऊर्ज॑स्वा॒न्पय॑स्वान् । पय॑स्वान्प्राणापा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नौ मे᳚ । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ स॒मा॒न॒व्या॒नौ । स॒मा॒न॒व्या॒नौ sमे᳚ । स॒मा॒न॒व्या॒नाविति॑ समान व्या॒नौ । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒ह्यु॒दा॒न॒व्या॒नौ । उ॒दा॒न॒व्या॒नौ मे᳚ । उ॒दा॒न॒व्या॒नावित्यु॑दान-व्या॒नौ । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒ह्यख्षि॑तः । अख्षि॑तोऽसि । अ॒स्यख्षि॑त्यै । अख्षि॑त्यै त्वा । त्वा॒ मा । मा मे᳚ । मे॒ ख्षे॒ष्ठाः॒ । ख्षे॒ष्ठा॒ अ॒मुत्र॑ । अ॒मुत्रा॒मुष्मि॑न् । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒क इति॑ लो॒के (10) ॥3॥
ब॒र्हिषो॒ऽहम् । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया᳚ प्र॒जावा᳚न् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । प्र॒जावा᳚न्भूयासम् । प्र॒जावा॒निति॑ प्र॒जा-वा॒न् । भू॒या॒स॒न्न॒रा॒शꣳस॑स्य । न॒रा॒शꣳस॑स्या॒हम् । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया॑ पशु॒मान् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । प॒शु॒मान्भू॑यासम् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । भू॒या॒स॒म॒ग्नेः । अ॒ग्नेस्स्वि॑ष्ट॒कृतः॑ । स्वि॒ष्ट॒कृतो॒ऽहम् । स्वि॒ष्ट॒कृत॒ इति॑ स्विष्ट-कृतः॑ । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया यु॑ष्मान् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । आयु॑ष्मान् य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाङ्ग॑मेयम् । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ग॒मे॒य॒म॒ग्नेः । अ॒ग्नेर॒हम् । अ॒हमुज्जि॑तिम् । उज्जि॑ति॒मनु॑ । उज्जि॑ति॒मित्युत्-जि॒ति॒म् । अनूत् । उज्जे॑षम् । जे॒ष॒ꣳ॒ सोम॑स्य । सोम॑स्या॒हम् । अ॒हमुज्जि॑तिम् । उज्जि॑ति॒मनु॑ । उज्जि॑ति॒मित्युत्-जि॒ति॒म् । अनूत् । उज्जे॑षम् । जे॒ष॒म॒ग्नेः । अ॒ग्नेर॒हम् । अ॒हमुज्जि॑तिम् । उज्जि॑ति॒मनु॑ । उज्जि॑ति॒मित्युत्-जि॒ति॒म् । अनूत् । उज्जे॑षम् । जे॒ष॒म॒ग्नीषोम॑योः । अ॒ग्नीषोम॑योर॒हम् । अ॒ग्नीषोम॑यो॒रित्य॒ग्नी-सोम॑योः । अ॒हमुज्जि॑तिम् । उज्जि॑ति॒मनु॑ । उज्जि॑ति॒मित्युत्-जि॒ति॒म् । अनूत् । उज्जे॑षम् । जे॒ष॒मि॒न्द्रा॒ग्नि॒योः । इ॒न्द्रा॒ग्नि॒योर॒हम् । इ॒न्द्रा॒ग्नि॒योरिती᳚न्द्र-अ॒ग्नि॒योः । अ॒हमुज्जि॑तिम् । उज्जि॑ति॒मनु॑ । उज्जि॑ति॒मित्युत्-जि॒ति॒म् । अनूत् । उज्जे॑षम् । जे॒ष॒मिन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्या॒हम् । अ॒हमुज्जि॑तिम् । (11)
उज्जि॑ति॒मनु॑ । उज्जि॑ति॒मित्युत्-जि॒ति॒म् । अनूत् । उज्जे॑षम् । जे॒ष॒म्म॒हे॒न्द्रस्य॑ । म॒हे॒न्द्रस्या॒हम् । म॒हे॒न्द्रस्येति॑ महा-इ॒न्द्रस्य॑ । अ॒हमुज्जि॑तिम् । उज्जि॑ति॒मनु॑ । उज्जि॑ति॒मित्युत्-जि॒ति॒म् । अनूत् । उज्जे॑षम् । जे॒ष॒म॒ग्नेः । अ॒ग्नेस्स्वि॑ष्ट॒कृतः॑ । स्वि॒ष्ट॒कृतो॒ऽहम् । स्वि॒ष्ट॒कृत॒ इति॑ स्विष्ट-कृतः॑ । अ॒हमुज्जि॑तिम् । उज्जि॑ति॒-मनु॑ । उज्जि॑ति॒मित्युत्-जि॒ति॒म् । अनूत् । उज्जे॑षम् । जे॒षँ॒व्वाज॑स्य । वाज॑स्य मा । मा॒ प्र॒स॒वेन॑ । प्र॒स॒वेनो᳚द्ग्रा॒भेण॑ । प्र॒स॒वेनेति॑ प्र-स॒वेन॑ । उ॒द्ग्रा॒भेणोत् । उ॒द्ग्रा॒भेणेत्यु॑त्-ग्रा॒भेण॑ । उद॑ग्रभीत् । अ॒ग्र॒भी॒दित्य॑ग्रभीत् ॥ अथा॑ स॒पत्ना॑न् । स॒प॒त्ना॒ꣳ॒ इन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ मे । मे॒ नि॒ग्रा॒भेण॑ । नि॒ग्रा॒भेणाध॑रान् । नि॒ग्रा॒भेणेति॑ नि-ग्रा॒भेण॑ । अध॑राꣳ अकः । अ॒क॒रित्य॑कः ॥ उ॒द्ग्रा॒भञ्च॑ । उ॒द्ग्रा॒भमित्यु॑त्- ग्रा॒भम् । च॒ नि॒ग्रा॒भम् । नि॒ग्रा॒भञ्च॑ । नि॒ग्रा॒भमिति॑ नि-ग्रा॒भम् । च॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ दे॒वाः । दे॒वा अ॑वीवृधन्न् । अ॒वी॒वृ॒ध॒न्नित्य॑वीवृधन्न् ॥ अथा॑ स॒पत्ना॑न् । स॒पत्ना॑निन्द्रा॒ग्नी । इ॒न्द्रा॒ग्नी मे᳚ । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी । मे॒ वि॒षू॒चीना॑न् । वि॒षो॒चीना॒न्वि । व्य॑स्यताम् । अ॒स्य॒ता॒मित्य॑स्यताम् ॥ ए माः । इ॒मा अ॑ग्मन्न् । अ॒ग्म॒न्ना॒शिषः॑ । आ॒शिषो॒ दोह॑कामाः । आ॒शिष॒ इत्या᳚-शिषः॑ । दोह॑कामा॒ इन्द्र॑वन्तः । दोह॑कामा॒ इति॒ दोह॑-का॒माः॒ । इन्द्र॑वन्तो वनामहे । इन्द्र॑वन्त॒ इतीन्द्र॑-व॒न्तः॒ (12)।
। व॒ना॒म॒हे॒ धु॒ख्षी॒महि॑ । धु॒ख्षी॒महि॑ प्र॒जाम् । प्र॒जामिष᳚म् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । इष॒मितीष᳚म् ॥ रोहि॑तेन त्वा । त्वा॒ग्निः । अ॒ग्निर्दे॒वता᳚म् । दे॒वता᳚ङ्गमयतु । ग॒म॒य॒तु॒ हरि॑भ्याम् । हरि॑भ्यान्त्वा । हरि॑भ्या॒मिति॒ हरि॑-भ्या॒म् । त्वे॒न्द्रः॑ । इन्द्रो॑ दे॒वता᳚म् । दे॒वता᳚ङ्गमयतु । ग॒म॒य॒त्वेत॑शेन । एत॑शेन त्वा । त्वा॒ सूर्यः॑ । सूर्यो॑ दे॒वता᳚म् । दे॒वता᳚ङ्गमयतु । ग॒म॒य॒तु॒ वि । वि ते᳚ । ते॒ मु॒ञ्चा॒मि॒ । मु॒ञ्चा॒मि॒ र॒श॒नाः । र॒श॒ना वि । वि र॒श्मीन् । र॒श्मीन् वि । वि योक्त्रा᳚ । योक्त्रा॒ यानि॑ । यानि॑ परि॒चर्त॑नानि । प॒रि॒चर्त॑नानि ध॒त्तात् । प॒रि॒चर्त॑ना॒नीति॑ परि-चर्त॑नानि । ध॒त्ताद॒स्मासु॑ । अ॒स्मासु॒ द्रवि॑णम् । द्रवि॑णँ॒य्यत् । यच्च॑ । च॒ भ॒द्रम् । भ॒द्रम्प्र । प्र णः॑ । नो॒ ब्रू॒ता॒त्॒ । ब्रू॒ता॒द्भा॒ग॒धान् । भा॒ग॒धान्दे॒वता॑सु । भा॒ग॒धानिति॑ भाग-धान् । दे॒वता॒स्विति॑ दे॒वता॑सु ॥ विष्णोः᳚ शँ॒य्योः । शँ॒य्योर॒हम् । शँ॒य्योरिति॑ शम्-योः । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया॑ य॒ज्ञेन॑ । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाङ्ग॑मेयम् । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ग॒मे॒य॒ꣳ॒ सोम॑स्य । सोम॑स्या॒हम् । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया॑ सु॒रेताः᳚ । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया।᳚ (13)
सु॒रेता॒रेतः॑ । सु॒रेता॒ इति॑ सु-रेताः᳚ । रेतो॑धिषीय । धी॒षी॒य॒ त्वष्टुः॑ । त्वष्टु॑र॒हम् । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया॑ पशू॒नाम् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । प॒शू॒नाꣳ रू॒पम् । रू॒पम्पु॑षेयम् । पु॒षे॒यन्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्पत्नीः᳚ । पत्नी॑र॒ग्निः । अ॒ग्निर्गृ॒हप॑तिः । गृ॒हप॑तिर्य॒ज्ञस्य॑ । गृ॒हप॑ति॒रिति॑ गृ॒ह-प॒तिः॒ । य॒ज्ञस्य॑ मिथु॒नम् । मि॒थु॒नन्तयोः᳚ । तयो॑र॒हम् । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया॑ मिथु॒नेन॑ । दे॒व॒यज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । मि॒थु॒नेन॒ प्र । प्र भू॑यासम् । भू॒या॒सँ॒व्वे॒दः । वे॒दो॑ऽसि । अ॒सि॒ वित्तिः॑ । वित्ति॑रसि । अ॒सि॒ वि॒देय॑ । वि॒देय॒ कर्म॑ । कर्मा॑सि । अ॒सि॒ क॒रुण᳚म् । क॒रुण॑मसि । अ॒सि॒ क्रि॒यास᳚म् । क्रि॒यासꣳ॑ स॒निः । स॒निर॑सि । अ॒सि॒ स॒नि॒ता । स॒नि॒तासि॑ । अ॒सि॒ स॒नेय᳚म् । स॒नेय॑ङ्घृ॒तव॑न्तम् । घृ॒तव॑न्तङ्कुला॒यिन᳚म् । घृ॒तव॑न्त॒मिति॑ घृ॒त-व॒न्त॒म् । कु॒ला॒यिनꣳ॑ रा॒यः । रा॒यस्पोष᳚म् । पोषꣳ॑ सह॒स्रिण᳚म् । स॒ह॒स्रिणँ॑व्वे॒दः । वे॒दो द॑दातु । द॒दा॒तु॒ वा॒जिन᳚म् । वा॒जिन॒मिति॑ वा॒जिन᳚म् (14) ॥4॥
आ प्या॑यताम् । प्या॒य॒ता॒न्ध्रु॒वा । ध्रु॒वा घृ॒तेन॑ । घृ॒तेन॑ य॒ज्ञँय्य॑ज्ञम् । य॒ज्ञँय्य॑ज्ञ॒म्प्रति॑ । य॒ज्ञँय्य॑ज्ञ॒मिति॑ य॒ज्ञम्-य॒ज्ञ॒म् । प्रति॑ देव॒यद्भ्यः॑ । दे॒व॒यद्भ्य॒ इति॑ देव॒यत्-भ्यः॒ ॥ सू॒र्याया॒ ऊधः॑ । ऊधोऽदि॑त्याः । अदि॑त्या उ॒पस्थे᳚ । उ॒पस्थ॑ उ॒रुधा॑रा । उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प-स्थे॒ । उ॒रुधा॑रा पृथि॒वी । उ॒रुधा॒रेत्यु॒रु-धा॒रा॒ । पृ॒थि॒वी य॒ज्ञे । य॒ज्ञे अ॒स्मिन् । अ॒स्मिन्नित्य॒स्मिन् ॥ प्र॒जाप॑तेर्वि॒भान् । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । वि॒भान्नाम॑ । वि॒भानिति॑ वि-भान् । नाम॑ लो॒कः । लो॒कस्तस्मिन्न्॑ । तस्मि॑स्त्वा । त्वा॒ द॒धा॒मि॒ । द॒धा॒मि॒ स॒ह । स॒ह यज॑मानेन । यज॑मानेन॒ सत् । सद॑सि । अ॒सि॒ सत् । सन्मे᳚ । मे॒ भू॒याः॒ । भू॒या॒स्सर्व᳚म् । सर्व॑मसि । अ॒सि॒ सर्व᳚म् । सर्व॑म्मे । मे॒ भू॒याः॒ । भू॒या॒ पू॒र्णम् । पू॒र्णम॑सि । अ॒सि॒ पू॒र्णम् । पू॒र्णम्मे᳚ । मे॒ भू॒याः॒ । भू॒या॒ अख्षि॑तम् । अख्षि॑तमसि । अ॒सि॒ मा । मा मे᳚ । मे॒ ख्षे॒ष्ठाः॒ । ख्षे॒ष्ठा॒ प्राच्या᳚म् । प्राच्या᳚न्दि॒शि । दि॒शि दे॒वाः । दे॒वा ऋ॒त्विजः॑ । ऋ॒त्विजो॑ मार्जयन्ताम् । मा॒र्ज॒य॒न्ता॒न्दख्षि॑णायाम् । दख्षि॑णायान्दि॒शि। (15)
दि॒शि मासाः᳚ । मासाः᳚ पि॒तरः॑ । पि॒तरो॑ मार्जयन्ताम् । मा॒र्ज॒य॒न्ता॒म्प्र॒तीच्या᳚म् । प्र॒तीच्या᳚न्दि॒शि । दि॒शि गृ॒हाः । गृ॒हा प॒शवः॑ । प॒शवो॑ मार्जयन्ताम् । मा॒र्ज॒य॒न्ता॒मुदी᳚च्याम् । उदी᳚च्यान्दि॒शि । दि॒श्यापः॑ । आप॒ ओष॑धयः । ओष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यः । वन॒स्पत॑यो मार्जयन्ताम् । मा॒र्ज॒य॒न्ता॒मू॒र्ध्वाया᳚म् । ऊ॒र्ध्वाया᳚न्दि॒शि । दि॒शि य॒ज्ञः । य॒ज्ञस्सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो य॒ज्ञप॑तिः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । य॒ज्ञप॑तिर्मार्जयन्ताम् । य॒ज्ञप॑ति॒रिति॑ य॒ज्ञ-प॒तिः॒ । मा॒र्ज॒य॒न्ताँ॒व्विष्णोः᳚ । विष्णो॒ क्रमः॑ । क्रमो॑ऽसि । अ॒स्य॒भि॒मा॒ति॒हा । अ॒भि॒मा॒ति॒हा गा॑य॒त्रेण॑ । अ॒भि॒मा॒ति॒ हेत्य॑भिमाति-हा । गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा पृथि॒वीम् । पृ॒थि॒वीमनु॑ । अनु॒ वि । विक्र॑मे । क्र॒मे॒ निर्भ॑क्तः । निर्भ॑क्त॒स्सः । निर्भ॑क्त॒ इति॒ निः-भ॒क्तः॒ । स यम् । यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्मो विष्णोः᳚ । विष्णो॒ क्रमः॑ । क्रमो॑ऽसि । अ॒स्य॒भि॒श॒स्ति॒हा । अ॒भि॒श॒स्ति॒हा त्रैष्टु॑भेन । अ॒बि॒॒शस्ति॒ हेत्य॑भिशस्ति-हा । त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मनु॑ । अनु॒ वि । वि क्र॑मे । क्र॒मे॒ निर्भ॑क्तः । निर्भ॑क्त॒स्सः । निर्भ॑क्त॒ इति॒ निः-भ॒क्तः॒ । स यम् । यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्मो विष्णोः᳚ । विष्णो॒ क्रमः॑ । क्रमो॑ऽसि । अ॒स्य॒ रा॒ती॒य॒तः । अ॒रा॒ती॒य॒तो ह॒न्ता । ह॒न्ता जाग॑तेन । जाग॑तेन॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा॒ दिव᳚म् । दिव॒मनु॑ । अनु॒ वि । विक्र॑मे । क्र॒मे॒ निर्भ॑क्तः । निर्भ॑क्त॒स्सः । निर्भ॑क्त॒ इति॒ निः- भ॒क्तः॒ । स यम् । यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्मो विष्णोः᳚ । विष्णो॒ क्रमः॑ । क्रमो॑ऽसि । अ॒सि॒ श॒त्रू॒य॒तः । श॒त्रू॒य॒तो ह॒न्ता । श॒त्रू॒य॒त इति॑ शत्रु-य॒तः । ह॒न्ताऽऽनु॑ष्टुभेन । आनु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा । आनु॑ष्टुभे॒नेत्यानु॑-स्तु॒भे॒न॒ । छन्द॑सा॒ दिशः॑ । दिशो नु॑ । अनु॒ वि । वि क्र॑मे । क्र॒मे॒ निर्भ॑क्तः । निर्भ॑क्त॒स्सः । निर्भ॑क्त॒ इति॒ निः- भ॒क्तः॒ । स यम् । यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्म इति॑ द्वि॒ष्मः (16) ॥5॥
अग॑न्म॒ सुवः॑ । सुव॒स्सुवः॑ । सुव॑रगन्म । अ॒ग॒न्म॒ स॒न्दृशः॑ । स॒न्दृश॑स्ते । स॒न्दृश॒ इति॑ सम्-दृशः॑ । ते॒ मा । मा छि॑थ्सि । छि॒थ्सि॒ यत् । यत्ते᳚ । ते॒ तपः॑ । तप॒स्तस्मै᳚ । तस्मै॑ ते । ते॒ मा । मा वृ॑ख्षि । आ वृ॑ख्षि । वृ॒ख्षि॒ सु॒भूः । सु॒भूर॑सि । सु॒भूरिति॑ सु-भूः । अ॒सि॒ श्रेष्ठः॑ । श्रेष्ठो॑ रश्मी॒नाम् । र॒श्मी॒नामा॑यु॒र्धाः । आ॒यु॒र्धा अ॑सि । आ॒यु॒र्धा इत्या॑युः-धाः । अ॒स्यायुः॑ । आयु॑र्मे । मे॒ दे॒हि॒ । दे॒हि॒ व॒र्चो॒धाः । व॒र्चो॒धा अ॑सि । व॒र्चो॒धा इति॑ वर्चः-धाः । अ॒सि॒ वर्चः॑ । वर्चो॒ मयि॑ । मयि॑ देहि । दे॒ही॒दम् । इ॒दम॒हम् । अ॒हम॒मुम् । अ॒मुम्भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यमा॒भ्यः । आ॒भ्यो दि॒ग्भ्यः । दि॒ग्भ्यो᳚ऽस्यै । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । अ॒स्यै दि॒वः । दि॒वो᳚ऽस्मात् । अ॒स्माद॒न्तरि॑ख्षात् । अ॒न्तरि॑ख्षाद॒स्यै । अ॒स्यै पृ॑थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या अ॒स्मात् । अ॒स्माद॒न्नाद्या᳚त् । अ॒न्नाद्या॒न्निः । अ॒न्नाद्या॒दित्य॑न्न-अद्या᳚त् । निर्भ॑जामि । भ॒जा॒मि॒ निर्भ॑क्तः । निर्भ॑क्त॒स्सः । निर्भ॑क्त॒ इति॒ निः-भ॒क्तः॒ । स यम् । यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्म इति॑ द्वि॒ष्मः ॥(17)
। सञ्ज्योति॑षा । ज्योति॑षाभूवम् । अ॒भू॒व॒मै॒न्द्रीम् । ऐ॒न्द्रीमा॒वृत᳚म् । आ॒वृत॑म॒न्वाव॑र्ते । आ॒वृत॒मित्या᳚-वृत᳚म् । अ॒न्वाव॑र्ते॒ सम् । अ॒न्वाव॑र्त॒ इत्यु॑नु-आव॑र्ते । सम॒हम् । अ॒हम्प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॒ सम् । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । सम्मया᳚ । मया᳚ प्र॒जा । प्र॒जा सम् । प्र॒जेति॑ प्र-जा । सम॒हम् । अ॒हꣳ रा॒यः । रा॒यस्पोषे॑ण । पोषे॑ण॒ सम् । सम्मया᳚ । मया॑ रा॒यः । रा॒यस्पोषः॑ । पोष॒स्समि॑द्धः । समि॑द्धो अग्ने । समि॑द्ध॒ इति॒ सम्-इ॒द्धः॒ । अ॒ग्ने॒ मे॒ । मे॒ दी॒दि॒हि॒ । दी॒दि॒हि॒ स॒मे॒द्धा । स॒मे॒द्धा ते᳚ । स॒मे॒द्धेति॑ सम्-ए॒द्धा । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ दी॒द्या॒स॒म् । दी॒द्या॒सँ॒व्वसु॑मान् । वसु॑मान्य॒ज्ञः । वसु॑मा॒निति॒ वसु॑-मा॒न् । य॒ज्ञो वसी॑यान् । वसी॑यान्भूयासम् । भू॒या॒स॒मग्ने᳚ । अग्न॒ आयूꣳ॑षि । आयूꣳ॑षि पवसे । प॒व॒स॒ आ । आ सु॑व । सु॒वोर्ज᳚म् । ऊर्ज॒मिष᳚म् । इष॑ञ्च । च॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ आ॒रे बा॑धस्व । बा॒ध॒स्व॒ दु॒च्छुना᳚म् । दु॒च्छुना॒मिति॑ दु॒च्छुना᳚म् ॥ अग्ने॒ पव॑स्व । पव॑स्व॒ स्वपाः᳚ । स्वपा॑ अ॒स्मे । स्वपा॒ इति॑ सु-अपाः᳚ । अ॒स्मे वर्चः॑ । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । वर्च॑स्सु॒वीर्य᳚म् । सु॒वीर्य॒मिति॑ सु-वीर्य᳚म् ॥(18)
। दध॒त्पोष᳚म् । पोषꣳ॑ र॒यिम् । र॒यिम्मयि॑ । मयीति॒ मयि॑ ॥ अग्ने॑ गृहपते । गृ॒ह॒प॒ते॒ सु॒गृ॒ह॒प॒तिः । गृ॒ह॒प॒त॒ इति॑ गृह- प॒ते॒ । सु॒गृ॒ह॒प॒ति॒र॒हम् । सु॒गृ॒ह॒प॒तिरिति॑ सु-गृ॒ह॒प॒तिः । अ॒हन्त्वया᳚ । त्वया॑ गृ॒हप॑तिना । गृ॒हप॑तिना भूयासम् । गृ॒हप॑ति॒नेति॑ गृ॒ह-प॒ति॒ना॒ । भू॒या॒स॒ꣳ॒ सु॒गृ॒ह॒प॒तिः । सु॒गृ॒ह॒प॒तिर्मया᳚ । सु॒गृ॒ह॒प॒तिरिति॑ सु-गृ॒ह॒प॒तिः । मया॒ त्वम् । त्वङ्गृ॒हप॑तिना । गृ॒हप॑तिना भूयाः । गृ॒हप॑ति॒नेति॑ गृ॒ह-प॒ति॒ना॒ । भू॒या॒श्श॒तम् । श॒तꣳ हिमाः᳚ । हिमा॒स्ताम् । तामा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॒ मा । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । आशा॑से । शा॒से॒ तन्त॑वे । तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मतीम् । ज्योति॑ष्मती॒न्ताम् । तामा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॒ मा । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । आशा॑से । शासे॒ऽमुष्मै᳚ । अ॒मुष्मै॒ ज्योति॑ष्मतीम् । ज्योति॑ष्मती॒ङ्कः । कस्त्वा᳚ । त्वा॒ यु॒न॒क्ति॒ । यु॒न॒क्ति॒ सः । स त्वा᳚ । त्वा॒ वि । विमु॑ञ्चतु । मु॒ञ्च॒त्वग्ने᳚ । अग्ने᳚ व्रतपते । व्र॒त॒प॒ते॒व्र॒तम् । व्र॒त॒प॒त॒ इति॑ व्रत- प॒ते॒ । व्र॒तम॑चारिषम् । अ॒चा॒रि॒ष॒न्तत् । तद॑शकम् । अ॒श॒क॒न्तत् । तन्मे᳚ । मे॒ऽरा॒धि॒ । अ॒रा॒धि॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो ब॑भूव । ब॒भू॒व॒ सः । स आ । आ ब॑भूव । (19)
ब॒भू॒व॒ सः । स प्र । प्र ज॑ज्ञे । ज॒ज्ञे सः । स वा॑वृधे । वा॒वृ॒ध॒ इति॑ वावृधे ॥ स दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मधि॑पतिः । अधि॑पतिर्बभूव । अधि॑पति॒रित्यधि॑- प॒तिः॒ । ब॒भू॒व॒ सः । सो अ॒स्मान् । अ॒स्माꣳ अधि॑पतीन् । अधि॑पतीन्करोतु । अधि॑पती॒नित्यधि॑प॒ती॒न् । क॒रो॒तु॒ व॒यम् । व॒यं स्या॑म । स्या॒म॒ पत॑यः । पत॑यो रयी॒णाम् । र॒यी॒णामिति॑ रयी॒णाम् ॥ गोमाꣳ॑ अग्ने । गोमा॒निति॒ गो- मा॒न् । अ॒ग्नेऽवि॑मान् । अवि॑माꣳ अ॒श्वी । अवि॑मा॒नित्यवि॑-मा॒न् । अ॒श्वी य॒ज्ञः । य॒ज्ञो नृ॒वथ्स॑खा । नृ॒वथ्स॑खा॒ सद᳚म् । नृ॒वथ्स॒खेति॑ नृ॒वत्-स॒खा॒ । सद॒मित् । इद॑प्रमृ॒ष्यः । अ॒प्र॒मृ॒ष्य इत्य॑प्र-मृ॒ष्यः ॥ इडा॑वाꣳ ए॒षः । इडा॑वा॒नितीडा᳚- वा॒न् । ए॒षो अ॑सुरः । अ॒सु॒र॒ प्र॒जावा॑न् । प्र॒जावा᳚न्दी॒र्घः । प्र॒जावा॒निति॑ प्र॒जा-वा॒न् । दी॒र्घो र॒यिः । र॒यि पृ॑थुबु॒ध्नः । पृ॒थु॒बु॒ध्नस्स॒भावा॑न् । पृ॒थु॒बु॒ध्न इति॑ पृथु-बु॒ध्नः । स॒भावा॒निति॑ स॒भा-वा॒न् (20) ॥
यथा॒ वै । वै स॑मृतसो॒मा । स॒मृ॒त॒सो॒मा ए॒वम् । स॒मृ॒त॒सो॒मा इति॑ समृत-सो॒माः । ए॒वँव्वै । वा ए॒ते । ए॒ते स॑मृतय॒ज्ञाः । स॒मृ॒त॒य॒ज्ञा यत् । स॒मृ॒त॒य॒ज्ञा इति॑ समृत-य॒ज्ञाः । यद्द॑र्र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्र्श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ कस्य॑ । द॒र्र्श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्र्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । कस्य॑ वा । वाह॑ । अह॑ दे॒वाः । दे॒वा य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमा॒गच्छ॑न्ति । आ॒गच्छ॑न्ति॒ कस्य॑ । आ॒गच्छ॒न्तीत्या᳚-गच्छ॑न्ति । कस्य॑ वा । वा॒ न । न ब॑हू॒नाम् । ब॒हू॒नाँय्यज॑मानानाम् । यज॑मानानाँ॒य्यः । यो वै । वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ पूर्वः॑ । पूर्व॑ परिगृ॒ह्णाति॑ । प॒रि॒गृ॒ह्णाति॒ सः । प॒रि॒गृ॒ह्णातीति॑ परि-गृ॒ह्णाति॑ । स ए॑नाः । ए॒ना॒श्श्वः । श्वो भू॒ते । भू॒ते य॑जते । य॒ज॒त॒ ए॒तत् । ए॒तद्वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मा॒यत॑नम् । आ॒यत॑नँ॒य्यत् । आ॒यत॑न॒मित्या᳚-यत॑नम् । यदा॑हव॒नीयः॑ । आ॒ह॒व॒नीयो᳚न्त॒रा । आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚-ह॒व॒नीयः॑ । अ॒न्त॒राग्नी । अ॒ग्नी प॑शू॒नाम् । अ॒ग्नी इत्य॒ग्नी । प॒शू॒नाङ्गार्ह॑पत्यः । गार्ह॑पत्यो मनु॒ष्या॑णाम् । गार्ह॑पत्य॒ इति॒ गार्ह॑-प॒त्यः॒ । म॒नु॒ष्या॑णामन्वाहार्य॒पच॑नः । अ॒न्वा॒हा॒र्य॒पच॑न पितृ॒णाम् । अ॒न्वा॒हा॒र्य॒पच॑न॒ इत्य॑न्वाहार्य-पच॑नः । पि॒तृ॒णाम॒ग्निम् । अ॒ग्निङ्गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ स्वे । स्व ए॒व । ए॒वायत॑ने । आ॒यत॑ने दे॒वताः᳚ । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । दे॒वता॒ परि॑ । परि॑ गृह्णाति । (21)
गृ॒ह्णा॒ति॒ ताः । ताश्श्वः । श्वो भू॒ते । भू॒ते य॑जते । य॒ज॒ते॒ व्र॒तेन॑ । व्र॒तेन॒ वै । वै मेध्यः॑ । मेध्यो॒ऽग्निः । अ॒ग्निर्व्र॒तप॑तिः । व्र॒तप॑ति र्ब्राह्म॒णः । व्र॒तप॑ति॒रिति॑ व्र॒त-प॒तिः॒ । ब्रा॒ह्म॒णो व्र॑त॒भृत् । व्र॒त॒भृद्व्र॒तम् । व्र॒त॒भृदिति॑ व्रत-भृत् । व्र॒तमु॑पै॒ष्यन् । उ॒पै॒ष्यन्ब्रू॑यात् । उ॒पै॒ष्यन्नित्यु॑प-ए॒ष्यन् । ब्रू॒या॒दग्ने᳚ । अग्ने᳚ व्रतपते । व्र॒त॒प॒ते॒ व्र॒तम् । व्र॒त॒प॒त॒ इति॑ व्रत-प॒ते॒ । व्र॒तञ्च॑रिष्यामि । च॒रि॒ष्या॒मीति॑ । इत्य॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ᳚व्व्र॒तप॑तिः । व्र॒तप॑ति॒स्तस्मै᳚ । व्र॒तप॑ति॒रिति॑ व्र॒त-प॒तिः॒ । तस्मा॑ ए॒व । ए॒व प्र॑ति॒प्रोच्य॑ । प्र॒ति॒प्रोच्य॑ व्र॒तम् । प्र॒ति॒प्रोच्येति॑ प्रति-प्रोच्य॑ । व्र॒त मा । आ ल॑भते । ल॒भ॒ते॒ ब॒र्हिषा᳚ । ब॒र्हिषा॑ पू॒र्णमा॑से । पू॒र्णमा॑से व्र॒तम् । पू॒र्णमा॑स॒ इति॑ पू॒र्ण-मा॒से॒ । व्र॒तमुप॑ । उपै॑ति । ए॒ति॒ व॒थ्सैः । व॒थ्सैर॑मावा॒स्या॑याम् । अ॒मा॒वा॒स्या॑यामे॒तत् । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒मित्य॑मा-वा॒स्या॑याम् । ए॒तद्हि । ह्ये॑तयोः᳚ । ए॒तयो॑रा॒यत॑नम् । आ॒यतन॑मुप॒स्तीर्यः॑ । आ॒यत॑न॒मित्या᳚-यत॑नम् । उ॒प॒स्तीर्य॒ पूर्वः॑ । उ॒प॒स्तीर्य॒ इत्यु॑प-स्तीर्यः॑ । पूर्व॑श्च । चा॒ग्निः । अ॒ग्निरप॑रः । अप॑रश्च । चे॒ति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्म॒नु॒ष्याः᳚ । म॒नुष्या॑ इत् । (22)
इन्नु । न्वै । वा उप॑स्तीर्णम् । उप॑स्तीर्णमि॒च्छन्ति॑ । उप॑स्तीर्ण॒मित्युप॑ -स्ती॒र्ण॒म् । इ॒च्छन्ति॒ किम् । किमु॑ । उ॒दे॒वाः । दे॒वा येषा᳚म् । येषा॒न्नवा॑वसानम् । नवा॑वसान॒मुप॑ । नवा॑वसान॒मिति॒नव॑-अ॒व॒सा॒न॒म् । उपा᳚स्मिन् । अ॒स्मि॒ञ्छ ः । श्वो य॒ख्ष्यमा॑णे । य॒ख्ष्यमा॑णे दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ वसन्ति । व॒स॒न्ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान॒ग्निम् । अ॒ग्निमु॑पस्तृ॒णाति॑ । उ॒प॒स्तृ॒णाति॒ यज॑मानेन । उ॒प॒स्तृणातीत्यु॑प-स्तृ॒णाति॑ । यज॑मानेन ग्रा॒म्याः । ग्रा॒म्याश्च॑ । च॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॑ऽव॒रुध्याः᳚ । अ॒व॒रुध्या॑ आर॒ण्याः । अ॒व॒रुध्या॒ इत्य॑व-रुध्याः᳚ । आ॒र॒ण्याश्च॑ । चेति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्यत् । यद्ग्रा॒म्यान् । ग्रा॒म्यानु॑प॒ वस॑ति । उ॒प॒वस॑ति॒ तेन॑ । उ॒प॒वस॒तीत्यु॑प-वस॑ति । तेन॑ ग्रा॒म्यान् । ग्रा॒म्यानव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यत् । यदा॑र॒ण्यस्य॑ । आ॒र॒ण्यस्या॒श्नाति॑ । अ॒श्नाति॒ तेन॑ । तेना॑र॒ण्यान् । आ॒र॒ण्यान् यत् । यदना᳚श्वान् । अना᳚श्वानुप॒वसे᳚त् । उ॒प॒वसे᳚त्पितृदेव॒त्यः॑ । उ॒प॒वसे॒दित्यु॑प-वसे᳚त् । पि॒तृ॒दे॒व॒त्य॑स्स्यात् । पि॒तृ॒दे॒व॒त्य॑ इति॑ पितृ-दे॒व॒त्यः॑ । स्या॒दा॒र॒ण्यस्य॑ । आ॒र॒ण्यस्या᳚श्नाति । अ॒श्ना॒ती॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वै । (23)
“वा आ॑र॒ण्यम् । आ॒र॒ण्यमि॑न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒वात्मन् । आ॒त्मन्धत्ते । ध॒त्ते॒ यत् । यदना᳚श्वान् । अना᳚श्वानुप॒वसे᳚त् । उ॒प॒वसे॒त्ख्षोधु॑कः । उ॒प॒वसे॒दित्यु॑प- वसे᳚त् । ख्षोधु॑कस्स्यात् । स्या॒द्यत् । यद॑श्नी॒यात् । अ॒श्नी॒याद्रु॒द्रः । रुद्रो᳚ऽस्य । अ॒स्य प॒शून् । प॒शून॒भि । अ॒भि म॑न्येत । म॒न्ये॒ता॒पः । अ॒पो᳚ऽश्नाति । अ॒श्ना॒ति॒ तत् । तन्न । नेव॑ । इ॒वा॒शि॒तम् । अ॒शि॒त॒ न्न । नेव॑ । इ॒वान॑शितम् । अन॑शित॒न्न । न ख्षोधु॑कः । ख्षोधु॑को॒ भव॑ति । भव॑ति॒ न । नास्य॑ । अ॒स्य॒ रु॒द्रः । रु॒द्र प॒शून् । प॒शून॒भि । अ॒भि म॑न्यते । म॒न्य॒ते॒ वज्रः॑ । वज्रो॒ वै । वै य॒ज्ञः । य॒ज्ञः, ख्षुत् । ख्षुत्खलु॑ । खलु॒ वै । वै म॑नु॒ष्य॑स्य । म॒नु॒ष्य॑स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो॒ यत् । यदना᳚श्वान् । अना᳚श्वानुप॒वस॑ति । उ॒प॒वस॑ति॒ वज्रे॑ण । उ॒प॒वस॒तीत्यु॑प-वस॑ति । वज्रे॑णै॒व । ए॒व सा॒ख्षात् । सा॒ख्षात्ख्षुध᳚म् । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ख्षुध॒म्भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यꣳ हन्ति । ह॒न्ती॒ति॑ हन्ति (24) ॥7॥”
यो वै । वै श्र॒द्धाम् । श्र॒द्धामना॑रभ्य । श्र॒द्धामिति॑ श्रत्-धाम् । अना॑रभ्य य॒ज्ञेन॑ । अना॑र॒भ्येत्यना᳚-र॒भ्य॒ । य॒ज्ञेन॒ यज॑ते । यज॑ते॒ न । नास्य॑ । अ॒स्ये॒ष्टाय॑ । इ॒ष्टाय॒ श्रत् । श्रद्द॑धते । द॒ध॒ते॒ऽपः । अ॒प प्र । प्रण॑यति । न॒य॒ति॒ श्र॒द्धा । श्र॒द्धा वै । श्र॒द्धेति॑ श्रत्-धा । वा आपः॑ । आप॑श्श्र॒द्धाम् । श्र॒द्धामे॒व । श्र॒द्धामिति॑ श्रत्-धाम् । ए॒वारभ्य॑ । आ॒रभ्य॑ य॒ज्ञेन॑ । आ॒रभ्येत्या᳚-रभ्य॑ । य॒ज्ञेन॑ यजते । य॒ज॒त॒ उ॒भये᳚ । उ॒भये᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ दे॒व॒म॒नु॒ष्याः । दे॒व॒म॒नु॒ष्या इ॒ष्टाय॑ । दे॒व॒म॒नु॒ष्या इति॑ देव-म॒नु॒ष्याः । इ॒ष्टाय॒ श्रत् । श्रद्द॑धते । द॒ध॒ते॒ तत् । तदा॑हुः । आ॒हु॒रति॑ । अ॒ति॒ वै । वा ए॒ताः । ए॒ता वर्त्र᳚म् । वर्त्र॑न्नेदन्ति । ने॒द॒न्त्यति॑ । अति॒ वाच᳚म् । वाच॒म्मनः॑ । मनो॒ वाव । वावैताः । ए॒ता न । नाति॑ । अति॑ नेदन्ति । ने॒द॒न्तीति॑ । इति॒ मन॑सा । मन॑सा॒ प्र । प्रण॑यति । न॒य॒ती॒यम् । इ॒यँव्वै । वै मनः॑ । मनो॒ऽनया᳚ ।(25)
अ॒नयै॒व । ए॒वैनाः᳚ । ए॒ना॒ प्र । प्रण॑यति । न॒य॒त्यस्क॑न्नहविः । अस्क॑न्नहविर्भवति । अस्क॑न्नहवि॒रित्यस्क॑न्न-ह॒विः॒ । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ यज्ञायु॒धानि॑ । य॒ज्ञायु॒धानि॒ सम् । य॒ज्ञा॒यु॒धानीति॑ यज्ञ-आ॒यु॒धानि॑ । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै य॑ज्ञायु॒धानि॑ । य॒ज्ञा॒यु॒धानि॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञा॒यु॒धानीति॑ यज्ञ-आ॒यु॒धानि॑ । य॒ज्ञमे॒व । ए॒व तत् । तथ्सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ यत् । यदेक॑मेकम् । एक॑मेकꣳ स॒म्भरे᳚त् । एक॑मेक॒मित्येकं᳚-ए॒क॒म् । स॒म्भरे᳚त्पितृदेव॒त्या॑नि । स॒म्भरे॒दिति॑- सम्-भरे᳚त् । पि॒तृ॒दे॒व॒त्या॑नि स्युः । पि॒तृ॒दे॒व॒त्या॑नीति॑ पितृ-दे॒व॒त्या॑नि । स्यु॒र्यत् । यथ्स॒ह । स॒ह सर्वा॑णि । सर्वा॑णि मानु॒षाणि॑ । मा॒नु॒षाणि॒ द्वे ᳚द्वे॒ । द्वे द्वे सम् । द्वे द्वे॒ इति॒ द्वे-द्वे॒ । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ या॒ज्या॒नु॒वा॒क्य॑योः । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्य॑योरे॒व । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्य॑यो॒रिति॑ याज्या-अ॒नु॒वा॒क्य॑योः । ए॒व रू॒पम् । रू॒पङ्क॑रोति । क॒रो॒त्यथो᳚ । अथो॑ मिथु॒नम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । मि॒थु॒नमे॒व । ए॒व यः । यो वै । वै दश॑ । दश॑ यज्ञायु॒धानि॑ । य॒ज्ञा॒यु॒धानि॒ वेद॑ । य॒ज्ञा॒यु॒धानीति॑ यज्ञ-आ॒यु॒धानि॑ । वेद॑मुख॒तः । मु॒ख॒तो᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञ क॑ल्पते । क॒ल्प॒ते॒ स्फ्यः । स्फ्यश्च॑ । (26)
च॒ क॒पाला॑नि । क॒पाला॑नि च । चा॒ग्नि॒हो॒त्र॒ हव॑णी । अ॒ग्नि॒हो॒त्र॒हव॑णी च । अ॒ग्नि॒हो॒त्र॒हव॒णीत्य॑ग्निहोत्र-हव॑नी । च॒ शूर्प᳚म् । शूर्प॑ञ्च । च॒ कृ॒ष्णा॒जि॒नम् । कृ॒ष्णा॒जि॒नञ्च॑ । कृ॒ष्णा॒जि॒नमिति॑ कृष्ण-अ॒जि॒नम् । च॒ शम्या᳚ । शम्या॑ च । चो॒लूख॑लम् । उ॒लूख॑लञ्च । च॒ मुस॑लम् । मुस॑लञ्च । च॒ दृ॒षत् । दृ॒षच्च॑ । चोप॑ला । उप॑ला च । चै॒तानि॑ । ए॒तानि॒ वै । वै दश॑ । दश॑यज्ञायु॒धानि॑ । य॒ज्ञा॒यु॒धानि॒ यः । य॒ज्ञा॒यु॒धानीति॑ यज्ञ-आ॒यु॒धानि॑ । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ मुख॒तः । मु॒ख॒तो᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञ क॑ल्पते । क॒ल्प॒ते॒ यः । यो वै । वै दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑ प॒तिप्रोच्य॑ । प्र॒ति॒प्रोच्य॑ य॒ज्ञेन॑ । प्र॒ति॒प्रोच्येति॑ प्रति-प्रोच्य॑ । य॒ज्ञेन॒ यज॑ते । यज॑ते जु॒षन्ते᳚ । जु॒षन्ते᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ दे॒वाः । दे॒वा ह॒व्यम् । ह॒व्यꣳ ह॒विः । ह॒विर्नि॑रु॒प्यमा॑णम् । नि॒रु॒प्यमा॑णम॒भि । नि॒रु॒प्यमा॑ण॒मिति॑ निः-उ॒प्यमा॑नम् । अ॒भिम॑न्त्रयेत । म॒न्त्र॒ये॒ता॒ग्निम् । अ॒ग्निꣳ होता॑रम् । होता॑रमि॒ह । इ॒ह तम् । तꣳ हु॑वे । हु॒व॒ इति॑ । इति॑ दे॒वेभ्यः॑ । (27)
दे॒वेभ्य॑ ए॒व । ए॒व प्र॑ति॒प्रोच्य॑ । प्र॒ति॒प्रोच्य॑ य॒ज्ञेन॑ । प्र॒ति॒प्रोच्येति॑ प्रति-प्रोच्य॑ । य॒ज्ञेन॑ य॒ज॒ते॒ । य॒ज॒ते॒ जु॒षन्ते᳚ । जु॒षन्ते᳚ऽस्य । अ॒स्य दे॒वाः । दे॒वा ह॒व्यम् । ह॒व्यमे॒षः । ए॒ष वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ ग्रहः॑ । ग्रहो॑ गृही॒त्वा । गृ॒ही॒त्वैव । ए॒व य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ यजते । य॒ज॒ते॒ तत् । तदु॑दि॒त्वा । उ॒दि॒त्वा वाच᳚म् । वाचँ॑य्यच्छति । य॒च्छ॒ति॒ य॒ज्ञस्य। य॒ज्ञस्य॒ धृत्यै᳚ । धृत्या॒ अथो᳚ । अथो॒ मन॑सा । अथो॒ इत्यथो᳚ । मन॑सा॒ वै । वै प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । य॒ज्ञम॑तनुत । अ॒त॒नु॒त॒ मन॑सा । मन॑सै॒व । ए॒व तत् । तद्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्त॑नुते । त॒नु॒ते॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मन॑न्ववचाराय । अन॑न्ववचाराय॒ यः । अन॑न्ववचारा॒येत्यन॑नु-अ॒व॒चा॒रा॒य॒ । यो वै । वै य॒ज्ञम् । य॒ज्ञँय्योगे᳚ । योग॒ आग॑ते । आग॑ते यु॒नक्ति॑ । आग॑त॒ इत्या-ग॒ते॒ । यु॒नक्ति॑ यु॒ङ्क्ते । यु॒ङ्क्ते यु॑ञ्जा॒नेषु॑ । यु॒ञ्जा॒नेषु॒ कः । कस्त्वा᳚ । त्वा॒ यु॒न॒क्ति॒ । यु॒न॒क्ति॒ सः । स त्वा᳚ । त्वा॒ यु॒न॒क्तु॒ । यु॒न॒क्त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वै कः । क प्र॒जाप॑तिना । प्र॒जाप॑तिनै॒व । प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा-प॒ति॒ना॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒य्यु॒न॒क्ति॒ । यु॒न॒क्ति॒ यु॒ङ्क्ते । यु॒ङ्क्ते यु॑ञ्जा॒नेषु॑ । यु॒ञ्जा॒नेष्विति॑ युञ्जा॒नेषु॑ (28) ॥8॥
प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञान् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । य॒ज्ञान॑सृजत । अ॒सृ॒ज॒ता॒ग्नि॒हो॒त्रम् । अ॒ग्नि॒हो॒त्रञ्च॑ । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमित्य॑ग्नि-हो॒त्रम् । चा॒ग्नि॒ष्टो॒मम् । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मञ्च॑ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒ममित्य॑ग्नि-स्तो॒मम् । च॒ पौ॒र्ण॒मा॒सीम् । पौ॒र्ण॒मा॒सीञ्च॑ । पौ॒र्ण॒मा॒सीमिति॑ पौर्ण-मा॒सीम् । चो॒क्थ्य᳚म् । उ॒क्थ्य॑ञ्च । चा॒मा॒वा॒स्या᳚म् । अ॒मा॒वा॒स्या᳚ञ्च । अ॒मा॒वा॒स्या॑मित्य॑मा-वा॒स्या᳚म् । चा॒ति॒रा॒त्रम् । अ॒ति॒रा॒त्रञ्च॑ । अ॒ति॒रा॒त्रमित्य॑ति-रा॒त्रम् । च॒ तान् । तानुत् । उद॑मिमीत । अ॒मि॒मी॒त॒ याव॑त् । याव॑दग्निहो॒त्रम् । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमासी᳚त् । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमित्य॑ग्नि-हो॒त्रम् । आसी॒त्तावा॑न् । तावा॑नग्निष्टो॒मः । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो याव॑ती । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । याव॑ती पौर्णमा॒सी । पौ॒र्ण॒मा॒सी तावान्॑ । पौ॒र्ण॒मासीति॑ पौर्ण-मा॒सी । तावा॑नु॒क्थ्यः॑ । उ॒क्थ्यो॑ याव॑ती । याव॑त्यमावा॒स्या᳚ । अ॒मा॒वा॒स्या॑ तावान्॑ । अ॒मा॒वा॒स्येत्य॑मा-वा॒स्या᳚ । तावा॑नतिरा॒त्रः । अ॒ति॒रा॒त्रो यः । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान॑ग्निहो॒त्रम् । अ॒ग्नि॒हो॒त्रञ्जु॒होति॑ । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमित्य॑ग्नि-हो॒त्रम् । जु॒होति॒ याव॑त् । याव॑दग्निष्टो॒मेन॑ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मेनो॑पा॒प्नोति॑ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मेनेत्य॑ग्नि-स्तो॒मेन॑ । उ॒पा॒प्नोति॒ ताव॑त् । उ॒पा॒प्नोतीत्यु॑प-आ॒प्नोति॑ । ताव॒दुप॑ । उपा᳚प्नोति । आ॒प्नो॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्पौ᳚र्णमा॒सीम् । पौ॒र्ण॒मा॒सीँय्यज॑ते । पौ॒र्ण॒मा॒सीमिति॑ पौर्ण-मा॒सीम् । यज॑ते॒ याव॑त् । याव॑दु॒क्थ्ये॑न । उ॒क्थ्ये॑नोपा॒प्नोति॑ । उ॒पा॒प्नोति॒ ताव॑त् । उ॒पा॒प्नोतीत्यु॑प-आ॒प्नोति॑। (29)
ताव॒दुप॑ । उपा᳚प्नोति । आ॒प्नो॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान॑मावा॒स्या᳚म् । अ॒मा॒वा॒स्याँ᳚य्यज॑ते । अ॒मा॒वा॒स्या॑मित्य॑मा-वा॒स्या᳚म् । यज॑ते॒ याव॑त् । याव॑दतिरा॒त्रेण॑ । अ॒ति॒रा॒त्रेणो॑पा॒प्नोति॑ । अ॒ति॒रा॒त्रेणेत्य॑ति-रा॒त्रेण॑ । उ॒पा॒प्नोति॒ ताव॑त् । उ॒पा॒प्नोतीत्यु॑प-आ॒प्नोति॑ । ताव॒दुप॑ । उपा᳚प्नोति । आ॒प्नो॒ति॒ प॒र॒मे॒ष्ठिनः॑ । प॒र॒मे॒ष्ठिनो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष य॒ज्ञः । य॒ज्ञोग्रे᳚ । अग्र॑ आसीत् । आ॒सी॒त्तेन॑ । ते॒न॒ सः । स प॑र॒माम् । प॒र॒माङ्काष्ठा᳚म् । काष्ठा॑मगच्छत् । अ॒ग॒च्छ॒त्तेन॑ । तेन॑ प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिन्नि॒रवा॑साययत् । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । नि॒रवा॑सायय॒त्तेन॑ । नि॒रवा॑सायय॒दिति॑ निः-अवा॑साययत् । तेन॑ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति पर॒माम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । पर॒माङ्काष्ठा᳚म् । काष्ठा॑मगच्छत् । अ॒ग॒च्छ॒त्तेन॑ । तेनेन्द्र᳚म् । इन्द्र॑न्नि॒रवा॑साययत् । नि॒रवा॑साय य॒त्तेन॑ । नि॒रवा॑सायय॒दिति॑ निः-अवा॑साययत् । तेनेन्द्रः॑ । इन्द्र॑ पर॒माम् । प॒र॒माङ्काष्ठा᳚म् । काष्ठा॑मगच्छत् । अ॒ग॒च्छ॒त्तेन॑ । तेना॒ग्नीषोमौ᳚ । अ॒ग्नीषोमौ॑ नि॒रवा॑साययत् । अ॒ग्नीषोमा॒वित्य॒ग्नी-सोमौ᳚ । नि॒रवा॑सायय॒त्तेन॑ । नि॒रवा॑सायय॒दिति॑ निः-अवा॑साययत् । तेना॒ग्नीषोमौ᳚ । अ॒ग्नीषोमौ॑ पर॒माम् । अ॒ग्नीषोमा॒वित्य॒ग्नी-सोमौ᳚ । प॒र॒माङ्काष्ठा᳚म् । काष्ठा॑मगच्छताम् । अ॒ग॒च्छ॒ताँ॒य्यः । य ए॒वम् । (30)
ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्द॑र्र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ यज॑ते । द॒र्श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । यज॑ते पर॒माम् । प॒र॒मामे॒व । ए॒व काष्ठा᳚म् । काष्ठा᳚ङ्गच्छति । ग॒च्छ॒ति॒ यः । यो वै । वै प्रजा॑तेन । प॑जातेन य॒ज्ञेन॑ । प्रजा॑ते॒नेति॒ प्र-जा॒ते॒न॒ । य॒ज्ञेन॒ यज॑ते । यज॑ते॒ प्र । प्र प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑र्मिथु॒नैः । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । मि॒थु॒नैर्जा॑यते । जा॒य॒ते॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ मासाः᳚ । मासाः᳚ सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो द्वाद॑श । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । द्वाद॑श द्व॒न्द्वानि॑ । द्व॒न्द्वानि॑ दर्र्शपूर्णमा॒सयोः᳚ । द्व॒न्द्वानीति॑ द्वम्-द्वानि॑ । द॒॒र्॒?र्शपू॒र्ण॒मा॒सयो॒स्तानि॑ । द॒र्॒र्श॒पू॒र्ण॒मा॒सयो॒रिति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सयोः᳚ । तानि॑ स॒म्पाद्या॑नि । स॒म्पाद्या॒नीति॑ । स॒म्पाद्या॒नीति॑ सम्-पाद्या॑नि । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्व॒थ्सम् । व॒थ्सञ्च॑ । चो॒पा॒व॒सृ॒जति॑ । उ॒पा॒व॒सृ॒जत्यु॒खाम् । उ॒पा॒व॒सृ॒जतीत्यु॑प-अ॒व॒सृ॒जति॑ । उ॒खाञ्च॑ । चाधि॑ । अधि॑ श्रयति । श्र॒य॒त्यव॑ । अव॑ च । च॒ हन्ति॑ । हन्ति॑ दृ॒षदौ᳚ । दृ॒षदौ॑ च । च॒ स॒माह॑न्ति । स॒माह॒न्त्यधि॑ । स॒माह॒न्तीति॑ सम्-आह॑न्ति । अधि॑ च । च॒ वप॑ते । वप॑ते क॒पाला॑नि । क॒पाला॑नि च । चोप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ पु॒रो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑ञ्च । चा॒धि॒श्रय॑ति । (31)
अ॒धि॒श्रय॒त्याज्य᳚म् । अ॒धि॒श्रय॒तीत्य॑धि-श्रय॑ति । आज्य॑ञ्च । च॒ स्त॒म्ब॒य॒जुः । स्त॒म्ब॒य॒जुश्च॑ । स्त॒म्ब॒य॒जुरिति॑ स्तम्ब-य॒जुः । च॒ हर॑ति । हर॑त्य॒भि । अ॒भि च॑ । च॒ गृ॒ह्णा॒ति॒ । गृ॒ह्णा॒ति॒ वेदि᳚म् । वेदि॑ञ्च । च॒ प॒रि॒गृ॒ह्णाति॑ । प॒रि॒गृ॒ह्णाति॒ पत्नी᳚म् । प॒रि॒गृ॒ह्णातीति॑ परि-गृ॒ह्णाति॑ । पत्नी᳚ञ्च । च॒ सम् । सन्न॑ह्यति । न॒ह्य॒ति॒ प्रोख्ष॑णीः । प्रोख्ष॑णीश्च । प्रोख्ष॑णी॒रिति॑ प्र-उख्ष॑णीः । चा॒सा॒दय॑ति । आ॒सा॒दय॒त्याज्य᳚म् । आ॒सा॒दय॒तीत्या᳚-सा॒दय॑ति । आज्य॑ञ्च । चै॒तानि॑ । ए॒तानि॒ वै । वै द्वाद॑श । द्वाद॑श द्व॒न्द्वानि॑ । द्व॒न्द्वानि॑ दर्र्शपूर्णमा॒सयोः᳚ । द्व॒न्द्वानीति॑द्वम्-द्वानि॑ । द॒र्॒?शपू॒र्ण॒मा॒सयो॒स्तानि॑ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सयो॒रिति॑ दर्श-पू॒र्ण॒-मा॒सयोः᳚ । तानि॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वꣳ स॒म्पाद्य॑ । स॒म्पाद्य॒ यज॑ते । स॒म्पाद्येति॑ सम्-पाद्य॑ । यज॑ते॒ प्रजा॑तेन । प्रजा॑तेनै॒व । प्रजा॑ते॒नेति॒ प्र-जा॒ते॒न॒ । ए॒व य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ यजते । य॒ज॒ते॒ प्र । प्र प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जेयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑र्मिथु॒नैः । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । मि॒थु॒नैर्जा॑यते । जा॒य॒त॒ इति॑ जायते (32) ॥9॥
धु॑वोऽसि । अ॒सि॒ ध्रु॒वः । ध्रुवो॑ऽहम् । अ॒हꣳ स॑जा॒तेषु॑ । स॒जा॒तेषु॑ भूयासम् । तेनै॒व स॒जा॒तेष्विति॑ स-जा॒तेषु॑ । भू॒या॒स॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ध्रु॒वान् । ध्रु॒वाने॒व । ए॒वैनान्न्॑ । ए॒ना॒न्कु॒रु॒ते॒ । कु॒रु॒त॒ उ॒ग्रः । उ॒ग्रो॑ऽसि । अ॒स्यु॒ग्रः । उग्रो॑ऽहम् । अ॒हꣳ स॑जा॒तेषु॑ । स॒जा॒तेषु॑ भूयासम् । स॒जा॒तेष्विति॑ स-जा॒तेषु॑ । भू॒या॒स॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हाप्र॑तिवादिनः । अप्र॑तिवादिन ए॒व । अप्र॑तिवादिन॒ इत्यप्र॑ति-वा॒दि॒नः॒ । ए॒वैनान्न्॑ । ए॒ना॒न्कु॒रु॒ते॒ । कु॒रु॒ते॒ऽभि॒भूः । अ॒भि॒ भूर॑सि । अ॒भि॒भूरित्य॑भि-भूः । अ॒स्य॒भि॒ भूः । अ॒भी॒भूर॒हम् । अ॒भि॒भूरित्य॑भि-भूः । अ॒हꣳ स॑जा॒तेषु॑ । स॒जा॒तेषु॑ भूयासम् । स॒जा॒तेष्विति॑ स-जा॒तेषु॑ । भू॒या॒स॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यः । य ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प्र॒त्यु॒त्पिपे॑ते । प्र॒त्यु॒त्पिपी॑ते॒ तम् । प॒॒त्युत्पिपी॑त॒ इति॑ प्रति-उ॒त्पिपी॑ते । तमुप॑ । उपा᳚स्यते । अ॒स्य॒ते॒ यु॒नज्मि॑ । यु॒नज्मि॑ त्वा । त्वा॒ ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा॒ दैव्ये॑न । दैव्ये॒नेति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षः । ए॒ष वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्योगः॑ । योग॒स्तेन॑ । तेनै॒व । (33)
“ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒य्यु॒न॒क्ति॒ । यु॒न॒क्ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ वै । वै समृ॑द्धेन । समृ॑द्धेन दे॒वाः । समृ॑द्धे॒नेति॒ सम्-ऋ॒द्धे॒न॒ । दे॒वास्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्॒, य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ व्यृ॑द्धेन । व्यृ॑द्धे॒नासु॑रान् । व्यृ॑द्धे॒नेति॒ वि-ऋ॒द्धे॒न॒ । असु॑रा॒न्परा᳚ । परा॑भावयन् । अ॒भा॒व॒य॒न् यत् । यन्मे᳚ । मे॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ अ॒स्य । अ॒स्य य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ रिष्या᳚त् । रिष्या॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्यै॒व । ए॒व तत् । तथ्समृ॑द्धेन । समृ॑द्धेन॒ यज॑मानः । समृ॑द्धे॒नेति॒ सम्-ऋ॒द्धे॒न॒ । यज॑मानस्सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ व्यृ॑द्धेन । व्यृ॑द्धेन॒ भ्रातृ॑व्यान् । व्यृ॑द्धे॒नेति॒ वि-ऋ॒द्धे॒न॒ । भ्रातृ॑व्या॒न्परा᳚। परा॑ भावयति । भा॒व॒य॒त्य॒ग्नि॒ हो॒त्रम् । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमे॒ताभिः॑ । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमित्य॑ग्नि-हो॒त्रम् । ए॒ताभि॒र्व्याहृ॑तीभिः । व्याहृ॑तीभि॒रुप॑ । व्याहृ॑तीभि॒रिति॒ व्याहृ॑ति-भिः॒ । उप॑सादयेत् । सा॒द॒ये॒द्य॒ज्ञ॒मु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खँव्वै । य॒ज्ञ॒मु॒खमि॑ति यज्ञ-मु॒खम् । वा अ॑ग्निहो॒त्रम् । अ॒ग्नि॒हो॒त्रम्ब्रह्म॑ । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमित्य॑ग्नि-हो॒त्रम् । ब्रह्मै॒ताः। ए॒ता व्याहृ॑तयः । व्याहृ॑तयो यज्ञमु॒खे । व्याहृ॑तय॒ इति॑ वि-आहृ॑तयः । य॒ज्ञ॒मु॒ख ॒ए॒व । य॒ज्ञ॒मु॒ख इति॑ यज्ञ-मु॒खे । ए॒व ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ कुरुते । (34)”
कु॒रु॒ते॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒रे प॒र्याग॑ते । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । प॒र्याग॑त ए॒ताभिः॑ । प॒र्याग॑त॒ इति॑ परि-आग॑ते । ए॒ताभि॑रे॒व । ए॒वोप॑ । उप॑सादयेत् । सा॒दये॒द्ब॑ह्मणा । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒वोभ॒यतः॑ । उ॒भ॒यत॑स्सँव्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रम्परि॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्- व॒थ्स॒रम् । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ । द॒र्॒?शपू॒र्ण॒मा॒सौ चा॑तुर्मा॒स्यानि॑ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । चा॒तु॒र्मा॒स्यान्या॒लभ॑मानः । चा॒तु॒र्मा॒स्यानीति॑ चातुः-मा॒स्यानि॑ । आ॒लभ॑मान ए॒ताभिः॑ । आ॒लभ॑मान॒ इत्या᳚-लभ॑मानः । ए॒ताभि॒र्व्याहृ॑तीभिः । व्याहृ॑तीभिर् ह॒वीꣳषि॑ । व्याहृ॑तीभि॒रिति॒ व्याहृ॑ति-भिः॒ । ह॒वीꣳष्या । आसा॑दयेत् । सा॒द॒ये॒द्य॒ज्ञ॒मु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खँव्वै । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । वै द॑र्र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒?शपू॒र्ण॒मा॒सौ चा॑तुर्मा॒स्यानि॑ । द॒॒र्॒र्श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्॒र्श॒-पू॒र्ण॒मा॒सौ । चा॒तु॒र्मा॒स्यानि॒ ब्रह्म॑ । चा॒तु॒र्मा॒स्यानीति॑ चातुः-मा॒स्यानि॑ । ब्रह्मै॒ताः । ए॒ता व्याहृ॑तयः । व्याहृ॑तयो यज्ञमु॒खे । व्याहृ॑तय॒ इति॑ वि-आहृ॑तयः । य॒ज्ञ॒मु॒ख ए॒व । य॒ज्ञ॒मु॒ख इति॑ यज्ञ-मु॒खे । ए॒व ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ कुरुते । कु॒रु॒ते॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒रे प॒र्याग॑ते । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । प॒र्याग॑त ए॒ताभिः॑ । प॒र्याग॑त॒ इति॑ परि-आग॑ते । ए॒ताभि॑रे॒व । ए॒वा । आ सा॑दयेत् । सा॒द॒ये॒द्ब॑ह्मणा । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒वोभ॒यतः॑ । उ॒भ॒यत॑स्सँव्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रम्परि॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ यत् । यद्वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ साम्ना᳚ । साम्ना᳚ क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यते॑ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रँय्य॒ज्ञस्य॑ ।(35)
य॒ज्ञस्या॒शीः । आ॒शीर्ग॑च्छति । आ॒शीरित्या᳚-शीः । ग॒च्छ॒ति॒ यत् । यदृ॒चा । ऋ॒चा विश᳚म् । विशँ॑य्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या॒शीः । आ॒शीर्ग॑च्छति । आ॒शीरित्या᳚-शीः । ग॒च्छ॒त्यथ॑ । अथ॑ ब्राह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णो॑ऽना॒शीर्के॑ण । अ॒ना॒शीर्के॑ण य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ यजते । य॒ज॒ते॒ सा॒मि॒धे॒नीः । सा॒मि॒धे॒नीर॑नुव॒ख्ष्यन्न् । सा॒मि॒धे॒नीरिति॑ साम्-इ॒धे॒नीः । अ॒नु॒व॒ख्ष्यन्ने॒ताः । अ॒नु॒व॒ख्ष्यन्नित्य॑नु-व॒ख्ष्यन्न् । ए॒ता व्याहृ॑तीः । व्याहृ॑ती पु॒रस्ता᳚त् । व्याहृ॑ती॒रिति॑ वि-आहृ॑तीः । पु॒रस्ता᳚द्दध्यात् । द॒ध्या॒द्ब्रह्म॑ । ब्रह्मै॒व । ए॒व प्र॑ति॒पद᳚म् । प्र॒ति॒पद॑ङ्कुरुते । प्र॒ति॒पद॒मिति॑ प्रति-पद᳚म् । कु॒रु॒ते॒ तथा᳚ । तथा᳚ ब्राह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णस्साशी᳚र्केण । साशी᳚र्केण य॒ज्ञेन॑ । साशी᳚र्के॒णेति॒ स-आ॒शी॒र्के॒ण॒ । य॒ज्ञेन॑ यजते । य॒ज॒ते॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ यज॑मानम् । यज॑मान॒म्भा॑तृव्यम् । भ्रातृ॑व्यमस्य । अ॒स्य॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या॒शीः । आ॒शीर्ग॑च्छेत् । आ॒शीरित्या᳚-शीः । ग॒च्छे॒दिति॑ । इति॒ तस्य॑ । तस्यै॒ताः । ए॒ता व्याहृ॑तीः । व्याहृ॑ती पुरोनुवा॒क्या॑याम् । व्याहृ॑ती॒रिति॑ वि-आहृ᳚तीः । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑यान्दध्यात् । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑या॒मिति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्या॑याम् । द॒ध्या॒द्भ्रा॒तृ॒व्य॒ दे॒व॒त्या᳚ । भ्रा॒तृ॒व्य॒दे॒व॒त्या॑ वै । भ्रा॒तृ॒व्य॒दे॒व॒त्येति॑ भ्रातृव्य-दे॒व॒त्या᳚ । वै पु॑रोनुवा॒क्या᳚ । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या᳚ भ्रातृ॑व्यम् । पु॒रो॒नु॒वा॒क्येति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्या᳚ । भ्रातृ॑व्यमे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या॒शीः । (36)
आ॒शीर्ग॑च्छति । आ॒शीरित्या॑-शीः । ग॒च्छ॒ति॒ यान् । यान्कामये॑त । का॒मये॑त॒ यज॑मानान् । यज॑मानान्थ्स॒माव॑ती । स॒माव॑त्येनान् । ए॒ना॒न् य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या॒शीः । आ॒शीर्ग॑च्छेत् । आ॒शीरित्या᳚-शीः । ग॒च्छे॒दिति॑ । इति॒ तेषा᳚म् । तेषा॑मे॒ताः । ए॒ता व्याहृ॑तीः । व्याहृ॑ती पुरोनुवा॒क्या॑याः । व्याहृ॑ती॒रिति॑ वि-आहृ॑तीः । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑या अर्ध॒र्चे । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑या॒ इति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्या॑याः । अ॒र्ध॒र्च एका᳚म् । अ॒र्ध॒र्च इत्य॑र्ध-ऋ॒चे । एका᳚न्दध्यात् । द॒ध्या॒द्या॒ज्या॑यै । या॒ज्या॑यै पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒देका᳚म् । एकाँ᳚य्या॒ज्या॑याः । या॒ज्या॑या अर्ध॒र्चे । अ॒र्ध॒र्च एका᳚म् । अ॒र्ध॒र्च इत्य॑र्ध-ऋ॒चे । एका॒न्तथा᳚ । तथै॑नान् । ए॒ना॒न्थ्स॒माव॑ती । स॒माव॑ती य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या॒शीः । आ॒शीर्ग॑च्छति । आ॒शीरित्या᳚-शीः । ग॒च्छ॒ति॒ यथा᳚ । यथा॒ वै । वै प॒र्जन्यः॑ । प॒र्जन्य॒स्सुवृ॑ष्टम् । सुवृ॑ष्टँ॒व्वर्र्ष॑ति । सुवृ॑ष्ट॒मिति॒ सु-वृ॒ष्ट॒म् । वर्र्ष॑त्ये॒वम् । ए॒वँय्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो यज॑मानाय । यज॑मानाय वर्र्षति । व॒र्॒र्ष॒ति॒ स्थल॑या । स्थल॑योद॒कम् । उ॒द॒कम्प॑रिगृ॒ह्णन्ति॑ । प॒रि॒गृ॒ह्णन्त्या॒शिषा᳚ । प॒रि॒गृ॒ह्णन्तीति॑ परि-गृ॒ह्णन्ति॑ । आ॒शिषा॑ य॒ज्ञम् । आ॒शिषेत्या᳚-शिषा᳚ । य॒ज्ञँय्यज॑मानः । यज॑मान॒ परि॑ । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ मनः॑ । मनो॑ऽसि । अ॒सि॒ प्रा॒जा॒प॒त्यम् । प्रा॒जा॒प॒त्यम्मन॑सा । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा-प॒त्यम्। (37)
। मन॑सा मा । मा॒ भू॒तेन॑ । भू॒तेना । आवि॑श । वि॒शेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मनः॑ । मनो॒ वै । वै प्रा॑जाप॒त्यम् । प्रा॒जा॒प॒त्यम्प्रा॑जाप॒त्यः । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा-प॒त्यम् । प्रा॒जा॒प॒त्यो य॒ज्ञः । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः । य॒ज्ञो मनः॑ । मन॑ ए॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमा॒त्मन् । आ॒त्मन त्ते । ध॒त्ते॒ वाक् । वाग॑सि । अस्यै॒न्द्री । ऐ॒न्द्री स॑पत्न॒ख्षय॑णी । स॒प॒त्न॒ख्षय॑णी वा॒चा । स॒प॒त्न॒ख्षय॒णीति॑ सपत्न-ख्षय॑णी । वा॒चा मा᳚ । मे॒न्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येणा । आ वि॑श । वि॒शेति॑ । इत्या॑ह । आहै॒न्द्री । ऐ॒न्द्री वै । वै वाक् । वाग्वाच᳚म् । वाच॑मे॒व । ए॒वैन्द्रीम् । ऐ॒न्द्रीमा॒त्मन् । आ॒त्मन्धत्ते । ध॒त्त॒ इति॑ धत्ते (38) ॥10॥
यो वै । वै स॑प्तद॒शम् । स॒प्त॒द॒शम्प्र॒जाप॑तिम् । स॒प्त॒द॒शमिति॑ सप्त-द॒शम् । प्र॒जाप॑तिँय्य॒ज्ञम् । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । य॒ज्ञम॒न्वाय॑त्तम् । अ॒न्वाय॑त्तँ॒व्वेद॑ । अ॒न्वाय॑त्त॒मित्य॑नु-आय॑त्तम् । वेद॒ प्रति॑ । प्रति॑ य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ न । न य॒ज्ञात् । य॒ज्ञाद्भ्रꣳ॑शते । भ॒॒ꣳश॒त॒ आ । आ श्रा॑वय । श्रा॒व॒येति॑ । इति॒ चतु॑रख्षरम् । चतु॑रख्षर॒मस्तु॑ । चतु॑रख्षर॒मिति॒ चतुः॑-अ॒ख॒र॒म् । अ॒स्तु॒ श्रौष॑ट् । श्रौष॒डिति॑ । इति॒ चतु॑रख्षरम् । चतु॑रख्षरँ॒य्यज॑ । चतु॑रख्षर॒मिति॒ चतुः॑-अ॒ख्ष॒र॒म् । यजेति॑ । इति॒ द्व्य॑ख्षरम् । द्व्य॑ख्षरँ॒य्ये । द्व्य॑ख्षर॒मिति॒ द्वि-अ॒ख्ष॒र॒म् । ये यजा॑महे । यजा॑मह॒ इति॑ । इति॒ पञ्चा᳚ख्षरम् । पञ्चा᳚ख्षरन्द्व्यख्ष॒रः । पञ्चा᳚ख्षर॒मिति॒ पञ्च॑-अ॒ख्ष॒र॒म् । द्व्य॒ख्ष॒रो व॑षट्का॒रः । द्व्य॒ख्ष॒र इति॑ द्वि-अ॒ख्ष॒रः । व॒ष॒ट्का॒र ए॒षः । व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट्-का॒रः । ए॒ष वै । वै स॑प्तद॒शः । स॒प्त॒द॒श प्र॒जाप॑तिः । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । य॒ज्ञम॒न्वाय॑त्तः । अ॒न्वाय॑त्तो॒ यः । अ॒न्वाय॑त्त॒ इत्य॑नु-आय॑त्तः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ प्रति॑ । प्रति॑ य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ न । न य॒ज्ञात् । य॒ज्ञाद्भ्रꣳ॑शते । भ॒॒ꣳश॒ते॒ यः । यो वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ प्राय॑णम् । प्राय॑णम्प॒तिष्ठाम् । प्राय॑ण॒मिति॑ प्र-अय॑नम् । प्र॒ति॒ष्ठामु॒दय॑नम् । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम्। (39)
। उ॒दय॑नँ॒व्वेद॑ । उ॒दय॑न॒मित्यु॑त्-अय॑नम् । वेद॒ प्रति॑ष्ठितेन । प्रति॑ष्ठिते॒नारि॑ष्टेन । प्रति॑ष्ठिते॒नेति॒ प्रति॑-स्थि॒ते॒न॒ । अरि॑ष्टेन य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ स॒ं॒स्थाम् । स॒॒?स्थाङ्ग॑च्छति । स॒ं॒स्थामिति॑ सम्-स्थाम् । ग॒च्छ॒त्या । आ श्रा॑वय । श्रा॒व॒यास्तु॑ । अस्तु॒ श्रौष॑ट् । श्रौष॒ड्यज॑ । यज॒ ये । ये यजा॑महे । यजा॑महे वषट्का॒रः । व॒ष॒ट्का॒र ए॒तत् । व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट्- का॒रः । ए॒तद्वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ प्राय॑णम् । प्राय॑णमे॒षा । प्राय॑ण॒मिति॑ प्र-अय॑नम् । ए॒षा प्र॑ति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठैतत् । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । ए॒तदु॒दय॑नम् । उ॒दय॑नँ॒य्यः । उ॒दय॑न॒मित्यु॑त्-अय॑नम् । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ प्रति॑ष्ठितेन । प्र॒ति॒ष्ठि॑ते॒नारि॑ष्टेन । प्र॒ति॒ष्ठि॑ते॒नेति॒ प्रति॑-स्थि॒ते॒न॒ । अरि॑ष्टेन य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ स॒ं॒स्थाम् । स॒॒?स्थाङ्ग॑च्छति । स॒ं॒स्थामिति॑ सम्-स्थाम् । ग॒च्छ॒ति॒ यः । यो वै । वै सू॒नृता॑यै । सू॒नृता॑यै॒ दोह᳚म् । दोहँ॒व्वेद॑ । वेद॑ दु॒हे । दु॒ह ए॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒नाँ॒य्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै सू॒नृता᳚ । सू॒नृता । आश्रा॑वय । श्रा॒व॒येति॑ । इत्या । ऐव । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒म॒ह्व॒त्॒ । अ॒ह्व॒दस्तु॑ । अस्तु॒ श्रौष॑ट् । (40)
“श्रौष॒डिति॑ । इत्यु॒पावा᳚स्राक् । उ॒पावा᳚स्रा॒ग्यजुः॑ । उ॒पावा᳚स्रा॒गित्यु॑प-अवा᳚स्राक् । यजेति॑ । इत्युत् । उद॑नैषीत् । अ॒नै॒षी॒द्ये । ये यजा॑महे । यजा॑मह॒ इति॑ । इत्युप॑ । उपा॑सदत् । अ॒स॒द॒द्व॒ष॒ट्का॒रेण॑ । व॒ष॒ट्का॒रेण॑ दोग्धि । व॒ष॒ट्का॒रे॒णेति॑ वषट्-का॒रेण॑ । दो॒ग्ध्ये॒षः । ए॒ष वै । वै सू॒नृता॑यै । सू॒नृता॑यै॒ दोहः॑ । दोहो॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ दु॒हे । दु॒ह ए॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒न्दे॒वाः । दे॒वा वै । वै स॒त्रम् । स॒त्रमा॑सत । आ॒स॒त॒ तेषा᳚म् । तेषा॒न्दिशः॑ । दिशो॑ दस्यन्न् । अ॒द॒न्ते॒ । त ए॒ताम् । ए॒तामा॒र्द्राम् । आ॒र्द्राम्प॒ङ्क्तिम् । प॒ङ्क्तिम॑पश्यन्न् । अ॒प॒श्य॒न्ना । आ श्रा॑वय । श्रा॒व॒येति॑ । इति॑ पुरोवा॒तम् । पु॒रो॒वा॒तम॑जनयन्न् । पु॒रो॒वा॒तमिति॑ पुरः-वा॒तम् । अ॒ज॒न॒य॒न्नस्तु॑ । अस्तु॒ श्रौष॑ट् । श्रौष॒डिति॑ । इत्य॒भ्रम् । अ॒भ्रꣳ सम् । सम॑प्लावयन्न् । अ॒प्ला॒व॒य॒न्॒, यज॑ । यजेति॑ । इति॑ वि॒द्युत᳚म् । वि॒द्युत॑मजनयन्न् । वि॒द्युत॒मिति॑ वि-द्युत᳚म्। (41)”
“। अ॒ज॒न॒य॒न्॒, ये । ये यजा॑महे । यजा॑मह॒ इति॑ । इति॒ प्र । प्राव॑र्षयन्न । अ॒व॒र्ष॒य॒न्न॒भि । अ॒भ्य॑स्तनयन्न् । अ॒स्त॒न॒य॒न्व॒ष॒ट्का॒रेण॑ । व॒ष॒ट्का॒रेण॒ ततः॑ । व॒ष॒ट्का॒रेणेति॑ वषट्-का॒रेण॑ । ततो॒ वै । वै तेभ्यः॑ । तेभ्यो॒ दिशः॑ । दिश॒ प्र । प्राप्या॑यन्त । अ॒प्या॒य॒न्त॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ प्र । प्रास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ दिशः॑ । दिश॑ प्यायन्ते । प्या॒य॒न्ते॒ प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिन्त्वो॒वेद॑ । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । त्वो॒वेद॑ प्र॒जाप॑तिः । त्वो॒वेदेति॑ त्वः-वेद॑ । प्र॒जाप॑तिस्त्वँव्वेद । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । त्वँ॒व्वे॒द॒ यम् । त्वँ॒व्वे॒देति॑ त्वम्-वे॒द॒ । यम्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्वेद॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वेद॒ सः । स पुण्यः॑ । पुण्यो॑ भवति । भ॒व॒त्ये॒षः । ए॒ष वै । वै छ॑न्द॒स्यः॑ । छ॒न्द॒स्य॑ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒ रा । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । आ श्रा॑वय । श्रा॒व॒यास्तु॑ । अस्तु॒ श्रौष॑ट् । श्रौष॒ड्यज॑ । यज॒ ये । ये यजा॑महे । यजा॑महे वषट्का॒रः । व॒ष॒ट्का॒रो यः । व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट्-का॒रः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ पुण्यः॑ । पुण्यो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ व॒स॒न्तम् । व॒स॒न्तमृ॑तू॒नाम् । (42)”
ऋ॒तू॒नाम्प्री॑णामि । प्री॒णा॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒र्तवः॑ । ऋ॒तवो॒ वै । वै प॒॑याजाः । प्र॒या॒जा ऋ॒तून् । प्र॒या॒जा इति॑ प्र-या॒जाः । ऋ॒तूने॒व । ए॒व प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ ते । ते᳚ऽस्मै । अ॒स्मै॒ प्री॒ताः । प्री॒ता य॑थापू॒र्वम् । य॒था॒पू॒र्वङ्क॑ल्पन्ते । य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा-पू॒र्वम् । क॒ल्प॒न्ते॒ कल्प॑न्ते । कल्प॑न्तेऽस्मै । अ॒स्मा॒ ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तवो॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदा॒ग्नीषोम॑योः । अ॒ग्नीषोम॑योर॒हम् । अ॒ग्नीषोम॑यो॒रित्य॒ग्नी-सोम॑योः । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया॒ चख्षु॑ष्मान् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । चख्षु॑ष्मान्भूयासम् । भू॒या॒स॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒ग्नीषोमा᳚भ्याम् । अ॒ग्नीषोमा᳚भ्याँ॒व्वै । अ॒ग्नीषोमा᳚भ्या॒मित्य॒ग्नी-सोमा᳚भ्याम् । वै य॒ज्ञः । य॒ज्ञश्चख्षु॑ष्मान् । चख्षु॑ष्मा॒न्ताभ्या᳚म् । ताभ्या॑मे॒व । ए॒व चख्षुः॑ । चख्षु॑रा॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ऽग्नेः । अ॒ग्नेर॒हम्। अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया᳚न्ना॒दः । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । अ॒न्ना॒दो भू॑यासम् । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । भू॒या॒स॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मन्ना॒दः । अ॒न्ना॒दस्तेन॑ । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । तेनै॒व । ए॒वान्नाद्य᳚म् । (43)
अ॒न्नाद्य॑मा॒त्मन् । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । आ॒त्मन्थत्ते । ध॒त्ते॒ दब्धिः॑ । दब्धि॑रसि । अ॒स्यद॑ब्धः । अद॑ब्धो भूयासम् । भू॒या॒स॒म॒मुम् । अ॒मुन्द॑भेयम् । द॒भे॒य॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒तया᳚ । ए॒तया॒ वै । वै दब्ध्या᳚ । दब्ध्या॑ दे॒वाः । दे॒वा असु॑रान् । असु॑रानदभ्नुवन्न् । अ॒द॒भ्नु॒व॒न्तया᳚ । तयै॒व । ए॒व भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यन्दभ्नोति । द॒भ्नो॒त्य॒ग्नीषोम॑योः । अ॒ग्नीषोम॑योर॒हम् । अ॒ग्नीषोम॑यो॒रित्य॒ग्नी-सोम॑योः । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया॑ वृत्र॒हा। दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । वृ॒त्र॒हा भू॑यासम् । वृ॒त्र॒हेति॑ वृत्र-हा । भू॒या॒स॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒ग्नीषोमा᳚भ्याम् । अ॒ग्नीषोमा᳚भ्याँ॒व्वै । अ॒ग्नीषोमा᳚भ्या॒मित्य॒ग्नी-सोमा᳚भ्याम् । वा इन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ वृ॒त्रम् । वृ॒त्रम॑हन्न् । अ॒ह॒न्ताभ्या᳚म् । ताभ्या॑मे॒व । ए॒व भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यं स्तृणुते । स्तृ॒णु॒त॒ इ॒न्द्रा॒ग्नि॒योः । इ॒न्द्रा॒ग्नि॒योर॒हम् । इ॒न्द्रा॒ग्नि॒योरिती᳚न्द्र-अ॒ग्नि॒योः । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यये᳚न्द्रिया॒वी । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव- य॒ज्यया᳚ । इ॒न्द्रि॒या॒व्य॑न्ना॒दः । अ॒न्ना॒दो भू॑यासम् । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । भू॒या॒स॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हे॒न्द्रि॒या॒वी । इ॒न्द्रि॒या॒व्ये॑व । ए॒वान्ना॒दः । अ॒न्ना॒दो भ॑वति । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । भ॒व॒तीन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्या॒हम् । (44)
अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यये᳚न्द्रिया॒वी । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । इ॒न्द्रि॒या॒वी भू॑यासम् । भू॒या॒स॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हे॒न्द्रि॒या॒वी । इ॒न्द्रि॒या॒व्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ म॒हे॒न्द्रस्य॑ । म॒हे॒न्द्रस्या॒हम् । म॒हे॒न्द्रस्येति॑ महा-इ॒न्द्रस्य॑ । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया॑ जे॒मान᳚म् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । जे॒मान॑म्महि॒मान॑म् । म॒हि॒मान॑ङ्गमेयम् । ग॒मे॒य॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ जे॒मान᳚म् । जे॒मान॑मे॒व । ए॒व म॑हि॒मान᳚म् । म॒हि॒मान॑ङ्गच्छति । ग॒च्छ॒त्य॒ग्नेः । अ॒ग्नेस्स्वि॑ष्ट॒कृतः॑ । स्वि॒ष्ट॒कृतो॒ऽहम् । स्वि॒ष्ट॒कृत॒ इति॑ स्विष्ट-कृतः॑ । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्ययायु॑ष्मान् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । आयु॑ष्मान् य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाङ्ग॑मेयम् । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ग॒मे॒य॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हायुः॑ । आयु॑रे॒व । ए॒वात्मन् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ प्रति॑ । प्रति॑ य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ती॒ति॑ तिष्ठति (45) ॥
इन्द्रँ॑व्वः । वो॒ वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वत॒स्परि॑ । परि॒ हवा॑महे । हवा॑महे॒ जने᳚भ्यः । जने᳚भ्य॒ इति॒ जने᳚भ्यः ॥ अस्माक॑मस्तु । अ॒स्तु॒ केव॑लः । केव॑ल॒ इति॒ केव॑लः ॥ इन्द्र॒न्नरः। नरो॑ ने॒मधि॑ता । ने॒मधि॑ता हवन्ते । ने॒मधि॒तेति॑ ने॒म-धि॒ता॒ । ह॒व॒न्ते॒ यत् । यत्पार्याः᳚ । पार्या॑ यु॒नज॑ते । यु॒नज॑ते॒ धियः॑ । धिय॒स्ताः । ता इति॒ ताः ॥ शूरो॒ नृषा॑ता । नृषा॑ता॒ शव॑सः । नृषा॒तेति॒ नृ-सा॒ता॒ । शव॑सश्चका॒नः । च॒का॒न आ । आ गोम॑ति । गोम॑ति व्र॒जे । गोम॒तीति॒ गो-म॒ति॒ । व्र॒जे भ॑ज । भ॒जा॒ त्वम् । त्वन्नः। न॒ इति॑ नः ॥ इ॒न्द्रि॒याणि॑ शतक्रतो । श॒त॒क्र॒तो या । श॒त॒क्र॒तो॒ इति॑ शत-क्र॒तो॒ । या ते᳚ । ते॒ जने॑षु । जने॑षु प॒ञ्चसु॑ । प॒ञ्चस्विति॑ प॒ञ्च-सु॒ ॥ इन्द्र॒ तानि॑ । तानि॑ ते । त॒ आ । आ वृ॑णे । वृ॒ण॒ इति॑ वृणे ॥ अनु॑ ते । ते॒ दा॒यि॒ । दा॒यि॒ म॒हे । म॒ह इ॑न्द्रि॒याय॑ । इ॒न्द्रि॒याय॑ स॒त्रा । स॒त्रा ते᳚ । ते॒ विश्व᳚म् । विश्व॒मनु॑ । अनु॑ वृत्र॒हत्ये᳚ । वृ॒त्र॒हत्य॒ इति॑ वृत्र-हत्ये᳚ ॥ अनु॑ ख्ष॒त्रम्। (46)
। ख्ष॒त्रमनु॑ । अनु॒ सहः॑ । सहो॑ यजत्र । य॒ज॒त्रेन्द्र॑ । इन्द्र॑ दे॒वेभिः॑ । दे॒वेभि॒रनु॑ । अनु॑ ते । ते॒ नृ॒षह्ये᳚ । नृ॒षह्य॒ इति॑ नृ-सह्ये᳚ ॥ आयस्मि॑न् । यस्मि॑न्थ्स॒प्त । स॒प्त वा॑स॒वाः । वा॒स॒वास्तिष्ठ॑न्ति । तिष्ठ॑न्ति स्वा॒रुहः॑ । स्वा॒रुहो॑ यथा । स्वा॒रुह॒ इति॑ स्व-रुहः॑ । य॒थेति॑ यथा ॥ ऋषि॑र्ह । ह दी॒र्घ॒श्रुत्त॑मः । दी॒र्घ॒श्रुत्त॑म॒ इन्द्र॑स्य । दी॒र्घ॒श्रुत्त॑म॒ इति॑ दीर्घ॒श्रुत्-त॒मः॒ । इन्द्र॑स्य घ॒र्मः । घ॒र्मो अति॑थिः । अति॑थि॒रित्यति॑थिः ॥ आ॒मा सु॑प॒क्वम् । प॒क्वमैर॑यः । ऐर॑य॒ आ । आ सूर्य᳚म् । सूर्यꣳ॑ रोहयः । रो॒ह॒यो॒ दि॒वि । दि॒वीति॑ दि॒वि ॥ घ॒र्मन्न । न सामन्न्॑ । साम॑न्तपत । त॒प॒ता॒ सु॒वृ॒क्तिभिः॑ । सु॒वृ॒क्तिभि॒र्जुष्ट᳚म् । सु॒वृ॒क्तिभि॒रिति॑ सुवृ॒क्ति-भिः॒ । जुष्ट॒ङ्गिर्व॑णसे । गिर्व॑णसे॒ गिरः॑ । गिर॒ इति॒ गिरः॑ ॥ इन्द्र॒मित् । इद्गा॒थिनः॑ । गा॒थिनो॑ बृ॒हत् । बृ॒हदिन्द्र᳚म् । इन्द्र॑म॒र्केभिः॑ । अ॒र्केभि॑र॒र्किणः॑ । अ॒र्किण॒ इत्य॒र्किणः॑ ॥ इन्द्रँ॒व्वाणीः᳚ । वाणी॑रनूषत । अ॒नू॒ष॒ते॒त्य॑नूषत ॥ गाय॑न्ति त्वा । त्वा॒ गा॒य॒त्रिणः॑ । गा॒य॒त्रिणोऽर्च॑न्ति । (47)
अर्च॑न्त्य॒र्कम् । अ॒र्कम॒र्किणः॑ । अ॒र्किण॒ इत्य॒र्किणः॑ ॥ ब्र॒ह्माण॑स्त्वा । त्वा॒ श॒त॒क्र॒तो॒ । श॒त॒क्र॒त॒वुत् । श॒त॒क्र॒त॒विति॑ शत-क्र॒तो॒ । उद्व॒ꣳ॒ शम् । व॒ꣳ॒शमि॑व । इ॒व॒ ये॒मि॒रे॒ । ये॒मि॒र॒ इति॑ येमिरे ॥ अ॒ꣳ॒ हो॒मुचे॒ प्र । अ॒ꣳ॒ हो॒मुच॒इत्यꣳ॑हः-मुचे᳚ । प्रभ॑रेम । भ॒रे॒मा॒म॒नी॒षाम् । म॒नी॒षामो॑षिष्ठ॒दाव्न्ने᳚ । ओ॒षि॒ष्ठ॒दाव्न्ने॑ सुम॒तिम् । ओ॒षि॒ष्ठ॒दाव्न्न॒ इत्यो॑षिष्ठ-दाव्न्ने᳚ । सु॒म॒तिङ्गृ॑णा॒नाः । सु॒म॒तिमिति॑ सु-म॒तिम् । गृ॒णा॒ना इति॑ गृणा॒नाः ॥ इ॒दमि॑न्द्र । इ॒न्द्र॒ प्रति॑ । प्रति॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यङ्गृ॑भाय । गृ॒भा॒य॒ स॒त्याः । स॒त्यास्स॑न्तु । स॒न्तु॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ । कामा॒ इति॒ कामाः᳚ ॥ वि॒वेष॒ यत् । यन्मा᳚ । मा॒ धि॒षणा᳚ । धि॒षणा॑ ज॒जान॑ । ज॒जान॒स्तवै᳚ । स्तवै॑ पु॒रा । पु॒रा पार्या᳚त् । पार्या॒दिन्द्र᳚म् । इन्द्र॒मह्नः॑ । अह्न॒ इत्यह्नः॑ ॥ अꣳह॑सो॒ यत्र॑ । यत्र॑ पी॒पर॑त् । पी॒पर॒द्यथा᳚ । यथा॑ नः । नो॒ ना॒वा । ना॒वेव॑ । इ॒व॒ यान्त᳚म् । यान्त॑मु॒भये᳚ । उ॒भये॑ हवन्ते । ह॒व॒न्त॒ इति॑ हवन्ते ॥ प्र स॒म्राज᳚म् । स॒म्राज॑म्प्रथ॒मम् । स॒म्राज॒मिति॑ सम्-राज᳚म् । प्र॒थ॒मम॑ध्व॒राणा᳚म् । अ॒ध्व॒राणा॑मꣳ हो॒मुच᳚म् । (48)
अ॒ꣳ॒हो॒मुचँ॑व्वृष॒भम् । अ॒ꣳ॒हो॒मुच॒मित्यꣳ॑हः-मुच᳚म् । वृ॒ष॒भँय्य॒ज्ञिया॑नाम् । य॒ज्ञिया॑ना॒मिति॑ य॒ज्ञिया॑नाम् ॥ अ॒पान्नपा॑तम् । नपा॑तमश्विना । अ॒श्वि॒ना॒ हय॑न्तम् । हय॑न्तम॒स्मिन् । अ॒स्मिन्न॑रः । न॒र॒ इ॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यन्ध॑त्तम् । ध॒त्त॒मोजः॑ । ओज॒ इत्योजः॑ ॥ वि नः॑ । न॒ इ॒न्द्र॒ । इ॒न्द्र॒मृधः॑ । मृधो॑ जहि । ज॒हि॒ नी॒चा । नी॒चा य॑च्छ । य॒च्छ॒ पृ॒त॒न्य॒तः । पृ॒त॒न्य॒त इति॑ पृतन्य॒तः ॥ अ॒ध॒स्प॒दन्तम् । अ॒ध॒स्प॒दमित्य॑धः-प॒दम् । तमी᳚म् । ई॒ङ्कृ॒धि॒ । कृ॒धि॒ यः । यो अ॒स्मान् । अ॒स्माꣳ अ॑भि॒दास॑ति । अ॒भि॒दास॒तीत्य॑भि-दास॑ति ॥ इन्द्र॑ ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रम॒भि । अ॒भि वा॒मम् । वा॒ममोजः॑ । ओजोऽजा॑यथाः । अजा॑यथा वृषभ । वृ॒ष॒भ॒ च॒र्ष॒णी॒नाम् । च॒र्ष॒णी॒ना- मिति॑ चर्षणी॒नाम् ॥ अपा॑नुदः । अ॒नु॒दो॒ जन᳚म् । जन॑ममित्र॒यन्त᳚म् । अ॒मि॒त्र॒यन्त॑मु॒रुम् । अ॒मि॒त्र॒यन्त॒मित्य॑मित्र-यन्त᳚म् । उ॒रुन्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॑ अकृणोः । अ॒कृ॒णो॒रु॒ । उ॒ लो॒कम् । लो॒कमिति॑ लो॒कम् ॥ मृ॒गो न । न भी॒मः । भी॒म कु॑च॒रः । कु॒च॒रो गि॑रि॒ष्ठाः । गि॒रि॒ष्ठा प॑रा॒वतः॑ । गि॒रि॒ष्ठा इति॑ गिरि-स्थाः । प॒रा॒वत॒ आ । प॒रा॒वत॒ इति॑ परा-वतः॑। (49)
आ ज॑गाम । ज॒गा॒मा॒ पर॑स्याः । पर॑स्या॒ इति॒ पर॑स्याः ॥ सृ॒कꣳ स॒ꣳ॒शाय॑ । स॒ꣳ॒शाय॑ प॒विम् । स॒ꣳ॒-शायेति॑ सम्-शाय॑ । प॒विमि॑न्द्र । इ॒न्द्र॒ ति॒ग्मम् । ति॒ग्मँव्वि । वि शत्रून् । शत्रू᳚न्ताढि । ता॒ढि॒ वि । वि मृधः॑ । मृधो॑ नुदस्व । नु॒द॒स्वेति॑ नुदस्व ॥ वि शत्रून् । शत्रू॒न् वि । वि मृधः॑ । मृधो॑ नुद । नु॒द॒ वि । वि वृ॒त्रस्य॑ । वृ॒त्रस्य॒ हनू᳚ । हनू॑ रुज । ह॒नू॒ इति॒ हनू᳚ । रु॒जेति॑ रुज ॥ वि म॒न्युम् । म॒न्युमि॑न्द्र । इ॒न्द्र॒भा॒मि॒तः । भा॒मि॒तो॑ऽमित्र॑स्य । अ॒मित्र॑स्याभि॒दास॑तः । अ॒भि॒दास॑त॒ इत्य॑भि-दास॑तः ॥ त्रा॒तार॒मिन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मवि॒तार᳚म् । अवि॒तार॒मिन्द्र᳚म् । इन्द्र॒ꣳ॒ हवे॑ हवे । हवे॑हवे सु॒हव᳚म् । हवे॑हव॒ इति॒ हवे᳚-ह॒वे॒ । सु॒हव॒ꣳ॒ शूर᳚म् । सु॒हव॒मिति॑ सु-हव᳚म् । शूर॒मिन्द्र᳚म् । इन्द्र॒मितीन्द्र᳚म् ॥ हु॒वे नु । नु श॒क्रम् । श॒क्रम्पु॑रुहू॒तम् । पु॒रु॒हू॒तमिन्द्र᳚म् । पु॒रु॒हू॒तमिति॑ पुरु-हू॒तम् । इन्द्रं॑ स्व॒स्ति । स्व॒स्ति नः॑ । नो॒ म॒घवा᳚ । म॒घवा॑ धातु । म॒घवेति॑ म॒घ-वा॒ । धा॒त्विन्द्रः॑ । इन्द्र॒ इतीन्द्रः॑ ॥ मा ते᳚ । ते॒ अ॒स्याम् । अ॒स्याꣳ स॑हसावन्न् ।(50)
स॒ह॒सा॒व॒न्परि॑ष्टौ । स॒ह॒सा॒व॒न्निति॑ सहसा-व॒न्न्॒ । परि॑ष्टाव॒घाय॑ । अ॒घाय॑ भूम । भू॒म॒ ह॒रि॒वः॒ । ह॒रि॒व॒ प॒रा॒दै । ह॒रि॒व॒ इति॑ हरि-वः । प॒रा॒दा इति॑ परा-दै ॥ त्राय॑स्व नः । नो॒ऽ वृ॒केभिः॑ । अवृ॒केभि॒र्वरू॑थैः । वरू॑थै॒स्तव॑ । तव॑ प्रि॒यासः॑ । प्रि॒यास॑स्सू॒रिषु॑ । सू॒रिषु॑ स्याम । स्या॒मेति॑ स्याम ॥ अन॑वस्ते । ते॒ रथ᳚म् । रथ॒मश्वा॑य । अश्वा॑य तख्षन् । तख्ष॒न्त्वष्टा᳚ । त्वष्टा॒ वज्र᳚म् । वज्र॑म्पुरुहूत । पु॒रु॒हू॒त॒ द्यु॒मन्त᳚म् । पु॒रु॒हू॒तेति॑ पुरु-हू॒त॒ । द्यु॒मन्त॒मिति॑ द्यु-मन्त᳚म् ॥ ब्र॒ह्माण॒ इन्द्र᳚म् । इन्द्र॑म्म॒हय॑न्तः । म॒हय॑न्तो अ॒र्कैः । अ॒र्कैरव॑र्धयन्न् । अव॑र्धय॒न्नह॑ये । अह॑ये॒ हन्त॒वै । हन्त॒वा उ॑ । उ॒ वित्यु॑ ॥ वृष्णे॒ यत् । यत्ते᳚ । ते॒ वृष॑णः । वृष॑णो अ॒र्कम् । अ॒र्कमर्चान्॑ । अर्चा॒निन्द्र॑ । इन्द्र॒ ग्रावा॑णः । ग्रावा॑णो॒ अदि॑तिः । अदि॑तिस्स॒जोषाः᳚ । स॒जोषा॒ इति॑ स-जोषाः᳚ ॥ अ॒न॒श्वासो॒ ये । ये प॒वयः॑ । प॒वयो॑ऽर॒थाः । अ॒र॒था इन्द्रे॑षिताः । इन्द्रे॑षिता अ॒भ्यव॑र्तन्त । इन्द्रे॑षिता॒ इतीन्द्र॑-इ॒षि॒ताः॒ । अ॒भ्यव॑र्तन्त॒ दस्यू॑न् । अ॒भ्यव॑र्त॒न्तेत्य॑भि-अव॑र्तन्त । दस्यू॒निति॒ दस्यून्॑ (51) ॥12॥
“पा॒क॒य॒ज्ञँव्वै । पा॒क॒य॒ज्ञमिति॑ पाक-य॒ज्ञम् । वा अनु॑ । अन्वाहि॑ताग्नेः । आहि॑ताग्ने प॒शवः॑ । आहि॑ताग्ने॒रित्याहि॑त-अ॒ग्नेः॒ । प॒शव॒ उप॑ । उप॑ तिष्ठन्ते । ति॒ष्ठ॒न्त॒ इडा᳚ । इडा॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै पा॑कय॒ज्ञः । पा॒क॒य॒ज्ञस्सा । पा॒क॒य॒ज्ञ इति॑ पाक-य॒ज्ञः । सै॒षा । ए॒षान्त॒रा । अ॒न्त॒रा प्र॑याजानूया॒जान् । प्र॒या॒जा॒नू॒या॒जान्यज॑मानस्य । प्र॒या॒जा॒नू॒या॒जानिति॑ प्रयाज-अ॒नू॒या॒जान् । यज॑मानस्य लो॒के । लो॒केऽव॑हिता । अव॑हिता॒ ताम् । अव॑हि॒तेत्यव॑-हि॒ता॒ । तामा᳚ह्रि॒यमा॑णाम् । आ॒ह्रि॒यमा॑णाम॒भि । आ॒ह्रि॒यमा॑णा॒मित्या᳚-ह्रि॒यमा॑णाम् । अ॒भिम॑न्त्रयेत । म॒न्त्र॒ये॒त॒ सुरू॑पवर्षवर्णे । सुरू॑पवर्षवर्ण॒ आ । सुरू॑पवर्षवर्ण॒ इति॒ सुरू॑प-व॒र्॒ष॒व॒र्णे॒ । एहि॑ । इ॒हीति॑ । इति॑ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वा इडा᳚ । इडा॑ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वोप॑ । उप॑ह्वयते । ह्व॒य॒ते॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञँव्वै । वै दे॒वाः । दे॒वा अदु॑ह्रन्न् । अदु॑ह्रन॒, यज्ञः । य॒ज्ञोसु॑रान् । असु॑राꣳ अदुहत् । अ॒दु॒ह॒त्ते । तेऽसु॑राः । असु॑रा य॒ज्ञदु॑ग्धाः । य॒ज्ञदु॑ग्धा॒ परा᳚ । य॒ज्ञदु॑ग्धा॒ इति॑ य॒ज्ञ-दु॒ग्धाः॒ । परा॑भवन्न् । अ॒भ॒व॒न यः । यो वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ दोह᳚म् । दोहँ॑व्वि॒द्वान् । वि॒द्वान् यज॑ते। (1)”
यज॒तेपि॑ । अप्य॒न्यम् । अ॒न्यँय्यज॑मानम् । यज॑मानन्दुहे । दु॒हे॒ सा । सा मे᳚ । मे॒ स॒त्या । स॒त्याशीः । आ॒शीर॒स्य । आ॒शीरित्या᳚-शीः । अ॒स्य य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ भूयात् । भू॒या॒दिति॑ । इत्या॑ह । आहै॒षः । ए॒ष वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ दोहः॑ । दोह॒स्तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दु॒हे॒ । दु॒हे॒ प्रत्ता᳚ । प्रत्ता॒ वै । वै गौः । गौर्दु॑हे । दु॒हे॒ प्रत्ता᳚ । प्रत्तेडा᳚ । इडा॒ यज॑मानाय । यज॑मानाय दुहे । दु॒ह॒ ए॒ते । ए॒ते वै । वा इडा॑यै । इडा॑यै॒ स्तनाः᳚ । स्तना॒ इडा᳚ । इडोप॑हूता । उप॑हू॒तेति॑ । उप॑हू॒तेत्युप॑-हू॒ता॒ । इति॑ वा॒युः । वा॒युर्व॒थ्सः । व॒थ्सो यर्र्हि॑ । यर्हि॒ होता᳚ । होतेडा᳚म् । इडा॑मुप॒ह्वये॑त । उ॒प॒ह्वये॑त॒ तर्र्हि॑ । उ॒प॒ह्वये॒तेत्यु॑प-ह्वये॑त । तर्॒र्हि॒ यज॑मानः । यज॑मानो॒ होता॑रम् । होता॑र॒मीख्ष॑माणः । ईख्ष॑माणो वा॒युम् । वा॒युम्मन॑सा । मन॑सा ध्यायेत् । ध्या॒ये॒न्मा॒त्रे। (2)
मा॒त्रे व॒थ्सम् । व॒थ्समु॒पाव॑सृजति । उ॒पाव॑सृजति॒ सर्वे॑ण । उ॒पाव॑सृज॒तीत्यु॑प- अव॑सृजति । सर्वे॑ण॒ वै । वै य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ दे॒वाः । दे॒वास्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्पा॒क॒य॒ज्ञेन॑ । पा॒क॒य॒ज्ञेन॒ मनुः॑ । पा॒क॒य॒ज्ञेनेति॑ पाक-य॒ज्ञेन । मनु॑रश्राम्यत् । अ॒श्रा॒म्य॒थ्सा । सेडा᳚ । इडा॒ मनु᳚म् । मनु॑मु॒पाव॑र्तत । उ॒पाव॑र्तत॒ ताम् । उ॒पाव॑र्त॒तेत्यु॑प-आव॑र्तत । तान्दे॑वासु॒राः । दे॒वा॒सु॒रा वि । दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव-अ॒सु॒राः । व्य॑ह्वयन्त । अ॒ह्व॒य॒न्त॒ प्र॒तीची᳚म् । प्र॒तीची᳚न्दे॒वाः । दे॒वा परा॑चीम् । परा॑ची॒मसु॑राः । असु॑रा॒स्सा । सा दे॒वान् । दे॒वानु॒पाव॑र्तत । उ॒पा॑वर्तत प॒शवः॑ । उ॒पाव॑र्त॒तेत्यु॑प-आव॑र्तत । प॒शवो॒ वै । वै तत् । तद्दे॒वान् । दे॒वान॑वृणत । अ॒वृ॒ण॒त॒ प॒शवः॑ । प॒शवोऽसु॑रान् । असु॑रानजहुः । अ॒ज॒हु॒र्यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑ता प॒शुः । अ॒प॒शुस्स्या᳚त् । स्या॒दिति॑ । इति॒ परा॑चीम् । परा॑ची॒न्तस्य॑ । तस्येडा᳚म् । इडा॒मुप॑ । उप॑ ह्वयेत । ह्व॒ये॒ता॒ प॒शुः । अ॒प॒शुरे॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यम् । यङ्का॒मये॑त। (3)
का॒मये॑त पशु॒मान् । प॒शु॒मान्थ्स्या᳚त् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । स्या॒दिति॑ । इति॑ प्र॒तीची᳚म् । प्र॒तीची॒न्तस्य॑ । तस्येडा᳚म् । इडा॒मुप॑ । उप॑ ह्वयेत । ह्व॒ये॒त॒ प॒शु॒मान् । प॒शु॒माने॒व । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ सः । स तु । त्वै । वा इडा᳚म् । इडा॒मुप॑ । उप॑ ह्वयेत । ह्व॒ये॒त॒ यः । य इडा᳚म् । इडा॑मुप॒हूय॑ । उ॒प॒हूया॒त्मान᳚म् । उ॒प॒हूयेत्यु॑प-हूय॑ । आ॒त्मान॒मिडा॑याम् । इडा॑यामुप॒ह्वये॑त । उ॒प॒ह्वये॒तेति॑ । उ॒प॒ह्वये॒तेत्यु॑प-ह्वये॑त । इति॒ सा । सा नः॑ । न॒ प्रि॒या । प्रि॒या सु॒प्रतू᳚र्तिः । सु॒प्रतू᳚र्तिर्म॒घोनी᳚ । सु॒प्रतू᳚र्ति॒रिति॑ सु-प्रतू᳚र्तिः । म॒घोनीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हेडा᳚म् । इडा॑मे॒व । ए॒वोप॒हूय॑ । उ॒प॒हूया॒त्मान᳚म् । उ॒प॒हूयेत्यु॑प-हूय॑ । आ॒त्मान॒मिडा॑याम् । इडा॑या॒मुप॑ । उप॑ह्वयते । ह्व॒य॒ते॒ व्य॑स्तम् । व्य॑स्तमिव । व्य॑स्त॒मिति॒ वि-अ॒स्त॒म् । इ॒व॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यदिडा᳚ । इडा॑ सा॒मि । सा॒मि प्रा॒श्नन्ति॑ । प्रा॒श्नान्ति॑ सा॒मि । प्रा॒श्नन्तीति॑ प्र-अ॒श्नन्ति॑। (4)
। सा॒मि मा᳚र्जयन्ते । मा॒र्ज॒य॒न्त॒ ए॒तत् । ए॒तत्प्रति॑ । प्रति॒ वै । वा असु॑राणाम् । असु॑राणाँय्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वि । व्य॑च्छिद्यत । अ॒च्छि॒द्य॒त॒ ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा दे॒वाः । दे॒वास्सम् । सम॑दधुः । अ॒द॒धु॒र्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑ स्तनुताम् । त॒नु॒ता॒मि॒मम् । इ॒मन्नः॑ । न॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ सम् । सन्द॑धाति । द॒धा॒ति॒ विच्छि॑न्नम् । विच्छि॑न्नँय्य॒ज्ञम् । विच्छि॑न्न॒मिति॒ वि-च्छि॒न्न॒म् । य॒ज्ञꣳ सम् । समि॒मम् । इ॒मन्द॑धातु । द॒धा॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सन्त॑त्यै । सन्त॑त्यै॒ विश्वे᳚ । सन्त॑त्या॒ इति॒ सम्-तत्यै॒ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा इ॒ह । इ॒ह मा॑दयन्ताम् । मा॒द॒य॒न्ता॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स॒न्तत्य॑ । स॒न्तत्यै॒व । स॒न्तत्येति॑ सम्-तत्य॑ । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्योऽनु॑ । अनु॑ दिशति । दि॒श॒ति॒ याम् । याँव्वै । वै य॒ज्ञे । (5)
य॒ज्ञे दख्षि॑णाम् । दख्षि॑णा॒न्ददा॑ति । ददा॑ति॒ ताम् । ताम॑स्य । अ॒स्य॒ प॒शवः॑ । प॒शवोऽनु॑ । अनु॒ सम् । सङ्क्रा॑मन्ति । क्रा॒म॒न्ति॒ सः । स ए॒षः । ए॒ष ई॑जा॒नः । ई॒जा॒नो॑ऽप॒शुः । अ॒प॒शुर्भावु॑कः । भावु॑को॒ यज॑मानेन । यज॑मानेन॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै तत् । तत्का॒र्य᳚म् । का॒र्य॑मिति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्यथा᳚ । यथा॑ देव॒त्रा । दे॒व॒त्रा द॒त्तम् । दे॒व॒त्रेति॑ देव-त्रा । द॒त्तङ्कु॑र्वीत । कु॒र्वी॒ता॒त्मन् । आ॒त्मन्प॒शून् । प॒शून्र॒मये॑त । र॒मये॒तेति॑ । इति॒ ब्रध्न॑ । ब्रध्न॒ पिन्व॑स्व । पिन्व॒स्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै ब्र॒ध्नः । ब्र॒ध्नो य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒व तत् । तन्म॑हयति । म॒ह॒य॒त्यथो᳚ । अथो॑ देव॒त्रा । अथो॒ इत्यथो᳚ । दे॒व॒त्रैव । दे॒व॒त्रेति॑ देव-त्रा । ए॒व द॒त्तम् । द॒त्तङ्कु॑रुते । कु॒रु॒त॒ आ॒त्मन् । आ॒त्मन्प॒शून् । प॒शून्र॑मयते । र॒म॒य॒ते॒ दद॑तः । दद॑तो मे । मे॒ मा । मा ख्षा॑यी । ख्षा॒यीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हाख्षि॑तिम् । अख्षि॑तिमे॒व । ए॒वोप॑ । उपै॑ति । ए॒ति॒ कु॒र्व॒तः । कु॒र्व॒तो मे᳚ । मे॒ मा । मोप॑ । उप॑दसत् । द॒स॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ भू॒मान᳚म् । भू॒मान॑मे॒व । ए॒वोप॑ । उपै॑ति । ए॒तीत्ये॑ति (6) ॥1॥
संश्र॑वाह । संश्र॑वा॒ इति॒ सम्-श्र॒वाः॒ । ह॒ सौ॒व॒र्च॒न॒सः । सौ॒व॒र्च॒न॒सस्तुमि॑ञ्जम् । तुमि॑ञ्ज॒मौपो॑दितिम् । औपो॑दितिमुवाच । औपो॑दिति॒मित्यौप॑-उ॒दि॒ति॒म् । उ॒वा॒च॒ यत् । यथ्स॒त्रिणा᳚म् । स॒त्रिणा॒ꣳ॒ होता᳚ । होता भूः᳚ । अभू॒ काम् । कामिडा᳚म् । इडा॒मुप॑ । उपा᳚ह्वथाः । अ॒ह्व॒था॒ इति॑ । इति॒ ताम् । तामुप॑ । उपा᳚ह्वे । अह्व॒ इति॑ । इति॑ ह । हो॒वा॒च॒ । उ॒वा॒च॒ या । या प्रा॒णेन॑ । प्रा॒णेन॑ दे॒वान् । प्रा॒णेनेति॑ प्र-अ॒नेन॑ । दे॒वान्दा॒धार॑ । दा॒धार॑ व्या॒नेन॑ । व्या॒नेन॑ मनु॒ष्यान्॑ । व्या॒नेनेति॑ वि-अ॒नेन॑ । मनु॒ष्या॑नपा॒नेन॑ । अ॒पा॒नेन॑ पि॒तॄन् । अ॒पा॒नेनेत्य॑प-अ॒नेन॑ । पि॒तॄनिति॑ । इति॑ छि॒नत्ति॑ । छि॒नत्ति॒ सा । सा न । न छि॑न॒त्ती3 । छि॒न॒त्ती3 इति॑ । इति॑ छि॒नत्ति॑ । छि॒नत्तीति॑ । इति॑ ह। हो॒वा॒च॒ । उ॒वा॒च॒ शरी॑रम् । शरी॑रँ॒व्वै । वा अ॑स्यै । अ॒स्यै॒ तत् । तदुप॑ । उपा᳚ह्वथाः । अ॒ह्व॒था॒ इति॑ । इति॑ ह । हो॒वा॒च॒ । उ॒वा॒च॒ गौः । गौर्वै । वा अ॑स्यै । (7)
अ॒स्यै॒ शरी॑रम् । शरी॑र॒ङ्गाम् । गाँव्वाव । वाव तौ । तौ तत् । तत्परि॑ । पर्य॑वदताम् । अ॒व॒द॒ताँ॒य्या । या य॒ज्ञे । य॒ज्ञे दी॒यते᳚ । दी॒यते॒ सा । सा प्रा॒णेन॑ । प्रा॒णेन॑ दे॒वान् । प्रा॒णेनेति॑ प्र-अ॒नेन॑ । दे॒वान्दाधार । दा॒धा॒र॒ यया᳚ । यया॑ मनु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ जीव॑न्ति । जीव॑न्ति॒ सा । सा व्या॒नेन॑ । व्या॒नेन॑ मनु॒ष्यान्॑ । व्या॒नेनेति॑ वि-अ॒नेन॑ । म॒नु॒ष्या॑न् याम् । याम्पि॒तृभ्यः॑ । पि॒तृभ्यो॒ घ्नन्ति॑ । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । घ्नन्ति॒ सा । सा पा॒नेन॑ । अ॒पा॒नेन॑ पि॒तॄन् । अ॒पा॒नेनेत्य॑प-अ॒नेन॑ । पि॒तॄन्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ पशु॒मान् । प॒शु॒मान्भ॑वति । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । भ॒व॒त्यथ॑ । अथ॒ वै । वै ताम् । तामुप॑ । उपा᳚ह्वे । अ॒ह्व॒ इति॑ । इति॑ ह । हो॒वा॒च॒ । उ॒वा॒च॒ या । या प्र॒जाः । प्र॒जा प्र॒भव॑न्तीः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र॒भव॑न्ती॒ प्रति॑ । प्र॒भव॑न्ती॒रिति॑ प्र-भव॑न्तीः । प्रत्या॒भव॑ति । आ॒भव॒तीति॑ । आ॒भव॒तीत्या᳚-भव॑ति । इत्यन्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वा अ॑स्यै । अ॒स्यै॒ तत् । तदुप॑। (8)
उपा᳚ह्वथाः । अ॒ह्व॒था॒ इति॑ । इति॑ ह । हो॒वा॒च॒ । उ॒वा॒चौष॑धयः । ओष॑धयो॒ वै । वा अ॑स्याः । अ॒स्या॒ अन्न᳚म् । अन्न॒मोष॑धयः । ओष॑धयो॒ वै । वै प्र॒जाः । प्र॒जा प्र॒भव॑न्तीः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र॒भव॑न्ती॒ प्रति॑ । प्र॒भव॑न्ती॒रिति॑ प्र-भव॑न्तीः । प्रत्या । आ भ॑वन्ति । भ॒व॒न्ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदा᳚न्ना॒दः । अ॒न्ना॒दो भ॑वति । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । भ॒व॒त्यथ॑ । अथ॒ वै । वै ताम् । तामुप॑ । उपा᳚ह्वे । अ॒ह्व॒ इति॑ । इति॑ ह । हो॒वा॒च॒ । उ॒वा॒च॒ या । या प्र॒जाः । प्र॒जा प॑रा॒भव॑न्तीः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प॒रा॒भव॑न्तीरनुगृ॒ह्णाति॑ । प॒रा॒भव॑न्ती॒रिति॑ परा-भव॑न्तीः । अ॒नु॒गृ॒ह्णाति॒ प्रति॑ । अ॒नु॒गृ॒ह्णातीत्य॑नु-गृ॒ह्णाति॑ । प्रत्या॒ भव॑न्तीः । आ॒भव॑न्तीर्गृ॒ह्णाति॑ । आ॒भव॑न्ती॒रित्या᳚-भव॑न्तीः । गृ॒ह्णातीति॑ । इति॑ प्रति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाँव्वै । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । वा अ॑स्यै । अ॒स्यै॒ तत् । तदुप॑ । उपा᳚ह्वथाः । अ॒ह्व॒था॒ इति॑ । इति॑ ह । हो॒वा॒च॒ । उ॒वा॒चे॒यम् । इ॒यँव्वै । वा अ॑स्यै । अ॒स्यै॒ प्र॒ति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठेयम् । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । (9)
इ॒यँव्वै । वै प्र॒जाः । प्र॒जा प॑रा॒भव॑न्तीः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प॒रा॒भव॑न्ती॒रनु॑ । प॒रा॒भव॑न्ती॒रिति॑ परा-भव॑न्तीः । अनु॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ प्रति॑ । प्रत्या॒भव॑न्तीः । आ॒भव॑न्तीर्गृह्णाति । आ॒भव॑न्ती॒रित्या᳚-भव॑न्तीः । गृ॒ह्णा॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ प्रति॑ । प्रत्ये॒व । ए॒व ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒त्यथ॑ । अथ॒ वै । वै ताम् । तामुप॑ । उपा᳚ह्वे । अ॒ह्व॒ इति॑ । इति॑ ह । हो॒वा॒च॒ । उ॒वा॒च॒ यस्यै᳚ । यस्यै॑ नि॒क्रम॑णे । नि॒क्रम॑णे घृ॒तम् । नि॒क्रम॑ण॒ इति॑ नि-क्रम॑णे । घृ॒तम्प्र॒जाः । प्र॒जास्स॒ञ्जीव॑न्तीः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । स॒ञ्जीव॑न्ती॒ पिब॑न्ति । स॒ञ्जीव॑न्ती॒रिति॑ सम्-जीव॑न्तीः । पिब॒न्तीति॑ । इति॑ छि॒नत्ति॑ । छि॒नत्ति॒ सा । सा न । न छि॑न॒त्ती3 । छि॒न॒त्ती3 इति॑ । इति॒ न । न छि॑नत्ति । छि॒न॒त्तीति॑ । इति॑ ह । हो॒वा॒च॒ । उ॒वा॒च॒ प्र । प्र तु । तु ज॑नयति । ज॒न॒य॒तीति॑ । इत्ये॒षः । ए॒ष वै । वा इडा᳚म् । इडा॒मुप॑ । उपा᳚ह्वथाः । अ॒ह्व॒था॒ इति॑ । इति॑ ह । हो॒वा॒च॒ । उ॒वा॒च॒ वृष्टिः॑ । वृष्टि॒र्वै । वा इडा᳚ । इडा॒ वृष्ट्यै᳚ । वृष्ट्यै॒ वै । वै नि॒क॑मणे । नि॒क्रम॑णे घृ॒तम् । नि॒क्रम॑ण॒ इति॑ नि-क्रम॑णे । घृ॒तम्प्र॒जाः । प्र॒जास्स॒ञ्जीव॑न्तीः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । स॒ञ्जीव॑न्ती पिबन्ति । स॒ञ्जीव॑न्ती॒रिति॑ सम्-जीव॑न्तीः । पि॒ब॒न्ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ प्र । प्रैव । ए॒व जा॑यते । जा॒य॒ते॒ऽन्ना॒दः । अ॒न्ना॒दो भ॑वति । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । भ॒व॒तीति॑ भवति (10) ॥2॥
प॒रोख्षँ॒व्वै । प॒रोख्ष॒मिति॑ परः-अख्ष᳚म् । वा अ॒न्ये । अ॒न्ये दे॒वाः । दे॒वा इ॒ज्यन्ते᳚ । इ॒ज्यन्ते᳚ प्र॒त्यख्ष᳚म् । प्र॒त्यख्ष॑म॒न्ये । प्र॒त्यख्ष॒मिति॑ प्रति-अख्ष᳚म् । अ॒न्ये यत् । यद्यज॑ते । यज॑ते॒ ये । य ए॒व । ए॒व दे॒वाः । दे॒वा प॒रोख्ष᳚म् । प॒रोख्ष॑मि॒ज्यन्ते᳚ । प॒रोख्ष॒मिति॑ परः-अख्ष᳚म् । इ॒ज्यन्ते॒ तान् । ताने॒व । ए॒व तत् । तद्य॑जति । य॒ज॒ति॒ यत् । यद॑न्वाहा॒र्य᳚म् । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑मा॒हर॑ति । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑मित्य॑नु-आ॒हा॒र्य᳚म् । आ॒ह॒र॑त्ये॒ते । आ॒हर॒तीत्या᳚-हर॑ति । ए॒ते वै । वै दे॒वाः । दे॒वा प्र॒त्यख्ष᳚म् । प्र॒त्यख्षँ॒य्यत् । प्र॒त्यख्ष॒मिति॑ प्रति- अख्ष᳚म् । यद्ब्रा᳚ह्म॒णाः । ब्रा॒ह्म॒णास्तान् । ताने॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॑ प्रीणाति । प्री॒णा॒त्यथो᳚ । अथो॒ दख्षि॑णा । अथो॒ इत्यथो᳚ । दख्षि॑णै॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्यै॒षा । ए॒षाथो᳚ । अथो॑ य॒ज्ञस्य॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । य॒ज्ञस्यै॒व । ए॒व छि॒द्रम् । छि॒द्रमपि॑ । अपि॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ यत् । यद्वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ क्रू॒रम् । क्रू॒रँय्यत् । यद्विलि॑ष्टम् । विलि॑ष्ट॒न्तत् । विलि॑ष्ट॒मिति॒ वि-लि॒ष्ट॒म् । तद॑न्वाहा॒र्ये॑ण । अ॒न्वा॒हा॒र्ये॑णा॒न्वाह॑रति । अ॒न्वा॒हा॒र्ये॑णेत्य॑नु-आ॒हा॒र्ये॑ण (11)।
। अ॒न्वाह॑रति॒ तत् । अ॒न्वाह॑र॒तीत्य॑नु-आह॑रति । तद॑न्वाहा॒र्य॑स्य । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑स्यान्वाहार्य॒त्वम् । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑स्येत्य॑नु-आ॒हा॒र्य॑स्य । अ॒न्वा॒हा॒र्य॒त्वन्दे॑वदू॒ताः । अ॒न्वा॒हा॒र्य॒त्वमित्य॑न्वाहार्य-त्वम् । दे॒व॒दू॒ता वै । दे॒व॒दू॒ता इति॑ देव-दू॒ताः । वा ए॒ते । ए॒ते यत् । यदृ॒त्विजः॑ । ऋ॒त्विजो॒ यत् । यद॑न्वाहा॒र्य᳚म् । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑मा॒हर॑ति । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑मित्य॑नु-आ॒हा॒र्य᳚म् । आ॒हर॑ति देवदू॒तान् । आ॒हर॒तीत्या᳚-हर॑ति । दे॒व॒दू॒ताने॒व । दे॒व॒दू॒तानिति॑ देव- दू॒तान् । ए॒व प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्दे॒वेभ्यः॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञान् । य॒ज्ञान्व्यादि॑शत् । व्यादि॑श॒थ्सः । व्यादि॑श॒दिति॑ वि-आदि॑शत् । स रि॑रिचा॒नः । रि॒रि॒चा॒नो॑ऽमन्यत । अ॒म॒न्य॒त॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तम॑न्वाहा॒र्य᳚म् । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑मभ॑क्तम् । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑मित्य॑नु-आ॒हा॒र्य᳚म् । अभ॑क्तमपश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्तम् । तमा॒त्मन् । आ॒त्मन्न॑धत्त । अ॒ध॒त्त॒ सः । स वै । वा ए॒षः । ए॒ष प्रा॑जाप॒त्यः । प्रा॒जा॒प॒त्यो यत् । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः । यद॑न्वाहा॒र्यः॑ । अ॒न्वा॒हा॒र्यो॑ यस्य॑ । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑ इत्य॑नु-आ॒हा॒र्यः॑ । यस्यै॒वम् । ए॒वँव्वि॒दुषः॑ । वि॒दुषो᳚ऽन्वाहा॒र्यः॑ । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑ आह्रि॒यते᳚ । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑ इत्य॑नु-आ॒हा॒र्यः॑ । आ॒ह्रि॒यते॑ सा॒ख्षात् । आ॒ह्रि॒यत॒ इत्या᳚- ह्रि॒यते᳚ । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒व प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिमृध्नोति । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । ऋ॒ध्नो॒त्यप॑रिमितः । अप॑रितमितो नि॒रुप्यः॑ । अप॑रिमित॒ इत्यप॑रि-मि॒तः॒ । नि॒रुप्योप॑रिमितः । नि॒रुप्य॒ इति॑ निः-उप्यः॑ । अप॑रिमित प्र॒जाप॑तिः । अप॑रिमित॒ इत्यप॑रि-मि॒तः॒ । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒। (12)
। आप्त्यै॑ दे॒वाः । दे॒वा वै । वै यत् । यद्य॒ज्ञे । य॒ज्ञेऽकु॑र्वत । अकु॑र्वत॒ तत् । तदसु॑राः । असु॑रा अकुर्वत । अ॒कु॒र्व॒त॒ ते । ते दे॒वाः । दे॒वा ए॒तम् । ए॒तम्प्रा॑जाप॒त्यम् । प्रा॒जा॒प॒त्यम॑न्वाहा॒र्य᳚म् । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा-प॒त्यम् । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑मपश्यन् । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑मित्य॑नु-आ॒हा॒र्य᳚म् । अ॒प॒श्य॒न्तम् । तम॒न्वाह॑रन्त । अ॒न्वाह॑रन्त॒ ततः । अ॒न्वाह॑र॒न्तेत्य॑नु-आह॑रन्त । ततो॑ दे॒वाः । दे॒वा अभ॑वन्न् । अभ॑व॒न्परा᳚ । परासु॑राः । असु॑रा॒ यस्य॑ । यस्यै॒वम् । ए॒वँव्वि॒दुषः॑ । वि॒दुषो᳚ऽन्वाहा॒र्यः॑ । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑ आह्रि॒यते᳚ । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑ इत्य॑नु-आ॒हा॒र्यः॑ । आ॒ह्रि॒यते॒ भव॑ति । आ॒ह्रि॒यत॒ इत्या᳚-ह्रि॒यते᳚ । भव॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒ परा᳚ । परा᳚स्य । अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति । भ॒व॒ति॒ य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॒ वै । वा इ॒ष्टी । इ॒ष्टी प॒क्वेन॑ । प॒क्वेन॑ पू॒र्ती । पू॒र्ती यस्य॑ । यस्यै॒वम् । ए॒वँव्वि॒दुषः॑ । वि॒दुषो᳚ऽन्वाहा॒र्यः॑ । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑ आह्रि॒यते᳚ । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑ इत्य॑नु-आ॒हा॒र्यः॑ । आ॒ह्रि॒यते॒ सः । आ॒ह्रि॒यत॒ इत्या᳚-ह्रि॒यते᳚ । स तु । त्वे॑व । ए॒वेष्टा॑पू॒र्ती । इ॒ष्टा॒पू॒र्ती प्र॒जाप॑तेः । इ॒ष्टा॒पू॒र्ती॒ती᳚ष्टा-पू॒र्ती । प्र॒जाप॑तेर्भा॒गः । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सीति॑ । (13)
इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिमे॒व । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । ए॒व भा॑ग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑न॒ सम् । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒त्यूर्ज॑स्वान् । ऊर्ज॑स्वा॒न्पय॑स्वान् । पय॑स्वा॒निति॑ । इत्या॑ह । आ॒होर्ज᳚म् । ऊर्ज॑मे॒व । ए॒वास्मिन् । अ॒स्मि॒न्पयः॑ । पयो॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ प्रा॒णा॒पा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नौ मे᳚ । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ स॒मा॒न॒व्या॒नौ । स॒मा॒न॒व्या॒नौ मे᳚ । स॒मा॒न॒व्या॒नाविति॑ समान-व्या॒नौ । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒वै ताम् । ए॒तामा । आशा᳚स्ते । शा॒स्तेऽख्षि॑तः । अख्षि॑तोऽसि । अ॒स्यख्षि॑त्यै । अख्षि॑त्यै त्वा । त्वा॒ मा । मा मे᳚ । मे॒ ख्षे॒ष्ठाः॒ । ख्षे॒ष्ठा॒ अ॒मुत्र॑ । अ॒मुत्रा॒मुष्मि॑न् । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒क इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ख्षीय॑ते । ख्षीय॑ते॒ वै । वा अ॒मुष्मि॑न् । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒केऽन्न᳚म् । अन्न॑मि॒त प्र॑दानम् । इ॒त प्र॑दान॒ꣳ॒ हि । इ॒त प्र॑दान॒मिती॒तः-प्र॒दा॒न॒म् । ह्य॑मुष्मि॑न् । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के प्र॒जाः । प्र॒जा उ॑प॒जीव॑न्ति । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । उ॒प॒जीव॑न्ति॒ यत् । उ॒प॒जीव॒न्तीत्यु॑प-जीव॑न्ति । यदे॒वम् । ए॒वम॑बि॒मृशति॑ । अ॒बि॒॒मृशत्यख्षि॑तिम् । अ॒बि॒॒मृशतीत्य॑भि- मृ॒शति॑ । अख्षि॑तिमे॒व । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒द्ग॒म॒य॒ति॒ । ग॒म॒य॒ति॒ न । नास्य॑ । अ॒स्या॒मुष्मि॑न् । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒केऽन्न᳚म् । अन्न॑ङ्ख्षीयते । ख्षी॒य॒त॒ इति॑ ख्षीयते (14) ॥
ब॒र्हिषो॒हम् । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया᳚ प्र॒जावा॑न् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । प्र॒जावा᳚न्भूयासम् । प्र॒जावा॒निति॑ प्र॒जा-वा॒न्॒ । भू॒या॒स॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ब॒र्हिषा᳚ । ब॒र्हिषा॒ वै । वै प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ तेन॑ । तेनै॒व । ए॒व प्र॒जाः । प्र॒जास्सृ॑जते । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । सृ॒ज॒ते॒ नरा॒शꣳस॑स्य । नरा॒शꣳस॑स्या॒हम् । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया॑ पशु॒मान् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । प॒शु॒मान्भू॑यासम् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । भू॒या॒स॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ नरा॒शꣳसे॑न । नरा॒शꣳसे॑न॒ वै । वै प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प॒शून् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प॒शून॑सृजत । अ॒सृ॒ज॒त॒ तेन॑ । तेनै॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शून्थ्सृ॑जते । सृ॒ज॒ते॒ऽग्नेः । अ॒ग्ने स्वि॑ष्ट॒कृतः॑ । स्वि॒ष्ट॒कृतो॒ऽहम् । स्वि॒ष्ट॒कृत॒ इति॑ स्विष्ट-कृतः॑ । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्ययायु॑ष्मान् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । आयु॑ष्मान् यज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठाम् । प्रति॒ष्ठाङ्ग॑मेयम् । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ग॒मे॒य॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हायुः॑ । आयु॑रे॒व । ए॒वात्मन् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ प्रति॑ । प्रति॑ य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सयोः᳚ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सयो॒र्वै । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सयो॒रिति॑ दर्श-पू॒र्ण॒-मा॒सयोः।᳚ (15)
वै दे॒वाः । दे॒वा उज्जि॑तिम् । उज्जि॑ति॒मनु॑ । उज्जि॑ति॒मित्युत्- जि॒ति॒म् । अनूत् । उद॑जयन् । अ॒ज॒य॒न्द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साभ्या᳚म् । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साभ्या॒मसु॑रान् । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साभ्या॒मिति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒साभ्या᳚म् । असु॑रा॒नप॑ । अपा॑नुदन्त । अ॒नु॒द॒न्ता॒ग्नेः । अ॒ग्नेर॒हम् । अ॒हमुज्जि॑तिम् । उज्जि॑ति॒मनु॑ । उज्जि॑ति॒मित्युत्-जि॒ति॒म् । अनूत् । उज्जे॑षम् । जे॒ष॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सयोः᳚ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सयो॑रे॒व । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सयो॒रिति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सयोः᳚ । ए॒व दे॒वता॑नाम् । दे॒वता॑नाँ॒य्यज॑मानः । यज॑मान॒ उज्जि॑तिम् । उज्जि॑ति॒मनु॑ । उज्जि॑ति॒मित्युत्-जि॒ति॒म् । अनूत् । उज्ज॑यति । ज॒य॒ति॒ द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साभ्या᳚म् । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साभ्या॒म्भ्रातृ॑व्यान् । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒-मा॒साभ्या॒मिति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒साभ्या᳚म् । भ्रा॒तृ॑व्या॒नप॑ । अप॑ नुदते । नु॒द॒ते॒ वाज॑वतीभ्याम् । वाज॑वतीभ्याँ॒व्वि । वाज॑वतीभ्या॒मिति॒ वाज॑-व॒ती॒भ्या॒म् । व्यू॑हति । ऊ॒ह॒त्यन्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वै वाजः॑ । वाजोऽन्न᳚म् । अन्न॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या॒म्प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै॒ यः । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । यो वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ द्वौ । द्वौ दोहौ᳚ । दोहौ॑ वि॒द्वान् । वि॒द्वान् यज॑ते । यज॑त उभ॒यतः॑ । उ॒भ॒यत॑ ए॒व । (16)
ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्दु॑हे । दु॒हे॒ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚च्च । चो॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टाच्च । चै॒षः । ए॒ष वै । वा अ॒न्यः । अ॒न्यो य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ दोहः॑ । दोह॒ इडा॑याम् । इडा॑याम॒न्यः । अ॒न्यो यर्हि॑ । यर्॒हि॒ होता᳚ । होता॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य॒ नाम॑ । नाम॑ गृह्णी॒यात् । गृ॒ह्णी॒यात्तर्हि॑ । तर्हि॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒दा । एमाः । इ॒मा अ॑ग्मन्न् । अ॒ग्म॒न्ना॒शिषः॑ । आ॒शिषो॒ दोह॑कामाः । आ॒शिष॒ इत्या᳚-शिषः॑ । दोह॑कामा॒ इति॑ । दोह॑कामा॒ इति॒ दोह॑-का॒माः॒ । इति॒ संस्तु॑ताः । संस्तु॑ता॒ ए॒व । संस्तु॑ता इति॒ सम्-स्तु॒ताः॒ । ए॒व दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ दु॒हे । दु॒हेऽथो᳚ । अथो॑ उभ॒यतः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । उ॒भ॒यत॑ ए॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्दु॑हे । दु॒हे॒ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚च्च । चो॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टाच्च । च॒ रोहि॑तेन । रोहि॑तेन त्वा । त्वा॒ऽग्निः । अ॒ग्निर्दे॒वता᳚म् । दे॒वता᳚ङ्गमयतु । ग॒म॒य॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒ते । ए॒ते वै । वै दे॑वा॒श्वाः । दे॒वा॒श्वा यज॑मानः । दे॒वा॒श्वा इति॑ देव-अ॒श्वाः । (17)
यज॑मान प्रस्त॒रः । प्र॒स्त॒रो यत् । प्र॒स्त॒र इति॑ प्र-स्त॒रः । यदे॒तैः । ए॒तै प्र॑स्त॒रम् । प्र॒स्त॒रम्प्र॒हर॑ति । प्र॒स्त॒रमिति॑ प्र-स्त॒रम् । प्र॒हर॑ति देवा॒श्वैः । प्र॒हर॒तीति॑ प्र-हर॑ति । दे॒वा॒श्वैरे॒व । दे॒वा॒श्वैरिति॑ देव-अ॒श्वैः । ए॒व यज॑मानम् । यज॑मानꣳ सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒ति॒ वि । वि ते᳚ । ते॒ मु॒ञ्चा॒मि॒ । मु॒ञ्चा॒मि॒ र॒श॒नाः । र॒श॒ना वि । वि र॒श्मीन् । र॒श्मीनिति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षः । ए॒ष वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्वि॑मो॒कः । वि॒मो॒कस्तेन॑ । वि॒मो॒क इति॑ वि-मो॒कः । तेनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वि । विमु॑ञ्चति । मु॒ञ्च॒ति॒ विष्णोः᳚ । विष्णो᳚श्शँ॒य्योः । शँ॒य्योर॒हम् । शँ॒य्योरिति॑ शम्-योः । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया॑ य॒ज्ञेन॑ । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाङ्ग॑मेयम् । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ग॒मे॒य॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै विष्णुः॑ । विष्णु॑र्य॒ज्ञे । य॒ज्ञ ए॒व । ए॒वान्त॒तः । अ॒न्त॒त प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ सोम॑स्य । सोम॑स्या॒हम् । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया॑ सु॒रेताः᳚ । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । सु॒रेता॒ रेतः॑ । सु॒रेता॒ इति॑ सु-रेताः᳚ ।
रेतो॑ धिषीय । दि॒॒षीयेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सोमः॑ । सोमो॒ वै । वै रे॑तो॒धाः । रे॒तो॒धास्तेन॑ । रे॒तो॒धा इति॑ रेतः-धाः । तेनै॒व । ए॒व रेतः॑ । रेत॑ आ॒त्मन् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ त्वष्टुः॑ । त्वष्टु॑र॒हम् । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया॑ पशू॒नाम् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । प॒शू॒नाꣳ रू॒पम् । रू॒पम्पु॑षेयम् । पु॒षे॒य॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ त्वष्टा᳚ । त्वष्टा॒ वै । वै प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाम्मि॑थु॒नाना᳚म् । मि॒थु॒नानाꣳ॑ रूप॒कृत् । रू॒प॒कृत्तेन॑ । रू॒प॒कृदिति॑ रूप-कृत् । तेनै॒व । ए॒व प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाꣳ रू॒पम् । रू॒पमा॒त्मन् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्पत्नीः᳚ । पत्नी॑र॒ग्निः । अ॒ग्निर्गृ॒हप॑तिः । गृ॒हप॑तिर्य॒ज्ञस्य॑ । गृ॒हप॑ति॒रिति॑ गृ॒ह-प॒तिः॒ । य॒ज्ञस्य॑ मिथु॒नम् । मि॒थु॒नन्तयोः᳚ । तयो॑र॒हम् । अ॒हन्दे॑वय॒ज्यया᳚ । दे॒व॒य॒ज्यया॑ मिथु॒नेन॑ । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव-य॒ज्यया᳚ । मि॒थु॒नेन॒ प्र । प्र भू॑यासम् । भू॒या॒स॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒तस्मा᳚त् । ए॒तस्मा॒द्वै । वै मि॑थु॒नात् । मि॒थु॒नात्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्मिथु॒नेन॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । मि॒थु॒नेन॒ प्र। (19)
। प्राजा॑यत । अ॒जा॒य॒त॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒व । ए॒व यज॑मानः । यज॑मानो मिथु॒नेन॑ । मि॒थु॒नेन॒ प्र । प्रजा॑यते । जा॒य॒ते॒ वे॒दः । वे॒दो॑ऽसि । अ॒सि॒ वित्तिः॑ । वित्ति॑रसि । अ॒सि॒ वि॒देय॑ । वि॒देयेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वे॒देन॑ । वे॒देन॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वा असु॑राणाम् । असु॑राणाँव्वि॒त्तम् । वि॒त्तँव्वेद्य᳚म् । वेद्य॑मविन्दन्त । अ॒वि॒न्द॒न्त॒ तत् । तद्वे॒दस्य॑ । वे॒दस्य॑ वेद॒त्वम् । वे॒द॒त्वँय्यद्यत् । वे॒द॒त्वमिति॑ वेद-त्वम् । यद्य॒द्भ्रातृ॑व्यस्य । यद्य॒दिति॒ यत्-य॒त्॒ । भ्रातृ॑व्यस्याभि॒ध्याये᳚त् । अ॒भि॒ध्याये॒त्तस्य॑ । अ॒भि॒ध्याये॒दित्य॑भि-ध्याये᳚त् । तस्य॒ नाम॑ । नाम॑ गृह्णीयात् । गृ॒ह्णी॒या॒त्तत् । तदे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ सर्व᳚म् । सर्वँ॑व्वृङ्ते । वृ॒ङ्ते॒ घृ॒तव॑न्तम् । घृ॒तव॑न्तङ्कुला॒यिन᳚म् । घृ॒तव॑न्त॒मिति॑ घृ॒त-व॒न्त॒म् । कु॒ला॒यिनꣳ॑ रा॒यः । रा॒यस्पोष᳚म् । पोषꣳ॑ सह॒स्रिण᳚म् । स॒ह॒स्रिणँ॑व्वे॒दः । वे॒दो द॑दातु । द॒दा॒तु॒ वा॒जिन᳚म् । वा॒जिन॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र । प्र स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑म्प॒शून् । प॒शूना᳚प्नोति । आ॒प्नो॒ त्या । आस्य॑ । अ॒स्य॒ प्र॒जाया᳚म् । प्र॒जायाँ᳚व्वा॒जी । प्र॒जाया॒मिति॑ प्र-जाया᳚म् । वा॒जी जा॑यते । जा॒य॒ते॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदेति॒ वेद॑ (20) ॥4॥
ध्रु॒वाँव्वै । वै रिच्य॑मानाम् । रिच्य॑मानाँय्य॒ज्ञः । य॒ज्ञोऽनु॑ । अनु॑ रिच्यते । रि॒च्य॒ते॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञँय्यज॑मानः । यज॑मानो॒ यज॑मानम् । यज॑मानम्प्र॒जाः । प्र॒जा ध्रु॒वाम् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ध्रु॒वामा॒प्याय॑मानाम् । आ॒प्याय॑मानाँय्य॒ज्ञः । आ॒प्याय॑माना॒मित्या᳚-प्याय॑मानाम् । य॒ज्ञोऽनु॑ । अन्वा । आप्या॑यते । प्या॒य॒ते॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञँय्यज॑मानः । यज॑मानो॒ यज॑मानम् । यज॑मानम्प्र॒जाः । प्र॒जा आ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । आप्या॑यताम् । प्या॒य॒ता॒न्ध्रु॒वा । ध्रु॒वा घृ॒तेन॑ । घृ॒तेनेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ध्रु॒वाम् । ध्रु॒वामे॒व । ए॒वा । आप्या॑ययति । प्या॒य॒य॒ति॒ ताम् । तामा॒प्याय॑मानाम् । आ॒प्याय॑मानाँय्य॒ज्ञः । आ॒प्याय॑माना॒मित्या᳚-प्याय॑मानाम् । य॒ज्ञोऽ॑नु । अन्वा । आप्या॑यते । प्या॒य॒ते॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञँय्यज॑मानः । यज॑मानो॒ यज॑मानम् । यज॑मानम्प्र॒जाः । प्र॒जा प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र॒जाप॑तेर्वि॒भान् । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । वि॒भान्नाम॑ । वि॒भानिति॑ वि-भान् । नाम॑ लो॒कः । लो॒कस्तस्मि॑न् । तस्मिं॑ स्त्वा । त्वा॒ द॒धा॒मि॒ । द॒धा॒मि॒ स॒ह । स॒ह यज॑मानेन । यज॑माने॒नेति॑ । इत्या॑ह । (21)
आ॒हा॒ऽयम् । अ॒यँव्वै । वै प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑तेर्वि॒भान् । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । वि॒भान्नाम॑ । वि॒भानिति॑ वि-भान् । नाम॑ लो॒कः । लो॒कस्तस्मि॑न् । तस्मि॑न्ने॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒ति॒ स॒ह । स॒ह यज॑मानेन । यज॑मानेन॒ रिच्य॑ते । रिच्य॑त इव । इ॒व॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्यत् । यद्यज॑ते । यज॑ते॒ यत् । यद्य॑जमानभा॒गम्। यज॒मा॒न॒भा॒गम्प्रा॒श्नाति॑ । य॒ज॒मा॒न॒भा॒गमिति॑ यजमान-भा॒गम् । प्रा॒श्नात्या॒त्मान᳚म्। प्रा॒श्नातीति॑ प्र-अ॒श्नाति॑ । आ॒त्मान॑मे॒व । ए॒व प्री॑णाति । प्री॒णा॒त्ये॒तावा॑न् । ए॒तावा॒न्वै। वै य॒ज्ञः । य॒ज्ञो यावा॑न् । यावा॑न् यजमानभा॒गः । य॒ज॒मा॒न॒भा॒गो य॒ज्ञः । य॒ज॒मा॒न॒भा॒ग इति॑ यजमान-भा॒गः । य॒ज्ञो यज॑मानः । यज॑ मानो॒ यत् । यद्य॑जमानभा॒गम् । य॒ज॒मा॒न॒भा॒गम्प्रा॒श्नाति॑ । य॒ज॒मा॒न॒भा॒ग-मिति॑ यजमान-भा॒गम् । प्रा॒श्नाति॑ य॒ज्ञे । प्रा॒श्नातीति॑ प्र-अ॒श्नाति॑ । य॒ज्ञ ए॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वै सू॒यव॑सम् । सू॒यव॑स॒ꣳ॒ सोद॑कम् । सू॒यव॑स॒मिति॑ सु-यव॑सम् । सोद॑कँ॒य्यत् । सोद॑क॒मिति॒ स-उ॒द॒क॒म् । यद्ब॒र्हिः । ब॒र्हिश्च॑ । चापः॑ । आप॑श्च । चै॒तत् । ए॒तद्यज॑मानस्य ।(22)
यज॑मानस्या॒यत॑नम् । आ॒यत॑नँ॒य्यत् । आ॒यत॑न॒मित्या᳚-यत॑नम् । यद्वेदिः॑ । वेदि॒र्यत् । यत्पू᳚र्णपा॒त्रम् । पू॒र्ण॒पा॒त्रम॑न्तर्वे॒दि । पू॒र्ण॒पा॒त्रमिति॑ पूर्ण-पा॒त्रम् । अ॒न्त॒र्वे॒दि नि॒नय॑ति । अ॒न्त॒र्वे॒दीत्य॑न्तः-वे॒दि । नि॒नय॑ति॒ स्वे । नि॒नय॒तीति॑ नि-नय॑ति । स्व ए॒व । ए॒वायत॑ने । आ॒यत॑ने सू॒यव॑सम् । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । सू॒यव॑स॒ꣳ॒ सोद॑कम् । सू॒यव॑स॒मिति॑ सु-यव॑सम् । सोद॑कङ्कुरुते । सोद॑क॒मिति॒ स-उ॒द॒क॒म् । कु॒रु॒ते॒ सत्। सद॑सि । अ॒सि॒ सत् । सन्मे᳚ । मे॒ भू॒याः॒ । भू॒या॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हापः॑ । आपो॒ वै। वै य॒ज्ञः । य॒ज्ञ आपः॑ । आपो॒ऽमृत᳚म् । आपो॒ वआपो॒ वअ॒मृतँ॑य्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वामृत᳚म् । अ॒मृत॑मा॒त्मन् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ सर्वा॑णि । सर्वा॑णि॒ वै । वै भू॒तानि॑ । भू॒तानि॑ व्र॒तम् । व्र॒तमु॑प॒यन्त᳚म् । उ॒प॒यन्त॒मनु॑ । उ॒प॒यन्त॒मित्यु॑प-यन्त᳚म् । अनूप॑ । उप॑यन्ति । य॒न्ति॒ प्राच्या᳚म् । प्राच्या᳚न्दि॒शि । दि॒शि दे॒वाः । दे॒वा ऋ॒त्विजः॑ । ऋ॒त्विजो॑ मार्जयन्ताम् । मा॒र्ज॒य॒न्ता॒मिति॑ । इत्या॑ह । आहै॒षः । ए॒ष वै । वै द॑र्शपूर्णमा॒सयोः᳚ । द॒र्॒?शपू॒र्ण॒मा॒सयो॑रवभृ॒थः । द॒र्॒?शपू॒र्ण॒मा॒सयो॒रिति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सयोः᳚ । अ॒व॒भृ॒थो यानि॑ । अ॒व॒भृ॒थ इत्य॑व-भृ॒थः। (23)
“। यान्ये॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्भू॒तानि॑ । भू॒तानि॑ व्र॒तम् । व्र॒तमु॑प॒यन्त᳚म् । उ॒प॒यन्त॑मनूप॒यन्ति॑ । उ॒प॒यन्त॒मित्यु॑प-यन्त᳚म् । अ॒नू॒प॒यन्ति॒ तैः । अ॒नू॒प॒यन्तीत्य॑नु-उ॒प॒यन्ति॑ । तैरे॒व । ए॒व स॒ह । स॒हाव॑भृ॒थम् । अ॒व॒भृ॒थमव॑ । अ॒व॒भृ॒थमित्य॑व-भृ॒थम् । अवै॑ति । ए॒ति॒ विष्णु॑मुखाः । विष्णु॑मुखा॒ वै । विष्णु॑मुखा॒ इति॒ विष्णु॑-मु॒खाः॒ । वै दे॒वाः । दे॒वाश्छन्दो॑भिः । छन्दो॑बि॒रिमान् । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कान॑नपज॒य्यम् । अ॒न॒प॒ज॒य्यम॒भि । अ॒न॒प॒ज॒य्यमित्य॑नप-ज॒य्यम् । अ॒भ्य॑जयन्न् । अ॒ज॒य॒न् यत् । यद्वि॑ष्णुक्र॒मान् । वि॒ष्णु॒क्र॒मान्क्रम॑ते । वि॒ष्णु॒क्र॒मानिति॑ विष्णु-क्र॒मान् । क्रम॑ते॒ विष्णुः॑ । विष्णु॑रे॒व । ए॒व भू॒त्वा । भू॒त्वा यज॑मानः । यज॑मान॒श्छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरि॒मान् । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कान॑नपज॒य्यम् । अ॒न॒प॒ज॒य्यम॒भि । अ॒न॒प॒ज॒य्यमित्य॑नप-ज॒य्यम् । अ॒भिज॑यति । ज॒य॒ति॒ विष्णोः᳚ । विष्णो॒ क्रमः॑ । क्रमो॑ऽसि । अ॒स्य॒भि॒मा॒ति॒ हा । अ॒भि॒मा॒ति॒हेति॑ । अ॒भि॒मा॒ति॒-हेत्य॑भिमाति-हा । इत्या॑ह । आ॒ह॒ गा॒य॒त्री । गा॒य॒त्री वै । वै पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒वी त्रैष्टु॑भम् । त्रैष्टु॑भम॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ञ्जाग॑ती । जाग॑ती॒ द्यौः । द्यौरानु॑ष्टुभीः । आनु॑ष्टुभी॒र्दिशः॑ । आनु॑ष्टुभी॒रित्यानु॑-स्तु॒भीः॒ । दिश॒श्छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒वेमान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कान्॑,य॑थापू॒र्वम् । य॒था॒पू॒र्वम॒भि । य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा-पू॒र्वम् । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒तीति॑ जयति (24) ॥5॥”
अग॑न्म॒ सुवः॑ । सुव॒स्सुवः॑ । सुव॑रगन्म । अ॒ग॒न्मेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒व लो॒कम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ स॒न्दृशः॑ । स॒न्दृश॑स्ते । स॒न्दृश॒ इति॑ सम्-दृशः॑ । ते॒ मा । मा छि॑थ्सि । छि॒थ्सि॒ यत् । यत्ते᳚ । ते॒ तपः। तप॒स्तस्मै᳚ । तस्मै॑ ते । ते॒ मा । *माऽऽ वृ॑ख्षि । आ वृ॑ख्षि । वृ॒ख्षीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒ य॒जुरे॒व । य॒था॒ य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तथ्सु॒भूः । सु॒भूर॑सि । सु॒भूरिति॑ सु-भूः । अ॒सि॒ श्रेष्ठः॑ । श्रेष्ठो॑ रश्मी॒नाम् । र॒श्मी॒नामा॑यु॒र्धाः । आ॒यु॒र्धा अ॑सि । आ॒यु॒र्धा इत्या॑युः-धाः । अ॒स्यायुः॑ । आयु॑र्मे । मे॒ धे॒हि॒ । धे॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒वैताम् । ए॒तामा । आशा᳚स्ते । शा॒स्ते॒ प्र । प्र वै । वा ए॒षः । ए॒षो᳚ऽस्मात् । अ॒स्माल्लो॒कात् । लो॒काच्च्य॑वते । च्य॒व॒ते॒ यः । यो वि॑ष्णुक्र॒मान् । (25)
वि॒ष्णु॒क्र॒मान्क्रम॑ते । वि॒ष्णु॒क्र॒मानिति॑ विष्णु-क्र॒मान् । क्रम॑ते सुव॒र्गाय॑ । सु॒व॒र्गाय॒ हि । सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः- गाय॑ । हि॒ लो॒काय॑ । लो॒काय॑ विष्णुक्र॒माः । वि॒ष्णु॒क्र॒मा क्र॒म्यन्ते᳚ । वि॒ष्णु॒क्र॒मा इति॑ विष्णु-क्र॒माः । क्र॒म्यन्ते᳚ ब्रह्मवा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ सः । स तु । त्वै । वै वि॑ष्णुक्र॒मान् । वि॒ष्णु॒क्र॒मान्क्र॑मेत । वि॒ष्णु॒क्र॒मानिति॑ विष्णु-क्र॒मान् । क्र॒मे॒त॒ यः । य इ॒मान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कान्भ्रातृ॑व्यस्य । भ्रातृ॑व्यस्य सँ॒व्विद्य॑ । सँ॒व्विद्य॒ पुनः॑ । सँ॒व्विद्येति॑ सम्-विद्य॑ । पुन॑रि॒मम् । इ॒मँल्लो॒कम् । लो॒कम्प्र॑त्यव॒रोहे᳚त् । प्र॒त्य॒व॒रोहे॒दिति॑ । प्र॒त्य॒व॒रोहे॒दिति॑ प्रति-अ॒व॒रोहे᳚त् । इत्ये॒षः । ए॒ष वै । वा अ॒स्य । अ॒स्य लो॒कस्य॑ । लो॒कस्य॑ प्रत्यवरो॒हः । प्र॒त्य॒व॒रो॒होयत् । प्र॒त्य॒व॒रो॒ह इति॑ प्रति-अ॒व॒रो॒हः । यदाह॑ । आहे॒दम् । इ॒दम॒हम् । अ॒हम॒मुम् । अ॒मुम्भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यमा॒भ्यः । आ॒भ्यो दि॒ग्भ्यः । दि॒ग्भ्यो᳚स्यै । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । अ॒स्यै दि॒वः । दि॒व इति॑ । इती॒मान् । इ॒माने॒व । ए॒व लो॒कान् । लो॒कान्भ्रातृ॑व्यस्य । भ्रातृ॑व्यस्य सँ॒व्विद्य॑ । सँ॒व्विद्य॒ पुनः॑ । सँ॒व्विद्येति॑ सम्-विद्य॑ । पुन॑रि॒मम् । इ॒मँल्लो॒कम् । लो॒कम्प्र॒त्यव॑रोहति । प्र॒त्यव॑रोहति॒ सम् । प्र॒त्यव॑रोह॒तीति॑ प्रति-अव॑रोहति । सञ्ज्योति॑षा । (26)
ज्योति॑षाऽभूवम् । अ॒भू॒व॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒स्मिन्न् । अ॒स्मिन्ने॒व। ए॒व लो॒के । लो॒के प॑ति । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒त्यै॒न्द्री॒म् । ऐ॒न्द्रीमा॒वृत᳚म् । आ॒वृत॑म॒न्वाव॑र्ते । आ॒वृत॒मित्या᳚-वृत᳚म् । अ॒न्वाव॑र्त॒ इति॑ । अ॒न्वाव॑र्त॒ इत्य॑नु-आव॑र्ते । इत्या॑ह । आ॒हा॒सौ । अ॒सौ वै । वा आ॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्य इन्द्रः॑ । इन्द्र॒स्तस्य॑ । तस्यै॒व । ए॒वावृत᳚म् । आ॒वृत॒मनु॑ । आ॒वृत॒मित्या᳚-वृत᳚म् । अनु॑ प॒र्याव॑र्तते । प॒र्याव॑र्तते दख्षि॒णा । प॒र्याव॑र्तत॒ इति॑ परि-आव॑र्तते । द॒ख्षि॒णा प॒र्याव॑र्तते । प॒र्याव॑र्तते॒ स्वम् । प॒र्याव॑र्तत॒ इति॑ परि-आव॑र्तते । स्वमे॒व । ए॒व वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मनु॑ । अनु॑ प॒र्याव॑र्तते । प॒र्याव॑र्तते॒ तस्मा᳚त् । प॒र्याव॑र्तत॒ इति॑ परि-आर्व॑तते । तस्मा॒द्दख्षि॑णः । दख्षि॒णोऽर्धः॑ । अर्ध॑ आ॒त्मनः॑ । आ॒त्मनो॑ वी॒र्या॑वत्तरः । वी॒र्या॑वत्त॒रोऽथो᳚ । वी॒र्या॑वत्तर॒ इति॑ वी॒र्या॑वत्-त॒रः॒ । अथो॑ आदि॒त्यस्य॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । आ॒दि॒त्यस्यै॒व । ए॒वावृत᳚म् । आ॒वृत॒मनु॑ । आ॒वृत॒मित्या᳚-वृत᳚म् । अनु॑ प॒र्याव॑र्तते । प॒र्याव॑र्तते॒ सम् । प॒र्याव॑र्तत॒ इति॑ परि-आव॑र्तते । सम॒हम् । अ॒हम्प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॒ सम् । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । सम्मया᳚ । मया᳚ प्र॒जा । प्र॒जेति॑ । प्र॒जेति॑ प्र-जा । इत्या॑ह । आ॒हा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म्। (27)
। ए॒वैताम् । ए॒तामा । आशा᳚स्ते । शा॒स्ते॒ समि॑द्धः । समि॑द्धो अग्ने । समि॑द्ध॒ इति॒ सम्-इ॒द्धः॒ । अ॒ग्ने॒ मे॒ । मे॒ दी॒दि॒हि॒ । दी॒दि॒हि॒ स॒मे॒द्धा । स॒मे॒द्धा ते᳚ । स॒मे॒द्धेति॑ सम्-ए॒द्धा । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ दी॒द्या॒स॒म् । दी॒द्या॒स॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒ य॒जुरे॒व । य॒था॒ य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तद्वसु॑मान् । वसु॑मन् य॒ज्ञः । वसु॑मा॒निति॒ वसु॑-मा॒न् । य॒ज्ञो वसी॑यान् । वसी॑यान्भूयासम् । भू॒या॒स॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒वैताम् । ए॒तामा । आशा᳚स्ते । शा॒स्ते॒ ब॒हु । ब॒हु वै । वै गार्ह॑पत्यस्य । गार्ह॑पत्य॒स्यान्ते᳚ । गार्ह॑पत्य॒स्येति॒ गार्ह॑-प॒त्य॒स्य॒ । अन्ते॑ मि॒श्रम् । मि॒श्रमि॑व । इ॒व॒ च॒र्य॒ते॒ । च॒र्य॒त॒ आ॒ग्नि॒पा॒व॒मा॒नीभ्या᳚म् । आ॒ग्नि॒पा॒व॒मा॒नीभ्या॒ङ्गार्ह॑पत्यम् । आ॒ग्नि॒पा॒व॒मा॒नीभ्या॒मित्या᳚ग्नि-पा॒व॒मा॒नीभ्या᳚म् । गार्ह॑पत्य॒मुप॑ । गार्ह॑पत्य॒मिति॒ गार्ह॑-प॒त्य॒म् । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ पु॒नाति॑ । पु॒नात्ये॒व । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निम्पु॑नी॒ते । पु॒नी॒त आ॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॒न्द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या॒म्प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ अग्ने᳚ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । अग्ने॑ गृहपते । गृ॒ह॒प॒त॒ इति॑ । गृ॒ह॒प॒त॒ इति॑ गृह-प॒ते॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः ।(28)
य॒था॒ य॒जुरे॒व । य॒था॒ य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तच्छ॒तम् । श॒तꣳ हिमाः᳚ । हिमा॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ श॒तम् । श॒तन्त्वा᳚ । त्वा॒ हे॒म॒न्तान् । हे॒म॒न्तानि॑न्धिषीय । इ॒न्धि॒षी॒येति॑ । इति॒ वाव । वावैतत् । ए॒तदा॑ह । आ॒ह॒ पु॒त्रस्य॑ । पु॒त्रस्य॒ नाम॑ । नाम॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्य॒न्ना॒दम् । अ॒न्ना॒दमे॒व । अ॒न्ना॒दमित्य॑न्न-अ॒दम् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒ति॒ ताम् । तामा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॒मा । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । आशा॑से । शा॒से॒ तन्त॑वे । तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मतीम् । ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒द्यस्य॑ । यस्य॑ पु॒त्रः । पु॒त्रो जा॑तः । अजा॑त॒स्स्यात् । स्यात्ते॑ज॒स्वी । ते॒ज॒स्व्ये॑व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी पु॒त्रः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । पु॒त्रो जा॑यते। जा॒य॒ते॒ ताम् । तामा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॒ मा । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । आशा॑से । शा॒से॒मुष्मै᳚ । अ॒मुष्मै॒ ज्योति॑ष्मतीम् । ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒द्यस्य॑ । यस्य॑ पु॒त्रः । पु॒त्रो जा॒तः । (29)
जा॒तस्स्यात् । स्यात्तेजः॑ । तेज॑ ए॒व । ए॒वास्मि॑न् । अ॒स्मि॒न्ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सन्द॑धाति । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । द॒धा॒ति॒ यः । यो वै । वै य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प्र॒युज्य॑ । प्र॒युज्य॒ न । प्र॒युज्येति॑ प्र-युज्य॑ । न वि॑मु॒ञ्चति॑ । वि॒मु॒ञ्चत्य॑प्रतिष्ठा॒नः । वि॒मु॒ञ्चतीति॑ वि-मु॒ञ्चति॑ । अ॒प्र॒ति॒ष्ठा॒नो वै । अ॒प्र॒ति॒ष्ठा॒न इत्य॑प्रति-स्था॒नः । वै सः । स भ॑वति । भ॒व॒ति॒ कः । कस्त्वा᳚ । त्वा॒ यु॒न॒क्ति॒ । यु॒न॒क्ति॒ सः । स त्वा᳚ । त्वा॒ वि । विमु॑ञ्चतु । मु॒ञ्च॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वै कः । क प्र॒जाप॑तिना । प्र॒जाप॑तिनै॒व । प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा-प॒ति॒ना॒ । एवैन᳚म् । ए॒नँ॒य्यु॒नक्ति । यु॒नक्ति॑ प्र॒जाप॑तिना । प्र॒जाप॑तिना॒ वि । प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा-प॒ति॒ना॒ । विमु॑ञ्चति । मु॒ञ्च॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या ईश्व॒रम् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । ई॒श्व॒रँव्वै । वै व्र॒तम् । व्र॒तमवि॑सृष्टम् । अवि॑सृष्टम्प्र॒दहः॑ । अवि॑सृष्ट॒मित्यवि॑-सृ॒ष्ट॒म् । प्र॒दहोऽग्ने᳚ । प्र॒दह॒ इति॑ प्र-दहः॑ । अग्ने᳚ व्रतपते । व्र॒त॒प॒ते॒ व्र॒तम् । व्र॒त॒प॒त॒ इति॑ व्रत-प॒ते॒ । व्र॒तम॑चारिषम् । अ॒चा॒रि॒ष॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ व्र॒तम् । व्र॒तमे॒व । ए॒व वि । (30)
विसृ॑जते । सृ॒ज॒ते॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्या॒ अप्र॑दाहाय । अप्र॑दाहाय॒ पराङ्॑ । अप्र॑दाहा॒येत्यप्र॑-दा॒हा॒य॒ । परा॒ङ्वाव । वा॒व॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञ ए॑ति । ए॒ति॒ न । न नि । नि व॑र्तते । व॒र्त॒ते॒ पुनः॑ । पुन॒र्यः । यो वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ पुनराल॒म्भम् । पु॒न॒रा॒ल॒म्भँव्वि॒द्वान् । पु॒न॒रा॒ल॒म्भमिति॑ पुनः- आ॒ल॒म्भम् । वि॒द्वान्यज॑ते । यज॑ते॒ तम् । तम॒भि । अ॒भि नि । निव॑र्तते । व॒र्त॒ते॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो ब॑भूव । ब॒भू॒व॒ सः । स आ । आ ब॑भूव । ब॒भू॒वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षः । ए॒ष वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ पुनराल॒म्भः । पु॒न॒रा॒ल॒म्भस्तेन॑ । पु॒न॒रा॒ल॒म्भ इति॑ पुनः-आ॒ल॒म्भः । तेनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्पुनः॑ । पुन॒रा । आ ल॑भते । ल॒भ॒तेऽन॑वरुद्धाः । अन॑वरुद्धा॒ वै । अन॑वरु॒द्धेत्यन॑व-रु॒द्धा॒ । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॑ वि॒राट् । वि॒राड्यः । वि॒राडिति॑ वि-राट् । य आहि॑ताग्निः । आहि॑ताग्नि॒स्सन् । आहि॑ताग्नि॒रित्या॑हित-अ॒ग्निः॒ । सन्न॑स॒भः । अ॒स॒भ प॒शवः॑ । प॒शव॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै ब्रा᳚ह्म॒णस्य॑ । ब्रा॒ह्म॒णस्य॑ स॒भा । स॒भेष्ट्वा । इ॒ष्ट्वा प्राङ् । प्राङु॒त्क्रम्य॑ । उ॒त्क्रम्य॑ ब्रूयात् । उ॒त्क्रम्येत्यु॑त्-क्रम्य॑ । ब्रू॒या॒द्गोमान् । गोमाꣳ॑ अग्ने । गोमा॒निति॒ गो-मा॒न् । अ॒ग्नेऽवि॑मान् । अवि॑माꣳ अ॒श्वी । अवि॑मा॒नित्यवि॑-मा॒न् । अ॒श्वी य॒ज्ञः । य॒ज्ञ इति॑ । इत्यव॑ । अव॑ स॒भाम् । स॒भाꣳ रु॒न्धे । रु॒न्धे प्र । प्र स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑म्प॒शून् । प॒शूना᳚प्नोति । आ॒प्नो॒त्या । आस्य॑ । अ॒स्य॒ प्र॒जाया᳚म् । प्र॒जायाँ᳚व्वा॒जी । प्र॒जाया॒मिति॑ प्र-जाया᳚म् । वा॒जी जा॑यते । जा॒य॒त॒ इति॑ जायते (31) ॥6॥
देव॑ सवितः । स॒वि॒त॒ प्र । प्र सु॑व । सु॒व॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प्र । प्र सु॑व । सु॒व॒ य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑ति॒म्भगा॑य । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म् । भगा॑य दि॒व्यः । दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः । ग॒न्ध॒र्व इति॑ गन्ध॒र्वः ॥ के॒त॒पू केत᳚म् । के॒त॒पूरिति॑ केत-पूः । केत॑न्नः । न॒ पु॒ना॒तु॒ । पु॒ना॒तु॒ वा॒चः । वा॒चस्पतिः॑ । पति॒र्वाच᳚म् । वाच॑म॒द्य । अ॒द्य स्व॑दाति । स्व॒दा॒ति॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ इन्द्र॑स्य॒ वज्रः॑ । वज्रो॑ऽसि । अ॒सि॒ वार्त्र॑घ्नः । वार्त्र॑घ्न॒ स्त्वया᳚ । वार्त्र॑घ्न॒ इति॒ वार्त्र॑-घ्नः॒ । त्वया॒यम् । अ॒यँव्वृ॒त्रम् । वृ॒त्रँव्व॑ध्यात् । व॒ध्या॒दिति॑ वध्यात् ॥ वाज॑स्य॒ नु । नु प्र॑स॒वे । प्र॒स॒वे मा॒तर᳚म् । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । मा॒तर॑म्म॒हीम् । म॒हीमदि॑तिम् । अदि॑ति॒न्नाम॑ । नाम॒ वच॑सा । वच॑सा करामहे । क॒रा॒म॒ह॒ इति॑ करामहे ॥ यस्या॑मि॒दम् । इ॒दँव्विश्व᳚म् । विश्व॒म्भुव॑नम् । भुव॑नमावि॒वेश॑ । आ॒वि॒वेश॒ तस्या᳚म् । आ॒वि॒वेशेत्या᳚-वि॒वेश॑ । तस्या᳚न्नः । नो॒ दे॒वः । दे॒वस्स॑वि॒ता । स॒वि॒ता धर्म॑ । धर्म॑ साविषत् । सा॒वि॒ष॒दिति॑ साविषत् ॥ अ॒फ्स्व॑न्तः । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु। (32)
। अ॒न्तर॒मृत᳚म् । अ॒मृत॑म॒फ्सु । अ॒फ्सु भे॑ष॒जम् । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । भे॒ष॒जम॒पाम् । अ॒पामु॒त । उ॒त प्रश॑स्तिषु । प्रश॑स्ति॒ष्वश्वाः᳚ । प्रश॑स्ति॒ष्विति॒ प्र-श॒स्ति॒षु॒ । अश्वा॑ भवथ । भ॒व॒थ॒वा॒जि॒नः॒ । वा॒जि॒न इति॑ वाजिनः ॥ वा॒युर्वा᳚ । वा॒ त्वा॒ । त्वा॒ मनुः॑ । मनु॑र्वा । वा॒ त्वा॒ । त्वा॒ ग॒न्ध॒र्वाः । ग॒न्ध॒र्वास्स॒प्तविꣳ॑शतिः । स॒प्तविꣳ॑शति॒रिति॑ स॒प्त-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ ॥ ते अग्रे᳚। अग्रे॒ अश्व᳚म् । अश्व॑मायुञ्जन्न् । आ॒यु॒ञ्ज॒न्ते । ते अ॑स्मिन् । अ॒स्मि॒ञ्ज॒वम् । ज॒वमा । आद॑धुः । अ॒द॒धु॒रित्य॑दधुः ॥ अपा᳚न्नपात् । न॒पा॒दा॒शु॒हे॒ म॒न्॒ । आ॒शु॒ हे॒म॒न्यः । आ॒शु॒हे॒म॒न्नित्या॑शु-हे॒म॒न्॒ । य ऊ॒र्मिः । ऊ॒र्मि क॒कुद्मा॑न् । क॒कुद्मा॒न्प्रतू᳚र्तिः । क॒कुद्मा॒निति॑ क॒कुत्-मा॒न् । प्रतू᳚र्तिर्वाज॒ सात॑मः । प्रतू᳚र्ति॒रिति॒ प्र-तू॒र्तिः॒ । वा॒ज॒सात॑म॒स्तेन॑ । वा॒ज॒सात॑म॒ इति॑ वाज-सात॑मः । तेना॒यम् । अ॒यँव्वाज᳚म् । वाजꣳ॑ सेत् । से॒दिति॑ सेत् ॥विष्णो॒ क्रमः॑ । क्रमो॑ऽसि । अ॒सि॒ विष्णोः᳚ । विष्णोः᳚ क्रा॒न्तम् । क्रा॒न्तम॑सि । अ॒सि॒ विष्णोः᳚ । विष्णो॒र्विक्रा᳚न्तम् । विक्रा᳚न्तमसि । विक्रा᳚न्त॒मिति॒ वि-क्रा॒न्त॒म् । अस्य॒ङ्कौ । अ॒ङ्कौ न्य॒ङ्कौ । न्य॒ङ्काव॒भितः॑ । न्य॒ङ्काविति॑ नि-अ॒ङ्का । अ॒भितो॒ रथ᳚म् । रथँ॒य्यौ । यौ ध्वा॒न्तम् । ध्वा॒न्तँव्वा॑ता॒ग्रम् । वा॒ता॒ग्रमनु॑ । वा॒ता॒ग्रमिति॑ वात-अ॒ग्रम् । अनु॑ स॒ञ्चर॑न्तौ । स॒ञ्चर॑न्तौ दू॒रे- हे॑तिः । स॒ञ्चर॑न्ता॒विति॑ सम्-चर॑न्तौ । दू॒रेहे॑तिरिन्द्रि॒यावा॑न् । दू॒रेहे॑ति॒रिति॑ दू॒रे-हे॒तिः॒ । इ॒न्द्रि॒यावा᳚न्पत॒त्री । इ॒न्द्रि॒यावा॒निती᳚न्द्रि॒य-वा॒न् । प॒त॒त्री ते । ते नः॑ । नो॒ऽग्नयः॑ । अ॒ग्नय॒ पप्र॑यः । पप्र॑य पारयन्तु । पा॒र॒ य॒न्त्विति॑ पारयन्तु (33) ॥
दे॒वस्या॒हम् । अ॒हꣳ स॑वि॒तुः । स॒वि॒तु प्र॑स॒वे । प्र॒स॒वे बृह॒स्पति॑ना । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । बृह॒स्पति॑ना वाज॒जिता᳚ । वा॒ज॒जिता॒ वाज᳚म् । वा॒ज॒जितेति॑ वाज-जिता᳚ । वाज॑ञ्जेषम् । जे॒ष॒न्दे॒वस्य॑ । दे॒वस्या॒हम् । अ॒हꣳ स॑वि॒तुः । स॒वि॒तु प्र॑स॒वे । प्र॒स॒वे बृह॒स्पति॑ना । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । बृह॒स्पति॑ना वाज॒जिता᳚ । वा॒ज॒जिता॒ वर्षि॑ष्ठम् । वा॒ज॒जितेति॑ वाज-जिता᳚ । वर्र्षि॑ष्ठ॒न्नाक᳚म् । नाकꣳ॑ रुहेयम् । रु॒हे॒य॒मिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य॒ वाच᳚म् । वाचँ॑व्वदत । व॒द॒तेन्द्र᳚म् । इन्द्रँ॒व्वाज᳚म् । वाज॑ञ्जापयत । जा॒प॒य॒तेन्द्रः॑ । इन्द्रो॒ वाज᳚म् । वाज॑मजयित् । अ॒ज॒य॒दित्य॑जयित् ॥ अश्वा॑जनि । अश्वा॑ज॒नीत्यश्व॑-अ॒ज॒नि॒ । वा॒जि॒नि॒ वाजे॑षु । वाजे॑षु वाजिनीवति । वा॒जि॒नी॒व॒त्यश्वा॑न् । वा॒जि॒नी॒व॒तीति॑ वाजिनी-व॒ति॒ । अश्वा᳚न्थ्स॒मथ्सु॑ । स॒मथ्सु॑ वाजय । स॒मथ्स्विति॑ स॒मत्-सु॒ । वा॒ज॒येति॑ वाजय ॥ अर्वा॑सि । अ॒सि॒ सप्तिः॑ । सप्ति॑रसि । अ॒सि॒ वा॒जी । वा॒ज्य॑सि । अ॒सि॒ वाजि॑नः । वाजि॑नो॒ वाज᳚म् । वाज॑न्धावत । धा॒व॒त॒ म॒रुता᳚म् । म॒रुता᳚म्प्रस॒वे । प्र॒स॒वे ज॑यत । प्र॒स॒व इति॑ प्रस॒वे । ज॒य॒त॒ वि । वि योज॑ना । योज॑नामिमीध्वम् । मि॒मी॒ध्व॒मध्व॑नः । अध्व॑नस्स्कभ्नीत । स्क॒भ्नी॒त॒ काष्ठा᳚म् । (34)
काष्ठा᳚ङ्गच्छत । ग॒च्छ॒त॒ वाजे॑ वाजे । वाजे॑वाजेऽवत । वाजे॑वाज॒ इति॒ वाजे᳚-वाजे॒ । अ॒व॒त॒ वा॒जि॒नः॒ । वा॒जि॒नो॒ नः॒ । नो॒ धने॑षु । धने॑षु विप्राः । वि॒प्रा॒ अ॒मृ॒ताः॒ । अ॒मृ॒ता॒ ऋ॒त॒ज्ञाः॒ । ऋ॒त॒ज्ञा॒ इत्यृ॑त-ज्ञाः॒ ॥ अ॒स्य मध्वः॑ । मध्व॑ पिबत । पि॒ब॒त॒ मा॒दय॑ध्वम् । मा॒दय॑ध्वन्तृ॒प्ताः । तृ॒प्ता या॑त । या॒त॒ प॒थिभिः॑ । प॒थिभि॑र्देव॒यानैः᳚ । प॒थिभि॒रिति॑ प॒थि-भिः॒ । दे॒व॒यानै॒रिति॑ देव-यानैः᳚ ॥ ते नः॑ । नो॒ अर्व॑न्तः । अर्व॑न्तो हवन॒श्रुतः॑ । ह॒व॒न॒श्रुतो॒ हव᳚म् । ह॒व॒न॒श्रुत॒ इति॑ हवन-श्रुतः॑ । हवँ॒व्विश्वे᳚ । विश्वे॑ शृण्वन्तु । शृ॒ण्व॒न्तु॒ वा॒जिनः॑ । वा॒जिन॒ इति॑ वा॒जिनः॑ ॥ मि॒तद्र॑वस्सहस्र॒साः । मि॒तद्र॑व॒ इति॑ मि॒त-द्र॒वः॒ । स॒ह॒स्र॒सा मे॒धसा॑ता । स॒ह॒स्र॒सा इति॑ सहस्र-साः । मे॒धसा॑ता सनि॒ष्यवः॑ । मे॒धसा॒तेति॑ मे॒ध-सा॒ता॒ । स॒नि॒ष्यव॒ इति॑ सनि॒ष्यवः॑ ॥ म॒हो ये । ये रत्न᳚म् । रत्नꣳ॑ समि॒धेषु॑ । स॒मि॒धेषु॑ जभ्रि॒रे । स॒मि॒धेष्विति॑ सम्-इ॒धेषु॑ । ज॒भ्रि॒रे शम् । शन्नः॑ । नो॒ भ॒व॒न्तु॒ । भ॒व॒न्तु॒ वा॒जिनः॑ । वा॒जिनो॒ हवे॑षु । हवे॒ष्विति॒ हवे॑षु ॥ दे॒वता॑ता मि॒तद्र॑वः । दे॒वता॒तेति॑ दे॒व-ता॒ता॒ । मि॒तद्र॑वस्स्व॒र्काः । मि॒तद्र॑व॒ इति॑ मि॒त-द्र॒वः॒ । स्व॒र्का इति॑ सु-अ॒र्काः ॥ ज॒म्भय॒न्तोऽहि᳚म् । अहिँ॒व्वृक᳚म् । वृक॒ꣳ॒ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि॒ सने॑मि । सने᳚म्य॒स्मत् । अ॒स्मद्यु॑यवन्न् । यु॒य॒व॒न्नमी॑वाः । (35)
अमी॑वा॒ इत्यमी॑वाः ॥ ए॒ष स्यः । स्य वा॒जी । वा॒जी ख्षि॑प॒णिम् । ख्षि॒प॒णिन्तु॑रण्यति । तु॒र॒ण्य॒ति॒ ग्री॒वाया᳚म् । ग्री॒वाया᳚म्ब॒द्धः । ब॒द्धो अ॑पिक॒ख्षे । अ॒पि॒क॒ख्ष आ॒सनि॑ । अ॒पि॒क॒ख्ष॒ इत्य॑पि-क॒ख्षे । आ॒सनी॒त्यासनि॑ ॥ क्रतु॑न्दधि॒क्राः । द॒धि॒क्रा अनु॑ । द॒धि॒क्रा इति॑ दधि-क्राः । अनु॑ स॒न्तवी᳚त्वत् । स॒न्तवी᳚त्वत्प॒थाम् । स॒न्तवी᳚त्व॒दिति॑ सम्-तवी᳚त्वत् । प॒थामङ्काꣳ॑सि । अङ्का॒ꣳ॒स्यनु॑ । अन्वा॒पनी॑फणत् । आ॒पनी॑फण॒दित्या᳚-पनी॑फणत् ॥ उ॒तस्म॑ । स्मा॒स्य॒ । अ॒स्य॒ द्रव॑तः । द्रव॑तस्तुरण्य॒तः । तु॒र॒ण्य॒त प॒र्णम् । प॒र्णन्न । न वेः । वे रनु॑ । अनु॑वाति । वा॒ति॒ प॒॒गर्धिनः॑ । प्र॒ग॒र्धिन॒ इति॑ प्र- ग॒र्धिनः॑ ॥ श्ये॒नस्ये॑व । इ॒व॒ ध॑जतः । ध्रज॑तो अङ्क॒सम् । अ॒ङ्क॒सम्परि॑ । परि॑ दधि॒क्राव्ण्णः॑ । द॒धि॒क्राव्ण्ण॑स्स॒ह । द॒धि॒क्राव्ण्ण॒ इति॑ दधि-क्राव्ण्णः॑ । स॒होर्जा । ऊ॒र्जा तरि॑त्रतः । तरि॑त्रत॒ इति॒ तरि॑त्रतः ॥ आ मा᳚ । मा॒ वाज॑स्य । वाज॑स्य प्रस॒वः । प्र॒स॒वो ज॑गम्यात् । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वः । ज॒ग॒म्या॒दा । आ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑ पृथि॒वी वि॒श्व श॑म्भू । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । विश्वश॑म्भू॒ इति॑ वि॒श्व-श॒म्भू॒ ॥ आ मा᳚ । मा॒ ग॒न्ता॒म् । ग॒न्ता॒म्पि॒तरा᳚ । पि॒तरा॑ मा॒तरा᳚ । (36)
मा॒तरा॑ च । चा । आ मा᳚ । मा॒ सोमः॑ । सोमो॑ अमृत॒त्वाय॑ । अ॒मृ॒त॒त्वाय॑ गम्यात् । अ॒मृ॒त॒त्वायेत्य॑मृत-त्वाय॑ । ग॒म्या॒दिति॑ गम्यात् ॥ वाजि॑नो वाजजितः । वा॒ज॒जि॒तो॒ वाज᳚म् । वा॒ज॒जि॒त॒ इति॑ वाज-जि॒तः॒ । वाजꣳ॑ सरि॒ष्यन्तः॑ । स॒रि॒ष्यन्तो॒ वाज᳚म् । वाज॑ञ्जे॒ष्यन्तः॑ । जे॒ष्यन्तो॒ बृह॒स्पतेः᳚ । बृह॒स्पते᳚र्भा॒गम् । भा॒गमव॑ । अव॑ जिघ्रत । जि॒घ्र॒त॒ वाजि॑नः । वाजि॑नो वाजजितः । वा॒ज॒जि॒तो॒ वाज᳚म् । वा॒ज॒जि॒त॒ इति॑ वाज-जि॒तः॒ । वाजꣳ॑ ससृ॒वाꣳसः॑ । स॒सृ॒वाꣳसो॒ वाज᳚म् । वाज॑ञ्जिगि॒वाꣳसः॑ । जि॒गि॒वाꣳसो॒ बृह॒स्पतेः᳚ । बृह॒स्पते᳚र्भा॒गे । भा॒गे नि । नि मृ॑ढ्वम् । मृ॒ढ्व॒मि॒यम् । इ॒यँव्वः॑ । व॒स्सा । सा स॒त्या । स॒त्या स॒न्धा । स॒न्धाऽ भू᳚त् । स॒न्धेति॑ सम्-धा । अ॒भू॒द्याम् । यामिन्द्रे॑ण । इन्द्रे॑ण स॒मध॑ध्वम् । स॒मध॑ध्व॒मजी॑जिपत । स॒मध॑ध्व॒मिति॑ सम्-अद॑ध्वम् । अजी॑जिपत वनस्पतयः । व॒न॒स्प॒त॒य॒ इन्द्र᳚म् । इन्द्रँ॒व्वाज᳚म् । वाजँ॒व्वि । वि मु॑च्यध्वम् । मु॒च्य॒ध्वमिति॑ मुच्यध्वम् (37) ॥8॥
ख्ष॒त्रस्योल्ब᳚म् । उल्ब॑मसि । अ॒सि॒ ख्ष॒त्रस्य॑ । ख्ष॒त्रस्य॒ योनिः॑ । योनि॑रसि । अ॒सि॒ जाये᳚ । जाय॒ आ । एहि॑ । इ॒हि॒ सुवः॑ । सुवो॒ रोहा॑व । रोहा॑व॒ रोहा॑व । रोहा॑व॒ हि । हि सुवः॑ । सुव॑र॒हम् । अ॒हन्नौ᳚ । ना॒वु॒भयोः᳚ । उ॒भयो॒स्सुवः॑ । सुवो॑ रोख्ष्यामि । रो॒ख्ष्या॒मि॒ वाजः॑ । वाज॑श्च । च॒ प्र॒स॒वः । प्र॒स॒वश्च॑ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वः । चा॒पि॒जः । अ॒पि॒जश्च॑ । अ॒पि॒ज इत्य॑पि-जः । च॒ क्रतुः॑ । क्रतु॑श्च । च॒ सुवः॑ । सुव॑श्च । च॒ मू॒र्धा । मू॒र्धा च॑ । च॒ व्यश्नि॑यः । व्यश्नि॑यश्च । व्यश्नि॑य॒ इति॑ वि-अश्नि॑यः । चा॒ऽन्त्या॒य॒नः । आ॒न्त्या॒य॒नश्च॑ । चाऽन्त्यः॑ । अन्त्य॑श्च । च॒ भौ॒व॒नः । भौ॒व॒नश्च॑ । च॒ भुव॑नः । भुव॑नश्च । चा॒धि॑पतिः । अधि॑पतिश्श्च । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । चेति॑ च ॥ आयु॑र्य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ता॒म्प्रा॒णः । प्रा॒णो य॒ज्ञेन॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ता॒म॒पा॒नः । अ॒पा॒नो य॒ज्ञेन॑ । अ॒पा॒न इत्य॑प-अ॒नः । (38)
य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ताँ॒व्व्या॒नः । व्या॒नो य॒ज्ञेन॑ । व्या॒न इति॑ वि-अ॒नः । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ता॒ञ्चख्षुः॑ । चख्षु॑र्य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ता॒ꣳ॒ श्रोत्र᳚म् । श्रोत्रँ॑य्य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ता॒म्मनः॑ । मनो॑ य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ताँ॒व्वाक्। वा॒ग्य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ता॒मा॒त्मा । आ॒त्मा य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ताँ॒य्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ता॒ꣳ॒ सुवः॑ । सुव॑र्दे॒वान् । दे॒वाꣳ अ॑गन्म । अ॒ग॒न्मा॒मृताः᳚ । अ॒मृता॑ अभूम । अ॒भू॒म॒ प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ते प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । प्र॒जा अ॑भूम । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒भू॒म॒ सम् । सम॒हम् । अ॒हम्प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॒ सम् । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । सम्मया᳚ । मया᳚ प्र॒जा । प्र॒जा सम् । प्र॒जेति॑ प्र-जा । सम॒हम् । अ॒हꣳ रा॒यः । रा॒यस्पोषे॑ण । पोषे॑ण॒ सम् । सम्मया᳚ । मया॑ रा॒यः । रा॒यस्पोषः॑ । पोषोऽन्ना॑य । अन्ना॑य त्वा । त्वा॒न्नाद्या॑य । अ॒न्नाद्या॑य त्वा । अ॒न्नाद्या॒ येत्य॑न्न-अद्या॑य । त्वा॒ वाजा॑य । वाजा॑य त्वा । त्वा॒ वा॒ज॒जि॒त्यायै᳚ । वा॒ज॒जि॒त्यायै᳚ त्वा । वा॒ज॒जि॒त्याया॒ इति॑ वाज-जि॒त्यायै᳚ । त्वा॒ऽमृत᳚म् । अ॒मृत॑मसि । अ॒सि॒ पुष्टिः॑ । पुष्टि॑रसि । अ॒सि॒ प्र॒जन॑नम् । प्र॒जन॑नमसि । प्र॒जन॑न॒मिति॑ प्र-जन॑नम् । अ॒सीत्य॑सि (39) ॥
वाज॑स्ये॒मम् । इ॒मम्प्र॑स॒वः । प्र॒स॒वस्सु॑षुवे । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वः । सु॒षु॒वे॒ अग्रे᳚। अग्रे॒ सोम᳚म् । सोम॒ꣳ॒ राजा॑नम् । राजा॑न॒मोष॑धीषु । ओष॑धीष्व॒फ्सु । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु ॥ ता अ॒स्मभ्य᳚म् । अ॒स्मभ्य॒म्मधु॑मतीः । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म् । मधु॑मतीर्भवन्तु । मधु॑मती॒रिति॒ मधु॑-म॒तीः॒ । भ॒व॒न्तु॒ व॒यम् । व॒यꣳ रा॒ष्ट्रे । रा॒ष्ट्रे जा᳚ग्रियाम । जा॒ग्रि॒या॒म॒ पु॒रोहि॑ताः । पु॒रोहि॑ता॒ इति॑ पु॒रः-हि॒ताः॒ ॥वाज॑स्ये॒दम् । इ॒दम्प्र॑स॒वः । प्र॒स॒व आ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वः । आ ब॑भूव । ब॒भू॒वे॒मा। इ॒मा च॑ । च॒ विश्वा᳚ । विश्वा॒ भुव॑नानि । भुव॑नानि स॒र्वतः॑ । स॒र्वत॒ इति॑ स॒र्वतः॑ ॥ स वि॒राज᳚म् । वि॒राज॒म्परि॑ । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । पर्ये॑ति । ए॒ति॒ प्र॒जा॒नन्न् । प्र॒जा॒नन्प्र॒जाम् । प्र॒जा॒नन्निति॑ प्र-जा॒नन्न् । प्र॒जाम्पुष्टि᳚म् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । पुष्टिँ॑व्व॒र्धय॑मानः । व॒र्धय॑मानो अ॒स्मे । अ॒स्मे इत्य॒स्मे ॥ वाज॑स्ये॒माम् । इ॒माम्प्र॑स॒वः । प्र॒स॒वश्शि॑श्रिये । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वः । शि॒श्रि॒ये॒ दिव᳚म् । दिव॑मि॒मा । इ॒मा च॑ । च॒ विश्वा᳚ । विश्वा॒ भुव॑नानि । भुव॑नानि स॒म्राट् । स॒म्राडिति॑ सम्-राट् ॥ अदि॑थ्सन्तन्दापयतु । दा॒प॒य॒तु॒ प्र॒जा॒नन्न् । प्र॒जा॒नन्र॒यिम् । प्र॒जा॒नन्निति॑ प्र-जा॒नन्न् । र॒यिञ्च॑ ।(40)
च॒ नः॒ । न॒स्सर्व॑वीराम् । सर्व॑वीरा॒न्नि । सर्व॑वीरा॒मिति॒ सर्व॑-वी॒रा॒म् । निय॑च्छतु । य॒च्छ॒त्वि॒ति य॑च्छतु ॥ अग्ने॒ अच्छ॑ । अच्छा॑ वद । व॒दे॒ह । इ॒ह नः॑ । न॒ प्रति॑ । प्रति॑ नः । न॒स्सु॒मनाः᳚ । सु॒मना॑ भव । सु॒मना॒ इति॑ सु-मनाः᳚ । भ॒वेति॑ भव ॥ प्र णः॑ । नो॒ य॒च्छ॒ । य॒च्छ॒ भु॒वः । भु॒व॒स्प॒ते॒ । प॒ते॒ ध॒न॒दाः । ध॒न॒दा अ॑सि । ध॒न॒दा इति॑ धन-दाः । अ॒सि॒ नः॒ । न॒स्त्वम् । त्वमिति॒ त्वम् ॥ प्रणः॑ । नो॒ य॒च्छ॒तु॒ । य॒च्छ॒त्व॒र्य॒मा । अ॒र्य॒मा प्र । प्र भगः॑ । भग॒ प्र । प्र बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒रिति॒ बृह॒स्पतिः॑ ॥ प्र दे॒वाः । दे॒वा प्र । प्रोत । उ॒त सू॒नृता᳚ । सू॒नृता॒ प्र । प्र वाक् । वाग्दे॒वी । दे॒वी द॑दातु । द॒दा॒तु॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ अ॒र्य॒मण॒म्बृह॒स्पति᳚म् । बृह॒स्पति॒मिन्द्र᳚म् । इन्द्र॒न्दाना॑य । दाना॑य चोदय । चो॒द॒येति॑ चोदय ॥ वाचँ॒व्विष्णु᳚म् । विष्णु॒ꣳ॒ सर॑स्वतीम् । सर॑स्वतीꣳ सवि॒तार᳚म् । स॒वि॒तार॑ञ्च । (41)
च॒ वा॒जिन᳚म् । वा॒जिन॒मिति॑ वा॒जिन᳚म् ॥ सोम॒ꣳ॒ राजा॑नम् । राजा॑नँ॒व्वरु॑णम् । वरु॑णम॒ग्निम् । अ॒ग्निम॒न्वार॑भामहे । अ॒न्वार॑भामह॒ इत्य॑नु-आर॑भामहे ॥ आ॒दि॒त्यान्विष्णु᳚म् । विष्णु॒ꣳ॒ सूर्य᳚म् । सूर्य॑म्ब्र॒ह्माण᳚म् । ब्र॒ह्माण॑ञ्च । च॒ बृह॒स्पति᳚म् । बृह॒स्पति॒मिति॒ बृह॒स्पति᳚म् ॥ दे॒वस्य॑ त्वा । त्वा॒ स॒वि॒तुः । स॒वि॒तु प्र॑स॒वे । प्र॒स॒वे᳚ऽश्विनोः᳚ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । अ॒श्विनो᳚र्बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या᳚म्पू॒ष्णः । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म् । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । हस्ता᳚भ्या॒ꣳ॒ सर॑स्वत्यै । सर॑स्वत्यै वा॒चः । वा॒चो य॒न्तुः । य॒न्तुर्य॒न्त्रेण॑ । य॒न्त्रेणा॒ग्नेः । अ॒ग्नेस्त्वा᳚ । त्वा॒ साम्रा᳚ज्येन । साम्रा᳚ज्येना॒भि । साम्रा᳚ज्ये॒नेति॒ साम्-रा॒ज्ये॒न॒ । अ॒भिषि॑ञ्चामि । सि॒ञ्चा॒मीन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य॒ बृह॒स्पतेः᳚ । बृह॒स्पते᳚स्त्वा । त्वा॒ साम्रा᳚ज्येन । साम्रा᳚ज्येना॒भि । साम्रा᳚ज्ये॒नेति॒ साम्-रा॒ज्ये॒न॒ । अ॒भिषि॑ञ्चामि । सि॒ञ्चा॒मी॒ति॑ सिञ्चामि ॥ (42)
अ॒ग्निरेका᳚ख्षरेण । एका᳚ख्षरेण॒ वाच᳚म् । एका᳚ख्षरे॒णेत्येक॑-अ॒ख्ष॒रे॒ण॒ । वाच॒मुत् । उद॑जयत् । अ॒ज॒य॒द॒श्विनौ᳚ । अ॒श्विनौ॒ द्व्य॑ख्षरेण । द्व्य॑ख्षरेण प्राणापा॒नौ । द्व्य॑ख्षरे॒णेति॒ द्वि-अ॒ख्ष॒रे॒ण॒ । प्रा॒णा॒पा॒नावुत् । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । उद॑जयताम् । अ॒ज॒य॒ताँ॒व्विष्णुः॑ । विष्णु॒स्त्र्य॑ख्षरेण । त्र्य॑ख्षरेण॒ त्रीन् । त्र्य॑ख्षरे॒णेति॒ त्रि-अ॒ख्ष॒रे॒ण॒ । त्रीन्लो॒कान् । लो॒कानुत् । उद॑जयत् । अ॒ज॒य॒थ्सोमः॑ । सोम॒श्चतु॑रख्षरेण । चतु॑रख्षरेण॒ चतु॑ष्पदः । चतु॑रख्षरे॒णेति॒ चतुः॑-अ॒ख्ष॒रे॒ण॒ । चतु॑ष्पद प॒शून् । चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑-प॒दः॒ । प॒शूनुत् । उद॑जयत् । अ॒ज॒य॒त्पू॒षा । पू॒षा पञ्चा᳚ख्षरेण । पञ्चा᳚ख्षरेण प॒ङ्क्तिम् । पञ्चा᳚ख्षरे॒णेति॒ पञ्च॑-अ॒ख्ष॒रे॒ण॒ । प॒ङ्क्तिमुत् । उद॑जयत् । अ॒ज॒य॒द्धा॒ता । धा॒ता षड॑ख्षरेण । षड॑ख्षरेण॒ षट् । षड॑ख्षरे॒णेति॒ षट्-अ॒ख्ष॒रे॒ण॒ । षडृ॒तून् । ऋ॒तूनुत् । उद॑जयत् । अ॒ज॒य॒न्म॒रुतः॑ । म॒रुत॑स्स॒प्ताख्ष॑रेण । स॒प्ताख्ष॑रेण स॒प्तप॑दाम् । स॒प्ताख्ष॑रे॒णेति॑ स॒प्त-अ॒ख्ष॒रे॒ण॒ । स॒प्तप॑दा॒ꣳ॒ शक्व॑रीम् । स॒प्तप॑दा॒मिति॑ स॒प्त-प॒दा॒म् । शक्व॑री॒मुत् । उद॑जयन्न् । अ॒ज॒य॒न्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑र॒ष्टाख्ष॑रेण । अ॒ष्टाख्ष॑रेण गाय॒त्रीम् । अ॒ष्टाख्ष॑रे॒णेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रे॒ण॒ । गा॒य॒त्रीमुत् । उद॑जयत् । अ॒ज॒य॒न्मि॒त्रः । मि॒त्रो नवा᳚ख्षरेण । नवा᳚ख्षरेण त्रि॒वृत᳚म् । नवा᳚ख्षरे॒णेति॒ नव॑-अ॒ख्ष॒रे॒ण॒ । त्रि॒वृत॒ं॒ स्तोम᳚म् । त्रि॒वृत॒मिति॑ त्रि-वृत᳚म् । स्तोम॒मुत् । उद॑जयत् । अ॒ज॒य॒द्वरु॑णः । (43)
वरु॑णो॒ दशा᳚ख्षरेण । दशा᳚ख्षरेण वि॒राज᳚म् । दशा᳚ख्षरे॒णेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रे॒ण॒ । वि॒राजमुत् । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । उद॑जयत् । अ॒ज॒य॒दिन्द्रः॑ । इन्द्र॒ एका॑दशाख्षरेण । एका॑दशाख्षरेण त्रि॒ष्टुभ᳚म् । एका॑दशाख्षरे॒णेत्येका॑दश-अ॒ख्ष॒रे॒ण॒ । त्रि॒ष्टुभ॒मुत् । उद॑जयत् । अ॒ज॒य॒द्विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा द्वाद॑शाख्षरेण । द्वाद॑शाख्षरेण॒ जग॑तीम् । द्वाद॑शाख्षरे॒णेति॒ द्वाद॑श-अ॒ख्ष॒रे॒ण॒ । जग॑ती॒मुत् । उद॑जयन्न् । अ॒ज॒य॒न्वस॑वः । वस॑व॒स्त्रयो॑दशाख्षरेण । त्रयो॑दशाख्षरेण त्रयोद॒शम् । त्रयो॑दशाख्षरे॒णेति॒ त्रयो॑दश-अ॒ख्ष॒रे॒ण॒ । त्र॒यो॒द॒शं स्तोम᳚म् । त्र॒यो॒द॒श मिति॑ त्रयः-द॒शम् । स्तोम॒मुत् । उद॑जयन्न् । अ॒ज॒य॒न्रु॒दाः । रु॒द्राश्चतु॑र्दशाख्षरेण । चतु॑र्दशाख्षरेण चतुर्द॒शम् । चतु॑र्दशाख्षरे॒णेति॒ चतु॑र्दश-अ॒ख्ष॒रे॒ण॒ । च॒तु॒र्द॒शं स्तोम᳚म् । च॒तु॒र्द॒शमिति॑ चतुः-द॒शम् । स्तोम॒मुत् । उद॑जयन्न् । अ॒ज॒य॒न्ना॒दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या पञ्च॑दशाख्षरेण । पञ्च॑दशाख्षरेण पञ्चद॒शम् । पञ्च॑दशाख्षरे॒णेति॒ पञ्च॑दश-अ॒ख्ष॒रे॒ण॒ । प॒ञ्च॒द॒शं स्तोम᳚म् । प॒ञ्च॒द॒शमिति॑ पञ्च-द॒शम् । स्तोम॒मुत् । उद॑जयत् । अ॒ज॒य॒न्नदि॑तिः । अदि॑ति॒ष्षोड॑शाख्षरेण । षोड॑शाख्षरेण षोड॒शम् । षोड॑शा-ख्षरे॒णेति॒ षोड॑श-अ॒ख्ष॒रे॒ण॒ । षो॒ड॒शं स्तोम᳚म् । स्तोम॒मुत् । उद॑जयत् । अ॒ज॒य॒त्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिस्स॒प्तद॑शाख्षरेण । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । स॒प्तद॑शाख्षरेण सप्तद॒शम् । स॒प्तद॑शाख्षरे॒णेति॑ स॒प्तद॑श-अ॒ख्ष॒रे॒ण॒ । स॒प्त॒द॒शं स्तोम᳚म् । स॒प्त॒द॒शमिति॑ सप्त-द॒शम् । स्तोम॒मुत् । उद॑जयत् । अ॒ज॒य॒दि॒त्य॑ जयत् (44) ॥11॥
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ नृ॒षद᳚म् । नृ॒षद॑न्त्वा । नृ॒षद॒मिति॑ नृ-सद᳚म् । त्वा॒ द्रु॒षद᳚म् । द्रु॒षद॑म्भुवन॒सद᳚म् । द्रु॒षद॒मिति॑ द्रु-सद᳚म् । भु॒व॒न॒सद॒मिन्द्रा॑य । भु॒व॒न॒सद॒मिति॑ भुवन-सद᳚म् । इन्द्रा॑य॒ जुष्ट᳚म् । जुष्ट॑ङ्गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒म्ये॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒रिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वो॒प॒या॒मगृ॑हीतः । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒स्य॒फ्सु॒षद᳚म् । अ॒फ्सु॒षद॑न्त्वा । अ॒फ्सु॒षद॒मित्य॑फ्सु-सद᳚म् । त्वा॒ घृ॒त॒सद᳚म् । घृ॒त॒सदँ॑व्व्योम॒सद᳚म् । घृ॒त॒सद॒मिति॑ घृत-सद᳚म् । व्यो॒म॒सद॒मिन्द्रा॑य । व्यो॒म॒सद॒मिति॑ व्योम-सद᳚म् । इन्द्रा॑य॒ जुष्ट᳚म् । जुष्ट॑ङ्गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒म्ये॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒रिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वो॒प॒या॒मगृ॑हीतः । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒म-गृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ पृ॒थि॒वि॒षद᳚म् । पृ॒थि॒वि॒षद॑न्त्वा । पृ॒थि॒वि॒षद॒मिति॑ पृथिवि-सद᳚म् । त्वा॒न्त॒रि॒ख्ष॒सद᳚म् । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒सद॑न्नाक॒सद॑म् । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒सद॒मित्य॑न्तरिख्ष-सद᳚म् । ना॒क॒सद॒मिन्द्रा॑य । ना॒क॒सद॒मिति॑ नाक-सद᳚म् । इन्द्रा॑य॒ जुष्ट॑म् । जुष्ट॑ङ्गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒म्ये॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒रिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वे॒ति॑ त्वा ॥ ये ग्रहाः᳚ । ग्रहाः᳚ पञ्चज॒नीनाः᳚ । प॒ञ्च॒ज॒नीना॒ येषा᳚म् । प॒ञ्च॒ज॒नीना॒ इति॑ पञ्च-ज॒नीनाः᳚ । येषा᳚न्ति॒स्रः । ति॒स्र प॑रम॒जाः । प॒र॒म॒जा इति॑ परम-जाः ॥ दैव्य॒ कोशः॑ । कोश॒स्समु॑ब्जितः । (45)
समु॑ब्जित॒ इति॒ सम्-उ॒ब्जि॒तः॒ ॥ तेषाँ॒व्विशि॑प्रियाणाम् । विशि॑प्रियाणा॒मिष᳚म् । विशि॑प्रियाणा॒मिति॒ वि-शि॒प्रि॒या॒णा॒म् । इष॒मूर्ज᳚म् । ऊर्ज॒ꣳ॒ सम् । सम॑ग्रभीम् । अ॒ग्र॒भी॒मे॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒रिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वे॒ति॑ त्वा ॥ अ॒पाꣳ रस᳚म् । रस॒मुद्व॑यसम् । उद्व॑यस॒ꣳ॒ सूर्य॑रश्मिम् । उद्व॑यस॒मित्युत्-व॒य॒स॒म् । सूर्य॑रश्मिꣳ स॒माभृ॑तम् । सूर्य॑रश्मि॒मिति॒ सूर्य॑-र॒श्मि॒म् । स॒माभृ॑त॒मिति॑ सम्-आभृ॑तम् ॥ अ॒पाꣳ रस॑स्य । रस॑स्य॒ यः । यो रसः॑ । रस॒स्तम् । तँव्वः॑ । वो॒ गृ॒ह्णा॒मि॒ । गृ॒ह्णा॒म्यु॒त्त॒मम् । उ॒त्त॒ममे॒षः । उ॒त्त॒ममित्यु॑त्-त॒मम् । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒रिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वेति॑ त्वा ॥ अ॒यावि॒ष्ठाः । वि॒ष्ठा ज॒नयन्न्॑ । वि॒ष्ठा इति॑ वि-स्थाः । ज॒नय॒न्कर्व॑राणि । कर्व॑राणि॒ सः । स हि । हि घृणिः॑ । घृणि॑ रु॒रुः । उ॒रुर्वरा॑य । वरा॑य गा॒तुः । गा॒तुरिति॑ गा॒तुः ॥ स प्र । प्रत्युत् । उदै᳚त् । ऐ॒द्ध॒रुणः॑ । ध॒रुणो॒ मध्वः॑ । मध्वो॒ अग्र᳚म् । अग्र॒ं॒ स्वाया᳚म् । स्वायाँ॒य्यत् । यत्त॒नुवा᳚म् । त॒नुवा᳚न्त॒नूम् । त॒नूमैर॑यत । ऐर॑य॒तेतैर॑यत ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये त्वा । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । त्वा॒ जुष्ट᳚म् । जुष्ट॑ङ्गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒म्ये॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये त्वा । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । त्वे॒ति॑ त्वा (46) ॥
अन्वह॑ । आह॒ मासाः᳚ । मासा॒ अनु॑ । अन्वित् । इद्वना॑नि । वना॒न्यनु॑ । अन्वोष॑धीः । ओष॑धी॒रनु॑ । अनु॒ पर्व॑तासः । पर्व॒तास॒ इति॒ पर्व॑तासः ॥ अन्विन्द्र᳚म् । इन्द्र॒ꣳ॒ रोद॑सी । रोद॑सी वावशा॒ने । रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी । वा॒व॒शा॒ने अनु॑ । वा॒व॒शा॒ने इति॑ वावशा॒ने । अन्वापः॑ । आपो॑ अजिहत । अ॒जि॒ह॒त॒ जाय॑मानम् । जाय॑मान॒मिति॒ जाय॑मानम् ॥ अनु॑ ते । ते॒ दा॒यि॒ । दा॒यि॒ म॒हे । म॒ह इ॑न्द्रि॒याय॑ । इ॒न्द्रि॒याय॑ स॒त्रा । स॒त्रा ते᳚ । ते॒ विश्व᳚म् । विश्व॒मनु॑ । अनु॑ वृत्र॒हत्ये᳚ । वृ॒त्र॒हत्य॒ इति॑ वृत्र-हत्ये᳚ ॥ अनु॑ ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रमनु॑ । अनु॒ सहः॑ । सहो॑ यजत्र । य॒ज॒त्रेन्द्र॑ । इन्द्र॑ दे॒वेभिः॑ । दे॒वेभि॒रनु॑ । अनु॑ ते । ते॒ नृ॒षह्ये᳚ । नृ॒षह्य॒ इति॑ नृ-सह्ये᳚ ॥ इ॒न्द्रा॒णीमा॒सु । आ॒सु नारि॑षु । नारि॑षु सु॒पत्नी᳚म् । सु॒पत्नी॑म॒हम् । सु॒पत्नी॒मिति॑ सु-पत्नी᳚म् । अ॒हम॑श्रवम् । अ॒श्र॒व॒मित्य॑श्रवम् ॥ न हि । ह्य॑स्याः । अ॒स्या॒ अ॒प॒रम् । अ॒प॒रञ्च॒न । च॒न ज॒रसा᳚ । ज॒रसा॒ मर॑ते । (47)
मर॑ते॒ पतिः॑ । पति॒रिति॒ पतिः॑ ॥ नाहम् । अ॒हमि॑न्द्राणि । इ॒न्द्रा॒णि॒ रा॒र॒ण॒ । रा॒र॒ण॒ सख्युः॑ । सख्यु॑र्वृ॒षाक॑पेः । वृ॒षाक॑पेर् ऋ॒ते । वृ॒षाक॑पे॒रिति॑ वृ॒षा-क॒पेः। ऋ॒त इत्यृ॒ते ॥ यस्ये॒दम् । इ॒दमप्य᳚म् । अप्यꣳ॑ ह॒विः । ह॒वि प्रि॒यम् । प्रि॒यन्दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॒ गच्छ॑ति । गच्छ॒तीति॒ गच्छ॑ति ॥ यो जा॒तः । जा॒त ए॒व । ए॒व प्र॑थ॒मः । प्र॒थ॒मो मन॑स्वान् । मन॑स्वान्दे॒वः । दे॒वो दे॒वान् । दे॒वान्क्रतु॑ना । क्रतु॑ना प॒र्यभू॑षत् । प॒र्यभू॑ष॒दिति॑ परि-अभू॑षत् ॥ यस्य॒ शुष्मा᳚त् । शुष्मा॒द्रोद॑सी । रोद॑सी॒ अभ्य॑सेताम् । रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी । अभ्य॑सेतान्नृ॒म्णस्य॑ । नृ॒म्णस्य॑ म॒ह्ना । म॒ह्ना सः । स ज॑नासः । ज॒ना॒स॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॒ इतीन्द्रः॑ ॥ आ ते᳚ । ते॒ म॒हः । म॒ह इ॑न्द्रः । इ॒न्द्रो॒ती । ऊ॒त्यु॑ग्र । उ॒ग्र॒ सम॑न्यवः । सम॑न्यवो॒ यत् । सम॑न्यव॒ इति॒ स-म॒न्य॒वः॒ । यथ्स॒मर॑न्त । स॒मर॑न्त॒ सेनाः᳚ । स॒मर॒न्तेति॑ सम्-अर॑न्तः । सेना॒ इति॒ सेनाः᳚ ॥ पता॑ति दि॒द्युत् । दि॒द्युन्नर्य॑स्य । नर्य॑स्य बाहु॒वोः । बा॒हु॒वोर्मा । मा ते᳚ । ते॒ । मनः॑ । (48)
मनो॑ विष्व॒द्रिय॑क् । वि॒ष्व॒द्रिय॒ग्वि । विष्व॒द्रिय॒गिति॑ विष्व-द्रिय॑क् । विचा॑रीत् । चा॒री॒दिति॑ चारीत् ॥ मा नः॑ । नो॒ म॒र्धीः॒ । म॒र्धी॒ रा । आ भ॑र । भ॒रा॒द॒द्धि । द॒द्धि तत् । तन्नः॑ । न॒ प्र । प्र दा॒शुषे᳚ । दा॒शुषे॒ दात॑वे । दात॑वे॒ भूरि॑ । भूरि॒ यत् । यत्ते᳚ । त॒ इति॑ ते ॥ नव्यो॑ दे॒ष्णे । दे॒ष्णे श॒स्ते । श॒स्ते अ॒स्मिन् । अ॒स्मिन्ते᳚ । त॒ उ॒क्थे । उ॒क्थे प्र । प्रब्र॑वाम । ब्र॒वा॒म॒ व॒यम् । व॒यमि॑न्द्र । इ॒न्द्र स्तु॒वन्तः॑ । स्तु॒वन्त॒ इति॑ स्तु॒वन्तः॑ ॥ आ तु । तूभ॑र । भ॒र॒ माकिः॑ । माकि॑रे॒तत् । ए॒तत्परि॑ । परि॑ष्ठात् । स्था॒द्वि॒द्म । वि॒द्मा हि । हि त्वा᳚ । त्वा॒ वसु॑पतिम् । वसु॑पतिँ॒व्वसू॑नाम् । वसु॑पति॒मिति॒ वसु॑-प॒ति॒म् । वसू॑ना॒मिति॒ वसू॑नाम् ॥ इन्द्र॒ यत् । यत्ते᳚ । ते॒ माहि॑नम् । माहि॑न॒न्दत्र᳚म् । दत्र॒मस्ति॑ । अस्त्य॒स्मभ्य᳚म् । अ॒स्मभ्य॒न्तत् । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म् । तद्ध॑र्यश्व । ह॒र्य॒श्व॒ प्र । ह॒र्य॒श्वेति॑ हरि-अ॒श्व॒। (49)
प्र य॑न्धि । य॒न्धीति॑ यन्धि ॥ प्र॒दा॒तारꣳ॑ हवामहे । प्र॒दा॒तार॒मिति॑ प्र-दा॒तार᳚म् । ह॒वा॒म॒ह॒ इन्द्र᳚म् । इन्द्र॒मा । आ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ व॒यम् । व॒यमिति॑ व॒यम् ॥ उ॒भा हि । हि हस्ता᳚ । हस्ता॒ वसु॑ना । वसु॑ना पृ॒णस्व॑ । पृ॒णस्वा । आ प्र । प्रय॑च्छ । य॒च्छ॒ दख्षि॑णात् । दख्षि॑णा॒दा । ओत । उ॒त स॒व्यात् । स॒व्यादिति॑ स॒व्यात् ॥ प्र॒दा॒ता व॒ज्री । प्र॒दा॒तेति॑ प्र-दा॒ता । व॒ज्री वृ॑ष॒भः । वृ॒ष॒भस्तु॑रा॒षाट् । तु॒रा॒षाट्छु॒ष्मी । शु॒ष्मी राजा᳚ । राजा॑ वृत्र॒हा । वृ॒त्र॒हा सो॑म॒पावा᳚ । वृ॒त्र॒हेति॑ वृत्र-हा । सो॒म॒पावेति॑ सोम-पावा᳚ ॥अ॒स्मिन् य॒ज्ञे । य॒ज्ञे ब॒र्हिषि॑ । ब॒र्हिष्या । आ नि॒षद्य॑ । नि॒षद्याथ॑ । नि॒षद्ये॑ति नि-सद्य॑ । अथा॑ भव । भ॒व॒ यज॑मानाय । यज॑मानाय॒ शम् । शँय्योः । योरिति॒ योः ॥ इन्द्र॑स्सु॒त्रामा᳚ । सु॒त्रामा॒ स्ववान्॑ । सु॒त्रामेति॑ सु-त्रामा᳚ । स्ववा॒ꣳ॒ अवो॑भिः । स्ववा॒निति॒ स्व-वा॒न्॒ । अवो॑भिस्सुमृडी॒कः । अवो॑भि॒रित्यवः॑-भिः॒ । सु॒मृ॒डी॒को भ॑वतु । सु॒मृ॒डी॒क इति॑ सु-मृ॒डी॒कः । भ॒व॒तु॒ वि॒श्ववे॑दाः । वि॒श्ववे॑दा॒ इति॑ वि॒श्व-वे॒दाः॒ ॥ बाध॑ता॒न्द्वेषः॑ । द्वेषो॒ अभ॑यम् । अभ॑यङ्कृणोतु । कृ॒णो॒तु॒ सु॒वीर्य॑स्य । सु॒वीर्य॑स्य॒ पत॑यः । सु॒वीर्य॒स्येति॑ सु-वीर्य॑स्य। (50)
। पत॑यस्स्याम । स्या॒मेति॑ स्याम ॥ तस्य॑ व॒यम् । व॒यꣳ सु॑म॒तौ । सु॒म॒तौ य॒ज्ञिय॑स्य । सु॒म॒ताविति॑ सु-म॒तौ । य॒ज्ञिय॒स्यापि॑ । अपि॑ भ॒द्रे । भ॒द्रे सौ॑मन॒से । सौ॒म॒न॒से स्या॑म । स्या॒मेति॑ स्याम ॥ स सु॒त्रामा᳚ । सु॒त्रामा॒ स्वर्वा॑ । सु॒त्रामेति॑ सु-त्रामा᳚ । स्ववा॒ꣳ॒ इन्द्रः॑ । स्ववा॒निति॒ स्व-वा॒न् । इन्द्रो॑ अ॒स्मे । अ॒स्मे आ॒रात् । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । आ॒राच्चि॑त् । चि॒द्द्वेषः॑ । द्वेष॑स्सनु॒तः । स॒नु॒तर्यु॑योतु । यु॒यो॒त्विति॑ युयोतु ॥ रे॒वती᳚र्नः । न॒स्स॒ध॒मादः॑ । स॒ध॒माद॒ इन्द्रे᳚ । स॒ध॒माद॒ इति॑ सध-मादः॑ । इन्द्रे॑ सन्तु । स॒न्तु॒तु॒ विवा॑जाः । तु॒विवा॑जा॒ इति॑ तु॒वि-वा॒जाः॒ ॥ ख्षु॒मन्तो॒ याभिः॑ । याभि॒र्मदे॑म । मदे॒मेति॒ मदे॑म ॥ प्रोषु॑ । प्रो इति॒ प्रो । स्व॑स्मै । अ॒स्मै॒ पु॒रो॒र॒थम् । पु॒रो॒र॒थमिन्द्रा॑य । पु॒रो॒र॒थमिति॑ पुरः-र॒थम् । इन्द्रा॑य शू॒षम् । शू॒षम॑र्चत । अ॒र्च॒ते॒त्य॑र्चत ॥ अ॒भीके॑ चित् । चिदु॑ । उ॒ लो॒क॒कृत् । लो॒क॒कृथ्स॒ङ्गे । लो॒क॒कृदिति॑ लोक-कृत् । स॒ङ्गे स॒मथ्सु॑ । स॒मथ्सु॑ वृत्र॒हा । स॒मथ्स्विति॑ स॒मत्-सु॒ । वृ॒त्र॒हेति॑ वृत्र-हा ॥ अ॒स्माक॑म्बोधि । बो॒धि॒ चो॒दि॒ता । चो॒दि॒ता नभ॑न्ताम् । नभ॑न्तामन्य॒केषा᳚म् । अ॒न्य॒केषा॒मित्य॑न्य॒केषा᳚म् ॥ ज्या॒का अधि॑ । अधि॒ धन्व॑सु । धन्व॒स्विति॒ धन्व॑-सु॒ (51) ॥
अनु॑मत्यै पुरो॒डाश᳚म् । अनु॑मत्या॒ इत्यनु॑-म॒त्यै॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ धे॒नुः । धे॒नुर्दख्षि॑णा । दख्षि॑णा॒ ये । ये प्र॒त्यञ्चः॑ । प्र॒त्यञ्च॒श्यम्या॑याः । शम्या॑या अव॒शीय॑न्ते । अ॒व॒शीय॑न्ते॒ तम् । अ॒व॒शीय॑न्त॒ इत्य॑व-शीय॑न्ते । तन्नैर्॑ऋ॒तम् । नै॒र्॒ऋ॒तमेक॑कपालम् । नै॒र्॒ऋ॒तमिति॑ नैः-ऋ॒तम् । एक॑कपालङ्कृ॒ष्णम् । एक॑कपाल॒मित्येक॑-क॒पा॒ल॒म् । कृ॒ष्णँव्वासः॑ । वास॑ कृ॒ष्णतू॑षम् । कृ॒ष्णतू॑ष॒न्दख्षि॑णा । कृ॒ष्णतू॑ष॒मिति॑ कृ॒ष्ण-तू॒ष॒म् । दख्षि॑णा॒ वि । वीहि॑ । इ॒हि॒ स्वाहा᳚ । स्वा॒हाहु॑तिम् । आहु॑तिञ्जुषा॒णः । आहु॑ति॒मित्या-हु॒ति॒म् । जु॒षा॒ण ए॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ नि॒र्॒ऋ॒ते॒ । नि॒र्॒ऋ॒ते॒ भा॒गः । नि॒र्॒ऋ॒त॒ इति॑ निः-ऋ॒ते॒ । भा॒गो भूते᳚ । भूते॑ ह॒विष्म॑ती । ह॒विष्म॑त्यसि । अ॒सि॒ मु॒ञ्च । मु॒ञ्चेमम् । इ॒ममꣳह॑सः । अꣳह॑स॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नमः॑ । नमो॒ यः । य इ॒दम् । इ॒दञ्च॒कार॑ । च॒कारा॑दि॒त्यम् । आ॒दि॒त्य॒ञ्च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ वरः॑ । वरो॒ दख्षि॑णा । दख्षि॑णाग्नावैष्ण॒वम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमेका॑दशकपालम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमित्या᳚ग्ना-वै॒ष्ण॒वम् । एका॑दश कपालँव्वाम॒नः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । वा॒म॒नो व॒ही । व॒ही दख्षि॑णा । दख्षि॑णाग्नीषो॒मीय᳚म् । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॒मेका॑दशकपालम् । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॒-मित्य॑ग्नी-सो॒मीय᳚म् ।(1)
एका॑दशकपाल॒ꣳ॒ हिर॑ण्यम् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । हिर॑ण्य॒न्दख्षि॑णा । दख्षि॑णै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपालमृष॒भः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । ऋ॒ष॒भो व॒ही । व॒ही दख्षि॑णा । दख्षि॑णाग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यम॒ष्टा क॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पालमै॒न्द्रम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । ऐ॒न्द्रन्दधि॑ । दध्यृ॑ष॒भः । ऋ॒ष॒भो व॒ही । व॒ही दख्षि॑णा । दख्षि॑णैन्द्रा॒ग्नम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नन्द्वाद॑शकपालम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमित्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नम् । द्वाद॑शकपालँव्वैश्वदे॒वम् । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । वै॒श्व॒दे॒वञ्च॒रुम् । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । च॒रुम्प्र॑थम॒जः । प्र॒थ॒म॒जो व॒थ्सः । प्र॒थ॒म॒ज इति॑ प्रथम-जः । व॒थ्सो दख्षि॑णा । दख्षि॑णा सौ॒म्यम् । सौ॒म्यं श्या॑मा॒कम् । श्या॒मा॒कञ्च॒रुम् । च॒रुँव्वासः॑ । वासो॒ दख्षि॑णा । दख्षि॑णा॒ सर॑स्वत्यै । सर॑स्वत्यै च॒रुम् । च॒रुꣳ सर॑स्वते । सर॑स्वते च॒रुम् । च॒रुम्मि॑थु॒नौ । मि॒थु॒नौ गावौ᳚ । गावौ॒ दख्षि॑णा । दख्षि॒णेति॒ दख्षि॑णा (2) ॥1॥
आ॒ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ सौ॒म्यम् । सौ॒म्यञ्च॒रुम् । च॒रुꣳ सा॑वि॒त्रम् । सा॒वि॒त्रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपालꣳ सारस्व॒तम् । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । सा॒र॒स्व॒तञ्च॒रुम् । च॒रुम्पौ॒ष्णम् । पौ॒ष्णञ्च॒रुम् । च॒रुम्मा॑रु॒तम् । मा॒रु॒तꣳ सप्तक॑पालम् । स॒प्तक॑पालँव्वैश्वदे॒वीम् । स॒प्तक॑पाल॒मिति॑ स॒प्त-क॒पा॒ल॒म् । वै॒श्व॒दे॒वीमा॒मिख्षा᳚म् । वै॒श्व॒दे॒वीमिति॑ वैश्व-दे॒वीम् । आ॒मिख्षा᳚न्द्यावापृथि॒व्य᳚म् । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्य॑मेक॑कपालम् । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्य॑मिति॑ द्यावा-पृ॒थि॒व्य᳚म् । एक॑कपाल॒मित्येक॑-क॒पा॒ल॒म् (3) ॥2॥
ऐ॒न्द्रा॒ग्नमेका॑दशकपालम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमित्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नम् । एका॑दशकपालम्मारु॒तीम् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । मा॒रु॒तीमा॒मिख्षा᳚म् । आ॒मिख्षाँ᳚व्वारु॒णीम् । वा॒रु॒णीमा॒मिख्षा᳚म् । आ॒मिख्षा᳚ङ्का॒यम् । का॒यमेक॑कपालम् । एक॑कपालम्प्रघा॒स्यान्॑ । एक॑कपाल॒मित्येक॑-क॒पा॒ल॒म् । प्र॒घा॒स्यान्॑ हवामहे । प्र॒घा॒स्या॑निति प्र-घा॒स्यान्॑ । ह॒वा॒म॒हे॒ म॒रुतः॑ । म॒रुतो॑ य॒ज्ञवा॑हसः । य॒ज्ञवा॑हस कर॒म्भेण॑ । य॒ज्ञवा॑हस॒ इति॑ य॒ज्ञ-वा॒ह॒सः॒ । क॒र॒म्भेण॑ स॒जोष॑सः । स॒जोष॑स॒ इति॑ स-जोष॑सः ॥ मोषूणः॑ । मो इति॒ मो । सू नः॑ । न॒ इ॒न्द्र॒ । इ॒न्द्र॒ पृ॒थ्सु । पृ॒थ्सु दे॑व । पृ॒थ्स्विति॑ पृत्-सु । दे॒वास्तु॑ । अस्तु॑ स्म । स्म॒ ते॒ । ते॒ शु॒ष्मि॒न्न्॒ । शु॒ष्मि॒न्न॒व॒या । अ॒व॒येत्य॑व॒या ॥ म॒ही हि । ह्य॑स्य । अ॒स्य॒ मी॒ढुषः॑ । मी॒ढुषो॑ य॒व्या । य॒व्येति॑ य॒व्या ॥ ह॒विष्म॑तो म॒रुतः॑ । म॒रुतो॒ वन्द॑ते । वन्द॑ते॒ गीः । गीरिति॒ गीः ॥ यद्ग्रामे᳚ । ग्रामे॒ यत् । यदर॑ण्ये । अर॑ण्ये॒ यत् । यथ्स॒भाया᳚म् । स॒भायाँ॒य्यत् । यदि॑न्द्रि॒ये । इ॒न्द्रि॒य इती᳚न्द्रि॒ये ॥ यच्छू॒द्रे । शू॒द्रे यत् । यद॒र्ये᳚ । अ॒र्य॑ एनः॑ । एन॑श्चकृ॒म । च॒कृ॒मा व॒यम् । व॒यमिति॑ व॒यम् ॥ यदेक॑स्य । एक॒स्याधि॑ । अधि॒ धर्म॑णि । धर्म॑णि॒ तस्य॑ । तस्या॑व॒यज॑नम् । अ॒व॒यज॑नमसि । अ॒व॒यज॑न॒मित्य॑व-यज॑नम् । अ॒सि॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ॥ अक्र॒न्कर्म॑ । कर्म॑ कर्म॒कृतः॑ । क॒र्म॒कृत॑स्स॒ह । क॒र्म॒कृत॒ इति॑ कर्म-कृतः॑ । स॒ह वा॒चा । वा॒चा म॑योभु॒वा । म॒यो॒भु॒वेति॑ मयः-भु॒वा ॥ दे॒वेभ्य॒ कर्म॑ । कर्म॑ कृ॒त्वा । कृ॒त्वास्त᳚म् । अस्त॒म्प्र । प्रेत॑ । इ॒त॒ सु॒दा॒न॒वः॒ । सु॒दा॒न॒व॒ इति॑ सु-दा॒न॒वः॒ (4) ॥3॥
अ॒ग्नयेऽनी॑कवते । अनी॑कवते पुरो॒डाश᳚म् । अनी॑कवत॒ इत्यनी॑क-व॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ सा॒कम् । सा॒कꣳ सूर्ये॑ण । सूर्ये॑णोद्य॒ता । उ॒द्य॒ता म॒रुद्भ्यः॑ । उ॒द्य॒तेत्यु॑त्-य॒ता । म॒रुद्भ्य॑स्सान्तप॒नेभ्यः॑ । म॒रुद्भ्य॒ इति॑ म॒रुत्-भ्यः॒ । सा॒न्त॒प॒नेभ्यो॑ म॒ध्यन्दि॑ने । सा॒न्त॒प॒नेभ्य॒ इति॑ साम्-त॒प॒नेभ्यः॑ । म॒ध्यन्दि॑ने च॒रुम् । च॒रुम्म॒रुद्भ्यः॑ । म॒रुद्भ्यो॑ गृहमे॒धिभ्यः॑ । म॒रुद्भ्य॒ इति॑ म॒रुत्-भ्यः॒ । गृ॒ह॒मे॒धिभ्य॒स्सर्वा॑साम् । गृ॒ह॒मे॒धिभ्य॒ इति॑ गृहमे॒धि-भ्यः॒ । सर्वा॑सान्दु॒ग्धे । दु॒ग्धे सा॒यम् । सा॒यञ्च॒रुम् । च॒रुम्पू॒र्णा । पू॒र्णा द॑र्वि । द॒र्वि॒ परा᳚ । परा॑पत । प॒त॒ सुपू᳚र्णा । सुपू᳚र्णा॒ पुनः॑ । सु॒पू॒र्णेति॒ सु- पू॒र्णा॒ । पुन॒रा । आप॑त । प॒तेति प॑त ॥ व॒स्नेव॑ । इ॒व॒ वि । वि क्री॑णावहै । क्री॒णा॒व॒हा॒ इष᳚म् । इष॒मूर्ज᳚म् । ऊर्जꣳ॑ शतक्रतो । श॒त॒क्र॒तो॒ इति॑ शत-क्र॒तो॒ ॥ दे॒हि मे᳚ । मे॒ ददा॑मि । ददा॑मि ते । ते॒ नि । नि मे᳚ । मे॒ धे॒हि॒ । धे॒हि॒ नि । नि ते᳚ । ते॒ द॒धे॒ । द॒ध॒ इति॑ दधे ॥ नि॒हार॒मित् । नि॒हार॒मिति॑ नि-हार᳚म् । इन्नि । नि मे᳚ । मे॒ ह॒र॒ । ह॒रा॒ नि॒हार᳚म् । नि॒हार॒न्नि । नि॒हार॒मिति॑ नि-हार᳚म् । (5)
निह॑रामि । ह॒रा॒मि॒ ते॒ । त॒ इति॑ ते ॥ म॒रुद्भ्य॑ क्री॒डिभ्यः॑ । म॒रुद्भ्य॒ इति॑ म॒रुत्-भ्यः॒ । क्री॒डिभ्य॑ पुरो॒डाश᳚म् । क्री॒डिभ्य॒ इति॑ क्री॒डि-भ्यः॒ । पु॒रो॒डाशꣳ॑ स॒प्तक॑पालम् । स॒प्तक॑पाल॒न्निः । स॒प्तक॑पाल॒मिति॑ स॒प्त-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ सा॒कम् । सा॒कꣳ सूर्ये॑ण । सूर्ये॑णोद्य॒ता । उ॒द्य॒ताग्ने॒यम् । उ॒द्य॒तेत्यु॑त्-य॒ता । आ॒ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ सौ॒म्यम् । सौ॒म्यञ्च॒रुम् । च॒रुꣳ सा॑वि॒त्रम् । सा॒वि॒त्रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपालꣳ सारस्व॒तम् । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । सा॒र॒स्व॒तञ्च॒रुम् । च॒रुम्पौ॒ष्णम् । पौ॒ष्णञ्च॒रुम् । च॒रुमै᳚न्द्रा॒ग्नम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमेका॑दशकपालम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमित्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नम् । एका॑दशकपालमै॒न्द्रम् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । ऐ॒न्द्रञ्च॒रुम् । च॒रुँव्वै᳚श्वकर्म॒णम् । वै॒श्व॒क॒र्म॒णमेक॑कपालम् । वै॒श्व॒क॒र्म॒णमिति॑ वैश्व-क॒र्म॒णम् । एक॑कपाल॒मित्येक॑-क॒पा॒ल॒म् (6) ॥4॥
सोमा॑य पितृ॒मते᳚ । पि॒तृ॒मते॑ पुरो॒डाश᳚म् । पि॒तृ॒मत॒ इति॑ पितृ-मते᳚ । पु॒रो॒डाश॒ꣳ॒ षट्क॑पालम् । षट्क॑पाल॒न्निः । षट्क॑पाल॒मिति॒ षट्-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ पि॒तृभ्यः॑ । पि॒तृभ्यो॑ ब॒र्॒हि॒षद्भ्यः॑ । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । ब॒र्॒?हिषद्भो॑ धा॒नाः । ब॒र्॒हि॒षद्भ्य॒ इति॑ बर्॒हि॒षत्-भ्यः॒ । धा॒ना पि॒तृभ्यः॑ । पि॒तृभ्यो᳚ऽग्निष्वा॒त्तेभ्यः॑ । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । अ॒ग्नि॒ष्वा॒त्तेभ्यो॑ऽभिवा॒न्या॑यै । अ॒ग्नि॒ष्वा॒त्तेभ्य॒ इत्य॑ग्नि-स्वा॒त्तेभ्यः॑ । अ॒भि॒वा॒न्या॑यै दु॒ग्धे । अ॒भि॒वान्या॑या॒ इत्य॑भि-वा॒न्या॑यै । दु॒ग्धे म॒न्थम् । म॒न्थमे॒तत् । ए॒तत्ते᳚ । ते॒ त॒त॒ । त॒त॒ ये । ये च॑ । च॒ त्वा । त्वा मनु॑ । अन्वे॒तत् । ए॒तत्ते᳚ । ते॒ पि॒ता॒म॒ह॒ । पि॒ता॒म॒ह॒ प्र॒पि॒ता॒म॒ह॒ । प्र॒पि॒ता॒म॒ह॒ ये । प्र॒पि॒ता॒म॒हेति॑ प्र-पि॒ता॒म॒ह॒ । ये च॑ । च॒ त्वाम् । त्वामनु॑ । अन्वत्र॑ । अत्र॑ पितरः । पि॒त॒रो॒ य॒था॒भा॒गम् । य॒था॒भा॒गम्म॑न्दध्वम् । य॒था॒भा॒गमिति॑ यथा-भा॒गम् । म॒न्द॒ध्व॒ꣳ॒ सुस॒न्दृश᳚म् । सु॒स॒न्दृश॑न्त्वा । सु॒स॒न्दृश॒मिति॑ सु-स॒न्दृश᳚म् । त्वा॒ व॒यम् । व॒यम्मघ॑ वन् । मघ॑वन्मन्दिषी॒महि॑ । मघ॑व॒न्निति॒ मघ॑-व॒न् । म॒न्दि॒षी॒महीति॑ मन्दिषी॒महि॑ ॥ प्रनू॒नम् । नू॒नम्पू॒र्णव॑न्धुरः । पू॒र्णव॑न्धुरस्स्तु॒तः । पू॒र्णव॑न्धुर॒ इति॑ पू॒र्ण-व॒न्धु॒रः॒ । स्तु॒तो या॑सि । या॒सि॒ वशा॑न् । वशा॒ꣳ॒ अनु॑ । अन्वित्यनु॑ ॥ योजा॒ नु । न्वि॑न्द्र । इ॒न्द्र॒ ते॒ । ते॒ हरी᳚ । हरी॒ इति॒ हरी᳚ ॥(7)
अख्ष॒न्नमी॑मदन्त । अमी॑मदन्त॒ हि । ह्यव॑ । अव॑ प्रि॒याः । प्रि॒या अ॑धूषत । अ॒धू॒ष॒ते॒त्य॑धूषत ॥ अस्तो॑षत॒ स्वभा॑नवः । स्वभा॑नवो॒ विप्राः᳚ । स्वभा॑नव॒ इति॒ स्व-भा॒न॒वः॒ । विप्रा॒ नवि॑ष्ठया । न वि॑ष्ठयाम॒ती । म॒ती इति॑ म॒ती ॥ योजा॒नु । न्वि॑न्द्र । इ॒न्द्र॒ ते॒ । ते॒ हरी᳚ । हरी॒ इति॒ हरी᳚ ॥ अख्ष॑न्पि॒तरः॑ । पि॒तरोऽमी॑मदन्त । अमी॑मदन्त पि॒तरः॑ । पि॒तरोऽती॑तृपन्त । अती॑तृपन्त पि॒तरः॑ । पि॒तरोऽमी॑मृजन्त । अमी॑मृजन्त पि॒तरः॑ । पि॒तर॒ इति॑ पि॒तरः॑ ॥ परे॑त । इ॒त॒ पि॒त॒रः॒ । पि॒त॒र॒स्सो॒म्याः॒ । सो॒म्या॒ ग॒म्भी॒रैः । ग॒म्भी॒रै प॒थिभिः॑ । प॒थिभि॑ पू॒र्व्यैः । प॒थिभि॒रिति॑ प॒थि-भिः॒ । पू॒र्व्यैरिति॑ पू॒र्व्यैः ॥ अथा॑ पि॒तॄ । पि॒तॄन्थ्सु॑वि॒दत्रा॑ । सु॒वि॒दत्रा॒ꣳ॒ अपि॑ । सु॒वि॒दत्रा॒निति॑ सु-वि॒दत्रा॑ । अपी॑त । इ॒त॒ य॒मेन॑ । य॒मेन॒ ये । ये स॑ध॒माद᳚म् । स॒ध॒माद॒म्मद॑न्ति । स॒ध॒माध॒मिति॑ सध-माद᳚म् । मद॒न्तीति॒ मद॑न्ति ॥ मनो॒ नु । न्वा । आ हुवामहे । हु॒वा॒म॒हे॒ ना॒रा॒श॒ꣳ॒सेन॑ । ना॒रा॒श॒ꣳ॒सेन॒ स्तोमे॑न । स्तोमे॑न पितृ॒णाम् । पि॒तृ॒णाञ्च॑ । च॒ मन्म॑भिः । मन्म॑भि॒रिति॒ मन्म॑-भिः॒ ॥ आ नः॑ ।(8)
न॒ ए॒तु॒ । ए॒तु॒ । ए॒तु॒ मनः॑ । मन॒ पुनः॑ । पुन॒ क्रत्वे᳚ । क्रत्वे॒ दख्षा॑य । दख्षा॑य जी॒वसे᳚ । जी॒वस॒ इति॑ जी॒वसे᳚ ॥ ज्योक्च॑ । च॒ सूर्य᳚म् । सूर्य॑न्दृ॒शे । दृ॒श इति॑ दृ॒शे ॥पुन॑र्नः । न॒ पि॒तरः॑ । पि॒तरो॒ मनः॑ । मनो॒ ददा॑ तु । ददा॑तु॒ दैव्यः॑ । दैव्यो॒ जनः॑ । जन॒ इति॒ जनः॑ ॥ जी॒वँव्व्रात᳚म् । व्रातꣳ॑ सचेमहि । स॒चे॒म॒ही॒ति॑ सचेमहि ॥ यद॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षम्पृथि॒वीम् । पृ॒थि॒वीमु॒त। उ॒त द्याम् । द्याँय्यत् । यन्मा॒तर᳚म् । मा॒तर॑म्पि॒तर᳚म् । पि॒तरँ॑व्वा । वा॒ जि॒हि॒ꣳ॒सि॒म । जि॒हि॒ꣳ॒सि॒मेति॑ जिहिꣳसि॒म ॥ अ॒ग्निर्मा᳚ । मा॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒देन॑सः । एन॑सो॒ गार्॑?हपत्यः । गार्॑?हपत्य॒ प्र । गार्॑?हपत्य॒ इति॒ गार्॑?ह-प॒त्यः॒ । प्रमु॑ञ्चतु । मु॒ञ्च॒तु॒ दु॒रि॒ता । दु॒रि॒ता यानि॑ । दु॒रि॒तेति॑ दुः-इ॒ता । यानि॑ चकृ॒म । च॒कृ॒म क॒रोतु॑ । क॒रोतु॒ माम् । माम॑ने॒नस᳚म् । अ॒ने॒नस॒मित्य॑ने॒नस᳚म् (9) ॥5॥
प्र॒ति॒पू॒रु॒षमेक॑कपालान् । प्र॒ति॒पू॒रु॒षमिति॑ प्रति-पू॒रु॒षम् । एक॑कपाला॒न्निः । एक॑कपाला॒नित्येक॑-क॒पा॒ला॒न् । निर्व॑पति । व॒प॒त्येक᳚म् । एक॒मति॑रिक्तम् । अति॑रिक्तँ॒य्याव॑न्तः । अति॑रिक्त॒मित्यति॑-रि॒क्त॒म् । याव॑न्तो गृ॒ह्याः᳚ । गृ॒ह्याः᳚ स्मः । स्मस्तेभ्यः॑ । तेभ्य॒ कम् । कम॑करम् । अ॒क॒र॒म्प॒शू॒नाम् । प॒शू॒नाꣳ शर्म॑ । शर्मा॑सि । अ॒सि॒ शर्म॑ । शर्म॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य॒ शर्म॑ । शर्म॑ मे । मे॒ य॒च्छ॒ । य॒च्छैकः॑ । एक॑ ए॒व । ए॒व रु॒द्रः । रु॒द्रो न । न द्वि॒तीया॑य । द्वि॒तीया॑य तस्थे । त॒स्थ॒ आ॒खुः । आ॒खुस्ते᳚ । ते॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्र॒ प॒शुः । प॒शुस्तम् । तञ्जु॑षस्व । जु॒ष॒स्वै॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्र॒ भा॒गः । भा॒गस्स॒ह । स॒ह स्वस्रा᳚ । स्वस्राम्बि॑कया । अम्बि॑कया॒ तम् । तञ्जु॑षस्व । जु॒ष॒स्व॒ भे॒ष॒जम्। भे॒ष॒जङ्गवे᳚ । गवेऽश्वा॑य । अश्वा॑य॒ पुरु॑षाय । पुरु॑षाय भेष॒जम् । भे॒ष॒जमथो᳚ । अथो॑ अ॒स्मभ्य᳚म् । अथो॒ इत्यथो᳚ । अ॒स्मभ्य॑म्भेष॒जम् । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म् । भे॒ष॒जꣳ सुभे॑षजम् । सुभे॑ष॒जँय्यथा᳚ । सुभे॑षज॒मिति॒ सु-भे॒ष॒ज॒म् । (10)
यथाऽ स॑ति । अस॒तीत्यस॑ति ॥ सु॒गम्मे॒षाय॑ । सु॒गमिति॑ सु-गम् । मे॒षाय॑ मे॒ष्यै᳚ । मे॒ष्या॑ अव॑ । अवा᳚म्ब । अ॒म्ब॒ रु॒द्रम् । रु॒द्रम॑दिमहि । अ॒दि॒म॒ह्यव॑ । अव॑ दे॒वम् । दे॒वन्त्र्य॑म्बकम् । त्र्य॑म्बक॒मिति॒ त्रि-अ॒म्ब॒क॒म् ॥ यथा॑ नः । न॒श्श्रेय॑सः । श्रेय॑स॒ कर॑त् । कर॒द्यथा᳚ । यथा॑ नः । नो॒ वस्य॑सः । वस्य॑स॒ कर॑त् । कर॒द्यथा᳚। यथा॑ नः । न॒ प॒शु॒मतः॑ । प॒शु॒मत॒ कर॑त् । प॒शु॒मत॒ इति॑ पशु-मतः॑ । कर॒द्यथा᳚ । यथा॑ नः । नो॒ व्य॒व॒सा॒यया᳚त् । व्य॒व॒सा॒यया॒दिति॑ वि-अ॒व॒सा॒यया᳚त् ॥ त्र्य॑म्बकँय्यजामहे । त्र्य॑म्बक॒मिति॒ त्रि-अ॒म्ब॒क॒म् । य॒जा॒म॒हे॒ सु॒ग॒न्धिम् । सु॒ग॒न्धिम्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नम् । सु॒ग॒न्धिमिति॑ सु-ग॒न्धिम् । पु॒ष्टि॒वर्ध॑न॒मिति॑ पुष्टि-वर्ध॑नम् ॥ उ॒र्वा॒रु॒कमि॑व । इ॒व॒ बन्ध॑नात् । बन्ध॑नान्मृ॒त्योः । मृ॒त्योर्मु॑ख्षीय । मु॒ख्षी॒य॒ मा । माऽमृता᳚त् । अ॒मृता॒दित्य॒मृता᳚त् ॥ ए॒ष ते᳚ । ते॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्र॒ भा॒गः । भा॒गस्तम् । तञ्जु॑षस्व । जु॒ष॒स्व॒ तेन॑ । तेना॑व॒सेन॑ । अ॒व॒सेन॑ प॒रः । प॒रो मूज॑वतः । मूज॑व॒तोति॑ । मूज॑वत॒ इति॒ मूज॑-व॒तः॒ । अती॑हि । इ॒ह्यव॑ततधन्वा । अव॑ततधन्वा॒ पिना॑कहस्तः । अव॑ततध॒न्वेत्यव॑तत-ध॒न्वा॒ । पिना॑कहस्त॒ कृत्ति॑वासाः । पिना॑कहस्त॒ इति॒ पिना॑क-ह॒स्तः॒ । कृत्ति॑वासा॒ इति॒ कृत्ति॑-वा॒साः॒ (11) ॥6॥
ऐ॒न्द्रा॒ग्नन्द्वाद॑शकपालम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमित्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नम् । द्वाद॑शकपालँव्वैश्वदे॒वम्। द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । वै॒श्व॒दे॒वञ्च॒रुम् । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । ञ्च॒रुमिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य॒ शुना॒सीरा॑य । शुना॒सीरा॑य पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॒न्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपालँव्वाय॒व्य᳚म् । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । वाय॒व्य॑म्पयः॑ । पय॑स्सौ॒र्यम् । सौ॒र्यमेक॑कपालम् । एक॑कपालन्द्वादशग॒वम् । एक॑कपाल॒मित्येक॑-क॒पा॒ल॒म् । द्वा॒द॒श॒ग॒वꣳ सीर᳚म् । द्वा॒द॒श॒ग॒वमिति॑ द्वादश-ग॒वम् । सीर॒न्दख्षि॑णा । दख्षि॑णाग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ रौ॒द्रम् । रौ॒द्रङ्गा॑वीधु॒कम् । गा॒वी॒धु॒कञ्च॒रुम् । च॒रुमै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रन्दधि॑ । दधि॑ वारु॒णम् । वा॒रु॒णँय्य॑व॒मय᳚म् । य॒व॒मय॑ञ्च॒रुम् । य॒व॒मय॒मिति॑ यव-मय᳚म् । च॒रुँव्व॒हिनी᳚ । व॒हिनी॑ धे॒नुः । धे॒नुर्दख्षि॑णा । दख्षि॑णा॒ ये । ये दे॒वाः । दे॒वा पु॑र॒स्सदः॑ । पु॒र॒स्सदो॒ऽग्निने᳚त्राः । पु॒र॒स्सद॒ इति॑ पुरः-सदः॑ । अ॒ग्निने᳚त्रा दख्षिण॒सदः॑ । अ॒ग्निने᳚त्रा॒ इत्य॒ग्नि-ने॒त्राः॒ । द॒ख्षि॒ण॒सदो॑ य॒मने᳚त्राः । द॒ख्षि॒ण॒सद॒ इति॑ दख्षिण-सदः॑ । य॒मने᳚त्रा पश्चा॒थ्सदः॑ । य॒मने᳚त्रा॒ इति॑ य॒म-ने॒त्राः॒ । प॒श्चा॒थ्सद॑स्सवि॒तृने᳚त्राः । प॒श्चा॒थ्सद॒ इति॑ पश्चात्-सदः॑ । स॒वि॒तृने᳚त्रा उत्तर॒सदः॑ । स॒वि॒तृने᳚त्रा॒ इति॑ सवि॒तृ-ने॒त्राः॒ । उ॒त्त॒र॒सदो॒ वरु॑णनेत्राः । उ॒त्त॒र॒सद॒ इत्यु॑त्तर-सदः॑ । वरु॑णनेत्रा उपरि॒षदः॑ । वरु॑णनेत्रा॒ इति॒ वरु॑ण-ने॒त्राः॒ । उ॒प॒रि॒षदो॒ बृह॒स्पति॑नेत्राः । उ॒प॒रि॒षद॒ इत्यु॑परि-सदः॑ । बृह॒स्पति॑नेत्रा रख्षो॒हणः॑ । बृह॒स्पति॑नेत्रा॒ इति॒ बृह॒स्पति॑-ने॒त्राः॒ । र॒ख्षो॒हण॒स्ते । र॒ख्षो॒हण॒ इति॑ रख्षः -हनः॑ । ते नः॑ । न॒ पा॒न्तु॒ । पा॒न्तु॒ ते । ते नः॑ । नो॒ऽव॒न्तु॒ । अ॒व॒न्तु॒ तेभ्यः॑ । तेभ्यो॒ नमः॑ । (12)
नम॒स्तेभ्यः॑ । तेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ समू॑ढम् । समू॑ढ॒ꣳ॒ रख्षः॑ । समू॑ढ॒मिति॒ सम्-ऊ॒ढ॒म् । रख्ष॒स्सन्द॑ग्धम् । सन्द॑ग्ध॒ꣳ रख्षः॑ । सन्द॑ग्ध॒मिति॒ सम्-द॒ग्ध॒म् । रख्ष॑ इ॒दम् । इ॒दम॒हम् । अ॒हꣳ रख्षः॑ । रख्षो॒ऽभि । अ॒भि सम् । सन्द॑हामि । द॒हा॒म्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ रख्षो॒घ्ने । र॒ख्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । र॒ख्षो॒घ्न इति॑ रख्षः-घ्ने । स्वाहा॑ य॒माय॑ । य॒माय॑ सवि॒त्रे । वरु॑णाय । वरु॑णाय॒ बृह॒स्पत॑ये । बृह॒स्पत॑ये॒ दुव॑स्वते । दुव॑स्वते रख्षो॒घ्ने । र॒ख्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । र॒ख्षो॒घ्न इति॑ रख्षः-घ्ने । स्वाहा᳚ प्रष्टिवा॒ही । प्र॒ष्टि॒वा॒ही रथः॑ । प्र॒ष्टि॒वा॒हीति॑ प्रष्टि-वा॒ही । रथो॒ दख्षि॑णा । दख्षि॑णा दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ त्वा । त्वा॒ स॒वि॒तुः । स॒वि॒तु प॒॑सवे । प्र॒स॒वे᳚ऽश्विनोः᳚ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । अ॒श्विनो᳚र्बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या᳚म्पू॒ष्णः । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म् । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । हस्ता᳚भ्या॒ꣳ॒ रख्ष॑सः । रख्ष॑सो व॒धम् । व॒धञ्जु॑होमि । जु॒हो॒मि॒ ह॒तम् । ह॒तꣳ रख्षः॑ । रख्षोऽव॑धिष्म । अव॑दि॒ष्म रख्षः॑ । रख्षो॒ यत् । यद्वस्ते᳚ । वस्ते॒ तत् । तद्दख्षि॑णा । दख्षि॒णेति॒ दख्षि॑णा (13) ॥
धा॒त्रे पु॑रो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॒न्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपाल॒न्निः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पति । व॒प॒त्यनु॑मत्यै । अनु॑मत्यै च॒रुम् । अनु॑मत्या॒ इत्यनु॑-म॒त्यै॒ । च॒रुꣳ रा॒कायै᳚ । रा॒कायै॑ च॒रुम् । च॒रुꣳ सि॑नीवा॒ल्यै । सि॒नी॒वा॒ल्यै च॒रुम् । च॒रुङ्कु॒ह्वै᳚ । कु॒ह्वै॑ च॒रुम् । च॒रुम्मि॑थु॒नौ । मि॒थु॒नौ गावौ᳚ । गावौ॒ दख्षि॑णा । दख्षि॑णाग्नावैष्ण॒वम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमेका॑दशकपालम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒मित्या᳚ग्ना-वै॒ष्ण॒वम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पति । व॒प॒त्यै॒न्द्रा॒वै॒ष्ण॒वम् । ऐ॒न्द्रा॒वै॒ष्ण॒वमेका॑दशकपालम् । ऐ॒न्द्रा॒वै॒ष्ण॒वमित्यै᳚न्द्रा-वै॒ष्ण॒वम् । एका॑दशकपालँव्वैष्ण॒वम् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । वै॒ष्ण॒वन्त्रि॑कपा॒लम् । त्रि॒क॒पा॒लँव्वा॑म॒नः । त्रि॒क॒पा॒लमिति॑ त्रि-क॒पा॒लम् । वा॒म॒नो व॒ही । व॒ही दख्षि॑णा । दख्षि॑णाग्नीषो॒मीय᳚म् । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॒मेका॑दशकपालम् । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॒मित्य॑ग्नि-सो॒मीय᳚म् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पति । व॒प॒ती॒न्द्रा॒सो॒मीय᳚म् । इ॒न्द्रा॒सो॒मीय॒मेका॑दशकपालम् । इ॒न्द्रा॒-सो॒मीय॒मिती᳚न्द्रा-सो॒मीय᳚म् । एका॑दशकपालꣳ सौ॒म्यम् । एका॑दशकपाल॒-मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । सौ॒म्यञ्च॒रुम् । च॒रुम्ब॒भ्रुः । ब॒भ्रुर्दख्षि॑णा । दख्षि॑णा सोमापौ॒ष्णम् । सो॒म॒पौ॒ष्णञ्च॒रुम् । सो॒मा॒पौ॒ष्णमिति॑ सोमा-पौ॒ष्णम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पति । व॒प॒त्यै॒न्द्रा॒पौ॒ष्णम् । ऐ॒न्द्रा॒पौ॒ष्णञ्च॒रुम् । ऐ॒न्द्रा॒पौ॒ष्णमित्यै᳚न्द्रा-पौ॒ष्णम् । च॒रुम्पौ॒ष्णम् । पौ॒ष्णञ्च॒रुम् । च॒रुं श्या॒मः । श्या॒मो दख्षि॑णा । दख्षि॑णा वैश्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपाल॒न्निः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒न्दख्षि॑णा । दख्षि॑णा वारु॒णम् । वा॒रु॒णँय्य॑व॒मय᳚म् । य॒व॒मय॑ञ्च॒रुम् । य॒व॒मय॒मिति॑ यव-मय᳚म् । च॒रुमश्वः॑ । अश्वो॒ दख्षि॑णा । दख्षि॒णेति॒ दख्षि॑णा (14) ॥8॥
बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यञ्च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ ब्र॒ह्मणः॑ । ब्र॒ह्मणो॑ गृ॒हे । गृ॒हे शि॑तिपृ॒ष्ठः । शि॒ति॒पृ॒ष्ठो दख्षि॑णा । शि॒ति॒पृ॒ष्ठ इति॑ शिति-पृ॒ष्ठः । दख्षि॑णै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपालꣳ राज॒न्य॑स्य । एका॑दशकपाल॒-मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । रा॒ज॒न्य॑स्य गृ॒हे । गृ॒ह ऋ॑ष॒भः । ऋ॒ष॒भो दख्षि॑णा । दख्षि॑णादि॒त्यम् । आ॒दि॒त्यञ्च॒रुम् । च॒रुम्महि॑ष्यै । महि॑ष्यै गृ॒हे । गृ॒हे धे॒नुः । धे॒नुर्दख्षि॑णा । दख्षि॑णा नैरृ॒तम् । नै॒र्॒ऋ॒तञ्च॒रुम् । नै॒र्॒ऋ॒तमिति॑ नैः-ऋ॒तम् । च॒रुम्प॑रिवृ॒क्त्यै᳚ । प॒रि॒वृ॒क्त्यै॑ गृ॒हे । प॒रि॒वृ॒क्त्या॑ इति॑ परि-वृ॒क्त्यै᳚ । गृ॒हे कृ॒ष्णाना᳚म् । कृ॒ष्णानाँ᳚व्व्रीही॒णाम् । व्री॒ही॒णान्न॒खनि॑र्भिन्नम् । न॒खनि॑र्भिन्नङ्कृ॒ष्णा । न॒खनि॑र्भिन्न॒मिति॑ न॒ख-नि॒र्भि॒न्न॒म् । कृ॒ष्णा कू॒टा । कू॒टा दख्षि॑णा । दख्षि॑णाग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पालꣳ सेना॒न्यः॑ । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । से॒ना॒न्यो॑ गृ॒हे । से॒ना॒न्य॑ इति॑ सेना-न्यः॑ । गृ॒हे हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒न्दख्षि॑णा । दख्षि॑णा वारु॒णम् । वा॒रु॒णन्दश॑कपालम् । दश॑कपालꣳ सू॒तस्य॑ । दश॑कपाल॒मिति॒ दश॑-क॒पा॒ल॒म् । सू॒तस्य॑ गृ॒हे । गृ॒हे म॒हानि॑रष्टः । म॒हानि॑रष्टो॒ दख्षि॑णा । म॒हानि॑रष्ट॒ इति॑ म॒हा-नि॒र॒ष्टः॒ । दख्षि॑णा मारु॒तम् । मा॒रु॒तꣳ स॒प्तक॑पालम् । स॒प्तक॑पालङ्ग्राम॒ण्यः॑ । स॒प्तक॑पाल॒मिति॑ स॒प्त-क॒पा॒ल॒म् । ग्रा॒म॒ण्यो॑ गृ॒हे । ग्रा॒म॒ण्य॑ इति॑ ग्राम-न्यः॑ । गृ॒हे पृश्निः॑ । पृश्नि॒र्दख्षि॑णा । दख्षि॑णा सावि॒त्रम् । सा॒वि॒त्रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपालङ्ख्ष॒त्तुः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । (15)
ख्ष॒त्तुर्गृ॒हे । गृ॒ह उ॑पध्व॒स्तः । उ॒प॒ध्व॒स्तो दख्षि॑णा । उ॒प॒ध्व॒स्त इत्यु॑प-ध्व॒स्तः । दख्षि॑णाश्वि॒नम् । आ॒श्वि॒नन्द्वि॑कपा॒लम् । द्वि॒क॒पा॒लꣳ स॑ङ्ग्रही॒तुः । द्वि॒क॒पा॒लमिति॑ द्वि-क॒पा॒लम् । स॒ङ्ग्र॒ही॒तुर्गृ॒हे । स॒ङ्ग्र॒ही॒तुरिति॑ सम्-गृ॒ही॒तः । गृ॒हे स॑वा॒त्यौ᳚ । स॒वा॒त्यौ॑ दख्षि॑णा । स॒वा॒त्या॑विति॑ स-वा॒त्यौ᳚ । दख्षि॑णा पौ॒ष्णम् । पौ॒ष्णञ्च॒रुम् । च॒रुम्भा॑गदु॒घस्य॑ । भा॒ग॒दु॒घस्य॑ गृ॒हे । भा॒ग॒दु॒घस्येति॑ भाग-दु॒घस्य॑ । गृ॒हे श्या॒मः । श्या॒मो दख्षि॑णा । दख्षि॑णा रौ॒द्रम् । रौ॒द्रङ्गा॑वीधु॒कम् । गा॒वी॒धु॒कञ्च॒रुम् । च॒रुव॑ख्षावा॒पस्य॑ । अ॒ख्षा॒वा॒पस्य॑ गृ॒हे । अ॒ख्षा॒वा॒पस्येत्य॑ख्ष-आ॒वा॒पस्य॑ । गृ॒हे श॒बलः॑ । श॒बल॒ उद्वा॑रः । उद्वा॑रो॒ दख्षि॑णा । उद्वा॑र॒ इत्युत्-वा॒रः॒ । दख्षि॒णेन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे᳚ । सु॒त्राम्णे॑ पुरो॒डाश᳚म् । सु॒त्राम्ण॒ इति॑ सु-त्राम्णे᳚ । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपाल॒म्प्रति॑ । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । प्रति॒ निः । निर्व॑पति । व॒प॒ती॒न्द्रा॑य । इन्द्रा॑याꣳ हो॒मुचे᳚ । अ॒ꣳ॒हो॒मुचे॒ऽयम् । अ॒ꣳ॒हो॒मुच॒ इत्यꣳ॑हः-मुचे᳚ । अ॒यन्नः॑ । नो॒ राजा᳚ । राजा॑ वृत्र॒हा । वृ॒त्र॒हा राजा᳚ । वृ॒त्र॒हेति॑ वृत्र-हा । राजा॑ भू॒त्वा । भू॒त्वा वृ॒त्रम् । वृ॒त्रँव्व॑ध्यात् । व॒ध्या॒न्मै॒त्रा॒बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यम् । मै॒त्रा॒बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यम्भ॑वति । मै॒त्रा॒बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यमिति॑ मैत्रा-बा॒र्॒र्ह॒स्प॒त्यम् । भ॒व॒ति॒ श्वे॒तायै᳚ । श्वे॒तायै᳚ श्वे॒तव॑थ्सायै । श्वे॒तव॑थ्सायै दु॒ग्धे । श्वे॒तव॑थ्साया॒ इति॑ श्वे॒त-व॒थ्सा॒यै॒ । दु॒ग्धे स्व॑यम्मू॒र्ते । स्व॒य॒म्मू॒र्ते स्व॑यम्मथि॒ते । स्व॒य॒म्मू॒र्त इति॑ स्वयम्मू॒र्ते । स्व॒य॒म्म॒थि॒त आज्ये᳚ । स्व॒य॒म्म॒थि॒त इति॑ स्वयम्म॒थि॒ते । आज्य॒ आश्व॑त्थे । आश्व॑त्थे॒ पात्रे᳚ । (16)
पात्रे॒ चतु॑स्स्रक्तौ । चतु॑स्स्रक्तौ स्वयमवप॒न्नायै᳚ । चतु॑स्स्रक्ता॒विति॒ चतुः॑-स्र॒क्तौ॒ । स्व॒य॒म॒व॒प॒न्नायै॒ शाखा॑यै । स्व॒य॒म॒व॒प॒न्नाया॒ इति॑ स्वयम् अ॒व॒प॒न्नायै᳚ । शाखा॑यै क॒र्णा । क॒र्णाꣳश्च॑ । चाक॑र्णान् । अक॑र्णाꣳश्च । च॒ त॒ण्डु॒लान् । त॒ण्डु॒लान् वि । वि चि॑नुयात् । चि॒नु॒या॒द्ये । ये क॒र्णाः । क॒र्णास्सः । स पय॑सि । पय॑सि बार्हस्प॒त्यः । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यो ये । येऽक॑र्णाः । अक॑र्णा॒स्सः । स आज्ये᳚ । आज्ये॑ मै॒त्रः । मै॒त्रस्स्व॑यङ्कृ॒ता । स्व॒य॒ङ्कृ॒ता वेदिः॑ । स्व॒य॒ङ्कृ॒तेति॑ स्वयम्- कृ॒ता । वेदि॑र्भवति । भ॒व॒ति॒ स्व॒य॒न्दि॒नम् । स्व॒य॒न्दि॒नम्ब॒र्॒?हिः । स्व॒य॒न्दि॒नमिति॑ स्वयम्-दि॒नम् । ब॒र्॒?हिस्स्व॑यङ्कृ॒तः । स्व॒य॒ङ्कृ॒त इ॒ध्मः । स्व॒य॒ङ्कृ॒त इति॑ स्वयम्-कृ॒तः । इ॒ध्मस्सा । सैव । ए॒व श्वे॒ता । श्वे॒ताश्वे॒तव॑थ्सा । श्वे॒तव॑थ्सा॒ दख्षि॑णा । श्वे॒तव॒थ्सेति॑ श्वे॒त-व॒थ्सा॒ । दख्षि॒णेति॒ दख्षि॑णा (17) ॥
अ॒ग्नये॑ गृ॒हप॑तये । गृ॒हप॑तये पुरो॒डाश᳚म् । गृ॒हप॑तय॒ इति॑ गृ॒ह-प॒त॒ये॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पति। व॒प॒ति॒ कृ॒ष्णाना᳚म् । कृ॒ष्णानाँ᳚व्व्रीही॒णाम् । व्री॒ही॒णाꣳ सोमा॑य । सोमा॑य॒ वन॒स्पत॑ये । वन॒स्पत॑ये श्यामा॒कम् । श्या॒मा॒कञ्च॒रुम् । च॒रुꣳ स॑वि॒त्रे । स॒वि॒त्रे स॒त्यप्र॑सवाय । स॒त्यप्र॑सवाय पुरो॒डाश᳚म् । स॒त्यप्र॑सवा॒येति॑ स॒त्य-प॒॒सवा॒य॒ । पु॒रो॒डाश॒न्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपालमाशू॒नाम् । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । आ॒शू॒नाँव्व्री॑ही॒णाम् । व्री॒ही॒णाꣳ रु॒द्राय॑ । रु॒द्राय॑ पशु॒पत॑ये । प॒शु॒पत॑ये गावीधु॒कम् । प॒शु॒पत॑य॒ इति॑ पशु-पत॑ये । गा॒वी॒धु॒कञ्च॒रुम् । च॒रुम्बृह॒स्पत॑ये । बृह॒स्पत॑ये वा॒चः । वा॒चस्पत॑ये । पत॑ये नैवा॒रम् । नै॒वा॒रञ्च॒रुम् । च॒रुमिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य ज्ये॒ष्ठाय॑ । ज्ये॒ष्ठाय॑ पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपालम्म॒हाव्री॑हीणाम् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । म॒हाव्री॑हीणाम्मि॒त्राय॑ । म॒हाव्री॑हीणा॒मिति॑ म॒हा-व्री॒ही॒णा॒म् । मि॒त्राय॑ स॒त्याय॑ । स॒त्याया॒म्बाना᳚म् । आ॒म्बाना᳚ञ्च॒रुम् । च॒रुँव्वरु॑णाय । वरु॑णाय॒ धर्म॑पतये । धर्म॑पतये यव॒मय᳚म् । धर्म॑पतय॒ इति॒ धर्म॑-प॒त॒ये॒ । य॒व॒मय॑ञ्च॒रुम् । य॒व॒मय॒मिति॑ यव-मय᳚म् । च॒रुꣳ स॑वि॒ता । स॒वि॒ता त्वा᳚ । त्वा॒ प्र॒स॒वाना᳚म् । प्र॒स॒वानाꣳ॑ सुवताम् । प्र॒स॒वाना॒मिति॑ प्र-स॒वाना᳚म् । सु॒व॒ता॒म॒ग्निः । अ॒ग्निर्गृ॒हप॑तीनाम् । गृ॒हप॑तीना॒ꣳ॒ सोमः॑ । गृ॒हप॑तीना॒मिति॑ गृ॒ह-प॒ती॒ना॒म् । सोमो॒ वन॒स्पती॑नाम् । व॒न॒स्पती॑नाꣳ रु॒द्रः । रु॒द्र प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाम्बृह॒स्पतिः॑। (18)
बृह॒स्पति॑र्वा॒चाम् । वा॒चामिन्द्रः॑ । इन्द्रो᳚ ज्ये॒ष्ठाना᳚म् । ज्ये॒ष्ठाना᳚म्मि॒त्रः । मि॒त्रस्स॒त्याना᳚म् । स॒त्यानाँ॒व्वरु॑णः । वरु॑णो॒ धर्म॑पतीनाम् । धर्म॑पतीनाँ॒य्ये । धर्म॑पतीना॒मिति॒ धर्म॑-प॒ती॒ना॒म् । ये दे॑वाः । दे॒वा॒ दे॒व॒सुवः॑ । दे॒व॒सुव॑स्स्थ । दे॒व॒सुव॒ इति॑ देव-सुवः॑ । स्थ॒ ते । त॒ इ॒मम् । इ॒ममा॑मुष्याय॒णम् । आ॒मु॒ष्या॒य॒णम॑नमि॒त्राय॑ । अ॒न॒मित्राय॑ सुवध्वम् । सु॒व॒ध्व॒म्म॒ह॒ते । म॒ह॒ते ख्ष॒त्राय॑ । ख्ष॒त्राय॑ मह॒ते । म॒ह॒त आधि॑पत्याय । आधि॑पत्याय मह॒ते । आधि॑पत्या॒येत्याधि॑-प॒त्या॒य॒ । म॒ह॒ते जान॑राज्याय । जान॑राज्यायै॒षः । जान॑राज्या॒येति॒ जान॑-रा॒ज्या॒य॒ । ए॒ष वः॑ । वो॒ भ॒र॒ताः॒ । भ॒र॒ता॒ राजा᳚ । राजा॒ सोमः॑ । सोमो॒ऽस्माक᳚म् । अ॒स्माक॑म्ब्राह्म॒णाना᳚म् । ब्रा॒ह्म॒णाना॒ꣳ॒ राजा᳚ । राजा॒ प्रति॑ । प्रति॒ त्यत् । त्यन्नाम॑ । नाम॑ रा॒ज्यम् । रा॒ज्यम॑धायि । अ॒धा॒यि॒ स्वाम् । स्वान्त॒नुव᳚म् । त॒नुवँ॒व्वरु॑णः । वरु॑णो अशिश्रेत् । अ॒शि॒श्रे॒च्छुचेः᳚ । शुचे᳚र्मि॒त॑स्य । मि॒त्रस्य॒ व्रत्याः᳚ । व॑त्या अभूम । अ॒भू॒माम॑न्महि । अम॑न्महि मह॒तः । म॒ह॒त ऋ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॒ नाम॑ । नाम॒ सर्वे᳚ । सर्वे॒ व्राताः᳚ । व्राता॒ वरु॑णस्य । वरु॑णस्याभूवन् । अ॒भू॒व॒न्वि । वि मि॒त्रः । मि॒त्र एवैः᳚ । एवै॒ररा॑तिम् । अरा॑तिमतारीत् । अ॒ता॒री॒दसू॑षुदन्त । असू॑षुदन्त य॒ज्ञियाः᳚ । य॒ज्ञिया॑ ऋ॒तेन॑ । ऋ॒तेन॒ वि । व्यु॑ । उ॒ त्रि॒तः । त्रि॒तो ज॑रि॒माण᳚म् । ज॒रि॒माण॑न्नः । न॒ आ॒न॒ट्॒ । आ॒न॒ड्विष्णोः᳚ । विष्णो॒ क्रमः॑ । क्रमो॑ऽसि । अ॒सि॒ विष्णोः᳚ । विष्णोः᳚ क्रा॒न्तम् । क्रा॒न्तम॑सि । अ॒सि॒ विष्णोः᳚ । विष्णो॒र्विक्रा᳚न्तम् । विक्रा᳚न्तमसि । विक्रा᳚न्त॒मिति॒ वि-क्रा॒न्त॒म् । अ॒सीत्य॑सि (19) ॥
अ॒र्थेत॑स्स्थ । अ॒र्थेत॒ इत्य॑र्थ-इतः॑ । स्था॒पाम् । अ॒पाम्पतिः॑ । पति॑रसि । अ॒सि॒ वृषा᳚ । वृषा॑सि । अ॒स्यू॒र्मिः । ऊ॒र्मिर्वृ॑षसे॒नः । वृ॒ष॒से॒नो॑ऽसि । वृ॒ष॒से॒न इति॑ वृष-से॒नः । अ॒सि॒ व्र॒ज॒ख्षितः॑ । व्र॒ज॒ख्षित॑स्स्थ । व्र॒ज॒ख्षित॒ इति॑ व्रज-ख्षितः॑ । स्थ॒ म॒रुता᳚म् । म॒रुता॒मोजः॑ । ओज॑स्स्थ । स्थ॒ सूर्य॑वर्चसः । सूर्य॑वर्चसस्स्थ । सूर्य॑वर्चस॒ इति॒ सूर्य॑-व॒र्च॒सः॒ । स्थ॒ सूर्य॑ त्वचसः । सूर्य॑त्वचसस्स्थ । सूर्य॑त्वचस॒ इति॒ सूर्य॑-त्व॒च॒सः॒ । स्थ॒ मान्दाः᳚ । मान्दाः᳚ स्थ । स्थ॒ वाशाः᳚ । वाशाः᳚ स्थ । स्थ॒ शक्व॑रीः । शक्व॑रीस्स्थ । स्थ॒ वि॒श्व॒भृतः॑ । वि॒श्व॒भृत॑स्स्थ । वि॒श्व॒भृत॒ इति॑ विश्व-भृतः॑ । स्थ॒ ज॒न॒भृतः॑ । ज॒न॒भृत॑स्स्थ । ज॒न॒भृत॒ इति॑ जन-भृतः॑ । स्था॒ग्नेः । अ॒ग्नेस्ते॑ज॒स्याः᳚ । ते॒ज॒स्या᳚स्थ । स्था॒ पाम् । अ॒पामोष॑धीनाम् । ओष॑धीना॒ꣳ॒ रसः॑ । रस॑स्स्थ । स्था॒पः । अ॒पो दे॒वीः । दे॒वीर्मधु॑मतीः । मधु॑मतीरगृह्णन् । मधु॑मती॒रिति॒ मधु॑-म॒तीः॒ । अ॒गृ॒ह्ण॒न्नूर्ज॑स्वतीः । ऊर्ज॑स्वतीराज॒सूया॑य । रा॒ज॒सूया॑य॒ चिता॑नाः । रा॒ज॒सूया॒येति॑ राज-सूया॑य । चिता॑ना॒ इति॒ चिता॑नाः ॥ याभि॑र्मि॒त्रावरु॑णौ । मि॒त्रावरु॑णाव॒भ्यषि॑ञ्चन्न् । मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा-वरु॑णौ । अ॒भ्यषि॑ञ्च॒न् याभिः॑ । अ॒भ्यषि॑ञ्च॒न्नित्य॑भि-असि॑ञ्चन्न् । याभि॒रिन्द्र᳚म् । इन्द्र॒मन॑यन् । अन॑य॒न्नति॑ । अत्यरा॑तीः । अरा॑ती॒रित्यरा॑तीः ॥ रा॒ष्ट्र॒दास्स्थ॑ । रा॒ष्ट्र॒दा इति॑ राष्ट्र-दाः । स्थ॒ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रन्द॑त्त । द॒त्त॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ राष्ट्र॒दाः । रा॒ष्ट्र॒दास्स्थ॑ । रा॒ष्ट्र॒दा इति॑ राष्ट्र-दाः । स्थ॒ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रम॒मुष्मै᳚ । अ॒मुष्मै॑ दत्त । द॒त्ते॒ति॑ दत्त (20) ॥
“देवी॑रापः । आ॒प॒स्सम् । सम्मधु॑मतीः । मधु॑मती॒र्मधु॑मतीभिः । मधु॑मती॒रिति॒ मधु॑-म॒तीः॒ । मधु॑मतीभिस्सृज्यध्वम् । मधु॑मतीभि॒रिति॒ मधु॑-म॒ती॒भिः॒ । सृ॒ज्य॒ध्व॒म्महि॑ । महि॒ वर्चः॑ । वर्चः॑, ख्ष॒त्रिया॑य । ख्ष॒त्रिया॑य वन्वा॒नाः । व॒न्वा॒ना अना॑धृष्टाः । अना॑धृष्टास्सीदत । अना॑धृष्टा॒ इत्यना᳚-धृ॒ष्टाः॒ । सी॒द॒तोर्ज॑स्वतीः । ऊर्ज॑स्वती॒र्महि॑ । महि॒ वर्चः॑ । वर्चः॑, ख्ष॒त्रिया॑य । ख्ष॒त्रिया॑य॒ दध॑तीः । दध॑ती॒रनि॑भृष्टम् । अनि॑भृष्टमसि । अनि॑भृष्ट॒मित्यनि॑-भृ॒ष्ट॒म् । अ॒सि॒ वा॒चः । वा॒चो बन्धुः॑ । बन्धु॑स्तपो॒जाः । त॒पो॒जास्सोम॑स्य । त॒पो॒जा इति॑ तपः-जाः । सोम॑स्य दा॒त्रम् । दा॒त्रम॑सि । अ॒सि॒ शु॒क्राः । शु॒क्रा वः॑ । व॒श्शु॒क्रेण॑ । शु॒क्रेणोत् । उत्पु॑नामि । पु॒ना॒मि॒ च॒न्द्राः । च॒न्द्राश्च॒न्द्रेण॑ । च॒न्द्रेणा॒मृताः᳚ । अ॒मृता॑ अ॒मृते॑न । अ॒मृते॑न॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ राज॒सूया॑य । रा॒ज॒सूया॑य॒ चिता॑नाः । रा॒ज॒सूया॒येति॑ राज-सूया॑य । चिता॑ना॒ इति॒ चिता॑नाः ॥ स॒ध॒मादो᳚ द्यु॒म्निनीः᳚ । स॒ध॒माध॒ इति॑ सध-मादः॑ । द्यु॒म्निनी॒रूर्जः॑ । ऊर्ज॑ ए॒ताः । ए॒ता अनि॑भृष्टाः । अनि॑भृष्टा अप॒स्युवः॑ । अनि॑भृष्टा॒ इत्यनि॑-भृ॒ष्टाः॒ । अ॒प॒स्युवो॒ वसा॑नः । वसा॑न॒ इति॒ वसा॑नः ॥ प॒स्ता॑ सुचक्रे । च॒क्रे॒ वरु॑णः । वरु॑णस्स॒धस्थ᳚म् । स॒धस्थ॑म॒पाम् । स॒धस्थ॒मिति॑ स॒ध-स्थ॒म् । अ॒पाꣳ शिशुः॑ । शिशु॑र्मा॒तृत॑मासु । (21)”
मा॒तृत॑मास्व॒न्तः । मा॒तृत॑मा॒स्विति॑ मा॒तृ-त॒मा॒सु॒ । अ॒न्तरित्य॒न्तः ॥ ख्ष॒त्रस्योल्ब᳚म् । उल्ब॑मसि । अ॒सि॒ ख्ष॒त्रस्य॑ । ख्ष॒त्रस्य॒ योनिः॑ । योनि॑रसि । अ॒स्यावि॑न्नः । आवि॑न्नो अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्गृ॒हप॑तिः । गृ॒हप॑ति॒रावि॑न्नः । गृ॒हप॑ति॒रिति॑ गृ॒ह-प॒तिः॒ । आवि॑न्न॒ इन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ वृ॒द्धश्र॑वाः । वृ॒द्धश्र॑वा॒ आवि॑न्नः । वृ॒द्धश्र॑वा॒ इति॑ वृ॒द्ध-श्र॒वाः॒ । आवि॑न्न पू॒षा । पू॒षा वि॒श्ववे॑दाः । वि॒श्ववे॑दा॒ आवि॑न्नौ । वि॒श्ववे॑दा॒ इति॑ वि॒श्व-वे॒दाः॒ । आवि॑न्नौ मि॒त्रावरु॑णौ । मि॒त्रावरु॑णावृता॒वृधौ᳚ । मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा-वरु॑णौ । ऋ॒ता॒वृधा॒वावि॑न्ने । ऋ॒ता॒वृधा॒वित्यृ॑त-वृधौ᳚ । आवि॑न्ने॒ द्यावा॑पृथि॒वी । आवि॑न्ने॒ इत्यावि॑न्ने । द्यावा॑पृथि॒वी धृ॒तव्र॑ते । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा॑-पृ॒थि॒वी । धृ॒तव्र॑ते॒ आवि॑न्ना । धृ॒तव्र॑ते॒ इति॑ धृ॒त-व्र॒ते॒ । आवि॑न्ना दे॒वी । दे॒व्यदि॑तिः । अदि॑तिर्विश्वरू॒पी । वि॒श्व॒रू॒प्यावि॑न्नः । वि॒श्व॒रू॒पीति॑ विश्व-रू॒पी । आवि॑न्नो॒ऽयम् । अ॒यम॒सौ । अ॒सावा॑मुष्याय॒णः । आ॒मु॒ष्या॒य॒णो᳚ऽस्याम् । अ॒स्याँव्वि॒शि । वि॒श्य॑स्मिन् । अ॒स्मिन्रा॒ष्ट्रे । रा॒ष्ट्रे म॑ह॒ते । म॒ह॒ते ख्ष॒त्राय॑ । ख्ष॒त्राय॑ मह॒ते । म॒ह॒त आधि॑पत्याय । आधि॑पत्याय मह॒ते । आधि॑पत्या॒येत्याधि॑-प॒त्या॒य॒ । म॒ह॒ते जान॑राज्याय । जान॑राज्यायै॒षः । जान॑राज्या॒येति॒ जान॑-रा॒ज्या॒य॒ । ए॒ष वः॑ । वो॒ भ॒र॒ताः॒ । भ॒र॒ता॒ राजा᳚ । राजा॒ सोमः॑ । सोमो॒ऽस्माक᳚म् । अ॒स्माक॑म्ब्राह्म॒णाना᳚म् । ब्रा॒ह्म॒णाना॒ꣳ॒ राजा᳚ । राजेन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य॒ वज्रः॑ । (22)
वज्रो॑ऽसि । अ॒सि॒ वार्त्र॑घ्नः । वार्त्र॑घ्न॒स्त्वया᳚ । वार्त्र॑घ्न॒ इति॒ वार्त्र॑-घ्नः॒ । त्वया॒यम् । अ॒यँव्वृ॒त्रम् । वृ॒त्रँव्व॑ध्यात् । व॒ध्या॒च्छ॒त्रु॒बाध॑नाः । श॒त्रु॒बाध॑नास्स्थ । श॒त्रु॒बाध॑ना॒ इति॑ शत्रु-बाध॑नाः । स्थ॒ पा॒त । पा॒त मा᳚ । मा॒ प्र॒त्यञ्च᳚म् । प्र॒त्यञ्च॑म्पात । पा॒त मा᳚ । मा॒ ति॒र्यञ्च᳚म् । ति॒र्यञ्च॑म॒न्वञ्च᳚म् । अ॒न्वञ्च॑म्मा । मा॒ पा॒त॒ । पा॒त॒ दि॒ग्भ्यः । दि॒ग्भो मा᳚ । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । मा॒ पा॒त॒ । पा॒त॒ विश्वा᳚भ्यः । विश्वा᳚भ्यो मा । मा॒ ना॒ष्ट्राभ्यः॑ । ना॒ष्ट्राभ्य॑ पात । पा॒त॒ हिर॑ण्यवर्णौ । हिर॑ण्यवर्णावु॒षसा᳚म् । हिर॑ण्यवर्णा॒विति॒ हिर॑ण्य-व॒र्णौ॒ । उ॒षसाँ᳚व्विरो॒के । वि॒रो॒केय॑स्स्थूणौ । वि॒रो॒क इति॑ वि-रो॒के । अय॑स्स्थूणा॒वुदि॑तौ । अय॑स्स्थूणा॒वित्ययः॑-स्थू॒णौ॒ । उदि॑तौ॒ सूर्य॑स्य । उदि॑ता॒वित्युत्- इ॒तौ॒ । सूर्य॒स्या । आरो॑हतम् । रो॒ह॒तँ॒व्व॒रु॒ण॒ । व॒रु॒ण॒ मि॒त्र॒ । मि॒त्र॒ गर्त᳚म् । गर्त॒न्ततः॑ । तत॑श्चख्षाथाम् । च॒ख्षा॒था॒मदि॑तिम् । अदि॑ति॒न्दिति᳚म् । दिति॑ञ्च । चेति॑ च (23) ॥12॥
स॒मिध॒मा । स॒मिध॒मिति॑ सम्-इध᳚म् । आति॑ष्ठ । ति॒ष्ठ॒ गा॒य॒त्री । गा॒य॒त्री त्वा᳚ । त्वा॒ छन्द॑साम् । छन्द॑सामवतु । अ॒व॒तु॒ त्रि॒वृत् । त्रि॒वृथ्सॊ॒ मः॑ । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । स्तोमो॑ रथन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रꣳ साम॑ । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम्-त॒रम् । सामा॒ग्निः । अ॒ग्निर्दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ द्रवि॑णम् । द्रवि॑णमु॒ग्राम् । उ॒ग्रा मा । आति॑ष्ठ । ति॒ष्ठ॒त्रि॒ष्टुप् । त्रि॒ष्टुप्त्वा᳚ । त्वा॒ छन्द॑साम् । छन्द॑सामवतु । अ॒व॒तु॒ प॒ञ्च॒द॒शः । प॒ञ्च॒द॒शस्स्तोमः॑ । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । स्तोमो॑ बृ॒हत् । बृ॒हथ्साम॑ । सामेन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता᳚ ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रन्द्रवि॑णम् । द्रवि॑णँव्वि॒राज᳚म् । वि॒राज॒मा । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । आति॑ष्ठ । ति॒ष्ठ॒ जग॑ती । जग॑ती त्वा । त्वा॒ छन्द॑साम् । छन्द॑सामवतु । अ॒व॒तु॒ स॒प्त॒द॒शः । स॒प्त॒द॒शस्स्तोमः॑ । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । स्तोमो॑वैरू॒पम् । वै॒रू॒पꣳ साम॑ । साम॑ म॒रुतः॑ । म॒रुतो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ विट् । विड्द्रवि॑णम् । द्रवि॑ण॒मुदी॑चीम् । उदी॑ची॒ मा । आ ति॑ष्ठ । ति॒ष्ठा॒नु॒ष्टुप् । अ॒नु॒ष्टुप्त्वा᳚ । अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु-स्तुप् । त्वा॒ञ्छन्द॑साम् । (24)
छन्द॑सामवतु । अ॒व॒त्वे॒क॒वि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शस्स्तोमः॑ । ए॒कवि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । स्तो॒मो॑ वैरा॒जम् । वै॒रा॒जꣳ साम॑ । साम॑ मि॒त्रावरु॑णौ । मि॒त्रावरु॑णौ दे॒वता᳚ । मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा-वरु॑णौ । दे॒वता॒ बल᳚म् । बल॒न्द्रवि॑णम् । द्रवि॑णमू॒र्ध्वाम् । ऊ॒र्ध्वा मा । आ ति॑ष्ठ । ति॒ष्ठ॒ प॒ङ्क्तिः । प॒ङ्क्तिस्त्वा᳚ । त्वा॒ छन्द॑साम् । छन्द॑सामवतु । अ॒व॒तु॒ त्रि॒ण॒व॒त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शौ । त्रि॒ण॒व॒त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शौ स्तोमौ᳚ । त्रि॒ण॒व॒त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शाविति॑ त्रिणव-त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳशौ । स्तोमौ॑ शाक्वररैव॒ते । शा॒क्व॒र॒रै॒वते साम॑नी । शा॒क्व॒र॒रै॒व॒ते इति॑ शाक्वर-रै॒व॒ते । साम॑नी॒ बृह॒स्पतिः॑ । साम॑नी॒ इति॒ साम॑नी । बृह॒स्पति॑र्दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ वर्चः॑ । वर्चो॒ द्रवि॑णम् । द्रवि॑णमी॒दृङ् । ई॒दृङ्च॑ । चा॒न्या॒दृङ् । अ॒न्या॒दृङ्च॑ । चै॒ता॒दृङ् । ए॒ता॒दृङ्च॑ । च॒ प्र॒ति॒दृङ् । प्र॒ति॒दृङ्च॑ । प्र॒ति॒दृङ्ङिति॑ प्र॑ति-दृङ् । च॒ मि॒तः । मि॒तश्च॑ । च॒ सम्मि॑तः । सम्मि॑तश्च । सम्मि॑त॒ इति॒ सम्-मि॒तः॒ । च॒ सभ॑राः । सभ॑रा॒ इति॒ स-भ॒राः॒ ॥ शु॒क्रज्यो॑तिश्च । शु॒क्रज्यो॑ति॒रिति॑ शु॒क्र-ज्यो॒तिः॒ । च॒ चि॒त्रज्यो॑तिः । चि॒त्रज्यो॑तिश्च । चि॒त्रज्यो॑ति॒रिति॑ चि॒त्र-ज्यो॒तिः॒ । च॒ स॒त्यज्यो॑तिः । स॒त्यज्यो॑तिश्च । स॒त्यज्यो॑ति॒रिति॑ स॒त्य-ज्यो॒तिः॒ । च॒ ज्योति॑ष्मान् । ज्योति॑ष्माꣳश्च । च॒ स॒त्यः । स॒त्यश्च॑ । च॒र्त॒पाः । ऋ॒त॒पाश्च॑ । ऋ॒त॒पा इत्यृ॑त-पाः । चात्यꣳ॑ हाः । (25)
अत्यꣳ॑हा॒ इत्यति॑ अ॒ꣳ॒हाः॒ ॥ अ॒ग्नये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सोमा॑य । सोमा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ सवि॒त्रे । स॒वि॒त्रे स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै । सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ पू॒ष्णे । पू॒ष्णे स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ बृहस्प॑तये । बृ॒हस्पत॑ये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ घोषा॑य । घोषा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ श्लोका॑य । श्लोका॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहाꣳशा॑य । अꣳशा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ भगा॑य । भगा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ ख्षेत्र॑स्य। ख्षेत्र॑स्य॒ पत॑ये । पत॑ये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ पृथि॒व्यै । पृ॒थि॒व्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॒न्तरि॑ख्षाय । अ॒न्तरि॑ख्षाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ दि॒वे । दि॒वे स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सूर्या॑य । सूर्या॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ च॒न्द्रम॑से । च॒न्द्रम॑से॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नख्ष॑त्रेभ्यः । नख्ष॑त्रेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒द्भ्यः । अ॒द्भ्यस्स्वाहा᳚ । अ॒द्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । स्वाहौष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्य॒स्स्वाहा᳚ । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । स्वाहा॒ वन॒स्पति॑भ्यः॒ । वन॒स्पति॑भ्य॒स्स्वाहा᳚ । वन॒स्पति॑भ्य इति॒ वन॒स्पति॑-भ्यः॒ । स्वाहा॑ चराच॒रेभ्यः॑ । च॒रा॒च॒रेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ परिप्ल॒वेभ्यः॑ । प॒रि॒प्ल॒वेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । प॒रि॒प्ल॒वेभ्य॒ इति॑ परि-प्ल॒वेभ्यः॑ । स्वाहा॑ सरीसृ॒पेभ्यः॑ । स॒री॒सृ॒पेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (26) ॥
सोम॑स्य॒ त्विषिः॑ । त्विषि॑रसि । अ॒सि॒ तव॑ । तवे॑व । इ॒व॒ मे॒ । मे॒ त्विषिः॑ । त्विषि॑र्भूयात् । भू॒या॒द॒मृत᳚म् । अ॒मृत॑मसि । अ॒सि॒ मृ॒त्योः । मृ॒त्योर्मा᳚ । मा॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ दि॒द्योत् । दि॒द्योन्मा᳚ । मा॒ पा॒हि॒ । पा॒ह्यवे᳚ष्टाः । अवे᳚ष्टा दन्द॒शूकाः᳚ । अवे᳚ष्टा॒ इत्यव॑-इ॒ष्टाः॒ । द॒न्द॒शूका॒ निर॑स्तम् । निर॑स्त॒न्नमु॑चेः । निर॑स्त॒मिति॒ निः-अ॒स्त॒म् । नमु॑चे॒श्शिरः॑ । शिर॒ इति॒ शिरः॑ ॥ सोमो॒ राजा᳚ । राजा॒ वरु॑णः । वरु॑णो दे॒वाः । दे॒वा ध॑र्म॒सुवः॑ । ध॒र्म॒सुव॑श्च । ध॒र्म॒सुव॒ इति॑ धर्म-सुवः॑ । च॒ ये । य इति॒ ये ॥ ते ते᳚ । ते॒ वाच᳚म् । वाच॑ꣳ सुवन्ताम् । सु॒व॒न्ता॒न्ते । ते ते᳚ । ते॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णꣳ सु॑वन्ताम् । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । सु॒व॒न्ता॒न्ते । ते ते᳚ । ते॒ चख्षुः॑ । चख्षु॑स्सुवन्ताम् । सु॒व॒न्ता॒न्ते । ते ते᳚ । ते॒ श्रोत्र᳚म् । श्रोत्रꣳ॑ सुवन्ताम् । सु॒व॒न्ता॒ꣳ॒ सोम॑स्य । सोम॑स्य त्वा । त्वा॒ द्यु॒म्नेन॑ । द्यु॒म्नेना॒भि । अ॒भिषि॑ञ्चामि । सि॒ञ्चा॒म्य॒ग्नेः । अ॒ग्ने स्तेज॑सा । (27)
तेज॑सा॒ सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य॒ वर्च॑सा । वर्च॒सेन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्येन्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॑ मि॒त्रावरु॑णयोः । मि॒त्रावरु॑णयोर्वी॒र्ये॑ण । मि॒त्रावरु॑णयो॒रिति॑ मि॒त्रा-वरु॑णयोः । वी॒र्ये॑ण म॒रुता᳚म् । म॒रुता॒मोज॑सा । ओज॑सा ख्ष॒त्राणा᳚म् । ख्ष॒त्राणा᳚ङ्ख्ष॒त्रप॑तिः । ख्ष॒त्रप॑तिरसि । ख्ष॒त्रप॑ति॒रिति॑ ख्ष॒त्र-प॒तिः॒ । अ॒स्यति॑ । अति॑ दि॒वः । दि॒वस्पा॑हि । पा॒हि॒ स॒माव॑वृत्रन्न् । स॒माव॑वृत्रन्नध॒राक् । स॒माव॑वृत्र॒न्निति॑ सम्-आव॑वृत्रन्न् । अ॒ध॒रागुदी॑चीः । उदी॑ची॒रहि᳚म् । अहि॑म्बु॒ध्निय᳚म् । बु॒ध्निय॒मनु॑ । अनु॑ स॒ञ्चर॑न्तीः । स॒ञ्चर॑न्ती॒स्ताः । स॒ञ्चर॑न्ती॒रिति॑ सम्-चर॑न्तीः । ता पर्व॑तस्य । पर्व॑तस्य वृष॒भस्य॑ । वृ॒ष॒भस्य॑ पृ॒ष्ठे । पृ॒ष्ठे नावः॑ । नाव॑श्चरन्ति । च॒र॒न्ति॒ स्व॒सिचः॑ । स्व॒सिच॑ इया॒नाः । स्व॒सिच॒ इति॑ स्व-सिचः॑ । इ॒या॒ना इती॑या॒नाः ॥ रुद्र॒ यत् । यत्ते᳚ । ते॒ क्रयि॑ । क्रयी॒ पर᳚म् । पर॒न्नाम॑ । नाम॒ तस्मै᳚ । तस्मै॑ हु॒तम् । हु॒तम॑सि । अ॒सि॒ य॒मेष्ट᳚म् । य॒मेष्ट॑मसि । य॒मेष्ट॒मिति॑ य॒म-इ॒ष्ट॒म् । अ॒सीत्य॑सि ॥ प्रजा॑पते॒ न । प्रजा॑पत॒ इति॒ प्रजा᳚-प॒ते॒ । न त्वत् । त्वदे॒तानि। ए॒तान्य॒न्यः । अ॒न्यो विश्वा᳚ । विश्वा॑ जा॒तानि॑ । जा॒तानि॒ परि॑ । परि॒ ता । ता ब॑भूव । ब॒भू॒वेति॑ बभूव ॥ यत्का॑मास्ते । यत्का॑मा॒ इति॒ यत्-का॒माः॒ । ते॒ जु॒हु॒मः । जु॒हु॒मस्तत् । तन्नः॑ । नो॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्तु॒ व॒यम् । व॒यं स्या॑म । स्या॒म॒ पत॑यः । पत॑यो रयी॒णाम् । र॒यी॒णामिति॑ रयी॒णाम् । (28) ॥14॥
इन्द्र॑स्य॒ वज्रः॑ । वज्रो॑ऽसि । अ॒सि॒ वार्त्र॑घ्नः । वार्त्र॑घ्न॒स्त्वया᳚ । वार्त्र॑घ्न॒ इति॒ वार्त्र॑-घ्नः॒ । त्वया॒ यम् । अ॒यँव्वृ॒त्रम् । वृ॒त्रँव्व॑ध्यात् । व॒ध्या॒न्मि॒त्रावरु॑णयोः । मि॒त्रावरु॑णयोस्त्वा । मि॒त्रावरु॑णयो॒रिति॑ मि॒त्रा-वरु॑णयोः । त्वा॒ प्र॒शा॒स्त्रोः । प्र॒शा॒स्त्रो प्र॒शिषाः᳚ । प्र॒शा॒स्त्रोरिति॑ प्र-शा॒स्त्रोः । प्र॒शिषा॑ युनज्मि । प्र॒शिषेति॑ प्र-शिषा᳚। यु॒न॒ज्मि॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ योगे॑न । योगे॑न॒ विष्णोः᳚ । विष्णो॒ क्रमः॑ । क्रमो॑ऽसि। अ॒सि॒ विष्णोः᳚ । विष्णोः᳚ क्रा॒न्तम् । क्रा॒न्तम॑सि । अ॒सि॒ विष्णोः᳚ । विष्णो॒र्विक्रा᳚न्तम् । विक्रा᳚न्तमसि । विक्रा᳚न्त॒मिति॒ वि-क्रा॒न्त॒म् । अ॒सि॒ म॒रुता᳚म् । म॒रुता᳚म्प्रस॒वे । प्र॒स॒वे जे॑षम् । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । जे॒ष॒मा॒प्तम् । आ॒प्तम्मनः॑ । मन॒ स्सम् । सम॒हम् । अ॒हमि॑न्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण । वी॒र्ये॑ण पशू॒नाम् । प॒शू॒नाम्म॒न्युः । म॒न्युर॑सि । अ॒सि॒ तव॑ । तवे॑व । इ॒व॒ मे॒ । मे॒ म॒न्युः । म॒न्युर्भू॑यात् । भू॒या॒न्नमः॑ । नमो॑ मा॒त्रे । मा॒त्रे पृ॑थि॒व्यै । पृ॒थि॒व्यै मा । मा हम् । अ॒हम्मा॒तर᳚म् । मा॒तर॑म्पृथि॒वीम् । पृ॒थि॒वीꣳ हिꣳ॑सिषम् । हि॒ꣳ॒सि॒ष॒म्मा । मा माम् । (29)
माम्मा॒ता । मा॒ता पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒वी हिꣳ॑सीत् । हि॒ꣳ॒सी॒दिय॑त् । इय॑दसि । अ॒स्यायुः॑ । आयु॑रसि । अ॒स्यायुः॑ । आयु॑र्मे । मे॒ धे॒हि॒ । धे॒ह्यूर्क् । ऊर्ग॑सि । अ॒स्यूर्ज᳚म् । ऊर्ज॑म्मे । मे॒ धे॒हि॒ । धे॒हि॒ युङ् । युङ्ङ॑सि॑ । अ॒सि॒ वर्चः॑ । वर्चो॑ऽसि । अ॒सि॒ वर्चः॑ । वर्चो॒ मयि॑ । मयि॑ धेहि । धे॒ह्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ गृ॒हप॑तये । गृ॒हप॑तये॒ स्वाहा᳚ । गृ॒हप॑तय॒ इति॑ गृ॒ह-प॒त॒ये॒ । स्वाहा॒ सोमा॑य । सोमा॑य॒ वन॒स्पत॑ये । व॒न॒स्पत॑ये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य॒ बला॑य । बला॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ म॒रुता᳚म् । म॒रुता॒मोज॑से । ओज॑से॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ ह॒ꣳ॒सः । ह॒ꣳ॒सश्शु॑चि॒षत्ः । शु॒चि॒षद्वसुः॑ । शु॒चि॒षदिति॑ शुचि-सत् । वसु॑रन्तरिख्ष॒सत् । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒सद्धोता᳚ । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒सदित्य॑न्तरिख्ष-सत् । होता॑वेदि॒षत् । वे॒दि॒षदति॑थिः । वे॒दि॒षदिति॑ वेदि-सत् । अति॑थिर्दुरोण॒सत् । दु॒रो॒ण॒सदिति॑ दुरोण-सत् ॥ नृ॒षद्व॑र॒ सत् । नृ॒षदिति॑ नृ-सत् । व॒र॒सदृ॑त॒ सत् । व॒र॒सदिति॑ वर-सत् । ऋ॒त॒सद्व्यो॑म॒सत् । ऋ॒त॒सदित्यृ॑त-सत् । व्यो॒म॒सद॒ब्जाः । व्यो॒म॒सदिति॑ व्योम-सत् । अ॒ब्जा गो॒जाः । अ॒ब्जा इत्य॑प्-जाः । गो॒जा ऋ॑त॒जाः । गो॒जा इति॑ गो-जाः । ऋ॒त॒जा अ॑द्रि॒जाः । ऋ॒त॒जा इत्यृ॑त-जाः । अ॒द्रि॒जा ऋ॒तम् । अ॒द्रि॒जा इत्य॑द्रि-जाः । ऋ॒तम्बृ॒हत् । बृ॒हदिति॑ बृ॒हत् (30) ॥15॥
मि॒त्रो॑ऽसि । अ॒सि॒ वरु॑णः । वरु॑णोऽसि । अ॒सि॒ सम् । सम॒हम् । अ॒हँव्विश्वैः᳚ । विश्वै᳚र्दे॒वैः । दे॒वैः ख्ष॒त्रस्य॑ । ख्ष॒त्रस्य॒ नाभिः॑ । नाभि॑रसि । अ॒सि॒ ख्ष॒त्रस्य॑ । ख्ष॒त्रस्य॒ योनिः॑ । योनि॑रसि । अ॒सि॒ स्यो॒नाम् । स्यो॒ना मा । आसी॑द । सी॒द॒ सु॒षदा᳚म् । सु॒षदा॒मा । सु॒षदा॒मिति॑ सु-सदा᳚म् । आ सी॑द । सी॒द॒ मा । मा त्वा᳚ । त्वा॒ हि॒ꣳ॒सी॒त् । हि॒ꣳ॒सी॒न्मा । मा मा᳚ । मा॒ हि॒ꣳ॒सी॒त्॒ । हि॒ꣳ॒सी॒न्नि । निष॑साद । स॒सा॒द॒ धृ॒तव्र॑तः । धृ॒तव्र॑तो॒ वरु॑णः । धृ॒तव्र॑त॒ इति॑ धृ॒त-व्र॒तः॒ । वरु॑ण प॒स्त्या॑सु । प॒स्त्या᳚स्वा । आ साम्रा᳚ज्याय । साम्रा᳚ज्याय सु॒क॑तुः । साम्रा᳚ज्या॒येति॒ साम्-रा॒ज्या॒य॒ । सु॒क्रतु॒र्ब्रह्मा3न् । सु॒क्रतु॒रिति॑ सु-क्रतुः॑ । ब्रह्मा3न्त्वम् । त्वꣳ रा॑जन् । रा॒ज॒न्ब्र॒ह्मा । ब्र॒ह्मासि॑ । अ॒सि॒ स॒वि॒ता । स॒वि॒ताऽसि॑ । अ॒सि॒ स॒त्यस॑वः । स॒त्यस॑वो॒ ब्रह्मा3न् । स॒त्यस॑व॒ इति॑ स॒त्य-स॒वः॒ । ब्रह्मा3न्त्वम् । त्वꣳ रा॑जन्न् । रा॒ज॒न्ब्र॒ह्मा । ब्र॒ह्मासि॑ । अ॒सीन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ऽसि । अ॒सि॒ स॒त्यौजाः᳚ । स॒त्यौजा॒ ब्रह्मा3न् । स॒त्यौजा॒ इति॑ स॒त्य-ओ॒जाः॒। (31)
। ब्रह्मा3न्त्वम् । त्वꣳ रा॑जन्न् । रा॒ज॒न्ब्र॒ह्मा । ब्र॒ह्मासि॑ । अ॒सि॒ मि॒त्रः । मि॒त्रो॑ऽसि । अ॒सि॒ सु॒शेवः॑ । सु॒शेवो॒ ब्रह्मा3न्न् । सु॒शेव॒ इति॑ सु-शेवः॑ । ब्रह्मा3न्त्वम् । त्वꣳ रा॑जन् । रा॒ज॒न्ब्र॒ह्मा । ब्र॒ह्मासि॑ । अ॒सि॒ वरु॑णः । वरु॑णोऽसि । अ॒सि॒ स॒त्यध॑र्मा । स॒त्यध॒र्मेन्द्र॑स्य । स॒त्यध॒र्मेति॑ स॒त्य-ध॒र्मा॒ । इन्द्र॑स्य॒ वज्रः॑ । वज्रो॑ऽसि । अ॒सि॒ वार्त्र॑घ्नः । वार्त्र॑घ्न॒स्तेन॑ । वार्त्र॑घ्न॒ इति॒ वार्त्र॑-घ्नः॒ । तेन॑ मे । मे॒ र॒ध्य॒ । र॒ध्य॒ दिशः॑ । दिशो॒ऽभि । अ॒भ्य॑यम् । अ॒यꣳ राजा᳚ । राजा॑भूत् । अ॒भू॒थ्सु॒श्लो॒का(4) म् । सु॒श्लो॒का(4) ं सुम॑ङ्ग॒ला(4) म् । सुश्लो॒का(4) म् इति॒ सु-श्लो॒का (4) म् । सुम॑ङ्ग॒ला (4) ं सत्य॑राजा3 । सुम॑ङ्ग॒ला (4) म् इति॒ सु- म॒ङ्ग॒ला (4) म् । सत्य॑रा॒जा3निति॒ सत्य-रा॒जा (3) न् ॥ अ॒पान्नप्त्रे᳚ । नप्त्रे॒ स्वाहा᳚ । स्वाहो॒र्जः । ऊ॒र्जो नप्त्रे᳚ । नप्त्रे॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ गृ॒हप॑तये । गृ॒हप॑तये॒ स्वाहा᳚ । गृ॒हप॑तय॒ इति॑ गृ॒ह-प॒त॒ये॒ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (32) ॥
आ॒ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पति। व॒प॒ति॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒न्दख्षि॑णा । दख्षि॑णा सारस्व॒तम् । सा॒र॒स्व॒तञ्च॒रुम् । च॒रुँव्व॑थ्सत॒री । व॒थ्स॒त॒री दख्षि॑णा । दख्षि॑णा सावि॒त्रम् । सा॒वि॒त्रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपालमुपध्व॒स्तः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । उ॒प॒ध्व॒स्तो दख्षि॑णा । उ॒प॒ध्व॒स्त इत्यु॑प-ध्व॒स्तः । दख्षि॑णा पौ॒ष्णम् । पौ॒ष्णञ्च॒रुम् । च॒रुं श्या॒मः । श्या॒मो दख्षि॑णा । दख्षि॑णा बार्र्हस्प॒त्यम् । बा॒र्॒र्ह॒स्प॒त्यञ्च॒रुम् । च॒रुꣳ शि॑तिपृ॒ष्ठः । शि॒ति॒पृ॒ष्ठो दख्षि॑णा । शि॒ति॒पृ॒ष्ठ इति॑ शिति-पृ॒ष्ठः । दख्षि॑णै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपालमृष॒भः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । ऋ॒ष॒भो दख्षि॑णा । दख्षि॑णा वारु॒णम् । वा॒रु॒णन्दश॑कपालम् । दश॑कपालम्म॒हानि॑रष्टः । दश॑कपाल॒मिति॒ दश॑-क॒पा॒ल॒म् । म॒हानि॑रष्टो॒ दख्षि॑णा । म॒हानि॑रष्ट॒ इति॑ म॒हा- नि॒र॒ष्टः॒ । दख्षि॑णा सौ॒म्यम् । सौ॒म्यञ्च॒रुम् । च॒रुम्ब॒भ्रुः । ब॒भ्रुर्दख्षि॑णा । दख्षि॑णा त्वा॒ष्ट्रम् । त्वा॒ष्ट्रम॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पालꣳ शु॒ण्ठः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा- क॒पा॒ल॒म् । शु॒ण्ठो दख्षि॑णा । दख्षि॑णा वैष्ण॒वम् । वै॒ष्ण॒वन्त्रि॑कपा॒लम् । त्रि॒क॒पा॒लँव्वा॑म॒नः । त्रि॒क॒पा॒लमिति॑ त्रि-क॒पा॒लम् । वा॒म॒नो दख्षि॑णा । दख्षि॒णेति॒ दख्षि॑णा (33) ॥17॥
स॒द्यो दी᳚ख्षयन्ति । दी॒ख्ष॒य॒न्ति॒ स॒द्यः । स॒द्यस्सोम᳚म् । सोम॑ङ्क्रीणन्ति । क्री॒ण॒न्ति॒ पु॒ण्ड॒रि॒स्र॒जाम् । पु॒ण्ड॒रि॒स्र॒जाम्प्र । प्रय॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ द॒शभिः॑ । द॒शभि॑र्वथ्सत॒रैः । द॒शभि॒रिति॑ द॒श-भिः॒ । व॒थ्स॒त॒रैस्सोम᳚म् । सोम॑ङ्क्रीणाति । क्री॒णा॒ति॒ द॒श॒पेयः॑ । द॒श॒पेयो॑ भवति । द॒श॒पेय॒ इति॑ दश-पेयः॑ । भ॒व॒ति॒ श॒तम् । श॒तम्ब्रा᳚ह्म॒णाः । ब्रा॒ह्म॒णा पि॑बन्ति । पि॒ब॒न्ति॒ स॒प्त॒द॒शम् । स॒प्त॒द॒शं स्तो॒त्रम् । स॒प्त॒द॒शमिति॑ सप्त-द॒शम् । स्तो॒त्रम्भ॑वति । भ॒व॒ति॒ प्रा॒का॒शौ । प्रा॒का॒शाव॑ध्व॒र्यवे᳚ । अ॒ध्व॒र्यवे॑ ददाति । द॒दा॒ति॒ स्रज᳚म् । स्रज॑मुद्गा॒त्रे । उ॒द्गा॒त्रे रु॒क्मम् । उ॒द्गा॒त्र इत्यु॑त्-गा॒त्रे । रु॒क्मꣳ होत्रे᳚ । होत्रेऽश्व᳚म् । अश्व॑म्प्रस्तोतृ प्रतिह॒र्तृभ्या᳚म् । प्र॒स्तो॒तृ॒ प्र॒ति॒ह॒र्तृभ्या॒न्द्वाद॑श । प्र॒स्तो॒तृ॒प्र॒ति॒ह॒र्तृभ्या॒मिति॑ प्रस्तोतृ- प्रतिह॒र्तृ-भ्या॒म् । द्वाद॑श पष्ठौ॒हीः । प॒ष्ठौ॒हीर्ब्र॒ह्मणे᳚ । ब्र॒ह्मणे॑ व॒शाम् । व॒शाम्मै᳚त्रावरु॒णाय॑ । मै॒त्रा॒व॒रु॒णाय॑ ऋष॒भम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णायेति॑ मैत्रा-व॒रु॒णाय॑ । ऋ॒ष॒भम्ब्रा᳚ह्मणाच्छ॒ꣳ॒सिने᳚ । ब्रा॒ह्म॒णा॒च्छ॒ꣳ॒सिने॒ वास॑सी । वास॑सी नेष्टापो॒तृभ्या᳚म् । वास॑सी॒ इति॒ वास॑सी । ने॒ष्टा॒पो॒तृभ्या॒ꣳ॒ स्थूरि॑ । ने॒ष्टा॒-पो॒तृभ्या॒मिति॑ नेष्टापो॒तृ-भ्या॒म् । स्थूरि॑ यवाचि॒तम् । य॒वा॒चि॒तम॑च्छावा॒काय॑ । य॒वा॒चि॒तमिति॑ यव-आ॒चि॒तम् । अ॒च्छा॒वा॒काया॑ऽन॒ड्वाह᳚म् । अ॒न॒ड्वाह॑म॒ग्नीधे᳚ । अ॒ग्नीधे॑ भार्ग॒वः । अ॒ग्नीध॒ इत्य॑ग्नि-इधे᳚ । भा॒र्ग॒वो होता᳚ । होता॑ भवति । भ॒व॒ति॒ श्रा॒य॒न्तीय᳚म् । श्रा॒य॒न्तीय॑म्ब्रह्मसा॒मम् । ब्र॒ह्म॒सा॒मम्भ॑वति । ब्र॒ह्म॒सा॒ममिति॑ ब्रह्म-सा॒मम् । भ॒व॒ति॒ वा॒र॒व॒न्तीय᳚म् । वा॒र॒व॒न्तीय॑मग्निष्टोमसा॒मम् । वा॒र॒व॒न्तीय॒मिति॑ वार-व॒न्तीय᳚म् । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म॒सा॒मꣳ सा॑रस्व॒तीः । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म॒सा॒ममित्य॑ग्निष्टोम-सा॒मम् । सा॒र॒स्व॒तीर॒पः । अ॒पो गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒तीति॑ गृह्णाति (34) ॥
आ॒ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒न्दख्षि॑णा । दख्षि॑णै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपालमृष॒भः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । ऋ॒ष॒भो दख्षि॑णा । दख्षि॑णा वैश्वदे॒वम् । वै॒श्व॒दे॒वञ्च॒रुम् । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । च॒रुम्पि॒शङ्गी᳚ । पि॒शङ्गी॑ पष्ठौ॒ही । प॒ष्ठौ॒ही दख्षि॑णा । दख्षि॑णा मैत्रावरु॒णीम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णीमा॒मिख्षा᳚म् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णीमिति॑ मैत्रा-व॒रु॒णीम् । आ॒मिख्षाँ᳚व्व॒शा । व॒शा दख्षि॑णा । दख्षि॑णा बार्र्हस्प॒त्यम् । बा॒र्॒र्ह॒स्प॒त्यञ्च॒रुम् । च॒रुꣳशि॑तिपृ॒ष्ठः । शि॒ति॒पृ॒ष्ठो दख्षि॑णा । शि॒ति॒पृ॒ष्ठ इति॑ शिति-पृ॒ष्ठः । दख्षि॑णादि॒त्याम् । आ॒दि॒त्याम्म॒ल्॒?हाम् । म॒ल्॒?हाङ्ग॒र्भिणी᳚ । ग॒र्भिणी॒ मा । आ ल॑भते । ल॒भ॒ते॒ मा॒रु॒तीम् । मा॒रु॒तीम्पृश्नि᳚म् । पृश्नि॑म्पष्ठौ॒हीम् । प॒ष्ठौ॒हीम॒श्विभ्या᳚म् । अ॒श्विभ्या᳚म्पू॒ष्णे । अ॒श्विभ्या॒मित्य॒श्वि-भ्या॒म् । पू॒ष्णे पु॑रो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॒न्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपाल॒न्निः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ सर॑स्वते । सर॑स्वते सत्य॒वाचे᳚ । स॒त्य॒वाचे॑ च॒रुम् । स॒त्य॒वाच॒ इति॑ सत्य-वाचे᳚ । च॒रुꣳ स॑वि॒त्रे । स॒वि॒त्रे स॒त्यप्र॑सवाय । स॒त्यप्र॑सवाय पुरो॒डाश᳚म् । स॒त्यप्र॑सवा॒येति॑ स॒त्य-प्र॒स॒वा॒य॒ । पु॒रो॒डाश॒न्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपालन्तिसृध॒न्वम् । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । ति॒सृ॒ध॒न्वꣳ शु॑ष्कदृ॒तिः । ति॒सृ॒ध॒न्वमिति॑ तिसृ-ध॒न्वम् । शु॒ष्क॒दृ॒तिर्दख्षि॑णा । शु॒ष्क॒दृ॒तिरिति॑ शुष्क॒-दृ॒तिः । दख्षि॒णेति॒ दख्षि॑णा (35) ॥19॥
आ॒ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ सौ॒म्यम् । सौ॒म्यञ्च॒रुम् । च॒रुꣳ सा॑वि॒त्रम् । सा॒वि॒त्रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपालम्बार्र्हस्प॒त्यम् । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । बा॒र्॒र्ह॒स्प॒त्यञ्च॒रुम् । च॒रुन्त्वा॒ष्ट्रम् । त्वा॒ष्ट्रम॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पालँव्वैश्वान॒रम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । वै॒श्वा॒न॒रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपाल॒न्दख्षि॑णः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । दख्षि॑णो रथवाहनवा॒हः । र॒थ॒वा॒ह॒न॒वा॒हो दख्षि॑णा । र॒थ॒वा॒ह॒न॒वा॒ह इति॑ रथवाहन- वा॒हः । दख्षि॑णा सारस्व॒तम् । सा॒र॒स्व॒तञ्च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ पौ॒ष्णम् । पौ॒ष्णञ्च॒रुम् । च॒रुम्मै॒त्रम् । मै॒त्रञ्च॒रुम् । च॒रुँव्वा॑रु॒णम् । वा॒रु॒णञ्च॒रुम् । चरुङ्ख्षै᳚त्रप॒त्यम् । ख्षै॒त्र॒प॒त्यञ्च॒रुम् । ख्षै॒त्र॒प॒त्यमिति॑ ख्षैत्र-प॒त्यम् । च॒रुमा॑दि॒त्यम् । आ॒दि॒त्यञ्च॒रुम् । च॒रुमुत्त॑रः । उत्त॑रो रथवाहनवा॒हः । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रः॒ । र॒थ॒वा॒ह॒न॒वा॒हो दख्षि॑णा । र॒थ॒वा॒ह॒न॒वा॒ह इति॑ रथवाहन-वा॒हः । दख्षि॒णेति॒ दख्षि॑णा (36) ॥20॥
स्वा॒द्वीन्त्वा᳚ । त्वा॒ स्वा॒दुना᳚ । स्वा॒दुना॑ ती॒व्राम् । ती॒व्रान्ती॒व्रेण॑ । ती॒व्रेणा॒मृता᳚म् । अ॒मृता॑म॒मृते॑न । अ॒मृते॑न सृ॒जामि॑ । सृ॒जामि॒ सम् । सꣳ सोमे॑न । सोमे॑न॒ सोमः॑ । सोमो॑ऽसि । अ॒स्य॒श्विभ्या᳚म् । अ॒श्विभ्या᳚म्पच्यस्व । अ॒श्विभ्या॒मित्य॒श्वि-भ्या॒म् । प॒च्य॒स्व॒ सर॑स्वत्यै । सर॑स्वत्यै पच्यस्व । प॒च्य॒स्वेन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे᳚ । सु॒त्राम्णे॑ पच्यस्व । सु॒त्राम्ण॒ इति॑ सु-त्राम्णे᳚ । प॒च्य॒स्व॒ पु॒नातु॑ । पु॒नातु॑ ते । ते॒ प॒रि॒स्रुत᳚म् । प॒रि॒स्रुत॒ꣳ॒ सोम᳚म् । प॒रि॒स्रुत॒मिति॑ परि-स्रुत᳚म् । सोम॒ꣳ॒ सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य दुहि॒ता । दु॒हि॒तेति॑ दुहि॒ता ॥ वारे॑ण॒ शश्व॑ता । शश्व॑ता॒ तना᳚ । तनेति॒ तना᳚ ॥ वा॒यु पू॒तः । पू॒त प॒वित्रे॑ण । प॒वित्रे॑ण प्र॒त्यङ् । प्र॒त्यङ्सोमः॑ । सोमो॒ अति॑द्रुतः । अति॑द्रुत॒ इत्यति॑-द्रु॒तः॒ ॥इन्द्र॑स्य॒ युज्यः॑ । युज्य॒स्सखा᳚ । सखेति॒ सखा᳚ ॥कु॒विद॒ङ्ग । अ॒ङ्ग यव॑मन्तः । यव॑मन्तो॒ यव᳚म् । यव॑मन्त॒ इति॒ यव॑-म॒न्तः॒ । यव॑ञ्चित् । चि॒द्यथा᳚ । यथा॒ दान्ति॑ । दात्य॑नुपू॒र्वम् । अ॒नु॒पू॒र्वँव्वि॒यूय॑ । अ॒नु॒पू॒र्वमित्य॑नु-पू॒र्वम् । वि॒यूयेति॑ वि-यूय॑ ॥इ॒हेहै॑षाम् । इ॒हेहेती॒ह इ॒ह॒ । ए॒षा॒ङ्कृ॒णु॒त॒ । कृ॒णु॒त॒ भोज॑नानि । भोज॑नानि॒ ये । ये ब॒र्हिषः॑ । ब॒र्हिषो॒ नमो॑वृक्तिम् । नमो॑वृक्ति॒न्न । नमो॑वृक्ति॒मिति॒ नमः॑-वृ॒क्ति॒म् । न ज॒ग्मुः । ज॒ग्मुरिति॑ ज॒ग्मुः ॥ आ॒श्वि॒नन्धू॒म्रम् । धू॒म्रमा । आ ल॑भते । ल॒भ॒ते॒ सा॒र॒स्व॒तम् । सा॒र॒स्व॒तम्मे॒षम् । मे॒षमै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमृ॑ष॒भम् । ऋ॒ष॒भमै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ सा॒वि॒त्रम् । सा॒वि॒त्रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपालँव्वारु॒णम् । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । वा॒रु॒णन्दश॑कपालम् । दश॑कपाल॒ꣳ॒ सोम॑प्रतीकाः । दश॑कपाल॒मिति॒ दश॑-क॒पा॒ल॒म् । सोम॑प्रतीका पितरः । सोम॑प्रतीका॒ इति॒ सोम॑-प्र॒ती॒काः॒ । पि॒त॒र॒स्तृ॒प्णु॒त॒ । तृ॒प्णु॒त॒ वड॑बा । वड॑बा॒ दख्षि॑णा । दख्षि॒णेति॒ दख्षि॑णा (37) ॥21॥
अग्ना॑विष्णू॒ महि॑ । अग्ना॑विष्णू॒ इत्यग्ना᳚-वि॒ष्णू॒ । महि॒ तत् । तद्वा᳚म् । वा॒म्म॒हि॒त्वम् । म॒हि॒त्वँव्वी॒तम् । म॒हि॒त्वमिति॑ महि-त्वम् । वी॒तङ्घृ॒तस्य॑ । घृ॒तस्य॒ गुह्या॑नि । गुह्या॑नि॒ नाम॑ । नामेति॒ नाम॑ ॥ दमे॑दमे स॒प्त । दमे॑दम॒ इति॒ दमे᳚-द॒मे॒ । स॒प्त रत्ना᳚ । रत्ना॒ दधा॑ना । दधा॑ना॒ प्रति॑ । प्रति॑ वाम् । वा॒ञ्जि॒ह्वा । जि॒ह्वा घृ॒तम् । घृ॒तमा । आच॑रण्येत् । च॒र॒ण्ये॒दिति॑ चरण्येत् ॥ अग्ना॑विष्णू॒ महि॑ । अग्ना॑विष्णू॒ इत्यग्ना᳚-वि॒ष्णू॒ । महि॒ धाम॑ । धाम॑ प्रि॒यम् । प्रि॒यँव्वा᳚म् । वाँ॒व्वी॒थः । वी॒थो घृ॒तस्य॑ । घृ॒तस्य॒ गुह्या᳚ । गुह्या॑ जुषा॒णा । जु॒षा॒णेति॑ जुषा॒णा ॥ दमे॑दमे सुष्टु॒तीः । दमे॑दम॒ इति॒ दमे᳚-द॒मे॒ । सु॒ष्टु॒तीर्वा॑वृधा॒ना । सु॒ष्टु॒तीरिति॑ सु-स्तु॒तीः । वा॒वृ॒धा॒नाप्रति॑ । प्रति॑ वाम् । वा॒ञ्जि॒ह्वा । जि॒ह्वा घृ॒तम् । घृ॒तमुत् । उच्च॑रण्येत् । च॒र॒ण्ये॒दिति॑ चरण्येत् ॥ प्रणः॑ । नो॒ दे॒वी । दे॒वी सर॑स्वती । सर॑स्वती॒ वाजे॑भिः । वाजे॑भिर्वा॒जिनी॑वती । वा॒जिनी॑वती॒ति॑ वा॒जिनी᳚-व॒ती॒ ॥ धी॒नाम॑वि॒त्री । अ॒वि॒त्र्य॑वतु । अ॒व॒त्वित्य॑वतु ॥ आ नः॑ । नो॒ दि॒वः । दि॒वो बृ॑ह॒तः । बृ॒ह॒त पर्व॑तात् । (38)
पर्व॑ता॒दा । आ सर॑स्वती । सर॑स्वती यज॒ता । य॒ज॒ता ग॑न्तु । ग॒न्तु॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमिति॑ य॒ज्ञम् ॥ हव॑न्दे॒वी । दे॒वी जु॑जुषा॒णा । जु॒जु॒षा॒णा घृ॒ताची᳚ । घृ॒ताची॑ श॒ग्माम् । श॒ग्मान्नः॑ । नो॒ वाच᳚म् । वाच॑मुश॒ती । उ॒श॒तीं शृ॑णोतु । शृ॒णो॒त्विति॑ शृणोतु ॥बृह॑स्पते जु॒षस्व॑ । जु॒षस्व॑ नः । नो॒ ह॒व्यानि॑ । ह॒व्यानि॑ विश्वदेव्य । वि॒श्व॒दे॒व्येति॑ विश्व-दे॒व्य॒ ॥रास्व॒ रत्ना॑नि । रत्ना॑नि दा॒शुषे᳚ । दा॒शुष॒ इति॑ दा॒शुषे᳚ ॥ए॒वा पि॒त्रे । पि॒त्रे वि॒श्वदे॑वाय । वि॒श्वदे॑वाय॒ वृष्णे᳚ । वि॒श्वदे॑वा॒येति॑ वि॒श्व-दे॒वा॒य॒ । वृष्णे॑ य॒ज्ञैः । य॒ज्ञैर्वि॑धेम । वि॒धे॒म॒ नम॑सा । नम॑सा ह॒विर्भिः॑ । ह॒विर्भि॒रिति॑ ह॒विः-भिः॒ ॥ बृह॑स्पते सुप्र॒जाः । सु॒प्र॒जा वी॒रव॑न्तः । सु॒प्र॒जा इति॑ सु-प्र॒जाः । वी॒रव॑न्तो व॒यम् । वी॒रव॑न्त॒ इति॑ वी॒र-व॒न्तः॒ । व॒यं स्या॑म । स्या॒म॒ पत॑यः । पत॑यो रयी॒णाम् । र॒यी॒णामिति॑ रयी॒णाम् ॥बृह॑स्पते॒ अति॑ । अति॒ यत् । यद॒र्यः । अ॒र्यो अर्हा᳚त् । अर्हा᳚द्द्यु॒मत् । द्यु॒मद्वि॒भाति॑ । द्यु॒मदिति॑ द्यु-मत् । वि॒भाति॒ क्रतु॑मत् । वि॒भातीति॑ वि-भाति॑ । क्रतु॑म॒ज्जने॑षु । क्रतु॑म॒दिति॒ क्रतु॑-म॒त्॒ । जने॒ष्विति॒ जने॑षु ॥ यद्दी॒दय॑त् । दी॒दय॒च्छव॑सा । शव॑सर्तप्रजात । (39)
ऋ॒त॒प्र॒जा॒त॒तत् । ऋ॒त॒प्र॒जा॒तेत्यृ॑त-प्र॒जा॒त॒ । तद॒स्मासु॑ । अ॒स्मासु॒ द्रवि॑णम् । द्रवि॑णन्धेहि । धे॒हि॒ चि॒त्रम् । चि॒त्रमिति॑ चि॒त्रम् ॥आ नः॑ । नो॒ मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ घृ॒तैः । मि॒त्रा॒व॒रु॒णेति॑ मित्रा-व॒रु॒णा॒ । घृ॒तैर्गव्यू॑तिम् । गव्यू॑तिमुख्षतम् । उ॒ख्ष॒त॒मित्यु॑-ख्षतम् ॥ मध्वा॒ रजाꣳ॑सि । रजाꣳ॑सि सुक्रतू । सु॒क्र॒तू॒ इति॑ सु-क्र॒तू॒ ॥ प्रबा॒हवा᳚ । बा॒हवा॑ सिसृतम् । सि॒सृ॒त॒ञ्जी॒वसे᳚ । जी॒वसे॑ नः । न॒ आ । आ नः॑ । नो॒ गव्यू॑तिम् । गव्यू॑तिमुख्षतम् । उ॒ख्ष॒त॒ङ्घृ॒तेन॑ । घृ॒तेनेति॑ घृ॒तेन॑ ॥ आ नः॑ । नो॒ जने᳚ । जने᳚ श्रवयतम् । श्र॒व॒य॒तँ॒य्यु॒वा॒ना॒ । यु॒वा॒ना॒ श्रु॒तम् । श्रु॒तम्मे᳚ । मे॒ मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ हवा᳚ । मि॒त्रा॒व॒रु॒णेति॑ मित्रा-व॒रु॒णा॒ । हवे॒ मा । इ॒मेती॒मा ॥ अ॒ग्निँव्वः॑ । व॒ पू॒र्व्यम् । पू॒र्व्यङ्गि॒रा । गि॒रा दे॒वम् । दे॒वमी॑डे । ई॒डे॒ वसू॑नाम् । वसू॑ना॒मिति॒ वसू॑नाम् ॥ स॒प॒र्यन्त॑ पुरुप्रि॒यम् । पु॒रु॒प्रि॒यम्मि॒त्रम् । पु॒रु॒प्रि॒यमिति॑ पुरु-प्रि॒यम् । मि॒त्रन्न । न ख्षे᳚त्र॒ साध॑सम् । ख्षे॒त्र॒साध॑स॒मिति॑ ख्षेत्र-साध॑सम् ॥ म॒ख्षू दे॒वव॑तः । दे॒वव॑तो॒ रथः॑ । दे॒वव॑त॒ इति॑ दे॒व-व॒तः॒ । रथ॒श्शूरः॑। (40)
। शूरो॑ वा । वा॒ पृ॒थ्सु । पृ॒थ्सु कासु॑ । पृ॒थ्स्विति॑ पृत्-सु । कासु॑ चित् । चि॒दिति॑ चित् ॥ दे॒वानाँ॒य्यः । य इत् । इन्मनः॑ । मनो॒ यज॑मानः । यज॑मान॒ इय॑ख्षति । इय॑ख्षत्य॒भि । अ॒भीत् । इदय॑ज्वनः । अय॑ज्वनो भुवत् । भु॒व॒दिति॑ भुवत् ॥ न य॑जमान । य॒ज॒मा॒न॒ रि॒ष्य॒सि॒ । रि॒ष्य॒सि॒ न । न सु॑न्वान । सु॒न्वा॒न॒ न । न दे॑वयो । दे॒व॒यो॒ इति॑ देव-यो॒ ॥ अस॒दत्र॑ । अत्र॑ सु॒वीर्य᳚म् । सु॒वीर्य॒॑त । सु॒वीर्य॒मिति॑ सु-वीर्य᳚म् । उ॒तत्यत् । त्यदा॒श्वश्वि॑यम् । आ॒श्वश्वि॑य॒मित्या॑शु-अश्वि॑यम् ॥ न कि॒ष्टम् । तङ्कर्म॑णा । कर्म॑णा नशत् । न॒श॒न्न । न प्र । प्रयो॑षत् । यो॒ष॒न्न । न यो॑षति । यो॒ष॒तीति॑ योषति ॥ उप॑ख्षरन्ति । ख्ष॒र॒न्ति॒ सिन्ध॑वः । सिन्ध॑वो मयो॒भुवः॑ । म॒यो॒भुव॑ ईजा॒नम् । म॒यो॒भुव॒ इति॑ मयः-भुवः॑ । ई॒जा॒नञ्च॑ । च॒ य॒ख्ष्यमा॑णम् । य॒ख्ष्यमा॑णञ्च । च॒ धे॒नवः॑ । धे॒नव॒ इति॑ धे॒नवः॑ ॥ पृ॒णन्त॑ञ्च । च॒ पपु॑रिम् । पपु॑रिञ्च । च॒ श्र॒व॒स्यवः॑ ।(41)
श्र॒व॒स्यवो॑ घृ॒तस्य॑ । घृ॒तस्य॒ धाराः᳚ । धारा॒ उप॑ । उप॑ यन्ति । य॒न्ति॒ वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वत॒ इति॑ वि॒श्वतः॑ ॥सोमा॑ रुद्रा॒वि । सोमा॑रु॒द्रेति॒ सोमा᳚-रु॒द्रा॒ । वि वृ॑हतम् । वृ॒ह॒तँ॒व्विषू॑चीम् । विषू॑ची॒ममी॑वा । अमी॑वा॒ या । या नः॑ । नो॒ गय᳚म् । गय॑मावि॒वेश॑ । आ॒वि॒वेशेत्या᳚-वि॒वेश॑ ॥ आ॒रे बा॑धेथाम् । बा॒धे॒था॒न्निरृ॑तिम् । निरृ॑तिम्परा॒चैः । निरृ॑ति॒मिति॒ निः-ऋ॒ति॒म् । प॒रा॒चै कृ॒तम् । कृ॒तञ्चि॑त् । चि॒देनः॑ । एन॒ प्र । प्रमु॑मुक्तम् । मु॒मु॒क्त॒म॒स्मत् । अ॒स्मदित्य॒स्मत् ॥ सोमा॑रुद्रा यु॒वम् । सोमा॑रु॒द्रेति॒ सोमा᳚-रु॒द्रा॒ । यु॒वमे॒तानि॑ । ए॒तान्य॒स्मे । अ॒स्मे विश्वा᳚ । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । विश्वा॑ त॒नूषु॑ । त॒नूषु॑ भेष॒जानि॑ । भे॒ष॒जानि॑ धत्तम् । ध॒त्त॒मिति॑ धत्तम् ॥ अव॑स्यतम् । स्य॒त॒म्मु॒ञ्चत᳚म् । मु॒ञ्चतँ॒य्यत् । यन्नः॑ । नो॒ अस्ति॑ । अस्ति॑ त॒नूषु॑ । त॒नूषु॑ ब॒द्धम् । ब॒द्धङ्कृ॒तम् । कृ॒तमेनः॑ । एनो॑ अ॒स्मत् । अ॒स्मदित्य॒स्मत् ॥ सोमा॑पूषणा॒ जन॑ना । सोमा॑पूष॒णेति॒ सोमा᳚-पू॒ष॒णा॒ । जन॑ना रयी॒णाम् । र॒यी॒णाञ्जन॑ना । जन॑ना दि॒वः । दि॒वो जन॑ना । जन॑ना पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या इति॑ पृथि॒व्याः ॥ जा॒तौ विश्व॑स्य । विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य । भुव॑नस्य गो॒पौ । गो॒पौ दे॒वाः । दे॒वा अ॑कृण्वन्न् । अ॒कृ॒ण्व॒न्न॒मृत॑स्य । अ॒मृत॑स्य॒ नाभि᳚म् । नाभि॒मिति॒ नाभि᳚म् ॥ इ॒मौ दे॒वौ । दे॒वौ जाय॑मानौ । जाय॑मानौ जुषन्त । जु॒ष॒न्ते॒मौ । इ॒मौ तमाꣳ॑सि । तमाꣳ॑सि गूहताम् । गू॒ह॒ता॒मजु॑ष्टा । अ॒जु॒ष्टे॒त्यजु॑ष्टा ॥ आ॒भ्यामिन्द्रः॑ । इन्द्र॑ प॒क्वम् । प॒क्वमा॒मासु॑ । आ॒मास्व॒न्तः । अ॒न्तस्सो॑मापू॒षभ्या᳚म् । सो॒मा॒पू॒षभ्या᳚ञ्जनत् । सो॒मा॒पू॒षभ्या॒मिति सोमापू॒ष-भ्या॒म् । ज॒न॒दु॒स्रिया॑सु । उ॒स्रि॒या॒-स्वित्यु॒स्रिया॑सु । (42) ॥
वा॒य॒व्यं॑ श्वे॒तम् । श्वे॒तमा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ भूति॑कामः । भूति॑कामो वा॒युः । भूति॑काम॒ इति॒ भूति॑-का॒मः॒ । वा॒युर्वै । वै ख्षेपि॑ष्ठा । ख्षेपि॑ष्ठा दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ वा॒युम् । वा॒युमे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्भूति᳚म् । भूति॑ङ्गमयति । ग॒म॒य॒ति॒ भव॑ति । भव॑त्ये॒व । ए॒वाति॑ख्षिप्रा । अति॑ख्षिप्रा दे॒वता᳚ । अति॑ख्षि॒प्रेत्यति॑-ख्षि॒प्रा॒ । दे॒वतेति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒स्सा । सैन᳚म् । ए॒न॒मी॒श्व॒रा । ई॒श्व॒रा प्र॒दहः॑ । प्र॒दह॒ इति॑ । प्र॒दह॒ इति॑ प्र- दहः॑ । इत्ये॒तम् । ए॒तमे॒व । ए॒व सन्त᳚म् । सन्तँ॑व्वा॒यवे᳚ । वा॒यवे॑ नि॒युत्व॑ते । नि॒युत्व॑त॒ आ । नि॒युत्व॑त॒ इति॑ नि-युत्व॑ते । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ नि॒युत् । नि॒युद्वै । नि॒युदिति॑ नि-युत् । वा अ॑स्य । अ॒स्य॒ धृतिः॑ । धृति॑र्धृ॒तः । धृ॒त ए॒व । ए॒व भूति᳚म् । भूति॒मुप॑ । उपै॑ति । ए॒त्यप्र॑दाहाय । अप्र॑दाहाय॒ भव॑ति । अप्र॑दाहा॒येत्यप्र॑-दा॒हा॒य॒ । भव॑त्ये॒व । ए॒व वा॒यवे᳚ । (1)
वा॒यवे॑ नि॒युत्व॑ते । नि॒युत्व॑त॒ आ । नि॒युत्व॑त॒ इति॑ नि-युत्व॑ते । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ ग्राम॑कामः । ग्राम॑कामो वा॒युः । ग्राम॑काम॒ इति॒ ग्राम॑-का॒मः॒ । वा॒युर्वै । वा इ॒माः । इ॒मा प्र॒जाः । प्र॒जा न॑स्यो॒ताः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । न॒स्यो॒ता ने॑नीयते । न॒स्यो॒ता इति॑ नसि-ओ॒ताः । ने॒नी॒य॒ते॒ वा॒युम् । वा॒युमे॒व । ए॒व नि॒युत्व॑न्तम् । नि॒युत्व॑न्त॒ं॒ स्वेन॑ । नि॒युत्व॑न्त॒मिति॑ नि-युत्व॑न्तम् । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र॒जाः । प्र॒जा न॑स्यो॒ताः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । न॒स्यो॒ता नि । न॒स्यो॒ता इति॑ नसि -ओ॒ताः । निय॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ ग्रा॒मी । ग्रा॒म्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ नि॒युत्व॑ते । नि॒युत्व॑ते भवति । नि॒युत्व॑त॒ इति॑ नि-युत्व॑ते । भ॒व॒ति॒ ध्रु॒वाः । ध्रु॒वा ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अन॑पगाः । अन॑पगा करोति । अन॑पगा॒ इत्यन॑प-गाः॒ । क॒रो॒ति॒ वा॒यवे᳚ । वा॒यवे॑ नि॒युत्व॑ते । नि॒युत्व॑त॒ आ । नि॒युत्व॑त॒ इति॑ नि-युत्व॑ते । आ लभे॑त । ल॒भे॒त॒ प्र॒जाका॑मः । प्र॒जाका॑म प्रा॒णः । प्र॒जाका॑म॒ इति॑ प्र॒जा-का॒मः॒ । प्रा॒णो वै । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । वै वा॒युः । वा॒युर॑पा॒नः । अ॒पा॒नो नि॒युत् । अ॒पा॒न इत्य॑प-अ॒नः । नि॒युत्प्रा॑णापा॒नौ । नि॒युदिति॑ नि-युत् । प्रा॒णा॒पानौ खलु॑ । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । खलु॒ वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॑ प्र॒जायाः᳚ । प्र॒जाया॒ अप॑ । प्र॒जाया॒ इति॑ प्र-जायाः।
। अप॑ क्रामतः । क्रा॒म॒तो॒ यः । योऽल᳚म् । अल॑म्प्र॒जायै᳚ । प्र॒जायै॒ सन् । प्र॒जाया॒ इति॑ प्र-जायै᳚ । सन्प्र॒जाम् । प्र॒जान्न । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । न वि॒न्दते᳚ । वि॒न्दते॑ वा॒युम् । वा॒युमे॒व । ए॒व नि॒युत्व॑न्तम् । नि॒युत्व॑न्त॒ं॒ स्वेन॑ । नि॒युत्व॑न्त॒मिति॑ नि-युत्व॑न्तम् । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्रा॒णा॒पा॒नाभ्या᳚म् । प्रा॒णा॒पा॒नाभ्या᳚म्प्र॒जाम् । प्रा॒णा॒पा॒नाभ्या॒मिति॑ प्राण-अ॒पा॒नाभ्या᳚म् । प्र॒जाम्प्र । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒ति॒ वि॒न्दते᳚ । वि॒न्दते᳚ प्र॒जाम् । प्र॒जाँव्वा॒यवे᳚ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । वा॒यवे॑ नि॒युत्व॑ते । नि॒युत्व॑त॒ आ । नि॒युत्व॑त॒ इति॑ नि-युत्व॑ते । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ ज्योगा॑मयावी । ज्योगा॑मयावी प्रा॒णः । ज्योगा॑मया॒वीति॒ ज्योक्-आ॒म॒या॒वी॒ । प्रा॒णो वै । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । वै वा॒युः । वा॒युर॑पा॒नः । अ॒पा॒नो नि॒युत् । अ॒पा॒न इत्य॑प-अ॒नः । नि॒युत्प्रा॑णापा॒नौ । नि॒युदिति॑ नि-युत् । प्रा॒णा॒पा॒नौ खलु॑ । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । खलु॒ वै । वा ए॒तस्मा᳚त् । ए॒तस्मा॒दप॑ । अप॑ क्रामतः । क्रा॒म॒तो॒ यस्य॑ । यस्य॒ ज्योक् । ज्योगा॒मय॑ति । आ॒मय॑ति वा॒युम् । वा॒युमे॒व । ए॒व नि॒युत्व॑न्तम् । नि॒युत्व॑न्त॒ं॒ स्वेन॑ । नि॒युत्व॑न्त॒मिति॑ नि-युत्व॑न्तम् । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑धावति । (3)
धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्प्रा॒णा॒पा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नौ द॑धाति । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । द॒धा॒त्यु॒त । उ॒त यदि॑ । यदी॒तासुः॑ । इ॒तासु॒र्भव॑ति । इ॒तासु॒रिती॒त-अ॒सुः॒ । भव॑ति॒ जीव॑ति । जीव॑त्ये॒व । ए॒व प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वा इ॒दम् । इ॒दमेकः॑ । एक॑ आसीत् । आ॒सी॒थ्सः । सो॑ऽकामयत । अ॒का॒म॒य॒त॒ प्र॒जाः । प्र॒जा प॒शून् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प॒शून्थ्सृ॑जेय । सृ॒जे॒ये॒ति॑ । इति॒ सः । स आ॒त्मनः॑ । आ॒त्मनो॑ व॒पाम् । व॒पामुत् । उद॑क्खिदत् । अ॒क्खि॒द॒त्ताम् । ताम॒ग्नौ । अ॒ग्नौ प्र । प्रागृ॑ह्णात् । अ॒गृ॒ह्णा॒त्ततः॑ । ततो॒ऽजः । अ॒जस्तू॑प॒रः । तू॒प॒रस्सम् । सम॑भवत् । अ॒भ॒व॒त्तम् । त स्वायै᳚ । स्वायै॑ दे॒वता॑यै । दे॒वता॑या॒ आ । आऽल॑भत । अ॒ल॒भ॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । स प्र॒जाः । प्र॒जा प॒शून् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प॒शून॑सृजत । अ॒सृ॒ज॒त॒ यः । य प्र॒जाका॑मः । प्र॒जाका॑म प॒शुका॑मः । प्र॒जाका॑म॒ इति॑ प्र॒जा-का॒मः॒। (4)
। प॒शुका॑म॒स्स्यात् । प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु-का॒मः॒ । स्याथ्सः । स ए॒तम् । ए॒तम्प्रा॑जाप॒त्यम् । प्रा॒जा॒प॒त्यम॒जम् । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा-प॒त्यम् । अ॒जन्तू॑प॒रम् । तू॒प॒रमा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिमे॒व । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प॒शून् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प॒शून्प्र । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒ति॒ यत् । यच्छ्म॑श्रु॒णः । श्म॒श्रु॒णस्तत् । तत्पुरु॑षाणाम् । पुरु॑षाणाꣳ रू॒पम् । रू॒पँय्यत् । यत्तू॑प॒रः । तू॒प॒रस्तत् । तदश्वा॑नाम् । अश्वा॑नाँ॒य्यत् । यद॒न्यतो॑दन्न् । अ॒न्यतो॑द॒न्तत् । अ॒न्यतो॑द॒न्नित्य॒न्यतः॑-द॒न्न्॒ । तद्गवा᳚म् । गवाँ॒य्यत् । यदव्याः᳚ । अव्या॑ इव । इ॒व॒ श॒फाः । श॒फास्तत् । तदवी॑नाम् । अवी॑नाँ॒य्यत् । यद॒जः । अ॒जस्तत् । तद॒जाना᳚म् । अ॒जाना॑मे॒ताव॑न्तः । ए॒ताव॑न्तो॒ वै । वै ग्रा॒म्याः । ग्रा॒म्या प॒शवः॑ । प॒शव॒स्तान् । तान्रू॒पेण॑ । (5)
रू॒पेणै॒व ।ए॒वाव॑ ।अव॑रुन्धे ।रु॒न्धे॒ सो॒मा॒पौ॒ष्णम् ।सो॒मा॒पौ॒ष्णन्त्रै॒तम् ।सो॒मा॒पौ॒ष्णमिति॑ सोमा-पौ॒ष्णम् ।त्रै॒तमा ।आ ल॑भेत ।ल॒भे॒त॒ प॒शुका॑मः ।प॒शुका॑मो॒ द्वौ । प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु-का॒मः॒ । द्वौ वै । वा अ॒जायै᳚ । अ॒जायै॒ स्तनौ᳚ । स्तनौ॒ नाना᳚ । नानै॒व । ए॒व द्वौ । द्वाव॒भि । अ॒भिजाये॑ते । जाये॑ते॒ ऊर्ज᳚म् । जाये॑ते॒ इति॒ जाये॑ते । ऊर्ज॒म्पुष्टि᳚म् । पुष्टि॑न्तृ॒तीयः॑ । तृ॒तीय॑स्सोमापू॒षणौ᳚ । सो॒मा॒पू॒षणा॑वे॒व । सो॒मा॒पू॒षणा॒विति॑ सोमा-पू॒षणौ᳚ । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शून्प्र । प्र ज॑नयतः । ज॒न॒य॒त॒स्सोमः॑ । सोमो॒ वै । वै रे॑तो॒धाः । रे॒तो॒धा पू॒षा । रे॒तो॒धा इति॑ रेतः-धाः । पू॒षा प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाम्प्र॑जनयि॒ता । प्र॒ज॒न॒यि॒ता सोमः॑ । प्र॒ज॒न॒यि॒तेति॑ प्र-ज॒न॒यि॒ता । सोम॑ ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ रेतः॑ । रेतो॒ दधा॑ति । दधा॑ति पू॒षा । पू॒षा प॒शून् । प॒शून्प्र । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒त्यौदुं॑बरः । औदु॑म्बरो॒ यूपः॑ । यूपो॑ भवति । भ॒व॒त्यूर्क् । ऊर्ग्वै । वा उ॑दु॒म्बरः॑ । उ॒दु॒म्बर॒ ऊर्क् । ऊर्क्प॒शवः॑ । प॒शव॑ ऊ॒र्जा । ऊ॒र्जैव । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॑म्प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ इति॑ रुन्धे (6) ॥
प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ ताः । ता अ॑स्मात् । अ॒स्मा॒थ्सृ॒ष्टाः । सृ॒ष्टा परा॑चीः । परा॑चीरायन्न् । आ॒य॒न्ताः । ता वरु॑णम् । वरु॑णमगच्छन्न् । अ॒ग॒च्छ॒न्ताः । ता अनु॑ । अन्वै᳚त् । ऐ॒त्ताः । ता पुनः॑ । पुन॑रयाचत । अ॒या॒च॒त ताः । ता अ॑स्मै । अ॒स्मै॒ न । न पुनः॑ । पुन॑रददात् । अ॒द॒दा॒थ्सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणीष्व । वृ॒णी॒ष्वाथ॑ । अथ॑ मे । मे॒ पुनः॑ । पुन॑र्देहि । दे॒हीति॑ । इति॒ तासा᳚म् । तासाँ॒व्वर᳚म् । वर॒मा । आ ल॑भत । अ॒ल॒भ॒त॒ सः । स कृ॒ष्णः । कृ॒ष्ण एक॑शितिपात् । एक॑शितिपादभवत् । एक॑शितिपा॒दित्येक॑-शि॒ति॒पा॒त्॒ । अ॒भ॒व॒द्यः । यो वरु॑णगृहीतः । वरु॑णगृहीत॒स्स्यात् । वरु॑णगृहीत॒ इति॒ वरु॑ण-गृ॒ही॒तः॒ । स्याथ्सः । स ए॒तम् । ए॒तँव्वा॑रु॒णम् । वा॒रु॒णङ्कृ॒ष्णम् । कृ॒ष्णमेक॑शितिपादम् । एक॑शितिपाद॒मा । एक॑शितिपाद॒मित्येक॑-शि॒ति॒पा॒द॒म् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ वरु॑णम् । वरु॑णमे॒व ।(7)
ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्व॒रु॒ण॒पा॒शात् । व॒रु॒ण॒पाशान्मु॑ञ्चति । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण-पा॒शात् । मु॒ञ्च॒ति॒ कृ॒ष्णः । कृ॒ष्ण एक॑शितिपात् । एक॑शितिपाद्भवति । एक॑शितिपा॒दित्येक॑-शि॒ति॒पा॒त्॒ । भ॒व॒ति॒ वा॒रु॒णः । वा॒रु॒णो हि । ह्ये॑षः । ए॒ष दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै॒ सुव॑र्भानुः । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । सुव॑र्भानुरासु॒रः । सुव॑र्भानु॒रिति॒ सुवः॑-भा॒नुः॒ । आ॒सु॒रस्सूर्य᳚म् । सूर्य॒न्तम॑सा । तम॑साविध्यत् । अ॒वि॒ध्य॒त्तस्मै᳚ । तस्मै॑ दे॒वाः । दे॒वा प्राय॑श्चित्तिम् । प्राय॑श्चित्तिमैच्छन् । ऐ॒च्छ॒न्तस्य॑ । तस्य॒ यत् । यत्प्र॑थ॒मम् । प्र॒थ॒मन्तमः॑ । तमो॒पाघ्नन्न्॑ । अ॒पाघ्न॒न्थ्सा । अ॒पाघ्न॒न्नित्य॑प- अघ्नन्न्॑ । सा कृ॒ष्णा । कृ॒ष्णा अविः॑ । अवि॑रभवत् । अ॒भ॒व॒द्यत् । यद्द्वि॒तीय᳚म् । द्वि॒तीय॒ꣳ॒ सा । सा फल्गु॑नी । फल्गु॑नी॒ यत् । यत्तृ॒तीय᳚म् । तृ॒तीय॒ꣳ॒सा । सा ब॑ल॒ख्षी । ब॒ल॒ख्षीयत् । यद॑ध्य॒स्थात् । अ॒ध्य॒स्थाद॒पाकृ॑न्तन् । अ॒ध्य॒स्थादित्य॑धि-अ॒स्थात् । अ॒पाकृ॑न्त॒न्थ्सा । अ॒पाकृ॑न्त॒न्नित्य॑प-अकृ॑न्तन् । साविः॑ । अवि॑र्व॒शा । व॒शा सम् । (8)
सम॑भवत् । अ॒भ॒व॒त्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा अ॑ब्रुवन् । अ॒ब्रु॒व॒न्दे॒व॒प॒शुः । दे॒व॒प॒शुर्वै । दे॒व॒प॒शुरिति॑ देव-प॒शुः । वा अ॒यम् । अ॒यꣳ सम् । सम॑भूत् । अ॒भू॒त्कस्मै᳚ । कस्मा॑ इ॒मम् । इ॒ममा । आ ल॑फ्स्यामहे । ल॒फ्स्या॒म॒ह॒ इति॑ । इत्यथ॑ । अथ॒ वै । वै तर्हि॑ । तर्ह्यल्पा᳚ । अल्पा॑ पृथि॒वी । पृ॒थि॒व्यासी᳚त् । आसी॒दजा॑ताः । अजा॑ता॒ ओष॑धयः । ओष॑धय॒स्ताम् । तामवि᳚म् । अविँ॑व्व॒शाम् । व॒शामा॑दि॒त्येभ्यः॑ । आ॒दि॒त्येभ्य॒ कामा॑य । कामा॒या । आल॑भन्त । अ॒ल॒भ॒न्त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वा अप्र॑थत । अप्र॑थत पृथि॒वी । पृ॒थि॒व्यजा॑यन्त । अजा॑य॒न्तौष॑धयः । ओष॑धयो॒ यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ प्रथे॑य । प्रथे॑य प॒शुभिः॑ । प॒शुभि॒ प्र । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । प्रप्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ जायेय । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । जा॒ये॒येति॑ । इति॒ सः । स ए॒ताम् । ए॒तामवि᳚म् । अविँ॑व्व॒शाम् । व॒शामा॑दि॒त्येभ्यः॑ । आ॒दि॒त्येभ्य॒ कामा॑य । कामा॒या । (9)
आल॑भेत । ल॒भे॒ता॒दि॒त्यान् । आ॒दि॒त्या॒ने॒व । ए॒व काम᳚म् । काम॒ं॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ते । त ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प्र॒थय॑न्ति । प्र॒थय॑न्ति प॒शुभिः॑ । प॒शुभि॒ प्र । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । प्र प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ जनयन्ति । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । ज॒न॒य॒न्त्य॒सौ । अ॒सावा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो न । न वि । व्य॑रोचत । अ॒रो॒च॒त॒ तस्मै᳚ । तस्मै॑ दे॒वाः । दे॒वा प्राय॑श्चित्तिम् । प्राय॑श्चित्तिमैच्छन्न् । ऐ॒च्छ॒न्त॒स्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒ताः । ए॒ता म॒ल्हाः । म॒ल्हा आ । आ ल॑भन्त । अ॒ल॒भ॒न्ता॒ग्ने॒यीम् । आ॒ग्ने॒यीङ्कृ॑ष्णग्री॒वीम् । कृ॒ष्ण॒ग्री॒वीꣳ सꣳ॑हि॒ताम् । कृ॒ष्ण॒ग्री॒वीमिति॑ कृष्ण-ग्री॒वीम् । स॒ꣳ॒हि॒तामै॒न्द्रीम् । स॒ꣳ॒हि॒तामिति॑ सम्-हि॒ताम् । ऐ॒न्द्रीꣳ श्वे॒ताम् । श्वे॒ताम्बा॑र्हस्प॒त्याम् । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यान्ताभिः॑ । ताभि॒॑रेव । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्रुच᳚म् । रुच॑मदधुः । अ॒द॒धु॒र्यः । यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑मः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑म॒स्स्यात् । ब्र॒ह्म॒व॒र्चसका॑म॒ इति॑ ब्रह्मवर्च॒स-का॒मः॒ । स्यात्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒ताः । ए॒ता म॒ल्हाः । म॒ल्हा आ । आ ल॑भेत । ल॒भे॒ता॒ग्ने॒यीम् । (10)
आ॒ग्ने॒यीङ्कृ॑ष्णग्री॒वीम् । कृ॒ष्ण॒ग्री॒वीꣳ सꣳ॑हि॒ताम् । कृ॒ष्ण॒ग्री॒वीमिति॑ कृष्ण-ग्री॒वीम् । स॒ꣳ॒हि॒तामै॒न्द्रीम् । स॒ꣳ॒हि॒तामिति॑ सम्-हि॒ताम् । ऐ॒न्द्रीꣳ श्वे॒ताम् । श्वे॒ताम्बा॑र्हस्प॒त्याम् । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यामे॒ताः । ए॒ता ए॒व । ए॒व दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒स्स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ताः । ता ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सन्द॑धति । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । द॒ध॒ति॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स्ये॑व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ व॒सन्ता᳚ । व॒सन्ता᳚ प्रा॒तः । प्रा॒तरा᳚ग्ने॒यीम् । आ॒ग्ने॒यीङ्कृ॑ष्णग्री॒वीम् । कृ॒ष्ण॒ग्री॒वीमा । कृ॒ष्ण॒ग्री॒वीमिति॑ कृष्ण-ग्री॒वीम् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ ग्री॒ष्मे । ग्री॒ष्मे म॒ध्यन्दि॑ने । म॒ध्यन्दि॑ने सꣳहि॒ताम् । स॒ꣳ॒हि॒तामै॒न्द्रीम् । स॒ꣳ॒हि॒तामिति॑ सम्-हि॒ताम् । ऐ॒न्द्रीꣳ श॒रदि॑ । श॒रद्य॑परा॒ह्णे । अ॒प॒रा॒ह्णे श्वे॒ताम् । अ॒प॒रा॒ह्ण इत्य॑पर-अ॒ह्ने । श्वे॒ताम्बा॑र्हस्प॒त्याम् । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यान्त्रीणि॑ । त्रीणि॒ वै । वा आ॑दि॒त्यस्य॑ । आ॒दि॒त्यस्य॒ तेजाꣳ॑सि । तेजाꣳ॑सि व॒सन्ता᳚ । व॒सन्ता᳚ प्रा॒तः । प्रा॒तर्ग्री॒ष्मे । ग्री॒ष्मे म॒ध्यन्दि॑ने । म॒ध्यन्दि॑ने श॒रदि॑ । श॒रद्य॑परा॒ह्णे । अ॒प॒रा॒ह्णे याव॑न्ति । अ॒प॒रा॒ह्ण इत्य॑पर-अ॒ह्ने । याव॑न्त्ये॒व । ए॒व तेजाꣳ॑सि । तेजाꣳ॑सि॒ तानि॑ । तान्ये॒व । ए॒वाव॑ ।
अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ सँ॒व्व॒थ्सरम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रम्प॒र्याल॑भ्यन्ते । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । प॒र्याल॑भ्यन्ते सँव्वथ्स॒रः । प॒र्याल॑भ्यन्त॒ इति॑ परि-आल॑भ्यन्ते । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वै ब्र॑ह्मवर्च॒सस्य॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्चसस्य॑ प्रदा॒ता । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्येति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सस्य॑ । प्र॒दा॒ता सँ॑व्वथ्स॒रः । प्र॒दा॒तेति॑ प्र-दा॒ता । सँ॒व्व॒थ्स॒र ए॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्- व॒थ्सरः । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम्प्र । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । प्रय॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स्ये॑व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ ग॒र्भिण॑यः । ग॒र्भि॒ण॑यो भवन्ति । भ॒व॒न्ती॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वै । वै गर्भः॑ । गर्भ॑ इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒वास्मि॑न्न् । अ॒स्मि॒न्द॒ध॒॒ति॒ । द॒ध॒ति॒ सा॒र॒स्व॒तीम् । सा॒र॒स्व॒तीम्मे॒षीम् । मे॒षीमा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ यः । य ई᳚श्व॒रः । ई॒श्व॒रो वा॒चः । वा॒चो वदि॑तोः । वदि॑तो॒स्सन्न् । सन्वाच᳚म् । वाच॒न्न । न वदे᳚त् । वदे॒द्वाक् । वाग्वै । वै सर॑स्वती । सर॑स्वती॒ सर॑स्वतीम् । सर॑स्वतीमे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सा । सैव । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्वाच᳚म् । (12)वाच॑न्दधाति ।
वाच॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ प्र॒व॒दि॒ता । प्र॒व॒दि॒ता वा॒चः । प्र॒व॒दि॒तेति॑ प्र-व॒दि॒ता । वा॒चो भ॑वति । भ॒व॒त्यप॑न्नदती । अप॑न्नदती भवति । अप॑न्नद॒तीत्यप॑न्न-द॒ती॒ । भ॒व॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚न्मनु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या᳚स्सर्वा᳚म् । सर्वाँ॒व्वाच᳚म् । वाचँ॑व्वदन्ति । व॒द॒न्त्या॒ग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यङ्कृ॒ष्णग्री॑वम् । कृ॒ष्णग्री॑व॒मा । कृ॒ष्णग्री॑व॒मिति॑ कृ॒ष्ण-ग्री॒व॒म् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ सौ॒म्यम् । सौ॒म्यम्ब॒भ्रुम् । ब॒भ्रुञ्ज्योगा॑मयावी । ज्योगा॑मयाव्य॒ग्निम् । ज्योगा॑माया॒वीति॒ ज्योक्- आ॒म॒या॒वी॒ । अ॒ग्निँव्वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॒ शरी॑रम् । शरी॑रङ्गच्छति । ग॒च्छ॒ति॒ सोम᳚म् । सोम॒ꣳ॒ रसः॑ । रसो॒ यस्य॑ । यस्य॒ ज्योक् । ज्योगा॒मय॑ति । आ॒मय॑त्य॒ग्नेः । अ॒ग्नेरे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ शरी॑रम् । शरी॑रन्निष्क्री॒णाति॑ । नि॒ष्क्री॒णाति॒ सोमा᳚त् । नि॒ष्क्री॒णातीति॑ निः-क्री॒णाति॑ । सोमा॒द्रस᳚म् । रस॑मु॒त । उ॒त यदि॑ । यदी॒तासुः॑ । इ॒तासु॒र्भव॑ति । इ॒तासु॒रिती॒त-अ॒सुः॒ । भव॑ति॒ जीव॑ति । जीव॑त्ये॒व । ए॒व सौ॒म्यम् । सौ॒म्यम्ब॒भ्रुम् । ब॒भ्रुमा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒ता॒ग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यङ्कृ॒ष्णग्री॑वम् । कृ॒ष्णग्री॑वम्प्र॒जाका॑मः । कृ॒ष्णग्री॑व॒मिति॑ कृ॒ष्ण-ग्री॒व॒म् । प्र॒जाका॑म॒स्सोमः॑ । प्र॒जाका॑म॒ इति॑ प्र॒जा-का॒मः॒ । सोमो॒ वै । (13)
वै रे॑तो॒धाः । रे॒तो॒धा अ॒ग्निः । रे॒तो॒धा इति॑ रेतः-धाः । अ॒ग्नि प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना᳚म्प्रजनयि॒ता । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । प्र॒ज॒न॒यि॒ता सोमः॑ । प्र॒ज॒न॒यि॒तेति॑ प्र-ज॒न॒यि॒ता । सोम॑ ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ रेतः॑ । रेतो॒ दधा॑ति । दधा᳚त्य॒ग्निः । अ॒ग्नि प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प्र । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒ति॒ वि॒न्दते᳚ । वि॒न्दते᳚ प्र॒जाम् । प्र॒जामा᳚ग्ने॒यम् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । आ॒ग्ने॒यङ्कृ॒ष्णग्री॑वम् । कृ॒ष्णग्री॑व॒मा । कृ॒ष्णग्री॑व॒मिति॑ कृ॒ष्ण-ग्री॒व॒म् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ सौ॒म्यम् । सौ॒म्यम्ब॒भ्रुम् । ब॒भ्रुँय्यः । यो ब्रा᳚ह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णो वि॒द्याम् । वि॒द्याम॒नूच्य॑ । अ॒नूच्य॒ न । अ॒नूच्येत्य॑नु-उच्य॑ । न वि॒रोचे॑त । वि॒रोचे॑त॒ यत् । वि॒रोचे॒तेति॑ वि-रोचे॑त । यदा᳚ग्ने॒यः । आ॒ग्ने॒यो भव॑ति । भव॑ति॒ तेजः॑ । तेज॑ ए॒व । ए॒वास्मिन्न्। अ॒स्मि॒न्तेन॑ । तेन॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ यत् । यथ्सौ॒म्यः । सौ॒म्यो ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सन्तेन॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । तेन॑ कृ॒ष्णग्री॑वः । कृ॒ष्णग्री॑व आग्ने॒यः । कृ॒ष्णग्री॑व॒ इति॑ कृ॒ष्ण-ग्री॒वः॒ । आ॒ग्ने॒यो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ तमः॑ । तम॑ ए॒व । ए॒वास्मा᳚त् । अ॒स्मा॒दप॑ । अप॑ हन्ति । ह॒न्ति॒ श्वे॒तः । श्वे॒तो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ रुच᳚म् । (14)
रुच॑मे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्नि॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒ति॒ ब॒भ्रुः । ब॒भ्रुस्सौ॒म्यः । सौ॒म्यो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समे॒व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्त्वि॒षि᳚म् । त्विषि॑न्दधाति । द॒धा॒त्या॒ग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यङ्कृ॒ष्णग्री॑वम् । कृ॒ष्णग्री॑व॒मा । कृ॒ष्णग्री॑व॒मिति॑ कृ॒ष्ण-ग्री॒व॒म् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ सौ॒म्यम् । सौ॒म्यम्ब॒भ्रुम् । ब॒भ्रुमा᳚ग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यङ्कृ॒ष्णग्री॑वम् । कृ॒ष्णग्री॑वम्पुरो॒धाया᳚म् । कृ॒ष्णग्री॑व॒मिति॑ कृ॒ष्ण-ग्री॒व॒म् । पु॒रो॒धाया॒ꣳ॒ स्पर्ध॑मानः । पु॒रो॒धाया॒मिति॑ पुरः-धाया᳚म् । स्पर्ध॑मान आग्ने॒यः । आ॒ग्ने॒यो वै । वै ब्रा᳚ह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णस्सौ॒म्यः । सौ॒म्यो रा॑ज॒न्यः॑ । रा॒ज॒न्यो॑भितः॑ । अ॒भित॑स्सौ॒म्यम् । सौ॒म्यमा᳚ग्ने॒यौ । आ॒ग्ने॒यौ भ॑वतः । भ॒व॒त॒स्तेज॑सा । तेज॑सै॒व । ए॒व ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णोभ॒यतः॑ । उ॒भ॒यतो॑ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रम्परि॑ । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्ये॒क॒धा । ए॒क॒धा स॒मावृ॑ङ्क्ते । ए॒क॒धेत्ये॑क-धा । स॒मावृ॑ङ्क्ते पु॒रः । स॒मावृ॑ङ्क्त॒ इति॑ सम्- आवृ॑ङ्क्ते । पु॒र ए॑नम् । ए॒न॒न्द॒ध॒ते॒ । द॒ध॒त॒ इति॑ दधते (15) ॥
दे॒वा॒सु॒रा ए॒षु । दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव-अ॒सु॒राः । ए॒षु लो॒केषु॑ । लो॒केष्व॑स्वर्धन्त । अ॒स्प॒र्ध॒न्त॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तँव्विष्णुः॑ । विष्णु॑र्वाम॒नम् । वा॒म॒नम॑पश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्तम् । तं स्वायै᳚ । स्वायै॑ दे॒वता॑यै । दे॒वता॑या॒ आ । आ ल॑भत । अ॒ल॒भ॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । स इ॒मान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कान॒भि । अ॒भ्य॑जयत् । अ॒ज॒य॒द्वै॒ष्ण॒वम् । वै॒ष्ण॒वँव्वा॑म॒नम् । वा॒म॒न॒मा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ स्पर्ध॑मानः । स्पर्ध॑मानो॒ विष्णुः॑ । विष्णु॑रे॒व । ए॒व भू॒त्वा । भू॒त्वेमान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कान॒भि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ विष॑मे । विष॑म॒ आ । विष॑म॒ इति॒ वि-स॒मे॒ । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ विष॑माः । विष॑मा इव । विष॑मा॒ इति॒ वि-स॒माः॒ । इ॒व॒ हि । हीमे । इ॒मे लो॒काः । लो॒कास्समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्या॒ इन्द्रा॑य । समृ॑द्धा॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । इन्द्रा॑य मन्यु॒मते᳚ । म॒न्यु॒मते॒ मन॑स्वते । म॒न्यु॒मत॒ इति॑ मन्यु-मते᳚ । मन॑स्वते ल॒लाम᳚म् । ल॒लाम॑म्पा॒शृङ्गम् । प्रा॒शृ॒ङ्गमा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ स॒ङ्ग्रा॒मे । स॒ङ्ग्रा॒मे सँय्य॑त्ते । स॒ङ्ग्रा॒म इति॑ सम्-ङ्ग्रा॒मे।
। सँय्य॑त्त इ॑न्द्रि॒येण॑ । सँय्य॑त्त॒ इति॒ सम्-य॒त्ते॒ । इ॒न्द्रि॒येण॒ वै । वै म॒न्युना᳚ । म॒न्युना॒ मन॑सा । मन॑सा सङ्ग्रा॒मम् । स॒ङ्ग्रा॒मञ्ज॑यति । स॒ङ्ग्रा॒ममिति॑ सम्-ग्रा॒मम् । ज॒य॒तीन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मे॒व । ए॒व म॑न्यु॒मन्त᳚म् । म॒न्यु॒मन्त॒म्मन॑स्वन्तम् । म॒न्यु॒मन्त॒मिति॑ मन्यु-मन्त᳚म् । मन॑स्वन्त॒ं॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यम्म॒न्युम् । म॒न्युम्मनः॑ । मनो॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ जय॑ति । जय॑ति॒ तम् । तꣳ स॑ङ्ग्रा॒मम् । स॒ङ्ग्रा॒ममिन्द्रा॑य । स॒ङ्ग्रा॒ममिति॑ सम्-ग्रा॒मम् । इन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते । म॒रुत्व॑ते पृश्निस॒क्थम् । पृ॒श्नि॒स॒क्थमा । पृ॒श्नि॒स॒क्थमिति॑ पृश्नि-स॒क्थम् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ ग्राम॑कामः । ग्राम॑काम॒ इन्द्र᳚म् । ग्राम॑काम॒ इति॒ ग्राम॑-का॒मः॒ । इन्द्र॑मे॒व । ए॒व म॒रुत्व॑न्तम् । म॒रुत्व॑न्त॒ं॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स॒जा॒तान् । स॒जा॒तान्प्र । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । प्र य॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ ग्रा॒मी । ग्रा॒म्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यत् । यदृ॑ष॒भः । ऋ॒ष॒भस्तेन॑ । तेनै॒न्द्रः । (17)
ऐ॒न्द्रो यत् । यत्पृश्निः॑ । पृश्नि॒स्तेन॑ । तेन॑ मारु॒तः । मा॒रु॒तस्समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै प॒श्चात् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । प॒श्चात्पृ॑श्निस॒क्थः । पृ॒श्नि॒स॒क्थो भ॑वति । पृ॒श्नि॒स॒क्थ इति॑ पृश्नि-स॒क्थः । भ॒व॒ति॒ प॒श्चा॒द॒न्व॒व॒सा॒यिनी᳚म् । प॒श्वा॒द॒न्व॒व॒सा॒यिनी॑मे॒व । प॒श्चा॒द॒न्व॒व॒सा॒यिनी॒मिति॑ पश्चात्-अ॒न्व॒व॒सा॒यिनी᳚म् । ए॒वास्मै᳚ । अस्मै॒ विश᳚म् । विश॑ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ सौ॒म्यम् । सौ॒म्यम्ब॒भ्रुम् । ब॒भ्रुमा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒तान्न॑कामः । अन्न॑कामस्सौ॒म्यम् । अन्न॑काम॒ इत्यन्न॑-का॒मः॒ । सौ॒म्यँव्वै । वा अन्न᳚म् । अन्न॒ꣳ॒ सोम᳚म् । सोम॑मे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अन्न᳚म् । अन्न॒म्प्र । प्रय॑च्छति । य॒च्छ॒त्य॒न्ना॒दः । अ॒न्ना॒द॒ ए॒व । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ ब॒भ्रुः । ब॒भ्रुर्भ॑वति । भ॒व॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वा अन्न॑स्य । अन्न॑स्य रू॒पम् । रू॒पꣳ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै सौ॒म्यम् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । सौ॒म्यम्ब॒भ्रुम् । ब॒भ्रुमा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ यम् । यमल᳚म् । अलꣳ॑ रा॒ज्याय॑ । (18)
रा॒ज्याय॒ सन्त᳚म् । सन्तꣳ॑ रा॒ज्यम् । रा॒ज्यन्न । नोप॒नमे᳚त् । उ॒प॒नमे᳚थ्सौ॒म्यम् । उ॒प॒नमे॒दित्यु॑प-नमे᳚त् । सौ॒म्यँव्वै । वै रा॒ज्यम् । रा॒ज्यꣳ सोम᳚म् । सोम॑मे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ रा॒ज्यम् । रा॒ज्यम्प्र । प्र य॑च्छति । य॒च्छ॒त्युप॑ । उपै॑नम् । ए॒न॒ꣳ॒ रा॒ज्यम् । रा॒ज्यन्न॑मति । न॒म॒ति॒ ब॒भ्रुः । ब॒भ्रुर्भ॑वति । भ॒व॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वै सोम॑स्य । सोम॑स्य रू॒पम् । रू॒पꣳ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्या॒ इन्द्रा॑य । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । इन्द्रा॑य वृत्र॒तुरे᳚ । वृ॒त्र॒तुरे॑ ल॒लाम᳚म् । वृ॒त्र॒तुर॒ इति॑ वृत्र-तुरे᳚ । ल॒लाम॑म्प्राशृ॒ङ्गम् । प्रा॒शृ॒ङ्गमा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ ग॒तश्रीः᳚ । ग॒तश्रीः᳚ प्रति॒ष्ठाका॑मः । ग॒तश्री॒रिति॑ ग॒त-श्रीः॒ । प्र॒ति॒ष्ठाका॑म पा॒प्मान᳚म् । प्र॒ति॒ष्ठाका॑म॒ इति॑ प्रति॒ष्ठा-का॒मः॒ । पा॒प्मान॑मे॒व । ए॒व वृ॒त्रम् । वृ॒त्रन्ती॒र्त्वा । ती॒र्त्वा प्र॑ति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाङ्ग॑च्छति । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ग॒च्छ॒तीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑याभिमाति॒घ्ने । अ॒भि॒मा॒ति॒घ्ने ल॒लाम᳚म् । अ॒बि॒॒माति॒घ्न इत्य॑भिमाति-घ्ने । ल॒लाम॑म्प्राशृ॒ङ्गम् । प्रा॒शृ॒ङ्गमा । आ ल॑भेत । (19)
ल॒भे॒त॒ यः । य पा॒प्मना᳚ । पा॒प्मना॑ गृही॒तः । गृ॒ही॒तस्स्यात् । स्यात्पा॒प्मा । पा॒प्मा वै । वा अ॒भिमा॑तिः । अ॒भिमा॑ति॒रिन्द्र᳚म् । अ॒भिमा॑ति॒रित्य॒भि-मा॒तिः॒ । इन्द्र॑मे॒व । ए॒वाभि॑माति॒हन᳚म् । अ॒भि॒मा॒ति॒हन॒ं॒ स्वेन॑ । अ॒भि॒मा॒ति॒हन॒मित्य॑भिमाति-हन᳚म् । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मा᳚त् । अ॒स्मा॒त्पा॒प्मान᳚म् । पा॒प्मान॑म॒बि॑मातिम् । अ॒भिमा॑ति॒म्प्र । अ॒बि॑माति॒मित्य॒भि-मा॒ति॒म् । प्रणु॑दते । नु॒द॒त॒ इन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य व॒ज्रिणे᳚ । व॒ज्रिणे॑ ल॒लाम᳚म् । ल॒लाम॑म्प्राशृ॒ङ्गम् । प्रा॒शृ॒ङ्गमा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ यम् । यमल᳚म् । अलꣳ॑ रा॒ज्याय॑ । रा॒ज्याय॒ सन्त᳚म् । सन्तꣳ॑ रा॒ज्यम् । रा॒ज्यन्न । नोप॒नमे᳚त् । उ॒प॒नमे॒दिन्द्र᳚म् । उ॒प॒नमे॒दित्यु॑प-नमे᳚त् । इन्द्र॑मे॒व । ए॒व व॒ज्रिण᳚म् । व॒ज्रिण॒ं॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धें॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ वज्र᳚म् । वज्र॒म्प्र । प्र य॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ सः । स ए॑नम् । ए॒नँ॒व्वज्रः॑ । वज्रो॒ भूत्यै᳚ । भूत्या॑ इन्धे । इ॒न्ध॒ उप॑ । उपै॑नम् । ए॒न॒ꣳ॒ रा॒ज्यम् । रा॒ज्यन्न॑मति । न॒म॒ति॒ ल॒लामः॑ । ल॒लाम॑ पा॒शृङ्गः । प्रा॒शृ॒ङ्गो भ॑वति । भ॒व॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वै वज्र॑स्य । वज्र॑स्य रू॒पम् । रू॒पꣳ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ ॥(20)
अ॒सावा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो न । न वि । व्य॑रोचत । अ॒रो॒च॒त॒ तस्मै᳚ । तस्मै॑ दे॒वाः । दे॒वा प्राय॑श्चित्तिम् । प्राय॑श्चित्तिमैच्छन्न् । ऐ॒च्छ॒न्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒ताम् । ए॒तान्दश॑र्षभाम् । दश॑र्षभा॒मा । दश॑र्षभा॒मिति॒ दश॑-ऋ॒ष॒भा॒म्॒ । आऽल॑भन्त । अ॒ल॒भ॒न्त॒ तया᳚ । तयै॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्रुच᳚म् । रुच॑मदधुः । अ॒द॒धु॒र्यः । यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑मः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑म॒स्स्यात् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑म॒ इति॑ ब्रह्मवर्च॒स-का॒मः॒ । स्यात्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒ताम् । ए॒तान्दश॑र्षभाम् । दश॑र्षभा॒मा । दश॑र्षभा॒मिति॒ दश॑-ऋ॒ष॒भा॒म्॒ । आ ल॑भेत । ल॒भे॒ता॒मुम् । अ॒मुमे॒व । ए॒वादि॒त्यम् । आ॒दि॒त्य स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒॒ह्मव॒र्च॒सन्द॑धाति । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । द॒धा॒ति॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी । ब्र॒ह्म॒व॒र्चस्ये॑व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ व॒सन्ता᳚ । व॒सन्ता᳚ प्रा॒तः । प्रा॒तस्त्रीन् । त्री॒न्ल॒लामान्॑ । ल॒लामा॒ना । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ ग्री॒ष्मे । ग्री॒ष्मे म॒ध्यन्दि॑ने । म॒ध्यन्दि॑ने॒ त्रीन् । (21)
त्रीञ्छि॑ति पृ॒ष्ठान् । शि॒ति॒॒ष्ठाञ्छ॒रदि॑ । शि॒ति॒पृ॒ष्ठानिति॑ शिति-पृ॒ष्ठान् । श॒रद्य॑परा॒ह्णे । अ॒प॒रा॒ह्णे त्रीन् । अ॒प॒रा॒ह्ण इत्य॑पर-अ॒ह्ने । त्रीञ्छि॑ति वारान्॑ । शि॒ति॒वारा॒न्त्रीणि॑ । शि॒ति॒वारा॒निति॑ शिति-वारान्॑ । त्रीणि॒ वै । वा आ॑दि॒त्यस्य॑ । आ॒दि॒त॒स्य तेजाꣳ॑सि । तेजाꣳ॑सि व॒सन्ता᳚ । व॒सन्ता᳚ प्रा॒तः । प्रा॒तर्ग्री॒ष्मे । ग्री॒ष्मे म॒ध्य॑न्दिने । म॒ध्य॑न्दिने श॒रदि॑ । श॒रद्य॑परा॒ह्णे । अ॒प॒रा॒ह्णे याव॑न्ति । अ॒प॒रा॒ह्ण इत्य॑पर-अ॒ह्ने । याव॑न्त्ये॒व । ए॒व तेजाꣳ॑सि । तेजाꣳ॑सि॒ तानि॑ । तान्ये॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ त्रय॑स्त्रयः । त्रय॑स्त्रय॒ आ । त्रय॑स्त्रय॒ इति॒ त॑यः- त्र॒यः॒ । आल॑भ्यन्ते । ल॒भ्य॒न्ते॒भि॒पू॒र्वम् । अ॒भि॒पू॒र्व॒मे॒व । अ॒बि॒॒पूर्वमित्य॑भि-पू॒र्वम् । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्तेजः॑ । तेजो॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ सँ॒व्व॒॒थ्स॒रम् । सँ॒व्व॒॒थ्स॒र॒म्प॒र्याल॑भ्यन्ते ।सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । प॒र्याल॑भ्यन्ते सँव्वथ्स॒रः । प॒र्याल॑भ्यन्त॒ इति॑ परि-आल॑भ्यन्ते । सं॒॒व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वै ब्र॑ह्मवर्च॒सस्य॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्य॑ प्र॒दाता । ब्र॒ह्मव॒र्च॒सस्येति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सस्य॑ । प्र॒॒दाता सँ॑व्वथ्स॒रः । प्र॒दा॒तेति॑ प्र-दा॒ता । सँ॒व्व॒थ्स॒र ए॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्- व॒थ्स॒रः । ए॒वास्मै॑ । अ॒स्मै॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम्प्र । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । प्रय॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी । ब॒॒ह्मव॒र्च॒स्ये॑व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॑ प॒रस्ता᳚त् । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । प॒रस्ता᳚त्प्राजाप॒त्यम् । प्रा॒॒जाप॒त्यङ्कद्रु᳚म् । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा-प॒त्यम् । कद्रु॒मा । (22)
आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒स्सर्वाः᳚ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ दे॒वता॑सु । दे॒वता᳚स्वे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ यदि॑ । यदि॑ बिभी॒यात् । बि॒भी॒याद्दु॒श्चर्मा᳚ । दु॒श्चर्मा॑ भविष्यामि । दु॒श्चर्मेति॑ दुः-चर्मा᳚ । भ॒वि॒ष्या॒मीति॑ । इति॑ सोमापौ॒ष्णम् । सो॒मा॒पौ॒ष्ण श्या॒मम् । सो॒मा॒पौ॒ष्णमिति॑ सोमा-पौ॒ष्णम् । श्या॒ममा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ सौ॒म्यः । सो॒म्यो वै । वै दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ पुरु॑षः । पुरु॑ष पौ॒ष्णाः । पौ॒ष्णा प॒शवः॑ । प॒शव॒स्स्वया᳚ । स्वयै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ दे॒वत॑या । दे॒वत॑या प॒शुभिः॑ । प॒शुभि॒स्त्वच᳚म् । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । त्वच॑ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ न । न दु॒श्चर्मा᳚ । दु॒श्चर्मा॑ भवति । दु॒श्चर्मेति॑ दुः-चर्मा᳚ । भ॒व॒ति॒ दे॒वाः । दे॒वाश्च॑ । च॒ वै । वै य॒मः । य॒मश्च॑ । चा॒स्मिन्न् । अ॒स्मिन्लो॒के । लो॒के᳚ऽस्पर्धन्त । अ॒स्प॒र्ध॒॒न्त॒ सः । स य॒मः । य॒मो दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मिन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मयुवत । अ॒यु॒व॒त॒ तत् । तद्य॒मस्य॑ । य॒मस्य॑ यम॒त्वम् । (23)
य॒म॒त्वन्ते । य॒म॒त्वमिति॑ यम-त्वम् । ते दे॒वाः । दे॒वा अ॑मन्यन्त । अ॒म॒न्य॒न्त॒ य॒मः । य॒मो वै । वा इ॒दम् । इ॒दम॑भूत् । अ॒भू॒द्यत् । यद्व॒यम् । व॒यंस्मः । स्म इति॑ । इति॒ ते । ते प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒मुप॑ । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । उपा॑धावन्न् । अ॒था॒व॒न्थ्सः । स ए॒तौ । ए॒तौ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिरा॒त्मनः॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा- प॒तिः॒ । आ॒त्मन॑ उक॒वशौ । उ॒ख्ष॒व॒शौनिः । उ॒ख्ष॒व॒शावित्यु॑ख्ष-व॒शौ । निर॑मिमीत । अ॒मि॒मी॒त॒ ते । ते दे॒वाः । ते दे॒वा वै᳚ष्णावरु॒णीम् । वै॒ष्णा॒व॒रु॒णीँव्व॒शाम् । वै॒ष्णा॒व॒रु॒णीमिति॑ वैष्णा-व॒रु॒णीम् । व॒शामा । आ ल॑भन्त । अ॒ल॒भ॒न्तै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द॒मुख्षाण᳚म् । उ॒ख्षाण॒न्तम् । तँव्वरु॑णेन । वरु॑णेनै॒व । ए॒व ग्रा॑हयि॒त्वा । ग्रा॒ह॒यि॒त्वा विष्णु॑ना । विष्णु॑ना य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॒ प्र । प्रा॑णुदन्त । अ॒नु॒द॒न्तै॒न्द्रेण॑ । ऐ॒न्द्रेणै॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्ये॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यम॑वृञ्जत । अ॒वृ॒ञ्ज॒त॒ यः । यो भ्रातृ॑व्यवान् । भा॑तृव्यवा॒न्थ्स्यात् । भा॑तृव्यवा॒निति॒ भा॑तृव्य-वा॒न्॒ । स्याथ्सः । स स्पर्ध॑मानः । स्पर्ध॑मानो वैष्णावरु॒णीम् । वै॒षा॒॒वरु॒णीँव्व॒शाम् । वै॒ष्णा॒व॒रु॒णीमिति॑ वैष्णा-व॒रु॒णीम्।
। व॒शामा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒तै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमु॒ख्षाण᳚म् । उ॒ख्षाणँ॒व्वरु॑णेन । वरु॑णेनै॒व । ए॒व भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यङ्ग्राहयि॒त्वा । गा॒॒हयि॒त्वा विष्णु॑ना । विष्णु॑ना य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॒ प्र । प्रणु॑दते । नु॒द॒त॒ ऐ॒न्द्रेण॑ । ऐ॒न्द्रेणै॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्यै॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वृ॑ङ्क्ते । वृ॒ङ्क्ते॒ भव॑ति । भव॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒ परा᳚ । परा᳚स्य । अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भा॑तृव्यो भवति । भ॒व॒ती॒न्द्रः॑ । इन्द्रो॑ वृ॒त्रम् । वृ॒त्रम॑हन् । अ॒ह॒न्त॒म् । तँव्वृ॒त्रः । वृ॒त्रोह॒तः । ह॒तष्षो॑ड॒शभिः॑ । षो॒ड॒शभि॑र्भो॒गैः । षो॒ड॒शभि॒रिति॑ षोड॒श-भिः॒ । भो॒गैर॑सिनात् । अ॒सि॒ना॒त्त॑स्य । तस्य॑ वृ॒त्रस्य॑ । वृ॒त्रस्य॑ शीर्ष॒तः । शी॒र्॒ष॒तो गावः॑ । गाव॒ उत् । उदा॑यन् । आ॒य॒न्ताः । ता वै॑दे॒ह्यः॑ । वै॒दे॒ह्यो॑ऽभवन्न् । अ॒भ॒व॒न्तासा᳚म् । तासा॑मृष॒भः । ऋ॒ष॒भो ज॒घने᳚ । ज॒घनेनु॑ । अनूत् । उदै᳚त् । ऐ॒त्तम् । तमिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑चायत् । (25)
अ॒चा॒य॒थ्सः । सो॑मन्यत । अ॒म॒न्य॒त॒ यः । यो वै । वा इ॒मम् । इ॒ममा॒लभे॑त । आ॒लभे॑त॒ मुच्ये॑त । आ॒लभे॒तेत्या᳚-लभे॑त । मुच्ये॑ता॒स्मात् । अ॒स्मात्पा॒प्मनः॑ । पा॒प्मन॒ इति॑ । इति॒ सः । स आ᳚ग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यङ्कृ॒ष्णग्री॑वम् । कृ॒ष्णग्री॑व॒मा । कृ॒ष्णग्री॑व॒मिति॑ कृ॒ष्ण-ग्री॒व॒म् । आल॑भत । अ॒ल॒भ॒तै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमृ॑ष॒भम् । ऋ॒ष॒भन्तस्य॑ । तस्या॒ग्निः । अ॒ग्निरे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑सृतः । भा॒ग॒धेये॒नेति॑भाग-धेये॑न । उप॑सृतष्षोडश॒धा । उप॑सृत॒ इत्युप॑-सृ॒तः॒ । षो॒ड॒श॒धा वृ॒त्रस्य॑ । षो॒ड॒श॒धेति॑ षोडश-धा । वृ॒त्रस्य॑ भो॒गान् । भो॒गानपि॑ । अप्य॑दहत् । अ॒द॒ह॒दै॒न्द्रेण॑ । ऐ॒न्द्रेणे᳚न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमा॒त्मन् । आ॒त्मन्न॑धत्त । अ॒ध॒त्त॒ यः । य पा॒प्मना᳚ । पा॒प्मना॑ गृही॒तः । गृ॒ही॒तस्स्यात् । स्याथ्सः । स आ᳚ग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यङ्कृ॒ष्णग्री॑वम् । कृ॒ष्णग्री॑व॒मा । कृ॒ष्णग्री॑व॒मिति॑ कृ॒ष्ण-ग्री॒व॒म् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒तै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमृ॑ष॒भम् । ऋ॒ष॒भम॒ग्निः । अ॒ग्निरे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑सृतः । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑सृत पा॒प्मान᳚म् । उप॑सृत॒ इत्युप॑-सृ॒तः॒। पा॒प्मान॒मपि॑ ।
। पा॒प्मान॒मपि॑ । अपि॑ दहति । द॒ह॒त्यै॒न्द्रेण॑ । ऐ॒न्द्रेणे᳚न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमा॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ मुच्य॑ते । मुच्य॑ते पा॒प्मनः॑ । पा॒प्मनो॒ भव॑ति । भव॑त्ये॒व । ए॒व द्या॑वापृथि॒व्या᳚म् । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्या᳚न्धे॒नुम् । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्या॑मिति॑ द्यावा-पृ॒थि॒व्या᳚म् । धे॒नु मा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ ज्योग॑परुद्धः । ज्योग॑परुद्धो॒ऽनयोः᳚ । ज्योग॑परुद्ध॒ इति॒ ज्योक्-अ॒प॒रु॒द्धः॒ । अ॒नयो॒र्हि । हि वै । वा ए॒षः । ए॒षोऽप्र॑तिष्ठितः । अप्र॑तिष्ठि॒तोऽथ॑ । अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति-स्थि॒तः॒ । अथै॒षः । ए॒ष ज्योक् । ज्योगप॑रुद्धः । अप॑रुद्धो॒ द्यावा॑पृथि॒वी । अप॑रुद्ध॒ इत्यप॑-रु॒द्धः॒ । द्यावा॑पृथि॒वी ए॒व । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ते । ते ए॒व । ते इति॒ ते । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प्र॒ति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाङ्ग॑मयतः । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ग॒म॒य॒त प्रति॑ । प्रत्ये॒व । ए॒व ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ प॒र्या॒रिणी᳚ । प॒र्या॒रिणी॑ भवति । भ॒व॒ति॒ प॒र्या॒री । प॒र्या॒रीव॑ । इ॒व॒ हि । ह्ये॑तस्य॑ । ए॒तस्य॑ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रँय्यः । यो ज्योग॑परुद्धः । ज्योग॑परुद्ध॒स्समृ॑द्ध्यै । ज्योग॑परुद्ध॒ इति॒ ज्योक्-अ॒प॒रु॒द्धः॒ । समृ॑द्ध्यै वाय॒व्य᳚म् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । वा॒य॒व्यँ॑व्व॒थ्सम् ।(27)
व॒थ्समा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ वा॒युः । वा॒युर्वै । वा अ॒नयोः᳚ । अ॒नयो᳚र्व॒थ्सः । व॒थ्स इ॒मे । इ॒मे वै । वा ए॒तस्मै᳚ । ए॒तस्मै॑ लो॒काः । लो॒का अप॑शुष्काः । अप॑शुष्का॒विट् । अप॑शुष्का॒ इत्यप॑-शु॒ष्काः॒ । विडप॑शुष्का । अप॑ शु॒ष्काथ॑ । अप॑ शु॒ष्केत्यप॑-शु॒ष्का॒ । अथै॒षः । ए॒ष ज्योक् । ज्योगप॑रुद्धः । अप॑रुद्धोवा॒युम् । अप॑रुद्ध॒ इत्यप॑-रु॒द्धः॒ । वा॒युमे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ इ॒मान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कान्विश᳚म् । विश॒म्प्र । प्र दा॑पयति । दा॒प॒य॒ति॒ प्र । प्रास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒कास्स्नु॑वन्ति । स्नु॒व॒न्ति॒ भु॒ञ्ज॒ती । भु॒ञ्ज॒त्ये॑नम् । ए॒नँ॒व्विट् । विडुप॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒त॒ इति॑ तिष्ठते ॥
इन्द्रो॑ व॒लस्य॑ । व॒लस्य॒ बिल᳚म् । बिल॒मप॑ । अपौ᳚र्णोत् । औ॒र्णो॒थ्सः । स यः । य उ॑त्त॒मः । उ॒त्त॒म प॒शुः । उ॒त्त॒म इत्यु॑त्-त॒मः । प॒शुरासी᳚त् । आसी॒त्तम् । तम्पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठम्प्रति॑ । प्रति॑ स॒ङ्गृह्य । स॒ङ्गृह्योत् । स॒ङ्गृह्येति॑ सम्- गृह्य॑ । उद॑क्खिदत् । अ॒ख्खि॒द॒त्तम् । तꣳ स॒ह᳚स्र॒म् । स॒हस्र॑म्प॒शवः॑ । प॒शवो नु॑ । अनूत् । उदा॑यन्न् । आ॒य॒न्सः । स उ॑न्न॒तः । उ॒न्न॒तो॑ऽभवत् । उ॒न्न॒त इत्यु॑त्- न॒तः । अ॒भ॒व॒द्यः । य प॒शुका॑मः । प॒शुका॑म॒स्स्यात् । प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु-का॒मः॒ । स्याथ्सः । स ए॒तम् । ए॒तमै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमु॑न्न॒तम् । उ॒न्न॒तमा । उ॒न्न॒तमित्यु॑त्-न॒तम् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒तेन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शून्प्र । प्रय॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ प॒शु॒मान् । प॒शु॒माने॒व । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्यु॒न्न॒तः । उ॒न्न॒तो भ॑वति । उ॒न्न॒त इत्यु॑त्-न॒तः।
। भ॒व॒ति॒ सा॒ह॒स्री । सा॒ह॒स्री वै । वा ए॒षा । ए॒षा ल॒ख्ष्मी । ल॒ख्ष्मी यत् । यदु॑न्न॒तः । उ॒न्न॒तो ल॒ख्ष्मिया᳚ । उ॒न्न॒त इत्यु॑त्-न॒तः । ल॒ख्ष्मियै॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ य॒दा । य॒दा स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑म्प॒शून् । प॒शून्प्रा᳚प्नु॒यात् । प्रा॒प्नु॒यादथ॑ । प्रा॒प्नु॒यादिति॑ प्र-आ॒प्नु॒यात् । अथ॑ वैष्ण॒वम् । वै॒ष्ण॒वँव्वा॑म॒नम् । वा॒म॒नमा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒तै॒तस्मिन्न्॑ । ए॒तस्मि॒न्वै । वै तत् । तथ्सहस्र᳚म् । स॒हस्र॒मधि॑ । अध्य॑तिष्ठत् । अ॒ति॒ष्ठ॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒षः । ए॒ष वा॑म॒नः । वा॒म॒नस्समी॑षितः । समी॑षित प॒शुभ्यः॑ । समी॑षित॒ इति॒ सम्-ई॒षि॒तः॒ । प॒शुभ्य॑ ए॒व । प॒शुभ्य॒ इति॑ प॒शु-भ्यः॒ । ए॒व प्रजा॑तेभ्यः । प्रजा॑तेभ्य प्रति॒ष्ठाम् । प्रजा॑तेभ्य॒ इति॒ प्र-जा॒ते॒भ्यः॒ । प्र॒ति॒ष्ठान्द॑धाति । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । द॒धा॒ति॒ कः । को॑र्हति । अ॒र्ह॒ति॒ स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑म्प॒शून् । प॒शून्प्राप्तु᳚म् । प्राप्तु॒मिति॑ । प्राप्तु॒मिति॒ प्र-आ॒प्तु॒म् । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र॒हो॒रा॒त्रा॑णि । अ॒हो॒रा॒त्राण्ये॒व । अ॒हो॒रा॒त्राणीत्य॑हः-रा॒त्राणि॑ । ए॒व स॒हस्र᳚म् । स॒हस्रꣳ॑ स॒म्पाद्य॑ । स॒म्पाद्या । स॒म्पाद्येति॑ सम्-पाद्य॑ । आल॑भेत । ल॒भे॒त॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै ।(30)
वा अ॑होरा॒त्राणि॑ । अ॒हो॒रा॒त्राणि॑ प॒शून् । अ॒हो॒रा॒त्राणीत्य॑हः-रा॒त्राणि॑ । प॒शूने॒व । ए॒व प्रजा॑तान् । प्रजा॑तान्प्रति॒ष्ठाम् । प्रजा॑ता॒निति॒ प्र-जा॒ता॒न्॒ । प्र॒ति॒ष्ठाङ्ग॑मयति । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ग॒म॒य॒त्योष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्यो वे॒हत᳚म् । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धी-भ्यः॒ । वे॒हत॒ मा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ प्र॒जाका॑मः । प्र॒जाका॑म॒ ओष॑धयः । प्र॒जाका॑म॒ इति॑ प्र॒जा-का॒मः॒ । ओष॑धयो॒ वै । वा ए॒तम् । ए॒तम्प्र॒जायै᳚ । प्र॒जायै॒ परि॑ । प्र॒जाया॒ इति॑ प्र-जायै᳚ । परि॑ बाधन्ते । बा॒ध॒न्ते॒ यः । योल᳚म् । अल॑म्प्र॒जायै᳚ । प्र॒जायै॒ सन्न् । प्र॒जाया॒ इति॑ प्र-जायै᳚ । सन्प्र॒जाम् । प्र॒जान्न । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । न वि॒न्दते᳚ । वि॒न्दत॒ ओष॑धयः । ओष॑धय॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒तस्यै᳚ । ए॒तस्यै॒ सूतु᳚म् । सूतु॒मपि॑ । अपि॑ घ्नन्ति । घ्न॒न्ति॒ या । या वे॒हत् । वे॒हद्भव॑ति । भव॒त्योष॑धीः । ओष॑धीरे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ताः । ता ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स्वात् । स्वाद्योनेः᳚ । योनेः᳚ प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प्र । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प्र ज॑नयन्ति । ज॒न॒य॒न्ति॒ वि॒न्दते᳚ । वि॒न्दते᳚ प्र॒जाम्।
। प्र॒जामापः॑ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । आपो॒ वै । वा ओष॑धयः । ओष॑ध॒योऽस॑त् । अस॒त्पुरु॑षः । पुरु॑ष॒ आपः॑ । आप॑ ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अस्मा॒ अस॑तः । अस॑त॒स्सत् । सद्द॑दति । द॒द॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दाहुः । आ॒हु॒र्यः । यश्च॑ । चै॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ यः । यश्च॑ । च॒ न । नापः॑ । आप॑स्तु । त्वाव । वावास॑तः । अस॑त॒स्सत् । सद्द॑दति । द॒द॒ती॒ति॑ । इत्यै॒न्द्रीम् । ऐ॒न्द्रीꣳ सू॒तव॑शाम् । सू॒तव॑शा॒मा । सू॒तव॑शा॒मिति॑ सू॒त-व॒शा॒म् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ भूति॑कामः । भूति॑का॒मोऽजा॑तः । भूति॑काम॒ इति॒ भूति॑- का॒मः॒ । अजा॑तो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष यः । योऽल᳚म् । अल॒म्भूत्यै᳚ । भूत्यै॒ सन्न् । सन्भूति᳚म् । भूति॒न्न । न प्रा॒प्नोति॑ । प्रा॒प्नोतीन्द्र᳚म् । प्रा॒प्नोतीति॑ प्र-आ॒प्नोति॑ । इन्द्र॒ङ्खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒षा । ए॒षा सू॒त्वा । सू॒त्वा व॒शा । व॒शाऽभ॑वत् । अ॒भ॒व॒दिन्द्र᳚म् । (32)
इन्द्र॑मे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वै᳚न॑म् । ए॒न॒म्भूति᳚म् । भूति॑ङ्गमयति । ग॒म॒य॒ति॒ भव॑ति । भव॑त्ये॒व । ए॒व यम् । यꣳ सू॒त्वा । सू॒त्वा व॒शा । व॒शा स्यात् । स्यात्तम् । तमै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमे॒व । ए॒वा । आल॑भेत । ल॒भे॒तै॒तत् । ए॒तद्वाव । वाव तत् । तदि॑न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यꣳ सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒वेन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमव॑ । अव॑रुन्धे । रु॒न्ध॒ ऐ॒न्द्रा॒ग्नम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नम्पु॑नरुथ्सृ॒ष्टम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमित्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नम् । पु॒न॒रु॒सृ॒ष्टमा । पु॒न॒रु॒सृ॒ष्टमिति॑ पुनः- उ॒थ्सृ॒ष्टम् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ यः । य आ । आ तृ॒तीया᳚त् । तृ॒तीया॒त्पुरु॑षात् । पुरु॑षा॒थ्सोम᳚म् । सोम॒न्न । न पिबे᳚त् । पिबे॒द्विच्छि॑न्नः । विच्छि॑न्नो॒ वै । विच्छि॑न्न॒ इति॒ वि-छि॒न्नः॒ । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॑ सोमपी॒थः । सो॒म॒पी॒थो यः । सो॒म॒पी॒थ इति॑ सोम-पी॒थः । यो ब्रा᳚ह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णस्सन्न् । सन्ना । आ तृ॒तीया᳚त् । तृ॒तीया॒त्पुरु॑षात् ।
तृ॒तीया॒त्पुरु॑षात् । पुरु॑षा॒थ्सो॑म᳚म् । सोम॒न्न । न पिब॑ति । पिब॑तीन्द्रा॒ग्नी । इ॒न्द्रा॒ग्नी ए॒व । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒गधे॒येनोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ सो॒म॒पी॒थम् । सो॒म॒पी॒थम्प्र । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम-पी॒थम् । प्रय॑च्छतः । य॒च्छ॒त॒ उप॑ । उपै॑नम् । ए॒न॒ꣳ॒ सो॒म॒पी॒थः । सो॒म॒पी॒थो न॑मति । सो॒म॒पी॒थ इति॑ सोम-पी॒थः । न॒म॒ति॒ यत् । यदै॒न्द्रः । ऐ॒न्द्रो भव॑ति । भव॑तीन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वै । वै सो॑मपी॒थः । सो॒म॒पी॒थ इ॑न्द्रि॒यम् । सो॒म॒पी॒थ इति॑ सोम-पी॒थः । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒व सो॑मपी॒थम् । सो॒म॒पी॒थमव॑ । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम-पी॒थम् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यत् । यदा᳚ग्ने॒यः । आ॒ग्ने॒यो भव॑ति । भव॑त्याग्ने॒यः । आ॒ग्ने॒यो वै । वै ब्रा᳚ह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णस्स्वाम् । स्वामे॒व । ए॒व दे॒वता᳚म् । दे॒वता॒मनु॑ । अनु॒ सम् । सन्त॑नोति । त॒नो॒ति॒ पु॒न॒रु॒थ्सृ॒ष्टः । पु॒न॒रु॒थ्सृ॒ष्टो भ॑वति । पु॒न॒रु॒थ्सृ॒ष्ट इति॑ पुनः-उ॒थ्सृ॒ष्टः । भ॒व॒ति॒ पु॒न॒रु॒थ्सृ॒ष्टः । पु॒न॒रु॒थ्सृ॒ष्ट इ॑व । पु॒न॒रु॒थ्सृ॒ष्ट इति॑ पुनः-उ॒थ्सृ॒ष्टः । इ॒व॒ हि । ह्ये॑तस्य॑ । ए॒तस्य॑ सोमपी॒थः । (34)
सो॒म॒पी॒थस्समृ॑द्ध्यै । सो॒म॒पी॒थ इति॑ सोम-पी॒थः । समृ॑द्ध्यै ब्राह्मणस्प॒त्यम् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । ब्रा॒ह्म॒ण॒स्पत्यन्तू॑प॒रम् । ब्रा॒ह्म॒ण॒स्पत्यमिति॑ ब्राह्मणः-प॒त्यम् । तू॒प॒रमा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒ता॒ऽभि॒चरन्न्॑ । अ॒भि॒चर॒न्ब्रह्म॑णः । अ॒भि॒चर॒न्नित्य॑भि- चरन्न्॑ । ब्रह्म॑ण॒स्पति᳚म् । पति॑मे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मा । आ वृ॑श्चति । वृ॒श्च॒ति॒ ता॒जक् । ता॒जगार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒ति॒ तू॒प॒रः । तू॒प॒रो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ ख्षु॒रप॑विः । ख्षु॒रप॑वि॒र्वै । ख्षु॒रप॑वि॒रिति॑ ख्षु॒र-प॒विः॒ । वा ए॒षा । ए॒षा ल॒ख्ष्मी । ल॒ख्ष्मी यत् । यत्तू॑प॒रः । तू॒प॒रस्समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै॒ स्फ्यः । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । स्फ्यो यूपः॑ । यूपो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ वज्रः॑ । वज्रो॒ वै । वै स्फ्यः । स्फ्यो वज्र᳚म् । वज्र॑मे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र । प्र ह॑रति । ह॒र॒ति॒ श॒र॒मय᳚म् । श॒र॒मय॑म्ब॒र्हिः । श॒र॒मय॒मिति॑ शर-मय᳚म् । ब॒र्हिश्शृ॒णाति॑ । शृ॒णात्ये॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वैभी॑दकः । वैभी॑दक इ॒ध्मः । इ॒ध्मो भि॒नत्ति॑ । भि॒नत्त्ये॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मित्ये॑नम् (35) ॥
बा॒र्॒ह॒स्प॒त्य॒ꣳ शि॑तिपृष्ठ॒म् । शि॒ति॒पृ॒ष्ठमा । शि॒ति॒पृ॒ष्ठमिति॑ शिति-पृ॒ष्ठम् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ ग्राम॑कामः । ग्राम॑कामो॒ यः । ग्राम॑काम॒ इति॒ गा॑म- का॒मः॒ । य का॒मये॑त । का॒मये॑त पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठꣳ स॑मा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नानां॑ स्याम् । स्या॒मिति॑ । इति॒ बृह॒स्पति᳚म् । बृह॒स्पति॑मे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठꣳ स॑मा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना᳚ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ ग्रा॒मी । ग्रा॒म्ये॑व। ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ शि॒ति॒पृ॒ष्ठः । शि॒ति॒पृ॒ष्ठो भ॑वति । शि॒ति॒पृ॒ष्ठ इति॑ शिति-पृ॒ष्ठः । भ॒व॒ति॒ बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यः । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यो हि । ह्ये॑षः । ए॒ष दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै पौ॒ष्णम् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । पौ॒ष्णꣳ श्या॒मम् । श्या॒ममा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒ताऽन्न॑कामः । अन्न॑का॒मोऽन्न᳚म् । अन्न॑काम॒ इत्यन्न॑-का॒मः॒ । अन्नँ॒व्वै । वै पू॒षा । पू॒षा पू॒षण᳚म् । पू॒षण॑मे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अस्मा॒ अन्न᳚म् । (36)
अन्न॒म्प्र । प्रय॑च्छति । य॒च्छ॒त्य॒न्ना॒दः । अ॒न्ना॒द ए॒व । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ श्या॒मः । श्या॒मो भ॑वति । भ॒व॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वा अन्न॑स्य । अन्न॑स्य रू॒पम् । रू॒पꣳ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै मारु॒तम् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । मा॒रु॒तम्पृश्नि᳚म् । पृश्नि॒मा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒ता॒ऽन्न॑कामः । अन्न॑का॒मोऽन्न᳚म् । अन्न॑काम॒ इत्यन्न॑-का॒मः॒ । अन्नँ॒व्वै । वै म॒रुतः॑ । म॒रुतो॑ म॒रुतः॑ । म॒रुत॑ ए॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ते । त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अन्न᳚म् । अन्न॒म्प्र । प्र य॑च्छन्ति । य॒च्छ॒न्त्य॒न्ना॒दः । अ॒न्ना॒द ए॒व । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ पृश्निः॑ । पृश्नि॑र्भवति । भ॒व॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वा अन्न॑स्य । अन्न॑स्य रू॒पम् । रू॒पꣳ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्या ऐ॒न्द्रम् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । ऐ॒न्द्रम॑रु॒णम् । अ॒रु॒णमा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒ते॒न्द्रि॒यका॑मः । इ॒न्द्रि॒यका॑म॒ इन्द्र᳚म् । इ॒न्द्रि॒यका॑म॒ इती᳚न्द्रि॒य-का॒मः॒ । इन्द्र॑मे॒व । ए॒व स्वेन॑ ।(37)
स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यन्द॑धाति । द॒धा॒ती॒न्द्रि॒या॒वी । इ॒न्द्रि॒या॒व्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्य॒रु॒णः । अ॒रु॒णो भ्रूमान्॑ । भू᳚मान्भवति । भ्रूमा॒निति॒ भ्रू-मा॒न्॒ । भ॒व॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वा इन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य रू॒पम् । रू॒पꣳ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै सावि॒त्रम् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । सा॒वि॒त्रमु॑पध्व॒स्तम् । उ॒प॒ध्व॒स्तमा । उ॒प॒ध्व॒स्तमित्यु॑प-ध्व॒स्तम् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ स॒निका॑मः । स॒निका॑म स्सवि॒ता । स॒निका॑म॒ इति॑ स॒नि-का॒मः॒ । स॒वि॒ता वै । वै प्र॑स॒वाना᳚म् । प्र॒स॒वाना॑मीशे । प्र॒स॒वाना॒मिति॑ प्र-स॒वाना᳚म् । ई॒शे॒ स॒वि॒तार᳚म् । स॒वि॒तार॑मे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स॒निम् । स॒निम्प्र । प्र सु॑वति । सु॒व॒ति॒ दान॑कामाः । दान॑कामा अस्मै । दान॑कामा॒ इति॒ दान॑-का॒माः॒ । अ॒स्मै॒ प्र॒जाः । प्र॒जा भ॑वन्ति । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । भ॒व॒न्त्यु॒प॒ध्व॒स्तः । उ॒प॒ध्व॒स्तो भ॑वति । उ॒प॒ध्व॒स्त इत्यु॑प-ध्व॒स्तः । भ॒व॒ति॒ सा॒वि॒त्रः । सा॒वि॒त्रो हि । ह्ये॑षः । ए॒ष दे॒वत॑या । (38)
दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै वैश्वदे॒वम् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । वै॒श्व॒दे॒वम्ब॑हुरू॒पम् । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । ब॒हु॒रू॒पमा । ब॒हु॒रू॒पमिति॑ बहु-रू॒पम् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒ताऽन्न॑कामः । अन्न॑कामो वैश्वदे॒वम् । अन्न॑काम॒ इत्यन्न॑-का॒मः॒ । वै॒श्व॒दे॒वँव्वै । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व- दे॒वम् । वा अन्न᳚म् । अन्नँ॒व्विश्वान्॑ । विश्वा॑ने॒व । ए॒व दे॒वान् । दे॒वान्थ्स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑धावति । धा॒व॒ति॒ ते । त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अन्न᳚म् । अन्न॒म्प्र । प्र य॑च्छन्ति । य॒च्छ॒न्त्य॒न्ना॒दः । अ॒न्ना॒द ए॒व । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ ब॒हु॒रू॒पः । ब॒हु॒रू॒पो भ॑वति । ब॒हु॒रू॒प इति॑ बहु-रू॒पः । भ॒व॒ति॒ ब॒हु॒रू॒पम् । ब॒हु॒रू॒पꣳ हि । ब॒हु॒रू॒पमिति॑ बहु-रू॒पम् । ह्यन्न᳚म् । अन्न॒ꣳ॒ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै वैश्वदे॒वम् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । वै॒श्व॒दे॒वम्ब॑हुरू॒पम् । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । ब॒हु॒रू॒पमा । ब॒हु॒रू॒पमिति॑ बहु-रू॒पम् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ ग्राम॑कामः । ग्राम॑कामो वैश्वदे॒वाः । ग्रामका॑म॒ इति॒ ग्राम॑-का॒मः॒ । वै॒श्व॒दे॒वा वै । वै॒श्व॒दे॒वा इति॑ वैश्व-दे॒वाः । वै स॑जा॒ताः । स॒जा॒ता विश्वान्॑ । स॒जा॒ता इति॑ स-जा॒ताः । विश्वा॑ने॒व । ए॒व दे॒वान् । दे॒वान्थ्स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ते । त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स॒जा॒ता॒न् । (39)
स॒जा॒ता॒न्प्र । स॒जा॒ता॒निति॑ स-जा॒तान् । प्रय॑च्छन्ति । य॒च्छ॒न्ति॒ ग्रा॒मी । ग्रा॒म्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ ब॒हु॒रू॒पः । ब॒हु॒रू॒पो भ॑वति । ब॒हु॒रू॒प इति॑ बहु-रू॒पः । भ॒व॒ति॒ ब॒हु॒दे॒वत्यः॑ । ब॒हु॒दे॒व॒त्यो॑ हि । ब॒हु॒दे॒व॒त्य॑ इति॑ बहु-दे॒व॒त्यः॑ । ह्ये॑षः । ए॒ष समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै प्राजाप॒त्यम् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । प्रा॒जा॒प॒त्यन्तू॑प॒रम् । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा-प॒त्यम् । तू॒प॒रमा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ यस्य॑ । यस्याऽ॑ना᳚ज्ञातम् । अना᳚ज्ञातमिव । अना᳚ज्ञात॒मित्यना᳚-ज्ञा॒त॒म्॒ । इ॒व॒ ज्योक् । ज्योगा॒मये᳚त् । आ॒मये᳚त्प्राजाप॒त्यः । प्रा॒जा॒प॒त्यो वै । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः । वै पुरु॑षः । पुरु॑ष प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒ खलु॑ । प्रजाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । खलु॒ वै । वै तस्य॑ । तस्य॑ वेद । वे॒द॒ यस्य॑ । यस्याऽना᳚ज्ञातम् । अना᳚ज्ञातमिव । अना᳚ज्ञात॒मित्यना᳚-ज्ञा॒त॒म्॒ । इ॒व॒ ज्योक् । ज्योगा॒मय॑ति । आ॒मय॑ति प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिमे॒व । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा॒थ्स्रामा᳚त् । स्रामा᳚न्मुञ्चति । मु॒ञ्च॒ति॒ तू॒प॒रः । तू॒प॒रो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ प्रा॒जा॒प॒त्यम् । प्रा॒जा॒प॒त्यो हि । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः । ह्ये॑षः । ए॒ष दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ (40) ॥
व॒ष॒ट्का॒रो वै । व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट्-का॒रः । वै गा॑यत्रि॒यै । गा॒य॒त्रि॒यै शिरः॑ । शिरो᳚ऽच्छिनत् । अ॒च्छि॒न॒त्तस्यै᳚ । तस्यै॒ रसः॑ । रस॒ परा᳚ । परा॑ऽपतत् । अ॒प॒त॒त्तम् । तम्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒रुप॑ । उपा॑ऽगृह्णात् । अ॒गृ॒ह्णा॒थ्सा । सा शि॑तिपृ॒ष्ठा । शि॒ति॒पृ॒ष्ठा व॒शा । शि॒ति॒पृ॒ष्ठेति॑ शिति-पृ॒ष्ठा । व॒शाऽभ॑वत् । अ॒भ॒व॒द्यः । यो द्वि॒तीयः॑ । द्वि॒तीय॑ प॒राऽप॑तत् । प॒राप॑त॒त्तम् । प॒राप॑त॒दिति॑ परा-अप॑तत् । तम्मि॒त्रावरु॑णौ । मि॒त्रावरु॑णा॒व॑प । मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा-वरु॑णौ । उपा॑ऽगृह्णीताम् । अ॒गृ॒ह्णी॒ता॒ꣳ॒ सा । सा द्वि॑रू॒पा । द्वि॒रू॒पा व॒शा । द्वि॒रू॒पेति॑ द्वि-रू॒पा । व॒शाऽभ॑वत् । अ॒भ॒व॒द्यः । यस्तृ॒तीयः॑ । तृ॒तीय॑ प॒राऽप॑तत् । प॒राऽप॑त॒त्तम् । प॒राप॑त॒दिति॑ परा-अप॑तत् । तँव्विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा उप॑ । उपा॑गृह्णन् । अ॒गृ॒ह्ण॒न्थ्सा । सा ब॑हुरू॒पा । ब॒हु॒रू॒पा व॒शा । ब॒हु॒रू॒पेति॑ बहु-रू॒पा । व॒शाऽभ॑वत् । अ॒भ॒व॒द्यः । यश्च॑तु॒र्थः । च॒तु॒र्थ प॒राप॑तत् । प॒राप॑त॒थ्सः । प॒राप॑त॒दिति॑ परा-अप॑तत् । सपृ॑थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीम्प्र । प्राऽवि॑शत् । अ॒वि॒श॒त्तम् । तम्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑र॒भि । अ॒भ्य॑गृह्णात् ।(41)
अ॒गृ॒ह्णा॒दस्तु॑ । अस्त्वे॒व । ए॒वायम् । अ॒यम्भोगा॑य । भोगा॒येति॑ । इति॒ सः । स उ॑ख्षव॒शः । उ॒ख्ष॒व॒शस्सम् । उ॒ख्ष॒व॒श इत्यु॑ख्ष-व॒शः । सम॑भवत् । अ॒भ॒व॒द्य॒त् । य्यल्लोहि॑तम् । लोहि॑तम्प॒राप॑तत् । प॒राप॑त॒त्तत् । प॒राप॑त॒दिति॑ परा-अप॑तत् । तद्रु॒द्रः । रु॒द्र उप॑ । उपा॑ऽगृह्णात् । अ॒गृ॒ह्णा॒थ्सा । सा रौ॒द्री । रौ॒द्री रोहि॑णी । रोहि॑णी व॒शा । व॒शाऽभ॑वत् । अ॒भ॒व॒द्बा॒र्॒ह॒स्प॒त्याम् । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्याꣳ शि॑तिपृ॒ष्ठाम् । शि॒ति॒पृ॒ष्ठामा । शि॒ति॒पृ॒ष्ठामिति॑ शिति-पृ॒ष्ठाम् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑मः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑मो॒ बृह॒स्पति᳚म् । ब्र॒॒ह्मव॒र्च॒सका॑म॒ इति॑ ब्रह्मवर्च॒स- का॒मः॒ । बृह॒स्पति॑मे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्चसन्द॑धाति । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । द॒धा॒ति॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी । ब्र॒ह्म॒व॒र्चस्ये॑व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ छन्द॑साम् । छन्द॑साँ॒व्वै । वा ए॒षः । ए॒ष रसः॑ । रसो॒ यत् । यद्व॒शा । व॒शा रसः॑ । रस॑ इव । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । (42)
वै ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सञ्छन्द॑साम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । छन्द॑सामे॒व । ए॒व रसे॑न । रसे॑न॒ रस᳚म् । रस॑म्ब्रह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समव॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । अव॑रुन्धे । रु॒न्धे॒ मै॒त्रा॒व॒रु॒णीम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णीन्द्वि॑रू॒पाम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णीमिति॑ मैत्रा-व॒रु॒णीम् । द्वि॒रू॒पामा । द्वि॒रू॒पामिति॑ द्वि-रू॒पाम् । आल॑भेत । ल॒भे॒त॒ वृष्टि॑कामः । वृष्टि॑कामो मै॒त्रम् । वृष्टि॑काम॒ इति॒ वृष्टि॑-का॒मः॒ । मै॒त्रँव्वै । वा अहः॑ । अह॑र्वारु॒णी । वा॒रु॒णी रात्रिः॑ । रात्रि॑रहोरा॒त्राभ्या᳚म् । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॒ङ्खलु॑ । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॒मित्य॑हः-रा॒त्राभ्या᳚म् । खलु॒ वै । वै प॒र्जन्यः॑ । प॒र्जन्यो॑ वर्षति । व॒र्॒ष॒ति॒ मि॒त्रावरु॑णौ । मि॒त्रावरु॑णावे॒व । मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा-वरु॑णौ । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अ॒हो॒रा॒त्राभ्या᳚म् । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या᳚म्प॒र्जन्य᳚म् । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॒मित्य॑हः-रा॒त्राभ्या᳚म् । प॒र्जन्यँ॑व्वर्षयतः । व॒र्॒ष॒य॒त॒श्छन्द॑साम् । छन्द॑साँ॒व्वै । वा ए॒षः । ए॒ष रसः॑ । रसो॒ यत् । यद्व॒शा । व॒शा रसः॑ । रस॑ इव । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै वृष्टिः॑ । वृष्टि॒श्छन्द॑साम् । छन्द॑सामे॒व । ए॒व रसे॑न । रसे॑न॒ रस᳚म् । (43)
रसँ॒व्वृष्टि᳚म् । वृष्टि॒मव॑ । अव॑रुन्धे । रु॒न्धे॒ मै॒त्रा॒व॒रु॒णीम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णीन्द्वि॑रू॒पाम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णीमिति॑ मैत्रा-व॒रु॒णीम् । द्वि॒रू॒पामा । द्वि॒रू॒पावि॑ति द्वि-रू॒पाम् । आल॑भेत । ल॒भे॒त॒ प्र॒जाका॑मः । प्र॒जाका॑मो मै॒त्रम् । प्र॒जाका॑म॒ इति॑ प्र॒जा-का॒मः॒ । मै॒त्रँव्वै । वा अहः॑ । अह॑र्वारु॒णी । वा॒रु॒णी रात्रिः॑ । रात्रि॑रहोरा॒त्राभ्या᳚म् । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॒ङ्खलु॑ । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॒मित्य॑हः-रा॒त्राभ्या᳚म् । खलु॒ वै । वै प्र॒जाः । प्र॒जा प्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्रजा॑यन्ते । जा॒य॒न्ते॒ मि॒त्रावरु॑णौ । मि॒त्रावरु॑णावे॒व । मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा-वरु॑णौ । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अ॒हो॒रा॒त्राभ्या᳚म् । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या᳚म्प्र॒जाम् । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॒मित्य॑हः-रा॒त्रा॒भ्या᳚म् । प्र॒जाम्प्र । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प्र ज॑नयतः । ज॒न॒य॒त॒श्छन्द॑साम् । छन्द॑साँ॒व्वै । वा ए॒षः । ए॒ष रसः॑ । रसो॒ यत् । यद्व॒शा । व॒शा रसः॑ । रस॑ इव । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै प्र॒जा । प्र॒जा छन्द॑साम् । प्र॒जेति॑ प्र-जा । छन्द॑सामे॒व । ए॒व रसे॑न । रसे॑न॒ रस᳚म् । रस॑म्प्र॒जाम् । प्र॒जामव॑ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । अव॑रुन्धे।
रु॒न्धे॒ वै॒श्व॒दे॒वीम् । वै॒श्व॒दे॒वीम्ब॑हुरू॒पाम् । वै॒श्व॒दे॒वीमिति॑ वैश्व-दे॒वीम् । ब॒हु॒रू॒पामा । ब॒हु॒रू॒पामिति॑ बहु-रू॒पाम् । आल॑भेत । ल॒भे॒ताऽन्न॑कामः । अन्न॑कामो वैश्वदे॒वम् । अन्न॑काम॒ इत्यन्न॑-का॒मः॒ । वै॒श्व॒दे॒वँव्वै । वै॒श्व॒दे॒व- मिति॑ वैश्व-दे॒वम् । वा अन्न᳚म् । अन्नँ॒व्विश्वान्॑ । विश्वा॑ने॒व । ए॒व दे॒वान् । दे॒वान्थ्स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑-भागधेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ते । त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अन्न᳚म् । अन्न॒म्प्र । प्रय॑च्छन्ति । य॒च्छ॒न्त्य॒न्ना॒दः । अ॒न्ना॒द ए॒व । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ छन्द॑साम् । छन्द॑साँ॒व्वै । वा ए॒षः । ए॒ष रसः॑ । रसो॒ यत् । यद्व॒शा । व॒शा रसः॑ । रस॑ इव । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा अन्न᳚म् । अन्न॒ञ्छन्द॑साम् । छन्द॑सामे॒व । ए॒व रसे॑न । रसे॑न॒ रस᳚म् । रस॒मन्न᳚म् । अन्न॒मव॑ । अव॑रुन्धे । रु॒न्धे॒ वै॒श्व॒दे॒वीम् । वै॒श्व॒दे॒वीम्ब॑हुरू॒पाम् । वै॒श्व॒दे॒वीमिति॑ वैश्व-दे॒वीम् । ब॒हु॒रू॒पामा । ब॒हु॒रू॒पामिति॑ बहु-रू॒पाम् । आल॑भेत । ल॒भे॒त॒ गा॑मकामः । ग्राम॑कामो वैश्वदे॒वाः । ग्राम॑काम॒ इति॒ गा॑॑म-का॒मः॒ । वै॒श्व॒दे॒वा वै । वै॒श्व॒दे॒वा इति॑ वैश्व-दे॒वाः । वै स॑जा॒ताः । (45)
स॒जा॒ता विश्वान्॑ ।स॒जा॒ता इति॑ स-जा॒ताः ।विश्वा॑ने॒व ।ए॒व दे॒वान् ।दे॒वान्थ्स्वेन॑ ।स्वेन॑ भाग॒धेये॑न ।भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ते । त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स॒जा॒तान् । स॒जा॒तान्प्र । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । प्रय॑च्छन्ति । य॒च्छ॒न्ति॒ ग्रा॒मी । ग्रा॒म्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ छन्द॑साम् । छन्द॑साँ॒व्वै । वा ए॒षः । ए॒ष रसः॑ । रसो॒ यत् । यद्व॒शा । व॒शा रसः॑ । रस॑ इव । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै स॑जा॒ताः । स॒जा॒ता॒श्छन्द॑साम् । स॒जा॒ता इति॑ स-जा॒ताः । छन्द॑सामे॒व । ए॒व रसे॑न । रसे॑न॒ रस᳚म् । रसꣳ॑ सजा॒तान् । स॒जा॒तानव॑ । स॒जा॒तानिति॑स-जा॒तान् । अव॑रुन्धे । रु॒न्धे॒बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यम् । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यमु॑ख्षव॒शम् । उ॒ख्ष॒व॒शमा । उ॒ख्ष॒व॒शमित्यु॑ख्ष-व॒शम् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑मः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑मो॒ बृह॒स्पति᳚म् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑म॒ इति॑ ब्रह्मवर्च॒स-का॒मः॒ । बृह॒स्पति॑मे॒व । ए॒वस्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सन्द॑धाति । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् (46) ।
। द॒धा॒ति॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स्ये॑व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी॒ति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ वश᳚म् । वशँ॒व्वै । वा ए॒षः । ए॒ष च॑रति । च॒र॒ति॒ यत् । यदु॒ख्षा । उ॒ख्षावशः॑ । वश॑ इव । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सँव्वशे॑न । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । वशे॑नै॒व । ए॒व वश᳚म् । वश॑म्ब्रह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समव॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ रौ॒द्रीम् । रौ॒द्रीꣳ रोहि॑णीम् । रोहि॑णी॒मा । आल॑भेत । ल॒भे॒ता॒भि॒चरन्न्॑ । अ॒भि॒चर᳚न्रु॒द्रम् । अ॒भि॒चर॒न्नित्य॑भि-चरन्न्॑ । रु॒द्रमे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॒ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑धावति । धा॒व॒ति॒ तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मा । आ वृ॑श्चति । वृ॒श्च॒ति॒ता॒जक् । ता॒ज गार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒ति॒ रोहि॑णी । रोहि॑णी भवति । भ॒व॒ति॒ रौ॒द्री । रौ॒द्री हि । ह्ये॑षा । ए॒षा दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ समृ॑द्य्धै । समृ॑द्य्धै॒ स्घ्यः । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्- ऋ॒द्ध्यै॒ । स्घ्यो यूपः॑ । यूपो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ वज्रः॑ । वज्रो॒वै । वै स्घ ः । स्घ्यो वज्र᳚म् । वज्र॑मे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒प्र । प्रह॑रति । ह॒र॒ति॒ श॒र॒मय᳚म् । श॒र॒मय॑म्ब॒र्हिः । श॒र॒मय॒मिति॑शर-मय᳚म् । ब॒र्हिश्शृ॒णाति॑ । शृ॒णात्ये॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वैभी॑दकः । वैभी॑दक इ॒ध्मः । इ॒ध्मोभि॒नत्ति॑ । भि॒नत्ये॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒- मित्ये॑नम् (47) ॥7॥
अ॒सावा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्योन । नवि । व्य॑रोचत । अ॒रो॒च॒त॒ तस्मै᳚ । तस्मै॑ दे॒वाः । दे॒वा प्राय॑श्चितिम् । प्राय॑श्चित्तिमैच्छन् । ऐ॒च्छ॒न्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒ताम् । ए॒ताꣳ सौ॒रीम् । सौ॒रीꣳ श्वे॒ताम् । श्वे॒ताँव्व॒शाम् । व॒शामा । आल॑भन्त । अ॒ल॒भं॒॒त तया᳚ । तयै॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्रुच᳚म् । रुच॑मदधुः । अ॒द॒धु॒र्यः । यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑मः । ब॒॒ह्मव॒र्च॒सका॑म॒स्स्यात् । ब्र॒ह्म॒व॒र्चसका॑म॒ इति॑ ब्रह्मवर्च॒स-का॒मः॒ । स्यात्तस्मै᳚ । तस्मा॑ए॒ताम् । ए॒ताꣳ सौ॒रीम् । सौ॒रीꣳ श्वे॒ताम् । श्वे॒ताँव्व॒शाम् । व॒शामा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒ता॒ऽमुम् । अ॒मुमे॒व । ए॒वादि॒त्यम् । आ॒दि॒त्यꣳ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व॒ । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्ब्र॒ह॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सन्द॑धाति । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । द॒धा॒ति॒ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी । ब्र॒ह्म॒व॒र्चस्ये॑व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ बै॒ल्॒?वः । बै॒ल्॒?वो यूपः॑ । यूपो॑ भवति । भ॒व॒त्य॒सौ । अ॒सौ वै । (48)
वा आ॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो यतः॑ । यतोऽजा॑यत । अजा॑यत॒ ततः॑ । ततो॑ बि॒ल्वः॑ । बि॒ल्व॑ उत् । उद॑तिष्ठत् । अ॒ति॒ष्ठ॒थ्स यो॑नि । स यो᳚न्ये॒व । सयो॒नीति॒ स-यो॒नि॒ । ए॒व ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समव॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । अव॑रुन्धे । रु॒न्धे॒ ब्रा॒ह्म॒ण॒स्प॒त्याम् । ब्रा॒ह्म॒ण॒स्प॒त्याम्ब॑भ्रुक॒र्णीम् । ॒ब्रा॒ह्म॒ण॒-स्प॒त्यामिति॑ ब्राह्मणः-प॒त्याम् । ब॒भ्रु॒क॒र्णीमा । ब॒भ्रु॒क॒र्णीमिति॑ बभ्रु-क॒र्णीम् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒ता॒ऽभि॒चरन्न्॑ । अ॒भि॒ चर॑न्वारु॒णम् । अ॒भि॒चर॒न्नित्य॑भि-चरन्न्॑ । वा॒रु॒णन्दश॑कपालम् । दश॑कपालम्पु॒रस्ता᳚त् । दश॑कपाल॒मिति॒ दश॑-क॒पा॒ल॒म् । पु॒रस्ता॒न्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्वरु॑णेन । वरु॑णेनै॒व । ए॒वभ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यङ्ग्राहयि॒त्वा । ग्रा॒ह॒यि॒त्या ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा स्तृणुते । स्तृ॒णु॒ते॒ ब॒भ्रु॒क॒र्णी । ब॒भ्रु॒क॒र्णी भ॑वति । ब॒भ्रु॒क॒र्णीति॑ बभ्रु-क॒र्णी । भ॒व॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वै ब्रह्म॑णः । ब्रह्म॑णो रू॒पम् । रू॒पꣳ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै॒स्घ्यः । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । स्घ्यो यूपः॑ । यूपो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ वज्रः॑ । वज्रो॒ वै । वज्रो॒ वै । वै स्फ्यः । स्फ्यो वज्र᳚म् । वज्र॑मे॒व । ए॒वास्मै᳚ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र । प्र ह॑रति । ह॒र॒ति॒ श॒र॒म॑य᳚म् । श॒र॒मय॑म्ब॒र्हिः । श॒र॒मय॒मिति॑शर-मय᳚म् । ब॒र्हिश्शृ॒णाति॑ । शृ॒णात्ये॒व । (49)
ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वैभी॑दकः । वैभी॑दक इ॒ध्मः । इ॒ध्मो भि॒नत्ति॑ । भि॒नत्ये॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वै॒ष्ण॒वम् । वै॒ष्ण॒वँव्वा॑म॒नम् । वा॒म॒नमा । आल॑भेत । ल॒भे॒त॒यम् । यँय्य॒ज्ञः । य॒ज्ञोन । नोप॒नमे᳚त् । उ॒प॒नमे॒द्विष्णुः॑ । उ॒प॒नमे॒दित्यु॑प-नमे᳚त् । विष्णु॒र्वै । वैय॒ज्ञः । य॒ज्ञो विष्णु᳚म् । विष्णु॑मे॒व । ए॒वस्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प्र । प्रय॑च्छति । य॒च्छ॒त्युप॑ । उपै॑नम् । ए॒नँ॒य्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो न॑मति । न॒म॒ति॒वा॒म॒नः । वा॒म॒नो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ वै॒ष्ण॒वः । वै॒ष्ण॒वो हि । ह्ये॑षः । ए॒ष दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै त्वा॒ष्ट्रम् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । त्वा॒ष्ट्रँव्व॑ड॒बम् । व॒ड॒बमा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ प॒शुका॑मः । प॒शुका॑म॒स्त्वष्टा᳚ । प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु-का॒मः॒ । त्वष्टा॒ वै । वै प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाम्मि॑थु॒नाना᳚म् । मि॒थु॒नाना᳚म्प्रजनयि॒ता ।
प्र॒ज॒न॒यि॒ता त्वष्टा॑रम् । प॒॒जन॒यि॒तेति॑ प्र-ज॒न॒यि॒ता । त्वष्टा॑रमे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शुन्मि॑थु॒नान् । मि॒थु॒नान्प्र । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒ति॒ प्र॒जा । प्र॒जा हि । प्र॒जेति॑ प्र- जा । हि वै । वा ए॒तस्मिन्न्॑ । ए॒तस्मि॑न्प॒शवः॑ । प॒शव॒ प्रवि॑ष्टाः । प्रवि॑ष्टा॒ अथ॑ । प्रवि॑ष्टा॒ इति॒ प्र-वि॒ष्टाः॒ । अथै॒षः । ए॒ष पुमान्॑ । पुमा॒थ्सन् । सन्व॑ड॒बः । व॒ड॒बस्सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑स-अ॒ख्षात् । ए॒व प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प॒शून् । प्र॒जामिति॑प्र-जाम् । प॒शूनव॑ । अव॑रुन्धे । रु॒न्धे॒मै॒त्रम् । मै॒त्र॒ꣳश्वे॒तम् । श्वे॒तमा । आल॑भेत । ल॒भे॒त॒ स॒ङ्ग्रामे । स॒ङ्ग्रा॒मे सँय्य॑त्ते । स॒ङ्ग्रा॒म इति॑ सम्-ग्रा॒मे । सँय्य॑त्ते सम॒यका॑मः ।सँय्य॑त्त॒ इति॒ सम्-य॒त्ते॒ । स॒म॒यका॑मो मि॒त्रम् । स॒म॒यका॑म॒ इति॑ सम॒य-का॒मः॒ । मि॒त्रमे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्मि॒त्रेण॑ । मि॒त्रेण॒सम् । सन्न॑यति । न॒य॒ति॒ वि॒शा॒लः । (51)
वि॒शा॒लो भ॑वति । वि॒शा॒ल इति॑ वि-शा॒लः । भ॒व॒ति॒व्यव॑साययति । व्यव॑सायत्ये॒व । व्यव॑सायय॒तीति॑ वि-अव॑साययति । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प्रा॒जा॒प॒त्यम् । प्रा॒जा॒प॒त्यङ्कृ॒ष्णम् । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा-प॒त्यम् । कृ॒ष्णमा । आल॑भेत । ल॒भे॒त॒ वृष्टि॑कामः । वृष्टि॑काम प्र॒जाप॑तिः । वृष्टि॑काम॒ इति॒ वृष्टि॑-का॒मः॒ । प्र॒जाप॑ति॒र्वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वै वृष्ट्या᳚ । वृष्ट्या॑ ईशे । ई॒शे॒ प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒मे॒व । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒र्जन्य᳚म् । प॒र्जन्यँ॑व्वर्षयति । व॒र्॒?षय॒ति॒ कृ॒ष्णः । कृ॒ष्णो भ॑वति । भ॒व॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वैवृष्ट्यै᳚ । वृष्ट्यै॑ रू॒पम् । रू॒पꣳ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒व वृष्टि᳚म् । वृष्टि॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ श॒बलः॑ । श॒बलो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ वि॒द्युत᳚म् । वि॒द्युत॑मे॒व । वि॒द्युत॒मिति॑ वि-द्युत᳚म् । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ ज॒न॒यि॒त्वा । ज॒न॒यि॒त्वाव॑र्षयति । व॒र्॒ष॒य॒त्य॒वा॒शृ॒ङ्गः । अ॒वा॒शृ॒ङ्गो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ वृष्टि᳚म् । वृष्टि॑मे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ नि । निय॑च्छति । य॒च्छ॒तीति॑ यच्छति (52) ॥8॥
वरु॑णꣳ सुषुवा॒णम् । सु॒षु॒वा॒णम॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒न्न । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । नोप॑ । उपा॑नमत् । अ॒न॒म॒थ्सः । स ए॒ताम् । ए॒ताँव्वा॑रु॒णीम् । वा॒रु॒णीङ्कृ॒ष्णाम् । कृ॒ष्णाँव्व॒शाम् । व॒शाम॑पश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्ताम् । ताꣳ स्वायै᳚ । स्वायै॑ दे॒वता॑यै । दे॒वता॑या॒ आ । आ ल॑भत । अ॒ल॒भ॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै तम् । तम॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मुप॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । उपा॑नमत् । अ॒न॒म॒द्यम् । यमल᳚म् । अल॑म॒न्नाद्या॑य । अ॒न्नाद्या॑य॒ सन्त᳚म् । अ॒न्नाद्या॒येत्य॑न्न-अद्या॑य । सन्त॑म॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒न्न । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । नोप॒नमे᳚त् । उ॒प॒नमे॒थ्सः । उ॒प॒नमे॒दित्यु॑प-नमे᳚त् । स ए॒ताम् । ए॒ताँव्वा॑रु॒णीम् । ॒वा॒रु॒णीङ्कृ॒ष्णाम् । कृ॒ष्णाँव्व॒शाम् । व॒शामा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ वरु॑णम् । वरु॑णमे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अन्न᳚म् । अन्न॒म्प्र । प्रय॑च्छति । य॒च्छ॒त्य॒न्ना॒दः । अ॒न्ना॒द ए॒व । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः। (53)
ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ कृ॒ष्णा । कृ॒ष्णा भ॑वति । भ॒व॒ति॒ वा॒रु॒णी । वा॒रु॒णी हि । ह्ये॑षा । ए॒षा दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै मै॒त्रम् । समृ॑ध्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । मै॒त्रं श्वे॒तम् । श्वे॒तमा । आल॑भेत । ल॒भे॒त॒ वा॒रु॒णम् । वा॒रु॒णङ्कृ॒ष्णम् । कृ॒ष्णम॒पाम् । अ॒पाञ्च॑ । चौष॑धीनाम् । ओष॑धीनाञ्च । च स॒न्धौ । स॒न्धावन्न॑कामः । स॒न्धाविति॑ सम्-धौ । अन्न॑कामो मै॒त्रीः । अन्न॑काम॒ इत्यन्न॑-का॒मः॒ । मै॒त्रीर्वै । वा?ओष॑धयः । ओष॑धयो वारु॒णीः । वा॒रु॒णीरापः॑ । आपो॒ऽपाम् । अ॒पाञ्च॑ । च॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ओष॑धीनाम् । ओष॑धीनाञ्च । च॒ रस᳚म् । रस॒मुप॑ । उप॑ जीवामः । जी॒वा॒मो॒ मि॒त्रावरु॑णौ । मि॒त्रावरु॑णावे॒व । मि॒त्राव॑रुणा॒विति॑ मि॒त्रा-वरु॑णौ । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अन्न᳚म् । अन्न॒म्प्र । प्रय॑च्छतः । य॒च्छ॒तो॒ऽन्ना॒दः । अ॒न्ना॒द ए॒व । अ॒न्ना॒द॑ इत्य॑न्न-अ॒दः । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्य॒पाम् । (54)
अ॒पाञ्च॑ । चौष॑धीनाम् । ओष॑धीनाञ्च । च॒ स॒न्धौ । स॒न्धावा । स॒न्धाविति॑ सम्-धौ । आल॑भते । ल॒भ॒त॒ उ॒भय॑स्य । उ॒भय॒स्याव॑रुद्ध्यै । अव॑रुद्ध्यै॒ विशा॑खः । अव॑रुध्धा॒ इत्यव॑-रु॒ध्धॆ॒ । विशा॑खो॒ यूपः॑ । विशा॑ख॒ इति॒ वि-शा॒खः॒ । यूपो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ द्वे । द्वेहि । द्वे इति॒ द्वे । ह्ये॑ते । ए॒ते दे॒वते᳚ । ए॒ते इत्ये॒ते । दे॒वते॒ समृ॑द्ध्यै । दे॒वते॒ इति॑ दे॒वते᳚ । समृ॑द्ध्यै मै॒त्रम् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । मै॒त्रं श्वे॒तम् । श्वे॒तमा । आल॑भेत । ल॒भे॒त॒ वा॒रु॒णम् । वा॒रु॒णङ्कृ॒ष्णम् । कृ॒ष्णञ्ज्योगा॑मयावी । ज्योगा॑मयवी॒ यत् । ज्योगा॑मया॒वीति॒ ज्योक्-आ॒म॒या॒वी॒ । यन्मै॒त्रः । मै॒त्रो भव॑ति । भव॑ति मि॒त्रेण॑ । मि॒त्रेणै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ वरु॑णम् । वरु॑णꣳ शमयति । श॒म॒य॒ति॒ यत् । यद्वा॑रु॒णः । वा॒रु॒णस्सा॒ख्षात् । ॒साख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स- अ॒ख्षात् । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्व॒रु॒ण॒पा॒शात् । व॒रु॒ण॒पा॒शान्मु॑ञ्चति । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण-पा॒शात् । मु॒ञ्च॒त्यु॒त । उ॒तयदि॑ । यदी॒तासुः॑ । इ॒तासु॒र्भव॑ति । इ॒तासु॒रिती॒त-अ॒सुः॒ । भव॑ति॒ जीव॑ति । जीव॑त्ये॒व । ए॒व दे॒वाः । दे॒वा वै । वै पुष्टि᳚म् । पुष्टि॒न्न । नावि॑न्दन् । अ॒वि॒न्द॒न्ताम् । (55)
ताम्मि॑थु॒ने । मि॒थु॒ने॑ऽपश्यन् । अ॒प॒श्य॒न्तस्या᳚म् । तस्या॒न्न । न सम् । सम॑राधयन्न् । अ॒रा॒ध॒य॒न्तौ । ताव॒श्विनौ᳚ । अ॒श्विना॑वब्रूताम् । अ॒ब्रू॒ता॒मा॒वयोः᳚ । आ॒वयो॒र्वै । वा ए॒षा । ए॒षा मा । मैतस्या᳚म् । ए॒तस्याँ᳚व्वदध्वम् । व॒द॒ध्व॒मिति॑ । इति॒ सा । साऽश्विनोः᳚ । अ॒श्विनो॑रे॒व । ए॒वाऽभ॑वत् । अ॒भ॒व॒द्यः । य पुष्टि॑कामः । पुष्टि॑काम॒स्स्यात् । पुष्टि॑काम॒ इति॒ पुष्टि॑-का॒मः॒ । स्याथ्सः । स ए॒ताम् । ए॒तमा᳚श्वि॒नीम् । आ॒श्व॒नीम्य॒मीम् । य॒मीँव्व॒शाम् । व॒शामा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒ता॒श्विनौ᳚ । अ॒श्विना॑वे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒देये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्पुष्टि᳚म् । पुष्टि॑न्धत्तः । ध॒त्त॒ पुष्य॑ति । पुष्य॑ति प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ (56)॥
आ॒श्वि॒नन्धू॒म्रल॑लामम् । धू॒म्रल॑लाम॒मा । धू॒म्र- ल॑लाम॒मिति॑ धू॒म्र-ल॒ला॒म॒म् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ यः । यो दुर्ब्रा᳚ह्मणः । दुर्ब्रा᳚ह्मण॒स्सोम᳚म् । दुर्ब्रा᳚ह्मण॒ इति॒ दुः-ब्रा॒ह्म॒णः॒ । सोम॒म्पिपा॑सेत् । पिपा॑सेद॒श्विनौ᳚ । अ॒श्विनौ॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मसो॑मपौ । अ सो॑मपावास्ताम् । असो॑मपा॒वित्यसो॑मपौ॒ । आ॒स्ता॒न्तौ । तौ प॒श्चा । प॒श्चा सो॑मपी॒थम् । सो॒म॒पी॒थम्प्र । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम-पी॒थम् । प्राप्नु॑ताम् । आ॒प्नु॒ता॒म॒श्विनौ᳚ । अ॒श्विना॑वे॒तस्य॑ । ए॒तस्य॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ यः । यो दुर्ब्रा᳚ह्मणः । दुर्ब्रा᳚ह्मण॒स्सोम᳚म् । दुर्ब्रा᳚ह्मण॒ इति॒ दुः-ब्रा॒ह्म॒णः॒ । सोम॒म्पिपा॑सति । पिपा॑सत्य॒श्विनौ᳚ । अ॒श्विना॑वे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मॆ॒ सो॒म॒पी॒थम् । सो॒म॒पी॒थम्प्र । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम-पी॒थम् । प्र य॑च्छतः । य॒च्छ॒त॒ उप॑ । उपै॑नम् । ए॒न॒ꣳ सो॒म॒पी॒थः । सो॒म॒पी॒थो न॑मति । सो॒म॒पी॒थ इति॑ सोम-पी॒थः । न॒म॒ति॒ यत् । यद्धू॒म्रः । धू॒म्रो भव॑ति । भव॑ति धूम्रि॒माण᳚म् । धू॒म्रि॒माण॑मे॒व । ए॒वास्मा᳚त् । अ॒स्मा॒दप॑ । अप॑ हन्ति । ह॒न्ति॒ ल॒लामः॑ । ल॒लामो॑ भवति ।
भ॒व॒ति॒ मु॒ख॒तः । मु॒ख॒त ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्तेजः॑ । तेजो॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ वा॒य॒व्य᳚म् । वा॒य॒व्य॑ङ्गोमृ॒गम् । गो॒मृ॒गमा । गो॒मृ॒गमिति॑ गो-मृ॒गम् । आल॑भेत । ल॒भे॒त॒यम् । यमज॑घ्निवाꣳसम् । अज॑घ्निवाꣳसमभि॒शꣳसे॑युः । अ॒भि॒शगंसे॑यु॒रपू॑ता । अ॒भि॒शगंसे॑यु॒रित्य॑भि-शꣳसे॑युः । अपू॑ता॒ वै । वा ए॒तम् । ए॒तँव्वाक् । वागृ॑च्छति । ऋ॒च्छ॒ति॒ यम् । यमज॑घ्निवाग्सम् । अज॑घ्निवाꣳसमभि॒शꣳस॑न्ति । अ॒भि॒शꣳस॑न्ति॒ न । अ॒भि॒शꣳस॒न्तीत्य॑भि-शꣳस॑न्ति । नैषः । ए॒ष ग्रा॒म्यः । ग्रा॒म्य प॒शुः । प॒शुर्न । नार॒ण्यः । आ॒र॒ण्यो यत् । यद्गो॑मृ॒गः । गोमृ॒गो न । गो॒मृ॒ग इति॑ गो-मृ॒गः । नेव॑ । इ॒वै॒षः । ए॒ष ग्रामे᳚ । ग्रामे॒ न । नार॑ण्ये । अर॑ण्ये॒ यम् । यमज॑घ्निवाꣳसम् । अज॑घ्निवाꣳसमभि॒शꣳस॑न्ति । अ॒भि॒शꣳस॑न्ति वा॒युः । अ॒भि॒शꣳस॒न्तीत्य॑भि-शꣳस॑न्ति । वा॒युर्वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्प॒वित्र᳚म् । प॒वित्रँ॑व्वा॒युम् । वा॒युमे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । (58)
ए॒न॒म्प॒व॒य॒ति॒ । प॒व॒य॒ति॒ परा॑ची । परा॑ची॒ वै । वा ए॒तस्मै᳚ । ए॒तस्मै᳚ व्यु॒च्छन्ती᳚ । व्यु॒च्छन्ती॒वि । व्यु॒च्छन्तीति॑वि-उ॒च्छन्ती᳚ । व्यु॑च्छति । उ॒च्छ॒ति॒ तमः॑ । तम॑ पा॒प्मान᳚म् । पा॒प्मान॒म्प्र । प्रवि॑शति । वि॒श॒ति॒ यस्य॑ । यस्या᳚श्वि॒ने । आ॒श्वि॒ने श॒स्यमा॑ने । श॒स्यमा॑ने॒ सूर्यः॑ । सूर्यो॒न । नाविः । आ॒विर्भव॑ति । भव॑ति सौ॒र्यम् । सौ॒र्यम्ब॑हुरू॒पम् । ब॒हु॒रू॒पमा । ब॒हु॒रू॒पमिति॑ बहु-रू॒पम् । आल॑भेत । ल॒भे॒ता॒ मुम् । अ॒मुमे॒व । ए॒वादि॒त्यम् । आ॒दि॒त्यंस्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व ः । ए॒वाऽस्मा᳚त् । अ॒स्मा॒त्तमः॑ । तम॑ पा॒प्मान॑म् । पा॒प्मान॒मप॑ । अप॑हन्ति । ह॒न्ति॒ प्र॒तीची᳚ । प्र॒तीच्य॑स्मै । अ॒स्मै॒व्यु॒च्छन्ती᳚ । व्यु॒च्छन्ती॒ वि । व्यु॒च्छन्तीति॑ वि-उ॒च्छन्ती᳚ । व्यु॑च्छति । उ॒च्छ॒त्यप॑ । अप॒ तमः॑ । तम॑ पा॒प्मान᳚म् । पा॒प्मानꣳ॑ हते । ह॒त॒ इति॑ हते (59) ॥10॥
इन्द्रँ॑व्वः । वो॒ वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वत॒ स्परि॑ । परीन्द्र᳚म् । इन्द्र॒न्नरः॑ । नरो॒ मरु॑तः । मरु॑तो॒ यत् । यद्ध॑ । ह॒ वः॒ । वो॒ दि॒वः । दि॒वोया । यावः॑ । व॒श्शर्म॑ । शर्मेति॒ शर्म॑ ॥ भरे॒ष्विन्द्र᳚म् । इन्द्रꣳ॑ सु॒ह॑व᳚म् । सु॒हवꣳ॑ हवामहे । सु॒हव॒मिति॑ सु-हव᳚म् । ह॒वा॒म॒हे॒ऽꣳ॒हो॒मुच᳚म् । अ॒ꣳ॒हो॒मुचꣳ॑सु॒कृत᳚म् । अ॒ꣳ॒हो॒मुच॒मित्यहꣳ॑हः-मुच᳚म् । सु॒कृत॒न्दैव्य᳚म् । सु॒कृत॒मिति॑ सु-कृत᳚म् । दैव्य॒ञ्जन᳚म् । जन॒मिति॒ जन᳚म् ॥ अ॒ग्निम्मि॒त्रम् । मि॒त्रँव्वरु॑णम् । वरु॑णꣳ सा॒तये᳚ । सा॒तये॒ भग᳚म् । भग॒न्द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी म॒रुतः॑ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । म॒रुत॑ स्स्व॒स्तये᳚ । स्व॒स्तय॒ इति॑ स्व॒स्तये᳚ ॥ म॒मत्तु॑नः । न॒परि॑ज्मा । परि॑ज्मावस॒र्हा । परि॒ज्मेति॒परि॑-ज्मा॒ । व॒स॒र्हाम॒मत्तु॑ । म॒मत्तु॒वातः॑ । वातो॑ अ॒पाम् । अ॒पाँव्वृष॑ण्वान् । वृष॑ण्वा॒निति॒ वृषण्ण्॑-वा॒न्॒ ॥ शि॒शी॒तमि॑न्द्रापर्वता । इ॒न्द्रा॒प॒र्व॒ता॒यु॒वम् । इ॒न्द्रा॒-प॒र्व॒तेती᳚न्द्र-प॒र्व॒ता॒ । यु॒वन्नः॑ । न॒स्तत् । तन्नः॑ । नो॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ वरिवस्यन्तु । व॒रि॒व॒स्य॒न्तु दे॒वाः । दे॒वा इति॑ दे॒वाः ॥ प्रि॒या वः॑ । वो॒ नाम॑ । नाम॑ हुवे।
हु॒वे॒ तु॒राणा᳚म् । तु॒राणा॒मिति॑ तु॒राणा᳚म् ॥ आयत् । यत्तृ॒पत् । तृ॒पन्म॑रुतः । म॒रु॒तो॒वा॒व॒शा॒नाः । वा॒व॒शा॒ना इति॑ वावशा॒नाः ॥ श्रि॒यसे॒ कम् । कम्भा॒नुभिः॑ । भा॒नुभि॒स्सम् । भा॒नुभि॒रिति॑ भा॒नु-भिः॒ । सम्मि॑मिख्षिरे । मि॒मि॒ख्षि॒रे॒ ते । ते र॒श्मिभिः॑ । र॒श्मिभि॒स्ते । र॒श्मिभि॒रिति॑ र॒श्मि-भिः॒ । त ऋक्व॑भिः । ऋक्व॑भिस्सुखा॒दयः॑ । ऋक्व॑भि॒रित्यृक्व॑-भिः॒ । सु॒खा॒दय॒ इति॑ सु-खा॒दयः॑ ॥ ते वाशी॑मन्तः । वाशी॑मन्त इ॒ष्मिणः॑ । वाशी॑मन्त॒ इति॒ वाशि॑-म॒न्तः॒ । इ॒ष्मिणो॒ अभी॑रवः । अभी॑रवोवि॒द्रे । वि॒द्रे प्रि॒यस्य॑ । प्रि॒यस्य॒ मारु॑तस्य । मारु॑तस्य॒ धाम्नः॑ । धाम्न॒ इति॒ धाम्नः॑ ॥अ॒ग्नि प्र॑थ॒मः । प्र॒थ॒मो वसु॑भिः । वसु॑भिर्नः । वसु॑ भि॒रिति॒ वसु॑-भिः॒ । नो॒ अ॒व्या॒त्॒ । अ॒व्या॒थ्सोमः॑ । सोमो॑रु॒द्रेभिः॑ । रु॒द्रेबि॒॑रभि । अ॒भि र॑ख्षतु । र॒ख्ष॒तु॒त्मना᳚ । त्मनेति॒त्मना᳚ ॥ इन्द्रो॑म॒रुध्बिः॑ । म॒रुध्बि॑र् ऋतु॒धा । म॒रुध्बि॒रिति॑ म॒रुत्-भिः॒ । ऋ॒तु॒धा कृ॑णोतु । ऋ॒तु॒धेत्यृ॑तु-धा । कृ॒णो॒त्वा॒दितैः । आ॒दि॒तैर्नः॑ । नो॒ वरु॑णः । वरु॑ण॒स्सम् । सꣳ शि॑शातु । शि॒शा॒त्विति॑ शिशातु ॥ सन्नः॑ । नो॒ दे॒वः । दे॒वोवसु॑भिः । वसु॑भिर॒ग्निः । वसु॑भि॒रिति॒ वसु॑-भिः॒ । अ॒ग्निस्सम् । सꣳ सोमः॑ ।(61)
सोम॑स्त॒नूभिः॑ । त॒नूभी॑ रु॒द्रिया॑भिः ।रु॒द्रिया॑भि॒रिति॑रु॒द्रिया॑भिः ॥ समिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑म॒रुध्बिः॑ । म॒रुध्बि॑र्य॒ज्ञियै᳚ ः । म॒रुध्बि॒रिति॑म॒रुत्-भिः॒ । य॒ज्ञियै॒स्सम् । समा॑दि॒त्यैः । आ॒दि॒त्यैर्नः॑ । नो॒ वरु॑णः । वरु॑णो अजिज्ञिपत् । अ॒जि॒ज्ञि॒प॒दित्य॑जिज्ञिपत् ॥यथा॑दि॒त्याः । आ॒दि॒त्यावसु॑भिः । वसु॑भिस्सम्बभू॒वुः । वसु॑भि॒रिति॒ वसु॑-भिः॒ । स॒म्ब॒भू॒वुर्म॒रुद्भिः॑ । स॒म्ब॒भू॒वुरिति॑ सम्-ब॒भू॒वुः । म॒रुद्भी॑रु॒द्राः । म॒रुद्भि॒रिति॑ म॒रुत्-भिः॒ । रु॒द्रास्स॒मजा॑नत । स॒मजा॑नता॒ भि । स॒माजा॑न॒तेति॑ सम्-अजा॑नत । अ॒भीत्य॒भि ॥ ए॒वा त्रि॑णामन् । त्रि॒णा॒म॒न्नहृ॑णीयमानाः । त्रि॒णा॒म॒न्निति॑त्रि-ना॒म॒न्न्॒ । अहृ॑णीयमाना॒विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वास्सम॑नसः । सम॑नसो भवन्तु । सम॑नस॒ इति॒ स-म॒न॒सः॒ । भ॒व॒न्त्विति॑ भवन्तु ॥ कुत्रा॑चित् । चि॒द्यस्य॑ । यस्य॒ समृ॑तौ । समृ॑तौर॒ण्वाः । समृ॑ता॒मिति॒ सम्-ऋ॒तौ॒ । र॒ण्वानरः॑ । नरो॑ नृ॒षद॑ने । नृ॒षद॑न॒ इति॑ नृ-सद॑ने ॥ अर्ह॑न्तश्चित् । चि॒द्यम् । यमि॑न्ध॒ते । इ॒न्ध॒ते स॑ञ्ज॒नय॑न्ति । स॒ञ्ज॒नय॑न्ति ज॒न्तवः॑ । स॒ञ्ज॒नय॒न्ती॑ति सम्-ज॒नय॑न्ति । ज॒न्तव॒ इति॑ ज॒न्तवः॑ ॥ सँय्यत् । यदि॒षः । इ॒षोवना॑महे । वना॑महे॒ सम् । सꣳह॒व्या । ह॒व्या मानु॑षाणाम् । मानु॑षाणा॒मिति॒मानु॑षाणाम् ॥ उ॒त द्यु॒म्नस्य॑ । द्यु॒म्नस्य॒ शव॑सः । शव॑स ऋ॒तस्य॑ । (62)
ऋ॒तस्य॑ र॒श्मिम् । र॒श्मिमा । आ द॑दे । द॒द॒ इति॑ ददे ॥ य॒ज्ञो दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्प॑ति । प्रत्ये॑ति । ए॒ति॒ सु॒म्नम् । सु॒म्नमादि॑त्यासः । आदि॑त्यासो॒ भव॑ता । भव॑तामृड॒यन्तः॑ । मृ॒ड॒यन्त॒ इति॑ मृड॒यन्तः॑ ॥ आ वः॑ । वो॒ऽर्वाची᳚ । अ॒र्वाची॑सुम॒तिः । सु॒म॒तिर्व॑वृत्यात् । सु॒म॒तिरिति॑ सु-म॒तिः । व॒वृ॒त्या॒द॒ꣳ॒होः । अ॒ꣳ॒होश्चि॑त् । चि॒द्या । याव॑रिवोवित्त॒रा । व॒रि॒वो॒ वित्त॒रास॑त् । व॒रि॒वो॒ वित्त॒रेति॑ वरिवो॒ वित्-त॒रा॒ । अस॒दित्यस॑त् ॥ शुचि॑र॒पः । अ॒पस्सू॒यव॑साः । स्सू॒यव॑सा॒ अद॑ब्धः । सू॒यव॑सा॒ इति॑ सु-यव॑साः । अद॑ब्ध॒ उप॑ । उप॑ख्षेति । ख्षे॒ति॒ वृ॒द्धव॑याः । वृ॒द्धव॑यास्सु॒वीरः॑ । ॒वृ॒द्धव॑या॒ इति॑ ॒वृ॒द्ध-व॒याः॒ । सु॒वीर॒ इति॑ सु-वीरः॑ ॥ नकि॒ष्टम् । तङ्घ्न॑न्ति । घ्न॒न्त्यन्ति॑तः । अन्ति॑तो॒ न । न दू॒रात् । दू॒राद्यः । य आ॑दि॒त्याना᳚म् । आ॒दि॒त्याना॒म्भव॑ति । भव॑ति॒ प्रणी॑तौ । प्रणी॑ता॒विति॒ प्र-नी॒तौ॒ ॥ धा॒रय॑न्त आदि॒त्यासः॑ । आ॒दि॒त्यासो॒ जग॑त् । जग॒थ्स्थाः । स्था दे॒वाः । दे॒वा विश्व॑स्य । विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य । भुव॑नस्य गो॒पाः । गो॒पा इति॑ गो-पाः ॥ दी॒र्घाधि॑यो॒रख्ष॑माणाः । दी॒र्घाधि॑य॒ इति॑ दी॒र्घ-धि॒यः॒ । रख्ष॑माणा असु॒र्य᳚म् । (63)
अ॒सु॒र्य॑मृ॒तावा॑नः । ऋ॒तावा॑न॒श्चय॑मानाः । ऋ॒तावा॑न॒ इत्यृ॒त-वा॒नः॒ । चय॑माना ऋ॒णानि॑ । ऋ॒णानीत्यृ॒णानि॑ ॥ ति॒स्रो भूमीः᳚ । भूमी᳚र्धारयन्न् । धा॒र॒य॒न्त्रीन् । त्रीꣳरु॒त । उ॒त द्यून् । द्यून्त्रीणि॑ । त्रीणि॑ व्र॒ता । व्र॒ता वि॒दथे᳚ । वि॒दथे॑ अ॒न्तः । अ॒न्तरे॑षम् । ए॒षा॒मित्ये॑षाम् ॥ ऋ॒तेना॑-दित्याः । आ॒दि॒त्या॒महि॑ । महि॑ वः । वो॒ म॒हि॒त्वम् । म॒हि॒त्वन्तत् । म॒हि॒त्वमिति॑ महि-त्वम् । तद॑र्यमन्न् । अ॒र्य॒नु॒न्व॒रु॒ण॒ । व॒रु॒ण॒मि॒त्र॒ । मि॒त्र॒ चारु॑ । चार्विति॒ चारु॑ ॥ त्यान्नु । नु ख्ष॒त्रियान्॑ । ख्ष॒त्रिया॒ꣳ॒ अवः॑ । अव॑ आदि॒त्यान् । आ॒दि॒त्यान्या॑चिषामहे । या॒चि॒षा॒म॒ह॒ इति॑ याचिषामहे ॥सु॒मृ॒डी॒काꣳ अ॒भिष्ट॑ये । सु॒मृ॒डी॒कामिति॑ सु-मृ॒डी॒काम् । अ॒भिष्ट॑य॒ इत्य॒भिष्ट॑ये ॥ न द॑ख्षि॒णा । द॒ख्षि॒णा वि । वि चि॑किते । चि॒कि॒ते॒ न । न स॒व्या । स॒व्या न । न प्रा॒चीन᳚म् । प्रा॒चीन॑मादित्याः । आ॒दि॒त्या॒ न । नोत । उ॒त प॒श्चा । प॒श्चेति॑ प॒श्चा ॥ पा॒क्या॑ चित् । चि॒द्व॒स॒वः॒ । व॒स॒वो॒ धी॒र्या᳚ । धी॒र्या॑ चित् । चि॒द्यु॒ष्मानी॑तः । (64)
यु॒ष्मा॑नीतो॒ अभ॑यम् । अभ॑य॒ञ्ज्योति॑ । ज्योति॑रश्याम् । अ॒श्या॒मित्य॑श्याम् ॥ आ॒दि॒त्याना॒मव॑सा । अव॑सा॒नूत॑नेन । नूत॑नेन सख्षी॒महि॑ । स॒ख्षी॒महि॒ शर्म॑णा । शर्म॑णा॒ शन्त॑मेन । शन्त॑मे॒नेति॒ शम्-त॒मे॒न॒ ॥ अ॒ना॒गा॒स्त्वे अ॑दिति॒त्वे । अ॒ना॒गा॒स्त्व इत्य॑नागाः-त्वे । अ॒दि॒ति॒त्वे तु॒रासः॑ । अ॒दि॒ति॒त्व इत्य॑दिति-त्वे । तु॒रास॑ इ॒मम् । इ॒मँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्द॑धतु । द॒ध॒तु॒ श्रोष॑माणाः । श्रोष॑माणा॒ इति॒ श्रोष॑माणाः ॥ इ॒मम्मे᳚ । मे॒ व॒रु॒ण॒ । व॒रु॒ण॒ श्रु॒धि॒ । श्रु॒धी॒हव᳚म् । हव॑म॒द्य । अ॒द्या च॑ । च॒ मृ॒ड॒य॒ । मृ॒ड॒ये॒ति॑ मृडय ॥ त्वाम॑व॒स्युः । अ॒व॒स्युरा । आ च॑के । च॒क॒ इति॑ चके ॥ तत्त्वा᳚ । त्वा॒ या॒मि॒ । या॒मि॒ ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मानः । वन्द॑मान॒स्तत् । तदा । आशा᳚स्ते । शा॒स्ते॒ यज॑मानः । यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ । ह॒विर्भि॒रिति॑ ह॒विः-भिः॒ ॥ अहे॑डमानो वरुण । व॒रु॒णे॒ह । इ॒ह भो॑धि । भो॒ध्युरु॑शꣳस । उरु॑शꣳस॒मा । उरु॑श॒ꣳ॒सेत्युरु॑-श॒ꣳ॒स॒ । मा नः॑ । न॒ आयुः॑ । आयु॒ प्र । प्र मो॑षीः । मो॒षी॒रिति॑ मोषीः (65) ॥
प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ ताः । तास्सृ॒ष्टाः । सृ॒ष्टा इ॑न्द्रा॒ग्नी । इ॒न्द्रा॒ग्नी अप॑ । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी । अपा॑गूहताम् । अ॒गू॒ह॒ता॒ꣳ॒सः । सो॑चायत् । अ॒चा॒य॒त्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिरिन्द्रा॒ग्नी । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । इ॒न्द्रा॒ग्नी वै । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी । वै मे᳚ । मे॒ प्र॒जाः । प्र॒जा अप॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अपा॑घुख्षताम् । अ॒घु॒ख्ष॒ता॒मिति॑ । इति॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तमै᳚न्द्रा॒ग्नम् । ऐ॒न्द्र॒ग्नमेका॑दश कपालम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमित्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नम् । एका॑दशकपालमपश्यत् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । अ॒प॒श्य॒त्तम् । तन्निः । निर॑वपत् । अ॒व॒प॒त्तौ । ताव॑स्मै । अ॒स्मै॒ प्र॒जाः । प्र॒जाप्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्रासा॑धयताम् । अ॒सा॒ध॒य॒ता॒मि॒न्द्रा॒ग्नी । इ॒न्द्रा॒ग्नी वै । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॑ प्र॒जाम् । प्र॒जामप॑ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । अप॑गूहतः । गू॒ह॒तो॒यः । योऽल᳚म् । अल॑म्प्र॒जायै᳚ । प्र॒जायै॒ सन् । प्र॒जाया॒ इति॑ प्र-जायै᳚ । सन्प्र॒जाम् । प्र॒जान्न । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । न वि॒न्दते᳚ । वि॒न्द॒त॑ ऐन्द्रा॒ग्नम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमेका॑दशकपालम् । ऐ॒न्द्राग्नमित्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश- क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒त्प्रजाका॑मः । प्र॒जाका॑म इन्द्रा॒ग्नी । प्र॒जाका॑म॒ इति॑ प्र॒जा-का॒मः॒ । इ॒न्द्रा॒ग्नी ए॒व । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी। (1)
“। ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प्र । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प्र सा॑धयतः । सा॒ध॒य॒तो॒ वि॒न्दते᳚ । वि॒न्दते᳚ प्र॒जाम् । प्र॒जामै᳚न्द्रा॒ग्नम् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमेका॑दशकपालम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमित्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्स्पर्ध॑मानः । स्पर्ध॑मानः॒, ख्षेत्रे᳚ । ख्षेत्रे॑ वा । वा॒ स॒जा॒तेषु॑ । स॒जा॒तेषु॑ वा । स॒जा॒तेष्टिति॑ स-जा॒तेषु॑ । वे॒न्द्रा॒ग्नी । इ॒न्द्रा॒ग्नी?ए॒व । इ॒न्द्रा॒ग्नी इ॑ती᳚न्द्र-अ॒ग्नी । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ताभ्या᳚म् । ताभ्या॑मे॒व । ए॒वेन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्भ्रातृ॑व्यस्य । भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते । वृ॒ङ्क्ते॒ वि । वि पा॒प्मना᳚ । पा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण । भ्रातृ॑व्येण जयते । ज॒य॒तेऽप॑ । अप॒ वै । वा ए॒तस्मा᳚त् । ए॒तस्मा॑दिन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑ङ्क्रामति । क्रा॒म॒ति॒ यः । यस्स॑ङ्ग्रा॒मम् । स॒ङ्ग्रा॒ममु॑पप्र॒याति॑ । स॒ङ्ग्रा॒ममिति॑ सम्-ग्रा॒मम् । उ॒प॒ प्र॒यात्यै᳚न्द्रा॒ग्नम् । उ॒प॒प्र॒यातीत्यु॑प-प्र॒याति॑ । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमेका॑दशकपालम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमित्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत्। (2)”
। व॒पे॒थ्स॒ङ्ग्रा॒मम् । स॒ङ्ग्रा॒ममु॑पप्रया॒स्यन्न् । स॒ङ्ग्रा॒ममिति॑ सम्-ग्रा॒मम् । उ॒प॒प्र॒या॒स्यन्नि॑न्द्रा॒ग्नी । उ॒प॒प्र॒या॒स्यन्नित्यु॑प-प्र॒या॒स्यन्न् । इ॒न्द्रा॒ग्नी ए॒व । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वीर्य॑न्धत्तः । ध॒त्त॒स्स॒ह । स॒हेन्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण । वी॒र्ये॑णोप॑ । उप॒ प्र । प्रया॑ति । या॒ति॒ जय॑ति । जय॑ति॒ तम् । तꣳ स॑ङ्ग्रा॒मम् । स॒ङ्ग्रा॒मँव्वि । स॒ङ्ग्रा॒ममिति॑ सम्-ग्रा॒मम् । वि वै । वा ए॒षः । ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण । वी॒र्ये॑णर्ध्यते । ऋ॒ध्य॒ते॒ यः । यस्स॑ङ्ग्रा॒मम् । स॒ङ्ग्रा॒मञ्जय॑ति । स॒ङ्ग्रा॒ममिति॑-सम्-ग्रा॒मम् । जय॑त्यैन्द्रा॒ग्नम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमे॑कादशकपालम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमित्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्स॒ङ्ग्रा॒मम् । स॒ङ्ग्रा॒मञ्जि॒त्वा । स॒ङ्ग्रा॒ममिति॑ सम्-ग्रा॒मम् । जि॒त्वेन्द्रा॒ग्नी । इ॒न्द्रा॒ग्नी ए॒व । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑न्धत्तः । (3)
ध॒त्तो॒न । नेन्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण । वी॒र्ये॑ण॒ वि । व्य॑र्ध्यते । ऋ॒ध्य॒तेऽप॑ । अप॒वै । वा ए॒तस्मा᳚त् । ए॒तस्मा॑दिन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑ङ्क्रामति । क्रा॒म॒ति॒ यः । य एति॑ । एति॑ ज॒नता᳚म् । ज॒नता॑मैन्द्रा॒ग्नम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमेका॑दशकपालम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमित्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒ज्ज॒नता᳚म् । ज॒नता॑मे॒ष्यन्न् । ए॒ष्यन्नि॑न्द्रा॒ग्नी । इ॒न्द्रा॒ग्नी ए॒व । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र- अ॒ग्नी । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑न्धत्तः । ध॒त्त॒स्स॒ह । स॒हेन्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण । वी॒र्ये॑ण ज॒नता᳚म् । ज॒नता॑मेति । ए॒ति॒ पौ॒ष्णम् । पौ॒ष्णञ्च॒रुम् । च॒रुमनु॑ । अनु॒ निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒त्पू॒षा । पू॒षा वै । वा इ॑न्द्रि॒यस्य॑ । इ॒न्द्रि॒यस्य॑ वी॒र्य॑स्य । वी॒र्य॑स्यानुप्रदा॒ता । अ॒नु॒प्र॒दा॒ता पू॒षण᳚म् । अ॒नु॒प्र॒दा॒तेत्य॑नु-प्र॒दा॒ता । पू॒षण॑मे॒व (4) ।ए॒व स्वेन॑ ।
स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ इ॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वीर्य॑मनु॑ । अनु॒प्र । प्र य॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ ख्षै॒त्र॒प॒त्यम् । ख्षै॒त्र॒ प॒त्यञ्च॒रुम् । ख्षै॒त्र॒ प॒त्यमिति॑ ख्षैत्र-प॒त्यम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒ज्ज॒नता᳚म् । ज॒नता॑मा॒गत्य॑ । आ॒गत्ये॒यम् । आ॒गत्येत्या᳚-गत्य॑ । इ॒यँव्वै । वै ख्षेत्र॑स्य । ख्षेत्र॑स्य॒ पतिः॑ । पति॑र॒स्याम् । अ॒स्यामे॒व । ए॒वप्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒त्यै॒न्द्रा॒ग्नम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमेका॑दशकपालम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमित्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नम् । एका॑दशकपालमु॒परि॑ष्टात् । एका॑दशकपाल॒-मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । उ॒परि॑ष्टा॒न्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द॒स्याम् । अ॒स्यामे॒व । ए॒व प्र॑ति॒प्ठाय॑ । प्र॒ति॒ष्ठाये᳚न्द्रि॒यम् । प्र॒ति॒ष्ठायेति॑ प्रति-स्थाय॑ । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मु॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टादा॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्त॒ इति॑ धत्ते (5) ॥
अ॒ग्नये॑पथि॒कृते᳚ । प॒थि॒कृते॑पुरो॒डाश᳚म् । प॒थि॒कृत॒ इति॑ पथि-कृते᳚ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒ मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यः । यो द॑र्शपूर्णमासया॒जी । द॒र्॒?शपू॒र्ण॒मा॒स॒या॒जी सन्न् । द॒र्॒?श्शपू॒र्ण॒मा॒स॒या॒जीति॑दर्शपूर्णमास-या॒जी । सन्न॑मावा॒स्या᳚म् । अ॒मा॒वा॒स्याँ᳚व्वा । अ॒मा॒वा॒स्या॑मित्य॑मा-वा॒स्या᳚म् । वा॒ पौ॒र्ण॒मा॒सीम् । पा॒र्ण॒मा॒सीँव्वा᳚ । पा॒र्ण॒मा॒सीमिति॑ पौर्ण-मा॒सीम् । वा॒ऽति॒पा॒दये᳚त् । अ॒ति॒पा॒दये᳚त्प॒थः । अ॒ति॒पा॒दये॒दित्य॑ति-पा॒दये᳚त् । प॒थो वै । वा ए॒षः । ए॒षोधि॑ । अध्यप॑थेन । अप॑थेनैति । ए॒ति॒ यः । यो द॑र्शपूर्णमासया॒जी । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒स॒या॒जी सन्न् । द॒र्॒?शपू॒र्ण॒मा॒स॒या॒जीति॑दर्शपूर्णमास-या॒जी । सन्न॑मावा॒स्या᳚म् । अ॒मा॒वा॒स्याँ᳚व्वा । अ॒मा॒वा॒स्या॑मित्य॑मा-वा॒स्या᳚म् । वा॒ पौ॒र्ण॒मा॒सीम् । पौ॒र्ण॒मा॒सीँव्वा᳚ । पौ॒र्ण॒मा॒सीमिति॑ पौर्ण-मा॒सीम् । वा॒ति॒पा॒दय॑ति । अ॒ति॒पा॒दय॑त्य॒ग्निम् । अ॒ति॒पा॒दय॒तीत्य॑ति-पा॒दय॑ति । अ॒ग्निमे॒व । ए॒व प॑थि॒कृत᳚म् । प॒थिकृ॒त॒ं॒ स्वेन॑ । प॒थि॒कृत॒मिति॑ पथि-कृत᳚म् । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नमप॑थात् । अप॑था॒त्पन्था᳚म् । पन्था॒मपि॑ । अपि॑ नयति । न॒य॒त्य॒न॒ड्वान् । अ॒न॒ड्वान्दख्षि॑णा । दख्षि॑णा व॒ही । व॒ही हि । ह्ये॑षः । ए॒ष समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्धा॒ अ॒ग्नये᳚ । समृ॑द्धा॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । अ॒ग्नये॑ व्र॒तप॑तये । व्र॒तप॑तये पुरो॒डाश᳚म् । व्र॒तप॑तय॒ इति॑ व्र॒त-प॒त॒ये॒ । व॒पे॒न्निशि॑तायाम् । (6)
पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्नि: । अ॒ष्टाक॑पा॒लमित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यः । य आहि॑ताग्निः । आहि॑ताग्नि॒स्सन् । आहि॑ताग्नि॒रित्याहि॑त-अ॒ग्निः॒ । सन्न॑व्र॒त्यम् । अ॒व्र॒त्यमि॑व । इ॒व॒ चरे᳚त् । चरे॑द॒ग्निम् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒व व्र॒तप॑तिम् । व्र॒तप॑ति॒ꣳ स्वेन॑ । व्र॒तप॑ति॒मिति॑व्र॒त-प॒ति॒म् । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । एवैन᳚म् । ए॒नँ॒व्व्र॒तम् । व्र॒तमा । आ ल॑म्भयति । ल॒म्भ॒य॒ति॒व्रत्यः॑ । व्रत्यो॑ भवति । भ॒व॒त्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ रख्षो॒घ्ने । र॒ख्षो॒घ्ने पु॑रो॒डाश᳚म् । र॒ख्षो॒घ्न इति॑ रख्षः-घ्ने । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यम् । यꣳ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि॒ सचे॑रन्न् । सचे॑रन्न॒ग्निम् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒वर॑ख्षो॒हण᳚म् । र॒ख्षो॒हण॒ं॒ स्वेन॑ । र॒ख्षो॒हण॒मिति॑ रख्षः- हन᳚म् । स्वेन॑भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मा᳚त् । अ॒स्मा॒द्रख्षाꣳ॑सि । र॒ख्षा॒ꣳ॒स्यप॑ । अप॑ हन्ति । ह॒न्ति॒ निशि॑तायाम् । निशि॑ताया॒न्निः । निशि॑ताया॒मिति॒नि-शि॒ता॒या॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒न्निशि॑तायाम् ।
निशि॑ताया॒ꣳ॒हि । निशि॑ताया॒मिति॒ नि-शि॒ता॒या॒म् । हि रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि प्रे॒रते᳚ । प्रे॒रते॑ स॒म्प्रेर्णा॑नि । प्रे॒रत॒ इति॑ प्र-ई॒रते᳚ । स॒म्प्रेर्णा᳚न्ये॒व । स॒म्प्रेर्णा॒नीति॑ सम्-प्रेर्णा॑नि । ए॒वैना॑नि । ए॒ना॒नि॒ह॒न्ति॒ । ह॒न्ति॒ परि॑श्रिते । परि॑श्रिते याजयेत् । परि॑श्रित॒ इति॒ परि॑-श्रि॒ते॒ । या॒ज॒ये॒द्रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मन॑न्ववचाराय । अन॑न्ववचाराय रख्षो॒घ्नी । अन॑न्ववचारा॒येत्यन॑नु-अ॒व॒चा॒रा॒य॒ । र॒ख्षो॒घ्नी या᳚ज्यानुवा॒क्ये᳚ । र॒ख्षो॒घ्नी इति॑ रख्षः-घ्नी । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ भवतः । या॒ज्य॒नु॒वा॒क्ये॑ इति॑ याज्या-अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । भ॒व॒तो॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒ꣳ॒ स्तृत्यै᳚ । स्तृत्या॑ अ॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ रु॒द्रव॑ते । रु॒द्रव॑तेपुरो॒डाश᳚म् । रु॒द्रव॑त॒ इति॑ रु॒द्र-व॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द॒भि॒चरन्न्॑ । अ॒भि॒चर॑न्ने॒षा । अ॒भि॒चर॒न्नित्य॑भि-चरन्न्॑ । ए॒षा वै । वा अ॑स्य । अ॒स्य॒घो॒रा । घो॒रात॒नूः । त॒नूर्यत् । यद्रु॒द्रः । रु॒द्रस्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ मा । आ वृ॑श्चति । वृ॒श्च॒ति॒ ता॒जक् । ता॒जगार्ति᳚म् । अर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒त्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ सुरभि॒मते᳚ । सु॒र॒भि॒मते॑ पुरो॒डाश᳚म् । सु॒र॒भि॒मत॒ इति॑-सुरभि-मते᳚ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यस्य॑ । यस्य॒ गावः॑ । गावो॑वा । वा॒ पुरु॑षाः (8) ।पुरु॑षा वा ।
“वा॒ प्र॒मीये॑रन्न् । प्र॒मीये॑र॒न्॒, यः । प्र॒मीये॑र॒न्निति॑ प्र-मीये॑रन्न् । यो वा᳚ । वा॒ बि॒भी॒यात् । बि॒भी॒यादे॒षा । ए॒षा वै । वा अ॑स्य । अ॒स्य॒ भे॒ष॒ज्या᳚ । भे॒ष॒ज्या॑ त॒नूः । त॒नूर्यत् । यथ्सु॑रभि॒मती᳚ । सु॒र॒भि॒मती॒ तया᳚ । सु॒र॒भि॒मतीति॑ सुरभि-मती᳚ । तयै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ भे॒ष॒जम् । भे॒ष॒जङ्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ सु॒र॒भि॒मते᳚ । सु॒र॒भि॒मते॑ भवति । सु॒र॒भि॒मत॒ इति॑ सुरभि-मते᳚ । भ॒व॒ति॒ पू॒ती॒ग॒न्धस्य॑ । पू॒ती॒ग॒न्धस्याप॑हत्यै । । पू॒ती॒ग॒न्धस्येति॑ पूति-ग॒न्धस्य॑ । अप॑हत्या अ॒ग्नये᳚ । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । अ॒ग्नये॒ ख्षाम॑वते । ख्षाम॑वते पुरो॒डाश᳚म् । ख्षाम॑वत॒ इति॒ ख्षाम॑-व॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्स॒ङ्ग्रा॒मे । स॒ङ्ग्रा॒मेसँय्य॑त्ते । स॒ङ्ग्रा॒म इति॑ सम्-ग्रा॒मे । सँय्य॑त्ते भाग॒धेये॑न । सँय्य॑त्त॒ इति॒ सम्-य॒त्ते॒ । भा॒ग॒धेये॑नै॒व । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । ए॒वैन᳚म् । ए॒न्॒ꣳ॒श॒म॒यि॒त्वा । श॒म॒यि॒त्वापरान्॑ । परा॑न॒भि । अ॒भि निः । निर्दि॑शति । दि॒श॒ति॒यम् । यमव॑रेषाम् । अव॑रेषाँ॒व्विध्य॑न्ति । विध्य॑न्ति॒ जीव॑ति । जीव॑ति॒ सः । सयम् । यम्परे॑षाम् । परे॑षा॒म्प्र । प्र सः । समी॑यते । मी॒य॒ते॒ जय॑ति । जय॑ति॒ तम् । तꣳस॑ङ्ग्रा॒मम् । स॒ङ्ग्रा॒मम॒भि । स॒ङ्ग्रा॒ममिति॑ सम्-ग्रा॒मम् (9) ।”
। अ॒भिवै । वा ए॒षः । ए॒ष ए॒तान् । ए॒तानु॑च्यति । उ॒च्य॒ति॒ येषा᳚म् । येषा᳚म्पूर्वाप॒राः । पू॒र्वा॒प॒रा अ॒न्वञ्चः॑ । पू॒र्वा॒प॒रा इति॑ पूर्व-अ॒प॒राः । अ॒न्वञ्च॑ प्र॒मीय॑न्ते । प्र॒मीय॑न्ते पुरुषाहु॒तिः । प्र॒मीय॑न्त॒ इति॑ प्र-मीय॑न्ते । पु॒रु॒षा॒हु॒ति र्हि । पु॒रु॒षा॒हु॒तिरिति॑ पुरुष-आ॒हु॒तिः । ह्य॑स्य । अ॒स्य॒ प्रि॒यत॑मा । प्रि॒यत॑मा॒ग्नये᳚ । प्रि॒यत॒मेति॑प्रि॒य-त॒मा॒ । अ॒ग्नये॒ख्षाम॑वते । ख्षाम॑वतेपुरो॒डाश᳚म् । ख्षाम॑वत॒ इति॒ ख्षाम॑-व॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्भा॒ग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑नै॒व । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । ए॒वै᳚न॑म् । ए॒न॒ꣳ॒ श॒म॒य॒ति॒ । श॒म॒य॒ति॒ न । नैषा᳚म् । ए॒षा॒म्पु॒रा । पु॒रायु॑षः । आयु॒षोऽप॑रः । अप॑र॒ प्र । प्रमी॑यते । मी॒य॒ते॒भि । अ॒भि वै । वा ए॒षः । ए॒ष ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॑ गृ॒हान् । गृ॒हानु॑च्यति । उ॒च्य॒ति॒ यस्य॑ । यस्य॑ गृ॒हान् । गृ॒हान्दह॑ति । दह॑त्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ ख्षाम॑वते । ख्षाम॑वते पुरो॒डाश᳚म् । ख्षाम॑वत॒ इति॒ ख्षाम॑-व॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्भा॒ग॒धेये॑न । भा॒ग॒धे॒ये॑नै॒व । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ श॒म॒य॒ति॒ । श॒म॒य॒ति॒ न । नास्य॑ । अ॒स्याप॑रम् । अप॑रङ्गृ॒हान् । गृ॒हान्द॑हति । द॒ह॒तीति॑ दहति (10) ॥3॥
“अ॒ग्नये॒ काम॑य । कामा॑य पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाका॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यम् । यङ्कामः॑ । कामो॒ न । नोप॒नमे᳚त् । उ॒प॒नमे॑द॒ग्निम् । उ॒प॒नमे॒दित्यु॑प- नमे᳚त् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒व काम᳚म् । काम॒ं॒स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्कामे॑न । कामे॑न॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒त्युप॑ । उपै॑नम् । ए॒न॒ङ्कामः॑ । कामो॑ नमति । न॒म॒त्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ यवि॑ष्ठाय । यवि॑ष्ठाय पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्स्पर्ध॑मानः । स्पर्ध॑मानः॒, ख्षेत्रे᳚ । ख्षेत्रे॑ वा । वा॒ स॒जा॒तेषु॑ । स॒जा॒तेषु॑ वा । स॒जा॒तेष्विति॑ स-जा॒तेषु॑ । वा॒ग्निम् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒व यवि॑ष्ठम् । यवि॑ष्ठ॒ं॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वेन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्भ्रातृ॑व्यस्य। भ्रातृ॑व्यस्य युवते । भ्रातृ॑व्यस्य युवते ।”
यु॒व॒ते॒ वि । वि पा॒प्मना᳚ । पा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण । भ्रातृ॑व्येण जयते । ज॒य॒ते॒ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ यवि॑ष्ठाय । यवि॑ष्ठाय पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द॒भि॒च॒र्यमा॑णः । अ॒भि॒च॒र्यमा॑णो॒ऽग्निम् । अ॒भि॒च॒र्यमा॑ण॒ इत्य॑भि-च॒र्यमा॑णः । अ॒ग्निमे॒व । ए॒व यवि॑ष्ठम् । यवि॑ष्ठ॒॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मा᳚त् । अ॒स्मा॒द्रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि यवयति । य॒व॒य॒ति॒ न । नैन᳚म् । ए॒न॒म॒भि॒चरन्न्॑ । अ॒भि॒चर᳚न्स्तृणुते । अ॒भि॒चर॒न्नित्य॑भि-चरन्न्॑ । स्तृ॒णु॒ते॒ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नय॒ आयु॑ष्मते । आयु॑ष्मते पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ सर्व᳚म् । सर्व॒मायुः॑ । आयु॑रियाम् । इ॒या॒मिति॑ । इत्य॒ग्निम् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒वायु॑ष्मन्तम् । आयु॑ष्मन्त॒॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नायुः॑ । (12)अ॒स्मि॒न्नायुः॑ ।
आयु॑र्दधाति । द॒धा॒ति॒ सर्व᳚म् । सर्व॒मायुः॑ । आयु॑रेति । ए॒त्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ जा॒तवे॑दसे । जा॒तवे॑दसे पुरो॒डाश᳚म् । जा॒तवे॑दस॒ इति॑ जा॒त-वे॒द॒से॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्भूति॑कामः । भूति॑कामो॒ऽग्निम् । भूति॑काम॒ इति॒ भूति॑-का॒मः॒ । अ॒ग्निमे॒व । ए॒व जा॒तवे॑दसम् । जा॒तवे॑दस॒॒ स्वेन॑ । जा॒तवे॑दस॒मिति॑ जा॒त-वे॒द॒स॒म्॒ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्भूति᳚म् । भूति॑ङ्गमयति । ग॒म॒य॒ति॒ भव॑ति । भव॑त्ये॒व । ए॒वाग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ रुक्म॑ते । रुक्म॑ते पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्रुक्का॑मः । रुक्का॑मो॒ऽग्निम् । रुक्का॑म॒ इति॒ रुक्-का॒मः॒ । अ॒ग्निमे॒व । ए॒व रुक्म॑न्तम् । रुक्म॑न्त॒॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्रुच᳚म् । रुच॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ रोच॑ते । रोच॑त ए॒व । ए॒वाग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ तेज॑स्वते । तेज॑स्वते पुरो॒डाश᳚म् ।(13) पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् ।
अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒त्तेज॑स्कामः । तेज॑स्कामो॒ऽग्निम् । तेज॑स्काम॒ इति॒ तेजः॑-का॒मः॒ । अ॒ग्निमे॒व । ए॒व तेज॑स्वन्तम् । तेज॑स्वन्त॒ं॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्तेजः॑ । तेजो॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ ते॒ज॒स्वी । ते॒ज॒स्व्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ साह॒न्त्याय॑ । सा॒ह॒न्ता य॑ पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्सीख्ष॑माणः । सीख्ष॑माणो॒ऽग्निम् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒व सा॑ह॒न्त्यम् । सा॒ह॒न्त्यं स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒देये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तेन॑ । तेनै॒व । ए॒व स॑हते । स॒ह॒ते॒ यम् । यꣳ सीख्ष॑ते । सीख्ष॑त॒ इति॒ सीख्ष॑ते (14) ॥
अ॒ग्नयेन्न॑वते । अन्न॑वतेपुरो॒डाश᳚म् । अन्न॑वत॒ इत्यन्न॑-व॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यः । य का॒मये॑त । का॒मये॒तान्न॑वान् । अन्न॑वान्स्याम् । अन्न॑वा॒नित्यन्न॑-वा॒न्॒ । स्या॒मिति॑ । इत्य॒ग्निम् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒वान्न॑वन्तम् । अन्न॑वन्त॒ं॒स्वेन॑ । स्वेन॑भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒देये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मन्न॑वन्तम् । अन्न॑वन्तङ्करोति । अन्न॑वन्त॒मित्यन्न॑-व॒न्त॒म् । क॒रो॒त्यन्न॑वान् । अन्न॑वाने॒व । अन्न॑वा॒नित्यन्न॑-वा॒न्॒ । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये᳚ऽन्ना॒दाय॑ । अ॒न्ना॒दाय॑ पुरो॒डाश᳚म् । अ॒न्न॒दायेत्य॑न्न-अ॒दाय॑ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑तान्ना॒दः । अ॒न्ना॒दस्सा᳚ म् । अ॒न्ना॒द?इत्य॑न्न-अ॒दः । स्या॒मिति॑ । इत्य॒ग्निम् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒वान्ना॒दम् । अ॒न्ना॒दंस्वेन॑ । अ॒न्ना॒दमित्य॑न्न-अ॒दम् । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेयेनेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒न्ना॒दम् । अ॒न्ना॒दङ्क॑रोति । अ॒न्ना॒दमित्य॑न्न- अ॒दम् । क॒रो॒त्य॒न्ना॒दः । अ॒न्ना॒द ए॒व । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः। (15)
। ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्य॒ग्नये॑ । अ॒ग्नयेन्न॑पतये । अन्न॑पतये पुरो॒डाश᳚म् । अन्न॑पतय॒ इत्यन्न॑-प॒त॒ये॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा- क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यः । य का॒मये॑त । का॒मये॒तान्न॑पतिः । अन्न॑पतिस्स्याम् । अन्न॑पति॒रित्यन्न॑-प॒तिः॒ । स्या॒मिति॑ । इत्य॒ग्निम् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒वान्न॑पतिम् । अन्न॑पति॒ं॒ स्वेन॑ । अन्न॑पति॒मित्यन्न॑-प॒ति॒म् । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मन्न॑पतिम् । अन्न॑पतिङ्करोति । अन्न॑पति॒मित्यन्न॑-प॒ति॒म्॒ । क॒रो॒त्यन्न॑पतिः । अन्न॑पतिरे॒व । अन्न॑पति॒रित्यन्न॑-प॒तिः॒ । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ पव॑मानाय । पव॑मानाय पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ पाव॒काय॑ । पा॒व॒काया॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ शुच॑ये । शुच॑ये॒ ज्योगा॑मयावी । ज्योगा॑मयावी॒यत् । ज्योगा॑मया॒वीति॒ ज्योक्-आ॒म॒या॒वी॒ । यद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ पव॑मानाय । पव॑मानाय नि॒र्वप॑ति । नि॒र्वप॑ति प्रा॒णम् । नि॒र्वप॒तीति॑ निः- वप॑ति । प्रा॒णमे॒व । प्रा॒णमिति॑प्र-अ॒नम् । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्तेन॑ । तेन॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ यत् । यद॒ग्नये।(16) अ॒ग्नये॑ पाव॒काय॑ ।
पा॒व॒काय॒ वाच᳚म् । वाच॑मे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्तेन॑ । तेन॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ यत् । यद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ शुच॑ये । शुच॑य॒ आयुः॑ । आयु॑रे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मिन्तेन॑ । तेन॑ दधाति । द॒धा॒त्यु॒त । उ॒त यदि॑ । यदी॒तासुः॑ । इ॒तासु॒र्भ॑वति । इ॒तासु॒रिती॒त-अ॒सुः॒ । भव॑ति॒ जीव॑ति । जीव॑त्ये॒व । ए॒वैताम् । ए॒तामे॒व । ए॒व निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒च्चख्षु॑ष्कामः । चख्षु॑ष्कामो॒ यत् । चख्षु॑ष्काम॒ इति॒ चख्षुः॑- का॒मः॒ । यद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ पव॑मानाय । पव॑मानाय नि॒र्वप॑ति । नि॒र्वप॑ति प्रा॒णम् । नि॒र्वप॒तीति॑ निः- वप॑ति । प्रा॒णमे॒व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्तेन॑ । तेन॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ यत् । यद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ पाव॒काय॑ । पा॒व॒काय॒ वाच᳚म् । वाच॑मे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्तेन॑ । तेन॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ यत् । यद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ शुच॑ये । शुच॑ये॒ चख्षुः॑ । चख्षु॑रे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्तेन॑ । तेन॑ दधाति । द॒धा॒त्यु॒त । (17)द॒धा॒त्यु॒त ।
उ॒त यदि॑ । यद्य॒न्धः । अ॒न्धो भव॑ति । भव॑ति॒ प्र । प्रैव । ए॒व प॑श्यति । प॒श्य॒त्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ पु॒त्रव॑ते । पु॒त्रव॑ते पुरो॒डाश᳚म् । पु॒त्रव॑त॒ इति॑ पु॒त्र-व॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य पु॒त्रि॑णे᳚ । पु॒त्रिणे॑ पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपालम्प्र॒जाका॑मः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । प्र॒जाका॑मो॒ऽग्निः । प्र॒जाका॑म॒ इति॑ प्र॒जा-का॒मः॒ । अ॒ग्निरे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प्र॑ज॒नय॑ति । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प्र॒ज॒नय॑ति वृ॒द्धाम् । प्र॒ज॒नय॒तीति॑ प्र-ज॒नय॑ति । वृ॒द्धामिन्द्रः॑ । इन्द्र॒ प्र । प्र य॑च्छति । य॒च्छ॒त्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ रस॑वते । रस॑वतेऽजख्षी॒रे । रस॑वत॒ इति॒ रस॑-व॒ते॒ । अ॒ज॒ख्षी॒रे च॒रुम् । अ॒ज॒ख्षीर इत्य॑ज-ख्षी॒रे । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ रस॑वान् । रस॑वान्थ्स्याम् । रस॑वा॒निति॒ रस॑-वा॒न्॒ । स्या॒मिति॑ । इत्य॒ग्निम् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒व रस॑वन्तम् । रस॑वन्त॒ꣳ॒स्वेन॑ । रस॑वन्त॒मिति॒ रस॑-व॒न्त॒म्॒ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒देये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ रस॑वन्तम् । रस॑वन्तङ्करोति । रस॑वन्त॒मिति॒ रस॑-व॒न्त॒म्॒ । क॒रो॒ति॒ रस॑वान् ।
रस॑वाने॒व । रस॑वा॒निति॒ रस॑-वा॒न्॒ । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्य॒ज॒ख्षी॒रे । अ॒ज॒ख्षी॒रे भ॑वति । अ॒ज॒ख्षी॒र इत्य॑ज-ख्षी॒रे । भ॒व॒त्या॒ग्ने॒यी । आ॒ग्ने॒यी वै । वा ए॒षा । ए॒षा यत् । यद॒जा । अ॒जा सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒व रस᳚म् । रस॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ वसु॑मते । वसु॑मते पुरो॒डाश᳚म् । वसु॑मत॒ इति॒ वसु॑-म॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ वसु॑मान् । वसु॑मान्थ्स्याम् । वसु॑मा॒निति॒ वसु॑-मा॒न्॒ । स्या॒मिति॑ । इत्य॒ग्निम् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒व वसु॑मन्तम् । वसु॑मन्त॒ं॒ स्वेन॑ । वसु॑वन्त॒मिति॒ वसु॑-म॒न्त॒म्॒ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वसु॑मन्तम् । वसु॑मन्तङ्करोति । वसु॑मन्त॒ मिति॒ वसु॑-म॒न्त॒म्॒ । क॒रो॒ति॒ वसु॑मान् । वसु॑माने॒व । वसु॑मा॒निति॒ वसु॑-मा॒न्॒ । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ वाज॒सृते᳚ । वा॒ज॒सृते॑ पुरो॒डाश᳚म् । वा॒ज॒सृत॒ इति॑ वाज-सृते᳚ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्स॒ङ्ग्रा॒मे । स॒ङ्ग्रा॒मे सँय्य॑त्ते । स॒ङ्ग्रा॒म इति॑ सम्-ग्रा॒मे । सँय्य॑त्ते॒ वाज᳚म् । सँय्य॑त्त॒ इति॒ सम्-य॒त्ते॒ । वाजँ॒व्वै। (19)
वा ए॒षः । ए॒ष सि॑सीर्षति । सि॒सी॒र्॒ष॒ति॒ यः । यस्स॑ङ्ग्रा॒मम् । स॒ङ्ग्रा॒मञ्जिगी॑षति । स॒ङ्ग्रा॒ममिति॑ सम्- ग्रा॒मम् । जिगी॑षत्य॒ग्निः । अ॒ग्नि खलु॑ । खलु॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ᳚व्वाज॒सृत् । वा॒ज॒सृद॒ग्निम् । वा॒ज॒सृदिति॑ वाज-सृत् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒व वा॑ज॒सृत᳚म् । वा॒ज॒सृत॒ं॒ स्वेन॑ । वा॒ज॒सृत॒मिति॑ वाज-सृत᳚म् । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ धाव॑ति । धाव॑ति॒ वाज᳚म् । वाज॒ꣳ॒ हन्ति॑ । हन्ति॑ वृ॒त्रम् । वृ॒त्रञ्जय॑ति । जय॑ति॒ तम् । तꣳ स॑ङ्ग्रा॒मम् । स॒ङ्ग्रा॒ममथो᳚ । स॒ङ्ग्रा॒ममिति॑ सम्-ग्रा॒मम् । अथो॑ अ॒ग्निः । अथो॒ इत्यथो᳚ । अ॒ग्निरि॑व । इ॒व॒ न । न प्र॑ति॒धृषे᳚ । प्र॒ति॒धृषे॑ भवति । प्र॒ति॒धृष॒ इति॑ प्रति-धृषे᳚ । भ॒व॒त्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये᳚ऽग्नि॒वते᳚ । अ॒ग्नि॒वते॑ पुरो॒डाश᳚म् । अ॒ग्नि॒वत॒ इत्य॑ग्नि-वते᳚ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यस्य॑ । यस्या॒ग्नौ । अ॒ग्नाव॒ग्निम् । अ॒ग्निम॑भ्यु॒द्धरे॑युः । अ॒भ्यु॒द्धरे॑यु॒निर्दि॑ष्टभागः । अ॒भ्यु॒द्धरे॑यु॒रित्य॑भि-उ॒द्धरे॑युः । निर्दि॑ष्टभागो॒ वै । निर्दि॑ष्ट भाग॒ इति॒ निर्दि॑ष्ट-भा॒गः॒ । वा ए॒तयोः᳚ । ए॒तयो॑र॒न्यः । अ॒न्योऽनि॑र्दिष्टभागः । अनि॑र्दिष्टभागो॒न्यः । अनि॑र्दिष्टभाग॒ इत्यनि॑र्दिष्ट-भा॒गः॒ । अ॒न्यस्तौ । तौ स॒म्भव॑न्तौ । स॒म्भव॑न्तौ॒ यज॑मानम् । स॒म्भव॑न्ता॒विति॑ सम्-भव॑न्तौ। यज॑मानम॒भि । (20)
अ॒भिसम् । सम्भ॑वतः । भ॒व॒त॒स्सः । स ई᳚श्व॒रः । ई॒श्व॒र अर्ति᳚म् । आर्ति॒मार्तोः᳚ । आर्तो॒र्यत् । आर्तो॒रित्या-अ॒र्तोः॒ । यद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये᳚ऽग्नि॒व᳚ते॑ । अ॒ग्नि॒वते॑ नि॒र्वप॑ति । अ॒ग्नि॒वत॒ इत्य॑ग्नि-वते᳚ । नि॒र्वप॑ति भाग॒धेये॑न । नि॒र्वप॒तीति॑ निः-वप॑ति । भा॒ग॒धेये॑नै॒व । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । ए॒वैनौ᳚ । ए॒नौ॒ श॒म॒य॒ति॒ । श॒म॒य॒ति॒ न । नार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्च्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒ति॒ यज॑मानः । यज॑मानो॒ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ ज्योति॑ष्मते । ज्योति॑ष्मते पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यस्य॑ । यस्या॒ग्निः । अ॒ग्निरुद्धृ᳚तः । उद्धृ॒तोहु॑ते । उद्धृ॑त॒ इत्युत्-हृ॒तः॒ । अहु॑तेऽग्निहो॒त्रे । अ॒ग्नि॒हो॒त्र उ॒द्वाये᳚त् । अ॒ग्नि॒हो॒त्र इत्य॑ग्नि-हो॒त्रे । उ॒द्वाये॒दप॑रः । उ॒द्वाये॒दित्यु॑त्-वाये᳚त् । अप॑र आ॒दीप्य॑ । आ॒दीप्या॑नू॒द्धृत्यः॑ । आ॒दीप्येत्या᳚-दीप्य॑ । अ॒नू॒द्धृत्य॒ इति॑ । अ॒नू॒द्धृत्य॒ इत्य॑नु_उ॒द्धृत्यः॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒स्तत् । तत्तथा᳚ । तथा॒ न । न का॒र्य᳚म् । का॒र्यँ॑य्यत् । यद्भा॑ग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॑म॒भि । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । अ॒भिपूर्वः॑ । पूर्व॑ उद्ध्रि॒यते᳚ । उ॒द्ध्रि॒यते॒ किम् । उ॒द्ध्रि॒यत॒ इत्यु॑त्-ह्रि॒यते᳚ । किमप॑रः । अप॑रो॒भि । अ॒भ्युत् । उद्ध्रि॑येत (21) ।
। ह्रि॒ये॒तेति॑ । इति॒ तानि॑ । तान्ये॒व । ए॒वाव॒ख्षाणा॑नि । अ॒व॒ख्षाणा॑नि सन्नि॒धाय॑ । अ॒व॒ख्षाणा॒नीत्य॑व-ख्षाणा॑नि । स॒न्नि॒धाय॑मन्थेत् । स॒न्नि॒धायेति॑ सम्-नि॒धाय॑ । म॒न्थे॒दि॒तः । इ॒त प्र॑थ॒मम् । प्र॒थ॒मञ्ज॑ज्ञे । ज॒ज्ञे॒ अ॒ग्निः । अ॒ग्निस्स्वात् । स्वाद्योनेः᳚ । योने॒रधि॑ । अधि॑ जा॒तवे॑दाः । जा॒तवे॑दा॒ इति॑ जा॒त-वे॒दाः॒ ॥ स गा॑यत्रि॒या । गा॒य॒त्रि॒या त्रि॒ष्टुभा᳚ । त्रि॒ष्टुभा॒ जग॑त्या । जग॑त्या दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यँव्व॑हतु । व॒ह॒तु॒ प्र॒जा॒नन्न् । प्र॒जा॒नन्निति॑ । प्र॒जा॒नन्निति॑ प्र-जा॒नन्न् । इति॒ छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ं॒ स्वात् । स्वाद्योनेः᳚ । योने॒ प्र । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒त्ये॒षः । ए॒ष वाव । वाव सः । सो᳚ऽग्निः । अ॒ग्निरिति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्ज्योतिः॑ । ज्योति॒स्तु । त्वै । वा अ॑स्य । अ॒स्य॒ परा॑पतितम् । परा॑पतित॒मिति॑ । परा॑पतित॒मिति॒ परा᳚-प॒ति॒त॒म्॒ । इति॒ यत् । यद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ ज्योति॑ष्मते । ज्योति॑ष्मते नि॒र्वप॑ति । नि॒र्वप॑ति॒ यत् । नि॒र्वप॒तीति॑ निः-वप॑ति । यदे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॒ परा॑पतितम् । परा॑पतित॒न्तत् । परा॑पतित॒मिति॒ परा᳚-प॒ति॒त॒म्॒ । तदे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ इति॑ रुन्धे (22) ॥4॥
वै॒श्वा॒न॒रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपाल॒न्निः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्वा॒रु॒णम् । वा॒रु॒णञ्च॒रुम् । च॒रुन्द॑धि॒क्राव्ण्णे᳚ । द॒धि॒क्राव्ण्णे॑ च॒रुम् । द॒धि॒क्राव्ण्ण॒ इति॑ दधि-क्राव्ण्णे᳚ । च॒रुम॑भिश॒स्यमा॑नः । अ॒भि॒श॒स्यमा॑नो॒ यत् । अ॒बि॒॒शस्यमा॑न॒ इत्य॑भि-श॒स्यमा॑नः । यद्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रो द्वाद॑शकपालः । द्वाद॑शकपालो॒ भव॑ति । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒लः॒ । भव॑ति सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रेण॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रेणै॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रेणेति॑ सम्-व॒थ्स॒रेण॑ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ं॒ स्व॒द॒य॒ति॒ । स्व॒द॒य॒त्यप॑ । अप॑ पा॒पम् । पा॒पँव्वर्ण᳚म् । वर्णꣳ॑ हते । ह॒ते॒ वा॒रु॒णेन॑ । वा॒रु॒णेनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्व॒रु॒ण॒पा॒शात् । व॒रु॒ण॒पा॒शान्मु॑ञ्चति । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण-पा॒शात् । मु॒ञ्च॒ति॒ द॒धि॒क्राव्ण्णा᳚ । द॒धि॒क्राव्ण्णा॑ पुनाति । द॒धि॒क्राव्ण्णेति॑ दधि-क्राव्ण्णा᳚ । पु॒ना॒ति॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒न्दख्षि॑णा । दख्षि॑णा प्र॒वित्र᳚म् । प॒वित्रँ॒व्वै । वै हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यम्पु॒नाति॑ । पु॒नात्ये॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒माद्य᳚म् । आ॒द्य॑मस्य । अ॒स्यान्न᳚म् । अन्न॑म्भवति । भ॒व॒त्ये॒ताम् । ए॒तामे॒व । ए॒व निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒त्प्र॒जाका॑मः । प्र॒जाका॑मस्सँव्वथ्स॒रः । प्र॒जाका॑म॒ इति॑ प्र॒जा-का॒मः॒ । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः। (23)
वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्याशा᳚न्तः । अशा᳚न्तो॒ योनि᳚म् । योनि॑म्प्र॒जायै᳚ । प्र॒जायै॑ पशू॒नाम् । प्र॒जाया॒ इति॑ प्र-जायै᳚ । प॒शू॒नान्निः । निर्द॑हति । द॒ह॒ति॒ यः । योल᳚म् । अल॑म्प्र॒जायै᳚ । प्र॒जायै॒सन्न् । प्र॒जाया॒ इति॑ प्र-जायै᳚ । सन्प्र॒जाम् । प्र॒जान्न । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । न वि॒न्दते᳚ । वि॒न्दते॒ यत् । य॑द्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रो द्वाद॑शकपालः । द्वाद॑शकपलो॒ भव॑ति । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒लः॒ । भव॑ति सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्नर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒र सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमे॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । ए॒व भा॑ग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑न शमयति । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । श॒म॒य॒ति॒ सः । सो᳚ऽस्मै । अ॒स्मै॒ शा॒न्तः । शा॒न्तस्स्वात् । स्वाद्योनेः᳚ । योनेः᳚ प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प्र । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒ति॒ वा॒रु॒णेन॑ । वा॒रु॒णॆनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्व॒रु॒ण॒पा॒शात् । व॒रु॒ण॒पा॒शान्मु॑ञ्चति । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण-पा॒शात् । मु॒ञ्च॒ति॒ द॒धि॒क्राव्ण्णा᳚ । द॒धि॒क्राव्ण्णा॑ पुनाति । द॒धि॒क्रावण्णेति॑ दधि-क्राव्ण्णा᳚ । पु॒ना॒ति॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒न्दख्षि॑णा । दख्षि॑णा प॒वित्र᳚म् । प॒वित्रँ॒व्वै । वै हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यम्पु॒नाति॑ । पु॒नात्ये॒व । ए॒वैन᳚म्। ए॒नँ॒व्वि॒न्दते᳚ ।
वि॒न्दते᳚ प्र॒जाम् । प्र॒जाँव्वै᳚श्वान॒रम् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । वै॒श्वा॒न॒रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपाल॒न्निः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒त्पु॒त्रे । पु॒त्रे जा॒ते । जा॒ते यत् । यद॒ष्टाक॑पालः । अ॒ष्टाक॑पालो॒ भव॑ति । अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा-क॒पा॒लः॒ । भव॑ति गायत्रि॒या । गा॒य॒त्रि॒यैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सेन॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सेन॑ पुनाति । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सेनेति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सेन॑ । पु॒ना॒ति॒ यत् । यन्नव॑कपालः । नव॑कपालस्त्रि॒वृता᳚ । नव॑कपाल॒ इति॒ नव॑-क॒पा॒लः॒ । त्रि॒वृतै॒व । त्रि॒वृतेति॑ त्रि-वृता᳚ । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्तेजः॑ । तेजो॑दधाति । द॒धा॒ति॒ यत् । यद्दश॑कपालः । दश॑ कपालो वि॒राजा᳚ । दश॑कपाल॒ इति॒ दश॑-क॒पा॒लः॒ । वि॒राजै॒व । वि॒राजेति॑ वि-राजा᳚ । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्न॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॑न्दधाति । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । द॒धा॒ति॒ यत् । यदेका॑दशकपालः । एका॑दशकपालस्त्रि॒ष्टुभा᳚ । एका॑दशकपाल॒ इत्येका॑दश-क॒पा॒लः॒ । त्रि॒ष्टुभै॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यन्द॑धाति । द॒धा॒ति॒ यत् । यद्दा द॑श कपालः । द्वाद॑शकपलो॒ जग॑त्या । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒लः॒ । जग॑त्यै॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्प॒शून् । प॒शून्ध॑धाति । द॒धा॒ति॒ यस्मिन्न्॑ । यस्मि॑ञ्जा॒ते । जा॒त ए॒ताम् । ए॒तामिष्टि᳚म् । इष्टि॑न्नि॒र्वप॑ति । नि॒र्वप॑ति पू॒तः । नि॒र्वप॒तीति॑ निः-वप॑ति । पू॒त ए॒व (25) ।
। ए॒व ते॑ज॒स्वी । ते॒ज॒स्व्य॑न्ना॒दः । अ॒न्ना॒द इ॑न्द्रिया॒वी । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । इ॒न्द्रि॒या॒वीप॑शु॒मान् । प॒शु॒मान्भ॑वति । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । भ॒व॒त्यव॑ । अव॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष सु॑व॒र्गात् । सु॒व॒र्गाल्लो॒कात् । सु॒व॒र्गादिति॑ सुवः-गात् । लो॒काच्छि॑द्यते । छि॒द्य॒ते॒ यः । यो द॑र्शपूर्णमासया॒जी । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒स॒या॒जी सन्न् । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒स॒या॒जीति॑ दर्शपूर्णमास-या॒जी । सन्न॑मावा॒स्या᳚म् । अ॒मा॒वा॒स्याँ॑व्वा । अ॒मा॒वा॒स्या॑ मित्य॑मा-वा॒स्या᳚म् । वा॒ पौ॒र्ण॒मा॒सीम् । पौ॒र्ण॒मा॒सीँव्वा᳚ । पौ॒र्ण॒मा॒सीमिति॑ पौर्ण-मा॒सीम् । वा॒ति॒पा॒दय॑ति । अ॒ति॒पा॒दय॑ति सुव॒र्गाय॑ । अ॒ति॒पा॒दय॒तीत्य॑ति-पा॒दय॑ति । सु॒व॒र्गाय॒ हि । सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः-गाय॑ । हि लो॒काय॑ । लो॒काय॑ दर्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सा वि॒ज्येते᳚ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । इ॒ज्येते॑ व्वेश्वान॒रम् । इ॒ज्येते॒ इती॒ज्येते᳚ । वै॒श्वा॒न॒रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपाल॒न्निः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द॒मा॒वा॒स्या᳚म् । अ॒मा॒वा॒स्याँ᳚व्वा । अ॒मा॒वा॒स्या॑मित्य॑मा-वा॒स्या᳚म् । वा॒पौ॒र्ण॒मा॒सीम् । पौ॒र्ण॒मा॒सीँव्वा᳚ । पौ॒र्ण॒मा॒सीमिति॑ पौर्ण-मा॒सीम् । वा॒ऽति॒पाद्य॑ । अ॒ति॒पाद्य॑ सँव्वथ्स॒रः । अ॒ति॒पाद्येत्य॑ति-पाद्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्नि॒र्वै᳚श्वान॒रः । वै श्वा॒न॒र स्सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒र मे॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । ए॒व प्री॑णाति । प्री॒णा॒त्यथो᳚ । अथो॑ सँव्वथ्स॒रम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमे॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै । सम॑ष्ट्या॒ अथो᳚ । सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सम्-अ॒ष्ट्यै॒। (26)
अथो॑ दे॒वताः᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । दे॒वता॑ ए॒व । ए॒वान्वा॒रभ्य॑ । अ॒न्वा॒रभ्य॑ सु॒व॒र्गम् । अ॒न्वा॒रभ्येत्य॑नु-अ॒रभ्य॑ । सुव॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ वी॒र॒ हा । वी॒र॒हा वै । वी॒र॒हेति॑ वीर-हा । वा ए॒षः । ए॒ष दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ॒य्यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्नमु॑द्वा॒सय॑ते । उ॒द्वा॒सय॑ते॒ न । उ॒द्वा॒सय॑त॒ इत्यु॑त्-वा॒सय॑ते । न वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॑ ब्राह्म॒णाः । ब्रा॒ह्म॒णा ऋ॑ता॒यवः॑ । ऋ॒ता॒यव॑ पु॒रा । ऋ॒ता॒यव॒ इत्यृ॑त-यवः॑ । पु॒रान्न᳚म् । अन्न॑मख्षन्न् । अ॒ख्ष॒न्ना॒ग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्वै॒श्वा॒न॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपाल॒न्निः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । अ॒ग्निमु॑द्वासयि॒ष्यन्न् । उ॒द्वा॒स॒यि॒ष्यन् यत् । उ॒द्वा॒स॒यि॒ष्यन्नित्यु॑त्-वा॒स॒यि॒ष्यन्न् । यद॒ष्टाक॑पालः । अ॒ष्टाक॑पालो॒ भव॑ति । अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा-क॒पा॒लः॒ । भव॑त्य॒ष्टाख्ष॑रा । अ॒ष्टाख्ष॑रा गाय॒त्री । अ॒ष्टाख्ष॒रेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रा॒ । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्रः । गा॒य॒त्रो᳚ग्निः । अ॒ग्निर्यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒वाग्निः । अ॒ग्नि॒स्तस्मै᳚ । तस्मा॑ आति॒थ्यम् । आ॒ति॒थ्यङ्क॑रोति । क॒रो॒त्यथो᳚ । अथो॒ यथा᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । यथा॒ जन᳚म् । जनँ॑य्य॒ते । य॒ते॑ऽव॒सम् । अ॒व॒ सङ्क॒रोति॑ । क॒रोति॑ ता॒दृक्। ता॒दृगे॒व । ता॒दृगे॒व (27)।
ए॒वतत् । तद्दाद॑शकपालः । दा॑दशकपालो वैश्वान॒रः । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒लः॒ । वै॒श्वा॒न॒रो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ मासाः᳚ । मासा᳚स्सँव्व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सं_व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र खलु॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । खलु॒ वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्योनिः॑ । योनि॒स्स्वाम् । स्वामे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒य्योनि᳚म् । योनि॑ङ्गमयति । ग॒म॒य॒त्याद्य᳚म् । आ॒द्य॑मस्य । अ॒स्यान्न᳚म् । अन्न॑म्भवति । भ॒व॒ति॒ वै॒श्वा॒न॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपाल॒न्निः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒न्मा॒रुतम् । मा॒रु॒तꣳ स॒प्तक॑पालम् । स॒प्तक॑पाल॒ङ्ग्राम॑कामः । स॒प्तक॑पाल॒मिति॑ स॒प्त-क॒पा॒ल॒म् । ग्राम॑काम आहव॒नीये᳚ । ग्राम॑काम॒ इति॒ ग्राम॑-का॒मः॒ । आ॒ह॒व॒नीये॑ वैश्वान॒रम् । आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚-ह॒व॒नीये᳚ । वै॒श्वा॒न॒रमधि॑ । अधि॑ श्रयति । श्र॒य॒ति॒ गार्ह॑पत्ये । गार्ह॑पत्ये मारु॒तम् । गार्ह॑पत्य॒ इति॒ गार्ह॑-प॒त्ये॒ । मा॒रु॒तम्पा॑पवस्य॒सस्य॑ । पा॒प॒व॒स्यस्य॒ विधृ॑त्यै । पा॒प॒व॒स्य॒सस्येति॑ पाप-व॒स्य॒सस्य॑ । विधृ॑त्यै॒ द्वाद॑शकपालः । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि-धृ॒त्यै॒ । द्वाद॑शकपालो वैश्वान॒रः । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श -क॒पा॒लः॒ । वै॒श्वा॒न॒रो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒मासाः᳚ । मासा᳚स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रेण॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रेणै॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रेणेति॑ सम्-व॒थ्स॒रेण॑ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स॒जा॒तान् । स॒जा॒ताꣳश्च्या॑वयति । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । च्या॒व॒य॒ति॒ मा॒रु॒तः । मा॒रु॒तो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ म॒रुतः॑ ।
म॒रुतो॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ॒व्विशः॑ । विशो॑ देववि॒शेन॑ । दे॒व॒वि॒शेनै॒व । दे॒व॒वि॒शे नेति॑ देव-वि॒शेन॑ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ म॒नु॒ष्य॒वि॒शम् । म॒नु॒ष्य॒वि॒शमव॑ । म॒नु॒ष्य॒वि॒शमिति॑ मनुष्य-वि॒शम् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ स॒प्तक॑पालः । स॒प्तक॑पालो भवति । स॒प्तक॑पाल॒ इति॑ स॒प्त-क॒पा॒लः॒ । भ॒व॒ति॒ स॒प्तग॑णाः । स॒प्तग॑णा॒ वै । स॒प्तग॑णा॒ इति॑ स॒प्त-ग॒णाः॒ । वै म॒रुतः॑ । म॒रुतो॑ गण॒शः । ग॒ण॒श ए॒व । ग॒ण॒श इति॑ गण-शः । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स॒जा॒तान् । स॒जा॒तानव॑ । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽनू॒च्यमा॑ने । अ॒नू॒च्यमा॑न॒ आ । अ॒नू॒च्यमा॑न॒ इत्य॑नु-उ॒च्यमा॑ने । आसा॑दयति । सा॒द॒य॒ति॒ विश᳚म् । विश॑मे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अनु॑वर्त्मानम् । अनु॑वर्त्मानङ्करोति । अनु॑वर्त्मान॒मित्यनु॑-व॒र्त्मा॒न॒म्॒ । क॒रो॒तीति॑ करोति (29) ॥
आ॒दि॒त्यञ्च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्स॒ङ्ग्रा॒मम् । स॒ङ्ग्रा॒ममु॑प प्रया॒स्यन्न् । स॒ङ्ग्रा॒ममिति॑ सम्-ग्रा॒मम् । उ॒प॒ प्र॒या॒स्यन्नि॒यम् । उ॒प॒ प्र॒या॒स्यन्नित्यु॑प-प्र॒या॒स्यन्न् । इ॒यँव्वै । वा अदि॑तिः । अदि॑तिर॒स्याम् । अ॒स्यामे॒व । ए॒व पूर्वे᳚ । पूर्वे॒ प॑ति । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ वै॒श्वा॒न॒रम् । ॒वै॒श्वा॒न॒रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपाल॒न्निः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दा॒यत॑नम् । आ॒यत॑नङ्ग॒त्वा । आ॒यत॑न॒ मित्या᳚-यत॑नम् । ग॒त्वा सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्नि र्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒र स्सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र खलु॑ । सँ॒व्व॒थ्सर इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । खलु॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मा॒यत॑नम् । आ॒यत॑नमे॒तस्मा᳚त् । अ॒यत॑न॒मित्या᳚-यत॑नम् । ए॒तस्मा॒द्वै । वा अ॒यत॑नात् । आ॒यत॑नाद्दे॒वाः । आ॒यत॑ना॒दित्या᳚-यत॑नात् । दे॒वा असु॑रान् । असु॑रानजयन्न् । अ॒ज॒य॒न्न्यत् । यद्वै᳚शान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपालन्नि॒र्वप॑ति । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । नि॒र्वप॑ति दे॒वाना᳚म् । नि॒र्वप॒तीति॑ निः-वप॑ति । दे॒वाना॑मे॒व । ए॒वायत॑ने । आ॒यत॑ने यतते । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । य॒त॒ते॒ जय॑ति । जय॑ति॒ तम् । तꣳ स॑ङ्ग्रा॒मम् । स॒ङ्ग्रा॒ममे॒तस्मिन्न्॑ । स॒ङ्ग्रा॒ममिति॑ सम्-ग्रा॒मम् । ए॒तस्मि॒न्वै । वा ए॒तौ । ए॒तौ मृ॑जाते । मृ॒जा॒ते॒ यः । मृ॒जा॒ते॒ इति॑ मृजाते। (30)
। यो वि॑द्विषा॒णयोः᳚ । वि॒द्वि॒षा॒णयो॒रन्न᳚म् । वि॒द्वि॒षा॒णयो॒रिति॑ वि-द्वि॒षा॒णयोः᳚ । अ॒मत्ति॑ । अत्ति॑ वैश्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपाल॒न्निः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्वि॒द्वि॒षा॒णयोः᳚ । वि॒द्वि॒षा॒णयो॒रन्न᳚म् । वि॒द्वि॒षा॒णयो॒रिति॑ वि-द्वि॒षा॒णयोः᳚ । अन्न॑ञ्ज॒ग्ध्वा । ज॒ग्ध्वा सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रस्व॑दितम् । सँ॒व्व॒थ्स॒र स्व॑दितमे॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒र स्व॑दित॒मिति॑सँव्वथ्स॒र-स्व॒दि॒त॒म् । ए॒वात्ति॑ । अ॒त्ति॒ न । नास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्मृ॒जा॒ते॒ । मृ॒जा॒ते॒ सँ॒व्व॒थ्स॒राय॑ । मृ॒जा॒ते॒ इति॑ मृजाते । सँ॒व्व॒थ्स॒राय॒ वै । सँ॒व्व॒थ्स॒रायेति॑ सम्-व॒थ्स॒राय॑ । वा ए॒तौ । ए॒तौ सम् । सम॑माते । अ॒मा॒ते॒ यौ । अ॒मा॒ते॒ इत्य॑माते । यौ स॑म॒माते᳚ । स॒म॒माते॒ तयोः᳚ । स॒म॒माते॒ इति॑ सम्-अ॒माते᳚ । तयो॒र्यः । य पूर्वः॑ । पूर्वो॑भि॒द्रुह्य॑ति । अ॒भि॒द्रुह्य॑ति॒ तम् । अ॒भि॒दु॒ह्यतीत्य॑भि-दु॑ह्यति । तँव्वरु॑णः । वरु॑णो गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ वै॒श्वा॒न॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपाल॒न्निः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्स॒म॒मा॒नयोः᳚ । स॒म॒मा॒नयो॒ पूर्वः॑ । स॒म॒मा॒नुयो॒रिति॑ सम्-अ॒मा॒नयोः᳚ । पूर्वो॑भि॒दु॑ह्य । अ॒भि॒द्रुह्य॑ सँव्वथ्स॒रः । अ॒भि॒द्रुह्येत्य॑भि- द्रुह्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमे॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । ए॒वाप्त्वा । आ॒प्त्वानि॑र्वरु॒णम् । नि॒र्व॒रु॒णम्प॒रस्ता᳚त् । नि॒र्व॒रु॒णमिति॑ निः-व॒रु॒णम्। (31)
प॒रस्ता॑द॒भि । अ॒भिद्रु॑ह्यति । द्रु॒ह्य॒ति॒ न । नैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वरु॑णः । वरु॑णो गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्या॒व्य᳚म् । आ॒व्यँ॑व्वै । वा ए॒षः । ए॒ष प्रति॑ । प्रति॑गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ यः । योऽवि᳚म् । अवि॑म्प्रतिगृ॒ह्णाति॑ । प्र॒ति॒गृ॒ह्णाति॑ वैश्वान॒रम् । प्र॒ति॒गृ॒ह्णातीति॑ प्रति- गृ॒ह्णाति॑ । वै॒श्वा॒न॒रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपाल॒न्निः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दवि᳚म् । अवि॑म्प्रति॒गृह्य॑ । प्र॒॒तिगृह्य॑ सँव्वथ्स॒रः । प॒॒तिगृह्येति॑ प्रति-गृह्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रस्व॑दिताम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्व॑दितामे॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्व॑दिता॒मिति॑ सँव्वथ्स॒र-स्व॒दि॒ता॒म्॒ । ए॒व प्रति॑ । प॑ति गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ न । ना॒व्य᳚म् । आ॒व्य॑म्प्रति॑ । प्रति॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्या॒त्मनः॑ । आ॒त्मनो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष मात्रा᳚म् । मात्रा॑माप्नोति । आ॒प्नो॒ति॒ यः । य उ॑भ॒याद॑त् । उ॒भ॒याद॑त्प्रतिगृ॒ह्णाति॑ । प्र॒ति॒ गृ॒ह्णात्यश्व᳚म् । प्र॒ति॒ गृ॒ह्णातीति॑ प्रति-गृ॒ह्णाति॑ । अश्वँ॑व्वा । वा॒ पुरु॑षम् । पुरु॑षँव्वा । वा॒ वै॒श्वा॒न॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रन्द्वाद॑शकपालम् । दा॑दशकपाल॒न्निः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दु॒भ॒याद॑त्। उ॒भ॒याद॑त्प्र॒तिगृह्य॑ ।
प्र॒ति॒गृह्य॑ सँव्वथ्स॒रः । प्र॒ति॒गृह्येति॑ प्रति-गृह्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रस्व॑दितम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्व॑दितमे॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒र स्व॑दित॒मिति॑ सँव्वथ्स॒र-स्व॒दि॒त॒म् । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ न। नात्मनः॑ । आ॒त्मनो॒ मात्रा᳚म् । मात्रा॑माप्नोति । आ॒प्नो॒ति॒ वै॒श्वा॒न॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपाल॒न्निः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्स॒निम् । स॒निमे॒ष्यन्न् । ए॒ष्यन्थ्सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रो य॒दा । य॒दा खलु॑ । खलु॒ वै । वै सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रञ्ज॒नता॑याम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । ज॒नता॑या॒ञ्चर॑ति । चर॒त्यथ॑ । अथ॒ सः । स ध॑ना॒र्घः । ध॒ना॒र्घो भ॑वति । ध॒ना॒र्घ इति॑ धन-अ॒र्घः । भ॒व॒ति॒ यत् । यद्वै᳚श्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपालन्नि॒र्वप॑ति । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । नि॒र्वप॑ति सँव्वथ्स॒रसा॑ताम् । नि॒र्वप॒तीति॑ नीः- वप॑ति । सँ॒व्व॒थ्स॒रसा॑तामे॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒र सा॑ता॒मिति॑ सँव्वथ्स॒र-सा॒ता॒म् । ए॒व स॒निम् । स॒निम॒भि । अ॒भि प्र । प्र च्य॑वते । च्य॒व॒ते॒दान॑कामाः । दान॑कामा अस्मै । दान॑कामा॒ इति॒ दान॑-का॒माः॒ । अ॒स्मै॒ प्र॒जाः । प्र॒जा भ॑वन्ति । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । भ॒व॒न्ति॒यः । योवै । वै सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रम्प्र॒युज्य॑ । सँ॒व्व॒थ्सर मिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् (33) ।
। प्र॒युज्य॒न । प्र॒युज्येति॑ प्र-युज्य॑ । न वि॑मु॒ञ्चति॑ । वि॒मु॒ञ्चत्य॑प्रतिष्ठा॒नः । वि॒मु॒ञ्चतीति॑वि- मु॒ञ्चति॑ । अ॒प्र॒ति॒ष्ठा॒नो वै । अ॒प॒॒तिष्ठा॒न?इत्य॑प्रति-स्था॒नः । वैसः । स भ॑वति । भ॒व॒त्ये॒तम् । ए॒तमे॒व । ए॒व ॑वै᳚श्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रम्पुनः॑ । पुन॑रा॒गत्य॑ । आ॒गत्य॒ निः । आ॒गत्येत्या᳚-गत्य॑ । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यम् । यमे॒व । ए॒व प्र॑यु॒ङ्क्ते । प्र॒यु॒ङ्क्ते तम् । प्र॒यु॒ङ्क्ते इति॑ प्र-यु॒ङ्क्ते । तम्भा॑ग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑न॒ वि । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । वि मु॑ञ्चति । मु॒ञ्च॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ ष्ठित्यै॒ यया᳚ । प्रति॑ष्ठत्या॒ इति॒ प्रति॑-स्धि॒त्यै॒ । यया॒ रज्वा᳚ । रज्वो᳚त्त॒माम् । उ॒त्त॒माङ्गाम् । उ॒त्त॒मामित्यु॑त्-त॒माम् । गामा॒जेत् । आ॒जेत्ताम् । आ॒जेदित्या᳚-अ॒जेत् । ताम्भ्रातृ॑व्याय । भातृ॑व्याय॒ प्र । प्रहि॑णुयात् । हि॒णु॒या॒न्निरृ॑तिम् । निरृ॑तिमे॒व । निरृ॑ति॒मिति॒ निः-ऋ॒ति॒म्॒ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र । प्रहि॑णोति । हि॒णो॒तीति॑ हिणोति (34) ॥6॥
ऐ॒न्द्रञ्च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒त्प॒शुका॑मः । प॒शुका॑म ऐ॒न्द्राः । प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु-का॒मः॒ । ऐ॒न्द्रा वै । वै प॒शवः॑ । प॒शव॒ इन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शून्प्र । प्रय॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒प॒शु॒मान् । प॒शु॒माने॒व । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ च॒रुः । च॒रुर्भ॑वति । भ॒व॒ति॒ स्वात् । स्वादे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ योनेः᳚ । योनेः᳚ प॒शून् । प॒शून्प्र । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒तीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑ते । इ॒न्द्रि॒याव॑ते पुरो॒डाश᳚म् । इ॒न्द्रि॒याव॑त॒ इती᳚न्द्रि॒य-व॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒-मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒त्प॒शुका॑मः । प॒शुका॑म इन्द्रि॒यम् । प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु-का॒मः॒ । इ॒न्द्रि॒यँव्वै । वै प॒शवः॑ । प॒शव॒ इन्द्र॑म् । इन्द्र॑मे॒व । ए॒वेन्द्रि॒याव॑न्तम् । इ॒न्द्रि॒याव॑न्त॒ं॒ स्वेन॑ । इ॒न्द्रि॒याव॑न्त॒मिती᳚न्द्रि॒य व॒न्त॒म् । स्वेन॑भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः। स ए॒व ।
ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ इ॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यम्प॒शून् । प॒शून्प्र । प्र य॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ प॒शु॒मान् । प॒शु॒माने॒व । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒तीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य घ॒र्मव॑ते । घ॒र्मव॑ते पुरो॒डाश᳚म् । घ॒र्मव॑त॒ इति॑ घ॒र्म-व॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑मः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑मो ब्रह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑म॒ इति॑ ब्रह्मवर्च॒स-का॒मः॒ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सँव्वै । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । वै घ॒र्मः । घ॒र्म इन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मे॒व । ए॒व घ॒र्मव॑न्तम् । घ॒र्मव॑न्त॒॒ स्वेन॑ । घ॒र्मव॑न्त॒मिति॑ घ॒र्म-व॒न्त॒म् । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सन्द॑धाति । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । द॒धा॒ति॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स्ये॑व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒तीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑या॒र्कव॑ते । अ॒र्कव॑ते पुरो॒डाश᳚म् । अ॒र्कव॑त॒ इत्य॒र्क-व॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दन्न॑कामः । अन्न॑कामो॒ऽर्कः । अन्न॑काम॒ इत्यन्न॑-का॒मः॒ । अ॒र्को वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मन्न᳚म् । अन्न॒मिन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मे॒व । ए॒वार्कव॑न्तम् । अ॒र्कव॑न्त॒॒ स्वेन॑ । अ॒र्कव॑न्त॒मित्य॒र्क-व॒न्त॒म् । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न (36) ।
उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अन्न᳚म् । अन्न॒म्प्र । प्रय॑च्छति । य॒च्छ॒त्य॒न्ना॒दः । अ॒न्ना॒द ए॒व । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒तीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य घ॒र्मव॑ते । घ॒र्मव॑ते पुरो॒डाश᳚म् । घ॒र्मव॑त॒ इति॑ घ॒र्म-व॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒-मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑ते । इ॒न्द्रि॒याव॑त॒ इन्द्रा॑य । इ॒न्द्रि॒याव॑त॒ इती᳚न्द्रि॒य-व॒ते॒ । इन्द्रा॑या॒र्कव॑ते । अ॒र्कव॑ते॒ भूति॑कामः । अ॒र्कव॑त॒ इत्य॒र्क-व॒ते॒ । भूति॑कामो॒ यत् । भूति॑काम॒ इति॒ भूति॑-का॒मः॒ । यदिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य घ॒र्मव॑ते । घ॒र्मव॑ते नि॒र्वप॑ति । घ॒र्मव॑त॒ इति॑ घ॒र्म-व॒ते॒ । नि॒र्वप॑ति॒ शिरः॑ । नि॒र्वप॒तीति॑ निः-वप॑ति । शिर॑ ए॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ तेन॑ । तेन॑ करोति । क॒रो॒ति॒ यत् । यदिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑ते । इ॒न्द्रि॒याव॑त आ॒त्मान᳚म् । इ॒न्द्रि॒याव॑त॒ इती᳚न्द्रि॒य-व॒ते॒ । आ॒त्मान॑मे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒तेन॑ । तेन॑ करोति । क॒रो॒ति॒ यत् । यदिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑या॒र्कव॑ते । अ॒र्कव॑ते भू॒तः । अ॒र्कव॑त॒ इत्य॒र्क-व॒ते॒ । भू॒त ए॒व । ए॒वान्नाद्ये᳚ । अ॒न्नाद्ये॒ प्रति॑ । अ॒न्नाद्य॒ इत्य॑न्न-अद्ये᳚ । प्र॑ति तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ भव॑ति । भव॑त्ये॒व । ए॒वेन्द्रा॑य। इन्द्रा॑याꣳहो॒मुचे᳚ । (37)इन्द्रा॑याꣳहो॒मुचे᳚ ।
अ॒ꣳ॒हो॒मुचे॑ पुरो॒डाश᳚म् । अ॒ꣳ॒हो॒मुच॒ इत्यꣳ॑ह-मुचे᳚ । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशपालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यः । यपा॒प्मना᳚ । पा॒प्मना॑ गृही॒तः । गृ॒ही॒तस्स्यात् । स्यात्पा॒प्मा । पा॒प्मा वै । वा अꣳहः॑ । अꣳह॒ इन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मे॒व । ए॒वाꣳहो॒मुच᳚म् । अ॒ꣳ॒हो॒मुच॒ं॒ स्वेन॑ । अ॒ꣳ॒हो॒मुच॒मित्यꣳ॑हः-मुच᳚म् । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्पा॒प्मनः॑ । पा॒प्मनोꣳह॑सः । अꣳह॑सो मुञ्चति । मु॒ञ्च॒तीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य वैमृ॒धाय॑ । वै॒मृ॒धाय॑ पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यम् । यम्मृधः॑ । मृधो॒भि । अ॒भि प्र॒वेपे॑रन्न् । प्र॒वेपे॑रन्न्रा॒ष्ट्राणि॑ । प्र॒वेपे॑र॒न्निति॑ प्र-वेपे॑रन्न् । रा॒ष्ट्राणि॑ वा । वा॒भि । अ॒भि स॑मि॒युः । स॒मि॒युरिन्द्र᳚म् । स॒मि॒युरिति॑ सम्-इ॒युः । इन्द्र॑मे॒व । ए॒व वै॑मृ॒धम् । वै॒मृ॒धं स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मा᳚त् । अ॒स्मा॒न्मृधः॑ । मृधोऽप॑ ।
अप॑ हन्ति । ह॒न्तीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्रा॒त्रे । त्रा॒त्रे पु॑रो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्ब॒द्धः । ब॒द्धो वा᳚ । वा॒ परि॑यत्तः । परि॑यत्तो वा । परि॑यत्त॒ इति॒ परि॑-य॒त्तः॒ । वेन्द्र᳚म् । इ॒न्द्रमे॒व । ए॒वत्रा॒तार᳚म् । त्रा॒तार॒ं॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्त्रा॒य॒ते॒ । त्रा॒य॒त॒ इन्द्रा॑य । इन्द्रा॑यार्काश्वमे॒धव॑ते । अ॒र्का॒श्व॒मे॒धव॑ते पुरो॒डाश᳚म् । अ॒र्का॒श्व॒मेधव॑त॒ इत्य॑र्काश्वमे॒ध-व॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यम् । यम्म॑हाय॒ज्ञः । म॒हा॒य॒ज्ञो न । म॒हा॒य॒ज्ञ इति॑ महा-य॒ज्ञः । नोप॒नमे᳚त् । उ॒प॒नमे॑दे॒ते । उ॒प॒नमे॒दित्यु॑प-नमे᳚त् । ए॒ते वै । ए॒ते इत्ये॒ते । वै म॑हाय॒ज्ञस्य॑ । म॒हा॒य॒ज्ञस्यान्तॆ᳚ । म॒हा॒य॒ज्ञस्येति॑ महा-य॒ज्ञस्य॑ । अन्त्ये॑ त॒नू । अन्त्ये॒ इत्यन्त्ये᳚ । त॒नू यत् । त॒नू इति॑ त॒नू । यद॑र्काश्वमे॒धौ । अ॒र्का॒श्व॒मे॒धाविन्द्र᳚म् । अ॒र्का॒श्व॒मे॒धावित्य॑र्क-अ॒श्व॒मे॒धौ । इन्द॒॑मेव । ए॒वार्का᳚श्वमे॒धव॑न्तम् । अ॒र्का॒श्व॒मे॒धव॑न्त॒ं॒ स्वेन॑ । अ॒र्का॒श्व॒मे॒धव॑न्त॒मित्य॑र्काश्वमे॒ध-व॒न्त॒म् । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ आ॒न्त॒तः । अ॒न्त॒तो म॑हाय॒ज्ञम् । म॒हा॒य॒ज्ञञ्च्या॑वयति । म॒हा॒य॒ज्ञमिति॑ महा-य॒ज्ञम् । च्या॒व॒य॒त्युप॑ । उपै॑नम् । ए॒न॒म्म॒हा॒य॒ज्ञः । म॒हा॒य॒ज्ञो न॑मति । म॒हा॒य॒ज्ञ इति॑ महा-य॒ज्ञः । न॒म॒तीति॑ नमति (39) ॥
इन्द्रा॒यान्वृ॑जवे । अन्वृ॑जवे पुरो॒डाश᳚म् । अन्वृ॑जव॒ इत्यनु॑-ऋ॒ज॒वे॒ । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश- क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्ग्राम॑कामः । ग्राम॑काम॒ इन्द्र᳚म् । ग्राम॑काम॒ इति॒ ग्राम॑-का॒मः॒ । इन्द्र॑मे॒व । ए॒वान्वृ॑जुम् । अन्वृ॑जु॒ं॒ स्वेन॑ । अन्वृ॑जु॒मित्यनु॑-ऋ॒जु॒म् । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स॒जा॒तान् । स॒जा॒ताननु॑कान् । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । अनु॑कान्करोति । अनु॑का॒नित्यनु॑-का॒न्॒ । क॒रो॒ति॒ ग्रा॒मी । ग्रा॒म्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ती॒न्द्रा॒ण्यै । इ॒न्द्रा॒ण्यै च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यस्य॑ । यस्य॒ सेना᳚ । सेनाऽसꣳ॑शिता । असꣳ॑शितेव । असꣳ॑शि॒तेत्यसं᳚-शि॒ता॒ । इ॒व॒स्यात् । स्यादि॑न्द्रा॒णी । इ॒न्द्रा॒णी वै । वै सेना॑यै । सेना॑यैदे॒वता᳚ । दे॒वते᳚न्द्रा॒णीम् । इ॒न्द्रा॒णीमे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सा । सैव । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ सेना᳚म् । सेना॒ꣳ॒ सम् । संश्य॑ति । श्य॒ति॒ बल्ब॑जान् । बल्ब॑जा॒नपि॑। अपी॒ध्मे । अपी॒ध्मे।
इ॒ध्मे सम् । सन्न॑ह्येत् । न॒ह्ये॒द्गौः । गौर्यत्र॑ । यत्राधि॑ष्कन्ना । अधि॑स्कन्ना॒न्यमे॑हत् । अधि॑स्क॒न्नेत्यधि॑-स्क॒न्ना॒ । न्यमे॑ह॒त्ततः॑ । न्यमे॑ह॒दिति॑ नि-अमे॑हत् । ततो॒ बल्ब॑जाः । बल्ब॑जा॒ उत् । उद॑तिष्ठन्न् । अ॒ति॒ष्ठ॒न्गवा᳚म् । गवा॑मे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्न्या॒यम् । न्या॒यम॑पि॒नीय॑ । न्या॒यमिति॑ नि-आ॒यम् । अ॒पि॒नीय॒ गाः । अ॒पि॒नीयेयत्य॑पिनीय॑ । गावे॑दयति । वे॒द॒य॒तीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य मन्यु॒मते᳚ । म॒न्यु॒मते॒ मन॑स्वते । म॒न्यु॒मत॒ इति॑ मन्यु-मते᳚ । मन॑स्वते पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्स॒ङ्ग्रा॒मे । स॒ङ्ग्रा॒मे सँय्य॑त्ते । स॒ङ्ग्रा॒म इति॑ सम्-ग्रा॒मे । सँय्य॑त्त इन्द्रि॒येण॑ । सँय्य॑त्त॒ इति॒ सम्-य॒त्ते॒ । इ॒न्द्रि॒येण॒ वै । वै म॒न्युना᳚ । म॒न्युना॒ मन॑सा । मन॑सा सङ्ग्रा॒मम् । स॒ङ्ग्रा॒मञ्ज॑यति । स॒ङ्ग्रा॒ममिति॑ सम्-ग्रा॒मम् । ज॒य॒तीन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मे॒व । ए॒व म॑न्यु॒मन्त᳚म् । म॒न्यु॒मन्त॒म्मन॑स्वन्तम् । म॒न्यु॒मन्त॒मिति॑ मन्यु-मन्त᳚म् । मन॑स्वन्तं॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यम्म॒न्युम् । म॒न्युम्मनः॑ । मनो॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ जय॑ति । जय॑ति॒ तम् । तꣳ स॑ङ्ग्रा॒मम् ।
स॒ङ्ग्रा॒ममे॒ताम् । स॒ङ्ग्रा॒ममिति॑ सम्-ग्रा॒मम् । ए॒तामे॒व । ए॒व निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यः । योह॒तम॑नाः । ह॒तम॑नास्स्व॒यम्पा॑पः । ह॒तम॑ना॒ इति॑ ह॒त-म॒नाः॒ । स्व॒यम्पा॑प इव । स्व॒यम्पा॑प॒ इति॑ स्व॒यम्-पा॒पः॒ । इ॒व॒ स्यात् । स्यादे॒तानि॑ । ए॒तानि॒ हि । हि वै । वा ए॒तस्मा᳚त् । ए॒तस्मा॒दप॑क्रान्तानि । अप॑क्रान्ता॒न्यथ॑ । अप॑क्रान्ता॒नीत्यप॑-क्रा॒न्ता॒नि॒ । अथै॒षः । ए॒ष ह॒तम॑नाः । ह॒तम॑नास्स्व॒यम्पा॑पः । ह॒तम॑ना॒ इति॑ ह॒त-म॒नाः॒ । स्व॒यम्पा॑प॒ इन्द्र᳚म् । स्व॒यम्पा॑प॒ इति॑ स्व॒यम्-पा॒पः॒ । इन्द्र॑मे॒व । ए॒व म॑न्यु॒मन्त᳚म् । म॒न्यु॒मन्त॒म्मन॑स्वन्तम् । म॒न्यु॒मन्त॒मिति॑मन्यु-मन्त᳚म् । मन॑स्वन्त॒ं॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग- धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यम्म॒न्युम् । म॒न्युम्मनः॑ । मनो॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ न । न ह॒तम॑नाः । ह॒तम॑ना स्स्व॒यम्पा॑पः । ह॒तम॑ना॒ इति॑ ह॒त-म॒नाः॒ । स्व॒यम्पा॑पो भवति । स्व॒यम्पा॑प॒ इति॑ स्व॒यम्-पा॒पः॒ । भ॒व॒तीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य दा॒त्रे । दा॒त्रे पु॑रो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ दान॑कामाः । दान॑कामा मे । दान॑कामा॒ इति॒ दान॑-का॒माः॒ । मे॒ प्र॒जाः । प्र॒जास्स्युः॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । स्यु॒रिति॑ । (42)
इतीन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मे॒व । ए॒व दा॒तार᳚म् । दा॒तार॒ं॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै॑ । अ॒स्मै॒ दान॑कामाः । दान॑कामा प्र॒जाः । दान॑कामा॒ इति॒ दान॑-का॒माः॒ । प्र॒जा क॑रोति । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । क॒रो॒ति॒ दान॑कामाः । दान॑कामा अस्मै । दान॑कामा॒ इति॒ दान॑-का॒माः॒ । अ॒स्मै॒ प्र॒जाः । प्र॒जा भ॑वन्ति । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । भ॒व॒न्तीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य प्रदा॒त्रे । प्र॒दा॒त्रे पु॑रो॒डाश᳚म् । प॒॒दात्र इति॑ प्र- दा॒त्रे । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒-मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्य᳚स्मै॑ । यस्मै॒ प्रत्त᳚म् । प्रत्त॑मिव । इ॒व॒ सत् । सन्न । न प्र॑दी॒येत॑ । प्र॒दी॒येतेन्द्र᳚म् । प्र॒दी॒येतेति॑ प्र-दी॒येत॑ । इन्द्र॑मे॒व । ए॒व प्र॑दा॒तार᳚म् । प्र॒दा॒तारं॒ स्वेन॑ । प्र॒दा॒तार॒मिति॑ प्र-दा॒तार᳚म् । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै॑ । अ॒स्मै॒ प्र । प्रदा॑पयति । दा॒प॒य॒तीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे᳚ । सु॒त्राम्णे॑ पुरो॒डाश᳚म् । सु॒त्राम्ण॒ इति॑ सु-ता᳚म्णे । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒-मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दप॑रुद्धः । अप॑रुद्धो वा । अप॑रुद्ध॒ इत्यप॑-रु॒द्धः॒ । वा॒प॒रु॒ध्यमा॑नः । (43)वा॒प॒रु॒ध्यमा॑नः ।
अ॒प॒रु॒ध्यमा॑नो वा । अ॒प॒रु॒ध्यमा॑न॒ इत्य॑प-रु॒ध्यमा॑नः । वेन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मे॒व । ए॒व सु॒त्रामा॑णम् । सु॒ता॑माण॒ं॒ स्वेन॑ । सु॒त्रामा॑ण॒ मिति॑ सु-त्रामा॑णम् । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्त्रा॒य॒ते॒ । त्रा॒य॒ते॒ऽन॒प॒रु॒ध्यः । अ॒न॒प॒रु॒ध्यो भ॑वति । अ॒न॒प॒रु॒ध्य?इत्य॑नप-रु॒ध्यः । भ॒व॒ती॒न्द्रः॑ । इन्द्रो॒ वै । वै स॒दृङ् । स॒दृङ्दे॒वता॑भिः । स॒दृङ्गिति॑ स-दृङ्ग् । दे॒वता॑भिरासीत् । आ॒सीथ्सः । सन । नव्या॒वृत᳚म् । व्या॒वृत॑मगच्छत् । व्या॒वृत॒मिति॑ वि-आ॒वृत᳚म् । अ॒ग॒च्छ॒थ्सः । सप्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒मुप॑ । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । उपा॑धावत् । अ॒धा॒व॒त्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तमै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर॑वपत् । अ॒व॒प॒त्ते॒न॑ । तेनै॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यम॑दधात् । अ॒द॒धा॒च्छक्व॑री । शक्व॑री याज्यानुवा॒क्ये᳚ । शक्व॑री॒ इति॒ शक्व॑री । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ अकरोत् । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ इति॑ याज्या-अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । अ॒क॒रो॒द्वज्रः॑ । वज्रो॒ वै । वै शक्व॑री । शक्व॑री॒ सः । स ए॑नम् । ए॒नँ॒व्वज्रः॑ । वज्रो॒ भूत्यै᳚ । भूत्या॑ ऐन्ध । ऐ॒न्ध॒ सः ।
सो॑ऽभवत् । अ॒भ॒व॒थ्सः । सो॑ऽबिभेत् । आ॒बि॒भे॒द्भू॒तः । भू॒त प्र । प्र मा᳚ । मा॒ ध॒ख्ष्य॒ति॒ । ध॒ख्ष्य॒तीति॑ । इति॒ सः । स प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒म्पुनः॑ । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । पुन॒रुप॑ । उपा॑धावत् । अ॒धा॒व॒थ्सः । स प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒श्शक्व॑र्याः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । शक्व॑र्या॒ अधि॑ । आधि॑ रे॒वती᳚म् । रे॒वती॒न्निः । निर॑मिमीत । अ॒मि॒मी॒त॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्या॒ अप्र॑दाहाय । अप्र॑दाहाय॒ यः । अप्र॑दाहा॒येत्यप्र॑-दा॒हा॒य॒ । योऽल᳚म् । अलं॑ श्रि॒यै । श्रि॒यै सन्न् । सन्थ्स॒दृङ् । स॒दृङ्ख्स्॑मा॒नैः । स॒दृङ्गिति॑ स-दृङ्ग् । स॒मा॒नैस्स्यात् । स्यात्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तमै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दिन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒-नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यन्द॑धाति । द॒धा॒ति॒ रे॒वती᳚ । रे॒वती॑ पुरोनुवा॒क्या᳚ । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑ भवति । पु॒रो॒नु॒वाक्येति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्या᳚ । भ॒व॒ति॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्या॒ अप्र॑दाहाय । अप्र॑दाहाय॒ शक्व॑री । अप्र॑दाहा॒येत्यप्र॑-दा॒हा॒य॒ । शक्व॑री या॒ज्या᳚ । या॒ज्या॑ वज्रः॑ । वज्रो॒ वै । वै शक्व॑री । शक्व॑री॒ सः । स ए॑नम् । ए॒नँ॒व्वज्रः॑ । वज्रो॒ भूत्यै᳚ । भूत्या॑ इन्धे । इ॒न्धे॒ भव॑ति । भव॑त्ये॒व । ए॒वेत्ये॒व (45) ॥
आ॒ग्नावै॒ष्ण॒वमेका॑दशकपालम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमित्या᳚ग्ना-वै॒ष्ण॒वम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द॒भि॒चरन्न्॑ । अ॒भि॒चर॒न्थ्सर॑स्वती । अ॒भि॒चर॒न्नित्य॑भि-चरन्न्॑ । सर॑स्व॒त्याज्य॑भागा । आज्य॑भागा॒स्यात् । आज्य॑भा॒गेत्याज्य॑-भा॒गा॒ । स्याद्बा॑र्हस्प॒त्यः । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यश्च॒रुः । च॒रुर्यत् । यदा᳚ग्नावैष्ण॒वः । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒व एका॑दशकपालः । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒व इत्या᳚ग्ना-वै॒ष्ण॒वः । एका॑दशकपालो॒ भव॑ति । एका॑दशकपाल॒ इत्येका॑दश-क॒पा॒लः॒ । भव॑त्य॒ग्निः । अ॒ग्निस्सर्वाः᳚ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ विष्णुः॑ । विष्णु॑र्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भिश्च । चै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒य्य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ च । चा॒भि । आ॒भि च॑रति । च॒र॒ति॒ सर॑स्वती । सर॑स्व॒त्याज्य॑भागा । आज्य॑भागा भवति । आज्य॑भा॒गेत्याज्य॑-भा॒गा॒ । भ॒व॒ति॒ वाक् । वाग्वै । वै सर॑स्वती । सर॑स्वती वा॒चा । वा॒चैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒भि । अ॒भि च॑रति । च॒र॒ति॒ बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यः । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यश्च॒रुः । च॒रुर्भ॑वति । भ॒व॒ति॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒भि । अ॒भि च॑रति। च॒र॒ति॒ प्रति॑ । (46)
प्रति॒ वै । वै प॒रस्ता᳚त् । प॒रस्ता॑दभि॒चर॑न्तम् । अ॒भि॒चर॑न्तम॒भि । अ॒भि॒चर॑न्त॒मित्य॑भि-चर॑न्तम् । अ॒भि च॑रन्ति । च॒र॒न्ति॒ द्वेद्वे᳚ । द्वेद्वे॑ पुरोनुवा॒क्ये᳚ । द्वेद्वे॒ इति॒ द्वे-द्वे॒ । पु॒रो॒नु॒वाक्ये॑ कुर्यात् । पु॒रो॒नु॒वा॒क्ये॑ इति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । कु॒र्या॒दति॑ । अति॒ प्रयु॑क्त्यै । प्रयु॑क्ता ए॒तया᳚ । प्रयु॑क्ता॒ इति॒ प्र-यु॒क्त्यै॒ । ए॒तयै॒व । ए॒व य॑जेत । य॒जे॒ता॒भि॒च॒र्यमा॑णः । अ॒भि॒च॒र्यमा॑णो दे॒वता॑भिः । अ॒बि॒॒चर्य-मा॑ण॒ इत्य॑भि-च॒र्यमा॑णः । दे॒वता॑भिरे॒व । ए॒व दे॒वताः᳚ । दे॒वताः᳚ प्रति॒चर॑ति । प्र॒ति॒चर॑ति य॒ज्ञेन॑ । प्र॒ति॒चर॒तीति॑ प्रति-चर॑ति । य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञँव्वा॒चा । वा॒चा वाच᳚म् । वाच॒म्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ सः । स दे॒वताः᳚ । दे॒वता᳚श्च । चै॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञञ्च॑ । च॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒तो व्यव॑सर्पति । व्यव॑सर्पति॒ तस्य॑ । व्यव॑सर्प॒तीति॑ वि-अव॑सर्पति । तस्य॒ न । स कुतः॑ । कुत॑श्च॒न । च॒नोपा᳚व्या॒धः । उ॒पा॒व्या॒धो भ॑वति । उ॒पा॒व्या॒ध इत्यु॑प-आ॒व्या॒धः । भ॒व॒ति॒ न । नैन᳚म् । ए॒न॒म॒भि॒चरन्न्॑ । अ॒भि॒चर᳚न्थ्सृणुते । अ॒भि॒चर॒न्नित्य॑भि-चरन्न्॑ । स्तृ॒णु॒त॒ आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒व॒मेका॑दशकपालम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमित्या᳚ग्ना-वै॒ष्ण॒वम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यम् । यँय्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो न । नोप॒नमे᳚त् । (47)
उ॒प॒नमे॑द॒ग्निः । उ॒प॒नमेदित्यु॑प-नमे᳚त् । अ॒ग्निस्सर्वाः᳚ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ विष्णुः॑ । विष्णु॑र्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो᳚ग्निम् । अ॒ग्निञ्च॑ । चै॒व । ए॒व विष्णु᳚म् । विष्णु॑ञ्च । च॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प्र । प्र य॑च्छतः । य॒च्छ॒त॒ उप॑ । उपै॑नम् । ए॒नँ॒य्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो न॑मति । न॒म॒त्या॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वङ्घृ॒ते । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमित्या᳚ग्ना-वै॒ष्ण॒वम् । घृ॒ते च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒च्चख्षु॑ष्कामः । चख्षु॑ष्कामो॒ग्नेः । चख्षु॑ष्काम॒ इति॒ चख्षुः॑-का॒मः॒ । अ॒ग्ने र्वै । वै चख्षु॑षा । चख्षु॑षा मनु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ वि । वि प॑श्यन्ति । प॒श्य॒न्ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ दे॒वाः । दे॒वा अ॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्च॑ । चै॒व । ए॒व विष्णु᳚म् । विष्णु॑ञ्च । च॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । (48)ए॒वास्मिन्न्॑ ।
अ॒स्मि॒ञ्चख्षुः॑ । चख्षु॑र्धत्तः । ध॒त्त॒श्चख्षु॑ष्मान् । चख्षु॑ष्माने॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ धे॒न्वै । धे॒न्वै वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्रेतः॑ । रेतो॒ यत् । यदाज्य᳚म् । आज्य॑मन॒डुहः॑ । अ॒न॒डुह॑स्तण्डु॒लाः । त॒ण्डु॒लामि॑थु॒नात् । मि॒थु॒नादे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ चख्षुः॑ । चख्षु॒ प्र । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒ति॒ घृ॒ते । घृ॒ते भ॑वति । भ॒व॒ति॒ तेजः॑ । तेजो॒ वै । वै घृ॒तम् । घृ॒तन्तेजः॑ । तेज॒श्चख्षुः॑ । चख्षु॒स्तेज॑सा । तेज॑सै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ तेजः॑ । तेज॒श्चख्षुः॑ । चख्षु॒रव॑ । अव॑रुन्धे । रु॒न्ध॒ इ॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वै । वै वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यँ॑व्वृङ्क्ते । वृ॒ङ्क्ते॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो॒ यज॑मानः । यज॑मा॒नोऽय॑जमानस्य । अय॑जमानस्याध्व॒रक॑ल्पाम् । अ॒ध्व॒रक॑ल्पा॒म्प्रति॑ । अ॒ध्व॒रक॑ल्पा॒मित्य॑ध्व॒र-क॒ल्पा॒म् । प्रति॒ निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्भ्रातृ॑व्ये । भ्रातृ॑व्ये॒ यज॑माने । यज॑माने॒ न । नास्य॑ । अ॒स्ये॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒᳚र्य॑म् ।
वी॒र्यँ॑व्वृङ्क्ते । वृ॒ङ्क्ते॒ पु॒रा । पु॒रा वा॒चः । वा॒च प्रव॑दितोः । प्रव॑दितो॒र्निः । प्रव॑दितो॒रिति॒ प्र-व॒दि॒तोः॒ । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्याव॑ती । याव॑त्ये॒व । ए॒व वाक् । वाक्ताम् । तामप्रो॑दिताम् । अप्रो॑दिता॒म्भ्रातृ॑व्यस्य । अप्रो॑दिता॒मित्यप्र॑-उ॒दि॒ता॒म् । भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते । वृ॒ङ्क्ते॒ ताम् । ताम॑स्य । अ॒स्य॒ वाच᳚म् । वाच॑म्प्र॒वद॑न्तीम् । प्र॒वद॑न्तीम॒न्याः । प्र॒वद॑न्ती॒मिति॑ प्र-वद॑न्तीम् । अ॒न्या वाचः॑ । वाचोनु॑ । अनु॒ प्र । प्र व॑दन्ति । व॒द॒न्ति॒ ताः । ता इ॑न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यँ॑य्यज॑माने । यज॑माने दधति । द॒ध॒त्या॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वम॒ष्टाक॑पालम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमित्या᳚ग्ना-वै॒ष्ण॒वम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒त्प्रा॒त॒स्स॒व॒नस्य॑ । प्रा॒त॒स्स॒व॒नस्या॑का॒ले । प्रा॒त॒स्स॒व॒नस्येति॑ प्रातः- स॒व॒नस्य॑ । आ॒का॒ले सर॑स्वती । आ॒का॒ल इत्या᳚-का॒ले । सर॑स्व॒त्याज्य॑भागा । आज्य॑भागा॒ स्यात् । आज्य॑भा॒गेत्याज्य॑-भा॒गा॒ । स्याद्बा॑र्हस्प॒त्यः । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यश्च॒रुः । च॒रुर्यत् । यद॒ष्टाक॑पालः । अ॒ष्टाक॑पालो॒ भव॑ति । अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा-क॒पा॒लः॒ । भव॑त्य॒ष्ठाख्ष॑रा । अ॒ष्टाख्ष॑रा गाय॒त्री । अ॒ष्टाख्ष॒रेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रा । गा॒य॒त्री॒ गा॑य॒त्रम् । गा॒य॒त्रम्प्रा॑तस्सव॒नम् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नम्प्रा॑तस्सव॒नम् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नमिति॑ प्रातः-स॒व॒नम् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नमे॒व । प्रा॒त॒स्स॒व॒नमिति॑ प्रातः-स॒व॒नम् । ए॒व तेन॑ । तेना᳚प्नोति (50) । आप्नो॒त्यग्ना॒॒वैष्ण॒वम् ।
आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमेका॑दशकपालम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमित्या᳚ग्ना-वै॒ष्ण॒वम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒न्माध्य॑न्दिनस्य । माध्य॑न्दिनस्य॒ सव॑नस्य । सव॑नस्याका॒ले । आ॒का॒ले सर॑स्वती । आ॒का॒ल इत्या᳚-का॒ले । सर॑स्व॒त्याज्य॑भागा । आज्य॑भागा॒ स्यात् । आज्य॑भा॒गेत्याज्य॑-भा॒गा॒ । स्याद्बा॑र्हस्प॒त्यः । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यश्च॒रुः । च॒रुर्यत् । यदेका॑दशकपालः । एका॑दशकपालो॒ भव॑ति । एका॑दशकपाल॒ इत्येका॑दश-क॒पा॒लः॒ । भव॒त्येका॑दशाख्षरा । एका॑दशाख्षरात्रि॒ष्टुप् । एका॑दशाख्ष॒रेत्येका॑दश-अ॒ख्ष॒रा । त्रि॒ष्टु॒प्त्रैष्टु॑भम् । त्रैष्टु॑भ॒म्माध्य॑न्दिनम् । माध्य॑न्दिन॒ꣳ॒ सव॑नम् । सव॑न॒म्माध्य॑न्दिनम् । माध्य॑न्दिनमे॒व । ए॒व सव॑नम् । सव॑न॒न्तेन॑ । तेना᳚प्नोति । आ॒प्नो॒त्या॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वन्द्वाद॑शकपालम् । आ॒ग्ना॒॒वैष्ण॒वमित्या᳚ग्ना-वै॒ष्ण॒वम् । द्वाद॑शकपाल॒न्निः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒त्तृ॒ती॒य॒स॒व॒नस्य॑ । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नस्या॑का॒ले । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नस्येति॑ तृतीय-स॒व॒नस्य॑ । आ॒का॒ले सर॑स्वती । आ॒का॒ल इत्या᳚-का॒ले । सर॑स्व॒त्याज्य॑भागा । आज्य॑भागा॒ स्यात् । आज्य॑भा॒गेत्याज्य॑-भा॒गा॒ । स्याद्बा॑र्हस्प॒त्यः । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यश्च॒रुः । च॒रुर्यत् । यद्वाद॑शकपालः । द्वाद॑शकपालो॒ भव॑ति । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒लः॒ । भव॑ति॒ द्वाद॑शाख्षरा । द्वाद॑शाख्षरा॒ जग॑ती । द्वाद॑शाख्ष॒रेति॒ द्वाद॑श-अ॒ख्ष॒रा॒ । जग॑ती॒ जाग॑तम् । जाग॑तन्तृतीयसव॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नन्तृ॑तीयसव॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न मिति॑ तृतीय-स॒व॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नमे॒व । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नमिति॑ तृतीय- स॒व॒नम् । ए॒व तेन॑ । तेना᳚प्नोति । आ॒प्नो॒ति॒ दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भि॒रेव । ए॒व दे॒वताः। दे॒वताः᳚ प्रति॒चर॑ति ।
प्र॒ति॒चर॑ति य॒ज्ञेन॑ । प्र॒ति॒चर॒तीति॑ प्रति-चर॑ति । य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञँव्वा॒चा । वा॒चा वाच᳚म् । वाच॒म्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ क॒पालैः᳚ । क॒पालै॑रे॒व । ए॒व छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑स्या॒प्नोति॑ । आ॒प्नोति॑ पुरो॒डाशैः᳚ । पु॒रो॒डाशै॒स्सव॑नानि । सव॑नानि मैत्रावरु॒णम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णमेक॑कपालम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णमिति॑ मैत्रा-व॒रु॒णम् । एक॑कपाल॒न्निः । एक॑कपाल॒ मित्येक॑-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्व॒शायै᳚ । व॒शायै॑ का॒ले । का॒ले या । यैव । ए॒वासौ । अ॒सौ भ्रातृ॑व्यस्य । भ्रातृ॑व्यस्य व॒शा । व॒शानू॑ब॒न्ध्या᳚ । अ॒नू॒ब॒न्ध्या॑ सो । अ॒नू॒ब॒न्ध्येत्य॑नु-ब॒न्ध्या᳚ । सो ए॒व । सो इति॒ सो । ए॒वैषा । ए॒षैतस्य॑ । ए॒तसैक॑ कपालः । एक॑कपालो भवति । एक॑कपाल॒ इत्येक॑-क॒पा॒लः॒ । भ॒व॒ति॒ न । न हि । हि क॒पालैः᳚ । क॒पालैः᳚ प॒शुम् । प॒शुमर्ह॑ति । अर्ह॒त्याप्तु᳚म् । आप्तु᳚म् ॥
अ॒सावा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो न । न वि । व्य॑रोचत । अ॒रो॒च॒त॒ तस्मै᳚ । तस्मै॑ दे॒वाः । दे॒वा प्राय॑श्चित्तिम् । प्राय॑श्चित्तिमैच्छन्न् । ऐ॒च्छ॒न्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तꣳ सो॑मारौ॒द्रम् । सो॒मा॒रौ॒द्रञ्च॒रुम् । सो॒मा॒रौ॒द्रमिति॑ सोमा-रौ॒द्रम् । च॒रुन्निः । निर॑वपन्न् । अ॒व॒प॒न्तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्रुच᳚म् । रुच॑मदधुः । अ॒द॒धु॒र्यः । यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑मः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑म॒स्स्यात् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑म॒ इति॑ ब्रह्मवर्च॒स-का॒मः॒ । स्यात्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तꣳ सो॑मारौ॒द्रम् । सो॒मा॒रौ॒द्रञ्च॒रुम् । सो॒मा॒रौ॒द्रमिति॑ सोमा-रौ॒द्रम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्सोम᳚म् । सोम॑ञ्च । चै॒व । ए॒व रु॒द्रम् । रु॒द्रञ्च॑ । च॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सन्ध॑त्तः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । ध॒त्तो॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स्ये॑व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी॒ति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ ति॒ष्या॒ पू॒र्ण॒मा॒से । ति॒ष्या॒पू॒र्ण॒मा॒से निः । ति॒ष्या॒पू॒र्ण॒मा॒स इति॑ तिष्य-पू॒र्ण॒मा॒से । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्रु॒द्रः। रु॒द्रो वै । (53)
वै ति॒ष्यः॑ । ति॒ष्य॑स्सोमः॑ । सोम॑ पू॒र्णमा॑सः । पू॒र्णमा॑सस्सा॒ख्षात् । पू॒र्णमा॑स॒ इति॑ पू॒र्ण-मा॒सः॒ । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒व ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समव॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स मिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । अव॑रुन्धे । रु॒न्धे॒ परि॑श्रिते । परि॑श्रिते याजयति । परि॑श्रित॒ इति॒ परि॑-श्रि॒ते॒ । या॒ज॒य॒ति॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्य॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्य॒ परि॑गृहीत्यै । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्येति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सस्य॑ । परि॑गृहीत्यै श्वे॒तायै᳚ । परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑-गृ॒ही॒त्यै॒ । श्वे॒तायै᳚ श्वे॒तव॑थ्सायै । श्वे॒तव॑थ्सायै दु॒ग्धम् । श्वे॒तव॑थ्साया॒ इति॑ श्वे॒त-व॒थ्सा॒यै॒ । दु॒ग्धम्म॑थि॒तम् । म॒थि॒तमाज्य᳚म् । आज्य॑म्भवति । भ॒व॒त्याज्य᳚म् । आज्य॒म्प्रोख्ष॑णम् । प्रोख्ष॑ण॒माज्ये॑न । प्रोख्ष॑ण॒मिति॑ प्र-उख्ष॑णम् । आज्ये॑न मार्जयन्ते । मा॒र्ज॒य॒न्ते॒ याव॑त् । याव॑दे॒व । ए॒व ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सन्तत् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । तथ्सर्व᳚म् । सर्व॑ङ्करोति । क॒रो॒त्यति॑ । अति॑ ब्रह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सङ्क्रि॑यते । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स॒मिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । क्रि॒य॒त॒ इति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒री॒श्व॒रः । ई॒श्व॒रोदु॒श्चर्मा᳚ । दु॒श्चर्मा॒ भवि॑तोः । दु॒श्चर्मेति॑ दुः-चर्मा᳚ । भवि॑तो॒रिति॑ । इति॑ मान॒वी । मा॒न॒वी ऋचौ᳚ । मा॒न॒वी इति॑ मान॒वी । ऋचौ॑ धा॒य्ये᳚ । धा॒य्ये॑ कुर्यात् । धा॒य्ये॑ इति॑ धा॒य्ये᳚ । कु॒र्या॒द्यत् । यद्वै । वै किम् । किञ्च॑ । च॒ मनुः॑ । मनु॒रव॑दत् । अव॑द॒त्तत् । तद्भे॑ष॒जम् । भे॒ष॒जम्भे॑ष॒जम् (54) ।
भे॒ष॒जमे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒ति॒ यदि॑ । यदि॑ बिभी॒यात् । बि॒भी॒याद्दु॒श्चर्मा᳚ । दु॒श्चर्मा॑ भविष्यामि । दु॒श्चर्मेति॑ दुः-चर्मा᳚ । भ॒वि॒ष्या॒मीति॑ । इति॑ सोमापौ॒ष्णम् । सो॒मा॒पौ॒ष्णञ्च॒रुम् । सो॒मा॒पौ॒ष्णमिति॑ सोमा-पौ॒ष्णम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्सौ॒म्यः । सौ॒म्यो वै । वै दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ पुरु॑षः । पुरु॑ष पौ॒ष्णाः । पौ॒ष्णा प॒शवः॑ । प॒शव॒स्स्वया᳚ । स्वयै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒दे॒वत॑या । दे॒वत॑या प॒शुभिः॑ । प॒शुभि॒स्त्वच᳚म् । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । त्वच॑ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ न । न दु॒श्चर्मा᳚ । दु॒श्चर्मा॑ भवति । दु॒श्चर्मेति॑दुः-चर्मा᳚ । भ॒व॒ति॒ सो॒मा॒रौ॒द्रम् । सो॒मा॒रौ॒द्रम्च॒रुम् । सो॒मा॒रौ॒द्रमिति॑ सोमा-रौ॒द्रम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒त्प्र॒जाका॑मः । प्र॒जाका॑म॒स्सोमः॑ । प्र॒जाका॑म॒ इति॑ प्र॒जा-का॒मः॒ । सोमो॒ वै । वै रे॑तो॒धाः । रे॒तो॒धा आ॒ग्निः । रे॒तो॒धा इति॑ रेतः-धाः । आ॒ग्नि प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना᳚म्प्रजनयि॒ता । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । प्र॒ज॒न॒यि॒ता सोमः॑ । प्र॒ज॒न॒यि॒तेति॑ प्र-ज॒न॒यि॒ता । सोम॑ ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ रेतः॑ । रेतो॒ दधा॑ति । दधा᳚त्य॒ग्निः । अ॒ग्नि प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प्र । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒ति॒ वि॒न्दते। वि॒न्दते᳚ प्र॒जाम् । वि॒न्दते᳚ प्र॒जाम्। (55)
प्र॒जाꣳ सो॑मरौ॒द्रम् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । सो॒मा॒रौ॒द्रञ्च॒रुम् । सो॒मा॒रौ॒द्रमिति॑सोमा-रौ॒द्रम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द॒भि॒चरन्न्॑ । अ॒भि॒चर᳚न्थ्सौ॒म्यः । अ॒भि॒चर॒न्नित्य॑भि-चरन्न्॑ । सौ॒म्यो वै । वै दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ पुरु॑षः । पुरु॑ष ए॒षः । ए॒ष रु॒द्रः । रु॒द्रो यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निस्स्वायाः᳚ । स्वाया॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वता॑यै । दे॒वता॑यै नि॒ष्क्रीय॑ । नि॒ष्क्रीय॑रु॒द्राय॑ । नि॒ष्क्रीयेति॑ निः-क्रीय॑ । रु॒द्रायापि॑ । अपि॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ ता॒जक् । ता॒जगार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्च्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒ति॒ सो॒मा॒रौ॒द्रम् । सो॒मा॒रौ॒द्र॒ञ्च॒रुम् । सो॒मा॒रौ॒द्र मिति॑ सोमा-रौ॒द्रम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒ज्जोगा॑मयावी । ज्योगा॑मयावी॒ सोम᳚म् । ज्योगा॑मया॒वीति॒ ज्योक्-आ॒म॒या॒वी॒ । सोमँ॒व्वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॒ रसः॑ । रसो॑ गच्छति । ग॒च्छ॒त्य॒ग्निम् । अ॒ग्निꣳ शरी॑रम् । शरी॑रँ॒य्यस्य॑ । यस्य॒ ज्योक् । ज्योगा॒मय॑ति । आ॒मय॑ति॒ सोमा᳚त् । सोमा॑दे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ रस᳚म् । रस॑न्निष्क्री॒णाति॑ । नि॒ष्क्री॒णात्य॒ग्नेः । नि॒ष्क्री॒णातीति॑ निः-क्री॒णाति॑ । अ॒ग्नेश्शरी॑रम् । शरी॑रमु॒त । उ॒त यदि॑ । यदी॒तासुः॑ ।
इ॒तासु॒र्भव॑ति । इ॒तासु॒रिती॒त-अ॒सुः॒ । भव॑ति॒ जीव॑ति । जीव॑त्ये॒व । ए॒व सो॑मारु॒द्रयोः᳚ । सो॒मा॒रु॒द्रयो॒र्वै । सो॒मा॒रुद्रयो॒रि॑ति सोमा-रु॒द्रयोः᳚ । वा ए॒तम् । ए॒तङ्ग्र॑सि॒तम् । ग्र॒सि॒तꣳ होता᳚ । होता॒निः । निष्खि॑दति । खि॒द॒ति॒ सः । स ई᳚श्व॒रः । ई॒श्व॒र आर्ति᳚म् । आर्ति॒मार्तोः᳚ । आर्तो॑रन॒ड्वान् । आर्तो॒रित्या-अ॒र्तोः॒ । अ॒न॒ड्वान् होत्रा᳚ । होत्रा॒ देयः॑ । देयो॒ वह्निः॑ । वह्नि॒र्वै । वा अ॑न॒ड्वान् । अ॒न॒ड्वान्वह्निः॑ । वह्नि॒र् होता᳚ । होता॒ वह्नि॑ना । वह्नि॑नै॒व । ए॒व वह्नि᳚म् । वह्नि॑मा॒त्मान᳚म् । आ॒त्मानं॑ स्पृणोति । स्पृ॒णो॒ति॒ सो॒मा॒रौ॒द्रम् । सो॒मा॒रौ॒द्र॒ञ्च॒रुम् । सो॒म॒रौ॒द्रमिति॑ सोमा-रौ॒द्रम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यः । यका॒मये॑त । का॒मये॑त॒ स्वे । स्वे᳚ऽस्मै । अ॒स्मा॒ आ॒यत॑ने । आ॒यत॑ने॒ भ्रातृ॑व्यम् । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । भातृ॑व्यञ्जनयेयम् । ज॒न॒ये॒य॒मिति॑ । इति॒ वेदि᳚म् । वेदि॑म्परि॒गृह्य॑ । प॒रि॒गृह्या॒र्धम् । प॒रि॒गृह्येति॑ परि-गृह्य॑ । अ॒र्धमु॑द्ध॒न्यात् । उ॒द्ध॒न्याद॒र्धम् । उ॒द्ध॒न्यादित्यु॑त्-ह॒न्यात् । अ॒र्धन्न । नार्धम् । अ॒र्धम्ब॒र्हिषः॑ । ब॒र्हिष॑स्स्तृणी॒यात् । स्तृ॒णी॒याद॒र्धम् । अ॒र्धन्न । नार्धम् । अ॒र्धमि॒ध्मस्य॑ । इ॒ध्मस्या᳚भ्याद॒ध्यात् । अ॒भ्या॒द॒ध्याद॒र्धम् । अ॒भ्या॒द॒ध्यादित्य॑भि-आ॒द॒ध्यात् । अ॒र्धन्न । न स्वे । स्व ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ आ॒यत॑ने । आ॒यत॑ने॒ भ्रातृ॑व्यम् । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । भ्रातृ॑व्यञ्जनयति । ज॒न॒य॒तीति॑ जनयति (57) ॥
ऐ॒न्द्रमेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒न्मा॒रु॒तम् । मा॒रु॒तꣳ स॒प्तक॑पालम् । स॒प्तक॑पाल॒ङ्ग्राम॑कामः । स॒प्तक॑पाल॒मिति॑ स॒प्त-क॒पा॒ल॒म् । ग्राम॑काम॒ इन्द्र᳚म् । ग्राम॑काम॒ इति॒ गा॑म-का॒मः॒ । इन्द्र॑ञ्च । चै॒व । ए॒व म॒रुतः॑ । म॒रुत॑श्च । च॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ते । त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स॒जा॒तान् । स॒जा॒तान्प्र । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । प्रय॑च्छन्ति । य॒च्छ॒न्ति॒ ग्रा॒मी । ग्रा॒म्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्या॒ह॒व॒नीये᳚ । आ॒ह॒व॒नीय॑ ऐ॒न्द्रम् । आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚-ह॒व॒नीये᳚ । ऐ॒न्द्रमधि॑ । अधि॑ श्रयति । श्र॒य॒ति॒ गार्ह॑पत्ये । गार्ह॑पत्ये मारु॒तम् । गार्ह॑पत्य॒ इति॒ गार्ह॑-प॒त्ये॒ । मा॒रु॒तम्पा॑पवस्य॒सस्य॑ । पा॒प॒व॒स्य॒सस्य॒ विधृ॑त्यै । पा॒प॒व॒स्य॒सस्येति॑ पाप-व॒स्य॒सस्य॑ । विधृ॑त्यै स॒प्तक॑पालः । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि-धृ॒त्यै॒ । स॒प्तक॑पालो मारु॒तः । स॒प्तक॑पाल॒ इति॑ स॒प्त-क॒पा॒लः॒ । मा॒रु॒तो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ स॒प्तग॑णाः । स॒प्तग॑णा॒ वै । स॒प्तग॑णा॒ इति॑ स॒प्त-ग॒णाः॒ । वै म॒रुतः॑ । म॒रुतो॑ गण॒शः । ग॒ण॒श ए॒व । ग॒ण॒श इति॑ गण-शः । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स॒जा॒तान् । स॒जा॒तानव॑ । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽनू॒च्यमा॑ने । अ॒नू॒च्यमा॑न॒ आ । अ॒नू॒च्यमा॑न॒ इत्य॑नु-उ॒च्यमा॑ने । आ सा॑दयति । सा॒द॒य॒ति॒ विश᳚म् । विश॑मे॒व। ए॒वास्मै᳚ । (58)
अ॒स्मा॒ अनु॑वर्त्मानम् । अनु॑वर्तानङ्करोति । अनु॑वर्त्मान॒मित्यनु॑-व॒र्त्मा॒न॒म् । क॒रो॒त्ये॒ताम् । ए॒तामे॒व । ए॒व निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑त ख्ष॒त्राय॑ । ख्ष॒त्राय॑ च । च॒ वि॒शे । वि॒शे च॑ । च॒ स॒मद᳚म् । स॒मद॑न्दध्याम् । स॒मद॒मिति॑ स-मद᳚म् । द॒ध्या॒मिति॑ । इत्यै॒न्द॑स्य । ऐ॒न्द्रस्या॑व॒द्यन्न् । अ॒व॒द्यन्ब्रू॑यात् । अ॒व॒द्यन्नित्य॑व-द्यन्न् । ब्रू॒या॒दिन्द्रा॑य । इन्द्रा॒यानु॑ । अनु॑ ब्रूहि । ब्रू॒हीति॑ । इत्या॒श्राव्य॑ । आ॒श्राव्य॑ ब्रूयात् । आ॒श्राव्येत्या᳚-श्राव्य॑ । ब्रू॒या॒न्म॒रुतः॑ । म॒रुतो॑ यज । य॒जेति॑ । इति॑ मारु॒तस्य॑ । मा॒रु॒तस्या॑व॒द्यन्न् । अ॒व॒द्यन्ब्रू॑यात् । अ॒व॒द्यन्नित्य॑व-द्यन् । ब्रू॒या॒न्म॒रुद्भ्यः॑ । म॒रुद्य्भोनु॑ । म॒रुद्भ्य॒ इति॑ म॒रुत्-भ्यः॒ । अनु॑ ब्रूहि । ब्रू॒हीति॑ । इत्या॒श्राव्य॑ । आ॒शा॑व्य ब्रूयात् । आ॒श्राव्येत्या᳚-श्राव्य॑ । ब्रू॒या॒दिन्द्र᳚म् । इन्द्रँ॑य्यज । य॒जेति॑ । इति॒ स्वे । स्व ए॒व । ए॒वैभ्यः॑ । ए॒भ्यो॒ भाग॒धेये᳚ । भा॒ग॒धेये॑स॒मद᳚म् । भा॒ग॒धेय॒ इति॑ भाग-धेये᳚ । स॒मद॑न्दधाति । स॒मद॒मिति॑ स-मद᳚म् । द॒धा॒ति॒ वि॒तृ॒ꣳ॒हा॒णाः । वि॒तृ॒ꣳ॒हा॒णास्ति॑ष्ठन्ति । वि॒तृ॒ꣳ॒हा॒णा इति॑ वि-तृ॒ꣳ॒हा॒णाः । ति॒ष्ठं॒॒त्येताम् । ए॒तामे॒व । ए॒वनिः । (59)ए॒वनिः ।
“निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ कल्पे॑रन्न् । कल्पे॑र॒न्निति॑ । इति॑ यथादेव॒तम् । य॒था॒दे॒व॒तम॑व॒दाय॑ । य॒था॒दे॒व॒तमिति॑यथा-दे॒व॒तम् । अ॒व॒दाय॑ यथादेव॒तम् । अ॒व॒दायेत्य॑व- दाय॑ । य॒था॒दे॒व॒तँय्य॑जेत् । य॒था॒दे॒व॒तमिति॑ यथा-दे॒व॒तम् । य॒जे॒द्भा॒ग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑नै॒व । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒न्॒, य॒था॒य॒थम् । य॒था॒य॒थङ्क॑ल्पयति । य॒था॒य॒थमिति॑ यथा-य॒थम् । क॒ल्प॒य॒ति॒ कल्प॑न्ते । कल्प॑न्त ए॒व । ए॒वैन्द्रम् । ऐ॒न्द्रमेका॑दश कपालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्वै॒श्व॒दे॒वम् । वै॒श्व॒दे॒वन्द्वाद॑शकपालम् । वै॒श्व॒दे॒व मिति॑ वैश्व- दे॒वम् । द्वाद॑शकपाल॒ङ्ग्राम॑कामः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । ग्राम॑काम॒ इन्द्र᳚म् । ग्राम॑काम॒ इति॒ गा॑म-का॒मः॒ । इन्द्र॑ञ्च । चै॒व । ए॒व विश्वान्॑ । विश्वाꣳ॑श्च । च॒ दे॒वान् । दे॒वान्व्सेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ते । त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मॆ॒ स॒जा॒तान् । स॒जा॒तान्प्र । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । प्र य॑च्छन्ति । य॒च्छ॒न्ति॒ ग्रा॒मी । ग्रा॒म्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्यॆ॒ न्द्रस्य॑ । ऐ॒न्द्रस्या॑व॒दाय॑ । अ॒व॒दाय॑ वैश्व॒देवस्य॑ । अ॒व॒दायेत्य॑व-दाय॑ । वै॒श्व॒दे॒वस्याव॑ । वै॒श्व॒दे॒वस्येति॑ वैश्व-दे॒वस्य॑ । अव॑द्येत् । द्ये॒दथ॑ । अथै॒न्द्रस्य॑ । ऐ॒न्द्रस्यो॒परि॑ष्टात् ।”
उ॒परि॑ष्टादिन्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येणै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ उ॒भ॒यतः॑ । उ॒भ॒य॒त॑स्सजा॒तान् । स॒जा॒तान्परि॑ । स॒जा॒तानिति॑स-जा॒तान् । परि॑गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्यु॒पा॒धा॒य्य॑पूर्वयम् । उ॒पा॒धा॒य्य॑पूर्वयँ॒व्वासः॑ । उ॒पा॒धा॒य्य॑पूर्वय॒मित्यु॑पाधा॒य्य॑-पू॒र्व॒य॒म् । वासो॒ दख्षि॑णा । दख्षि॑णा सजा॒ताना᳚म् । स॒जा॒ताना॒मुप॑हित्यै । स॒जा॒ताना॒मिति॑ स-जा॒ताना᳚म् । उप॑हित्यै॒ पृश्नि॑यै । उप॑हित्या॒ इत्यप॑-हि॒त्यै॒ । पृश्नि॑यै दु॒ग्धे । दु॒ग्धेप्रैय्य॑ङ्गवम् । प्रैय्य॑ङ्गवञ्च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒न्म॒रुद्भ्यः॑ । म॒रुद्भ्यो॒ ग्राम॑कामः । म॒रुद्भ्य॒ इति॑ म॒रुत्-भ्यः॒ । ग्राम॑काम॒ पृश्नि॑यै । ग्राम॑काम॒ इति॒ गा॑म-का॒मः॒ । पृश्नि॑यै॒ वै । वै पय॑सः । पय॑सोम॒रुतः॑ । म॒रुतो॑ जा॒ताः । जा॒ता पृश्नि॑यै । पृश्नि॑यै प्रि॒यङ्ग॑वः । प्रि॒यङ्ग॑वो मारु॒ताः । मा॒रु॒ता खलु॑ । खलु॒ वै । वै दे॒वत॑या । दे॒वत॑या सजा॒ताः । स॒जा॒ता म॒रुतः॑ । स॒जा॒ता इति॑ स-जा॒ताः । म॒रुत॑ ए॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ते । त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मॆ॒ स॒जा॒तान् । स॒जा॒ता॒न्प्र । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । प्रय॑च्छन्ति । य॒च्छ॒न्ति॒ ग्रा॒मी । ग्रा॒म्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ प्रि॒यव॑ती । प्रि॒यव॑ती याज्यानुवा॒क्ये᳚ । प्रि॒यव॑ती॒ इति॑ प्रि॒य-व॒ती॒ । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ भवतः । या॒ज्या॒नु॒ वा॒क्ये॑ इति॑ याज्या-अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ (61) ।
भ॒व॒त॒ प्रि॒यम् । प्रि॒यमे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ स॒मा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना᳚ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ द्पि॒पदा᳚ । द्वि॒पदा॑ पुरोनुवा॒क्या᳚ । द्वि॒पदेति॑ द्वि-पदा᳚ । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑ भवति । पु॒रो॒नु॒वा॒क्येति॑ पुरः- अ॒नु॒वाक्या᳚ । भ॒व॒ति॒ द्वि॒पदः॑ । द्वि॒पद॑ ए॒व । द्वि॒पद॒ इति॑ द्वि-पदः॑ । ए॒वाव॑ । अव॑रुन्धे । रु॒न्धे॒ चतु॑ष्पदा । चतु॑ष्पदा या॒ज्या᳚ । चतु॑ष्प॒देति॒ चतुः॑-प॒दा॒ । या॒ज्या॑ चतु॑ष्पदः । चतु॑ष्पद ए॒व । चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑-प॒दः॒ । ए॒व प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ दे॒वा॒सु॒राः । दे॒वा॒सु॒रास्सँय्य॑त्ताः । दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव-अ॒सु॒राः । सँय्य॑त्ता असन्न् । सँय्य॑त्ता॒ इति॒ सम्-य॒त्ताः॒ । आ॒स॒न्ते । ते दे॒वाः । दे॒वामि॒थः । मि॒थो विप्रि॑याः । विप्रि॑या आसन्न् । विप्रि॑या॒ इति॒ वि-प्रि॒याः॒ । आ॒स॒न्ते । ते᳚ऽन्यः । अन्यो᳚न्यस्मै᳚ । अ॒न्यस्मै॒ ज्यॆ ष्ठा॑य । ज्यॆ ष्ठ्या॒याति॑ष्ठमानाः । अति॑ष्ठमानाश्चतु॒र्धा । च॒तु॒र्धावि । च॒तु॒र्धेति॑ चतुः-धा । व्य॑क्रामन्न् । अ॒क्रा॒म॒न्न॒ग्निः । अ॒ग्निर्वसु॑भिः । वसु॑भि॒स्सोमः॑ । वसु॑भि॒रति॒ वसु॑भिः॒ । सोमो॑ रु॒द्रैः । रु॒द्रैरिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ म॒रुद्भिः॑ । म॒रुद्भि॒र्वरु॑णः । म॒रुद्भि॒रिति॑ म॒रुत्-भिः॒ । वरु॑ण आदि॒त्यैः । आ॒दि॒त्यैस्सः । स इन्द्रः॑ । इन्द्र॑ प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒मुप॑ । प्र॒जाप॑ति॒ मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । उपा॑धावत् । अ॒धा॒व॒त्तम्। तमे॒तया᳚ ।
ए॒तया॑ स॒ञ्ज्ञान्या᳚ । स॒ञ्ज्ञान्या॑ऽयाजयत् । स॒ञ्ज्ञान्येति॑ सम्-ज्ञान्या᳚ । अ॒या॒ज॒य॒द॒ग्नये॑ । अ॒ग्नये॒ वसु॑मते । वसु॑मते पुरो॒डाश᳚म् । वसु॑मत॒ इति॒ वसु॑-म॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर॑वपत् । अ॒व॒प॒थ्सोमा॑य । सोमा॑य रु॒द्रव॑ते । रु॒द्रव॑ते च॒रुम् । रु॒द॑वत॒ इति॑ रु॒द्र-व॒ते॒ । च॒रुमिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते । म॒रुत्व॑ते पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपालँ॒व्वरु॑णाय । एका॑दशकपाल॒-मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । वरु॑णायादि॒त्यव॑ते । आ॒दि॒त्यव॑ते च॒रुम् । आ॒दि॒त्यव॑त॒ इत्या॑दि॒त्य-व॒ते॒ । च॒रुन्ततः॑ । ततो॒ वै । वा इन्द्र᳚म् । इन्द्र॑न्दे॒वाः । दे॒वा ज्यैष्ठ्या॑य । ज्यैष्ठ्या॑या॒भि । अ॒भि सम् । सम॑जानत । अ॒जा॒न॒त॒ यः । यस्स॑मा॒नैः । स॒मा॒नैर्मि॒थः । मि॒थो विप्रि॑यः । विप्रि॑य॒स्स्यात् । विप्रि॑य॒ इति॒ वि-प्रि॒यः॒ । स्यात्तम् । तमे॒तया᳚ । ए॒तया॑ स॒ञ्ज्ञान्या᳚ । स॒ञ्ज्ञान्या॑याजयेत् । स॒ञ्ज्ञान्येति॑ सम्-ज्ञान्या᳚ । या॒ज॒ये॒द॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ वसु॑मते । वसु॑मते पुरो॒डाश᳚म् । वसु॑मत॒ इति॒ वसु॑-म॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒-मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्सोमा॑य । सोमा॑य रु॒द्रव॑ते । रु॒द॑वते च॒रुम् । रु॒द्रव॑त॒ इति॑ रु॒द्र-व॒ते॒ । च॒रुमिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते । म॒रुत्व॑ते पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रोडाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपालँ॒व्वरु॑णाय । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । वरु॑णायादि॒त्यव॑ते । आ॒दि॒त्यव॑ते च॒रुम् । आ॒दि॒त्यव॑त॒ इत्या॑दि॒त्य-व॒ते॒ । च॒रुमिन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्भू॒तम् । भू॒तञ्ज्यैष्ठ्या॑य । ज्यैष्ठा॑ यसमा॒नाः । स॒मा॒ना अ॒भि । आ॒भि सम् । सञ्जा॑नते । जा॒न॒ते॒ वसि॑ष्ठः । वसि॑ष्ठस्समा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना᳚म्भवति । भ॒व॒तीति॑ भवति (63) ॥
हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ आपः॑ । हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ इति॑ हिरण्य-ग॒र्भः । आपो॑ ह । ह॒ यत् । यत्प्रजा॑पते । प्रजा॑पत॒ इति॒ प्रजा᳚-प॒ते॒ ॥ स वे॑द । वे॒द॒ पु॒त्रः । पु॒त्र पि॒तर᳚म् । पि॒तर॒ꣳ॒ सः । स मा॒तर᳚म् । मा॒तर॒ꣳ॒ सः । स सू॒नुः । सू॒नुर्भु॑वत् । भु॒व॒थ्सः । स भु॑वत् । भु॒व॒त्पुन॑र्मघः । पुन॑र्मघ॒ इति॒ पुनः॑-म॒घः॒ ॥ सद्याम् । द्यामौर्णो᳚त् । और्णो॑द॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ꣳ॒ सः । स सुवः॑ । सुव॒स्सः । स विश्वाः᳚ । विश्वा॒ भुवः॑ । भुवो॑ अभवत् । अ॒भ॒व॒थ्सः । स आ । आभ॑वत् । अ॒भ॒व॒दित्य॑ भवत् ॥ उदु॑ । उ॒त्यम् । त्यञ्चि॒त्रम् । चि॒त्रमिति॑ चि॒त्रम् ॥ सप्र॑त्न॒वत् । पु॒त्न॒वन्नवी॑यसा । पु॒त्न॒वदिति॑ प्रत्न-वत् । नवी॑य॒साग्ने᳚ । अग्ने᳚ द्यु॒म्नेन॑ । द्यु॒म्नेन॑ सँ॒य्यता᳚ । सँ॒य्यतेति॑ सम्-यता᳚ ॥ बृ॒हत्त॑तन्थ । त॒त॒न्थ॒ भा॒नुना᳚ । भा॒नुनेति॑ भा॒नुना᳚ ॥ नि काव्या᳚ । काव्या॑ वे॒धसः॑ । वे॒धस॒श्शश्व॑तः । शश्व॑तस्स्कः । क॒र्ह्स्ते᳚ । हस्ते॒ दधा॑नः । दधा॑नो॒ नर्याः।᳚ (64)
। नर्या॑पु॒रूणि॑ । पु॒रूणीति॑ पु॒रूणि॑ ॥ अ॒ग्निर्भु॑वत् । भु॒व॒द्र॒यि॒पतिः॑ । र॒यि॒पती॑ रयी॒णाम् । र॒यि॒पति॒रिति॑ रयि-पतिः॑ । र॒यी॒णाꣳ स॒त्रा । स॒त्रा च॑क्रा॒णः । च॒क्रा॒णो अ॒मृता॑नि । अ॒मृ॑तानि॒ विश्वा᳚ । विश्वेति॒ विश्वा᳚ ॥ हिर॑ण्यपाणिमू॒तये᳚ । हिर॑ण्यपाणि॒मिति॒ हिर॑ण्य-पा॒णि॒म् । ऊ॒तये॑ सवि॒तार᳚म् । स॒वि॒तार॒मुप॑ । उप॑ह्वये । हृ॒य॒ इति॑ ह्वये ॥ स चेत्ता᳚ । चेत्ता॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ प॒दम् । प॒दमिति॑ प॒दम् ॥ वा॒मम॒द्य । अ॒द्य स॑वितः । स॒वि॒त॒र्वा॒मम् । वा॒ममु॑ । उ॒ श्वः । श्वो दि॒वेदि॑वे । दि॒वेदि॑वे वा॒मम् । दि॒वेदि॑व॒ इति॑ दि॒वे-दि॒वे॒ । वा॒मम॒स्मभ्य᳚म् । अ॒स्मभ्यꣳ॑ सावीः । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म् । सा॒वी॒रिति॑ सावीः ॥ वा॒मस्य॒ हि । हि ख्षय॑स्य । ख्षय॑स्य देव । दे॒व॒ भूरेः᳚ । भूरे॑ र॒या । अ॒या धि॒या । धि॒या वा॑म॒भाजः॑ । वा॒म॒भाज॑स्स्याम । वा॒म॒भाज॒ इति॑ वाम-भाजः॑ । स्या॒मेति॑ स्याम ॥ बडि॒त्था । इ॒त्था पर्व॑तानाम् । पर्व॑तानाङ्खि॒द्रम् । खि॒द्रम्बि॑भर्षि । बि॒भ॒र्॒षि॒ पृ॒थि॒वि॒ । पृ॒थि॒वी॒ति॑ पृथिवि ॥ प्रया । या भू॑मि । भू॒मि॒ प्र॒व॒त्व॒ति॒ । प्र॒व॒त्व॒ति॒ म॒ह्ना । म॒ह्ना॒ जि॒नोषि॑। जि॒नोषि॑ महिनि । (65)
म॒हि॒नी॒ति॑ महिनि ॥ स्तोमा॑सस्त्वा । त्वा॒ वि॒चा॒रि॒णि॒ । वि॒चा॒रि॒णि॒ प्रति॑ । वि॒चा॒रि॒णीति॑ वि-चा॒रि॒णि॒ । प्रति॑ष्टो भन्ति । स्तो॒भ॒न्त्य॒क्तुभिः॑ । अ॒क्तुभि॒रित्य॒क्तु-भिः॒ ॥ प्र या । या वाज᳚म् । वाज॒न्न । न हेष॑न्तम् । हेष॑न्तम्पे॒रुम् । पे॒रुमस्य॑सि । अस्य॑स्यर्जुनि । अ॒र्जु॒नीत्य॑र्जुनि ॥ ऋ॒दू॒दरे॑ण॒ सख्या᳚ । सख्या॑ सचेय । स॒चे॒य॒ यः । यो मा᳚ । मा॒ न । न रिष्ये᳚त् । रिष्ये᳚द्धर्यश्व । ह॒र्य॒श्व पी॒तः । ह॒र्य॒श्वेति॑ हरि-अ॒श्व॒ । पी॒तः इति॑ पी॒तः ॥ अ॒यँय्यः । यस्सोमः॑ । सोमो॒ न्यधा॑यि । न्यधा᳚य्य॒स्मे । न्यधा॒यीति॑ नि-अधा॑यि । अ॒स्मे तस्मै᳚ । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । तस्मा॒ इन्द्र᳚म् । इन्द्र॑म्प्र॒तिर᳚म् । प्र॒तिर॑मेमिम् । प्र॒तिर॒मिति॑ प्र-तिर᳚म् । ए॒म्यच्छ॑ । अच्छेत्यच्छ॑ ॥ आपा᳚न्तमन्युस्तृ॒पल॑प्रभर्मा । आपा᳚न्तमन्यु॒रित्यापा᳚न्त-म॒न्युः॒ । तृ॒पल॑प्रभर्मा॒धुनिः॑ । तृ॒पल॑प्रभ॒र्मेति॑ तृ॒पल॑-प्र॒भ॒र्मा॒ । धुनि॒श्शिमी॑वान् । शिमी॑वा॒ञ्छरु॑मान् । शरु॑माग् ऋजी॒षी । शरु॑मा॒निति॒ शरु॑-मा॒न्॒ । ऋजी॒षीत्यृ॑जी॒षी ॥ सोमो॒ विश्वा॑नि । विश्वा᳚न्यत॒सा । अ॒त॒सावना॑नि । वना॑नि॒ न । नार्वाक् । अ॒र्वागिन्द्र᳚म् । इन्द्र॑म्प्रति॒माना॑नि । प्र॒ति॒माना॑नि देभुः । प्र॒ति॒माना॒नीति॑प्रति-माना॑नि । दे॒भु॒रिति॑ देभुः ॥ प्रसु॑वा॒नः (66) ।
। सु॒वा॒न स्सोमः॑ । सोम॑ ऋत॒युः । ऋ॒त॒युश्चि॑केत । ऋ॒त॒युरित्यृ॑त-युः । चि॒के॒तेन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ज॒मद॑ग्निः । ज॒मद॑ग्नि॒रर्चन्न्॑ । अर्च॒न्नित्यर्चन्न्॑ ॥ वृषा॑ य॒न्ता । य॒न्तासि॑ । अ॒सि॒ शव॑सः । शव॑सस्तु॒रस्य॑ । तु॒रस्या॒न्तः । अ॒न्तर्य॑च्छ । य॒च्छ॒ गृ॒ण॒ते । गृ॒ण॒ते ध॒र्त्तम् । ध॒र्त्रन्दृꣳ॑ह । दृ॒ꣳ॒हेति॑ दृꣳह ॥ स॒ बाध॑स्ते । स॒बाध॒ इति॑ स-बाधः॑ । ते॒ मद᳚म् । मद॑ञ्च । च॒ शु॒ष्म॒यम् । शु॒ष्म॒यञ्च॑ । च॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ नरः॑ । नरो᳚ ब्रह्म॒कृतः॑ । ब्र॒ह्म॒कृत॑स्सपर्यन् । ब्र॒ह्म॒कृत॒ इति॑ ब्रह्म-कृतः॑ । स॒प॒र्य॒न्निति॑ सपर्यन् ॥ अ॒र्को वा᳚ । वा॒यत् । यत्तु॒रते᳚ । तु॒रते॒ सोम॑चख्षाः । सोम॑चख्षा॒स्तत्र॑ । सोम॑चख्षा॒ इति॒ सोम॑-च॒ख्षाः॒ । तत्रेत् । इदिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ दधते । द॒ध॒ते॒ पृ॒थ्सु । पृ॒थ्सु तु॒र्याम् । पृ॒थ्स्विति॑ पृत्-सु । तु॒र्यामिति॑ तु॒र्याम् ॥ वष॑ट्ते । ते॒ वि॒ष्णो॒ । वि॒ष्ण॒वा॒सः । आ॒स आ । आ कृ॑णोमि । कृ॒णो॒मि॒ तत् । तन्मे᳚ । मे॒ जु॒ष॒स्व॒ । जु॒ष॒स्व॒ शि॒पि॒वि॒ष्ट॒ । शि॒पि॒वि॒ष्ट॒ ह॒व्यम् । शि॒पि॒वि॒ष्टेति॑ शिपि-वि॒ष्ट॒ । ह॒व्यमिति॑ ह॒व्यम् (67) ॥
वर्ध॑न्तु त्वा । त्वा॒ सु॒ष्टु॒तयः॑ । सु॒ष्टु॒तयो॒ गिरः॑ । सु॒ष्टु॒तय॒ इति॑ सु-स्तु॒तयः॑ । गिरो॑ मे । मे॒ यू॒यम् । यू॒यम्पा॑त । पा॒त॒ स्व॒स्तिभिः॑ । स्व॒स्तिभि॒स्सदा᳚ । दा᳚ । स्व॒स्तिभि॒रिति॑ स्व॒स्ति-भिः॒ । सदा॑ नः । न॒ इति॑ नः ॥ प्र तत् । तत्ते᳚ । ते॒ अ॒द्य । अ॒द्य शि॑पिविष्ट । शि॒पि॒वि॒ष्ट॒ नाम॑ । शि॒पि॒वि॒ष्टेति॑ शिपि-वि॒ष्ट॒ । ना मा॒र्यः । अ॒र्यः। शꣳ॑सामि । श॒ꣳ॒सा॒मि॒ व॒युना॑नि । व॒युना॑नि वि॒द्वान् । वि॒द्वानिति॑ वि॒द्वान् ॥ तन्त्वा᳚ । त्वा॒ गृ॒णा॒मि॒ । गृ॒ह्णा॒मि॒ त॒वस᳚म् । त॒वस॒मत॑वीयान् । अत॑वीया॒न्ख्षय॑न्तम् । ख्षय॑न्तम॒स्य । अ॒स्य रज॑सः । रज॑स परा॒के । प॒रा॒क इति॑ परा॒के ॥ किमित् । इत्ते᳚ । ते॒ वि॒ष्णो॒ । वि॒ष्णो॒ प॒रि॒चख्ष्य᳚म् । वि॒ष्णो॒ इति॑ विष्णो । प॒रि॒चख्ष्य॑म्भूत् । प॒रि॒चख्ष्य॒मिति॑ परि-चख्ष्य᳚म् । भू॒त्प्र । प्रयत् । यद्व॑व॒ख्षे । व॒व॒ख्षे शि॑पिवि॒ष्टः । शि॒पि॒वि॒ष्टो अ॑स्मि । शि॒पि॒वि॒ष्ट इति॑ शिपि-वि॒ष्टः । अ॒स्मी॒त्य॑स्मि ॥ मा वर्पः॑ । वर्पो॑ अ॒स्मत् । अ॒स्मदप॑ । अप॑ गूहः । गू॒ह॒ ए॒तत् । ए॒तद्यत् । यद॒न्यरू॑पः । अ॒न्यरू॑पस्समि॒थे । अ॒न्यरू॑प॒ इत्य॒न्य-रू॒पः॒ । स॒मि॒थे ब॒भूथ॑ । स॒मि॒थ इति॑ सम्-इ॒थे । ब॒भू॒थेति॑ ब॒भूथ॑ (68) ॥
। अग्ने॒ दाः । दादा॒शुषे᳚ । दा॒शुषे॑र॒यिम् । र॒यिँव्वी॒रव॑न्तम् । वी॒रव॑न्त॒म्परी॑णसम् । वी॒रव॑न्त॒मिति॑ वी॒र-व॒न्त॒म् । परी॑णस॒मिति॒ परि॑-न॒स॒म् ॥ शि॒शी॒हि नः॑ । न॒स्सू॒नु॒मतः॑ । सू॒नु॒मत॒ इति॑ सूनु-मतः॑ ॥ दानः॑ । नो॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ श॒तिनः॑ । श॒तिनो॒ दाः । दा स्स॑ह॒स्रिणः॑ । स॒ह॒स्रिणो॑दु॒रः । दु॒रो न । न वाज᳚म् । वा॒ज॒ं श्रुत्यै᳚ । श्रुत्या॒ अप॑ । अपा॑वृधि । वृ॒धी॒ति॑ वृधि ॥ प्राची॒ द्यावा॑पृथि॒वी । प्राची॒ इति॒ प्राची᳚ । द्यावा॑पृथि॒वी ब्रह्म॑णा । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । ब्रह्म॑णा कृधि । कृ॒धि॒सुवः॑ । सुव॒र्न । न शु॒क्रम् । शु॒क्रमु॒षसः॑ । उ॒षसो॒ वि । वि दि॑द्युतुः । दि॒द्यु॒तुरिति॑ दिद्युतुः ॥ अ॒ग्निर्दाः᳚ । दा॒ द्रवि॑णम् । द्रवि॑णँव्वी॒रपे॑शाः । वी॒रपे॑शा अ॒ग्निः । वी॒रपे॑शा॒ इति॑ वी॒र-पे॒शाः॒ । अ॒ग्निर्ऋषि᳚म् । ऋषिँ॒य्यः । यस्स॒हस्रा᳚ । स॒हस्रा॑ स॒नोति॑ । स॒नोतीति॑ स॒नोति॑ ॥ अ॒ग्निर्दि॒वि । दि॒वि ह॒व्यम् । ह॒व्यमा । आत॑तान । त॒ता॒ना॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्धामा॑नि । धामा॑नि॒ विभृ॑ता । विभृ॑ता पुरु॒त्रा । विभृ॒तेति॒ वि-भृ॒ता॒ । पु॒रु॒त्रेति॑ पुरु-त्रा ॥ मा नः॑ ।(69)
। नो॒ म॒र्धीः॒ । म॒र्धी॒रा । आ तु । तू भ॑र । भ॒रेति॑ भर ॥ घृ॒तन्न । न पू॒तम् । पू॒तन्त॒नूः । त॒नूर॑रे॒पाः । अ॒रे॒पाश्शुचि॑ । शुचि॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒मिति॒ हिर॑ण्यम् ॥ तत्ते᳚ । ते॒ रु॒क्मः । रु॒क्मो न । न रो॑चत । रो॒च॒त॒ स्व॒धा॒वः॒ । स्व॒धा॒व॒ इति॑ स्वधावः ॥ उ॒भे सु॑श्चन्द्र । उ॒भे इत्यु॒भे । सु॒श्च॒न्द्र स॒र्पिषः॑ । सु॒श्च॒न्द्रेति॑ सु-च॒न्द्र॒ । स॒र्पिषो॒ दर्वी᳚ । दर्वी᳚ श्रीणीषे । दर्वी॒ इति॒ दर्वी᳚ । श्री॒णी॒ष॒ आ॒सनि॑ । आ॒सनी त्या॒सनि॑ ॥ उ॒तो नः॑ । उ॒तो इत्यु॒तो । न॒ उत् । उत्पु॑पूर्याः । पु॒पू॒र्या॒ उ॒क्थेषु॑ । उ॒क्थेषु॑ शवसः । श॒व॒स॒स्प॒ते॒ । प॒त॒ इष᳚म् । इषं॑ स्तो॒तृभ्यः॑ । स्तो॒तृभ्य॒ आ । स्तो॒तृभ्य॒ इति॑ स्तो॒तृ-भ्यः॒ । आभ॑र । भ॒रेति॑ भर ॥ वायो॑ श॒तम् । वायो॒ इति वायो᳚ । श॒तꣳ हरी॑णाम् । हरी॑णाँय्यु॒वस्व॑ । यु॒वस्व॒ पोष्या॑णाम् । पोष्या॑णा॒मिति॒ पोष्या॑णाम् ॥ उ॒त वा᳚ । वा॒ ते॒ । ते॒ स॒ह॒स्रिणः॑ । स॒ह॒स्रिणो॒ रथः॑ । रथ॒ आ । आया॑तु । या॒तु॒ पाज॑सा । पाज॒सेति॒ पाज॑सा ॥ प्रयाभिः॑ । याभि॒र्यासि॑ । (70)
यासि॑दा॒श्वाꣳस᳚म् । दा॒श्वाꣳस॒मच्छ॑ । अच्छा॑नि॒युद्भिः॑ । नि॒युद्भि॑र्वायो । नि॒युद्भि॒रिति॑ नि॒युत्-भिः॒ । वा॒य॒ वि॒ष्टये᳚ । इ॒ष्टये॑ दुरो॒णे । दु॒रो॒ण इति॑ दु-ओ॒ने ॥ नि नः॑ । नो॒ र॒यिम् । र॒यिꣳ सु॒भोज॑सम् । सु॒भोज॑सँय्युव । सु॒भोज॑स॒मिति॑ सु-भोज॑सम् । युवे॒ह । इ॒ह नि । नि वी॒रव॑त् । वी॒रव॒द᳚व्यम् । वी॒रव॒दिति॑ वी॒र-व॒त्॒ । गव्य॒मश्वि॑यम् । अश्वि॑यञ्च । च॒ राधः॑ । राध॒ इति॒ राधः॑ ॥ रे॒वती᳚र्नः । न॒स्स॒ध॒मादः॑ । स॒ध॒माद॒ इन्द्रे᳚ । स॒ध॒माद॒ इति॑ सध-मादः॑ । इन्द्रे॑ सन्तु । स॒न्तु॒ तु॒विवा॑जाः । तु॒विवा॑जा॒ इति॑ तु॒वि-वा॒जाः॒ ॥ख्षु॒मन्तो॒ याभिः॑ । याभि॒र्मदे॑म । मदे॒मेति॒ मदे॑म ॥ रे॒वाꣳ इत् । इद्रे॒वतः॑ । रे॒वत॑स्स्तो॒ता । स्तो॒ता स्यात् । स्यात्त्वाव॑तः । त्वाव॑तो म॒घोनः॑ । त्वाव॑त॒ इति॒ त्व-व॒तः॒ । म॒घोन॒ इति॑ म॒घोनः॑ ॥ प्रेत् । इदु॑ । उ॒ह॒रि॒वः॒ । ह॒रि॒व॒श्श्रु॒तस्य॑ । ह॒रि॒व॒ इति॑ हरि-वः॒ । श्रु॒तस्येति॑ श्रु॒तस्य॑ (71) ॥
आ॒दि॒त्येभ्यॊ॒ भुव॑द्वद्भ्यः । भुव॑द्वद्भ्यश्च॒रुम् । भुव॑द्वद्भ्य॒ इति॒ भुव॑द्वत्- भ्यः॒ । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्भूति॑कामः । भूति॑काम आदि॒त्याः । भूति॑काम॒ इति॒ भूति॑-का॒मः॒ । आ॒दि॒त्या वै । वा ए॒तम् । ए॒तम्भूत्यै᳚ । भूत्यै॒ प्रति॑ । प्रति॑ नुदन्ते । नु॒द॒न्ते॒ यः । योऽल᳚म् । अल॒म्भूत्यै᳚ । भूत्यै॒ सन् । सन्भूति᳚म् । भूति॒न्न । न प्रा॒प्नोति॑ । प्रा॒प्नोत्या॑दि॒त्यान् । प्रा॒प्नोतीति॑ प्र-आ॒प्नोति॑ । आ॒दि॒त्याने॒व । ए॒व भुव॑द्वतः । भुव॑द्वत॒स्स्वेन॑ । भुव॑द्वत॒ इति॒ भुव॑त्-व॒तः॒ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ते । त ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्भूति᳚म् । भूति॑ङ्गमयन्ति । ग॒म॒य॒न्ति॒ भव॑ति । भव॑त्ये॒व । ए॒वादि॒त्येभ्यः॑ । आ॒दि॒त्येभ्यो॑ धा॒रय॑द्वद्भ्यः । धा॒रय॑द्वद्भ्यश्च॒रुम् । धा॒रय॑द्वद्भ्य॒ इति॑ धा॒रय॑द्वत्-भ्यः॒ । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दप॑रुद्धः । अप॑रुद्धो वा । अप॑रुद्ध॒ इत्यप॑-रु॒द्धः॒ । वा॒प॒रु॒ध्यमा॑नः । अ॒प॒रु॒ध्यमा॑नो वा । अ॒प॒रु॒ध्यमा॑न॒ इत्य॑प-रु॒ध्यमा॑नः । वा॒दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या वै । वा अ॑परो॒द्धारः॑ । अ॒प॒रो॒द्धार॑ आदि॒त्याः । अ॒प॒रो॒द्धार॒ इत्य॑प-रो॒द्धारः॑ । आ॒दि॒त्या अ॑वगमयि॒तारः॑ । अ॒व॒ग॒म॒यि॒तार॑ आदि॒त्यान् । अ॒व॒ग॒म॒यि॒तार॒ इत्य॑व-ग॒म॒यि॒तारः॑ । आ॒दि॒त्याने॒व । ए॒व धा॒रय॑द्वतः । धा॒रय॑द्वत॒ स्स्वेन॑ । धा॒रय॑द्वत॒ इति॑ धा॒रय॑त्-व॒तः॒। (1)
स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ते । त ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वि॒शि । वि॒शिदा᳚ध्रति । दा॒ध्र॒त्य॒न॒प॒रु॒ध्यः । अ॒न॒प॒रु॒ध्यो भ॑वति । अ॒न॒प॒रु॒ध्य इत्य॑नप-रु॒ध्यः । भ॒व॒त्यदि॑ते । अदि॒तेऽनु॑ । अनु॑ मन्यस्व । म॒न्य॒स्वेति॑ । इत्य॑परु॒ध्यमा॑नः । अ॒प॒रु॒ध्यमा॑नोऽस्य । अ॒प॒रु॒ध्यमा॑न॒ इत्य॑प-रु॒ध्यमा॑नः । अ॒स्य॒ प॒दम् । प॒दमा । आद॑दीत । द॒दी॒ते॒यम् । इ॒यँव्वै । वा अदि॑तिः । अदि॑तिरि॒यम् । इ॒यमे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒रा॒ज्यम् । रा॒ज्यमनु॑ । अनु॑मन्यते । म॒न्य॒ते॒स॒त्या । स॒त्याशीः । आ॒शीरिति॑ । आ॒शीरित्या᳚-शीः । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स॒त्याम् । स॒त्यामे॒व । ए॒वाशिष᳚म् । आ॒शिष॑ङ्कुरुते । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । कु॒रु॒त॒ इ॒ह । इ॒ह मनः॑ । मन॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जाः । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ सम॑नसः । सम॑नस करोति । सम॑नस॒ इति॒ स-म॒न॒सः॒ । क॒रो॒त्युप॑ । उप॒ प्र । प्रेत॑ । इ॒त॒ म॒रु॒तः॒। (2) म॒रु॒त॒स्सु॒दा॒न॒वः॒ ।
सु॒दा॒न॒व॒ ए॒ना । सु॒दा॒न॒व॒ इति॑ सु-दा॒न॒वः॒ । ए॒ना वि॒श्पति॑ना । वि॒श्पति॑ ना॒ऽभि । अ॒भ्य॑मुम् । अ॒मुꣳ राजा॑नम् । राजा॑न॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मा॒रु॒ती । मा॒रु॒ती वै । वै विट् । विड्ज्ये॒ष्ठः । ज्ये॒ष्ठो वि॒श्पतिः॑ । वि॒श्पति॑र्वि॒शा । वि॒शैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ रा॒ष्ट्रेण॑ । रा॒ष्ट्रेण॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ यः । य प॒रस्ता᳚त् । प॒रस्ता᳚द्ग्राम्यवा॒दी । ग्रा॒म्य॒वा॒दी स्यात् । ग्रा॒म्य॒वा॒दीति॑ ग्राम्य-वा॒दी । स्यात्तस्य॑ । तस्य॑ गृ॒हात् । गृ॒हाद्व्री॒हीन् । व्री॒हीना । आह॑रेत् । ह॒रे॒च्छु॒क्लान् । शु॒क्लाꣳश्च॑ । च॒ कृ॒ष्णान् । कृ॒ष्णाꣳश्च॑ । च॒ वि । वि चि॑नुयात् । चि॒नु॒या॒द्ये । ये शु॒क्लाः । शु॒क्लास्सु ः । स्युस्तम् । तमा॑दि॒त्यम् । आ॒दि॒त्यञ्च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दा॒दि॒त्या । आ॒दि॒त्या वै । वै दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒विट् । विड्विश᳚म् । विश॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ गच्छति । ग॒च्छ॒त्यव॑गता । (3)ग॒च्छ॒त्यव॑गता ।
अव॑गतास्य । अव॑ग॒तेत्यव॑-ग॒ता॒ । अ॒स्य॒ विट् । विडन॑वगतम् । अन॑वगतꣳ रा॒ष्ट्रम् । अन॑वगत॒मित्यन॑व-ग॒त॒म् । रा॒ष्ट्रमिति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्ये । ये कृ॒ष्णाः । कृ॒ष्णास्स्युः । स्युस्तम् । तँव्वा॑रु॒णम् । वा॒रु॒णञ्च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्वा॒रु॒णम् । वा॒रु॒णँव्वै । वै रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रमु॒भे । उ॒भे ए॒व । उ॒भे इत्यु॒भे । ए॒व विश᳚म् । विश॑ञ्च । च॒ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रञ्च॑ । चाव॑ । अव॑ गच्छति । ग॒च्छ॒ति॒ यदि॑ । यदि॒ न । नाव॒गच्छे᳚त् । अ॒व॒गच्छे॑दि॒मम् । अ॒व॒गच्छे॒दित्य॑व-गच्छे᳚त् । इ॒मम॒हम् । अ॒हमा॑दि॒त्येभ्यः॑ । आ॒दि॒त्येभ्यो॑ भा॒गम् । भा॒गन्निः । निर्व॑पामि । व॒पा॒म्या । आमुष्मा᳚त् । अ॒मुष्मा॑द॒मुष्यै᳚ । अ॒मुष्यै॑ वि॒शः । वि॒शोऽव॑गन्तोः । अव॑ गन्तो॒रिति॑ । अव॑गन्तो॒रित्यव॑-ग॒न्तोः॒ । इति॒ निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दा॒दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्भा॒ग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॑म्प्रे॒फ्सन्तः॑ । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । प्रे॒फ्सन्तो॒ विश᳚म् । प्रे॒फ्सन्त॒ इति॑ प्र-ई॒फ्सन्तः॑ । विश॒मव॑ । अव॑ गमयन्ति ।
ग॒म॒य॒न्ति॒ यदि॑ । यदि॒ न । नाव॒ गच्छे᳚त् । अ॒व॒गच्छे॒दाश्व॑त्थान् । अ॒व॒गच्छे॒दित्य॑व-गच्छे᳚त् । आश्व॑त्थान्म॒यूखा॑न् । म॒यूखा᳚न्थ्स॒प्त । स॒प्तम॑ध्यमे॒षाया᳚म् । म॒ध्य॒मे॒षाया॒मुप॑ । म॒ध्य॒मे॒षाया॒मिति॑ मध्यम-ई॒षाया᳚म् । उप॑हन्यात् । ह॒न्या॒दि॒दम् । इ॒दम॒हम् । अ॒हमा॑दि॒त्यान् । अ॒दि॒त्यान्ब॑ध्नामि । ब॒ध्ना॒म्या । आमुष्मा᳚त् । अ॒मुष्मा॑द॒मुष्यै᳚ । अ॒मुष्यै॑ वि॒शः । वि॒शोऽव॑गन्तोः । अव॑गन्तो॒रिति॑ । अव॑गन्तो॒रित्यव॑-ग॒न्तोः॒ । इत्या॑दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्ब॒द्धवी॑राः । ब॒द्धवी॑रा॒ विश᳚म् । ब॒द्धवी॑रा॒ इति॑ ब॒द्ध-वी॒राः॒ । विश॒मव॑ । अव॑गमयन्ति । ग॒म॒य॒न्ति॒ यदि॑ । यदि॒ न । नाव॒गच्छे᳚त् । अ॒व॒गच्छे॑दे॒तम् । अ॒व॒गच्छे॒दित्य॑व-गच्छे᳚त् । ए॒तमे॒व । ए॒वादि॒त्यम् । आ॒दि॒त्यञ्च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दि॒ध्मे । इ॒ध्मेऽपि॑ । अपि॑ म॒यूखा॑न् । म॒यूखा॒न्सम् । सन्न॑ह्येत् । न॒ह्ये॒द॒न॒प॒रु॒ध्यम् । अ॒न॒प॒रु॒ध्यमे॒व । अ॒न॒प॒रु॒ध्यमित्य॑नप-रु॒ध्यम् । ए॒वाव॑ । अव॑गच्छति । ग॒च्छ॒त्याश्व॑त्थाः । आश्व॑त्था भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ म॒रुता᳚म् । म॒रुताँ॒व्वै । वा ए॒तत् । ए॒तदोजः॑ । ओजो॒ यत् । यद॑श्व॒त्थः । अ॒श्व॒त्थ ओज॑सा । ओज॑सै॒व । ए॒व विश᳚म् । विश॒मव॑ । अव॑ गच्छति । ग॒च्छ॒ति॒ स॒प्त । स॒प्त भ॑वन्ति । भ॒व॒न्ति॒ स॒प्तग॑णाः । स॒प्तग॑णा॒ वै । स॒प्तग॑णा॒ इति॑ स॒प्त-ग॒णाः॒ । वै म॒रुतः॑ । म॒रुतो॑ गण॒शः । ग॒ण॒श ए॒व । ग॒ण॒श इति॑ गण-शः । ए॒व विश᳚म् । विश॒ मव॑ । अव॑ गच्छति । ग॒च्छ॒तीति॑ गच्छति (5) ॥
दे॒वा वै । वै मृ॒त्योः । मृ॒त्योर॑बिभयुः । अ॒बि॒भ॒यु॒स्ते । ते प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒मुप॑ । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । उपा॑धावन् । अ॒धा॒व॒न्तेभ्यः॑ । तेभ्य॑ ए॒ताम् । ए॒ताम्प्रा॑जाप॒त्याम् । प्रा॒जा॒प॒त्याꣳ श॒तकृ॑ष्णलाम् । प्रा॒जा॒प॒त्यामिति॑ प्राजा-प॒त्याम् । श॒तकृ॑ष्णला॒न्निः । श॒तकृ॑ष्णला॒मिति॑ श॒त-कृ॒ष्ण॒ला॒म् । निर॑वपत् । अ॒व॒प॒त्तया᳚ । तयै॒व । ए॒वैषु॑ । ए॒ष्व॒मृत᳚म् । अ॒मृत॑मदधात् । अ॒द॒धा॒द्यः । यो मृ॒त्योः । मृ॒त्यॊर्बि॑भी॒यात् । बि॒भी॒यात्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒ताम् । ए॒ताम्प्रा॑जाप॒त्याम् । प्रा॒जा॒प॒त्याꣳ श॒तकृ॑ष्णलाम् । प्रा॒जा॒प॒त्यामिति॑ प्राजा-प॒त्याम् । श॒तकृ॑ष्णला॒न्निः । श॒तकृ॑ष्णला॒मिति॑ श॒त-कृ॒ष्ण॒ला॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒त्प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिमे॒व । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नायुः॑ । आयु॑र्दधाति । द॒धा॒ति॒ सर्व᳚म् । सर्व॒मायुः॑ । आयु॑रेति । ए॒ति॒ श॒तकृ॑ष्णला । श॒तकृ॑ष्णला भवति । श॒तकृ॑ष्ण॒लेति॑ श॒त-कृ॒ष्ण॒ला॒ । भ॒व॒ति॒ श॒तायुः॑ । श॒तायु॒ पुरु॑षः । श॒तायु॒रिति॑ श॒त-आ॒युः॒ । पुरु॑षश्श॒तेन्द्रि॑यः । श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑षि । श॒तेन्द्रि॑य॒ इति॑ श॒त-इ॒न्द्रि॒यः॒ । आय॒॑ष्येव । ए॒वेन्द्रि॒ये। इ॒न्द्रि॒ये प्रति॑ । (6)
प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष॒॒ति घृ॒ते । घृ॒ते भ॑वति । भ॒व॒त्यायुः॑ । आयु॒र्वै । वै घृ॒तम् । घृ॒तम॒मृत᳚म् । अ॒मृत॒ꣳ॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒मायुः॑ । आयु॑श्च । चै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अ॒मृत᳚म् । अ॒मृत॑ञ्च । च॒ स॒मीची᳚ । स॒मीची॑ दधाति । स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ । द॒धा॒ति॒ च॒त्वारि॑चत्वारि । च॒त्वारि॑चत्वारि कृ॒ष्णला॑नि । च॒त्वारि॑चत्वा॒रीति॑ च॒त्वारि॑-च॒त्वा॒रि॒ । कृ॒ष्णला॒न्यव॑ । अव॑द्यति । द्य॒ति॒ च॒तु॒र॒व॒त्तस्य॑ । च॒तु॒र॒व॒त्तस्याप्त्यॆ᳚ । च॒तु॒र॒व॒त्तस्येति॑ चतुः- अ॒व॒त्तस्य॑ । आप्त्या॑ एक॒धा । ए॒क॒धा ब्र॒ह्मणे᳚ । ए॒क॒धेत्ये॑क-धा । ब्र॒ह्मण॒ उप॑ । उप॑ हरति । ह॒र॒त्ये॒क॒धा । ए॒क॒धैव । ए॒क॒धेत्ये॑क-धा । ए॒व यज॑माने । यज॑मान॒ आयुः॑ । आयु॑र्दधाति । द॒धा॒त्य॒सौ । अ॒सावा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो न । न वि । व्य॑रोचत । अ॒रो॒च॒त॒ तस्मै᳚ । तस्मै॑ दे॒वाः । दे॒वा प्राय॑श्चित्तिम् । प्राय॑श्चित्ति मैच्छन् । ऐ॒च्छ॒न्तस्मै᳚ । तस्मा॑ए॒तम् । ए॒तꣳ सौ॒र्यम् । सौ॒र्यञ्च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर॑वपन् । अ॒व॒प॒न्तेन॑ । ते नै॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्रुच᳚म् । (7)अ॒स्मि॒न्रुच᳚म् ।
रुच॑मदधुः । अ॒द॒धु॒र्यः । यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑मः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑म॒स्स्यात् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑म॒ इति॑ ब्रह्मवर्च॒स-का॒मः॒ । स्यात्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तꣳ सौ॒र्यम् । सौ॒र्यञ्च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द॒मुम् । अ॒मुमे॒व । ए॒वादि॒त्यम् । आ॒दि॒त्यं स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सन्द॑धाति । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । द॒धा॒ति॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स्ये॑व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्यु॒भ॒यतः॑ । उ॒भ॒य॒तो॑ रु॒क्मौ । रु॒क्मौ भ॑वतः । भ॒व॒त॒ उ॒भ॒यतः॑ । उ॒भ॒यत॑ ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्रुच᳚म् । रुच॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ प्र॒या॒जेप्र॑याजे । प्र॒या॒जेप्र॑याजे कृ॒ष्णल᳚म् । प्र॒या॒जेप्र॑याज॒ इति॑ प्रया॒जे-प्र॒या॒जे॒ । कृ॒ष्णल॑ञ्जुहोति । जु॒हो॒ति॒ दि॒ग्भ्यः । दि॒ग्भ्य ए॒व । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समव॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स॒मिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ आ॒ग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा- क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्सा॒वि॒त्रम् । सा॒वि॒त्रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपाल॒म्भूम्यै । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् ।भूम्यै॑ च॒रुम् ।
च॒रुँय्यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यँव्विन्देय । वि॒न्दे॒य॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒म्मा । मोप॑ । उप॑नमेत् । न॒मे॒दिति॑ । इति॒ यत् । यदा᳚ग्ने॒यः । आ॒ग्ने॒यो भव॑ति । भव॑त्याग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यँव्वै । वै हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यँ॒य्यस्य॑ । यस्यै॒व । ए॒व हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒न्तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒द्वि॒न्द॒ते॒ । वि॒न्द॒ते॒ सा॒वि॒त्रः । सा॒वि॒त्रो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ स॒वि॒तृ प्र॑सूतः । स॒वि॒तृ प्र॑सूत ए॒व । स॒वि॒तृ प्र॑सूत॒ इति॑ सवि॒तृ-प्र॒सू॒तः॒ । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒द्वि॒न्द॒ते॒ । वि॒न्द॒ते॒ भूमै᳚ । भूमै॑ च॒रुः । च॒रुर्भ॑वति । भ॒व॒त्य॒स्याम् । अ॒स्या मे॒व । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒द्वि॒न्द॒ते॒ । वि॒न्द॒त उप॑ । उपै॑नम् । ए॒न॒ꣳ॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यन्नमति । न॒म॒ति॒ वि । वि वै । वा ए॒षः । ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण । वीर्ये॑णर्ध्यते । ऋ॒ध्य॒ते॒यः । यो हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यँव्वि॒न्दते᳚ । वि॒न्दत॑ ए॒ताम् (9) । ए॒तामे॒व ।
ए॒व निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्धिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यँव्वि॒त्वा । वि॒त्वा न । नेन्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण । वी॒र्ये॑ण॒ वि । व्यृ॑ध्यते । ऋ॒ध्य॒त॒ ए॒ताम् । ए॒तामे॒व । ए॒व निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यस्य॑ । यस्य॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒न्नश्ये᳚त् । नश्ये॒द्यत् । यदा᳚ग्ने॒यः । आ॒ग्ने॒यो भव॑ति । भव॑त्याग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यँव्वै । वै हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यँ॒य्यस्य॑ । यस्यै॒व । ए॒व हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒न्तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒द्वि॒न्द॒ति॒ । वि॒न्द॒ति॒ सा॒वि॒त्रः । सा॒वि॒त्रो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ स॒वि॒तृप्र॑सूतः । स॒वि॒तृप्र॑सूत ए॒व । स॒वि॒तृप्र॑सूत॒ इति॑ सवि॒तृ-प्र॒सू॒तः॒ । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒द्वि॒न्द॒ति॒ । वि॒न्द॒ति॒ भूम्यै᳚ । भूम्यै॑ च॒रुः । च॒रुर्भ॑वति । भ॒व॒त्य॒स्याम् । अ॒स्याँव्वै । वा ए॒तत् । ए॒तन्न॑श्यति । न॒श्य॒ति॒ यत् । यन्नश्य॑ति । नश्य॑त्य॒स्याम् । अ॒स्यामे॒व । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒द्वि॒न्द॒ति॒ । वि॒न्द॒तीन्द्रः॑। इन्द्र॒ स्त्वष्टुः॑ । (10)इन्द्र॒ स्त्वष्टुः॑ ।
त्वष्टु॒स्सोम᳚म् । सोम॑मभी॒षहा᳚ । अ॒भी॒षहा॑पिबत् । अ॒भी॒षहेत्य॑भि-सहा᳚ । अ॒पि॒ब॒थ्सः । सविष्वङ्॑ । विष्व॒ङ्वि । व्या᳚र्छत् । आ॒र्छ॒थ्सः । स इ॑न्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॑ सोमपी॒थेन॑ । सो॒म॒पी॒थेन॒ वि । सो॒म॒पी॒थेनेति॑ सोम-पी॒थेन॑ । व्या᳚र्ध्यत । आ॒र्ध्य॒त॒ सः । स यत् । यदू॒र्ध्वम् । ऊ॒र्ध्वमु॒दव॑मीत् । उ॒दव॑मी॒त्ते । उ॒दव॑मी॒दित्यु॑त्-अव॑मीत् । ते श्या॒माकाः᳚ । श्या॒माका॑ अभवन् । अ॒भ॒व॒न्सः । स प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒मुप॑ । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । उपा॑धावत् । अ॒धा॒व॒त्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तꣳ सो॑मे॒न्द्रम् । सो॒मे॒न्द्रं श्या॑मा॒कम् । श्या॒मा॒कञ्च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर॑वपत् । अ॒व॒प॒त्तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यꣳ सो॑मपी॒थम् । सो॒म॒पी॒थम॑दधात् । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम-पी॒थम् । अ॒द॒धा॒ द्वि । वि वै । वा ए॒षः । ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॑ सोमपी॒थेन॑ । सो॒म॒पी॒थेन॑र्ध्यते । सो॒म॒पी॒थेनेति॑ सोम-पी॒थेन॑ । ऋ॒ध्य॒ते॒ यः । यस्सोम᳚म् । सोमँ॒व्वमि॑ति । वमि॑ति॒ यः । य स्सो॑मवा॒मी । सो॒म॒वा॒मीस्यात् । सो॒म॒वा॒मीति॑ सोम-वा॒मी । स्यात्तस्मै । तस्मा॑ ए॒तम् ।
ए॒तꣳ सो॑मे॒न्द्रम् । सो॒मे॒न्द्रं श्या॑मा॒कम् । श्या॒मा॒कञ्च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्सोम᳚म् । सोम॑ञ्च । चै॒व । ए॒वेन्द्र᳚म् । इन्द्र॑ञ्च । च॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यꣳ सो॑मपी॒थम् । सो॒म॒पी॒थन्ध॑त्तः । सो॒म॒पी॒थ मिति॑ सोम-पी॒थम् । ध॒त्तो॒ न । नेन्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॑ सोमपी॒थेन॑ । सो॒म॒पी॒थेन॒ वि । सो॒म॒पी॒थेनेति॑ सोम-पी॒थेन॑ । वृ॑ध्यते । ऋ॒ध्य॒ते॒ यत् । यथ्सौ॒म्यः । सौ॒म्यो भव॑ति । भव॑ति सोमपी॒थम् । सो॒म॒पी॒थमे॒व । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम-पी॒थम् । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यत् । यदै॒न्द्रः । ऐ॒न्द्रो भव॑ति । भव॑तीन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वै । वै सो॑मपी॒थः । सो॒म॒पी॒थ इ॑न्द्रि॒यम् । सो॒म॒पी॒थ इति॑ सोम-पी॒थः । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒व सो॑मपी॒थम् । सो॒म॒पी॒थमव॑ । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम-पी॒थम् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ श्या॒मा॒कः । श्या॒मा॒को भ॑वति । भ॒व॒त्ये॒षः । ए॒ष वाव । वाव सः । स सोमः॑ । सोम॑स्सा॒ख्षात् । (12)
सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒व सो॑मपी॒थम् । सो॒म॒पी॒थमव॑ । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम-पी॒थम् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ दा॒त्रे । दा॒त्रे पु॑रो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य प्रदा॒त्रे । प्र॒दा॒त्रे पु॑रो॒डाश᳚म् । प्र॒दा॒त्र इति॑ प्र-दा॒त्रे । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपालम्प॒शुका॑मः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । प॒शुका॑मो॒ऽग्निः । प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु-का॒मः॒ । अ॒ग्निरे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शून्प्र॑ज॒नय॑ति । प्र॒ज॒नय॑ति वृ॒द्धान् । प्र॒ज॒नय॒तीति॑ प्र-ज॒नय॑ति । वृ॒द्धानिन्द्रः॑ । इन्द्र॒ प्र । प॑यच्छति । य॒च्छ॒ति॒ दधि॑ । दधि॒ मधु॑ । मधु॑ घृ॒तम् । घृ॒तमापः॑ । अपो॑ धा॒नाः । धा॒ना भ॑वन्ति । भ॒व॒न्त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वै प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाꣳ रू॒पम् । रू॒पꣳ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ प॒ञ्च॒गृ॒ही॒तम् । प॒ञ्च॒गृ॒ही॒तम्भ॑वति । प॒ञ्च॒गृ॒ही॒त मिति॑ पञ्च-गृ॒ही॒तम् । भ॒व॒ति॒ पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्ता॒ हि । हि प॒शवः॑ । प॒शवो॑ बहु रू॒पम् । ब॒हु॒रू॒पम्भ॑वति । ब॒हु॒रू॒पमिति॑ बहु-रू॒पम् । भ॒व॒ति॒ ब॒हु॒रू॒पाः । ब॒हु॒रू॒पा॒ हि । ब॒हु॒रू॒पा इति॑ बहु-रू॒पाः । हि प॒शवः॑। प॒शव॒स्समृ॑द्ध्यै ।
समृ॑द्ध्यै प्राजाप॒त्यम् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ स-ऋ॒द्ध्यै । प्रा॒जा॒प॒त्यम्भ॑वति । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा-प॒त्यम् । भ॒व॒ति॒ प्रा॒जा॒प॒त्याः । प्रा॒जा॒प॒त्या वै । प्रा॒जा॒प॒त्या इति॑ प्राजा-प॒त्याः । वै प॒शवः॑ । प॒शव॑ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिरे॒व । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शून्प्र । प्रज॑नयति । ज॒न॒य॒त्या॒त्मा । आ॒त्मा वै । वै पुरु॑षस्य । पुरु॑षस्य॒ मधु॑ । मधु॒ यत् । यन्मधु॑ । मध्व॒ग्नौ । अ॒ग्नौ जु॒होति॑ । जु॒होत्या॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑मे॒व । ए॒व तत् । तद्यज॑मानः । यज॑मानो॒ग्नौ । अ॒ग्नौ प्र । प्रद॑धाति । द॒धा॒ति॒ प॒ङ्क्त्यौ᳚ । पङ्क्त्यौ॑याज्यानुवा॒क्ये᳚ । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ भवतः । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ इति॑ याज्या-अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । भ॒व॒त॒ पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्त॒ पुरु॑षः । पुरु॑ष॒ पाङ्क्ताः᳚ । पाङ्क्ताः᳚ प॒शवः॑ । प॒शव॑ आ॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑ मे॒व । ए॒व मृ॒त्योः । मृ॒त्योर्नि॒ष्क्रीय॑ । नि॒ष्क्रीय॑ प॒शून् । नि॒ष्क्रीयेति॑ निः-क्रीय॑ । प॒शूनव॑ । अव॑रुन्धे । रु॒न्ध॒ इति॑ रुन्धे (14) ॥
दे॒वा वै । वै स॒त्रम् । स॒त्रमा॑सत । आ॒स॒तर्धि॑परिमितम् । ऋद्धि॑परिमितँ॒य्यश॑स्कामाः । ऋद्धि॑परिमित॒मित्यृद्धि॑-प॒रि॒मि॒त॒म् । यश॑स्कामा॒स्तेषा᳚म् । यश॑स्कामा॒ इति॒ यशः॑-का॒माः॒ । तेषा॒ꣳ॒ सोम᳚म् । सोम॒ꣳ॒ राजा॑नम् । राजा॑नँ॒य्यशः॑ । यश॑ आर्छत् । आ॒र्छ॒थ्सः । स गि॒रिम् । गि॒रिमुत् । उदै᳚त् । ऐ॒त्तम् । तम॒ग्निः । अ॒ग्निरनु॑ । अनूत् । उदै᳚त् । ऐ॒त्तौ । ताव॒ग्नीषोमौ᳚ । अ॒ग्नीषोमौ॒ सम् । अ॒ग्नीषोमा॒वित्य॒ग्नी-सोमौ᳚ । सम॑भवताम् । अ॒भ॒व॒ता॒न्तौ । ताविन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ य॒ज्ञवि॑भ्रष्टः । य॒ज्ञवि॑भ्र॒ष्टोऽनु॑ । य॒ज्ञवि॑भ्रष्ट॒ इति॑ य॒ज्ञ-वि॒भ्र॒ष्टः॒ । अनु॒ परा᳚ । परै᳚त् । ऐ॒त्तौ । ताव॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्या॒जय॑तम् । या॒जय॑त॒म्मा । मेति॑ । इति॒ तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒ताम् । ए॒तामिष्टि᳚म् । इष्टि॒न्निः । निर॑वपताम् । अ॒व॒प॒ता॒मा॒ग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पालमै॒न्द्रम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । ऐ॒न्द्रमेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपालꣳ सौ॒म्यम् । एका॑दशकपाल॒ मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । सौ॒म्यञ्च॒रुम् । च॒रुन्तया᳚ । तयै॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्तेजः॑। तेज॑ इन्द्रि॒यम् ।
इ॒न्द्रि॒यम्ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम॑धत्ताम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । अ॒ध॒त्ताँ॒य्यः । यो य॒ज्ञवि॑भ्रष्टः । य॒ज्ञवि॑भ॒ष्ट स्स्यात् । य॒ज्ञवि॑भ्रष्ट॒ इति॑ य॒ज्ञ-वि॒भ॒॒ष्टः । स्यात्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒ताम् । ए॒तामिष्टि᳚म् । इष्टि॒न्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दा॒ग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पालमै॒न्द्रम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । ऐ॒न्द्रमेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपालꣳ सौ॒म्यम् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । सौ॒म्यञ्च॒रुम् । च॒रुँय्यत् । यदा᳚ग्ने॒यः । आ॒ग्ने॒यो भव॑ति । भव॑ति॒ तेजः॑ । तेज॑ ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्तेन॑ । तेन॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ यत् । यदै॒न्द्रः । ऐ॒न्द्रो भव॑ति । भव॑तीन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्तेन॑ । तेन॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ यत् । यथ्सौ॒म्यः । सौ॒म्यो ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सन्तेन॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स॒मिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । तेना᳚ग्ने॒यस्य॑ । आ॒ग्ने॒यस्य॑ च । च॒ सौ॒म्यस्य॑ । सौ॒म्यस्य॑ च । चै॒न्द्रे । ऐ॒न्द्रे स॒माश्ले॑षयेत् । स॒माश्ले॑षये॒ त्तेजः॑ । स॒माश्ले॑षये॒दिति॑ सम्-अश्ले॑षयेत् । तेज॑श्च । चै॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सञ्च॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒मिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । च॒ स॒मिची । स॒मिची॑ दधाति ।स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ । (16)
द॒धा॒त्य॒ग्नी॒षो॒मिय᳚म् । अ॒ग्नी॒षो॒मिय॒मेका॑दशकपालम् । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॒मीत्य॑ग्नी-सो॒मीय᳚म् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒ मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यम् । यङ्कामः॑ । कामो॒न । नोप॒ नमे᳚त् । उ॒प॒नमे॑दाग्ने॒यः । उ॒प॒नमे॒दित्यु॑प-नमे᳚त् । आ॒ग्ने॒यो वै । वै ब्रा᳚ह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णस्सः । स सोम᳚म् । सोम॑म्पिबति । पि॒ब॒ति॒ स्वाम् । स्वामे॒व । ए॒व दे॒वता᳚म् । दे॒वता॒ꣳ॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सा । सैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्कामे॑न । कामे॑न॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒त्युप॑ । उपै॑नम् । ए॒न॒ङ्कामः॑ । कामो॑ नमति । न॒म॒त्य॒ग्नी॒षो॒मीय᳚म् । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ग्नी॒ षो॒मीय॒मित्य॑ग्नी-सो॒मीय᳚म् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑मः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑मो॒ऽग्नीषोमौ᳚ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स का॑म॒ इति॑ ब्रह्मवर्च॒स-का॒मः॒ । अ॒ग्नीषोमा॑वे॒व । अ॒ग्नीषोमा॒ वित्य॒ग्नी-सोमौ᳚ । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सन्ध॑त्तः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । ध॒त्तो॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स्ये॑व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी ।ए॒व भ॑वति ।
भ॒व॒ति॒ यत् । यद॒ष्टाक॑पालः । अ॒ष्टाक॑पाल॒स्तेन॑ । अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा-क॒पा॒लः॒ । तेना᳚ग्ने॒यः । आ॒ग्ने॒यो यत् । यच्छ्या॑मा॒कः । श्या॒मा॒कस्तेन॑ । तेन॑ सौ॒म्यः । सौ॒म्यस्समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै॒ सोमा॑य । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । सोमा॑य वा॒जिने᳚ । वा॒जिने᳚श्यामा॒कम् । श्या॒मा॒कञ्च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यः । य क्लैब्या᳚त् । क्लैब्या᳚द्बिभि॒यात् । बि॒भी॒याद्रेतः॑ । रेतो॒ हि । हि वै । वा ए॒तस्मा᳚त् । ए॒तस्मा॒द्वाजि॑नम् । वाजि॑नमप॒क्राम॑ति । अ॒प॒क्राम॒त्यथ॑ । अ॒प॒का॒मतीत्य॑प-क्राम॑ति । अथै॒षः । ए॒ष क्लैब्या᳚त् । क्लैब्या᳚द्बिभाय । बि॒भा॒य॒ सोम᳚म् । सोम॑ मे॒व । ए॒व वा॒जिन᳚म् । वा॒जिन॒ं॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्रेतः॑ । रेतो॒ वाजि॑नम् । वाजि॑नन्दधाति । द॒धा॒ति॒ न । न क्ली॒बः । क्ली॒बो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ ब्रा॒ह्म॒ण॒स्प॒त्यम् । ब्रा॒ह्म॒ण॒स्प॒त्यमेका॑दशकपालम् । ब्रा॒ह्म॒ण॒स्प॒त्यमिति॑ ब्राह्मणः-प॒त्यम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्ग्राम॑कामः । ग्राम॑कामो॒ ब्रह्म॑णः । ग्राम॑काम॒ इति॒ ग्राम॑-का॒मः॒ (18) ।
ब्रह्म॑ण॒स्पति᳚म् । पति॑मे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स॒जा॒तान् । स॒जा॒तान्प्र । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । प्रय॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ ग्रा॒मी । ग्रा॒म्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ ग॒णव॑ती । ग॒णव॑ती याज्यानुवा॒क्ये᳚ । ग॒णव॑ती॒ इति॑ ग॒ण-व॒ती॒ । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ भवतः । या॒ज्या॒नु॒ वा॒क्ये॑ इति॑ याज्या-अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । भ॒व॒त॒स्स॒जा॒तैः । स॒जा॒तै॒रे॒व । स॒जा॒तै॒रिति॑ स-जा॒तैः । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्ग॒णव॑न्तम् । ग॒णव॑न्तङ्करोति । ग॒णव॑न्त॒मिति॑ ग॒ण-व॒न्त॒म् । क॒रो॒त्ये॒ताम् । ए॒तामे॒व । ए॒व निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ ब्रह्मन्न्॑ । ब्रह्म॒न्विश᳚म् । विशँ॒व्वि । विना॑शयेयम् । ना॒श॒ये॒य॒मिति॑ । इति॑ मारु॒ती । मा॒रु॒ती या᳚ज्यानुवा॒क्ये᳚ । मा॒रु॒ती इति॑ मारु॒ती । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ कुर्यात् । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये इति॑ याज्या-अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । कु॒र्या॒द्ब्रह्मन्न्॑ । ब्रह्म॑न्ने॒व । ए॒व विश᳚म् । विशँ॒व्वि । विना॑शयति । ना॒श॒य॒तीति॑ नाशयति (19) ॥
अ॒र्य॒म्णे च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्सु॒व॒र्गका॑मः । सु॒व॒र्गका॑मो॒ऽसौ । सु॒व॒र्गका॑म॒ इति॑ सुव॒र्ग-का॒मः॒ । अ॒सौ वै । वा आ॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्योऽ᳚र्य॒मा । अ॒र्य॒माऽर्य॒मण᳚म् । अ॒र्य॒मण॑मे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒त्य॒र्य॒म्णे । अ॒र्य॒म्णे च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ दान॑कामाः । दान॑कामा मे । दान॑कामा॒ इति॒ दान॑-का॒माः॒ । मे॒ प्र॒जाः । प्र॒जास्स्युः॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । स्यु॒रिति॑ । इ॒त्य॒सौ । अ॒सौ वै । वा आ॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्योऽ᳚र्य॒मा । अ॒र्य॒मा यः । य खलु॑ । खलु॒ वै । वै ददा॑ति । ददा॑ति॒ सः । सोऽ᳚र्य॒मा । अ॒र्य॒माऽर्य॒मण᳚म् । अ॒र्य॒मण॑मे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व ।ए॒वास्मै᳚ ।
अ॒स्मै॒दान॑कामाः । दान॑कामा प्र॒जाः । दान॑कामा॒ इति॒ दान॑-का॒माः॒ । प्र॒जा क॑रोति । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । क॒रो॒ति॒ दान॑कामाः । दान॑कामा अस्मै । दान॑कामा॒ इति॒ दान॑-का॒माः॒ । अ॒स्मै॒ प्र॒जाः । प्र॒जा भ॑वन्ति । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । भ॒व॒न्त्य॒र्य॒म्णे । अ॒र्य॒म्णे च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑त स्व॒स्ति । स्व॒स्ति ज॒नता᳚म् । ज॒नता॑मियाम् । इ॒या॒मिति॑ । इत्य॒सौ । अ॒सौ वै । वा आ॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो᳚र्य॒मा । अ॒र्य॒मार्य॒ मण᳚म् । अ॒र्य॒मण॑ मे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्तत् । तद्ग॑मयति । ग॒म॒य॒ति॒ यत्र॑ । यत्र॒ जिग॑मिषति । जिग॑मिष॒तीन्द्रः॑ । इन्द्रो॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मानुजाव॒रः । आ॒नु॒जा॒व॒र आ॑सीत् । आ॒नु॒जा॒व॒र इत्या॑नु-जा॒व॒रः । आ॒सी॒थ्सः । स प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒मुप॑ । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । उपा॑धावत् । अ॒धा॒व॒त्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तमै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्र मा॑नुषू॒कम् । आ॒नु॒षू॒कमेका॑दशकपालम् । आ॒नु॒षू॒कमित्या॑नु-सू॒कम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर॑वपत् । (21)निर॑वपत् ।
अ॒व॒प॒त्तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मग्र᳚म् । अग्र॑न्दे॒वता॑नाम् । दे॒वता॑ना॒म्परि॑ । पर्य॑णयत् । अ॒न॒य॒द्बु॒ध्नव॑ती । बु॒ध्नव॑ती॒ अग्र॑वती । बु॒ध्नव॑ती॒ इति॑ बु॒ध्न-व॒ती॒ । अग्र॑वती याज्यानुवा॒क्ये᳚ । अग्र॑वती॒ इत्यग्र॑-व॒ती॒ । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ अकरोत् । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ इति॑ याज्या-अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । अ॒क॒रो॒द्बु॒ध्नात् । बु॒ध्ना दे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मग्र᳚म् । अग्र॒म्परि॑ । पर्य॑णयत् । अ॒न॒य॒द्यः । यो रा॑ज॒न्यः॑ । रा॒ज॒न्य॑ आनुजाव॒रः । आ॒नु॒जा॒व॒रस्स्यात् । आ॒नु॒जा॒व॒र इत्या॑नु-जा॒व॒रः । स्यात्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तमै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमा॑नुषू॒कम् । आ॒नु॒षू॒कमेका॑दशकपालम् । आ॒नु॒षू॒कमित्या॑नु-सू॒कम् । एका॑दशकापाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒ मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दिन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मग्र᳚म् । अग्रꣳ॑ समा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना॒म्परि॑ । परि॑णयति । न॒य॒ति॒ बु॒ध्नव॑ती । बु॒ध्नव॑ती॒ अग्र॑वती । बु॒ध्नव॑ती॒ इति॑ बु॒ध्न-व॒ती॒ । अग्र॑वती याज्यानुवा॒क्ये᳚ । अग्र॑वती॒ इत्यग्र॑-व॒ती॒ । या॒ज्या॒नु॒वाक्ये॑ भवतः । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ इति॑ याज्या-अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । भ॒व॒तो॒ बु॒ध्नात् । बु॒द्ना दे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मग्र᳚म् । अग्र॒म्परि॑ ।
परि॑णयति । न॒य॒त्या॒नु॒षू॒कः । आ॒नु॒षू॒को भ॑वति । आ॒नु॒षू॒क इत्या॑नु-सू॒कः । भ॒व॒त्ये॒षा । ए॒षाहि । ह्ये॑तस्य॑ । ए॒तस्य॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॒यः । य आ॑नुजाव॒रः । अ॒नु॒जा॒व॒रस्समृ॑द्ध्यै । आ॒नु॒जा॒व॒र इत्या॑नु-जा॒व॒रः । समृ॑द्ध्यै॒ यः । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । यो ब्रा᳚ह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒ण अ॑नुजाव॒रः । आ॒नु॒जा॒व॒र स्स्यात् । आ॒नु॒जा॒व॒र इत्या॑नु-जा॒व॒रः । स्यात्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तम्बा॑र्हस्प॒त्यम् । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्य मा॑नुषू॒कम् । आ॒नु॒षू॒कञ्च॒रुम् । आ॒नु॒षू॒क मित्या॑नु-सू॒कम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्बृह॒स्पति᳚म् । बृ॒ह॒स्पति॑ मे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मग्र᳚म् । अग्रꣳ॑ समा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना॒म्परि॑ । परि॑णयति । न॒य॒ति॒ बु॒ध्नव॑ती । बु॒ध्नव॑ती॒ अग्र॑वती । बु॒ध्नव॑ती॒ इति॑ बु॒ध्न-व॒ती॒ । अग्र॑वती याज्यानुवा॒क्ये᳚ । अग्र॑वती॒ इत्यग्र॑-व॒ती॒ । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ भवतः । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ इति॑ याज्या-अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । भ॒व॒तो॒ बु॒ध्नात् । बु॒ध्नादे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मग्र᳚म् । अग्र॒म्परि॑ । परि॑णयति । न॒य॒त्या॒नु॒षू॒कः । आ॒नु॒षू॒को भ॑वति । आ॒नु॒षू॒क इत्या॑नु-सू॒कः । भ॒व॒त्ये॒षा । ए॒षा हि । ह्ये॑तस्य॑ । ए॒तस्य॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ यः । य आ॑नुजाव॒रः । आ॒नु॒जा॒व॒रस्समृ॑द्ध्यै । आ॒नु॒जा॒व॒र इत्या॑नु-जा॒व॒रः । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ (23) ॥
प्र॒जाप॑ते॒स्त्रय॑स्त्रिꣳशत् । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । त्रय॑स्त्रिꣳशद्दुहि॒तरः॑ । त्रय॑स्त्रिꣳश॒दिति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒त्॒ । दु॒हि॒तर॑ आसन्न् । आस॒न्ताः । तास्सोमा॑य । सोमा॑य॒ राज्ञे᳚ । राज्ञे॑ऽददात् । अ॒द॒दा॒त्तासा᳚म् । तासाꣳ॑ रोहि॒णीम् । रो॒हि॒णीमुप॑ । ऊपै᳚त् । ऐ॒त्ताः । ता ईर्ष्य॑न्तीः । ईर्ष्य॑न्ती॒ पुनः॑ । पुन॑रगच्छन्न् । अ॒ग॒च्छ॒न्ताः । ता अनु॑ । अन्वै᳚त् । ऐ॒त्ताः । ता पुनः॑ । पुन॑रयाचत । अ॒या॒च॒त ताः । ता अ॑स्मै । अ॒स्मै॒ न । न पुनः॑ । पुन॑रददात् । अ॒द॒दा॒थ्सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒दृ॒तम् । ऋतम॑मीष्व । अ॒मी॒ष्व॒ यथा᳚ । यथा॑ समाव॒च्छः । स॒मा॒व॒च्छ उ॑पै॒ष्यामि॑ । स॒मा॒व॒च्छ इति॑ समावत्-शः । उ॒पै॒ष्याम्यथ॑ । उ॒पै॒ष्यामीत्यु॑प-ए॒ष्यामि॑ । अथ॑ ते । ते॒ पुनः॑ । पुन॑र्दास्यामि । दा॒स्या॒मीति॑ । इति॒ सः । स ऋ॒तम् । ऋ॒तमा॑मीत् । आ॒मी॒त्ताः । ता अ॑स्मै । अ॒स्मै॒ पुनः॑ । पुन॑रददात् । अ॒द॒दा॒त्तासा᳚म् । तासाꣳ॑ रोहि॒णीम् । रो॒हि॒णी॒मे॒व । ए॒वोप॑। उपै᳚त् । उपै᳚त् । (24)
ऐ॒त्तम् । तँय्यख्ष्मः॑ । यख्ष्म॑ आर्छत् । आ॒र्छ॒द्राजा॑नम् । राजा॑नँ॒य्यख्ष्मः॑ । यख्ष्म॑ आरत् । आ॒र॒दिति॑ । इति॒ तत् । तद्रा॑जय॒ख्ष्मस्य॑ । रा॒ज॒य॒ख्ष्मस्य॒ जन्म॑ । रा॒ज॒य॒ख्ष्मस्येति॑ राज-य॒ख्ष्मस्य॑ । जन्म॒ यत् । यत्पापी॑यान् । पापी॑या॒नभ॑वत् । अभ॑व॒त्तत् । तत्पा॑पय॒ख्ष्मस्य॑ । पा॒प॒य॒ख्ष्मस्य॒ यत् । पा॒प॒य॒ख्ष्मस्येति॑ पाप-य॒ख्ष्मस्य॑ । यज्जा॒याभ्यः॑ । जा॒याभ्यो वि॑न्दत् । अवि॑न्द॒त्तत् । तज्जा॒येन्य॑स्य । जा॒येन्य॑स्य॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वमे॒तेषा᳚म् । ए॒तेषाँ॒य्यख्ष्मा॑णाम् । यख्ष्मा॑णा॒ञ्जन्म॑ । जन्म॒ वेद॑ । वेद॒ न । नैन᳚म् । ए॒न॒मे॒ते । ए॒ते यख्ष्माः॑ । यख्ष्मा॑ विन्दन्ति । वि॒न्द॒न्ति॒ सः । स ए॒ताः । ए॒ता ए॒व । ए॒व न॑म॒स्यन्न् । न॒म॒स्यन्नुप॑ । उपा॑धावत् । अ॒धा॒व॒त्ताः । ता अ॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणामहै । वृ॒णा॒म॒है॒ स॒मा॒व॒च्छः । स॒मा॒व॒च्छ ए॒व । स॒मा॒व॒च्छ इति॑ समावत्-शः । ए॒व नः॑ । न॒उप॑ । उपा॑यः । अ॒य॒ इति॑ । इति॒ तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒त मा॑दि॒त्यम् ।
“आ॒दि॒त्यञ्च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर॑वपन्न् । अ॒व॒प॒न्तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्पा॒पात् । पा॒पाथ्स्रामा᳚त् । स्रामा॑दमुञ्चन्न् । अ॒मु॒ञ्च॒न्॒, यः । य पा॑पय॒ख्ष्मगृ॑हीतः । पा॒प॒य॒ख्ष्मगृ॑हीत॒स्स्यात् । पा॒प॒य॒ख्ष्म गृ॑हीत॒ इति॑ पापय॒ख्ष्म-गृ॒ही॒तः॒ । स्यात्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तमा॑दि॒त्यम् । अ॒दि॒त्यञ्च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दा॒दि॒त्यान् । आ॒दि॒त्याने॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ते । त ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्पा॒पात् । पा॒पाथ्स्रा॒मा᳚त् । स्रामा᳚न्मुञ्चन्ति । म॒ञ्च॒न्त्य॒मा॒वा॒स्या॑याम् । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒न्निः । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒ मित्य॑मा-वा॒स्या॑याम् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द॒मुम् । अ॒मुमॆ॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मा॒प्याय॑मानम् । आ॒प्याय॑मान॒मनु॑ । आ॒प्याय॑मान॒मित्या᳚-प्याय॑मानम् । अन्वा । आप्या॑ययति । प्या॒य॒य॒ति॒ नवो॑नवः । नवो॑नवो भवति । नवो॑नव॒ इति॒ नवः॑-न॒वः॒ । भ॒व॒ति॒ जाय॑मानः । जाय॑मान॒ इति॑ । इति॑ पुरोनुवा॒क्या᳚ । पु॒रो॒नु॒वाक्या॑ भवति । पु॒रो॒नु॒वाक्येति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्या᳚ । भ॒व॒त्यायुः॑ । आयु॑रे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्तया᳚ । तया॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ यम् । यमा॑दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या अꣳ॒शुम् । अ॒ꣳ॒शुमा᳚प्या॒यय॑न्ति । अ॒प्या॒यय॒न्तीति॑ । आ॒प्या॒यय॒न्तीत्या᳚-प्या॒यय॑न्ति । इति॑ या॒ज्या᳚ । या॒ज्या । ऐव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मे॒तया᳚ । ए॒तया᳚प्याययति । प्या॒य॒य॒तीति॑ प्याययति ॥ (26)”
प्र॒जाप॑तिर्दे॒वेभ्यः॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । दे॒वेभ्यो॒न्नाद्य॑म् । अ॒न्नाद्यँ॒व्व्यादि॑शत् । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । व्यादि॑श॒थ्सः । व्यादि॑श॒दिति॑ वि-आदि॑शत् । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्यत् । यदि॒मान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कान॒भि । अ॒भ्य॑ति॒रिच्या॑तै । अ॒ति॒रिच्या॑तै॒ तत् । अ॒ति॒रिच्या॑ता॒ इत्य॑ति-रिच्या॑तै । तन्मम॑ । ममा॑सत् । अ॒स॒दिति॑ । इति॒ तत् । तदि॒मान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कान॒भि । अ॒भ्यति॑ । अत्य॑रिच्यत ।अ॒रि॒च्य॒तेन्द्र᳚म् । इन्द्र॒ꣳ॒ राजा॑नम् । राजा॑न॒मिन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मधिरा॒जम् । अ॒दि॒॒राजमिन्द्र᳚म् । अ॒दि॒॒राजामित्य॑धि-रा॒जम् । इन्द्र॑ंस्व॒राजा॑नम् । स्व॒राजा॑न॒न्ततः॑ । स्व॒राजा॑न॒मिति॑ स्व-राजा॑नम् । ततो॒ वै । वै सः । स इ॒मान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒काꣳ स्त्रे॒धा । त्रे॒धादु॑हत् । अ॒दु॒ह॒त्तत् । तत्त्रि॒धातोः᳚ । त्रि॒धातो᳚स्त्रिधातु॒त्वम् । त्रि॒धातो॒रिति॑ त्रि-धातोः᳚ । त्रि॒धा॒तु॒त्वँय्यम् । त्रि॒धा॒तु॒त्वमिति॑ त्रिधातु-त्वम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑तान्ना॒दः । अ॒न्ना॒दस्सा᳚ त् । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । स्या॒दिति॑ । इति॒ तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तन्त्रि॒धातु᳚म् । त्रि॒धातु॒न्निः । त्रि॒धातु॒मिति॑ त्रि-धातु᳚म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य॒ राज्ञे᳚ । राज्ञे॑ पुरो॒डाश᳚म्। पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् ।
एका॑दशकपाल॒मिन्द्रा॑य । एका॑दशकपाल॒मित्ये॑कादश-क॒पा॒ल॒म् । इन्द्रा॑याधिरा॒जाय॑ । अ॒धि॒रा॒जायेन्द्रा॑य । अ॒दि॒॒राजायेत्य॑धि-रा॒जाय॑ । इन्द्रा॑य स्व॒राज्ञे᳚ । ॒स्वराज्ञे॒यम् । स्व॒राज्ञ॒ इति॑ स्व-राज्ञे᳚ । अ॒यँव्वै । वा इन्द्रः॑ । इन्द्रो॒ राजा᳚ । राजा॒यम् । अ॒यम्मिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑धि रा॒जः । अ॒दि॒॒राजो॑ऽ सौ । अ॒दि॒॒राज इत्य॑धि-रा॒जः । अ॒साविन्द्रः॑ । इन्द्र॑स्स्व॒राट् । स्व॒राडि॒मान् । स्व॒राडिति॑ स्व-राट् । इ॒माने॒व । ए॒व लो॒कान् । लो॒कान्त्व्सेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ते । त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अन्न᳚म् । अन्न॒म्प्र । प्रय॑च्छन्ति । य॒च्छ॒न्त्य॒न्ना॒दः । अ॒न्ना॒द ए॒व । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यथा᳚ । यथा॑ व॒थ्सेन॑ । व॒थ्सेन॒ प्र᳚त्ता॑म् । प्रत्ता॒ङ्गाम् । गान्दु॒हे । दु॒ह ए॒वम् । ए॒वमे॒व । ए॒वेमान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कान्प्रत्तान्न्॑ । प्रत्ता॒न्काम᳚म् । काम॑म॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॑न्दुहे । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । दु॒ह॒ उ॒त्ता॒नेषु॑ । उ॒त्ता॒नेषु॑ क॒पाले॑षु । उ॒त्ता॒नेष्वित्यु॑त्-ता॒नेषु॑ । क॒पाले॒ष्वधि॑ । अधि॑ श्रयति । श्र॒य॒त्यया॑तयामत्वाय । अया॑तयामत्वाय॒त्रयः॑ । अया॑तयामत्वा॒येत्यया॑तयाम-त्वा॒य॒ । त्रय॑ पुरो॒डाशाः᳚ । पु॒रो॒डाशा॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ए॒षाम् । ए॒षाँल्लो॒काना᳚म् । लो॒काना॒माप्त्यै᳚ । आप्त्या॒ उत्त॑र?उत्तरः । उत्त॑र?उत्तरो॒ ज्यायान्॑ । उत्त॑र उत्तर॒ इत्युत्त॑रः-उ॒त्त॒रः॒ । ज्याया᳚न्भवति । भ॒व॒त्ये॒वम् । ए॒वमि॑व । इ॒व॒ हि । हीमे । इ॒मे लो॒काः । लो॒कास्समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै॒ सर्वे॑षाम् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । सर्वे॑षामभिग॒मयन्न्॑ । अ॒बि॒॒गमय॒न्नव॑ । अ॒भि॒ग॒मय॒न्नित्य॑भि-ग॒मयन्न्॑ । अव॑ द्यति । द्य॒त्यछ॑म्बट्कारम् । अछ॑म्बट्कारँव्व्य॒त्यास᳚म् । अछ॑म्बट्कार॒मित्यछ॑म्बट्-का॒र॒म् । व्य॒त्यास॒मनु॑ । व्य॒त्यास॒मिति॑ वि-अ॒त्यास᳚म् । अन्वा॑ह । आ॒हानि॑र्दाहाय । अ॒नि॑र्दाहा॒येत्यनिः॑-दा॒हा॒य॒ (28) ॥
दे॒वा॒सु॒रा स्सँय्य॑त्ताः । दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव-अ॒सु॒राः । सँय्य॑त्ता आसन्न् । सँय्य॑त्ता॒ इति॒ सम्-य॒त्ताः॒ । आ॒स॒न्ता॒न् । तान्दे॒वान् । दे॒वानसु॑राः । असु॑रा अजयन्न् । अ॒ज॒य॒न्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा प॑राजिग्या॒नाः । प॒रा॒जि॒ग्या॒ना असु॑राणाम् । प॒रा॒जि॒ग्या॒ना इति॑ परा-जि॒ग्या॒नाः । असु॑राणाँ॒व्वैश्य᳚म् । वैश्य॒मुप॑ । उपा॑यन्न् । आ॒य॒न्तेभ्यः॑ । तेभ्य॑ इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मप॑ । अपा᳚क्रामत् । अ॒क्रा॒म॒त्तत् । तदिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑चायत् । अ॒चा॒य॒त्तत् । तदनु॑ । अन्वप॑ । अपा᳚क्रामत् । अ॒क्रा॒म॒त्तत् । तद॑व॒रुध᳚म् । अ॒व॒रुध॒न्न । अ॒व॒रुध॒मित्य॑व-रुध᳚म् । नाश॑क्नोत् । अ॒श॒क्नो॒त्तत् । तद॑स्मात् । अ॒स्मा॒द॒भ्य॒र्धः । अ॒भ्य॒र्धो॑ चरत् । अ॒भ्य॒र्ध इत्य॑भि-अ॒र्धः । अ॒च॒र॒थ्सः । स प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒मुप॑ । प्र॒जाप॑ति॒ मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । उपा॑धावत् । अ॒धा॒व॒त्तम् । तमे॒तया᳚ । ए॒तया॒ सर्व॑पृष्ठया । सर्व॑पृष्ठयायाजयत् । सर्व॑पृष्ठ॒येति॒ सर्व॑-पृ॒ष्ठ॒या॒ । अ॒या॒ज॒य॒त्तया᳚ । तयै॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मदधात् । अ॒द॒धा॒द्यः । य इ॑न्द्रि॒यका॑मः । इ॒न्द्रि॒यका॑मो वी॒र्य॑कामः । इ॒न्द्रि॒यका॑म॒ इती᳚न्द्रि॒य-का॒मः॒ (29)।
वी॒र्य॑काम॒स्सा त् । वी॒र्य॑काम॒ इति॑ वी॒र्य॑-का॒मः॒ । स्स्यात्तम् । तमे॒तया᳚ । ए॒तया॒ सर्व॑पृष्ठया । सर्व॑पृष्ठया याजयेत् । सर्व॑पृष्ठ॒येति॒ सर्व॑-पृ॒ष्ठ॒या॒ । या॒ज॒ये॒दे॒ताः । ए॒ता ए॒व । ए॒व दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒स्स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒-नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ताः । ता ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑न्दधति । द॒धा॒ति॒ यत् । यदिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य॒ राथ॑न्तराय । राथ॑न्तराय नि॒र्वप॑ति । राथ॑न्तरा॒येति॒ राथं᳚-त॒रा॒य॒ । नि॒र्वप॑ति॒ यत् । नि॒र्वप॒तीति॑ निः-वप॑ति । य दे॒व । ए॒वाग्नेः । अ॒ग्नेस्तेजः॑ । तेज॒स्तत् । तदे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यत् । यदिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य॒ बार्ह॑ताय । बार्ह॑ताय॒ यत् । यदे॒व । ए॒वेन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य॒ तेजः॑ । तेज॒स्तत् । त दे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑रुन्धे । रु॒न्धे॒ यत् । यदिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य वै रू॒पाय॑ । वै॒रू॒पाय॒ यत् । य दे॒व । ए॒व स॑वि॒तुः । स॒वि॒तुस्तेजः॑ । तेज॒स्तत्। तदे॒व ।
ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रुन्धे॒ यत् । यदिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य वैरा॒जाय॑ । वै॒रा॒जाय॒ यत् । यदे॒व । ए॑व धा॒तुः । धा॒तुस्तेजः॑ । तेज॒स्तत् । तदे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यत् । यदिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य शाक्व॒राय॑ । शा॒क्व॒राय॒ यत् । यदे॒व । ए॒व म॒रुता᳚म् । म॒रुता॒न्तेजः॑ । तेज॒ स्तत् । तदे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यत् । यदिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य रैव॒ताय॑ । रै॒व॒ताय॒ यत् । यदे॒व । ए॒व बृह॒स्पतेः᳚ । बृ॒ह॒स्पते॒स्तेजः॑ । तेज॒स्तत् । त दे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑रुन्धे । रु॒न्ध॒ ए॒ताव॑न्ति । ए॒ताव॑न्ति॒ वै । वै तेजाꣳ॑सि । तेजाꣳ॑सि॒ तानि॑ । तान्ये॒व । ए॒वाव॑ । अव॑रुन्धे । रु॒न्ध॒ उ॒त्ता॒नेषु॑ । उ॒त्ता॒नेषु॑ क॒पाले॑षु । उ॒त्ता॒नेष्वित्यु॑त्-ता॒नेषु॑ । क॒पाले॒ष्वधि॑ । अधि॑श्रयति । श्र॒य॒त्यया॑तयामत्वाय । अया॑तयामत्वाय॒द्वाद॑शकपालः । अया॑तयामत्वा॒येत्यया॑तयाम-त्वा॒य॒ । द्वाद॑शकपाल प॒रोडाशः॑ । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒लः॒ । पु॒रो॒डाशो॑ भवति (31) ।
भ॒व॒ति॒ वै॒श्व॒दे॒व॒ त्वाय॑ । वै॒श्व॒दे॒व॒त्वाय॑ सम॒न्तम् । वै॒श्व॒दे॒व॒त्वायेति॑ वैश्वदेव-त्वाय॑ । स॒म॒न्तम्प॒र्यव॑द्यति । स॒म॒न्तमिति॑ सम्-अ॒न्तम् । प॒र्यव॑द्यति सम॒न्तम् । प॒र्यव॑द्य॒तीति॑ परि-अव॑द्यति । स॒म॒न्तमे॒व । स॒म॒न्तमिति॑ सम्-अ॒न्तम् । ए॒ वेन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यँ॑य्यज॑माने । यज॑माने दधाति । द॒धा॒ति॒ व्य॒त्यास᳚म् । व्य॒त्यास॒मनु॑ । व्य॒त्यास॒मिति॑ वि-अ॒त्यास᳚म् । अन्वा॑ह । आ॒हानि॑र्दाहाय । अनि॑र्दाहा॒याश्वः᳚ । अनि॑र्दाहा॒येत्यनिः॑-दा॒हा॒य॒ । अश्व॑ ऋष॒भः । ऋ॒ष॒भो वृ॒ष्णिः । वृ॒ष्णिर्ब॒स्तः । ब॒स्तस्सा । सा दख्षि॑णा । दख्षि॑णा वृष॒त्वाय॑ । वृ॒ष॒त्वायै॒तया᳚ । वृ॒ष॒त्वायेति॑ वृष-त्वाय॑ । ए॒तयै॒व । ए॒व य॑जेत । य॒जे॒ता॒भि॒श॒स्यमा॑नः । अ॒बि॒॒शस्यमा॑न ए॒ताः । अ॒भि॒श॒स्यमा॑न॒ इत्य॑भि-श॒स्यमा॑नः । ए॒ताश्च॑ । चेत् । इद्वै । वा अ॑स्य । अ॒स्य॒ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ अन्न᳚म् । अन्न॑म॒दन्ति॑ । अ॒दन्त्य॒दन्ति॑ । अ॒दन्त्यु॑ । उ॒वे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒म॒नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ इति॑ मनु॒ष्याः᳚ (32) ॥
रज॑नो॒ वै । वै कौ॑णे॒यः । कौ॒णे॒य क्र॑तु॒जित᳚म् । क्र॒तु॒जित॒ञ्जान॑किम् । क्र॒तु॒जित॒मिति॑ क्रतु-जित᳚म् । जान॑किञ्चख्षु॒र्वन्य᳚म् । च॒ख्षु॒र्वन्य॑मयात् । च॒ख्षु॒र्वन्य॒ मिति॑ चख्षुः-वन्य᳚म् । अ॒या॒त्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒ताम् । ए॒तामिष्टि᳚म् । इष्टि॒न्निः । निर॑वपत् । अ॒व॒प॒द॒ग्नये᳚ । अ॒ग्न॒ये॒ भ्राज॑स्वते । भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पालꣳ सौ॒र्यम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । सौ॒र्यञ्च॒रुम् । च॒रुम॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते । भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्तया᳚ । अ॒ष्षाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । तयै॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒ञ्चख्षुः॑ । चख्षु॑रदधात् । अ॒द॒धा॒द्यः । यश्चख्षु॑ष्कामः । चख्षु॑ष्काम॒स्स्यात् । चख्षु॑ष्काम॒ इति॒ चख्षुः॑-का॒मः॒ । स्यात्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒ताम् । ए॒तामिष्टि᳚म् । इष्टि॒न्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ भा॑जस्वते । भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पालꣳ सौ॒र्यम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒ मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । सौ॒र्यञ्च॒रुम् । च॒रुम॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ भा॑जस्वते । भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पालम॒ग्नेः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । अ॒ग्नेर्वै । वै चख्षु॑षा । चख्षु॑षा मनु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ वि। वि प॑श्यन्ति ।
प॒श्य॒न्ति॒ सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य दे॒वाः । दे॒वा अ॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्च॑ । चै॒व । ए॒व सूर्य᳚म् । सूर्य॑ञ्च । च॒ स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒ञ्चख्षुः॑ । चख्षु॑र्धत्तः । ध॒त्त॒श्चख्षु॑ष्मान् । चख्षु॑ष्माने॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यत् । यदा᳚ग्ने॒यौ । आ॒ग्ने॒यौ भव॑तः । भव॑त॒श्चख्षु॑षी । चख्षु॑षी ए॒व । चख्षु॑षी इति॒ चख्षु॑षी । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्तत् । तत्प्रति॑ । प॑ति दधाति । द॒धा॒ति॒ यत् । यथ्सौ॒र्यः । सौ॒र्यो नासि॑काम् । नासि॑का॒न्तेन॑ । तेना॒भितः॑ । अ॒बि॑तस्सौ॒र्यम् । सौ॒र्यमा᳚ग्ने॒यौ । आ॒ग्ने॒यौ भ॑वतः । भ॒व॒त॒ स्तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒भितः॑ । अ॒बि॒तो नासि॑काम् । नासि॑का॒ञ्चख्षु॑षी । चख्षु॑षी॒ तस्मा᳚त् । चख्षु॑षी॒ इति॒ चख्षु॑षी । तस्मा॒न्नासि॑कया । नासि॑कया॒चख्षु॑षी । चख्षु॑षी॒ विधृ॑ते । चख्षु॑षी इति॒ चख्षु॑षी । विधृ॑ते समा॒नी । विधृ॑ते॒ इति॒ वि-धृ॒ते॒ । स॒मा॒नी या᳚ज्यानुवा॒क्ये᳚ । स॒मा॒नी इति॑ समा॒नी । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ भवतः । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ इति॑ याज्या-अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । भ॒व॒त॒स्स॒मा॒नम् । स॒मा॒न॒ꣳ हि । हि चख्षुः॑ । चख्षु॒स्समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्या॒ उत् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । उदु॑ । उ॒त्यम् । त्यञ्जा॒तवे॑दसम् । जा॒तवे॑दसꣳ स॒प्त । जा॒तवे॑दस॒मिति॑ जा॒त-वे॒द॒स॒म् । स॒प्त त्वा᳚ । त्वा॒ ह॒रितः॑ । ह॒रितो॒ रथे᳚ । रथे॑ चि॒त्रम् । चि॒त्रन्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मुत् । उद॑गात् । अ॒गा॒दनी॑कम् । अनी॑क॒मिति॑ । इति॒ पिण्डान्॑ । पिण्डा॒न्प्र । प्रय॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ चख्षुः॑ । चख्षु॑ रे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र । प्रय॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ यत् । यदे॒व । ए॒व तस्य॑ । तस्य॒ तत् । तदिति॒ तत् (34) ॥
ध्रु॒वो॑ऽसि । अ॒सि॒ ध्रु॒वः । ध्रु॒वो॑ऽहम् । अ॒हꣳ स॑जा॒तेषु॑ । स॒जा॒तेषु॑ भूयासम् । स॒जा॒तेष्विति॑ स-जा॒तेषु॑ । भू॒या॒स॒न्धीरः॑ । धीर॒ श्चेत्ता᳚ । चेत्ता॑ वसु॒वित् । व॒सु॒विद्ध्रु॒वः । व॒सु॒विदिति॑ वसु-वित् । ध्रु॒वो॑ऽसि । अ॒सि॒ ध्रु॒वः । ध्रु॒वो॑ऽहम् । अ॒हꣳ स॑जा॒तेषु॑ । स॒जा॒तेषु॑ भूयासम् । स॒जा॒तेष्विति॑ स-जा॒तेषु॑ । भू॒या॒ स॒मु॒ग्रः । उ॒ग्रश्चेत्ता᳚ । चेत्ता॑वसु॒वित् । व॒सु॒विद्ध्रु॒वः । व॒सु॒विदिति॑ वसु-वित् । ध्रु॒वो॑ऽसि । अ॒सि॒ ध्रु॒वः । ध्रु॒वो॑ऽहम् । अ॒हꣳ स॑जा॒तेषु॑ । स॒जा॒तेषु॑ भूयासम् । स॒जा॒तेष्विति॑ स-जा॒तेषु॑ । भू॒या॒स॒म॒भि॒भूः । अ॒भि॒भूश्चेत्ता᳚ । अ॒भि॒भूरित्य॑भि-भूः । चेत्ता॑ वसु॒वित् । व॒सु॒विदाम॑नम् । व॒सु॒विदिति॑ वसु-वित् । आम॑नमसि । आम॑न॒मित्या-म॒न॒म् । अ॒स्याम॑नस्य । आम॑नस्य देवाः । आम॑न॒स्येत्या-म॒न॒स्य॒ । दे॒वा॒ ये । ये स॑जा॒ताः । स॒जा॒ता कु॑मा॒राः । स॒जा॒ता इति॑ स-जा॒ताः । कु॒मा॒रास्सम॑नसः । सम॑नस॒स्तान् । सम॑नस॒ इति॒ स-म॒न॒सः॒ । तान॒हम् । अ॒हङ्का॑मये । का॒म॒ये॒ हृ॒दा । हृ॒दा ते । ते माम् । माङ्का॑मयन्ताम् । का॒म॒य॒न्ता॒ꣳ॒ हृ॒दा । हृ॒दा । तान् । तान्मे᳚ । म॒ आम॑नसः । आम॑नस कृधि । आम॑नस॒ इत्या-म॒न॒सः॒ । कृ॒धि॒ स्वाहा᳚ । स्वाहाम॑नम् । आम॑नमसि । आम॑न॒मित्या- म॒न॒म्। अ॒स्याम॑नस्य । (35)
आम॑नस्य देवाः । अम॑न॒स्येत्या-म॒न॒स्य॒ । दे॒वा॒ याः । यास्स्त्रियः॑ । स्त्रिय॒स्सम॑नसः । सम॑नस॒स्ताः । सम॑नस॒ इति॒ स-म॒न॒सः॒ । ता अ॒हम् । अ॒हङ्का॑मये । का॒म॒ये॒ हृ॒दा । हृ॒दाताः । तामाम् । माङ्का॑मयन्ताम् । का॒म॒य॒न्ता॒ꣳ॒ हृ॒दा । हृ॒दा ताः । तामे᳚ । म॒ आम॑नसः । आम॑नसकृधि । अम॑नस॒ इत्य-म॒न॒सः॒ । कृ॒धि॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ वैश्वदे॒वीम् । वै॒श्व॒दे॒वीꣳ सा᳚ङ्ग्रह॒णीम् । वै॒श्व॒दे॒वीमिति॑ वैश्व-दे॒वीम् । सा॒ङ्ग्र॒ह॒णीन्निः । सा॒ङ्ग॒॒हणीमिति॑ साम्-ग्र॒ह॒णीम् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्ग्राम॑कामः । ग्राम॑कामो वैश्वदे॒वाः । ग्राम॑काम॒ इति॒ ग्राम॑-का॒मः॒ । वै॒श्व॒दे॒वा वै । वै॒श्व॒दे॒वा इति॑ वैश्व-दे॒वाः । वै स॑जा॒ताः । स॒जा॒ता विश्वान्॑ । स॒जा॒ता इति॑ स-जा॒ताः । विश्वा॑ने॒व । ए॒व दे॒वान् । दे॒वान्थ्स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ते । त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स॒जा॒तान् । स॒जा॒तान्प्र । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । प्रय॑च्छन्ति । य॒च्छ॒न्ति॒ ग्रा॒मी । ग्रा॒म्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ सा॒ङ्ग्र॒ह॒णी । सा॒ङ्ग्र॒ह॒णी भ॑वति । सा॒ङ्ग्र॒ह॒णीति॑ साम्-ग्र॒ह॒णी । भ॒व॒ति॒ म॒नो॒ग्रह॑णम् । म॒नो॒ग॑हणँ॒व्वै । म॒नो॒ग्रह॑ण॒मिति॑ मनः-ग॑हणम् । वै स॒ङ्ग्रह॑णम् । स॒ङ्ग्रह॑ण॒म्मनः॑ । स॒ङ्ग्रह॑ण॒मिति॑ सम्-ग्रह॑णम् । मन॑ ए॒व । ए॒व स॑जा॒ताना᳚म् । स॒जा॒ताना᳚ङ्गृह्णाति । स॒जा॒ताना॒मिति॑ स-जा॒ताना᳚म् (36) ।
गृ॒ह्णा॒ति॒ ध्रु॒वः । ध्रु॒वो॑ऽसि । अ॒सि॒ ध्रु॒वः । ध्रु॒वो॑ऽहम् । अ॒हꣳ स॑जा॒तेषु॑ । स॒जा॒तेषु॑ भूयासम् । स॒जा॒तेष्विति॑स-जा॒तेषु॑ । भू॒या॒स मिति॑ । इति॑ परि॒धीन् । प॒रि॒धीन्परि॑ । प॒रि॒धीनिति॑ परि-धीन् । परि॑ दधाति । द॒धा॒त्या॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚- शिष᳚म् । ए॒वैताम् । ए॒तामा । आशा᳚स्ते । शा॒स्तेथो᳚ । अथो॑ ए॒तत् । अथो॒ इत्यथो᳚ । ए॒तदे॒व । ए॒व सर्व᳚म् । सर्वꣳ॑ सजा॒तेषु॑ । स॒जा॒तेष॑धि । स॒जा॒तेष्विति॑ स-जा॒तेषु॑ । अधि॑ भवति । भ॒व॒ति॒ यस्य॑ । यस्यै॒वम् । ए॒वँव्वि॒दुषः॑ । वि॒दुष॑ ए॒ते । ए॒ते प॑रिध॒यः॑ । प॒रि॒धय॑ परिधी॒य᳚न्ते॑ । प॒रि॒धय॒ इति॑ परि-धयः॑ । प॒रि॒धी॒यन्त॒ आम॑नम् । प॒रि॒धी॒यन्त॒ इति॑ परि-धी॒यन्ते᳚ । अम॑नमसि । आम॑न॒मित्या-म॒न॒म् । अ॒स्याम॑नस्य । आम॑नस्यदेवाः । आम॑न॒स्येत्या-म॒न॒स्य॒ । दे॒वा॒ इति॑ । इति॑ ति॒स्रः । ति॒स्र आहु॑तीः । आहु॑तीर्जुहोति । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । जु॒हो॒त्ये॒ताव॑न्तः । ए॒ताव॑न्तो॒ वै । वै स॑जा॒ताः । स॒जा॒ता ये । स॒जा॒ता इति॑ स-जा॒ताः । ये म॒हान्तः॑ । म॒हान्तो॒ ये । ये ख्षु॑ल्ल॒काः । ख्षु॒ल्ल॒का याः । यास्स्त्रियः॑ । स्त्रिय॒स्तान् । ताने॒न । ए॒वाव॑ । अव॑रुन्धे । रु॒न्धे॒ ते । त ए॑नम् । ए॒न॒मव॑रुद्धाः । अव॑रुद्धा॒ उप॑ । अव॑रुद्धा॒ इत्यव॑-रु॒द्धाः॒ । उप॑ तिष्ठन्ते । ति॒ष्ठ॒न्त इति॑ तिष्ठन्ते (37) ॥
यन्नव᳚म् । नव॒मैत् । ऐत्तत् । तन्नव॑नीतम् । नव॑नीत मभवत् । नव॑नीत॒मिति॒ नव॑-नी॒त॒म् । अ॒भ॒व॒द्यत् । यदस॑र्पत् । अस॑र्प॒त्तत् । तथ्स॒र्पिः । स॒र्पिर॑भवत् । अ॒भ॒व॒द्यत् । यदध्रि॑यत । अध्रि॑यत॒ तत् । तद्घृ॒तम् । घृ॒तम॑भवत् । अ॒भ॒व॒द॒श्विनोः᳚ । अ॒श्विनोः᳚ प्रा॒णः । प्रा॒णो॑ऽसि । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अ॒सि॒ तस्य॑ । तस्य॑ ते । ते॒ द॒त्ता॒म् । द॒त्ताँ॒य्ययोः᳚ । ययोः᳚ प्रा॒णः । प्रा॒णोऽसि॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । असि॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य प्रा॒णः । प्रा॒णो॑ऽसि । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अ॒सि॒ तस्य॑ । तस्य॑ ते । ते॒ द॒दा॒तु॒ । द॒दा॒तु॒ यस्य॑ । यस्य॑ प्रा॒णः । प्रा॒णोऽसि॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । असि॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ मि॒त्रावरु॑णयोः । मि॒त्रावरु॑णयो प्रा॒णः । मि॒त्रावरु॑णयो॒रिति॑ मि॒त्रा-वरु॑णयोः । प्रा॒णो॑ऽसि । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अ॒सि॒ तस्य॑ । तस्य॑ ते । ते॒ द॒त्ता॒म्॒ । द॒त्ताँ॒य्ययोः᳚ । ययोः᳚ प्रा॒णः । प्रा॒णोऽसि॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । असि॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ विश्वे॑षाम् । विश्वे॑षान्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्प्रा॒णः । पा॑णोऽसि । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अ॒सि॒ तस्य॑ (38)।
। तस्य॑ ते । ते॒ द॒द॒तु॒ । द॒द॒तु॒ येषा᳚म् । येषा᳚म्प्रा॒णः । प्रा॒णोसि॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । असि॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ घृ॒तस्य॑ । घृ॒तस्य॒ धारा᳚म् । धारा॑म॒मृत॑स्य । अ॒मृत॑स्य॒ पन्था᳚म् । पन्था॒मिन्द्रे॑ण । इन्द्रे॑ण द॒त्ताम् । द॒त्ताम्प्रय॑ताम् । प्रय॑ताम्म॒रुद्भिः॑ । प्रय॑ता॒मिति॒ प्र-य॒ता॒म्॒ । म॒रुद्भि॒रिति॑ म॒रुत्-भिः॒ ॥ तत्त्वा᳚ । त्वा॒ विष्णुः᳚ । विष्णु॒ परि॑ । पर्य॑पश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्तत् । तत्त्वा᳚ । त्वेडा᳚ । इडा॒ गवि॑ । गव्यै र॑यत् । ऐर॑य॒दित्यैर॑यत् ॥ पा॒व॒मा॒नेन॑ त्वा । त्वा॒ स्तोमे॑न । स्तोमे॑न गाय॒त्रस्य॑ । गा॒य॒त॑स्य वर्त॒न्या । व॒र्त॒न्योपा॒ꣳ॒शोः । उ॒पा॒ꣳ॒शोर्वी॒र्ये॑ण । उ॒पा॒ꣳ॒शोरित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शोः । वी॒र्ये॑ण दे॒वः । दे॒वस्त्वा᳚ । त्वा॒स॒वि॒ता । स॒वि॒तोत् । उथ्सृ॑जतु । सृ॒ज॒तु॒ जी॒वात॑वे । जी॒वात॑वे जीवन॒स्यायै᳚ । जी॒व॒न॒स्यायै॑ बृहद्रथन्त॒रयोः᳚ । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रयो᳚स्त्वा । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रयो॒रिति॑ बृहत्-र॒थ॒न्त॒रयोः᳚ । त्वा॒ स्तोमे॑न । स्तोमे॑न त्रि॒ष्टुभः॑ । त्रि॒ष्टुभो॑ वर्त॒न्या । व॒र्त॒न्याशु॒क्रस्य॑ । शु॒क्रस्य॑ वी॒र्ये॑ण । वी॒र्ये॑ण दे॒वः । दे॒वस्त्वा᳚ । त्वा॒ स॒वि॒ता । स॒वि॒तोत् । उथ्सृ॑जतु (39)।
। सृ॒ज॒तु॒ जी॒वात॑वे । जी॒वात॑वे जीवन॒स्यायै᳚ । जी॒व॒न॒स्याया॑ अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेस्त्वा᳚ । त्वा॒ मात्र॑या । मात्र॑या॒ जग॑त्यै । जग॑त्यै वर्त॒न्या । व॒र्त॒न्याग्र॑य॒णस्य॑ । आ॒ग्र॒य॒णस्य॑ वी॒र्ये॑ण । वी॒र्ये॑ण दे॒वः । दे॒वस्त्वा᳚ । त्वा॒ स॒वि॒ता । स॒वि॒तोत् । उथ्स॑जतु । सृ॒ज॒तु॒ जी॒वात॑वे । जी॒वात॑वे जीवन॒स्यायै᳚ । जी॒वा॒न॒स्याया॑ इ॒मम् । इ॒मम॑ग्ने । अ॒ग्न॒ आयु॑षे । आयु॑षे॒ वर्च॑से । वर्च॑से कृधि । कृ॒धि॒ प्रि॒यम् । प्रि॒यꣳ रेतः॑ । रेतो॑ वरुण । व॒रु॒ण॒ सो॒म॒ । सो॒म॒ रा॒ज॒न्न्॒ । रा॒ज॒न्निति॑ राजन्न् ॥ मा॒तेव॑ । इ॒वा॒स्मै॒ । अ॒स्मा॒ अ॒दि॒ते॒ । अ॒दि॒ते॒ शर्म॑ । शर्म॑ यच्छ । य॒च्छ॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ देवाः । दे॒वा॒ जर॑दष्टिः । जर॑दष्टि॒र्यथा᳚ । जर॑दष्टि॒रिति॒ जर॑त्- अ॒ष्टिः॒ । यथास॑त् । अस॒दित्यस॑त् ॥ अ॒ग्निरायु॑ष्मान् । आयु॑ष्मा॒न्सः । स वन॒स्पति॑भिः । वन॒स्पति॑भि॒रायु॑ष्मान् । वन॒स्पति॑भि॒रिति॒वन॒स्पति॑-भिः॒ । आयु॑ष्मा॒न्तेन॑ । तेन॑ त्वा । त्वायु॑षा । आयु॒षायु॑ष्मन्तम् । आयु॑ष्मन्तङ्करोमि । क॒रो॒मि॒ सोमः॑ । सोम॒ आयु॑ष्मान् । अयु॑ष्मा॒न्सः । स ओष॑धीभिः । ओष॑धीभिर्य॒ज्ञः । ओष॑धीभि॒रित्योष॑धि-भिः॒ । य॒ज्ञ आयु॑ष्मान् । आयु॑ष्मा॒न्सः । सदख्षि॑णाभिः । दख्षि॑णाभि॒र्ब्रह्म॑ । ब्रह्मायु॑ष्मत् । आयु॑ष्म॒त्तत् । तद्ब्रा᳚ह्म॒णैः । ब्रा॒ह्म॒णैरायु॑ष्मत् । आयु॑ष्मद्दे॒वाः । दे॒वा आयु॑ष्मन्तः । आयु॑ष्मन्त॒स्ते । ते॑ऽमृते॑न । अ॒मृते॑न पि॒तरः॑ । पि॒तर॒ आयु॑ष्मन्तः । आयु॑ष्मन्त॒स्ते । ते स्व॒धया᳚ । स्व॒धयायु॑ष्मन्तः । स्व॒धयेति॑ स्व-धया᳚ । आयु॑ष्मन्त॒स्तेन॑ । तेन॑ त्वा । त्वायु॑षा । आयु॒षायु॑ष्मन्तम् । अयु॑ष्मन्तङ्करोमि । क॒रो॒मीति॑ करोमि (40) ॥
अ॒ग्निँव्वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॒ शरी॑रम् । शरी॑रङ्गच्छति । ग॒च्छ॒ति॒ सोम᳚म् । सोम॒ꣳ॒ रसः॑ । रसो॒ वरु॑णः । वरु॑ण एनम् । ए॒नँ॒व्व॒रु॒ण॒पा॒शेन॑ । व॒रु॒ण॒पा॒शेन॑ गृह्णाति । व॒रु॒ण॒पा॒शेनेति॑ वरुण-पा॒शेन॑ । गृ॒ह्णा॒ति॒ सर॑स्वतीम् । सर॑स्वतीँ॒व्वाक् । वाग॒ग्नाविष्णू᳚ । अ॒ग्नाविष्णू॑ आ॒त्मा । अ॒ग्नाविष्णू॒ इत्य॒ग्ना-विष्णू᳚ । आ॒त्मायस्य॑ । यस्य॒ ज्योक् । ज्योगा॒मय॑ति । आ॒मय॑ति॒ यः । यो ज्योगा॑मयावी । ज्योगा॑मयावी॒ स्यात् । ज्योगा॑मया॒वीति॒ ज्योक्-आ॒म॒या॒वी॒ । स्याद्यः । यो वा᳚ । वा॒ का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ सर्व᳚म् । सर्व॒मायुः॑ । आयु॑रियाम् । इ॒या॒मिति॑ । इति॒ तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒ताम् । ए॒तामिष्टि᳚म् । इष्टि॒न्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दा॒ग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पालꣳ सौ॒म्यम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒ मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । सौ॒म्यञ्च॒रुम् । च॒रुँव्वा॑रु॒णम् । वा॒रु॒णन्दश॑कपालम् । दश॑कपालꣳ सारस्व॒तम् । दश॑कपाल॒मिति॒दश॑-क॒पा॒ल॒म् । सा॒र॒स्व॒तञ्च॒रुम् । च॒रुमा᳚ग्नावैष्ण॒वम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमेका॑दशकपालम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒नमित्या᳚ग्ना- वै॒ष्ण॒वम् । एका॑दशकपालम॒ग्नेः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । अ॒ग्नेरे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ शरी॑रम् । शरी॑रन्निष्क्री॒णाति॑ । नि॒ष्क्री॒णाति॒ सोमा᳚त् । नि॒ष्क्री॒णातीति॑ निः-क्री॒णाति॑ । सोमा॒द᳚सम्। रसँ॑व्वारु॒णेन॑ । (41)
वा॒रु॒णेनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्व॒रु॒ण॒पा॒शात् । व॒रु॒ण॒पा॒शान्मु॑ञ्चति । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण-पा॒शात् । मु॒ञ्च॒ति॒ सा॒र॒स्व॒तेन॑ । सा॒र॒स्व॒तेन॒ वाच᳚म् । वाच॑न्दधाति । द॒धा॒त्य॒ग्निः । अ॒ग्निस्सर्वाः᳚ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ विष्णुः॑ । विष्णु॑र्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भिश्च । चै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒य्य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ च । च॒ बि॒॒षज्य॒ति॒ । भि॒ष॒ज्य॒त्यु॒त । उ॒त यदि॑ । यदी॒तासुः॑ । इ॒तासु॒र्भव॑ति । इ॒तासु॒रिती॒त-अ॒सुः॒ । भव॑ति॒ जीव॑ति । जीव॑त्ये॒व । ए॒व यत् । यन्नव᳚म् । नव॒मैत् । ऐत्तत् । तन्नव॑नीतम् । नव॑नीतमभवत् । नव॑नीत॒मिति॒ नव॑-नी॒त॒म्॒ । अ॒भ॒व॒दिति॑ । इत्याज्य᳚म् । आज्य॒मव॑ । अवे᳚ख्षते । ई॒ख्ष॒ते॒ रू॒पम् । रू॒पमे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्यै॒तत् । ए॒तन्म॑हि॒मान᳚म् । म॒हि॒मानँ॒व्व्याच॑ष्टे । व्याच॑ष्टे॒ऽश्विनोः᳚ । व्याच॑ष्ट॒ इति॑ वि-आच॑ष्टे । आ॒श्विनोः᳚ प्रा॒णः । प्रा॒णो॑ऽसि । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒श्विनौ᳚ । आ॒श्विनौ॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्भि॒षजौ᳚ । (42)
भि॒षजौ॒ ताभ्या᳚म् । ताभ्या॑मे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ भे॒ष॒जम् । भे॒ष॒जङ्क॑रोति । क॒रो॒तीन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य प्रा॒णः । प्रा॒णो॑ऽसि । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हे॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒य मे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्ने॒तेन॑ । ए॒तेन॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ मि॒त्रावरु॑णयोः । मि॒त्रावरु॑णयो प्रा॒णः । मि॒त्रावरु॑णयो॒रिति॑ मि॒त्रा-वरु॑णयोः । प्रा॒णो॑ऽसि । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । अ॒ह॒ प्रा॒णा॒पा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नावे॒व । प्रा॒णा॒पा॒ना विति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्ने॒तेन॑ । ए॒तेन॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ विश्वे॑षाम् । विश्वे॑षान्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्प्रा॒णः । प्रा॒णो॑ऽसि । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑ मे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्ने॒तेन॑ । ए॒तेन॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ घृ॒तस्य॑ । घृ॒तस्य॒ धारा᳚म् । धारा॑म॒मृत॑स्य । अ॒मृत॑स्य॒ पन्था᳚म् । पन्था॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒य॒जु॒रे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तत्पा॑वमा॒नेन॑ । पा॒व॒मा॒नेन॑ त्वा । त्वा॒ स्तोमे॑न । स्तोमे॒नेति॑ । इत्या॑ह। (43)
आ॒ह॒ प्रा॒णम् ।प्रा॒णमे॒व ।प्रा॒ण मिति॑ प्र-अ॒नम् ।ए॒वास्मिन्न्॑ ।अ॒स्मि॒न्ने॒तेन॑ ।ए॒तेन॑ दधाति ।द॒धा॒ति॒ बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रयोः᳚ ।बृ॒ह॒द॒॒थन्त॒रयो᳚स्त्वा ।बृ॒ह॒द॒॒थन्त॒रयो॒रिति॑ बृहत्-र॒थ॒न्त॒रयोः᳚ ।त्वा॒ स्तोमे॑न ।स्तोमे॒नेति॑ ।इत्या॑ह ।आ॒हौजः॑ । ओज॑ ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्ने॒तेन॑ । ए॒तेन॑ दधाति । द॒धा॒त्य॒ग्नेः । अ॒ग्नेस्त्वा᳚ । त्वा॒ मात्र॑या । मात्र॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑ मे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒॒तेन॑ । ए॒तेन॑ दधाति । द॒धा॒त्यृ॒त्विजः॑ । ऋ॒त्विज॒ परि॑ । पर्या॑हुः । आ॒हु॒र्याव॑न्तः । याव॑न्त ए॒व । ए॒वर्त्विजः॑ । ऋ॒त्विज॒ स्ते । त ए॑नम् । ए॒न॒म्भि॒ष॒ज्य॒न्ति॒ । भि॒ष॒ज्य॒न्ति॒ ब्र॒ह्मणः॑ । ब्र॒ह्मणो॒ हस्त᳚म् । हस्त॑मन्वा॒रभ्य॑ । अ॒न्वा॒रभ्य॒परि॑ । अ॒न्वा॒रभ्येत्य॑नु-आ॒रभ्य॑ । पर्या॑हुः । आ॒हु॒रे॒क॒धा । ए॒क॒धैव । ए॒क॒धेत्ये॑क-धा । ए॒व यज॑माने । यज॑मान॒ आयुः॑ । अयु॑र्दधति । द॒ध॒ति यत् । यदे॒व । ए॒व तस्य॑ । तस्य॒ तत् । तद्धिर॑ण्यात् । हिर॑ण्याद्घृ॒तम् ।
घृ॒तन्निः । निष्पि॑बति । पि॒ब॒त्यायुः॑ । आयु॒र्वै । वै घृ॒तम् । घृ॒तम॒मृत᳚म् । अ॒मृत॒ꣳ॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यम॒मृता᳚त् । अ॒मृता॑दे॒व । ए॒वायुः॑ । आयु॒र्निः । निष्पि॑बति । पि॒ब॒ति॒ श॒तमा॑नम् । श॒तमा॑नम्भवति । श॒तमा॑न॒मिति॑ श॒त-मा॒न॒म् । भ॒व॒ति॒ श॒तायुः॑ । श॒तायु॒ पुरु॑षः । श॒तायु॒रिति॑ श॒त-आ॒युः॒ । पुरु॑षश्श॒तेन्द्रि॑यः । श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑षि । श॒तेन्द्रि॑य॒ इति॑ श॒त-इ॒न्द्रि॒यः॒ । आयु॑ष्ये॒व । ए॒वेन्द्रि॒ये । इ॒न्द्रि॒ये प्रति॑ । प॑ति तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒त्यथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खलु॒ याव॑तीः । याव॑ती॒स्समाः᳚ । समा॑ ए॒ष्यन्न् । ए॒ष्यन्मन्ये॑त । मन्ये॑त॒ ताव॑न्मानम् । ताव॑न्मानं स्यात् । ताव॑न्मान॒ मिति॒ ताव॑त्-मा॒न॒म् । स्या॒थ्समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्या इ॒मम् । समृ॑ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्द्यै॒ । इ॒मम॑ग्ने । अ॒ग्न॒ आयु॑षे । आयु॑षे॒ वर्च॑से । वर्च॑से कृधि । कृ॒धीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हायुः॑ । आयु॑रे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्वर्चः॑ । वर्चो॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ देवाः । दे॒वा॒ जर॑दष्टिः । जर॑दष्टि॒र्यथा᳚ । जर॑दष्टि॒रिति॒ जर॑त्-अ॒ष्टिः॒ । यथास॑त् । अस॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ जर॑दष्टिम् । जर॑दष्टिमे॒व । जर॑दष्टि॒मिति॒ जर॑त्-अ॒ष्टि॒म् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒त्य॒ग्निः । अ॒ग्निरायु॑ष्मान् । आयु॑ष्मा॒निति॑ । इति॒ हस्त᳚म् । हस्त॑ङ्गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्ये॒ते । ए॒ते वै । वै दे॒वाः । दे॒वा आयु॑ष्मन्तः । आयु॑ष्मन्त॒स्ते । त ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नायुः॑ । आयु॑र्दधति । द॒ध॒ति॒ स᳚र्व॑म् । सर्व॒मायुः॑ । आयु॑रेति । ए॒तीत्ये॑ति (45) ॥
प्र॒जाप॑ति॒र्वरु॑णाय । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वरु॑णा॒याश्व᳚म् । आश्व॑मनयत् । अ॒न॒य॒थ्सः । स स्वाम् । स्वान्दे॒वता᳚म् । दे॒वता॑मार्छत् । आ॒र्छ॒थ्सः । सपरि॑ । पर्य॑दीर्यत । अ॒दी॒र्य॒त॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तँव्वा॑रु॒णम् । वा॒रु॒णञ्चतु॑ष्कपालम् । चतु॑ष्कपालमपश्यत् । चतु॑ष्कपाल॒मिति॒ चतुः॑-क॒पा॒ल॒म् । अ॒प॒श्य॒त्तम् । तम्निः । निर॑वपत् । अ॒व॒प॒त्ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । सव॑रुणपा॒शात् । व॒रु॒ण॒पा॒शाद॑मुच्यत । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण-पा॒शात् । अ॒मु॒च्य॒त॒ वरु॑णः । वरु॑णो॒ वै । वा ए॒तम् । ए॒तङ्गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ यः । योऽश्व᳚म् । अश्व॑म्प्रतिगृ॒ह्णाति॑ । प्र॒ति॒गृ॒ह्णाति॒ याव॑तः । प्र॒ति॒गृ॒ह्णातीति॑ प्रति-गृ॒ह्णाति॑ । याव॒तोऽश्वान्॑ । अश्वा᳚न्प्रतिगृह्णी॒यात् । प्र॒ति॒गृ॒ह्णी॒यात्ताव॑तः । प्र॒ति॒गृ॒ह्णी॒यादिति॑ प्रति-गृ॒ह्णी॒यात् । ताव॑तो वारु॒णान् । वा॒रु॒णाञ्ञ्चतु॑ष्कपालान् । चतु॑ष्कपाला॒न्निः । चतु॑ष्कपाला॒निति॒ चतुः॑-क॒पा॒ला॒न्॒ । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्वरु॑णम् । वरु॑ण मे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्व॒रु॒ण॒पा॒शात् । व॒रु॒ण॒पा॒शान्मु॑ञ्चति । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण-पा॒शात्। मु॒ञ्च॒ति॒ चतु॑ष्कपालाः ।
चतु॑ष्कपाला भवन्ति । चतु॑ष्कपाला॒ इति॒ चतुः॑-क॒पा॒लाः॒ । भ॒व॒न्ति॒ चतु॑ष्पात् । चतु॑ष्पा॒द्धि । चतु॑ष्पा॒दिति॒ चतुः॑-पा॒त्॒ । ह्यश्वः॑ । आश्व॒स्समृ॑द्ध्यै । सम॑द्ध्या॒ एक᳚म् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । एक॒मति॑रिक्तम् । अति॑रिक्त॒न्निः । अति॑रिक्त॒ मित्यति॑-रि॒क्त॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यम् । यमे॒व । ए॒व प्र॑तिग्रा॒ही । प्र॒ति॒ग्रा॒ही भव॑ति । प्र॒ति॒ग्रा॒हीति॑ प्रति-ग्रा॒ही । भव॑ति॒ यम् । यँव्वा᳚ । वा॒ न । नाध्येति॑ । अ॒ध्येति॒ तस्मा᳚त् । अ॒ध्येतीत्य॑धि-एति॑ । तस्मा॑दे॒व । ए॒व व॑रुणपा॒शात् । व॒रु॒ण॒पा॒शान्मु॑च्यते । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण-पा॒शात् । मु॒च्य॒ते॒ यदि॑ । यद्यप॑रम् । अप॑रम्प्रतिग्रा॒ही । प्र॒ति॒ग्रा॒ही स्यात् । प्र॒ति॒ग्रा॒हीति॑ प्रति-ग्रा॒ही । स्याथ्सौ॒र्यम् । सौ॒र्यमेक॑कपालम् । एक॑कपाल॒मनु॑ । एक॑कपाल॒मित्येक॑-क॒पा॒ल॒म् । अनु॒ निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द॒मुम् । अ॒मुमे॒व । ए॒वादि॒त्यम् । आ॒दि॒त्यमु॑च्चा॒रम् । उ॒च्चा॒रङ्कु॑रुते । उ॒च्चा॒रमित्यु॑त्-चा॒रम् । कु॒रु॒ते॒ऽपः । अ॒पो॑ऽवभृ॒थम् । अ॒व॒भृ॒थ मव॑ । अ॒व॒भृ॒थ मित्य॑व-भृ॒थम् । अवै॑ति । ए॒त्य॒फ्सु । अ॒फ्सु वै । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । वै वरु॑णः । वरु॑णस्सा॒ख्षात् । सा॒ख्षा दे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒व वरु॑णम् । वरु॑ण॒मव॑ । अव॑ यजते । य॒ज॒ते॒ऽपो॒न॒प्त्रीय᳚म् । अ॒पो॒न॒प्त्री॒य॑ञ्च॒रुम् । अ॒पो॒न॒प्त्रि॒य मित्य॑पः-न॒प्त्रीय᳚म् । च॒रुम्पुनः॑ । पुन॒रेत्य॑ । एत्य॒ निः । एत्येत्या᳚-इत्य॑ । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द॒फ्सुयो॑निः । अ॒फ्सुयो॑नि॒ र्वै । अ॒फ्सुयो॑नि॒रित्य॒फ्सु-यो॒निः॒ । वा अश्वः॑ । अश्व॒स्स्वाम् । स्वामे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒य्योनि᳚म् । योनि॑ङ्गमयति । ग॒म॒य॒ति॒ सः । स ए॑नम् । ए॒न॒ꣳ॒शा॒न्तः । शा॒न्त उप॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒त इति॑ तिष्ठते (47) ॥
यावा᳚म् । वा॒मि॒न्द्रा॒व॒रु॒णा॒ । इ॒न्द्रा॒व॒रु॒णा॒य॒त॒व्या᳚ । इ॒न्द्रा॒-व॒रु॒णेती᳚न्द्रा-व॒रु॒णा॒ । य॒त॒व्या॑त॒नूः । त॒नूस्तया᳚ । त ये॒मम् । इ॒ममꣳह॑सः । अꣳह॑सो मुञ्चतम् । मु॒ञ्च॒तँ॒य्या । यावा᳚म् । वा॒ मि॒न्द्रा॒व॒रु॒णा॒ । इ॒न्द्रा॒व॒रु॒णा॒ स॒ह॒स्या᳚ । इ॒न्द्रा॒व॒रु॒णेति᳚न्द्रा-व॒रु॒णा॒ । स॒ह॒स्या॑ रख्ष॒स्या᳚ । र॒ख्षस्या᳚ तेज॒स्या᳚ । ते॒ज॒स्या॑ त॒नूः । त॒नूस्तया॑ । तये॒मम् । इ॒ममꣳह॑सः । अꣳह॑सो मुञ्चतम् । मु॒ञ्च॒तँ॒य्यः । यो वा᳚म् । वा॒ मि॒न्द्रा॒व॒रु॒णौ॒ । इ॒न्द्रा॒व॒रु॒णा॒व॒ग्नौ । इ॒न्द्रा॒व॒रु॒णा॒विती᳚न्द्रा-व॒रु॒णौ॒ । अ॒ग्नौस्रामः॑ । स्राम॒स्तम् । तँव्वा᳚म् । वा॒मे॒तेन॑ । ए॒तेनाव॑ । अव॑ यजे । य॒जे॒ यः । योवा᳚म् । वा॒मि॒न्द्रा॒व॒रु॒णा॒ । इ॒न्द्रा॒व॒रु॒णा॒द्वि॒पाथ्सु॑ । इ॒न्द्रा॒-व॒रु॒णेती᳚न्द्रा-व॒रु॒णा॒ । द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॑ । द्वि॒पाथ्स्विति॑ द्वि॒पात्-सु॒ । प॒शुषु॒ चतु॑ष्पाथ्सु । चतु॑ष्पाथ्सु गो॒ष्ठे । चतु॑ष्पा॒थ्स्विति॒ चतु॑ष्पात्-सु॒ । गो॒ष्ठे गृ॒हेषु॑ । गो॒ष्ठ इति॑ गो-स्थे । गृ॒हेष्व॒फ्सु । अ॒फ्सोष॑धीषु । अ॒फ्स्वित्य॑ प्-सु । ओष॑धीषु॒ वन॒स्पति॑षु । वन॒स्पति॑षु॒ स्रामः॑ । स्राम॒स्तम् । तँव्वा᳚म् । वा॒ मे॒तेन॑ । ए॒तेनाव॑ । अव॑ यजे । य॒ज॒ इन्द्रः॑ । इन्द्रो॒ वै । वा ए॒तस्य॑। ए॒तस्ये᳚न्द्रि॒येण॑ । (48)
इ॒न्द्रि॒येणाप॑ । अप॑क्रामति । क्रा॒म॒ति॒ वरु॑णः । वरु॑ण एनम् । ए॒नँ॒व्व॒रु॒ण॒पा॒शेन॑ । व॒रु॒ण॒पा॒शेन॑ गृह्णाति । व॒रु॒ण॒पा॒शेनेति॑ वरुण-पा॒शेन॑ । गृ॒ह्णा॒ति॒ यः । य पा॒प्मना᳚ । पा॒प्मना॑ गृही॒तः । गृ॒ही॒तो भव॑ति । भव॑ति॒ यः । य पा॒प्मना᳚ । पा॒प्मना॑ गृही॒तः । गृ॒ही॒त स्स्यात् । स्यात्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒ताम् । ए॒ता मै᳚न्द्रावरु॒णीम् । ऐ॒न्दा॒॒वरु॒णीम्प॑य॒स्या᳚म् । ऐ॒न्द्रा॒व॒रु॒णीमित्यै᳚न्द्रा-व॒रु॒णीम् । प॒य॒स्या᳚न्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दिन्द्रः॑ । इन्द्र॑ ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यन्द॑धाति । द॒धा॒ति॒ वरु॑णः । वरु॑ण?एनम् । ए॒नँ॒व्व॒रु॒ण॒पा॒शात् । व॒रु॒ण॒पा॒शान्मु॑ञ्चति । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण-पा॒शात् । मु॒ञ्च॒ति॒ प॒यस्या᳚ । प॒य॒स्या॑ भवति । भ॒व॒ति॒ पयः॑ । पयो॒ हि । हि वै । वा ए॒तस्मा᳚त् । ए॒तस्मा॑दप॒क्राम॑ति । अ॒प॒क्राम॒त॑थ । अ॒प॒क्राम॒तीत्य॑प-क्राम॑ति । अथै॒षः । ए॒ष पा॒प्मना᳚ । पा॒प्मना॑ गृही॒तः । गृ॒ही॒तो यत् । यत्प॑य॒स्या᳚ । प॒य॒स्या॑ भव॑ति । भव॑ति॒ पयः॑ । पय॑ ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्तया᳚ । तया॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ प॒य॒स्या॑याम् (49) । प॒य॒स्या॑याम्पुरो॒डाश᳚म् ।
पु॒रो॒डाश॒मव॑ । अव॑ दधाति । द॒धा॒त्या॒त्म॒न्वन्त᳚म् । आ॒त्म॒न्वन्त॑मे॒व । आ॒त्म॒न्वन्त॒मित्या᳚त्मन्न्-वन्त᳚म् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒त्यथो᳚ । अथो॑ आ॒यत॑नवन्तम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । आ॒यत॑नवन्तमे॒व । आ॒यत॑नवन्त॒मित्या॒यत॑न-व॒न्त॒म् । ए॒व च॑तु॒र्धा । च॒तु॒र्धा वि । च॒तु॒र्धेति॑ चतुः-धा । व्यू॑हति । ऊ॒ह॒ति॒ दि॒ख्षु । दि॒ख्ष्वे॑व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ पुनः॑ । पुन॒स्सम् । समू॑हति । ऊ॒ह॒ति॒ दि॒ग्भ्यः । दि॒ ग्भ्य ए॒व । दि॒ ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ भे॒ष॒जम् । भे॒ष॒जङ्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ स॒मूह्य॑ । स॒मूह्याव॑ । स॒मूह्येति॑ सम्-ऊह्य॑ । अव॑ द्यति । द्य॒ति॒ यथा᳚ । यथा वि॑द्धम् । आवि॑द्धन्निष्कृ॒न्तति॑ । आवि॑द्ध॒मित्या-वि॒द्ध॒म्॒ । नि॒ष्कृ॒न्तति॑ ता॒दृक् । नि॒ष्कृ॒न्ततीति॑ निः-कृ॒न्तति॑ । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तद्यः । यो वा᳚म् । वा॒ मि॒न्द्रा॒व॒रु॒णौ॒ । इ॒न्द्रा॒व॒रु॒णा॒व॒ग्नौ । इ॒न्द्रा॒व॒रु॒णा॒विती᳚न्द्रा-व॒रु॒णौ॒ । अ॒ग्नौ स्रामः॑ । स्राम॒स्तम् । तँव्वा᳚म् । वा॒मे॒तेन॑ । ए॒तेनाव॑ । अव॑ यजे । य॒ज॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दुरि॑ष्ट्याः । दुरि॑ष्ट्या ए॒व । दुरि॑ष्ट्या॒ इति॒ दुः-इ॒ष्ट्याः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्पा॒ति॒ । पा॒ति॒ यः । यो वा᳚म् । वा॒ मि॒न्द्रा॒व॒रु॒णा॒ । इ॒न्द्रा॒व॒रु॒णा॒ द्वि॒पाथ्सु॑ । इ॒न्द्रा॒व॒रु॒णेती᳚न्द्रा-व॒रु॒णा॒ । द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॑ । द्वि॒पाथ्स्विति॑ द्वि॒पात्-सु॒ । प॒शुषु॒ स्रामः॑ । स्राम॒स्तम् । तँव्वा᳚म् । वा॒ मे॒तेन॑ । ए॒तेनाव॑ । अव॑ यजे । य॒ज॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒ताव॑तीः । ए॒ताव॑ती॒र्वै । वा आपः॑ । आप॒ ओष॑धयः । ओष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यः । वन॒स्पत॑य प्र॒जाः । प्र॒जा प॒शवः॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प॒शव॑ उपजीव॒नीयाः᳚ । उ॒प॒जी॒व॒नीया॒स्ताः । उ॒प॒जी॒व॒नीया॒ इत्यु॑प-जी॒व॒नीयाः᳚ । ता ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ व॒रु॒ण॒पा॒शात् । व॒रु॒ण॒पा॒शान्मु॑ञ्चति । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण-पा॒शात् । मु॒ञ्च॒तीति॑ मुञ्चति (50) ॥13॥
सप्र॑त्न॒वत् । प्र॒त्न॒वन्नि । प्र॒त्न॒वदिति॑ प्रत्न-वत् । नि काव्या᳚ । काव्येन्द्र᳚म् । इन्द्रँ॑व्वः । वो॒ वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वत॒स्परि॑ । परीन्द्र᳚म् । इन्द्र॒न्नरः॑ । नर॒ इति॒ नरः॑ ॥ त्वन्नः॑ । न॒स्सो॒म॒ । सो॒म॒ वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वतो॒ रख्ष॑ । रख्षा॑राजन्न् । रा॒ज॒न्न॒घा॒य॒तः । अ॒घा॒य॒त इत्य॑घ-य॒तः ॥ न रि॑ष्येत् । रि॒ष्ये॒त्त्वाव॑तः । त्वाव॑त॒स्सखा᳚ । त्वाव॑त॒ इति॒ त्व-व॒तः॒ । सखेति॒ सखा᳚ ॥ या ते᳚ । ते॒ धामा॑नि । धामा॑नि दि॒वि । दि॒वि या । या पृ॑थि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्याँय्या । या पर्व॑तेषु । पर्व॑ते॒ष्वोष॑धीषु । ओष॑धीष्व॒फ्सु । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु ॥ तेभि॑ र्नः । नो॒ विश्वैः᳚ । विश्वै᳚स्सु॒मनाः᳚ । सु॒मना॒ अहे॑डन्न् । सु॒मना॒ इति॑ सु-मनाः᳚ । अहे॑ड॒ न्राजन्न्॑ । राज᳚न्थ्सोम । सो॒म॒प्रति॑ । प॑ति ह॒व्या । ह॒व्या गृ॑भाय । गृ॒भा॒येति॑ गृभाय ॥ अग्नी॑षोमा॒ सवे॑दसा । अग्नी॑षो॒मेत्यग्नी᳚-सो॒मा॒ । सवे॑दसा॒ सहू॑ती । सवे॑द॒ सेति॒ स-वे॒द॒सा॒ । सहू॑ती वनतम् । सहू॑ती॒ इति॒ स-हू॒ती॒ । व॒न॒त॒ङ्गिरः॑ । गिर॒ इति॒ गिरः॑ ॥ सन्दे॑व॒त्रा । दे॒व॒त्रा ब॑भूवथुः । दे॒व॒त्रेति॑ देव-त्रा । ब॒भू॒व॒थु॒रिति॑ बभूवथुः ॥ यु॒वमे॒तानि॑। (51)
। ए॒तानि॑ दि॒वि । दि॒वि रो॑च॒नानि॑ । रो॒च॒नान्य॒ग्निः । अ॒ग्निश्च॑ । च॒सो॒म॒ । सो॒म॒ सक्र॑तू । सक्र॑तू अधत्तम् । सक्र॑तू॒ इति॒ स-क्र॒तू॒ । अ॒ध॒त्त॒ मित्य॑धत्तम् ॥ यु॒वꣳ सिन्धून्॑ । सिन्धूꣳ॑र॒भिश॑स्तेः । अ॒भिश॑स्तेरव॒द्यात् । अ॒भिश॑स्ते॒रित्य॒भि-श॒स्तेः॒ । अ॒व॒द्यादग्नी॑षोमौ । अग्नी॑षोमा॒वमु॑ञ्चतम् । अग्नी॑षोमा॒वित्यग्नी᳚-सो॒मौ॒ । अमु॑ञ्चतङ्गृभी॒तान् । गृ॒भी॒तानिति॑ गृभी॒तान् ॥ अग्नी॑षोमा वि॒मम् । अग्नी॑षोमा॒वित्यग्नी᳚-सो॒मौ॒ । इ॒मꣳ सु । सु मे᳚ । मे॒ शृ॒णु॒तम् । शृ॒णु॒तँव्वृ॑षणा । वृ॒ष॒णा॒ हव᳚म् । हव॒ मिति॒ हव᳚म् ॥ प्रति॑ सू॒क्ता॑नि॑ । सू॒क्तानि॑ हर्यतम् । सू॒क्तानीति॑ सु-उ॒क्तानि॑ । ह॒र्य॒त॒म्भव॑तम् । भव॑तन्दा॒शुषे᳚ । दा॒शुषे॒मयः॑ । मय॒ इति॒ मयः॑ ॥ आन्यम् । अ॒न्यन्दि॒वः । दि॒वो मा॑त॒रिश्वा᳚ । मा॒त॒रिश्वा॑ जभार । ज॒भा॒राम॑थ्नात् । अम॑थ्नाद॒न्यम् । अ॒न्यम्परि॑ । परि॑ श्ये॒नः । श्ये॒नो अद्रेः᳚ । अद्रे॒रित्यद्रेः᳚ ॥ अग्नी॑षोमा॒ ब्रह्म॑णा । अग्नी॑षो॒मेत्यग्नी᳚-सो॒मा॒ । ब्रह्म॑णा वावृधा॒ना । वा॒वृ॒धा॒नोरुम् । उ॒रुँय्य॒ज्ञाय॑ । य॒ज्ञाय॑ चक्रथुः । च॒क्र॒थु॒रु। उ॒लो॒कम् । लो॒कमिति॑ लो॒कम् । अग्नी॑षोमाह॒विषः॑ । अग्नी॑षो॒मेत्यग्नी᳚-सो॒मा॒ । ह॒विष॒ प॑स्थितस्य । प्रस्थि॑तस्यवी॒तम् । प्रस्थि॑त॒स्येति॒ प्र-स्थि॒त॒स्य॒ । वी॒तꣳहर्य॑तम्। (52)
हर्य॑तँव्वृषणा । वृ॒ष॒णा॒ जु॒षेथा᳚म् । जु॒षेथा॒ मिति॑ जु॒षेथा᳚म् ॥ सु॒शर्मा॑णा॒ स्वव॑सा । सु॒शर्मा॒णेति॑ सु-शर्मा॑णा । स्व व॑सा॒ हि । स्वव॒सेति॑ सु-अव॑सा । हि भू॒तम् । भू॒तमथ॑ । अथा॑धत्तम् । ध॒त्तँ॒य्यज॑मानाय । यज॑मानाय॒शम् । शँय्योः । योरिति॒ योः ॥ आप्या॑यस्व । प्या॒य॒स्व॒ सम् । सन्ते᳚ । त॒ इति॑ ते ॥ ग॒णाना᳚न्त्वा । त्वा॒ग॒णप॑तिम् । ग॒णप॑तिꣳ हवामहे । ग॒णप॑ति॒मिति॑ ग॒ण-प॒ति॒म् । ह॒वा॒म॒हे॒ क॒विम् । क॒विङ्क॑वी॒नाम् । क॒वी॒नामु॑प॒मश्र॑वस्तमम् । उ॒प॒मश्र॑वस्तम॒मित्यु॑प॒मश्र॑वः-त॒म॒म्॒ ॥ ज्ये॒ष्ठ॒राज॒म्ब्रह्म॑णाम् । ज्ये॒ष्ठ॒राज॒मिति॑ ज्येष्ठ-राज᳚म् । ब्रह्म॑णाम्ब्रह्मणः । ब्र॒ह्म॒ण॒स्प॒ते॒ । प॒त॒ आ । अनः॑ । न॒श्शृ॒ण्वन् । शृ॒ण्वन्नू॒तिभिः॑ । ऊ॒तिभि॑स्सीद । ऊ॒तिभि॒रित्यू॒ति-भिः॒ । सी॒द॒ साद॑नम् । साद॑न॒मिति॒ साद॑नम् ॥ स?इत् । इज्जने॑न । जने॑न॒ सः । स वि॒शा । वि॒शासः । सजन्म॑ना । जन्म॑ना॒ सः । स पु॒त्रैः । पु॒त्रैर्वाज᳚म् । वाज॑म्भरते । भ॒र॒ते॒ धना᳚ । धना॒ नृभिः॑ । नृभि॒रिति॒ नृ-भिः॒ ॥ दे॒वानाँ॒य्यः । य पि॒तर᳚म् । पि॒तर॑मा॒विवा॑सति । आ॒विवा॑सति श्र॒द्धाम॑नाः । आ॒विवा॑स॒तीत्या᳚-विवा॑सति (53)।
। श्र॒द्धाम॑ना ह॒विषा᳚ । श्र॒द्धाम॑ना॒ इति॑ श्र॒द्धा-म॒नाः॒ । ह॒विषा॒ ब्रह्म॑णः । ब्रह्म॑ण॒स्पति॑म् । पति॒मिति॒ पति᳚म् ॥ स सु॒ष्टुभा᳚ । सु॒ष्टुभा॒ सः । सु॒ष्टुभेति॑ सु-स्तुभा॑ । स ऋक्व॑ता । ऋक्व॑ता ग॒णेन॑ । ग॒णेन॑ व॒लम् । व॒लꣳ रु॑रोज । रु॒रो॒ज॒ फ॒लि॒गम् । फ॒लि॒गꣳ रवे॑ण । रवे॒णेति॒ रवे॑ण ॥ बृह॒स॑तिरु॒स्रियाः᳚ । उ॒स्रिया॑ हव्य॒सूदः॑ । ह॒व्य॒सूद॒ कनि॑क्रदत् । ह॒व्य॒सूद॒ इति॑ हव्य-सूदः॑ । कनि॑क्रद॒द्वाव॑शतीः । वाव॑शती॒रुत् । उदा॑जत् । आ॒ज॒दित्या॑जत् ॥ मरु॑तो॒ यत् । यद्ध॑ । ह॒ वः॒ । वो॒ दि॒वः । दि॒वो या । या वः॑ । व॒श्शर्म॑ । शर्मेति॒ शर्म॑ ॥ अ॒र्य॒माऽऽया॑ति । आ या॑ति । या॒ति॒ वृ॒ष॒भः । वृ॒ष॒भस्तुवि॑ष्मान् । तुवि॑ष्मान्दा॒ता । दा॒ता वसू॑नाम् । वसू॑नाम्पुरुहू॒तः । पु॒रु॒हू॒तो अर्हन्न्॑ । पु॒रु॒हू॒त इति॑ पुरु-हू॒तः । अर्ह॒न्नित्यर्हन्न्॑ ॥ स॒ह॒स्रा॒ख्षो गो᳚त्र॒भित् । स॒ह॒स्रा॒ख्ष इति॑ सहस्र-अ॒ख्षः । गो॒त्र॒भिद्वज्र॑बाहुः । गो॒त्र॒भिदिति॑ गोत्र-भित् । वज्र॑बाहुर॒स्मासु॑ । वज्र॑बाहु॒रिति॒ वज्र॑-बा॒हुः॒ । अ॒स्मासु॑ दे॒वः । दे॒वो द्रवि॑णम् । द्रवि॑णन्दधातु । द॒धा॒त्विति॑ दधातु ॥ ये ते᳚ । ते॒ऽर्य॒म॒न्न्॒ । अ॒र्य॒म॒न्ब॒हवः॑ । ब॒हवो॑ देव॒यानाः᳚ । दे॒व॒याना॒ पन्था॑नः । दे॒व॒याना॒ इति॑ देव-यानाः᳚ । पन्था॑नो राजन्न्। (54)
। रा॒ज॒न्दि॒वः । दि॒व आ॒चर॑न्ति । अ॒चर॒न्तीत्या᳚-चर॑न्ति ॥ तेभि॑र्नः । नो॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ महि॑ । महि॒ शर्म॑ । शर्म॑ यच्छ । य॒च्छ॒ शम् । शन्नः॑ । न॒ ए॒धि॒ । ए॒धि॒ द्वि॒पदे᳚ । द्वि॒पदे॒ शम् । द्वि॒पद॒ इति॑ द्वि-पदे᳚ । शञ्चतु॑ष्पदे । चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑-प॒दे॒ ॥ बु॒ध्नादग्र᳚म् । अग्र॒मङ्गि॑रोभिः । अङ्गि॑रोभिर्गृणा॒नः । अङ्गि॑रोभि॒रित्यङ्गि॑रः-भिः॒ । गृ॒णा॒नो वि । वि पर्व॑तस्य । पर्व॑तस्य दृꣳहि॒तानि॑ । दृ॒ꣳ॒हि॒ता न्यै॑रत् । ऐ॒र॒दित्यै॑रत् ॥ रु॒जद्रोधाꣳ॑सि । रोधाꣳ॑सि कृ॒त्रिमा॑णि । कृत्रिमा᳚ण्येषाम् । ए॒षा॒ꣳ॒ सोम॑स्य॒ । सोम॑स्य॒ ता । तामदे᳚ । मद॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्चकार । च॒का॒रेति॑ चकार ॥ बु॒ध्नादग्रे॑ण । अग्रे॑ण॒ वि । वि मि॑माय । मि॒मा॒य॒ मानैः᳚ । मानै॒र्वज्रे॑ण । वज्रे॑ण॒ खानि॑ । खान्य॑तृणत् । अ॒तृ॒ण॒न्न॒दीना᳚म् । न॒दीना॒मिति॑ न॒दीना᳚म् ॥ वृथा॑सृजत् । अ॒सृ॒ज॒त्प॒थिभिः᳚ । प॒थिभि॑र्धीर्घया॒थैः । प॒थिभि॒रिति॑ प॒थि-भिः॒ । धी॒र्घ॒या॒थैस्सोम॑स्य । धी॒र्घ॒या॒थैरिति॑ धीर्घ-या॒थैः । सोम॑स्य॒ ता । ता मदे᳚ । मद॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्चकार । च॒का॒रेति॑ चकार (55)॥
। प्रयः । यो ज॒ज्ञे । ज॒ज्ञे वि॒द्वान् । वि॒द्वाꣳ अ॒स्य । अ॒स्य बन्धु᳚म् । बन्धुँ॒व्विश्वा॑नि । विश्वा॑नि दे॒वः । दे॒वो जनि॑मा । जनि॑मा विवक्ति । वि॒व॒क्तीति॑ विवक्ति ॥ ब॒ह्म ब्रह्म॑णः । ब्रह्म॑ण॒ उत् । उज्ज॑भार । ज॒भा॒र॒ मध्या᳚त् । मध्या᳚न्नी॒चा । नी॒चादु॒च्चा । उ॒च्चा स्व॒धया᳚ । स्व॒धया॒भि । स्व॒धयेति॑ स्व-धया᳚ । अ॒भि प्र । प्र त॑स्थौ । त॒स्था॒विति॑ तस्थौ ॥ म॒हान्म॒ही । म॒ही अ॑स्तभायत् । म॒ही इति॑ म॒ही । अ॒स्त॒भा॒य॒द्वि । वि जा॒तः । जा॒तोद्याम् । द्याꣳ सद्म॑ । सद्म॒ पार्थि॑वम् । पार्थि॑वञ्च । च॒ रजः॑ । रज॒ इति॒ रजः॑ ॥ सबु॒ध्नात् । बु॒ध्नादा᳚ष्ट । आ॒ष्ट॒ ज॒नुषा᳚ । ज॒नुषा॒ भि । अ॒भ्यग्र᳚म् । अग्र॒म्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑ र्दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ यस्य॑ । यस्य॑ स॒म्राट् । स॒म्राडिति॑ सम्-राट् ॥ बु॒ध्नाद्यः । यो अग्र᳚म् । अग्र॑म॒भ्यर्ति॑ । अ॒भ्यर्त्योज॑सा । अ॒भ्यर्तीत्य॑भि- अर्ति॑ । ओज॑सा॒ बृह॒स्पति᳚म् । बृह॒स्पति॒ मा । आ वि॑वासन्ति । वि॒वा॒स॒न्ति॒ दे॒वाः । दे॒वा इति॑ दे॒वाः ॥ भि॒नद्व॒लम् । व॒लँव्वि । वि पुरः॑ । पुरो॑ दर्दरीति । द॒र्द॒री॒ति॒ कनि॑क्रकत् । कनि॑क्रद॒थ्सुवः॑ । सुव॑र॒पः । अ॒पो जि॑गाय । जि॒गा॒येति॑ जिगाय (56) ॥14॥
दे॒वा म॑नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्याः᳚ पि॒तरः॑ । पि॒तर॒स्ते । ते᳚न्यतः॑ । अ॒न्यत॑ आसन्न् । आ॒स॒न्न सु॑राः । असु॑रा॒ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि पिशा॒चाः । पि॒शा॒चास्ते । ते᳚न्यतः॑ । अ॒न्यत॒ स्तेषा᳚म् । तेषा᳚न्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मु॒त । उ॒त यत् । यदल्प᳚म् । अल्पँ॒ल्लोहि॑तम् । लोहि॑त॒मकु॑र्वन्न् । अकु॑र्व॒न्तत् । तद्रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि॒ रात्री॑भिः । रात्री॑भिरसुभ्नन्न् । रात्री॑भि॒रिति॒ रात्रि॑-भिः॒ । अ॒सु॒भ्न॒न्तान् । तान्थ्सु॒ब्धान् । सु॒ब्धान्मृ॒तान् । मृ॒तान॒भि । अ॒भि वि । व्यौ᳚च्छत् । औ॒च्छ॒त्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा अवि॑दुः । अ॒वि॒दु॒र्यः । यो वै । वै नः॑ । नो॒यम् । अ॒यम्म्रि॒यते᳚ । म्रि॒यते॒ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि॒ वै । वा इ॒मम् । इ॒मङ्घ्न॑न्ति । घ्न॒न्तीति॑ । इति॒ ते । ते रख्षाꣳ॑सि । रख्षा॒ꣳ॒स्युप॑ । उपा॑मन्त्रयन्त । अ॒म॒न्त्र॒य॒न्त॒ तानि॑ । तान्य॑ब्रुवन् । अ॒ब्रु॒व॒न्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणामहै । वृ॒णा॒म॒है॒ यत्। यदसु॑रान् । (1)
“असु॑रा॒ञ्जया॑म । जया॑म॒तत् । तन्नः॑ । न॒स्स॒ह । स॒हास॑त् । अ॒स॒दिति॑ । इति॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वा असु॑रान् । असु॑रानजयन् । अ॒ज॒य॒न्ते । तेऽसु॑रान् । असु॑राञ्जि॒त्वा । जि॒त्वा रख्षाꣳ॑सि । रख्षा॒ꣳ॒स्यप॑ । अपा॑नुदन्त । अ॒नु॒द॒न्त॒ तानि॑ । तानि॒ रख्षाꣳ॑सि । रख्षा॒ꣳ॒स्यनृ॑तम् । अनृ॑तमकर्त । अ॒क॒र्तेति॑ । इति॑ सम॒न्तम् । स॒म॒न्तन्दे॒वान् । स॒म॒न्तमिति॑ सम्-अ॒न्तम् । दे॒वान्परि॑ । पर्य॑विशन् । अ॒वि॒श॒न्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा अ॒ग्नौ । अ॒ग्नाव॑नाथन्त । अ॒ना॒थ॒न्त॒ ते । ते᳚ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ प्रव॑ते । प्रव॑ते पुरो॒डाश᳚म् । प्रव॑त॒ इति॒ प्र-व॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर॑वपन्न् । अ॒व॒प॒न्न॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ विबा॒धव॑ते । वि॒बा॒धव॑ते॒ऽग्नये᳚ । वि॒बा॒धव॑त॒ इति॑ विबा॒ध-व॒ते॒ । अ॒ग्नये॒ प्रती॑कवते । प्रती॑कवते॒ यत् । प्रती॑कवत॒ इति॒ प्रती॑क-व॒ते॒ । यद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ प्रव॑ते । प्रव॑ते नि॒रव॑पन्न् । प्रव॑त॒ इति॒ प्र-व॒ते॒ । नि॒रव॑प॒न्॒, यानि॑ । नि॒रव॑प॒न्निति॑ निः-अव॑पन्न् । यान्ये॒व । ए॒व पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒द्रख्षाꣳ॑सि। रख्षा॒ꣳ॒स्यासन्न्॑ । (2)रख्षा॒ꣳ॒स्यासन्न्॑ ।”
आस॒न्तानि॑ । तानि॒ तेन॑ । तेन॒ प्र । प्राणु॑दन्त । अ॒नु॒द॒न्त॒ यत् । यद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ विबा॒धव॑ते । वि॒बा॒धव॑ते॒ यानि॑ । वि॒बा॒धव॑त॒ इति॑ विबा॒ध-व॒ते॒ । यान्ये॒व । ए॒वाभितः॑ । अ॒भितो॒ रख्षाꣳ॑सि । रख्षा॒ꣳ॒स्यासन्न्॑ । आस॒न्तानि॑ । तानि॒ तेन॑ । तेन॒ वि । व्य॑बाधन्त । अ॒बा॒ध॒न्त॒ यत् । यद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ प्रती॑कवते । प्रती॑कवते॒ यानि॑ । प्रती॑कवत॒ इति॒ प्रती॑क-व॒ते॒ । यान्ये॒व । ए॒व प॒श्चात् । प॒श्चाद्रख्षाꣳ॑सि । रख्षा॒ꣳ॒स्यासन्न्॑ । आस॒न्तानि॑ । तानि॒ तेन॑ । तेनाप॑ । अपा॑नुदन्त । अ॒नु॒द॒न्त॒ ततः॑ । ततो॑ दे॒वाः । दे॒वा अभ॑वन् । अभ॑व॒न्परा᳚ । परासु॑राः । असु॑रा॒ यः । यो भ्रातृव्य॑वान् । भ्रातृ॑व्यवा॒न्थ्स्यात् । भ्रातृ॑व्यवा॒निति॒ भ्रातृ॑व्य-वा॒न्॒ । स्याथ्सः । सस्पर्ध॑मानः । स्पर्ध॑मान ए॒तया᳚ । ए॒तयेष्ट्या᳚ । इष्ट्या॑ यजेत । य॒जे॒ता॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ प॑वते । प्रव॑ते पुरो॒डाश᳚म् । प्रव॑त॒ इति॒ प्र-व॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ विबा॒धव॑ते । वि॒बा॒धव॑ते॒ऽग्नये । वि॒बा॒ध व॑त॒ इति॑ विबा॒ध-व॒ते॒ ।
अ॒ग्नये॒ प्रती॑कवते । प्रती॑कवते॒ यत् । प्रती॑कवत॒ इति॒ प्रती॑क-व॒ते॒ । यद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ प्रव॑ते । प्रव॑ते नि॒र्वप॑ति । प्रव॑त॒ इति॒ प्र-व॒ते॒ । नि॒र्वप॑ति॒ यः । नि॒र्वप॒तीति॑ निः-वप॑ति । य ए॒व । ए॒वास्मा᳚त् । अ॒स्मा॒च्छ्रेयान्॑ । श्रेया॒न्भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्य॒स्तम् । तन्तेन॑ । तेन॒ प्र । प्रणु॑दते । नु॒द॒ते॒ यत् । यद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ विभा॒धव॑ते । वि॒बा॒धव॑ते॒ यः । वि॒बा॒धव॑त॒ इति॑ विबा॒ध-व॒ते॒ । य ए॒व । ए॒वैने॑न । ए॒ने॒न॒ स॒दृङ् । स॒दृङ्तम् । स॒दृङ्ङिति॑ स-दृङ् । तन्तेन॑ । तेन॒ वि । विबा॑धते । बा॒ध॒ते॒ यत् । यद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ प्रती॑कवते । प्रती॑कवते॒ यः । प्रती॑कवत॒ इति॒ प्रती॑क-व॒ते॒ । य ए॒व । ए॒वास्मा᳚त् । अ॒स्मा॒त्पापी॑यान् । पापी॑या॒न्तम् । तन्तेन॑ । तेनाप॑ । अप॑नुदते । नु॒द॒ते॒ प्र । प्रश्रेयाꣳ॑सम् । श्रेयाꣳ॑स॒म्भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यन्नुदते । नु॒द॒तेऽति॑ । अति॑ स॒दृश᳚म् । स॒दृश॑ङ्क्रामति । क्रा॒म॒ति॒न । नैन᳚म् । ए॒न॒म्पापी॑यान् । पापी॑यानाप्नोति । आ॒प्नो॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वाने॒तया᳚ । ए॒तयेष्ट्या᳚ । इष्ट्या॒ यज॑ते । यज॑त॒ इति॒ यज॑ते (4) ॥
“दे॒वा॒सु॒रास्सँय्य॑त्ताः । दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव-अ॒सु॒राः । सँय्य॑त्ता आसन्न् । सँय्य॑त्ता॒ इति॒ सम्-य॒त्ताः॒ । आ॒स॒न्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा अ॑ब्रुवन्न् । अ॒बु॒॒वन्॒, यः । यो नः॑ । नो॒ वी॒र्या॑वत्तमः । वी॒र्या॑वत्तम॒स्तम् । वी॒र्या॑वत्तम॒ इति॑ वी॒र्या॑वत्-त॒मः॒ । तमनु॑ । अनु॑ स॒मार॑भामहै । स॒मार॑भामहा॒ इति॑ । स॒मार॑भामहा॒ इति॑ सम्-आर॑भामहै । इति॒ ते । त इन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्त्वम् । त्वँव्वै । वै नः॑ । नो॒ वी॒र्या॑वत्तमः । वी॒र्या॑वत्तमोऽसि ।वी॒र्या॑वत्तम॒ इति॑ वी॒र्या॑वत्-त॒मः॒ । अ॒सि॒ त्वाम् । त्वामनु॑ । अनु॑ स॒मार॑भामहै । स॒मार॑भामहा॒ इति॑ । स॒मार॑भामहा॒ इति॑ सम्-आर॑भामहै । इति॒ सः । सो᳚ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्ति॒स्रः । त्रि॒सो मे᳚ । म॒ इ॒माः । इ॒मास्त॒नुवः॑ । त॒नुवो॑ वी॒र्या॑वतीः । वी॒र्या॑वती॒स्ताः । वी॒र्या॑वती॒रिति॑ वी॒र्य॑-व॒तीः॒ । ता प्री॑णीत । प्री॒णी॒ताथ॑ । अथासु॑रान् । असु॑रान॒भि । अ॒भि भ॑विष्यथ । भ॒वि॒ष्य॒थेति॑ । इति॒ ताः । ता वै । वै ब्रू॑हि । ब्रू॒हीति॑ । इत्य॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्नि॒यम् । इ॒यमꣳ॑ हो॒मुक् । अ॒ꣳ॒हो॒मुगि॒यम् । अ॒ꣳ॒हो॒मुगित्यꣳ॑हः-मुक् । इ॒यँव्वि॑मृ॒धा । वि॒मृ॒धे यम् । वि॒मृ॒धेति॑ वि-मृ॒धा । इ॒यमि॑न्द्रि॒याव॑ती । इ॒न्द्रि॒याव॒तीति॑ । इ॒न्द्रि॒याव॒ती ती᳚न्द्रि॒यव॒ती॒ (5)।”
इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब॒॒वीत्ते । त इन्द्रा॑य । इन्द्रा॑याꣳ हो॒मुचे᳚ । अ॒ꣳ॒हो॒मुचे॑ पुरो॒डाश᳚म् । अ॒ꣳ॒हो॒मुच॒ इत्यꣳ॑हः-मुचे᳚ । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर॑वपन्न् । अ॒व॒प॒न्निन्द्रा॑य । इन्द्रा॑यवैमृ॒धाय॑ । वै॒मृ॒धायेन्द्रा॑य । इन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑ते । इ॒न्द्रि॒याव॑ते॒ यत् । इ॒न्द्रि॒याव॑त॒ इती᳚न्द्रि॒य-व॒ते॒ । यदिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑याꣳ हो॒मुचे᳚ । अ॒ꣳ॒हो॒मुचे॑ नि॒रव॑पन्न् । अ॒ꣳ॒हो॒मुच॒ इत्यꣳ॑हः-मुचे᳚ । नि॒रव॑प॒न्नꣳह॑सः । नि॒रव॑प॒न्निति॑निः-अव॑पन्न् । अꣳह॑स ए॒व । ए॒व तेन॑ । तेना॑मुच्यन्त । अ॒मु॒च्य॒न्त॒ यत् । यदिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य वैमृ॒धाय॑ । वै॒मृ॒धाय॒ मृधः॑ । मृध॑ ए॒व । ए॒व तेन॑ । तेनाप॑ । अपा᳚घ्नत । अ॒घ्न॒त॒ यत् । यदिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑ते । इ॒न्द्रि॒याव॑त इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒याव॑त॒ इती᳚न्द्रि॒य-व॒ते॒ । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒व तेन॑ । तेना॒त्मन् । आ॒त्मन्न॑दधत । अ॒द॒ध॒त॒ त्रय॑स्त्रिꣳशत्कपालम् । त्रय॑स्त्रिꣳशत्कपालम्पुरो॒डाश᳚म् । त्रय॑स्त्रिꣳशत्कपाल॒मिति॒ त्रय॑स्त्रिꣳशत्-क॒पा॒ल॒म् । पु॒रो॒डाश॒न्निः । निर॑वपन्न् । अ॒व॒प॒न्त्रय॑स्त्रिꣳशत् । त्रय॑स्त्रिꣳश॒द्वै । त्रय॑स्त्रिꣳश॒दिति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒त्॒ । वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒स्ताः । ता इन्द्रः॑ । इन्द्र॑ आ॒त्मन् । आ॒त्मन्ननु॑ । अनु॑ स॒मार॑म्भयत । स॒मार॑म्भयत॒ भूत्यै᳚ । स॒मार॑म्भय॒तेति॑ सम्-आर॑म्भयत। भूत्यै॒ ताम् । (6)भूत्यै॒ ताम् ।
ताँव्वाव । वाव दे॒वाः । दे॒वा विजि॑तिम् । विजि॑तिमुत्त॒माम् । विजि॑ति॒मिति॒ वि-जि॒ति॒म् । उ॒त्त॒मामसु॑रैः । उ॒त्त॒मामित्यु॑त्-त॒माम् । असु॑रै॒र्वि । व्य॑जयन्त । अ॒ज॒य॒न्त॒ यः । यो भ्रातृ॑व्यवान् । भ्रातृ॑व्यवा॒न्थ्स्यात् । भ्रातृ॑व्यवा॒निति॒ भ्रातृ॑व्य-वा॒न्॒ । स्याथ्सः । स स्पर्ध॑मानः । स्पर्ध॑मान ए॒तया᳚ । ए॒तयेष्ट्या᳚ । इष्ट्या॑ यजेत । य॒जे॒तेन्द्रा॑य । इन्द्रा॑याꣳहो॒मुचे᳚ । अ॒ꣳ॒हो॒मुचे॑ पुरो॒डाश᳚म् । अ॒ꣳ॒हो॒मुच॒ इत्यꣳ॑हः-मुचे᳚ । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य वैमृ॒धाय॑ । वै॒मृ॒धायेन्द्रा॑य । इन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑ते । इ॒न्द्रि॒याव॒तेऽꣳ ह॑सा । इ॒न्द्रि॒याव॑त॒ इती᳚न्द्रि॒य-व॒ते॒ । अ॒ꣳह॑सा॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष गृ॑ही॒तः । गृ॒ही॒तो यस्मा᳚त् । यस्मा॒च्छ्रेयान्॑ । श्रेया॒न्भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो॒ यत् । यदिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑याꣳ हो॒मुचे᳚ । अ॒ꣳ॒ हो॒मुचे॑ नि॒र्वप॑ति । अ॒ꣳ॒हो॒मुच॒ इत्यꣳ॑हः-मुचे᳚ । नि॒र्वप॒त्यꣳह॑सः । नि॒र्वप॒तीति॑ निः-वप॑ति । अꣳह॑स ए॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॑ मुच्यते । मु॒च्य॒ते॒ मृ॒धा । मृ॒धा वै । वा ए॒षः । ए॒षो॑ऽभिष॑ण्णः । अ॒भिष॑ण्णो॒ यस्मा᳚त् । अ॒भिष॑ण्ण॒ इत्य॒भि-स॒न्नः॒ । यस्मा᳚थ्समा॒नेषु॑ । स॒मा॒नेष्व॒न्यः । अ॒न्यश्श्रेयान्॑ । श्रेया॑नु॒त । उ॒ताभ्रा॑तृव्यः ।
अभ्रा॑तृव्यो॒ यत् । यदिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य वैमृ॒धाय॑ । वै॒मृ॒धाय॒ मृधः॑ । मृध॑ ए॒व । ए॒व तेन॑ । तेनाप॑ । अप॑ हते । ह॒ते॒ यत् । यदिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑ते । इ॒न्द्रि॒याव॑त इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒याव॑त॒ इती᳚न्द्रि॒य-व॒ते॒ । इन्द्रि॒यमे॒व । ए॒व तेन॑ । तेना॒त्मन् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ त्रय॑स्त्रिꣳशत्कपालम् । त्रय॑स्त्रिꣳशत्कपालम्पुरो॒डाश᳚म् । त्रय॑स्त्रिꣳशत्कपाल॒मिति॒ त्रय॑स्त्रिꣳशत्-क॒पा॒ल॒म् । पु॒रो॒डाश॒न्निः । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ त्रय॑स्त्रिꣳशत् । त्रय॑स्त्रिꣳश॒ द्वै । त्रय॑स्त्रिꣳश॒दिति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒त्॒ । वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒स्ताः । ता ए॒व । ए॒व यज॑मानः । यज॑मान आ॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ननु॑ । अनु॑ स॒मार॑म्भयते । स॒मार॑म्भयते॒ भूत्यै᳚ । स॒मार॑म्भयत॒ इति॑ सम्-आर॑म्भयते । भूत्यै॒ सा । सा वै । वा ए॒षा । ए॒षा विजि॑तिः । विजि॑ति॒र्नाम॑ । विजि॑ति॒रिति॒ वि-जि॒तिः॒ । नामेष्टिः॑ । इष्टि॒र्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वाने॒तया᳚ । ए॒तयेष्ट्या᳚ । इष्ट्या॒ यज॑ते । यज॑त उत्त॒माम् । उ॒त्त॒मामे॒व । उ॒त्त॒मामित्यु॑त्-त॒माम् । ए॒व विजि॑तम् । विजि॑ति॒म्भ्रातृ॑व्येण । विजि॑ति॒मिति॒ वि-जि॒ति॒म् । भ्रातृ॑व्येण॒ वि । विज॑यते । ज॒य॒त इति॑ जयते (8) ॥
दे॒वा॒सु॒रास्सँय्य॑त्ताः । दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव-अ॒सु॒राः । सँय्य॑त्ता आसन्न् । सँय्य॑त्ता॒ इति॒ सम्-य॒त्ताः॒ । आ॒स॒न्ते षा᳚म् । तेषा᳚ङ्गाय॒त्री । गा॒य॒त्र्योजः॑ । ओजो॒ बल᳚म् । बल॑मिन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प॒शून् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प॒शून्थ्स॒ङ्गृह्य॑ । स॒ङ्गृह्या॒दाय॑ । स॒ङ्गृह्येति॑ सम्-गृह्य॑ । आ॒दाया॑प॒क्रम्य॑ । आ॒दायेत्या᳚-दाय॑ । अ॒प॒क॑म्यातिष्ठत् । अ॒प॒क्रम्येत्य॑प-क्रम्य॑ । अ॒ति॒ष्ठ॒त्ते । ते॑ऽमन्यन्त । अ॒म॒न्य॒न्त॒ य॒त॒रान् । य॒त॒रान् वै । वा इ॒यम् । इ॒यमु॑पाव॒र्थ्स्यति॑ । उ॒पा॒व॒र्थ्स्यति॒ ते । उ॒पा॒व॒र्थ्स्यतीत्यु॑प-आ॒व॒र्थ्स्यति॑ । त इ॒दम् । इ॒दम्भ॑विष्यन्ति । भ॒वि॒ष्य॒न्तीति॑ । इति॒ ताम् । ताँव्वि । व्य॑ह्वयन्त । अ॒ह्व॒य॒न्त॒विश्व॑कर्मन्न् । विश्व॑कर्म॒न्निति॑ । विश्व॑कर्म॒न्निति॒ विश्व॑-क॒र्म॒न्न्॒ । इति॑ दे॒वाः । दे॒वा दाभि॑ । दाभीति॑ । इत्यसु॑राः । असु॑रा॒स्सा । सा न । नान्य॑त॒रान् । अ॒न्य॒त॒राꣳश्च॒ न । च॒ नोपाव॑र्तत । उ॒पाव॑र्तत॒ ते । उ॒पाव॑र्त॒तेत्यु॑प-आव॑र्तत । ते दे॒वाः । दे॒वा ए॒तत् । ए॒तद्यजुः॑ । यजु॑रपश्यन्न् । अ॒प॒श्य॒न्नोजः॑ । ओजो॑ऽसि । अ॒सि॒ सहः॑ । सहो॑ऽसि । अ॒सि॒ बल᳚म् । बल॑मसि। अ॒सि॒ भ्राजः॑ । (9)अ॒सि॒ भ्राजः॑ ।
भ्राजो॑ऽसि । अ॒सि॒ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒न्धाम॑ । धाम॒ नाम॑ । नामा॑ऽसि । अ॒सि॒ विश्व᳚म् । विश्व॑मसि । अ॒सि॒ वि॒श्वायुः॑ । वि॒श्वायु॒स्सर्व᳚म् । वि॒श्वायु॒रिति॑ वि॒श्व-आ॒युः॒ । सर्व॑मसि । अ॒सि॒ स॒र्वायुः॑ । स॒र्वायु॑रभि॒भूः । स॒र्वायु॒रिति॑ स॒र्व-आ॒युः॒ । अ॒भि॒भूरिति॑ । अ॒भि॒भूरित्य॑भि- भूः । इति॒ वाव । वाव दे॒वाः । दे॒वा असु॑राणाम् । असु॑राणा॒मोजः॑ । ओजो॒ बल᳚म् । बल॑मिन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प॒शून् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प॒शून॑वृञ्जत । अ॒वृ॒ञ्ज॒त॒ यत् । यद्गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्र्य॑प॒क्रम्य॑ । अ॒प॒क्रम्याति॑ष्ठत् । अ॒प॒क्रम्येत्य॑प-क्रम्य॑ । अति॑ष्ठ॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒ताम् । ए॒ताङ्गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्रीति॑ । इतीष्टि᳚म् । इष्टि॑माहुः । आ॒हु॒ स्सँ॒व्व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वै गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वै तत् । तद॑प॒क्रम्य॑ । अ॒प॒क्रम्या॑ तिष्ठत् । अ॒प॒क्रम्येत्य॑प-क॑म्य । अ॒ति॒ष्ठ॒द्यत् । यदे॒तया᳚ । ए॒तया॑ दे॒वाः । दे॒वा असु॑राणाम् । असु॑राणा॒मोजः॑ । ओजो॒ बल᳚म् । बल॑मिन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्प्र॒जाम् ।
प्र॒जाम्प॒शून् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प॒शूनवृ॑ञ्जत । अवृ॑ञ्जत॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒ताम् । ए॒ताꣳ सँ॑व्व॒र्गः । सँ॒व्व॒र्ग इति॑ । सँ॒व्व॒र्ग इति॑ सम्-व॒र्गः । इतीष्टि᳚म् । इष्टि॑माहुः । आ॒हु॒र्यः । यो भ्रातृ॑व्यवान् । भ्रातृ॑व्यवा॒न्थ्स्यात् । भ्रातृ॑व्यवा॒निति॒ भ्रातृ॑व्य-वा॒न्॒ । स्याथ्सः । स स्पर्ध॑मानः । स्पर्ध॑मान ए॒तया᳚ । ए॒तयेष्ट्या᳚ । इष्ट्या॑ यजेत । य॒जे॒ता॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ सँव्व॒र्गाय॑ । सँ॒व्व॒र्गाय॑ पुरो॒डाश᳚म् । सँ॒व्व॒र्गायेति॑ सम्-व॒र्गाय॑ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒त्तम् । तꣳ शृ॒तम् । शृ॒तमास॑न्नम् । आस॑न्नमे॒तेन॑ । आस॑न्न॒मित्या_स॒न्न॒म् । ए॒तेन॒ यजु॑षा । यजु॑षा॒भि । अ॒भिमृ॑शेत् । मृ॒शे॒दोजः॑ । ओज॑ ए॒व । ए॒व बल᳚म् । बल॑मिन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प॒शून् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प॒शून्भ्रातृ॑व्यस्य । भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते । वृ॒ङ्क्ते॒ भव॑ति । भव॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒परा᳚ । परा᳚स्य । अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति । भ॒व॒तीति॑ भवति (11) ॥
प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒ रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ ताः । ता अ॑स्मात् । अ॒स्मा॒थ्सृ॒ष्टाः । सृ॒ष्टा परा॑चीः । परा॑चीरायन्न् । आ॒य॒न्ताः । ता यत्र॑ । यता॑वसन्न् । अव॑स॒न्ततः॑ । ततो॑ ग॒र्मुत् । ग॒र्मुदुत् । उद॑तिष्ठत् । अ॒ति॒ष्ठ॒त्ताः । ता बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑श्च । चा॒न्ववै॑ताम् । अ॒न्ववै॑ता॒ꣳ॒ सः । अ॒न्ववै॑ता॒मित्य॑नु-अवै॑ताम् । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑र॒नया᳚ । अ॒नया᳚ त्वा । त्वा॒ प्र । प्रति॑ष्ठानि । ति॒ष्ठा॒न्यथ॑ । अथ॑ त्वा । त्वा॒ प्र॒जाः । प्र॒जा उ॒पाव॑र्थ्स्यन्ति । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । उ॒पाव॑र्थ्स्य॒-न्तीति॑ । उ॒पाव॑र्थ्स्य॒न्तीत्यु॑प-आव॑र्थ्स्यन्ति । इति॒ तम् । तम्प्र । प्राति॑ष्ठत् । अ॒ति॒ष्ठ॒त्ततः॑ । ततो॒ वै । वै प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिम्प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । प्र॒जा उ॒पाव॑र्तन्त । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । उ॒पाव॑र्तन्त॒ यः । उ॒पाव॑र्त॒न्तेत्यु॑प-आव॑र्तन्त । य प्र॒जाका॑मः । प्र॒जाका॑म॒स्स्यात् । प्र॒जाका॑म॒ इति॑ प्र॒जा-का॒मः॒ । स्यात्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तम्प्रा॑जाप॒त्यम् । प्रा॒जा॒प॒त्यङ्गा᳚र्मु॒तम् । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा-प॒त्यम् । गा॒र्मु॒तञ्च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒त्प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिमे॒व । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म्। (12)
ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प्र । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒ति॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प॒शून् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प॒शून॑सृजत । अ॒सृ॒ज॒त॒ ते । ते᳚ऽस्मात् । अ॒स्मा॒थ्सृ॒ष्टाः । सृ॒ष्टा परा᳚ञ्चः । परा᳚ञ्च आयन्न् । आ॒य॒न्ते । ते यत्र॑ । यत्राव॑सन्न् । अव॑स॒न्ततः॑ । ततो॑ग॒र्मुत् । ग॒र्मुदुत् । उद॑तिष्ठत् । अ॒ति॒ष्ठ॒त्तान् । तान्पू॒षा । पू॒षा च॑ । चा॒न्ववै॑ताम् । अ॒न्ववै॑ता॒ꣳ॒ सः । अ॒न्ववै॑ता॒मित्य॑नु-अवै॑ताम् । सो᳚ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्पू॒षा । पू॒षानया᳚ । अ॒नया॑ मा । मा॒ प्र । प्र ति॑ष्ठ । ति॒ष्ठाथ॑ । अथ॑ त्वा । त्वा॒ प॒शवः॑ । प॒शव॑ उ॒पाव॑र्थ्स्यन्ति । उ॒पाव॑र्थ्स्य॒न्तीति॑ । उ॒पाव॑र्थ्स्य॒न्तीत्यु॑प-आव॑र्थ्स्यन्ति । इति॒ माम् । माम्प्र । प्र ति॑ष्ठ । ति॒ष्ठेति॑ । इति॒ सोमः॑ । सोमो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒न्मम॑ । मम॒ वै। वा अ॑कृष्टप॒च्यम् ।
अ॒कृ॒ष्ट॒प॒च्यमिति॑ । अ॒कृ॒ष्ट॒प॒च्यमित्य॑कृष्ट-प॒च्यम् । इत्यु॒भौ । उ॒भौ वा᳚म् । वा॒म्प्र । प्र ति॑ष्ठानि । ति॒ष्ठा॒नीति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्तौ । तौ प्र । प्राति॑ष्ठत् । अ॒ति॒ष्ठ॒त्ततः॑ । ततो॒ वै । वै प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिम्प॒शवः॑ । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । प॒शव॑ उ॒पाव॑र्तन्त । उ॒पाव॑र्तन्त॒ यः । उ॒पाव॑र्त॒न्तेत्यु॑प-आव॑र्तन्त । य प॒शुका॑मः । प॒शुका॑म॒स्स्यात् । प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु-का॒मः॒ । स्यात्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तꣳ सो॑मापौ॒ष्णम् । सो॒मा॒पौ॒ष्णङ्गा᳚र्मु॒तम् । सो॒मा॒पौ॒ष्ण मिति॑ सोमा-पौ॒ष्णम् । गा॒र्मु॒तञ्च॒रुम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्सो॒मा॒पू॒षणौ᳚ । सो॒मा॒पू॒ष॒णा॑वे॒व । सो॒मा॒पू॒षणा॒विति॑ सोमा-पू॒षणौ᳚ । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शून्प्र । प॑जनयतः । ज॒न॒य॒त॒ स्सोमः॑ । सोमो॒ वै । वै रे॑तो॒धाः । रे॒तो॒धा पू॒षा । रे॒तो॒धा इति॑ रेतः-धाः । पू॒षा प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाम्प्र॑जनयि॒ता । प्र॒ज॒न॒यि॒ता सोमः॑ । प्र॒ज॒न॒यितेति॑ प्र-ज॒न॒यि॒ता । सोम॑ ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ रेतः॑ । रेतो॒ दधा॑ति । दधा॑ति पू॒षा । पू॒षा प॒शून् । प॒शून्प्र । प्रज॑नयति । ज॒न॒य॒तीति॑ जनयति (14) ॥
अग्ने॒ गोभिः॑ । गोभि॑र्नः । न॒ आ । आग॑हि । ग॒हीन्दो᳚ । इन्दो॑ पु॒ष्ट्या । इन्दो॒ इतीन्दो᳚ । पु॒ष्ट्या जु॑षस्व । जु॒ष॒स्व॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ इन्द्रो॑ ध॒र्ता । ध॒र्ता गृ॒हेषु॑ । गृ॒हेषु॑ नः । न॒ इति॑ नः ॥स॒वि॒ता यः । यस्स॑ह॒स्रियः॑ । स॒ह॒स्रिय॒स्सः । स नः॑ । नो॒ गृ॒हेषु॑ । गृ॒हेषु॑ रारणत् । रा॒र॒ण॒दिति॑ रारणत् ॥ आ पू॒षा । पू॒षा ए॑तु । ए॒त्वा । आ वसु॑ । वस्विति॒ वसु॑ ॥ धा॒ता द॑दातु । द॒दा॒तु॒ नः॒ । नो॒ र॒यिम् । र॒यिमीशा॑नः । ईशा॑नो॒ जग॑तः । जग॑त॒स्पतिः॑ । पति॒रिति॒ पतिः॑ ॥ स नः॑ । न॒ पू॒र्णेन॑ । पू॒र्णेन॑ वावनत् । वा॒व॒न॒दिति॑ वावनत् ॥ त्वष्टा॒ यः । यो वृ॑ष॒भः । वृ॒ष॒भो वृषा᳚ । वृषा॒ सः । स नः॑ । नो॒ गृ॒हेषु॑ । गृ॒हेषु॑ रारणत् । रा॒र॒ण॒दिति॑ रारणत् ॥ स॒हस्रे॑णा॒युते॑न । अ॒युते॑न च । चेति॑ च ॥ येन॑ दे॒वाः । दे॒वा अ॒मृत᳚म्। अ॒मृत॑न्दी॒र्घम् । (15)
दी॒र्घंश्रवः॑ । श्रवो॑ दि॒वि । दि॒व्यैर॑यन्त । ऐर॑य॒न्ते त्यैर॑यन्त ॥ राय॑स्पोष । पो॒ष॒ त्वम् । त्वम॒स्मभ्य᳚म् । अ॒स्मभ्य॒ङ्गवा᳚म् । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒ स्म-भ्य॒म् । गवा᳚ङ्कु॒ल्मिम् । कु॒ल्मिञ्जी॒वसे᳚ । जी॒वस॒ आ । आ यु॑वस्व । यु॒व॒स्वेति॑ युवस्व ॥ अ॒ग्निर्गृ॒हप॑तिः । गृ॒हप॑ति॒स्सोमः॑ । गृ॒हप॑ति॒रिति॑ गृ॒ह-प॒तिः॒ । सोमो॑ विश्व॒वनिः॑ । वि॒श्व॒वनि॑स्सवि॒ता । वि॒श्व॒वनि॒रिति॑ विश्व-वनिः॑ । स॒वि॒तासु॑मे॒धाः । सु॒मे॒धास्स्वाहा᳚ । सु॒मे॒धा इति॑ सु-मे॒धाः । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ॥ अग्ने॑ गृहपते । गृ॒ह॒प॒ते॒ यः । गृ॒ह॒प॒त॒ इति॑ गृह-प॒ते॒ । यस्ते᳚ । ते॒ घृत्यः॑ । घृत्यो॑ भा॒गः । भा॒गस्तेन॑ । तेन॒ सहः॑ । सह॒ ओजः॑ । ओज॑ आ॒क्रम॑माणाय । आ॒क्रम॑माणाय धेहि । आ॒क्रम॑माणा॒येत्या᳚-क्रम॑माणाय । धे॒हि॒ श्रैष्ठ्या᳚त् । श्रैष्ठ्या᳚त्प॒थः । प॒थो मा । मा यो॑षम् । यो॒ष॒म्मू॒र्धा । मू॒र्धा भू॑यासम् । भू॒या॒स॒ं स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (16) ॥
चि॒त्रया॑ यजेत । य॒जे॒त॒ प॒शुका॑मः । प॒शुका॑म इ॒यम् । प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु-का॒मः॒ । इ॒यँव्वै । वै चि॒त्रा । चि॒त्रा यत् । यद्वै । वा अ॒स्याम् । अ॒स्याँव्विश्व᳚म् । विश्व॑म्भू॒तम् । भू॒तमधि॑ । अधि॑ प्र॒जाय॑ते । प्र॒जाय॑ते॒ तेन॑ । प्र॒जाय॑त॒ इति॑ प्र-जाय॑ते । तेने॒यम् । इ॒यञ्चि॒त्रा । चि॒त्रा यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वाꣳश्चि॒त्रया᳚ । चि॒त्रया॑ प॒शुका॑मः । प॒शुका॑मो॒ यज॑ते । प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु-का॒मः॒ । यज॑ते॒ प्र । प्र प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑र्मिथु॒नैः । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । मि॒थु॒नैर्जा॑यते । जा॒य॒ते॒ प्र । प्रैव । ए॒वाग्ने॒येन॑ । आ॒ग्ने॒येन॑ वापयति । वा॒प॒य॒ति॒ रेतः॑ । रेत॑स्सौ॒म्येन॑ । सौ॒म्येन॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ रेतः॑ । रेत॑ ए॒व । ए॒व हि॒तम् । हि॒तन्त्वष्टा᳚। त्वष्टा॑रू॒पाणि॑ । रू॒पाणि॒ वि । विक॑रोति । क॒रो॒ति॒ सा॒र॒स्व॒तौ । सा॒र॒स्व॒तौ भ॑वतः । भ॒व॒त॒ ए॒तत् । ए॒तद्वै । वै दैव्य᳚म् । दैव्य॑म्मिथु॒नम् । मि॒थु॒नन्दैव्य᳚म् । दैव्य॑मे॒व । ए॒वास्मै। अ॒स्मै॒ मि॒थु॒नम् ।᳚ (17)
मि॒थु॒नम्म॑ध्य॒तः । म॒ध्य॒तो द॑धाति । द॒धा॒ति॒ पुष्ट्यै᳚ । पुष्ट्यै᳚ प्र॒जन॑नाय । प्र॒जन॑नाय सिनीवा॒ल्यै । प्र॒जन॑ना॒येति॑ प्र-जन॑नाय । सि॒नी॒वा॒ल्यै च॒रुः । च॒रुर्भ॑वति । भ॒व॒ति॒ वाक् । वाग्वै । वै सि॑नीवा॒ली । सि॒नी॒वा॒ली पुष्टिः॑ । पुष्टि॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै वाक् । वाक्पुष्टि᳚म् । पुष्पि॑ मे॒व । ए॒व वाच᳚म् । वाच॒मुप॑ । उपै॑ति । ए॒त्यै॒न्द्रः । ऐ॒न्द्र उ॑त्त॒मः । उ॒त्त॒मो भ॑वति । उ॒त्त॒म इत्यु॑त्-त॒मः । भ॒व॒ति॒ तेन॑ । तेनै॒व । ए॒व तत् । तन्मि॑थु॒नम् । मि॒थु॒नꣳ स॒प्त । स॒प्तैतानि॑ । ए॒तानि॑ ह॒वीꣳषि॑ । ह॒वीꣳषि॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ स॒प्त । स॒प्त ग्रा॒म्याः । ग्रा॒म्या प॒शवः॑ । प॒शव॑स्स॒प्त । स॒प्तार॒ण्याः । आ॒र॒ण्यास्स॒प्त । स॒प्त छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑स्यु॒भय॑स्य । उ॒भय॒स्याव॑रुद्ध्यै । अव॑रुद्ध्या॒ अथ॑ । अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ । अथै॒ताः । ए॒ता आहु॑तीः । अहु॑तीर्जुहोति । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । जु॒हो॒त्ये॒ते । ए॒ते वै । वै दे॒वाः । दे॒वा पुष्टि॑पतयः । पुष्टि॑पतय॒स्ते । पुष्टि॑पतय॒ इति॒ पुष्टि॑-प॒त॒यः॒ । त ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्पुष्टि᳚म् । पुष्टि॑न्दधति । द॒ध॒ति॒ पुष्य॑ति । पुष्य॑ति प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॒रथो᳚ । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । अथो॒ यत् । अथो॒ इत्यथो᳚ । यदे॒ताः । ए॒ता आहु॑तीः । आहु॑तीर्जु॒होति॑ । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । जु॒होति॒ प॑तिष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ (18) ॥
मा॒रु॒तम॑सि । अ॒सि॒ म॒रुता᳚म् । म॒रुता॒मोजः॑ । ओजो॒पाम् । अ॒पान्धारा᳚म् । धारा᳚म्भिन्धि । भि॒न्दि॒र॒मय॑त । र॒मय॑त मरुतः । म॒रु॒त॒ श्श्ये॒नम् । श्ये॒नमा॒यिन᳚म् । आ॒यिन॒म्मनो॑जवसम् । मनो॑जवसँ॒व्वृष॑णम् । मनो॑जवस॒ मिति॒ मनः॑_ज॒व॒स॒म् । वृष॑णꣳ सुवृ॒क्तिम् । सु॒वृ॒क्ति मिति॑ सु-वृ॒क्तिम् ॥ येन॒ शर्धः॑ । शर्ध॑ उ॒ग्रम् । उ॒ग्रमव॑सृष्टम् । अव॑सृष्ट॒ मेति॑ । अव॑सृष्ट॒मित्यव॑-सृ॒ष्ट॒म् । एति॒तत् । तद॑श्विना । अ॒श्वि॒ना॒ परि॑ । परि॑ धत्तम् । ध॒त्त॒ं॒ स्व॒स्ति । स्व॒स्तीति॑ स्व॒स्ति ॥ पु॒रो॒वा॒तो वर्षन्न्॑ । पु॒रो॒वा॒त इति॑ पुरः-वा॒तः । वर्ष॑ञ्जि॒न्वः । जि॒न्वरा॒वृत् । आ॒वृथ्स्वाहा᳚ । आ॒वृदित्या᳚-वृत् । स्वाहा॑ । वा॒ताव॒द्वर्षन्न्॑ । वा॒ताव॒दिति॑ वा॒त-व॒त्॒ । वर्ष॑न्नु॒ग्रः । उ॒ग्ररा॒वृत् । आ॒वृथ्स्वाहा᳚ । आ॒वृदित्या᳚-वृत् । स्वाहा᳚ स्त॒नयन्न्॑ । स्त॒नय॒न्वर्षन्न्॑ । वर्ष॑न्भीमः । भी॒मरा॒वृत् । आ॒वृथ्स्वाहा᳚ । आ॒वृदित्या᳚-वृत् । स्वाहा॑ऽनश॒नि । अ॒न॒श॒न्य॑व॒स्फूर्जन्न्॑ । अ॒व॒स्फूर्ज॑न्दि॒द्युत् । अ॒व॒स्फूर्ज॒न्नित्य॑व-स्फूर्जन्न्॑ । दि॒द्युद्वर्षन्न्॑ । वर्ष॑न्त्वे॒षः । त्वे॒षरा॒वृत् । आ॒वृथ्स्वाहा᳚ । आ॒वृदित्या᳚-वृत् । स्वाहा॑ऽतिरा॒त्रम् । अ॒ति॒ रा॒त्रँव्वर्षन्न्॑ । अ॒ति॒रा॒त्रमित्य॑ति-रा॒त्रम् । वर्ष॑न्पू॒र्तिः । पू॒र्ति रा॒वृत् । आ॒वृथ्स्वाहा᳚ । आ॒वृदित्या᳚-वृत् (19)।
“। स्वाहा॑ ब॒हु । ब॒हुह॑ । हा॒यम् । अ॒यम॑वृषात् । अ॒वृ॒षा॒दिति॑ । इति॑ श्रु॒तः । श्रु॒त रा॒वृत् । आ॒वृथ्स्वाहा᳚ । आ॒वृदित्या᳚-वृत् । स्वाहा॒ऽऽ तप॑ति । आ॒तप॑ति॒ वर्षन्न्॑ । आ॒तप॒तीत्या᳚-तप॑ति । वर्ष॑न्वि॒राट् । वि॒राडा॒वृत् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । आ॒वृथ्स्वाहा᳚ । आ॒वृदित्या᳚-वृत् । स्वाहा॑ऽव॒स्फूर्जन्न्॑ । अ॒व॒स्फूर्ज॑न्दि॒द्युत् । अ॒व॒स्फूर्ज॒न्नित्य॑व-स्फूर्जन्न्॑ । दि॒द्युद्वर्षन्न्॑ । वर्ष॑न्भू॒तः । भू॒तरा॒वृत् । आ॒वृथ्स्वाहा᳚ । आ॒वृदित्या᳚-वृत् । स्वाहा॒ मान्दाः᳚ । मान्धा॒ वाशाः᳚ । वाशा॒श्शुन्ध्यूः᳚ । शुन्ध्यू॒ रजि॑राः । अजि॑रा॒ इत्यजि॑राः ॥ ज्योति॑ष्मती॒स्तम॑स्वरीः । तमस्व॑री॒ रुन्द॑तीः । उन्द॑ती॒स्सुफे॑नाः । सुफे॑ना॒ इति॒ सु-फे॒नाः॒ ॥ मित्र॑भृतः॒, ख्ष॒त्र॑भृतः । मित्र॑भृत॒ इति॒ मित्र॑-भृ॒तः॒ । ख्षत्र॑भृत॒स्सुरा᳚ष्ट्राः । ख्षत्र॑भृत॒ इति॒ ख्षत्र॑-भृ॒तः॒ । सुरा᳚ष्ट्रा इ॒ह । सुरा᳚ष्ट्रा॒ इति॒ सु-रा॒ष्ट्राः॒ । इ॒हमा᳚ । मा॒ऽव॒त॒ । अ॒व॒तेत्य॑वत ॥ वृष्णो॒ अश्व॑स्य । अश्व॑स्य स॒न्दान᳚म् । स॒न्दान॑मसि । स॒न्दान॒मिति॑ सम्-दान᳚म् । अ॒सि॒ वृष्ट्यै᳚ । वृष्ट्यै᳚ त्वा । त्वोप॑ । उप॑नह्यामि । न॒ह्या॒मीति॑ नह्यामि (20) ॥7॥”
देवा॑ वसव्याः । व॒स॒व्या॒ अग्ने᳚ । अग्ने॑ सोम । सो॒म॒ सू॒र्य॒ । सू॒र्येति॑ सूर्य ॥ देवा᳚श्शर्मण्याः । श॒र्म॒ण्या॒ मित्रा॑वरुणा । मित्रा॑वरुणार्यमन्न् । मित्रा॑वरु॒णेति॒ मित्रा᳚-व॒रु॒ण॒ । अ॒र्य॒म॒नित्य॑र्यमन्न् ॥ देवा᳚स्सपीतयः । स॒पी॒त॒ योपा᳚म् । स॒पी॒त॒य॒ इति॑ स-पी॒त॒यः॒ । अपा᳚न्नपात् । न॒पा॒दा॒शु॒हे॒म॒न्न्॒ । आ॒शु॒हे॒म॒न्नित्या॑शु-हे॒म॒न्न्॒ ॥ उ॒द्नो द॑त्त । द॒त्तो॒द॒धिम् । उ॒द॒धिम्भि॑न्त । उ॒द॒धि मित्यु॑द-धिम् । भि॒न्त॒दि॒वः । दि॒व प॒र्जन्या᳚त् । प॒र्जन्या॑द॒न्तरि॑ख्षात् । अ॒न्तरि॑ख्षा त्पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्यास्ततः॑ । ततो॑नः । नो॒वृष्ट्या᳚ । वृष्ट्या॑ऽवत । अ॒व॒ते॒ त्य॑वत ॥ दिवा॑ चित् । चि॒त्तमः॑ । तम॑ कृण्वन्ति । कृ॒ण्व॒न्ति॒ प॒र्जन्ये॑न । प॒र्जन्ये॑नोदवा॒हेन॑ । उ॒द॒वा॒हेनेत्यु॑द-वा॒हेन॑ ॥ पृ॒थि॒वीँय्यत् । यद्व्यु॒न्दन्ति॑ । व्यु॒न्दन्तीति॑ वि-उ॒न्दन्ति॑ ॥ आयम् । यन्नरः॑ । नर॑स्सु॒दान॑वः । सु॒दान॑वो ददा॒शुषे᳚ । सु॒दान॑व॒ इति॑ सु-दान॑वः । द॒दा॒शुषे॑ दि॒वः । दि॒व कोश᳚म् । कोश॒मचु॑च्यवुः । अचु॑च्यवु॒-रित्यचु॑च्यवुः ॥ विप॒र्जन्याः᳚ । प॒र्जन्या᳚स्सृजन्ति । सृ॒ज॒न्ति॒ रोद॑सी । रोद॑सी॒ अनु॑ । रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी । अनु॒ धन्व॑ना । धन्व॑नायन्ति। य॒न्ति॒ वृ॒ष्टयः॑ । (21)।
वृ॒ष्टय॒ इति॑ वृ॒ष्टयः॑ ॥ उदी॑रयथ । ई॒र॒य॒था॒म॒रु॒तः॒ । म॒रु॒त॒स्स॒मु॒द्र॒तः । स॒मु॒द्र॒तो यू॒यम् । यू॒यँव्वृ॒ष्टिम् । वृ॒ष्टिँव्व॑र्षयथ । व॒र्॒ष॒य॒था॒पु॒री॒षि॒णः॒ । पु॒री॒ष॒ण॒ इति॑ पुरीषणः ॥ न वः॑ । वो॒ द॒स्राः॒ । द॒स्रा॒ उप॑ । उप॑दस्यन्ति । द॒स्य॒न्ति॒ धे॒नवः॑ । धे॒नव॒श्शुभ᳚म् । शुभँ॑य्या॒ताम् । या॒तामनु॑ । अनु॒ रथाः᳚ । रथा॑ अवृथ्सत । अ॒वृ॒थ्स॒ते॒ त्य॑वृथ्सत ॥ सृ॒जा वृ॒ष्टिम् । वृ॒ष्टिन्दि॒वः । दि॒व आ । आद्भिः । अ॒द्भिस्स॑मु॒द्रम् । अ॒द्भिरित्य॑त्-भिः । स॒मु॒द्रम्पृ॑ण । पृ॒णेति॑पृण ॥ अ॒ब्जा अ॑सि । अ॒ब्जा इत्य॑प्-जाः । अ॒सि॒ प्र॒थ॒म॒जाः । प्र॒थ॒म॒जा बल᳚म् । प्र॒थ॒म॒जा इति॑ प्रथम-जाः । बल॑मसि । अ॒सि॒ स॒मु॒द्रियम्᳚ । स॒मु॒द्रिय॒ मिति॑ समु॒द्रियम्᳚ ॥ उन्न॑म्भय । न॒म्भ॒य॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीम्भि॒न्धि । भि॒न्धीदम् । इ॒दन्दि॒व्यम् । दि॒व्यन्नभः॑ । नभ॒ इति॒ नभः॑ ॥ उ॒द्नो दि॒व्यस्य॑ । दि॒व्यस्य॑ नः । नो॒ दे॒हि॒ । दे॒हीशा॑नः । ईशा॑नो॒ वि । वि सृ॑ज । सृ॒जा॒ दृतिम्᳚ । दृति॒मिति॒ दृति᳚म् ॥ ये दे॒वाः । दे॒वा दि॒विभा॑गाः । दि॒विभा॑गा॒ ये । दि॒विभा॑गा॒ इति॑ दि॒वि-भा॒गाः॒ । ये᳚ऽन्तरि॑ख्षभागाः । अ॒न्तरि॑ख्षभागा॒ ये । अ॒न्तरि॑ख्षभागा॒ इत्य॒न्तरि॑ख्ष-भा॒गाः॒ । ये पृ॑थि॒विभा॑गाः । पृ॒थि॒विभा॑गा॒ इति॑ पृथि॒वि-भा॒गाः॒ ॥ त इ॒मम् । इ॒मँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम॑वन्तु । अ॒व॒न्तु॒ते । त इ॒दम् । इ॒दङ्ख्षेत्र᳚म् । ख्षेत्र॒ मा । आवि॑शन्तु । वि॒श॒न्तु॒ ते । त इ॒दम् । इ॒दङ्ख्षेत्र᳚म् । ख्षेत्र॒मनु॑ । अनु॒ वि । विवि॑शन्तु । वि॒श॒न्त्विति॑ विशन्तु (22) ॥
मा॒रु॒तम॑सि । अ॒सि॒ म॒रुता᳚म् । म॒रुता॒ मोजः॑ । ओज॒ इति॑ । इति॑ कृ॒ष्णम् । कृ॒ष्णँव्वासः॑ । वास॑ कृ॒ष्णतू॑षम् । कृ॒ष्णतू॑ष॒म्परि॑ । कृ॒ष्णतू॑ष॒मिति॑ कृ॒ष्ण-तू॒ष॒म् । परि॑ धत्ते । ध॒त्त॒ ए॒तत् । ए॒तद्वै । वै वृष्ट्यै᳚ । वृष्ट्यै॑ रू॒पम् । रू॒पꣳ सरू॑पः । सरू॑प ए॒व । सरू॑प॒ इति॒ स-रू॒पः॒ । ए॒व भू॒त्वा । ॒भू॒त्वा प॒र्जन्य᳚म् । प॒र्जन्यँ॑व्वर्षयति । व॒र्॒ष॒य॒ति॒ र॒मय॑त । र॒मय॑त मरुतः । म॒रु॒त॒श्श्ये॒नम् । श्ये॒नमा॒यिन᳚म् । आ॒यिन॒ मिति॑ । इति॑ पश्चाद्वा॒तम् । प॒श्चा॒द्वा॒तम्प्रति॑ । प॒श्चा॒द्वा॒तमिति॑ पश्चात्-वा॒तम् । प्रति॑ मीवति । मी॒व॒ति॒ पु॒रो॒वा॒तम् । पु॒रो॒वा॒तमे॒व । पु॒रो॒वा॒तमिति॑ पुरः-वा॒तम् । ए॒व ज॑नयति । ज॒न॒य॒ति॒ व॒र्षस्य॑ । व॒र्षस्याव॑रुध्यै । अव॑रुध्यै वातना॒मानि॑ । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ । वा॒त॒ना॒मानि॑ जुहोति । वा॒त॒ना॒मानीति॑ वात-ना॒मानि॑ । जु॒हो॒ति॒ वा॒युः । वा॒युर्वै । वै वृष्ट्याः᳚ । वृष्ट्या॑ ईशे । ई॒शे॒ वा॒युम् । वा॒युमे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒र्जन्य᳚म् । प॒र्जन्यँ॑व्वर्षयति । व॒र्॒ष॒य॒त्य॒ष्टौ। अ॒ष्टौ जु॑होति । (23)
जु॒हो॒ति॒ चत॑स्रः । चत॑स्रो॒ वै । वै दिशः॑ । दिश॒श्चत॑स्रः । चत॑स्रोऽवान्तरदि॒शाः । अ॒वा॒न्त॒र॒दि॒शा दि॒ग्भ्यः । अ॒वा॒न्त॒र॒- दि॒शा इत्य॑वान्तर-दि॒शाः । दि॒ग्भ्य ए॒व । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । ए॒व वृष्टि᳚म् । वृष्टि॒ꣳ॒ सम् । सम्प्र । प्र च्या॑वयति । च्या॒व॒य॒ति॒ कृ॒ष्णा॒जि॒ने । कृ॒ष्णा॒जि॒ने सम् । कृ॒ष्णा॒जि॒न इति॑ कृष्ण-अ॒जि॒ने । सँय्यौ॑ति । यौ॒ति॒ ह॒विः । ह॒विरे॒व । ए॒वाकः॑ । अ॒क॒र॒न्त॒र्वे॒दि । अ॒न्त॒र्वे॒दि सम् । अ॒न्त॒र्वे॒दीत्य॑न्तः-वे॒दि । सँय्यौ॑ति । यौ॒त्यव॑रुध्यै । अव॑रुध्यै॒यती॑नाम् । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ । यती॑नाम॒द्यमा॑नानाम् । अ॒द्यमा॑नानाꣳ शी॒र्॒?षाणि॑ । शी॒र्॒?षाणि॒ परा᳚ । परा॑ पतन्न् । अ॒प॒त॒न्ते । ते ख॒र्जूराः᳚ । ख॒र्जूरा॑ अभवन्न् । अ॒भ॒व॒न्तेषा᳚म् । तेषा॒ꣳ॒ रसः॑ । रस॑ ऊ॒र्ध्वः । ऊ॒र्ध्वो॑ऽ पतत् । अ॒प॒त॒त्तानि॑ । तानि॑ क॒रीरा॑णि । क॒रीरा᳚ण्य भवन्न् । अ॒भ॒व॒न्थ्सौ॒म्यानि॑ । सौ॒म्यानि॒ वै । वै क॒रीरा॑णि । क॒रीरा॑णि सौ॒म्या । सौ॒म्या खलु॑ । खलु॒ वै । वा आहु॑तिः । आहु॑तिर्दि॒वः । आहु॑ति॒रित्या-हु॒तिः॒ । दि॒वो वृष्टि᳚म् । वृष्टि॑ञ्च्यावयति । च्या॒व॒य॒ति॒ यत् । यत्क॒रीरा॑णि । क॒रीरा॑णि॒ भव॑न्ति । भव॑न्ति सौ॒म्यया᳚ । (24)भव॑न्ति सौ॒म्यया᳚ ।
सौ॒म्ययै॒व । ए॒वाहु॑त्या । आहु॑त्या दि॒वः । आहु॒त्येत्या-हु॒त्या॒ । दि॒वो वृष्टि᳚म् । वृष्टि॒मव॑ । अव॑रुन्धे । रु॒न्धे॒ मधु॑षा । मधु॑षा॒ सम् । सँय्यौ॑ति । यौ॒त्य॒ पाम् । अ॒पाँव्वै । वा ए॒षः । ए॒ष ओष॑धीनाम् । ओष॑धीना॒ꣳ॒ रसः॑ । रसो॒यत् । यन्मधु॑ । मध्व॒ध्भ्यः । अ॒द्भ्य ए॒व । अ॒द्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । ए॒वौष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्यो वर्षति । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । व॒र्॒ष॒त्यथो᳚ । अथो॑ अ॒द्भ्यः । अथो॒ इत्यथो᳚ । अ॒द्भ्य ए॒व । अ॒द्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । ए॒वौष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्यो॒ वृष्टि᳚म् । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । वृष्टि॒न्नि । निन॑यति । न॒य॒ति॒ मान्दाः᳚ । मान्दा॒ वाशाः᳚ । वाशा॒ इति॑ । इति॒ सम् । सँय्यौ॑ति । यौ॒ति॒ ना॒म॒धेयैः᳚ । ना॒म॒धेयै॑ रे॒व । ना॒म॒धे यै॒रिति॑ नाम-धेयैः᳚ । ए॒वैनाः᳚ । ए॒ना॒ अच्छ॑ । अच्छै॑ति । ए॒त्यथो᳚ । अथो॒ यथा᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । यथा᳚ ब्रू॒यात् । ब्रू॒यादसौ᳚ । असा॒वा । एहि॑ । इ॒हीति॑ । इत्ये॒वम् । ए॒वमे॒व । ए॒वैनाः᳚ । ए॒ना॒ ना॒म॒धेयैः᳚ । ना॒म॒धेयै॒रा । ना॒म॒धेयै॒रिति॑ नाम-धेयैः । आ च्या॑वयति ।
च्या॒व॒य॒ति॒ वृष्णः॑ । वृष्णो॒ अश्व॑स्य । अश्व॑स्य स॒न्दान᳚म् । स॒न्दान॑मसि । स॒न्दान॒ मिति॑ सम्-दान᳚म् । अ॒सि॒ वृष्ट्यै᳚ । वृष्ट्यै᳚ त्वा । त्वोप॑ । उप॑ नह्यामि । न॒ह्या॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वृषा᳚ । वृषा॒ वै । वा अश्वः॑ । अश्वो॒ वृषा᳚ । वृषा॑ प॒र्जन्यः॑ । प॒र्जन्य॑ कृ॒ष्णः । कृ॒ष्ण इ॑व । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै भू॒त्वा । भू॒त्वाव॑र्षति । व॒र्॒ष॒ति॒ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ व॒र्॒?षस्य॑ । व॒र्॒?षस्याव॑रुध्यै । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ (26) ॥
देवा॑ वसव्याः । व॒स॒व्या॒ देवाः᳚ । देवा᳚श्शर्मण्याः । श॒र्म॒ण्या॒ देवाः᳚ । देवा᳚स्सपीतयः । स॒पी॒त॒य॒ इति॑ । स॒पी॒त॒य॒ इति॑ स-पी॒त॒यः॒ । इत्या । आब॑ध्नाति । ब॒ध्ना॒ति॒ दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भिरे॒व । ए॒वान्व॒हम् । अ॒न्व॒हँव्वृष्टि᳚म् । अ॒न्व॒हमित्य॑नु-अ॒हम् । वृष्टि॑मिच्छति । इ॒च्छ॒ति॒ यदि॑ । यदि॒ वर्षे᳚त् । वर्षे॒त्ताव॑ति । ताव॑त्ये॒व । ए॒व हो॑त॒व्य᳚म् । हो॒तव्यँ॑य्यदि॑ । यदि॒ न । न वर्षे᳚त् । वर्षे॒च्छ्वः । श्वो भू॒ते । भू॒ते ह॒विः । ह॒विर्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द॒हो॒रा॒त्रे । अ॒हो॒रा॒त्रे वै । अ॒हो॒रा॒त्रे इत्य॑हः-रा॒त्रे । वै मि॒त्रावरु॑णौ । मि॒त्रावरु॑णावहोरा॒त्राभ्या᳚म् । मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑मि॒त्रा-वरु॑णौ । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॒ङ्खलु॑ । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॒मित्य॑हः-रा॒त्राभ्या᳚म् । खलु॒ वै । वै प॒र्जन्यः॑ । प॒र्जन्यो॑ वर्षति । व॒र्॒ष॒ति॒ नक्त᳚म् । नक्तँ॑व्वा । वा॒ हि । हि दिवा᳚ । दिवा॑ वा । वा॒ वर्ष॑ति । वर्ष॑ति मि॒त्रावरु॑णौ । मि॒त्रावरु॑णावे॒व । मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा-वरु॑णौ । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ तौ । तावे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अ॒हो॒रा॒त्राभ्या᳚म् ।(27)
अ॒हो॒रा॒त्राभ्या᳚म्प॒र्जन्य᳚म् । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॒मित्य॑हः-रा॒त्राभ्या᳚म् । प॒र्जन्यँ॑व्वर्षयतः । व॒र्॒ष॒य॒तो॒ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ धाम॒च्छदे᳚ । धा॒म॒च्छदे॑ पुरो॒डाश᳚म् । धा॒म॒च्छद॒ इति॑ धाम-छदे᳚ । प॒रोडाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒न्मा॒रु॒तम् । मा॒रु॒तꣳ स॒प्तक॑पालम् । स॒प्तक॑पालꣳ सौ॒र्यम् । स॒प्तक॑पाल॒मिति॑ स॒प्त-क॒पा॒ल॒म् । सौ॒र्यमेक॑कपालम् । एक॑कपालम॒ग्निः । एक॑कपाल॒मित्येक॑-क॒पा॒ल॒म् । अ॒ग्निर्वै । वा इ॒तः । इ॒तो वृष्टि᳚म् । वृष्टि॒मुत् । उदी॑रयति । ई॒र॒य॒ति॒ म॒रुतः॑ । म॒रुत॑स्सृ॒ष्टाम् । सृ॒ष्टान्न॑यन्ति । न॒य॒न्ति॒ य॒दा । य॒दा खलु॑ । खलु॒ वै । वा अ॒सौ । अ॒सावा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो न्यङ्॑ । न॑ ङ्र॒श्मिभिः॑ । र॒श्मिभि॑ पर्या॒वर्त॑ते । र॒श्मिभि॒रिति॑ र॒श्मि-भिः॒ । प॒र्या॒वर्त॒तेऽथ॑ । प॒र्या॒वर्त॑त॒ इति॑ परि-आ॒वर्त॑ते । अथ॑ वर्षति । व॒र्॒ष॒ति॒ धा॒म॒च्छत् । धा॒म॒च्छदि॑व । धा॒म॒च्छदिति॑ धाम-छत् । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै भू॒त्वा । भू॒त्वा व॑र्षति । व॒र्॒ष॒त्ये॒ताः । ए॒ता वै । वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ वृष्ट्याः᳚ । वृष्ट्या॑ ईशते । ई॒श॒ते॒ ताः । ता ए॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ ताः। ता ए॒व ।
ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒र्जन्य᳚म् । प॒र्जन्यँ॑व्वर्षयन्ति । व॒र्॒ष॒य॒न्त्यु॒त । उ॒ताव॑र्षिष्यन्न् । अव॑र्षिष्य॒न्वर्ष॑ति । वर्ष॑त्ये॒व । ए॒व सृ॒ज । सृ॒जा वृ॒ष्टिम् । वृ॒ष्टिन्दि॒वः । दि॒व आ । आद्भिः । अ॒द्भिस्स॑मु॒द्रम् । अ॒द्भिरित्य॑त्-भिः । स॒मु॒द्रम्पृ॑ण । पृ॒णेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हे॒माः । इ॒माश्च॑ । चै॒व । ए॒वामूः । अ॒मूश्च॑ । चा॒पः । अ॒पस्सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒त्यथो᳚ । अथो॑ आ॒भिः । अथो॒ इत्यथो᳚ । आ॒भि रे॒व । ए॒वामूः । अ॒मूरच्छ॑ । अच्छै॑ति । ए॒त्य॒ब्जाः । अ॒ब्जा अ॑सि । अ॒ब्जा इत्य॑प्-जाः । अ॒सि॒ प्र॒थ॒म॒जाः । प्र॒थ॒म॒जा बल᳚म् । प्र॒थ॒म॒जा इति॑ प्रथम-जाः । बल॑मसि । अ॒सि॒ स॒मु॒द्रिय᳚म् । स॒मु॒द्रिय॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒ य॒जुरे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तदुत् । उन्न॑म्भय । न॒म्भ॒य॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीमिति॑ । इति॑ वर्षा॒ह्वाम् । व॒र्॒षा॒ह्वाञ्जु॑होति । व॒र्॒षा॒ह्वामिति॑ वर्ष-ह्वाम् । जु॒हो॒त्ये॒षा । ए॒षा वै । वा ओष॑धीनाम् । ओष॑धीनाँव्वृष्टि॒वनिः॑ । वृ॒ष्टि॒वनि॒स्तया᳚ । वृ॒ष्टि॒वनि॒रिति॑ वृष्टि-वनिः॑ । तयै॒व । ए॒व वृष्टि᳚म् । वृष्टि॒मा । आ च्या॑वयति । च्या॒व॒य॒ति॒ ये । ये दे॒वाः । दे॒वा दि॒विभा॑गाः । दि॒विभा॑गा॒ इति॑ । दि॒विभा॑गा॒ इति॑ दि॒वि-भा॒गाः॒ । इति॑ कृष्णाजि॒नम् । कृ॒ष्णा॒जि॒न मव॑ । कृ॒ष्णा॒जि॒नमिति॑ कृष्ण-अ॒जि॒नम् । अव॑ धूनोति । धू॒नो॒ती॒मे । इ॒म ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ लो॒काः । लो॒का प्री॒ताः । प्री॒ता अ॒भीष्टाः᳚ । अ॒भीष्टा॑ भवन्ति । अ॒भीष्टा॒ इत्य॒भि-इ॒ष्टाः॒ । भ॒व॒न्तीति॑ भवन्ति (29) ॥
सर्वा॑णि॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑स्ये॒तस्या᳚म् । ए॒तस्या॒मिष्ट्या᳚म् । इष्ट्या॑म॒नूच्या॑नि । अ॒नूच्या॒नीति॑ । अ॒नूच्या॒नीत्य॑नु-उच्या॑नि । इत्या॑हुः । आ॒हु॒स्त्रि॒ष्टुभः॑ । त्रि॒ष्टुभो॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यँ॑य्यत् । यत्क॒कुत् । क॒कुदु॒ष्णिहा᳚ । उ॒ष्णिहा॒ जग॑त्यै । जग॑त्यै॒ यत् । यदु॑ष्णिहक॒कुभौ᳚ । उ॒ष्णि॒ह॒क॒कुभा॑व॒न्वाह॑ । उ॒ष्णि॒ह॒क॒कुभा॒वित्यु॑ष्णिह-क॒कुभौ᳚ । अ॒न्वाह॒ तेन॑ । अ॒न्वाहेत्य॑नु-आह॑ । तेनै॒व । ए॒व सर्वा॑णि । सर्वा॑णि॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दा॒ꣳ॒स्यव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ गा॒य॒त्री । गा॒य॒त्री वै । वा ए॒षा । ए॒षा यत् । यदु॒ष्णिहा᳚ । उ॒ष्णिहा॒ यानि॑ । यानि॑ च॒त्वारि॑ । च॒त्वार्यधि॑ । अध्य॒ख्षरा॑णि । अ॒ख्षरा॑णि॒ चतु॑ष्पादः । चतु॑ष्पाद ए॒व । चतु॑ष्पाद॒ इति॒ चतुः॑-पा॒दः॒ । ए॒वते । ते प॒शवः॑ । प॒शवो॒ यथा᳚ । यथा॑ पुरो॒डाशे᳚ । पु॒रो॒डाशे॑ पुरो॒डाशः॑ । पु॒रो॒डाशोऽ॑धि । अध्ये॒वम् । ए॒वमे॒व । ए॒व तत् । तद्यत् । यदृ॒चि । ऋ॒च्यधि॑ । अध्य॒ख्षरा॑णि । अ॒ख्षरा॑णि॒ यत् । यज॑गत्या। जग॑त्या परिद॒ध्यात् । (30)
प॒रि॒द॒ध्यादन्त᳚म् । प॒रि॒द॒ध्यादिति॑ परि- द॒ध्यात् । अन्तँ॑य्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञङ्ग॑मयेत् । ग॒म॒ये॒त्त्रि॒ष्टुभा᳚ । त्रि॒ष्टुभा॒ परि॑ । परि॑ दधाति । द॒धा॒ती॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वै । वै वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑न्त्रि॒ष्टुक् । त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒ये । इ॒न्द्रि॒य ए॒व । ए॒व वी॒र्ये᳚ । वी॒र्ये॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ति॒ न । नान्त᳚म् । अन्त॑ङ्गमयति । ग॒म॒य॒त्यग्ने᳚ । अग्ने॒ त्री । त्री ते᳚ । ते॒ वाजि॑ना । वाजि॑ना॒ त्री । त्री ष॒धस्था᳚ । स॒धस्थेति॑ । स॒धस्थेति॑ स॒द-स्था॒ । इति॒ त्रिव॑त्या । त्रिव॑त्या॒ परि॑ । त्रिव॒त्येति॒ त्रि-व॒त्या॒ । परि॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ स॒रू॒प॒त्वाय॑ । स॒रू॒प॒त्वाय॒सर्वः॑ । स॒रू॒प॒त्वायेति॑ सरूप-त्वाय॑ । सर्वो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष य॒ज्ञः । य॒ज्ञो यत् । यत्रॆ॑ धात॒वीय᳚म् । त्रै॒धा॒त॒वीय॒ङ्कामा॑यकामाय । कामा॑यकामाय॒ प्र । कामा॑यकामा॒येति॒कामा॑य-का॒मा॒य॒ । प्र यु॑ज्यते । यु॒ज्य॒ते॒ सर्वे᳚भ्यः । सर्वे᳚भ्यो॒ हि । हि कामे᳚भ्यः । कामे᳚भ्यो य॒ज्ञः । य॒ज्ञ प्र॑यु॒ज्यते᳚ । प्र॒यु॒ज्यते᳚ त्रैधात॒वीये॑न । प्र॒यु॒ज्यत॒ इति॑ प्र-यु॒ज्यते᳚ । त्रै॒धा॒त॒वीये॑नयजेत । य॒जे॒ता॒भि॒चरन्न्॑ । अ॒भि॒चर॒न्थ्सर्वः॑ । अ॒भि॒चर॒न्नित्य॑भि-चरन्न्॑ । सर्वो॒ वै । वा ए॒षः । (31)वा ए॒षः ।
ए॒ष य॒ज्ञः । य॒ज्ञो यत् । यत्त्रै॑धात॒वीय᳚म् । त्रै॒धा॒त॒वीय॒ꣳ॒ सर्वे॑ण । सर्वे॑णै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒य्य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेना॒भि । अ॒भिच॑रति । च॒र॒ति॒ स्तृ॒णु॒ते । स्तृ॒णु॒त ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मे॒तया᳚ । ए॒तयै॒व । ए॒व य॑जेत । य॒जे॒ता॒भि॒च॒र्यमा॑णः । अ॒बि॒॒चर्यमा॑ण॒स्सर्वः॑ । अ॒भि॒च॒र्यमा॑ण॒ इत्य॑भि-च॒र्यमा॑णः । सर्वो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष य॒ज्ञः । य॒ज्ञो यत् । यत्त्रै॑धात॒वीय᳚म् । त्रै॒धा॒त॒वीय॒ꣳ॒ सर्वे॑ण । सर्वे॑णै॒व । ए॒व य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ यजते । य॒ज॒ते॒ न । नैन᳚म् । ए॒न॒ म॒भि॒चरन्न्॑ । अ॒भि॒चर᳚न्थ्स्तृणुते । अ॒भि॒चर॒न्नित्य॑भि-चरन्न्॑ । स्तृ॒णु॒त॒ ए॒तया᳚ । ए॒तयै॒व । ए॒वय॑जेत । य॒जे॒त॒स॒हस्रे॑ण । स॒हस्रे॑ण य॒ख्ष्यमा॑णः । य॒ख्ष्यमा॑ण॒ प्रजा॑तम् । प्रजा॑तमे॒व । प्रजा॑त॒मिति॒ प्र-जा॒त॒म् । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒द्द॒दा॒ति॒ । द॒दा॒त्ये॒तया᳚ । ए॒तयै॒व । ए॒व य॑जेत । य॒जे॒त॒ स॒हस्रे॑ण । स॒हस्रे॑णेजा॒नः । ई॒जा॒नोऽन्त᳚म् । अन्तँ॒व्वै । वा ए॒षः । ए॒ष प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाङ्ग॑च्छति । ग॒च्छ॒ति॒ यः ।
यस्स॒हस्रे॑ण । स॒हस्रे॑ण॒ यज॑ते । यज॑ते प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒ खलु॑ । प्र॒जाप॑ति॒ रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । खलु॒ वै । वै प॒शून् । प॒शून॑सृजत । अ॒सृ॒ज॒त॒ तान् । ताꣳस्त्रै॑धात॒वीये॑न । त्रै॒धा॒त॒वीये॑नै॒व । ए॒वासृ॑जत । अ॒सृ॒ज॒त॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वाꣳ स्त्रै॑धात॒वीये॑न । त्रै॒धा॒त॒वीये॑न प॒शुका॑मः । प॒शुका॑मो॒ यज॑ते । प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु-का॒मः॒ । यज॑ते॒ यस्मा᳚त् । यस्मा॑ दे॒व । ए॒व योनेः᳚ । योनेः᳚ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प॒शून् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प॒शूनसृ॑जत । असृ॑जत॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒व । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒न्थ॒ ज॒ते॒ । सृ॒ज॒त॒ उप॑ । उपै॑नम् । ए॒न॒मुत्त॑रम् । उत्त॑रꣳ स॒हस्र᳚म् । उत्त॑र॒मित्युत्-त॒र॒म् । स॒हस्र॑न्नमति । न॒म॒ति॒ दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्यो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष आ । आवृ॑श्च्यते । वृ॒श्च्य॒ते॒ यः । यो य॒ख्ष्ये । य॒ख्ष्य इति॑ । इत्यु॒क्त्वा । उ॒क्त्वान । न यज॑ते । यज॑ते त्रैधात॒वीये॑न । त्रै॒धा॒त॒वीये॑न यजेत । य॒जे॒त॒ सर्वः॑ । सर्वो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष य॒ज्ञः (33) । य॒ज्ञो यत् ।
यत्त्रै॑धात॒वीय᳚म् । त्रै॒धा॒त॒वीय॒ꣳ॒ सर्वे॑ण । सर्वे॑णै॒व । ए॒व य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ यजते । य॒ज॒ते॒न । न दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्य॒ आ । आ वृ॑श्च्यते । वृ॒श्च्य॒ते॒ द्वाद॑शकपालः । द्वाद॑शकपाल पुरो॒डाशः॑ । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒लः॒ । पु॒रो॒डाशो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ ते । ते त्रयः॑ । त्रय॒श्चतु॑ष्कपालाः । चतु॑ष्कपालास्त्रिष्ष मृद्ध॒त्वाय॑ । चतु॑ष्कपाला॒ इति॒ चतुः॑-क॒पा॒लाः॒ । त्रि॒ष्ष॒मृ॒द्ध॒त्वाय॒ त्रयः॑ । त्रि॒ष्ष॒मृ॒द्ध॒त्वायेति॑ त्रिष्षमृद्ध-त्वाय॑ । त्रय॑ पुरो॒डाशाः᳚ । पु॒रो॒डाशा॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ए॒षाम् । ए॒षाँल्लो॒काना᳚म् । लो॒काना॒माप्तै᳚ । आप्त्या॒ उत्त॑र उत्तरः । उत्त॑र?उत्तरो॒ ज्यायान्॑ । उत्त॑र?उत्तर॒ इत्युत्त॑रः-उ॒त्त॒रः॒ । ज्याया᳚न्भवति । भ॒व॒त्ये॒वम् । ए॒वमि॑व । इ॒व॒ हि । ही मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का य॑व॒मयः॑ । य॒व॒मयो॒ मध्ये᳚ । य॒व॒मय॒ इति॑ यव-मयः॑ । मध्य॑ ए॒तत् । ए॒तद्वै । वा अ॒न्तरि॑ख्षस्य । अ॒न्तरि॑ख्षस्य रू॒पम् । रू॒पꣳ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै॒ सर्वे॑षाम् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यॆ॒ । सर्वे॑षामभिग॒मयन्न्॑ । अ॒बि॒॒गमय॒न्नव॑ । अ॒बि॒॒गमय॒न्नित्य॑भि-ग॒मयन्न्॑ । अव॑द्यति । द्यत्यछ॑म्बट्कारम् । अछ॑म्बट्कार॒ꣳ॒ हिर॑ण्यम् । अछ॑म्बट्कार॒मित्यछ॑म्बट्-का॒र॒म् । हिर॑ण्यन्ददाति । द॒दा॒ति॒ तेजः॑ । तेज॑ ए॒व। ए॒वाव॑ ।
“अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ता॒र्प्यम् । ता॒र्प्यन्द॑दाति । द॒दा॒ति॒ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ धे॒नुम् । धे॒नुन्द॑दाति । द॒दा॒त्या॒शिषः॑ । आ॒शिष॑ ए॒व । आ॒शिष॒ इत्या᳚-शिषः॑ । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ साम्नः॑ । साम्नो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष वर्णः॑ । वर्णो॒ यत् । यद्धिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यँ॒य्यजु॑षाम् । यजु॑षान्ता॒र्प्यम् । ता॒र्पमु॑क्थाम॒दाना᳚म् । उ॒क्थाम॒दाना᳚न्धे॒नुः । उ॒क्था॒म॒दाना॒मित्यु॑क्थ-म॒दाना᳚म् । धे॒नुरे॒तान् । ए॒ताने॒व । ए॒व सर्वान्॑, । सर्वा॒न्॒वर्णान्॑ । वर्णा॒नव॑ । अव॑रुन्धे । रु॒न्ध॒ इति॑ रुन्धे (35) ॥”
त्वष्टा॑ ह॒तपु॑त्रः । ह॒त॑पुत्रो॒वीन्द्र᳚म् । ह॒तपु॑त्र॒ इति॑ ह॒त-पु॒त्रः॒ । वीन्द्र॒ꣳ॒ सोम᳚म् । वीन्द्र॒मिति॒ वि-इ॒न्द्र॒म् । सोम॒ मा । आह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तस्मिन्न्॑ । तस्मि॒न्निन्द्रः॑ । इन्द्र॑ उपह॒वम् । उ॒प॒ह॒वमै᳚च्छत । उ॒प॒ह॒वमित्यु॑प-ह॒वम् । ऐ॒च्छ॒त॒ तम् । तन्न । नोप॑ । उपा᳚ह्वयत । अ॒ह्व॒य॒त॒पु॒त्रम् । पु॒त्रम्मे᳚ । मे॒ऽव॒धीः॒ । अ॒व॒धीरिति॑ । इति॒ सः । सय॑ज्ञवेश॒सम् । य॒ज्ङ॒वे॒श॒सङ्कृ॒त्वा । य॒ज्ञ॒वे॒श॒समिति॑ यज्ञ-वे॒श॒सम् । कृ॒त्वा प्रा॒सहा᳚ । प्रा॒सहा॒ सोम᳚म् । प्रा॒सहेति॑ प्र-सहा᳚ । सोम॑मपिबत् । अ॒पि॒ब॒त्तस्य॑ । त॒स्य॒ यत् । यद॒त्यशि॑ष्यत । अ॒त्यशि॑ष्यत॒ तत् । अ॒त्यशि॑ष्य॒तेत्य॑ति-अशि॑ष्यत । तत्त्वष्टा᳚ । त्वष्टा॑हव॒नीय᳚म् । आ॒ह॒व॒नीय॒मुप॑ । आ॒ह॒व॒नीय॒मित्या᳚-ह॒व॒नीय᳚म् । उप॒ प्र । प्राव॑र्तयत् । अ॒व॒र्त॒य॒थ्सा हा᳚ । स्वाहेन्द्र॑ शत्रुः । इन्द्र॑ शत्रुर्वर्धस्व । इन्द्र॑शत्रु॒रितीन्द्र॑-श॒त्रुः॒ । व॒र्ध॒स्वेति॑ । इति॒ सः । सयाव॑त् । याव॑दू॒र्ध्वः । ऊ॒र्ध्व प॑रा॒विध्य॑ति । प॒रा॒विध्य॑ति॒ ताव॑ति । प॒रा॒विध्य॒तीति॑ परा-विध्य॑ति । ताव॑ति स्व॒यम् । स्व॒यमे॒व । ए॒व वि । व्य॑रमत । अ॒र॒म॒त॒ यदि॑ । यदि॑ वा । वा॒ ताव॑त् । ताव॑त्प्रव॒णम् । प्र॒व॒णमासी᳚त् । प्र॒व॒णमिति॑ प्र-व॒नम्। (36)
। आसी॒द्यदि॑ । यदि॑ वा । वा॒ ताव॑त् । ताव॒दधि॑ । अध्य॒ग्नेः । अ॒ग्नेरासी᳚त् । आसी॒थ्सः । स स॒म्भवन्न्॑ । स॒म्भव॑न्न॒ग्नीषोमौ᳚ । स॒म्भव॒न्निति॑ सम्-भवन्न्॑ । अ॒ग्नीषोमा॑व॒भि । अ॒ग्नीषोमा॒वित्य॒ग्नी-सोमौ᳚ । अ॒भि सम् । सम॑भवत् । अ॒भ॒व॒थ्सः । स इ॑षुमा॒त्रमि॑षुमात्रम् । इ॒षु॒मा॒त्रमि॑षुमात्रँ॒व्विष्वङ्ङ्॑ । इ॒षु॒मा॒त्रमि॑षुमात्र॒मिती॑षुमा॒त्रम्-इ॒षु॒मा॒त्र॒म् । विष्व॑ङ्ङवर्धत । अ॒व॒र्ध॒त॒ सः । स इ॒मान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कान॑वृणोत् । अ॒वृ॒णो॒द्यत् । यदि॒मान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कानवृ॑णोत् । अवृ॑णो॒त्तत् । तद्वृ॒त्रस्य॑ । वृ॒त्रस्य॑ वृत्र॒त्वम् । वृ॒त्र॒त्वन्तस्मा᳚त् । वृ॒त्र॒त्व मिति॑ वृत्र-त्वम् । तस्मा॒दिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ऽ बिभेत् । अ॒बि॒भे॒दपि॑ । अपि॒ त्वष्टा᳚ । त्वष्टा॒ तस्मै᳚ । तस्मै॒ त्वष्टा᳚ । त्वष्टा॒ वज्र᳚म् । वज्र॑मसिञ्चत् । अ॒सि॒ञ्च॒त्तपः॑ । तपो॒ वै । वै सः । सवज्रः॑ । वज्र॑ आसीत् । आ॒सी॒त्तम् । तमुद्य॑न्तुम् । उद्य॑न्तु॒न्न । उद्य॑न्तु॒मित्युत्-य॒न्तु॒म् । नाश॑क्नोत् । अ॒श॒क्नो॒दथ॑ । अथ॒ वै । वै तर्हि॑ । तर्हि॒ विष्णुः॑। विष्णु॑र॒न्या । (37)
अ॒न्या दे॒वता᳚ । दे॒वता॑सीत् । आ॒सी॒थ्सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्विष्णो᳚ । विष्ण॒ वा । एहि॑ । इ॒ही॒दम् । इ॒दमा । आह॑रिष्यावः । ह॒रि॒ष्या॒वो॒ येन॑ । येना॒यम् । अ॒यमि॒दम् । इ॒दमिति॑ । इति॒ सः । सविष्णुः॑ । विष्णु॑स्त्रे॒धा । त्रे॒धात्मान᳚म् । आ॒त्मानँ॒व्वि । वि नि । न्य॑धत्त । अ॒ध॒त्त॒ पृ॒थि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्यान्तृती॑यम् । तृती॑यम॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे॒ तृती॑यम् । तृती॑यन्दि॒वि । दि॒वि तृती॑यम् । तृती॑यमभिपर्याव॒र्तात् । अ॒बि॒॒पर्या॒व॒र्ताद्धि । अ॒भि॒प॒र्या॒व॒र्तादित्य॑भि-प॒र्या॒व॒र्तात् । ह्यबि॑भेत् । अबि॑भे॒द्यत् । यत्पृ॑थि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्यान्तृती॑यम् । तृती॑य॒मासी᳚त् । आसी॒त्तेन॑ । तेनेन्द्रः॑ । इन्द्रो॒ वज्र᳚म् । वज्र॒मुत् । उद॑यच्छत् । अ॒य॒च्छ॒द्विष्ण्व॑नुस्थितः । विष्ण्व॑नुस्थित॒स्सः । विष्ण्व॑नुस्थित॒ इति॒ विष्णु॑-अ॒नु॒स्थि॒तः॒ । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒न्मा । मा मे᳚ । मे॒ प्र । प्र हाः᳚ । हा॒रस्ति॑ । अस्ति॒ वै । वा इ॒दम् । इ॒दम्मयि॑ । (38)
मयि॑ वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑न्तत् । तत्ते᳚ । ते॒ प्र । प्रदा᳚स्यामि । दा॒स्या॒मीति॑ । इति॒ तत् । तद॑स्मै । अ॒स्मै॒ प्र । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तत् । तत्प्रति॑ । प्रत्य॑गृह्णात् । अ॒गृ॒ह्णा॒दधाः᳚ । अधा॒मा । मेति॑ । इति॒ तत् । तद्विष्ण॑वे । विष्ण॒वेऽति॑ । अति॒ प्र । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तत् । तद्विष्णुः॑ । विष्णु॒ प्रति॑ । प्रत्य॑गृह्णात् । अ॒गृ॒ह्णा॒द॒स्मासु॑ । अ॒स्मास्विन्द्रः॑ । इन्द्र॑ इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यन्द॑धातु । द॒धा॒त्विति॑ । इति॒ यत् । यद॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे॒ तृती॑यम् । तृती॑य॒मासी᳚त् । आसी॒त्तेन॑ । तेनेन्द्रः॑ । इन्द्रो॒ वज्र᳚म् । वज्र॒मुत् । उद॑यच्छत् । अ॒य॒च्छ॒द्विष्ण्व॑नुस्थितः । विष्ण्व॑नुस्थित॒स्सः । विष्ण्व॑नुस्थित॒ इति॒ विष्णु॑-अ॒नु॒स्थि॒तः॒ । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒न्मा । मा मे᳚ । मे॒ प्र । प्र हाः᳚ । हा॒रस्ति॑ । अस्ति॒ वै । वा इ॒दम् । इ॒दम्मयि॑ । (39)
मयि॑ वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑न्तत् । तत्ते᳚ । ते॒ प्र । प्रदा᳚स्यामि । दा॒स्या॒मीति॑ । इति॒ तत् । तद॑स्मै । अ॒स्मै॒ प्र । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तत् । तत्प्रति॑ । प्रत्य॑ गृह्णात् । अ॒गृ॒ह्णा॒द्विः । द्विर्मा᳚ । मा॒धाः॒ । अ॒धा॒ इति॑ । इति॒ तत् । तद्विष्ण॑वे । विष्ण॒वेऽति॑ । अति॒ प्र । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तत् । तद्विष्णुः॑ । विष्णु॒ प्रति॑ । प्रत्य॑गृह्णात् । अ॒गृ॒ह्णा॒द॒स्मासु॑ । अ॒स्मास्विन्द्रः॑ । इन्द्र॑ इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यन्द॑धातु । द॒धा॒त्विति॑ । इति॒ यत् । यद्दि॒वि । दि॒वि तृती॑यम् । तृती॑य॒मासी᳚त् । आसी॒त्तेन॑ । तेनेन्द्रः॑ । इन्द्रो॒ वज्र᳚म् । वज्र॒मुत् । उद॑यच्छत् । अ॒य॒च्छ॒द्विष्ण्व॑नुस्थितः । विष्ण्व॑नुस्थित॒स्सः । विष्ण्व॑नुस्थित॒ इति॒ विष्णु॑-अ॒नु॒ स्थि॒तः॒ । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒न्मा । मा मे᳚ । मे॒ प्र । प्र हाः᳚ । हा॒र्येन॑ । येना॒हम् । अ॒हमि॒दम् । (40)अ॒हमि॒दम् ।
“इ॒दमस्मि॑ । अस्मि॒ तत् । तत्ते᳚ । ते॒ प्र । प्रदा᳚स्यामि । दा॒स्या॒मीति॑ । इति॒ त्वी3 । त्वी3 इति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒थ्स॒न्धाम् । स॒न्धान्तु । स॒न्धामिति॑ सम्-धाम् । तु सम् । सन्द॑धावहै । द॒धा॒व॒है॒ त्वाम् । त्वामे॒व । ए॒व प्र । प्र वि॑शानि । वि॒शा॒नीति॑ । इति॒ यत् । यन्माम् । माम्प्र॑वि॒शेः । प्र॒वि॒शे किम् । प्र॒वि॒शेरिति॑ प्र-वि॒शेः । किम्मा᳚ । मा॒ भु॒ञ्ज्याः॒ । भु॒ञ्ज्याः॒ इति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्त्वाम् । त्वामे॒व । ए॒वेन्धी॑य । इ॒न्धी॒य॒ तव॑ । तव॒ भोगा॑य । भोगा॑य॒ त्वाम् । त्वाम्प्र । प्र वि॑शेयम् । वि॒शे॒य॒मिति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्तम् । तँव्वृ॒त्रः । वृ॒त्र प्र । प्रावि॑शत् । अ॒वि॒श॒दु॒दर᳚म् । उ॒दरँ॒व्वै । वै वृ॒त्रः, । वृ॒त्रः, ख्षुत् । ख्षुत्खलु॑ । खलु॒ वै । वै म॑नु॒ष्य॑स्य । म॒नु॒ष्य॑स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो॒ यः । य ए॒वम् ।”
ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ हन्ति॑ । हन्ति॒ ख्षुध᳚म् । ख्षुध॒म्भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्य॒न्तत् । तद॑स्मै । अ॒स्मै॒ प्र । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तत् । तत्प्रति॑ । प्रत्य॑गृह्णात् । अ॒गृ॒ह्णा॒त्त्रिः । त्रिर्मा᳚ । मा॒धाः॒ । अ॒धा॒ इति॑ । इति॒ तत् । तद्विष्ण॑वे । विष्ण॒वेऽति॑ । अति॒ प्र । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तत् । तद्विष्णुः॑ । विष्णु॒ प्रति॑ । प्रत्य॑गृह्णात् । अ॒गृ॒ह्णा॒द॒स्मासु॑ । अ॒स्मास्विन्द्रः॑ । इन्द्र॑ इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यन्द॑धातु । द॒धा॒त्विति॑ । इति॒ यत् । यत्त्रिः । त्रि प्र । प्राय॑च्छत् । अय॑च्छ॒त्त्रिः । त्रि प्र॒त्यगृ॑ह्णात् । प्र॒त्यगृ॑ह्णा॒त्तत् । प्र॒त्यगृ॑ह्णा॒दिति॑ प्रति-अगृ॑ह्णात् । तत्त्रि॒धातोः᳚ । त्रि॒धातो᳚स्त्रिधातु॒त्वम् । त्रि॒धातो॒रिति॑ त्रि-धातोः᳚ । त्रि॒धा॒तु॒त्वँय्यत् । त्रि॒धा॒तु॒त्वमिति॑ त्रिधातु-त्वम् । यद्विष्णुः॑ । विष्णु॑र॒न्वति॑ष्ठत । अ॒न्वति॑ष्ठत॒ विष्ण॑वे । अ॒न्वति॑ष्ठ॒तेत्य॑नु-अति॑ष्ठत । विष्ण॒वेऽति॑ । अति॒ प्र । प्राय॑च्छत् । अय॑च्छ॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दैन्द्रावैष्ण॒वम् । ऐ॒न्द्रा॒वै॒ष्ण॒वꣳ ह॒विः । ऐ॒न्द्रा॒वै॒ष्ण॒वमित्यै᳚न्द्रा-वै॒ष्ण॒वम् । ह॒विर्भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यत् । यद्वै । वा इ॒दम् । इ॒दङ्किम् । किञ्च॑ । च॒तत् । तद॑स्मै । अ॒स्मै॒ तत् । तत्प्र । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒दृचः॑ । ऋच॒स्सामा॑नि । सामा॑नि॒ यजूꣳ॑षि । यजूꣳ॑षि स॒हस्र᳚म् । स॒हस्रँ॒व्वै । वा अ॑स्मै । अ॒स्मै॒ तत् । तत्प्र । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्स॒हस्र॑दख्षिणम् । स॒हस्र॑दख्षिण॒मिति॑ स॒हस्र॑- द॒ख्षि॒ण॒म् (42) ॥
दे॒वा वै । वै रा॑ज॒न्या᳚त् । रा॒ज॒न्या᳚ज्जाय॑मानात् । जाय॑मानादबिभयुः । अ॒बि॒भ॒यु॒स्तम् । तम॒न्तः । अ॒न्तरे॒व । ए॒व सन्त᳚म् । सन्त॒न्दाम्ना᳚ । दाम्नाप॑ । अपौ᳚र्म्भ्न । औ॒म्भ॒न्थ्सः । स वै । वा ए॒षः । ए॒षोऽपो᳚ब्धः । अपो᳚ब्धो जायते । अपो᳚ब्ध॒ इत्यप॑-उ॒ब्धः॒ । जा॒य॒ते॒ यत् । यद्रा॑ज॒न्यः॑ । रा॒ज॒न्यो॑ यत् । यद्वै । वा ए॒षः । ए॒षोऽन॑पोब्धः । अन॑पोब्धो॒ जाये॑त । अन॑पोब्द॒ इत्यन॑प-उ॒ब्धः॒ । जाये॑त वृ॒त्रान् । वृ॒त्रान्घ्नन्न् । घ्नंश्च॑रेत् । च॒रे॒द्यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त राज॒न्य᳚म् । रा॒ज॒न्य॑मन॑पोब्धः । अन॑पोब्धो जायेत । अन॑पोब्ध॒ इत्यन॑प-उ॒ब्धः॒ । जा॒ये॒त॒ वृ॒त्रान् । वृ॒त्रान्घ्नन् । घ्नंश्च॑रेत् । च॒रे॒दिति॑ । इति॒ तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तमै᳚न्द्राबार्हस्प॒त्यम् । ऐ॒न्द्रा॒बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यञ्च॒रुम् । ऐ॒न्द्रा॒बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यमित्यै᳚न्द्रा-बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यम् । च॒रुन्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दै॒न्द्रः । ऐ॒न्द्रो वै । वै रा॑ज॒न्यः॑ । रा॒ज॒न्यो᳚ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दाम्नः॑ । दाम्नो॒पोम्भ॑नात् । अ॒पोम्ब॑नान्मुञ्चति । अ॒पोम्भ॑ना॒दित्य॑प-उम्भ॑नात् । मु॒ञ्च॒ति॒ हि॒र॒ण्मय᳚म् । हि॒र॒ण्म॒य॒न्दाम॑ । दाम॒ दख्षि॑णा । दख्षि॑णा सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दाम्नः॑ । दाम्नो॒पोम्भ॑नात् । अ॒पोम्भ॑नान्मुञ्चति । अ॒पोम्भ॑ना॒दित्य॑प-उम्भ॑नात् । मु॒ञ्च॒तीति॑ मुञ्चति (43) ॥13॥
नवो॑नवो भवति । नवो॑नव॒ इति॒ नवः॑-न॒वः॒ । भ॒व॒ति॒ जाय॑मानः । जाय॑मा॒नोह्ना᳚म् । अह्ना᳚ङ्के॒तुः । के॒तुरु॒षसा᳚म् । उ॒षसा॑मेति । ए॒त्यग्रे᳚ । अग्र॒ इत्यग्रे᳚ ॥ भा॒गन्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॒ वि । वि द॑धाति । द॒धा॒त्या॒यन्न् । आ॒यन्प्र । आ॒यनित्या᳚-यन्न् । प्र च॒न्द्रमाः᳚ । च॒न्द्रमा᳚स्तिरति । ति॒र॒ति॒ दी॒र्घम् । दी॒र्घमायुः॑ । आयु॒रित्यायुः॑ ॥ यमा॑दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या अ॒ꣳ॒शुम् । अ॒ꣳ॒शुमा᳚प्या॒यय॑न्ति । आ॒प्या॒यय॑न्ति॒ यम् । आ॒प्या॒यय॒न्तीत्या᳚-प्या॒यय॑न्ति । यमख्षि॑तम् । अख्षि॑त॒ मख्षि॑तयः । अख्षि॑तय॒ पिब॑न्ति । पि॒ब॒न्तीति॒ पिब॑न्ति ॥ तेन॑ नः । नो॒ राजा᳚ । राजा॒ वरु॑णः । वरु॑णो॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒ रा । आप्या॑ययन्तु । प्या॒य॒य॒न्तु॒ भुव॑नस्य । भुव॑नस्य गो॒पाः । गो॒पा इति॑ गो-पाः ॥ प्राच्या᳚न्दि॒शि । दि॒शि त्वम् । त्वमि॑न्द्र । इ॒न्द्रा॒ऽसि॒ । अ॒सि॒ राजा᳚ । राजो॒त । उ॒तोदी᳚च्याम् । उदी᳚च्याँव्वृत्रहन्न् । वृ॒त्र॒ह॒न्वृ॒त्र॒हा । वृ॒त्र॒ह॒न्निति॑ वृत्र-ह॒न् । वृ॒त्र॒हासि॑ । वृ॒त्र॒ हेति॑ वृत्र-हा । अ॒सीत्य॑सि ॥ यत्र॒ यन्ति॑ । यन्ति॑ स्रो॒त्याः । स्रो॒त्यास्तत्। तज्जि॒तम् । (44)।
जि॒तन्ते᳚ । ते॒ द॒ख्षि॒ण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तो वृ॑ष॒भः । वृ॒ष॒भ ए॑धि । ए॒धि॒ हव्यः॑ । हव्य॒ इति॒ हव्यः॑ ॥ इन्द्रो॑ जयाति । ज॒या॒ति॒ न । न परा᳚ । परा॑जयातै । ज॒या॒ता॒ अ॒धि॒रा॒जः । अ॒धि॒रा॒जो राज॑सु । अ॒धि॒रा॒ज इत्य॑धि-रा॒जः । राज॑सु राजयाति । राज॒स्विति॒ राज॑-सु॒ । रा॒ज॒या॒तीति॑ राजयाति ॥ विश्वा॒ हि । हि भू॒याः । भू॒या पृत॑नाः । पृत॑ना अभि॒ष्टीः । अ॒भि॒ष्टीरु॑प॒सद्यः॑ । उ॒प॒सद्यो॑ नम॒स्यः॑ । उ॒प॒सद्य॒ इत्यु॑प-सद्यः॑ । न॒म॒स्यो॑ यथा᳚ । यथाऽस॑त् । अस॒दित्यस॑त् ॥ अ॒स्येत् । इदे॒व । ए॒व प्र । प्र रि॑रिचे । रि॒रि॒चे॒ म॒हि॒त्वम् । म॒हि॒त्वन्दि॒वः । म॒हि॒त्वमिति॑ महि-त्वम् । दि॒व पृ॑थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या परि॑ । पर्य॒न्तरि॑ख्षात् । अ॒न्तरि॑ख्षा॒दित्य॒न्तरि॑ख्षात् ॥ स्व॒राडिन्द्रः॑ । स्व॒राडिति॑ स्व-राट् । इन्द्रो॒ दमे᳚ । दम॒ आ । आ वि॒श्वगू᳚र्तः । वि॒श्वगू᳚र्तस्स्व॒रिः । वि॒श्वगू᳚र्त॒ इति॑ वि॒श्व-गू॒र्तः॒ । स्व॒रिरम॑त्रः । अम॑त्रो ववख्षे । व॒व॒ख्षे॒ रणा॑य । रणा॒येति॒ रणा॑य ॥ अ॒भि त्वा᳚ । त्वा॒ शू॒र॒ । शू॒र॒ नो॒नु॒मः॒ । नो॒नु॒मोऽदु॑ग्धाः । अधु॑ग्धा इव । इ॒व॒ धे॒नवः॑ । धे॒नव॒ इति॑ धे॒नवः॑ ॥ ईशा॑नम॒स्य (45) ।
। अ॒स्य जग॑तः । जग॑तस्सुव॒र्दृश᳚म् । सु॒व॒र्दृश॒मीशा॑नम् । सु॒व॒र्दृश॒ मिति॑ सुवः-दृश᳚म् । ईशा॑नमिन्द्र । इ॒न्द्र॒ त॒स्थुषः॑ । त॒स्थुष॒ इति॑ त॒स्थुषः॑ ॥ त्वामित् । इद्धि । हि हवा॑महे । हवा॑महे सा॒ता । सा॒ता वाज॑स्य । वाज॑स्य का॒रवः॑ । का॒रव॒ इति॑ का॒रवः॑ ॥ त्वाँव्वृ॒त्रेषु॑ । वृ॒त्रेष्वि॑न्द्र । इ॒न्द्र॒सत्प॑तिम् । सत्प॑ति॒न्नरः॑ । सत्प॑ति॒मिति॒ सत्-प॒ति॒म् । नर॒स्त्वाम् । त्वाङ्काष्ठा॑सु । काष्ठा॒स्वर्व॑तः । अर्व॑त॒ इत्यर्व॑तः ॥ यद्यावः॑ । द्याव॑ इन्द्र । इ॒न्द्र॒ ते॒ । ते॒ श॒तम् । श॒तꣳ श॒तम् । श॒तम्भूमीः᳚ । भूमी॑रु॒त । उ॒त स्युः । स्युरिति॒ स्युः ॥ न त्वा᳚ । त्वा॒ व॒ज्रि॒न्न्॒ । व॒ज्रि॒न्थ्स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॒ꣳ॒ सूर्याः᳚ । सूर्या॒ अनु॑ । अनु॒ न । न जा॒तम् । जा॒तम॑ष्ट । अ॒ष्ट॒ रोद॑सी । रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी ॥ पिबा॒ सोम᳚म् । सोम॑मिन्द्र । इ॒न्द्र॒ मन्द॑तु । मन्द॑तु त्वा । त्वा॒यम् । यन्ते᳚ । ते॒ सु॒षाव॑ । सु॒षाव॑ हर्यश्व । ह॒र्य॒श्वाद्रिः॑ । ह॒र्य॒श्वेति॑ हरि-अ॒श्व॒ । अद्रि॒रित्यद्रिः॑ (46) ॥
सो॒तुर्बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या॒ꣳ॒ सुय॑तः । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म्॒ । सुय॑तो॒ न । सुय॑त॒ इति॒ सु-य॒तः॒ । नार्वा᳚ । अर्वेत्यर्वा᳚ ॥ रे॒वती᳚र्नः । न॒स्स॒ध॒मादः॑ । स॒ध॒माद॒ इन्द्रे᳚ । स॒ध॒माद॒ इति॑ सध-मादः॑ । इन्द्रे॑ सन्तु । स॒न्तु॒ तु॒विवा॑जाः । तु॒विवा॑जा॒ इति॑ तु॒वि-वा॒जाः॒ ॥ ख्षु॒मन्तो॒ याभिः॑ । याभि॒र्मदे॑म । मदे॒मेति॒ मदे॒म ॥ उद॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ शुच॑यः । शुच॑य॒स्तव॑ । तव॒ वि । वि ज्योति॑षा । ज्योति॒षोत् ॥ उदु॑ । उ॒त्यम् । त्यञ्जा॒तवे॑दसम् । जा॒तवे॑दसꣳ स॒प्त । जा॒तवे॑दस॒मिति॑ जा॒त-वे॒द॒स॒म् । स॒प्त त्वा᳚ । त्वा॒ ह॒रितः॑ । ह॒रितो॒ रथे᳚ । रथे॒ वह॑न्ति । वह॑न्ति देव । दे॒व॒ सू॒र्य॒ । सू॒र्येति॑ सूर्य ॥ शो॒चिष्के॑शँव्विचख्षण । शो॒चिष्के॑श॒मिति॑ शो॒चिः-के॒श॒म् । वि॒च॒ख्ष॒णेति॑ वि-च॒ख्ष॒ण॒ ॥ चि॒त्रन्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मुत् । उद॑गात् । अ॒गा॒दनी॑कम् । अनी॑क॒ञ्चख्षुः॑ । चख्षु॑र्मि॒त्रस्य॑ । मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य । वरु॑णस्या॒ग्नेः । अ॒ग्नेरित्य॒ग्नेः ॥ आप्राः᳚ । अ॒प्रा॒द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑ख्षम् । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ꣳ॒ सूर्यः॑ । सूर्य॑ आ॒त्मा । आ॒त्मा जग॑तः । जग॑तस्त॒स्थुषः॑। त॒स्थुष॑श्च । (47)
चेति॑ च ॥ विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा ऋ॑ता॒वृधः॑ । ऋ॒ता॒वृध॑ ऋ॒तुभिः॑ । ऋ॒ता॒वृध॒ इत्यृ॑त-वृधः॑ । ऋ॒तुभि॑र्हवन॒श्रुतः॑ । ऋ॒तुभि॒रत्यृ॒तुभिः॒ । ह॒व॒न॒ श्रुत॒ इति॑ हवन-श्रुतः॑ ॥ जु॒षन्ताँ॒य्युज्य᳚म् । युज्य॒म्पयः॑ । पय॒ इति॒ पयः॑ ॥ विश्वे॑ देवाः । दे॒वा॒श्शृ॒णु॒त । शृ॒णु॒तेमम् । इ॒मꣳ हव᳚म् । हव॑म्मे । मे॒ ये । ये अ॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे॒ ये । य उप॑ । उप॒द्यवि॑ । द्यवि॒ष्ठ । स्थेति॒स्थ ॥ ये अ॑ग्निजि॒ह्वाः । अ॒ग्नि॒जि॒ह्वा उ॒त । अ॒ग्नि॒जि॒ह्वा इत्य॑ग्नि-जि॒ह्वाः । उ॒त वा᳚ । वा॒ यज॑त्राः । यज॑त्रा आ॒सद्य॑ । आ॒सद्या॒स्मिन्न् । आ॒सद्येत्या᳚-सद्य॑ । अ॒स्मिन्ब॒र्॒?हिषि॑ । ब॒र्॒?हिषि॑ मादयध्वम् । मा॒द॒य॒ध्व॒मिति॑ मादयध्वम् (48) ॥
वि॒श्वरू॑पो॒ वै । वि॒श्वरू॑प॒ इति॑ वि॒श्व-रू॒पः॒ । वै त्वा॒ष्ट्रः । त्वा॒ष्ट्र पु॒रोहि॑तः । पु॒रोहि॑तो दे॒वाना᳚म् । पु॒रोहि॑त॒ इति॑ पु॒रः-हि॒तः॒ । दे॒वाना॑मासीत् । आ॒सी॒थ्स्व॒स्रीयः॑ । स्व॒स्रीयोऽसु॑राणाम् । असु॑राणा॒न्तस्य॑ । तस्य॒ त्रीणि॑ । त्रीणि॑ शी॒र्॒?षाणि॑ । शी॒र्॒?षाण्या॑सन्न् । आ॒स॒न्थ्सो॒म॒पान᳚म् । सो॒म॒पानꣳ॑ सुरा॒पान᳚म् । सो॒म॒पान॒मिति॑ सोम-पान᳚म् । सु॒रा॒पान॑म॒न्नाद॑नम् । सु॒रा॒पान॒मिति॑ सुरा-पान᳚म् । अ॒न्नाद॑न॒ꣳ॒ सः । अ॒न्नाद॑न॒ मित्य॑न्न-अद॑नम् । स प्र॒त्यख्ष᳚म् । प्र॒त्यख्ष॑न्दे॒वेभ्यः॑ । प्र॒त्यख्ष॒मिति॑ प्रति-अख्ष᳚म् । दे॒वेभ्यो॑ भा॒गम् । भा॒गम॑वदत् । अ॒व॒द॒त्प॒रोख्ष᳚म् । प॒रोख्ष॒मसु॑रेभ्यः । प॒रोख्ष॒मिति॑ परः-अख्ष᳚म् । असु॑रेभ्य॒स्सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ वै । वै प्र॒त्यख्ष᳚म् । प्र॒त्यख्ष॑म्भा॒गम् । प्र॒त्यख्ष॒मिति॑ प्रति-अख्ष᳚म् । भा॒गँव्व॑दन्ति । व॒द॒न्ति॒ यस्मै᳚ । यस्मा॑ ए॒व । ए॒व प॒रोख्ष᳚म् । प॒रोख्षँ॒व्वद॑न्ति । प॒रोख्ष॒मिति॑ परः-अख्ष᳚म् । वद॑न्ति॒ तस्य॑ । तस्य॑ भा॒गः । भा॒ग उ॑दि॒तः । उ॒दि॒तस्तस्मा᳚त् । तस्मा॒दिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ऽबिभेत् । अ॒बि॒भे॒दी॒दृङ् । ई॒दृङ्वै । वै रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रँव्वि । वि प॒र्याव॑र्तयति । प॒र्याव॑र्तय॒तीति॑ । प॒र्याव॑र्तय॒तीति॑ परि-आव॑र्तयति । इति॒ तस्य॑ । तस्य॒ वज्र᳚म् । वज्र॑ मा॒दाय॑ । आ॒दाय॑ शी॒र्॒?षाणि॑ । आ॒दायेत्या᳚-दाय॑ । शी॒र्॒?षाण्य॑च्छिनत् । अ॒च्छि॒न॒द्यत् । यथ्सो॑म॒पान᳚म् । सो॒म॒पान॒मासी᳚त् । सो॒म॒पान॒मिति॑ सोम-पान᳚म् (1)।
आसी॒थ्सः । स क॒पिञ्ज॑लः । क॒पिञ्ज॑लोऽभवत् । अ॒भ॒व॒द्यत् । यथ्सु॑रा॒पान᳚म् । सु॒रा॒पान॒ꣳ॒ सः । सु॒रा॒पान॒मिति॑ सुरा-पान᳚म् । सक॑ल॒विङ्कः॑ । क॒ल॒विङ्को॒ यत् । यद॒न्नाद॑नम् । अ॒न्नाद॑न॒ꣳ॒ सः । अ॒न्नाद॑न॒मित्य॑न्न-अद॑नम् । स ति॑त्ति॒रिः । ति॒त्ति॒रिस्तस्य॑ । तस्या᳚ञ्ज॒लिना᳚ । अ॒ञ्ज॒लिना᳚ ब्रह्मह॒त्याम् । ब्र॒ह्म॒ह॒त्यामुप॑ । ब्र॒ह्म॒ह॒त्यामिति॑ ब्रह्म-ह॒त्याम् । उपा॑ गृह्णात् । अ॒गृ॒ह्णा॒त्ताम् । ताꣳ सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रम॑बिभः । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । अ॒बि॒भ॒स्तम् । तम्भू॒तानि॑ । भू॒तान्य॒भि । अ॒भ्य॑क्रोशन्न् । अ॒क्रो॒श॒न्ब॑ह्महन्न् । ब्रह्म॑ह॒नि॑ति । ब॑ह्मह॒न्निति॒ ब्रह्म॑-ह॒न्न्॒ । इति॒ सः । स पृ॑थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीमुप॑ । उपा॑सीदत् । अ॒सी॒द॒द॒स्यै । अ॒स्यै ब्र॑ह्मह॒त्यायै᳚ । ब्र॒ह्म॒ह॒त्यायै॒ तृती॑यम् । ब्र॒ह्म॒ह॒त्याया॒ इति॑ ब्रह्म-ह॒त्यायै᳚ । तृती॑य॒म्प्रति॑ । प्रति॑ गृहाण । गृ॒हा॒णेति॑ । इति॒ सा । साब्र॑वीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणै । वृ॒णै॒खा॒तात् । खा॒तात्प॑राभवि॒ष्यन्ती᳚ । प॒रा॒भ॒वि॒ष्यन्ती॑ मन्ये । प॒रा॒भ॒वि॒ष्यन्तीति॑ परा-भ॒वि॒ष्यन्ती᳚ । म॒न्ये॒ ततः॑ । ततो॒ मा । मा परा᳚ । परा॑ भूवम् । भू॒व॒मिति॑ । इति॑ पु॒रा । पु॒रा ते। ते॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रात् ।
सँ॒व्व॒थ्स॒रादपि॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रादिति॑ सम्-व॒थ्स॒रात् । अपि॑ रोहात् । रो॒हा॒दिति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्पु॒रा । पु॒रा सँ॑व्वथ्स॒रात् । सँ॒व्व॒थ्स॒रात्पृ॑थि॒व्यै । सँ॒व्व॒थ्स॒रादिति॑ सम्-व॒थ्स॒रात् । पृ॒थि॒व्यै खा॒तम् । खा॒तमपि॑ । अपि॑ रोहति । रो॒ह॒ति॒ वारे॑वृतम् । वारे॑वृत॒ꣳ॒ हि । वारे॑वृत॒ मिति॒ वारे᳚-वृ॒त॒म् । ह्य॑स्यै । अ॒स्यै॒तृती॑यम् । तृती॑यम्ब्रह्मह॒त्यायै᳚ । ब्र॒ह्म॒ह॒त्यायै॒ प्रति॑ । ब्र॒ह्म॒ह॒त्याया॒ इति॑ ब्रह्म-ह॒त्यायै᳚ । प्रत्य॑गृह्णात् । अ॒गृ॒ह्णा॒त्तत् । तथ्स कृ॑तम् । स्वकृ॑त॒ मिरि॑णम् । स्वकृ॑त॒ मिति॒ स्व-कृ॒त॒म् । इरि॑णमभवत् । अ॒भ॒व॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॒दाहि॑ताग्निः । आहि॑ताग्निश्श्र॒द्धादे॑वः । आहि॑ताग्नि॒-रित्याहि॑त-अ॒ग्निः॒ । श्र॒द्धादे॑व॒ स्स्वकृ॑ते । श्र॒द्धा दे॑व॒ इति॑ श्र॒द्धा-दे॒वः॒ । स्वकृ॑त॒ इरि॑णे । स्वकृ॑त॒ इति॒ स्व-कृ॒ते॒ । इरि॑णे॒ न । नाव॑ । अव॑ स्येत् । स्ये॒द्ब्र॒ह्म॒ ह॒त्यायै᳚ । ब्र॒ह्म॒ह॒त्यायै॒ हि । ब्र॒ह्म॒ह॒त्या या॒ इति॑ ब्रह्म-ह॒त्यायै᳚ । ह्ये॑षः । ए॒ष वर्णः॑ । वर्ण॒स्सः । सवन॒स्पति᳚न् । वन॒स्पती॒नुप॑ । उपा॑सीदत् । अ॒सी॒द॒द॒स्यै । अ॒स्यै ब्र॑ह्मह॒त्यायै᳚ । ब्र॒ह्म॒ह॒त्यायै॒ तृती॑यम् । ब्र॒ह्म॒ह॒त्याया॒ इति॑ ब्रह्म-ह॒त्यायै᳚ । तृती॑य॒म्प॑ति । प्रति॑ गृह्णीत । गृ॒ह्णी॒तेति॑ । इति॒ ते । ते᳚ ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणामहै । वृ॒णा॒म॒है॒ वृ॒क्णात्। वृ॒क्णात्प॑राभवि॒ष्यन्तः॑ । (3)
प॒रा॒भ॒वि॒ष्यन्तो॑ मन्यामहे । प॒रा॒भ॒वि॒ष्यन्त॒ इति॑ परा-भ॒वि॒ष्यन्तः॑ । म॒न्या॒म॒हे॒ ततः॑ । ततो॒ मा । मा परा᳚ । परा॑ भूम । भू॒मेति॑ । इत्या॒व्रश्च॑नात् आ॒व॑श्चना॒द्वः । आ॒व्रश्च॑ना॒दित्या᳚-व्रश्च॑नात् । वो॒ भूयाꣳ॑ सः । भूयाꣳ॑स॒ उत् । उत्ति॑ष्ठान् । ति॒ष्ठा॒निति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दा॒व॑श्चनात् । आ॒व्रश्च॑नाद्वृ॒ख्षाणा᳚म् । आ॒व्रश्च॑ना॒दित्या᳚-व॑श्चनात् । वृ॒ख्षाणा॒म्भूयाꣳ॑सः । भूयाꣳ॑स॒ उत् । उत्ति॑ष्ठन्ति । ति॒ष॒॒न्ति वारे॑वृतम् । वारे॑ वृत॒ꣳ॒हि । वारे॑वृत॒मिति॒ वारे᳚-वृ॒त॒म् । ह्ये॑षाम् । ए॒षा॒न्तृती॑यम् । तृती॑यम्ब्रह्मह॒त्यायै᳚ । ब्र॒ह्म॒ह॒त्यायै॒ प्रति॑ । ब्र॒ह्म॒ह॒त्याया॒ इति॑ ब्रह्म-ह॒त्यायै᳚ । प्रत्य॑गृह्णन् । अ॒गृ॒ह्ण॒न्थ ः । सनि॑र्या॒सः । नि॒र्या॒सो॑ऽभवत् । नि॒र्या॒स इति॑ निः-या॒सः । अ॒भ॒व॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚न्निर्या॒सस्य॑ । नि॒र्या॒सस्य॒न । नि॒र्या॒सस्येति॑ निः-या॒सस्य॑ । नाश्य᳚म् । आ॒श्य॑म्ब्रह्मह॒त्यायै᳚ । ब्र॒ह्म॒ह॒त्यायै॒ हि । ब्र॒ह्म॒ह॒त्याया॒ इति॑ ब्रह्म-ह॒त्यायै᳚ । ह्ये॑षः । ए॒ष वर्णः॑ । वर्णोऽथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खलु॒ यः । य ए॒व । ए॒व लोहि॑तः । लोहि॑तो॒ यः । यो वा᳚ । वा॒व्रश्च॑नात् । आ॒व्रश्च॑नान्नि॒र्येष॑ति । आ॒व्रश्च॑ना॒दित्या᳚-व्रश्च॑नात् । नि॒र्येष॑ति॒ तस्य॑ । नि॒र्येष॒तीति॑ निः-येष॑ति । तस्य॒ न । नाश्य᳚म्। आ॒श्य॑ङ्काम᳚म् । (4)आ॒श्य॑ङ्काम᳚म् ।आ॒श्य॑ङ्काम᳚म् ।
काम॑म॒न्यस्य॑ । अ॒न्यस्य॒ सः । स स्त्री॑षꣳसा॒दम् । स्त्री॒ष॒ꣳ॒सा॒दमुप॑ । स्त्री॒ष॒ꣳ॒सा॒दमिति॑स्त्री-स॒ꣳ॒सा॒दम् । उपा॑सीदत् । अ॒सी॒द॒द॒स्यै । अ॒स्यै ब्र॑ह्मह॒त्यायै᳚ । ब्र॒ह्म॒ह॒त्यायै॒ तृती॑यम् । ब्र॒ह्म॒ह॒त्याया॒ इति॑ ब्रह्म-ह॒त्यायै᳚ । तृती॑य॒म्प्रति॑ । प्रति॑ गृह्णीत । गृ॒ह्णी॒तेति॑ । इति॒ ताः । ता अ॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणामहै । वृ॒णा॒म॒हा॒ ऋत्वि॑यात् । ऋत्वि॑यात्प्र॒जाम् । प्र॒जाँव्वि॑न्दामहै । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । वि॒न्दा॒म॒है॒ काम᳚म् । काम॒ मा । आ विज॑नितोः । विज॑नितो॒स्सम् । विज॑नितो॒रिति॒ वि-ज॒नि॒तोः॒ । सम्भ॑वाम । भ॒वा॒मेति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒दृत्वि॑यात् । ऋत्वि॑या॒ स्त्रियः॑ । स्त्रिय॑ प्र॒जाम् । प्र॒जाँव्वि॑न्दन्ते । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । वि॒न्द॒न्ते॒ काम᳚म् । काम॒मा । आ विज॑नितोः । विज॑नितो॒स्सम् । विज॑नितो॒रिति॒ वि-ज॒नि॒तोः॒ । सम्भ॑वन्ति । भ॒व॒न्ति॒ वारे॑वृतम् । वारे॑वृत॒ꣳ॒ हि । वारे॑वृत॒मिति॒ वारे᳚-वृ॒त॒म् । ह्या॑साम् । आ॒सा॒न्तृती॑यम् । तृती॑यम्ब्रह्मह॒त्यायै᳚ । ब्र॒ह्म॒ ह॒त्यायै॒ प्रति॑ । ब्र॒ह्म॒ह॒त्याया॒ इति॑ ब्रह्म-ह॒त्यायै᳚ । प॑त्यगृह्णन्न् । अ॒गृ॒ह्ण॒न्थ्सा । सा मल॑वद्वासाः । मल॑वद्वासा अभवत् । मल॑वद्वासा॒ इति॒ मल॑वत्-वा॒साः॒ । अ॒भ॒व॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॒न्मल॑वद्वाससा । मल॑वद्वाससा॒ न । मल॑वद्वास॒सेति॒ मल॑वत्-वा॒स॒सा॒ । न सम् । सँव्व॑देत । व॒दे॒त॒ न । (5)व॒दे॒त॒ न ।
न स॒ह । स॒हासी॑त । आ॒सी॒त॒ न । नास्याः᳚ । अ॒स्या॒ अन्न᳚म् । अन्न॑मद्यात् । अ॒द्या॒द्ब्र॒ह्म॒ह॒त्यायै᳚ । ब्र॒ह्म॒ह॒त्यायै॒ हि । ब्र॒ह्म॒ह॒त्याया॒ इति॑ ब्रह्म-ह॒त्यायै᳚ । ह्ये॑षा । ए॒षा वर्ण᳚म् । वर्ण॑म्प्रति॒मुच्य॑ । प्र॒ति॒मुच्यास्ते᳚ । प्र॒ति॒मुच्येति॑ प्रति- मुच्य॑ । आस्तेऽथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒र॒भ्यञ्ज॑नम् । अ॒भ्यञ्ज॑नँ॒व्वाव । अ॒भ्यञ्ज॑न॒मित्य॑भि-अञ्ज॑नम् । वाव स्त्रि॒याः । स्त्रि॒या अन्न᳚म् । अन्न॑म॒भ्यञ्ज॑नम् । अ॒भ्यञ्ज॑नमे॒व । अ॒भ्यञ्ज॑न॒मित्य॑भि-अञ्ज॑नम् । ए॒व न । न प्र॑ति॒गृह्य᳚म् । प्र॒ति॒गृह्य॒ङ्काम᳚म् । प्र॒ति॒गृह्य॒मिति॑ प्रति-गृह्य᳚म् । काम॑म॒न्यत् । अ॒न्यदिति॑ । इति॒ याम् । याम्मल॑वद्वाससम् । मल॑वद्वाससꣳ स॒म्भव॑न्ति । मल॑वद्वासस॒ मिति॒ मल॑वत्-वा॒स॒स॒म् । स॒म्भव॑न्ति॒ यः । स॒म्भव॒न्तीति॑ सम्-भव॑न्ति । यस्ततः॑ । ततो॒ जाय॑ते । जाय॑ते॒ सः । सो॑ऽबि॒शस्तः । अ॒बि॒॒शस्तो याम् । अ॒भि॒श॒स्त इत्य॑भि-श॒स्तः । यामर॑ण्ये । अर॑ण्ये॒ तस्यै᳚ । तस्यै᳚ स्ते॒नः । स्ते॒नो याम् । याम्परा॑चीम् । परा॑ची॒न्तस्यै᳚ । तस्यै᳚ ह्रीतमु॒खी । ह्री॒त॒मु॒ख्य॑पग॒ल्भः । ह्री॒त॒मु॒खीति॑ ह्रीत-मु॒खी । अ॒प॒ग॒ल्भो या । अ॒प॒ग॒ल्भ इत्य॑प-ग॒ल्भः । या स्नाति॑ । स्नाति॒ तस्याः᳚ । तस्या॑ अ॒फ्सु । अ॒फ्सु मारु॑कः । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । मारु॑को॒ या । याभ्य॒ङ्क्ते ।
“अ॒भ्य॒ङ्क्ते तस्यै᳚ । अ॒भ्य॒ङ्क्त इत्य॑भि-अ॒ङ्क्ते । तस्यै॑ दु॒श्चर्मा᳚ । दु॒श्चर्मा॒ या । दु॒श्चर्मेति॑ दुः-चर्मा᳚ । या प्र॑लि॒खते᳚ । प्र॒लि॒खते॒ तस्यै᳚ । प्र॒लि॒खत॒ इति॑ प्र-लि॒खते᳚ । तस्यै॑ खल॒तिः । ख॒ल॒तिर॑पमा॒री । अ॒प॒मा॒री या । अ॒प॒मा॒रीत्य॑प-मा॒री । याङ्क्ते । आ॒ङ्क्ते तस्यै᳚ । आ॒ङ्क्त इत्या᳚-अ॒ङ्क्ते । तस्यै॑ का॒णः । का॒णो या । या द॒तः । द॒तो धाव॑ते । धाव॑ते॒ तस्यै᳚ । तस्यै᳚ श्या॒वदन्न्॑ । श्या॒वद॒न्॒, या । श्या॒वद॒न्निति॑ श्या॒व-द॒न्न्॒ । या न॒खानि॑ । न॒खानि॑ निकृ॒न्तते᳚ । नि॒कृ॒न्तते॒ तस्यै᳚ । नि॒कृ॒न्तत॒ इति॑ नि-कृ॒न्तते᳚ । तस्यै॑ कुन॒खी । कु॒न॒खी या । या कृ॒णत्ति॑ । कृ॒णत्ति॒ तस्यै᳚ । तस्यै᳚ क्ली॒बः । क्ली॒बो या । या रज्जु᳚म् । रज्जुꣳ॑ सृ॒जति॑ । सृ॒जति॒ तस्याः᳚ । तस्या॑ उ॒द्बन्धु॑कः । उ॒द्बन्धु॑को॒ या । उ॒द्बन्धु॑क॒ इत्यु॑त्-बन्धु॑कः । या प॒र्णेन॑ । प॒र्णेन॒ पिब॑ति । पिब॑ति॒ तस्याः᳚ । तस्या॑ उ॒न्मादु॑कः । उ॒न्मादु॑को॒ या । उ॒न्मादु॑क॒ इत्यु॑त्-मादु॑कः । या ख॒र्वेण॑ । ख॒र्वेण॒ पिब॑ति । पिब॑ति॒ तस्यै᳚ । तस्यै॑ ख॒र्वः । ख॒र्वस्ति॒स्रः । ति॒स्रो रात्रीः᳚ । रात्री᳚र्व्र॒तम् । व्र॒तञ्च॑रेत् । च॒रे॒द॒ञ्ज॒लिना᳚ । अ॒ञ्ज॒लिना॑ वा । वा॒ पिबे᳚त् । पिबे॒दख॑र्वेण । अख॑र्वेण वा । वा॒ पात्रे॑ण । पात्रे॑ण प्र॒जायै᳚ । प्र॒जायै॑ गोपी॒थाय॑ । प्र॒जाया॒ इति॑ प्र-जायै᳚ । गो॒पी॒थायेति॑ गोपी॒थाय॑ (7) ॥”
त्वष्टा॑ ह॒तपु॑त्रः । ह॒तपु॑त्रो॒ वीन्द्र᳚म् । ह॒तपु॑त्र॒ इति॑ ह॒त-पु॒त्रः॒ । वीन्द्र॒ꣳ॒ सोम᳚म् । वीन्द्र॒मिति॒ वि-इ॒न्द्र॒म् । सोम॒मा । आह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तस्मिन्न्॑ । तस्मि॒न्निन्द्रः॑ । इन्द्र॑ उपह॒वम् । उ॒प॒ह॒वमै᳚च्छत । उ॒प॒ह॒वमित्यु॑प-ह॒वम् । ऐ॒च्छ॒त॒ तम् । तन्न । नोप॑ । उपा᳚ह्वयत । अ॒ह्व॒य॒त॒ पु॒त्रम् । पु॒त्रम्मे᳚ । मे॒व॒धीः॒ । अ॒व॒धीरिति॑ । इति॒ सः । स य॑ज्ञवेश॒सम् । य॒ज्ञ॒वे॒श॒सङ्कृ॒त्वा । य॒ज्ञ॒वे॒श॒समिति॑ यज्ञ-वे॒श॒सम् । कृ॒त्वा प्रा॒सहा᳚ । प्रा॒सहा॒ सोम᳚म् । प्रा॒सहेति॑ प्र-सहा᳚ । सोम॑मपिबत् । अ॒पि॒ब॒त्तस्य॑ । तस्य॒ यत् । यद॒त्यशि॑ष्यत । अ॒त्यशि॑ष्यत॒ तत् । अ॒त्यशि॑ष्य॒तेत्य॑ति-अशि॑ष्यत । तत्त्वष्टा᳚ । त्वष्टा॑हव॒नीय᳚म् । आ॒ह॒व॒नीय॒मुप॑ । आ॒ह॒व॒नीय॒मित्या᳚-ह॒व॒नीय᳚म् । उप॒ प्र । प्राव॑र्तयत् । अ॒व॒र्त॒य॒थ्स्वाहा᳚ । स्वाहेन्द्र॑ शत्रुः । इन्द्र॑शत्रुर्वर्धस्व । इन्द्र॑शत्रु॒रितीन्द्र॑-श॒त्रुः॒ । व॒र्ध॒स्वेति॑ । इति॒ यत् । यदव॑र्तयत् । अव॑र्तय॒त्तत् । तद्वृ॒त्रस्य॑ । वृ॒त्रस्य॑ वृत्र॒त्वम् । वृ॒त्र॒त्वँय्यत् । वृ॒त्र॒त्वमिति॑ वृत्र-त्वम् । यदब्र॑वीत् । अब्र॑वी॒थ्स्वा हा᳚ । स्वाहेन्द्र॑शत्रुः । इन्द्र॑शत्रुर्वर्धस्व । इन्द्र॑शत्रु॒रितीन्द्र॑-श॒त्रुः॒ । व॒र्ध॒स्वेति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दस्य। अ॒स्येन्द्रः॑ ।
इन्द्र॒श्शत्रुः॑ । शत्रु॑रभवत् । अ॒भ॒व॒थ्सः । स स॒म्भवन्न्॑ । स॒म्भव॑न्न॒ग्नीषोमौ᳚ । स॒म्भव॒नि॑ति सम्-भवन्न्॑ । अ॒ग्नीषोमा॑व॒भि । अ॒ग्नीषोमा॒-वित्य॒ग्नी-सोमौ᳚ । अ॒भि सम् । सम॑भवत् । अ॒भ॒व॒थ्सः । स इ॑षुमा॒त्रमि॑षुमात्रम् । इ॒षु॒मा॒त्रमि॑षुमात्रँ॒व्विष्वङ्॑ । इ॒षु॒मा॒त्रमि॑षुमात्र॒मिती॑षुमा॒त्रम्-इ॒षु॒-मा॒त्र॒म् । विष्व॑ङ्ङवर्धत । अ॒व॒र्ध॒त॒ सः । स इ॒मान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कान॑वृणोत् । अ॒वृ॒णो॒द्यत् । यदि॒मान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कानवृ॑णोत् । अवृ॑णो॒त्तत् । तद्वृ॒त्रस्य॑ । वृ॒त॑स्य वृत्र॒त्वम् । वृ॒त्र॒त्वन्तस्मा᳚त् । वृ॒त्र॒त्वमिति॑ वृत्र-त्वम् । तस्मा॒दिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ऽबिभेत् । अ॒बि॒भे॒थ्सः । स प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒मुप॑ । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । उपा॑धावत् । अ॒धा॒व॒च्छत्रुः॑ । शत्रु॑र्मे । मे॒ऽज॒नि॒ । अ॒ज॒नीति॑ । इति॒ तस्मै᳚ । तस्मै॒ वज्र᳚म् । वज्रꣳ॑ सि॒क्त्वा । सि॒क्त्वा प्र । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒दे॒तेन॑ । ए॒तेन॑ जहि । ज॒हीति॑ । इति॒ तेन॑ । तेना॒भि । अ॒भ्या॑यत । आ॒य॒त॒ तौ । ताव॑ब्रूताम् । अ॒ब्रू॒ता॒म॒ग्नीषोमौ᳚ । अ॒ग्नीषोमौ॒ मा । अ॒ग्नीषोमा॒-वित्य॒ग्नी-सोमौ᳚ । मा प्र (9) ।
प्र हाः᳚ । हा॒रा॒वम् । आ॒वम॒न्तः । अ॒न्तस्स्वः॑ । स्व॒ इति॑ । इति॒ मम॑ । मम॒ वै । वै यु॒वम् । यु॒वं स्थः॑ । स्थ॒ इति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒न्माम् । माम॒भि । अ॒भ्या । ऐत᳚म् । इ॒त॒ मिति॑ । इति॒ तौ । तौभा॑ग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॑मैच्छेताम् । भा॒ग॒धेयमिति॑ भाग-धेय᳚म् । ऐ॒च्छे॒ता॒न्ताभ्या᳚म् । ताभ्या॑मे॒तम् । ए॒तम॑ग्नीषो॒मीय᳚म् । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॒ मेका॑दशकपालम् । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॒मित्य॑ग्नी-सो॒मीय᳚म् । एका॑दशकपालम्पू॒र्णमा॑से । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । पू॒र्णमा॑से॒ प्र । पू॒र्णमा॑स॒ इति॑ पू॒र्ण-मा॒से॒ । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तौ । ताव॑ब्रूताम् । अ॒ब्रू॒ता॒म॒भि । अ॒भि॒ सन्द॑ष्टौ । सन्द॑ष्टौ॒ वै । सन्द॑ष्टा॒विति॒ सम्-द॒ष्टौ॒ । वै स्वः॑ । स्वो॒ न । न श॑क्नुवः । श॒क्नु॒व॒ ऐतु᳚म् । ऐतु॒मिति॑ । ऐ॒तुमित्या-ए॒तु॒म् । इति॒ सः । स इन्द्रः॑ । इन्द्र॑ आ॒त्मनः॑ । आ॒त्मन॑श्शीतरू॒रौ । शी॒त॒रूरा॑व जनयत् । शी॒त॒रू॒राविति॑ शीत-रू॒रौ॒ । अ॒ज॒न॒य॒त्तत् । तच्छी॑तरू॒रयोः᳚ । शी॒त॒रू॒रयो॒र्जन्म॑ । शी॒त॒रू॒रयो॒रिति॑ शीत-रू॒रयोः᳚ । जन्म॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वꣳ शी॑तरू॒रयोः᳚ । शी॒त॒रू॒रयो॒र्जन्म॑ । शी॒त॒रू॒रयो॒रिति॑ शीत-रू॒रयोः᳚ । जन्म॒वेद॑। वेद॒ न । (10)वेद॒ न ।
नैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ शी॒त॒रू॒रौ । शी॒त॒रू॒रौ ह॑तः । शी॒त॒रू॒राविति॑ शीत-रू॒रौ । ह॒त॒स्ताभ्या᳚म् । ताभ्या॑मेनम् । ए॒न॒म॒भि । अ॒भ्य॑नयत् । अ॒न॒य॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚ज्जञ्ज॒भ्यमा॑नात् । ज॒ञ्ज॒भ्यमा॑नाद॒ग्नीषोमौ᳚ । अ॒ग्नीषोमौ॒ निः । अ॒ग्नीषोमा॒वित्य॒ग्नी-सोमौ᳚ । निर॑क्रामताम् । अ॒क्रा॒म॒ता॒म्प्रा॒णा॒पा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नौ वै । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । वा ए॑नम् । ए॒न॒न्तत् । तद॑जहिताम् । अ॒ज॒हि॒ता॒म्प्रा॒णः । प्रा॒णो वै । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । वै दख्षः॑ । दख्षो॑ऽपा॒नः । अ॒पा॒न क्रतुः॑ । अ॒पा॒न इत्य॑प-अ॒नः । क्रतु॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚ज्जञ्ज॒भ्यमा॑नः । ज॒ञ्ज॒भ्यमा॑नो ब्रूयात् । ब्रू॒या॒न्मयि॑ । मयि॑ दख्षक्र॒तू । द॒ख्ष॒क्र॒तू इति॑ । द॒ख्ष॒क्र॒तू इति॑ दख्ष-क्र॒तू । इति॑ प्राणापा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नावे॒व । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । ए॒वात्मन् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ सर्व᳚म् । सर्व॒मायुः॑ । आयु॑रेति । ए॒ति॒ सः । स दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ वृ॒त्रात् । वृ॒त्रान्नि॒र्हूय॑ । नि॒र्हूय॒ वार्त्र॑घ्नम् । नि॒र्हूयेति॑ निः-हूय॑ । वार्त्र॑घ्नꣳ ह॒विः । वार्त्र॑घ्न॒मिति॒ वार्त्र॑-घ्न॒म् । ह॒वि पू॒र्णमा॑से । पू॒र्णमा॑से॒ निः । पू॒र्णमा॑स॒ इति॑ पू॒र्ण-मा॒से॒ । निर॑वपत् । अ॒व॒प॒द्घ्नन्ति॑ । घ्नन्ति॒ वै । वा ए॑नम् । ए॒न॒म्पू॒र्णमा॑से । पू॒र्णमा॑स॒ आ । पू॒र्णमा॑स॒ इति॑ पू॒र्ण-मा॒से॒ । आमा॑वा॒स्या॑याम् ।
अ॒मा॒वा॒स्या॑याम्प्याययम् । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒-मित्य॑मा-वा॒स्या॑याम् । प्या॒य॒य॒न्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्वार्त्र॑घ्नी । वार्त्र॑घ्नी पू॒र्णमा॑से । वार्त्र॑घ्नी॒ इति॒ वार्त्र॑-घ्नी॒ । पू॒र्णमा॒सेऽनु॑ । पू॒र्णमा॑स॒ इति॑ पू॒र्ण-मा॒से॒ । अनू᳚च्येते । उ॒च्ये॒ते॒ वृध॑न्वती । उ॒च्ये॒ते॒ इत्यु॑च्येते । वृध॑न्वती अमावा॒स्या॑याम् । वृध॑न्वती॒ इति॒ वृधन्न्॑-व॒ती॒ । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒न्तत् । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒मित्य॑मा-वा॒स्या॑याम् । तथ्स॒ं॒ स्थाप्य॑ । स॒ं॒स्थाप्य॒ वार्त्र॑घ्नम् । स॒ं॒स्थाप्येति॑ सम्-स्थाप्य॑ । वार्त्र॑घ्नꣳ ह॒विः । वार्त्र॑घ्न॒मिति॒ वार्त्र॑-घ्न॒म् । ह॒विर्वज्र᳚म् । वज्र॑मा॒दाय॑ । आ॒दाय॒ पुनः॑ । आ॒दायेत्या᳚-दाय॑ । पुन॑र॒भि । अ॒भ्या॑यत । आ॒य॒त॒ ते । ते अ॑ब्रूताम् । ते इति॒ ते । अ॒ब्रू॒ता॒न्द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथी॒वी मा । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । मा प्र । प्र हाः᳚ । हा॒रा॒वयोः᳚ । आ॒वयो॒र्वै । वै श्रि॒तः । श्रि॒त इति॑ । इति॒ ते । ते अ॑ब्रूताम् । ते इति॒ ते । अ॒ब्रू॒ताँ॒व्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणावहै । वृ॒णा॒व॒है॒ नख्ष॑त्रविहिता । नख्ष॑त्रविहिता॒ऽहम् । नख्ष॑त्रविहि॒तेति॒ नख्ष॑त्र-वि॒हि॒ता॒ । अ॒हमसा॑नि । असा॒नीति॑ । इत्य॒सौ । अ॒साव॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒च्चि॒त्रवि॑हिता । चि॒त्रवि॑हिता॒हम् । चि॒त्रवि॑हि॒तेति॑ चि॒त्र-वि॒हि॒ता॒ । अ॒हमिति॑ । इती॒यम् । इ॒यन्तस्मा᳚त् । तस्मा॒न्नख्ष॑तविहिता । नख्ष॑त्र विहिता॒ऽसौ । नख्ष॑त्रविहि॒तेति॒ नख्ष॑त्र-वि॒हि॒ता॒ । अ॒सौ चि॒त्रवि॑हिता । चि॒त्रवि॑हिते॒यम् । चि॒त्रवि॑हि॒तेति॑ चि॒त्र-वि॒हि॒ता॒ । इ॒यँय्यः । य ए॒वम् । ए॒वन्द्यावा॑पृथि॒व्योः । द्यावा॑पृथि॒व्योर्वर᳚म् । द्यावा॑पृथि॒व्योरिति॒द्यावा᳚-पृ॒थि॒व्योः (12) ।
“। वरँ॒व्वेद॑ । वेदा । ऐन᳚म् । ए॒नँ॒व्वरः॑ । वरो॑ गच्छति । ग॒च्छ॒ति॒ सः । स आ॒भ्याम् । आ॒भ्यामे॒व । ए॒व प्रसू॑तः । प्रसू॑त॒ इन्द्रः॑ । प्रसू॑त॒ इति॒ प्र-सू॒तः॒ । इन्द्रो॑ वृ॒त्रम् । वृ॒त्रम॑हन् । अ॒ह॒न्ते ।ते दे॒वाः । दे॒वा वृ॒त्रम् । वृ॒त्रꣳ ह॒त्वा । ह॒त्वाऽग्नीषोमौ᳚ । अ॒ग्नीषोमा॑वब्रुवन्न् । अ॒ग्नीषोमा॒वित्य॒ग्नी-सोमौ᳚ । अ॒बु॒॒वन्॒, ह॒व्यम् । ह॒व्यन्नः॑ । नो॒व॒ह॒त॒म् । व॒ह॒त॒मिति॑ । इति॒ तौ । ताव॑ब्रूताम् । अ॒ब्रू॒ता॒मप॑तेजसौ । अप॑तेजसौ॒ वै । अप॑तेजसा॒वित्यप॑-ते॒ज॒सौ॒ । वै त्यौ । त्यौवृ॒त्रे । वृ॒त्रे वै । वै त्ययोः᳚ । त्ययो॒स्तेजः॑ । तेज॒ इति॑ । इति॒ ते । ते᳚ऽब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्कः । क इ॒दम् । इ॒दमच्छ॑ । अच्छ॑ ति । ए॒तीति॑ । इति॒ गौः । गौरिति॑ । इत्य॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्गौः॒ । गौर्वाव । वाव सर्व॑स्य । सर्व॑स्य मि॒त्रम् । मि॒त्र मिति॑ । इति॒ सा । साब्र॑वीत्। अ॒ब्र॒वी॒द्वर᳚म् । (13)”
वरँ॑व्वृणै । वृ॒णै॒ मयि॑ । मय्ये॒व । ए॒व स॒ता । स॒तोभये॑न । उ॒भये॑न भुनजाध्वै । भु॒न॒जा॒ध्वा॒ इति॑ । इति॒ तत् । तद्गौः । गौरा । आह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्गवि॑ । गवि॑ स॒ता । स॒तोभये॑न । उ॒भ॑येन भुञ्जते । भु॒ञ्ज॒त॒ ए॒तत् । ए॒तद्वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेस्तेजः॑ । तेजो॒ यत् । यद्घृ॒तम् । घृ॒तमे॒तत् । ए॒तथ्सोम॑स्य । सोम॑स्य॒ यत् । यत्पयः॑ । पयो॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वम॒ग्नीषोम॑योः । अ॒ग्नीषोम॑यो॒स्तेजः॑ । अ॒ग्नीषोम॑यो॒रित्य॒ग्नी-सोम॑योः । तेजो॒ वेद॑ । वेद॑ तेज॒स्वी । ते॒ज॒स्व्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ कि॒न्दे॒व॒त्य᳚म् । कि॒न्दे॒व॒त्य॑म्पौर्णमा॒सम् । कि॒न्दे॒व॒त्य॑मिति॑ किम्-दे॒व॒त्य᳚म् । पौ॒र्ण॒मा॒समिति॑ । पौ॒र्ण॒मा॒समिति॑ पौर्ण-मा॒सम् । इति॑ प्राजाप॒त्यम् । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा-प॒त्यम् । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒त्तेन॑ । तेनेन्द्र᳚म् । इन्द्र॑ञ्ज्ये॒ष्ठम् । ज्ये॒ष्ठम्पु॒त्रम् । पु॒त्रन्नि॒रवा॑साययत् । नि॒रवा॑सायय॒दिति॑ । नि॒रवा॑सायय॒दिति॑ निः-अवा॑साययत् । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚ज्ज्ये॒ष्ठम् । ज्ये॒ष्ठम्पु॒त्रम् । पु॒त्रन्धने॑न । धने॑न नि॒रव॑साययन्ति । नि॒रव॑साय य॒न्तीति॑ निः-अव॑साययन्ति (14) ॥
इन्द्रँ॑व्वृ॒त्रम् । वृ॒त्रञ्ज॑घ्नि॒वाꣳस᳚म् । ज॒घ्नि॒वाꣳस॒म्मृधः॑ । मृधो॒ऽभि । अ॒भि प्र । प्रावे॑पन्त । अ॒वे॒प॒न्त॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तँव्वै॑मृ॒धम् । वै॒मृ॒धम्पू॒र्णमा॑से । पू॒र्णमा॑सेऽनुनिर्वा॒प्य᳚म् । पू॒णामा॑स॒ इति॑ पू॒र्ण-मा॒से॒ । अ॒नु॒नि॒र्वा॒प्य॑मपश्यत् । अ॒नु॒नि॒र्वा॒प्य॑मित्य॑नु-नि॒र्वा॒प्य᳚म् । अ॒प॒श्य॒त्तम् । तन्निः । निर॑वपत् । अ॒व॒प॒त्तेन॑ । तेन॒ वै । वै सः । समृधः॑ । मृधोऽप॑ । अपा॑हत । अ॒ह॒त॒ यत् । यद्वै॑मृ॒धः । वै॒मृ॒ध पू॒र्णमा॑से । पू॒र्णमा॑सेऽनुनिर्वा॒प्यः॑ । पू॒र्णमा॑स॒ इति॑ पू॒र्ण-मा॒से॒ । अ॒नु॒नि॒र्वा॒प्यो॑ भव॑ति । अ॒नु॒नि॒र्वा॒प्य॑ इत्य॑नु-नि॒र्वा॒प्यः॑ । भव॑ति॒ मृधः॑ । मृध॑ ए॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॒ यज॑मानः । यज॑मा॒नोऽप॑ । अप॑हते । ह॒त॒ इन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ वृ॒त्रम् । वृ॒त्रꣳ ह॒त्वा । ह॒त्वा दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भिश्च । चे॒न्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॑ च । च॒ वि । व्या᳚र्ध्यत । आ॒र्ध्य॒त॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तमा᳚ग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पालममावा॒स्या॑याम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । अ॒मा॒वा॒स्या॑यामपश्यत् । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒ मित्य॑मा-वा॒स्या॑याम् । अ॒प॒श्य॒दै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रन्दधि॑। दधि॒ तम् । (15)
तन्निः । निर॑वपत् । अ॒व॒प॒त्तेन॑ । तेन॒ वै । वै सः । सदे॒वताः᳚ । दे॒वता᳚श्च । चे॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यञ्च॑ । चाव॑ । अवा॑रुन्ध । अ॒रु॒न्ध॒ यत् । यदा᳚ग्ने॒यः । आ॒ग्ने॒यो᳚ऽष्टाक॑पालः । अ॒ष्टाक॑पालोऽमावा॒स्या॑याम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा-क॒पा॒लः॒ । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒म्भव॑ति । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒मित्य॑मा-वा॒स्या॑याम् । भव॑त्यॆ॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रन्दधि॑ । दधि॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता᳚श्च । चै॒व । ए॒व तेन॑ । तेने᳚न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यञ्च॑ । च॒ यज॑मानः । यज॑मा॒नोऽव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ इन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य वृ॒त्रम् । वृ॒त्रञ्ज॒घ्नुषः॑ । ज॒घ्नुष॑ इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वीर्य॑म्पृथि॒वीम् । पृ॒थि॒वीमनु॑ । अनु॒ वि । व्या᳚र्छत् । आ॒र्छ॒त्तत् । तदोष॑धयः । ओष॑धयो वी॒रुधः॑ । वी॒रुधो॑ऽभवन् । अ॒भ॒व॒न्सः । स प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒मुप॑ । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । उपा॑धावत् । अ॒धा॒व॒द्वृ॒त्रम् । वृ॒त्रम्मे᳚ । मे॒ ज॒घ्नुषः॑ । ज॒घ्नुष॑ इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्पृथि॒वीम् । (16)वी॒र्य॑म्पृथि॒वीम् ।
“पृ॒थि॒वीमनु॑ । अनु॒ वि । व्या॑रत् । आ॒र॒त्तत् । तदोष॑धयः । ओष॑धयो वी॒रुधः॑ । वी॒रुधो॑ऽभूवन् । अ॒भू॒व॒न्निति॑ । इति॒ सः । स प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प॒शून् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प॒शून॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒दे॒तत् । ए॒तद॑स्मै । अ॒स्मै॒ सम् । सन्न॑यत । न॒य॒तेति॑ । इति॒ तत् । तत्प॒शवः॑ । प॒शव॒ ओष॑धीभ्यः । ओष॑धी॒भ्योऽधि॑ । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । अध्या॒त्मन्न् । आ॒त्मन्थ्सम् । सम॑नयन्न् । अ॒न॒य॒न्तत् । तत्प्रति॑ । प्रत्य॑दुहन्न् । अ॒दु॒ह॒न्॒, यत् । यथ्स॒मन॑यन्न् । स॒मन॑य॒न्तत् । स॒मन॑य॒न्निति॑ सम्-अन॑यन्न् । तथ्सा᳚न्ना॒य्यस्य॑ । सा॒न्ना॒य्यस्य॑ सान्नाय॒त्वम् । सा॒न्न्ना॒य्यस्येति॑ साम्-ना॒य्यस्य॑ । सा॒न्ना॒य्य॒त्वँय्यत् । सा॒न्ना॒य्य॒त्वमिति॑ सान्नाय्य-त्वम् । यत्प्र॒त्यदु॑हन्न् । प्र॒त्यदु॑ह॒न्तत् । प्र॒त्यदु॑ह॒न्निति॑ प्रति-अदु॑हन्न् । तत्प्र॑ति॒धुषः॑ । प्र॒ति॒धुष॑ प्रतिधु॒क्त्वम् । प्र॒ति॒धुष॒ इति॑ प्रति-धुषः॑ । प्र॒ति॒धु॒क्त्वꣳ सम् । प्र॒ति॒धु॒क्त्वमिति॑ प्रतिधुक्-त्वम् । सम॑नैषुः । अ॒नै॒षु॒ प्रति॑ । प्रत्य॑धुख्षन्न् । अ॒धु॒ख्ष॒न्न । न तु । तु मयि॑ । मयि॑ श्रयते । श्र॒य॒त॒ इति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒दे॒तत् । ए॒तद॑स्मै । अ॒स्मै॒ शृ॒तम् ।”
शृ॒तङ्कु॑रुत । कु॒रु॒तेति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्तत् । तद॑स्मै । अ॒स्मै॒ शृ॒तम् । शृ॒तम॑कुर्वन्न् । अ॒कु॒र्व॒न्नि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वाव । वावास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑न्तत् । तद॑श्रयन्न् । अ॒श्र॒य॒न्तत् । तच्छृ॒तस्य॑ । शृ॒तस्य॑ शृत॒त्वम् । शृ॒त॒त्वꣳ सम् । शृ॒त॒त्वमिति॑ शृत-त्वम् । सम॑नैषुः । अ॒नै॒षु॒ प्रति॑ । प्रत्य॑धुख्षन्न् । अ॒धु॒ख्ष॒ञ्छृ॒तम् । शृ॒तम॑क्रन्न् । अ॒क्र॒न्न । न तु । तु मा᳚ । मा॒ धि॒नो॒ति॒ । दि॒॒नोतीति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒दे॒तत् । ए॒तद॑स्मै । अ॒स्मै॒ दधि॑ । दधि॑ कुरुत । कु॒रु॒तेति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्तत् । तद॑स्मै । अ॒स्मै॒ दधि॑ । दध्य॑कुर्वन्न् । अ॒कु॒र्व॒न्तत् । तदे॑नम् । ए॒न॒म॒धि॒नो॒त्॒ । अ॒धि॒नो॒त्तत् । तद्द॒ध्नः । द॒ध्नो द॑धि॒त्वम् । द॒धि॒त्वम्ब्र॑ह्मवा॒दिनः॑ । द॒धि॒त्वमिति॑ दधि-त्वम् । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ द॒ध्नः । द॒ध्न पूर्व॑स्य । पूर्व॑स्याव॒देय᳚म् । अ॒व॒देय॒न्दधि॑ । अ॒व॒देयमित्य॑व-देय᳚म् (18) ।
दधि॒ हि । हि पूर्व᳚म् । पूर्व॑ङ्क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यत॒ इति॑ । इत्यना॑दृत्य । अना॑दृत्य॒ तत् । अना॑दृ॒त्येत्यना᳚-दृ॒त्य॒ । तच्छृ॒तस्य॑ । शृ॒तस्यै॒व । ए॒व पूर्व॑स्य । पूर्व॒स्याव॑ । अव॑द्येत् । द्ये॒दि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यं॑ श्रि॒त्वा । श्रि॒त्वा द॒ध्ना । द॒ध्नोपरि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टाद्धिनोति । दि॒॒नोति॒ य॒था॒पू॒र्वम् । य॒था॒पू॒र्वमुप॑ । य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा-पू॒र्वम् । उपै॑ति । ए॒ति॒ यत् । यत्पू॒तीकैः᳚ । पू॒तीकै᳚र्वा । वा॒ प॒र्ण॒व॒ल्कैः । प॒र्ण॒व॒ल्कै र्वा᳚ । प॒र्ण॒व॒ल्कैरिति॑ पर्ण-व॒ल्कैः । वा॒त॒ञ्च्यात् । आ॒त॒ञ्च्याथ्सौ॒ म्यम् । आ॒त॒ञ्च्यादित्या᳚-त॒ञ्च्यात् । सौ॒म्यन्तत् । तद्यत् । यत्क्व॑लैः । क्व॑लै राख्ष॒सम् । रा॒ख्ष॒सन्तत् । तद्यत् । यत्त॑ण्डु॒लैः । त॒ण्डु॒लैर्वै᳚श्वदे॒वम् । वै॒श्व॒दे॒वन्तत् । वै॒श्व॒दे॒मिति॑ वैश्व-दे॒वम् । तद्यत् । यदा॒तञ्च॑नेन । आ॒तञ्च॑नेन मानु॒षम् । आ॒तञ्च॑ने॒नेत्या᳚-तञ्च॑नेन । मा॒नु॒षन्तत् । तद्यत् । यद्द॒ध्ना । द॒ध्नातत् । तथ्सेन्द्र᳚म् । सेन्द्र॑न्द॒ध्ना । सेन्द्र॒मिति॒ स-इ॒न्द्र॒म् । *द॒ध्नात॑नक्ति । आत॑नक्ति। त॒न॒क्ति॒ से॒न्द्र॒त्वाय॑ । (19)त॒न॒क्ति॒ से॒न्द्र॒त्वाय॑ ।
से॒न्द्र॒त्वाया᳚ग्निहोत्रोच्छेष॒णम् । से॒न्द्र॒त्वायेति॑ सेन्द्र-त्वाय॑ । अ॒ग्नि॒हो॒त्रो॒च्छे॒ष॒णम॒भ्यात॑नक्ति । अ॒ग्नि॒हो॒त्रो॒च्छे॒ष॒णमित्य॑ग्निहोत्र-उ॒च्छे॒ष॒णम् । अ॒भ्यात॑नक्ति य॒ज्ञस्य॑ । अ॒भ्यात॑न॒क्तीत्य॑भि-आत॑नक्ति । य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑त्यै । सन्त॑त्या॒ इन्द्रः॑ । सन्त॑त्या॒ इति॒ सम्-त॒त्यै॒ । इन्द्रो॑ वृ॒त्रम् । वृ॒त्रꣳ ह॒त्वा । ह॒त्वा परा᳚म् । परा᳚म्परा॒वत᳚म् । प॒रा॒वत॑मगच्छत् । प॒रा॒वत॒मिति॑ परा-वत᳚म् । अ॒ग॒च्छ॒दप॑ । अपा॑राधम् । अ॒रा॒ध॒मिति॑ । इति॒ मन्य॑मानः । मन्य॑मान॒स्तम् । तन्दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ प्रैष᳚म् । प्रैष॑मैच्छन्न् । प्रैष॒मिति॑ प्र-एष᳚म् । ऐ॒च्छ॒न्सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्यः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । य प्र॑थ॒मः । प्र॒थ॒मो॑ऽनुवि॒न्दति॑ । अ॒नु॒वि॒न्दति॒ तस्य॑ । अ॒नु॒वि॒न्दतीत्य॑नु-वि॒न्दति॑ । तस्य॑ प्रथ॒मम् । प्र॒थ॒मम्भा॑ग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । इति॒ तम् । तम्पि॒तरः॑ । पि॒तरोऽनु॑ । अन्व॑विन्दन्न् । अ॒वि॒न्द॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्पि॒तृभ्यः॑ । पि॒तृभ्य॑ पूर्वे॒द्युः । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । पू॒र्वे॒द्यु क्रि॑यते । क्रि॒य॒ते॒ सः । सो॑ऽमावा॒स्या᳚म् । अ॒मा॒वा॒स्या᳚म्प्रति॑ । अ॒मा॒वा॒स्या॑मित्य॑मा-वा॒स्या᳚म् । प्रत्या । आग॑च्छत् । अ॒ग॒च्छ॒त्तम् । तन्दे॒वाः । दे॒वा अ॒भि । अ॒भि सम् । सम॑गच्छन्त । अ॒ग॒च्छ॒न्ता॒मा । अ॒मा वै । वै नः॑ । नो॒ऽद्य ।
अ॒द्यवसु॑ । वसु॑ वसति । व॒स॒तीति॑ । इतीन्द्रः॑ । इन्द्रो॒ हि । हि दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ॒व्वसु॑ । वसु॒तत् । तद॑मावा॒स्या॑याः । अ॒मा॒वा॒स्या॑या अमावास्य॒त्वम् । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒ इत्य॑मा-वा॒स्या॑याः । अ॒मा॒वा॒स्य॒त्वम्ब्र॑ह्मवा॒दिनः॑ । अ॒मा॒वा॒स्य॒त्वमित्य॑मावास्य-त्वम् । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ कि॒न्दे॒व॒त्य᳚म् । कि॒न्दे॒व॒त्यꣳ॑ सान्ना॒य्यम् । कि॒न्दे॒व॒त्य॑मिति॑ किम्-दे॒व॒त्य᳚म् । सा॒न्ना॒य्यमिति॑ । सा॒न्ना॒य्यमिति॑ साम्-ना॒य्यम् । इति॑ वैश्वदे॒वम् । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒द्विश्वे᳚ । विश्वे॒ हि । हि तत् । तद्दे॒वाः । दे॒वा भा॑ग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॑म॒भि । भा॒ग॒धेय॒-मिति॑ भाग-धेय᳚म् । अ॒बि॒समग॑च्छन्त । स॒मग॑च्छ॒न्तेति॑ । स॒मग॑च्छ॒न्तेति॑ सम्- अग॑च्छन्त । इत्यथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमिति॑ । इत्ये॒व । ए॒व ब्रू॑यात् । ब्रू॒या॒दिन्द्र᳚म् । इ॒न्द्रँ॒व्वाव । वाव ते । ते तत् । तद्भि॑ष॒ज्यन्तः॑ । भि॒ष॒ज्यन्तो॒ऽभि । अ॒भि सम् । सम॑गच्छन्त । अ॒ग॒च्छ॒न्तेति॑ । इतीतीति॑ (21) ॥
ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ सः । स तु । त्वै । वै द॑र्शपू॒र्ण॒मा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ य॑जेत । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । य॒जे॒त॒ यः । य ए॑नौ । ए॒नौ॒ सेन्द्रौ᳚ । सेन्द्रौ॒ यजे॑त । सेन्द्रा॒विति॒ स-इ॒न्द्रौ॒ । यजे॒तेति॑ । इति॑ वैमृ॒धः । वै॒मृ॒ध पू॒र्णमा॑से । पू॒र्णमा॑सेऽनुनिर्वा॒प्यः॑ । पू॒र्णमा॑स॒ इति॑ पू॒र्ण-मा॒से॒ । अ॒नु॒नि॒र्वा॒प्यो॑ भवति । अ॒नु॒नि॒र्वा॒प्य॑ इत्य॑नु-नि॒र्वा॒प्यः॑ । भ॒व॒ति॒ तेन॑ । तेन॑ पू॒र्णमा॑सः । पू॒र्णमा॑स॒स्सेन्द्रः॑ । पू॒र्णमा॑स॒ इति॑ पू॒र्ण-मा॒सः॒ । सेन्द्र॑ ऐ॒न्द्रम् । सेन्द्र॒ इति॒ स-इ॒न्द्रः॒ । ऐ॒न्द्रन्दधि॑ । दध्य॑मावा॒स्या॑याम् । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒न्तेन॑ । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒मित्य॑मा-वा॒स्या॑याम् । तेना॑मावा॒स्या᳚ । अ॒मा॒वा॒स्या॑ सेन्द्रा᳚ । अ॒मा॒वा॒स्येत्य॑मा-वा॒स्या᳚ । सेन्द्रा॒ यः । सेन्द्रेति॒ स-इ॒न्द्रा॒ । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ यज॑ते । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒-मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । यज॑ते॒ सेन्द्रौ᳚ । सेन्द्रा॑वे॒व । सेन्द्रा॒विति॒ स-इ॒न्द्रौ॒ । ए॒वैनौ᳚ । ए॒नौ॒ य॒ज॒ते॒ । य॒ज॒ते॒श्वश्श्वः॑ । श्वश्श्वो᳚ऽस्मै । श्वश्श्व॒ इति॒ श्वः-श्वः॒ । अ॒स्मा॒ ई॒जा॒नाय॑ । ई॒जा॒नाय॒ वसी॑यः । वसी॑यो भवति । भ॒व॒ति॒ दे॒वाः । दे॒वा वै । वै यत् । यद्य॒ज्ञे । य॒ज्ञेऽकु॑र्वत । अकु॑र्वत॒ तत् । तदसु॑राः । असु॑रा अकुर्वत । अ॒कु॒र्व॒त॒ ते । ते दे॒वाः । दे॒वा ए॒ताम्। ए॒तामिष्टि᳚म् । (22)
इष्टि॑मपश्शन्न् । अ॒प॒श्य॒न्ना॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमेका॑दशकपालम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमित्या᳚ग्ना-वै॒ष्ण॒वम् । एका॑दशकपाल॒ꣳ॒ सर॑स्वत्यै । एका॑दशकपाल॒ मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । सर॑स्वत्यै च॒रुम् । च॒रुꣳ सर॑स्वते । सर॑स्वते च॒रुम् । च॒रुन्ताम् । ताम्पौ᳚र्णमा॒सम् । पौ॒र्ण॒मा॒सꣳ स॒ं॒स्थाप्य॑ । पौ॒र्ण॒मा॒समिति॑ पौर्ण-मा॒सम् । स॒ं॒स्थाप्यानु॑ । स॒ं॒स्थाप्येति॑ सम्-स्थाप्य॑ । अनु॒ निः । निर॑वपन्न् । अ॒व॒प॒न्ततः॑ । ततो॑ दे॒वाः । दे॒वा अभ॑वन्न् । अभ॑व॒न्परा᳚ । पराऽसु॑राः । असु॑रा॒यः । यो भ्रातृ॑व्यवान् । भ्रातृ॑व्यवा॒न्थ्स्यात् । भा॑तृव्यवा॒निति॒ भ्रातृ॑व्य-वा॒न् । स्याथ्सः । स पौ᳚र्णमा॒सम् । पौ॒र्ण॒मा॒सꣳ स॒ं॒स्थाप्य॑ । पौ॒र्ण॒मा॒समिति॑ पौर्ण-मा॒सम् । स॒ं॒स्थाप्यै॒ताम् । स॒ं॒स्थाप्येति॑ सम्-स्थाप्य॑ । ए॒तामिष्टि᳚म् । इष्टि॒मनु॑ । अनु॒ निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒त्पौ॒र्ण॒मा॒सेन॑ । पौ॒र्ण॒मा॒सेनै॒व । पौ॒र्ण॒मा॒सेनेति॑ पौर्ण-मा॒सेन॑ । ए॒व वज्र᳚म् । वज्र॒म्भ्रातृ॑व्याय । भ्रातृ॑व्याय प्र॒हृत्य॑ । प्र॒हृत्या᳚ग्नावैष्ण॒वेन॑ । प्र॒हृत्येति॑ प्र-हृत्य॑ । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वेन॑ दे॒वताः᳚ । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वेनेत्या᳚ग्ना-वै॒ष्ण॒वेन॑ । दे॒वता᳚श्च । च॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञञ्च॑ । च॒ भ्रातृ॑व्यस्य । भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते । वृ॒ङ्क्ते॒ मि॒थु॒नान् । मि॒थु॒नान्प॒शून् । प॒शून्थ्सा॑रस्व॒ताभ्या᳚म् । सा॒र॒स्व॒ताभ्याँ॒य्याव॑त् । याव॑दे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्यास्ति॑ । अस्ति॒तत् । तथ᳚र्वम् । (23)
सर्वँ॑व्वृङ्क्ते । वृ॒ङ्क्ते॒ पौ॒र्ण॒मा॒सीम् । पौ॒र्ण॒मा॒सी मे॒व । पौ॒र्ण॒मा॒सीमिति॑ पौर्ण-मा॒सीम् । ए॒व य॑जेत । य॒जे॒त॒ भ्रातृ॑व्यवान् । भ्रातृ॑व्यवा॒न्न । भ्रातृ॑व्यवा॒निति॒ भ्रातृ॑व्य-वा॒न् । नामा॑वा॒स्या᳚म् । अ॒मा॒वा॒स्याꣳ॑ ह॒त्वा । अ॒मा॒वा॒स्या॑मित्य॑मा-वा॒स्या᳚म् । ह॒त्वा भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्य॒न्न । ना । आप्या॑ययति । प्या॒य॒य॒ति॒ सा॒क॒म्प॒॒स्थायीये॑न । सा॒क॒म्प्र॒स्था॒यीये॑न यजेत । सा॒क॒म्प्र॒स्था॒यीये॒नेति॑ साकम्-प्र॒स्था॒यीये॑न । य॒जे॒त॒ प॒शुका॑मः । प॒शुका॑मो॒ यस्मै᳚ । प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु-का॒मः॒ । यस्मै॒ वै । वा अल्पे॑न । अल्पे॑ना॒हर॑न्ति । आ॒हर॑न्ति॒ न । आ॒ह॒र॒न्तीत्या᳚-हर॑न्ति । नात्मना᳚ । आ॒त्मना॒ तृप्य॑ति । तृप्य॑ति॒ न । नान्यस्मै᳚ । अ॒न्यस्मै॑ ददाति । द॒दा॒ति॒ यस्मै᳚ । यस्मै॑ मह॒ता । म॒ह॒ता तृप्य॑ति । तृप्य॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒ ददा॑ति । ददा᳚त्य॒न्यस्मै᳚ । अ॒न्यस्मै॑ मह॒ता । म॒ह॒ता पू॒र्णम् । पू॒र्णꣳ हो॑त॒व्य᳚म् । हो॒त॒व्य॑न्तृ॒प्तः । तृ॒प्त ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मिन्द्रः॑ । इन्द्र॑ प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑स्तर्पयति । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । त॒र्प॒य॒ति॒ दा॒रु॒पा॒त्रेण॑ । दा॒रु॒पा॒त्रेण॑ जुहोति । दा॒रु॒पा॒त्रेणेति॑ दारु-पा॒त्रेण॑ । जु॒हो॒ति॒ न । न हि । हि मृ॒न्मय᳚म् । मृ॒न्मय॒माहु॑तिम् । मृ॒न्मय॒मिति॑ मृत्-मय᳚म् । आहु॑तिमान॒शे । आहु॑ति॒मित्या-हु॒ति॒म् । आ॒न॒श औदु॑म्बरम् । औदु॑म्बरम्भवति । (24)औदु॑म्बरम्भवति ।
भ॒व॒त्यूर्क् । ऊर्ग्वै । वा उ॑दु॒म्बरः॑ । उ॒दु॒म्बर॒ ऊर्क् । ऊर्क्प॒शवः॑ । प॒शव॑ ऊ॒र्जा । ऊ॒र्जैव । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॑म्प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒न । नाग॑तश्रीः । अग॑तश्रीर्महे॒न्द्रम् । अग॑तश्री॒रित्यग॑त-श्रीः॒ । म॒हे॒न्द्रँय्य॑जेत । म॒हे॒न्द्रमिति॑ महा-इ॒न्द्रम् । य॒जे॒त॒ त्रयः॑ । त्रयो॒ वै । वै ग॒तश्रि॑यः । ग॒तश्रि॑यशु॒श्रुवान् । ग॒तश्रि॑य॒ इति॑ ग॒त-श्रि॒यः॒ । शु॒श्रु॒वान्ग्रा॑म॒णीः । ग्रा॒म॒णी रा॑ज॒न्यः॑ । ग्रा॒म॒णीरिति॑ ग्राम-नीः । रा॒ज॒न्य॑स्तेषा᳚म् । तेषा᳚म्महे॒न्द्रः । म॒हे॒न्द्रो दे॒वता᳚ । म॒हे॒न्द्र इति॑ महा-इ॒न्द्रः । दे॒वता॒ यः । योवै । वै स्वाम् । स्वान्दे॒वता᳚म् । दे॒वता॑मति॒यज॑ते । अ॒ति॒यज॑ते॒ प्र । अ॒ति॒यज॑त॒ इत्य॑ति-यज॑ते । प्र स्वायै᳚ । स्वायै॑ दे॒वता॑यै । दे॒वता॑यै च्यवते । च्य॒व॒ते॒ न । न परा᳚म् । परा॒म्प्र । प्राप्नो॑ति । आ॒प्नो॒ति॒ पापी॑यान् । पापी॑यान्भवति । भ॒व॒ति॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिन्द्र᳚म् । सँ॒व्व॒थ्स॒तमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । इन्द्रँ॑य्यजेत । य॒जे॒त॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रꣳ हि । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । हि व्र॒तम् । व्र॒तन्न । नाति॑ । अति॒ स्वा । स्वैव ।
ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वता᳚ । दे॒वते॒ज्यमा॑ना । इ॒ज्यमा॑ना॒ भूत्यै᳚ । भूत्या॑ इन्धे । इ॒न्धे॒ वसी॑यान् । वसी॑यान्भवति । भ॒व॒ति॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॑ प॒रस्ता᳚त् । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । प॒रस्ता॑द॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये᳚ व्र॒तप॑तये । व्र॒तप॑तये पुरो॒डाश᳚म् । व्र॒तप॑तय॒ इति॑ व्र॒त-प॒त॒ये॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्सँ॒व्व॒थ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमे॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वृ॒त्रम् । वृ॒त्रञ्ज॑घ्नि॒वाꣳस᳚म् । ज॒घ्नि॒वाꣳस॑म॒ग्नीः । अ॒ग्निर्व्र॒तप॑तिः । व्र॒तप॑तिर्व्र॒तम् । व्र॒तप॑ति॒रिति॑ व्र॒त-प॒तिः॒ । व्र॒तमा । आल॑म्भयति । ल॒म्भ॒य॒ति॒ ततः॑ । ततोधि॑ । अधि॒ काम᳚म् । कामँ॑य्यजेत । य॒जे॒तेति॑ यजेत (26) ॥
नासो॑मयाजी । असो॑मयाजी॒ सम् । असो॑मया॒जीत्यसो॑म-या॒जी॒ । सन्न॑येत् । न॒ये॒दना॑गतम् । अना॑गतँ॒व्वै । अना॑गत॒मित्यना᳚-ग॒त॒म् । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॒ पयः॑ । पयो॒ यः । योऽसो॑मयाजी । असो॑मयाजी॒यत् । असो॑मया॒जीत्यसो॑म-या॒जी॒ । यदसो॑मयाजी । असो॑मयाजी स॒न्नये᳚त् । असो॑मया॒जीत्यसो॑म-या॒जी॒ । स॒न्नये᳚त्परिमो॒षः । स॒न्नये॒दिति॑ सम्-नये᳚त् । प॒रि॒मो॒ष ए॒व । प॒रि॒मो॒ष इति॑ परि-मो॒षः । ए॒व सः । सोऽनृ॑तम् । अनृ॑तङ्करोति । क॒रो॒त्यथो᳚ । अथो॒ परा᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । परै॒व । ए॒व सि॑च्यते । सि॒च्य॒ते॒ सो॒म॒या॒जी । सो॒म॒या॒ज्ये॑व । सो॒म॒या॒जीति॑ सोम-या॒जी । ए॒व सम् । सन्न॑येत् । न॒ये॒त्पयः॑ । पयो॒ वै । वै सोमः॑ । सोम॒ पयः॑ । पय॑स्सान्न्ना॒य्यम् । सा॒न्न्ना॒य्यम्पय॑सा । सा॒न्न्ना॒य्यमिति॑ साम्-ना॒य्यम् । पय॑सै॒व । ए॒व पयः॑ । पय॑ आ॒त्मन् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ वि । वि वै । वा ए॒तम् । ए॒तम्प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑रर्धयति । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । अ॒र्ध॒य॒ति॒ व॒र्धय॑ति । व॒र्धय॑त्यस्य । अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यँ॒य्यस्य॑ । यस्य॑ ह॒विः । ह॒विर्निरु॑प्तम् । निरु॑प्तम्पु॒रस्ता᳚त् । निरु॑प्त॒मिति॒ निः-उ॒प्त॒म् । पु॒रस्ता᳚च्च॒न्द्रमाः। च॒न्द्रमा॑ अ॒भि । (27)
अ॒भ्यु॑देति॑ । उ॒देति॑ त्रे॒धा । उ॒देतीत्यु॑त्-एति॑ । त्रे॒धा त॑ण्डु॒लान् । त॒ण्डु॒लान् वि । वि भ॑जेत् । भ॒जे॒द्ये । ये म॑ध्य॒माः । म॒ध्य॒मास्स्युः । स्युस्तान् । तान॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ दा॒त्रे । दा॒त्रे पु॑रो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पालङ्कुर्यात् । अ॒षा॑कपाल॒-मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । कु॒र्या॒द्ये । ये स्थवि॑ष्ठाः । स॑विष्ठा॒स्तान् । तानिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य प॒दात्रे । प्र॒दा॒त्रे द॒धन्न् । प्र॒दा॒त्र इति॑ प्र-दा॒त्रे । द॒धंश्च॒रुम् । च॒रुँय्ये । येऽणि॑ष्ठाः । अणि॑ष्ठा॒स्तान् । तान् विष्ण॑वे । विष्ण॑वे शिपिवि॒ष्टाय॑ । शि॒पि॒वि॒ष्टाय॑ शृ॒ते । शि॒पि॒वि॒ष्टायेति॑ शिपि-वि॒ष्टाय॑ । शृ॒ते च॒रुम् । च॒रुम॒ग्निः । अ॒ग्निरे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प्र॑ज॒नय॑ति । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प्र॒ज॒नय॑ति वृ॒द्धाम् । प्र॒ज॒नय॒तीति॑ प्र-ज॒नय॑ति । वृ॒द्धामिन्द्रः॑ । इन्द्र॒ प्र । प्र य॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै विष्णुः॑ । विष्णु॑ प॒शवः॑ । प॒शव॒श्शिपिः॑ । शिपि॑र्य॒ज्ञे । य॒ज्ञ ए॒व । ए॒व प॒शुषु॑ । प॒शुषु॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ न । न द्वे । द्वे य॑जेत ।द्वे इति॒ द्वे । (28)
य॒जे॒त॒ यत् । यत्पूर्व॑या । पूर्व॑या सम्प्र॒ति । स॒म्प्र॒ति यजे॑त । स॒म्प्र॒तीति॑ सम्-प्र॒ति । यजे॒तोत्त॑रया । उत्त॑रया छ॒म्बट् । उत्त॑र॒येत्युत्-त॒र॒या॒ । छ॒म्बट्कु॑र्यात् । कु॒र्या॒द्यत् । यदुत्त॑रया । उत्त॑रया सम्प्र॒ति । उत्त॑र॒येत्युत्-त॒र॒या॒ । स॒म्प्र॒ति यजे॑त । स॒म्प्र॒तीति॑ सम्-प्र॒ति । यजे॑त॒ पूर्व॑या । पूर्व॑या छ॒म्बट् । छ॒म्बट्कु॑र्यात् । कु॒र्या॒न्न । नेष्टिः॑ । इष्टि॒ र्भव॑ति । भव॑ति॒न । नय॒ज्ञः । य॒ज्ञस्तत् । तदनु॑ । अनु॑ह्रीतमु॒खी । ह्री॒त॒मु॒ख्य॑पग॒ल्भः । ह्री॒त॒मु॒खीति॑ ह्रीत-मु॒खी । अ॒प॒ग॒ल्भो जा॑यते । अ॒प॒ग॒ल्भ इत्य॑प-ग॒ल्भः । जा॒य॒त॒ एका᳚म् । एका॑मे॒व । ए॒व य॑जेत । य॒जे॒त॒ प्र॒ग॒ल्भः॑ । प॒॒गल्भो॑ऽस्य । प्र॒ग॒ल्भ इति॑ प्र-ग॒ल्भः । अ॒स्य॒ जा॒य॒ते॒ । जा॒य॒तेऽना॑दृत्य । अना॑दृत्य॒ तत् । अना॑दृ॒त्येत्यना᳚-दृ॒त्य॒ । तद्द्वे । द्वे ए॒व । द्वे इति॒ द्वे । ए॒व य॑जेत । य॒जे॒त॒ य॒ज्ञ॒मु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खमे॒व । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । ए॒व पूर्व॑या । पूर्व॑या॒लभ॑ते । आ॒ लभ॑ते॒ यज॑ते । आ॒ लभ॑त॒ इत्या᳚-लभ॑ते । यज॑त॒ उत्त॑रया । उत्त॑रया दे॒वताः᳚ । उत्त॑र॒येत्युत्- त॒र॒या॒ । दे॒वता॑ ए॒व । ए॒व पूर्व॑या । पूर्व॑यावरु॒न्धे । अ॒व॒रु॒न्ध इ॑न्द्रि॒यम् । अ॒व॒रु॒न्ध इत्य॑व-रु॒न्धे । इ॒न्द्रि॒यमुत्त॑रया । उत्त॑रया देवलो॒कम् । उत्त॑र॒येत्युत्-त॒र॒या॒ । दे॒व॒लो॒कमे॒व । दे॒व॒लो॒कमिति॑ देव-लो॒कम् । ए॒व पूर्व॑या । (29)
पूर्व॑याऽभि॒जय॑ति । अ॒भि॒जय॑ति मनुष्यलो॒कम् । अ॒भि॒जय॒तीत्य॑भि-जय॑ति । म॒नु॒ष्य॒लो॒कमुत्त॑रया । म॒नु॒ष्य॒लो॒कमिति॑ मनुष्य-लो॒कम् । उत्त॑रया॒ भूय॑सः । उत्त॑र॒येत्युत्-त॒र॒या॒ । भूय॑सो यज्ञक्र॒तून् । य॒ज्ञ॒क्र॒तूनुप॑ । य॒ज्ञ॒क्र॒तूनिति॑ यज्ञ-क्र॒तून् । उपै॑ति । ए॒त्ये॒षा । ए॒षा वै । वै सु॒मनाः᳚ । सु॒मना॒ नाम॑ । सु॒मना॒ इति॑ सु-मनाः᳚ । नामेष्टिः॑ । इष्टि॒र्यम् । यम॒द्य । अ॒द्येजा॒नम् । ई॒जा॒नम्प॒श्चात् । प॒श्चाच्च॒न्द᳚माः । च॒न्द्रमा॑ अ॒भि । अ॒भ्यु॑देति॑ । उ॒देत्य॒स्मिन् । उ॒देतीत्यु॑त्-एति॑ । अ॒स्मिन्ने॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ लो॒के । लो॒केऽर्धु॑कम् । अर्धु॑कम्भवति । भ॒व॒ति॒ दा॒ख्षा॒य॒ण॒य॒ज्ञेन॑ । दा॒ख्षा॒य॒ण॒य॒ज्ञेन॑ सुव॒र्गका॑मः । दा॒ख्षा॒य॒ण॒य॒ज्ञेनेति॑ दाख्षायण-य॒ज्ञेन॑ । सु॒व॒र्गका॑मो यजेत । सु॒व॒र्गका॑म॒ इति॑ सुव॒र्ग-का॒मः॒ । य॒जे॒त॒ पू॒र्णमा॑से । पू॒र्णमा॑से॒ सम् । पू॒र्णमा॑स॒ इति॑ पू॒र्ण-मा॒से॒ । सन्न॑येत् । न॒ये॒न्मै॒त्रा॒व॒रु॒ण्या । मै॒त्रा॒व॒रु॒ण्याऽऽमिख्ष॑या । मै॒त्रा॒व॒रु॒ण्येति॑ मैत्रा-व॒रु॒ण्या । आ॒मिख्ष॑याऽमावा॒स्या॑याम् । अ॒मा॒वा॒स्या॑याँय्यजेत । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒मित्य॑मा-वा॒स्या॑याम् । य॒जे॒त॒ पू॒र्णमा॑से । पू॒र्णमा॑से॒ वै । पू॒र्णमा॑स॒ इति॑ पू॒र्ण-मा॒से॒ । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाꣳ॑ सु॒तः । सु॒तस्तेषा᳚म् । तेषा॑मे॒तम् । ए॒तम॑र्धमा॒सम् । अ॒र्ध॒मा॒सम्प्रसु॑तः । अ॒र्ध॒मा॒समित्य॑र्ध-मा॒सम् । प्रसु॑त॒स्तेषा᳚म् । प्रसु॑त॒ इति॒ प्र-सु॒तः॒ । तेषा᳚म्मैत्रावरु॒णी । मै॒त्रा॒व॒रु॒णी व॒शा । मै॒त्रा॒व॒रु॒णीति॑ मैत्रा-व॒रु॒णी । व॒शाऽमा॑वा॒स्या॑याम् । अ॒मा॒वा॒स्या॑यामनूब॒न्ध्या᳚ । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒मित्य॑मा-वा॒स्या॑याम् । अ॒नू॒ब॒न्ध्या॑ यत् । अ॒नू॒ब॒न्ध्येत्य॑नु-ब॒न्ध्या । यत्पू᳚र्वे॒द्युः ।᳚ (30)यत्पू᳚र्वे॒द्युः ।
पू॒र्वे॒द्युर्यज॑ते । यज॑ते॒ वेदि᳚म् । वेदि॑मे॒व । ए॒व तत् । तत्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ यत् । यद्व॒थ्सान् । व॒थ्सान॑पाक॒रोति॑ । अ॒पा॒क॒रोति॑ सदोहविर्धा॒ने । अ॒पा॒क॒रोरीत्य॑प-आ॒क॒रोति॑ । स॒दो॒ह॒वि॒र्धा॒ने ए॒व । स॒दो॒ह॒वि॒र्धा॒ने इति॑ सदः-ह॒वि॒र्धा॒ने । ए॒व सम् । सम्मि॑नोति । मि॒नो॒ति॒ यत् । यद्यज॑ते । यज॑ते दे॒वैः । दे॒वैरे॒व । ए॒व सु॒त्याम् । सु॒त्याꣳ सम् । सम्पा॑दयति । पा॒द॒य॒ति॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तम॑र्धमा॒सम् । अ॒र्ध॒मा॒सꣳ स॑ध॒माद᳚म् । अ॒र्ध॒मा॒समित्य॑र्ध-मा॒सम् । स॒ध॒माद॑न्दे॒वैः । स॒ध॒माद॒मिति॑ सध-माद᳚म् । दे॒वैस्सोम᳚म् । सोम॑म्पिबति । पि॒ब॒ति॒ यत् । यन्मै᳚त्रावरु॒ण्या । मै॒त्रा॒व॒रु॒ण्यामिख्ष॑या । मै॒त्रा॒व॒रु॒ण्येति॑ मैत्रा-व॒रु॒ण्या । आ॒मिख्ष॑यामावा॒स्या॑याम् । अ॒मा॒वा॒स्या॑याँ॒य्यज॑ते । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒मित्य॑मा-वा॒स्या॑याम् । यज॑ते॒ या । यैव । ए॒वासौ । अ॒सौ दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ᳚व्व॒शा । व॒शानू॑ब॒न्ध्या᳚ । अ॒नू॒ब॒न्ध्या॑ सो । अ॒नू॒ब॒न्धेत्य॑नु-बन्ध्या᳚ । सो ए॒व । सो इति॒ सो । ए॒वैषा । ए॒षैतस्य॑ । ए॒तस्य॑ सा॒ख्षात् । सा॒ख्षाद्वै । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । वा ए॒षः । ए॒ष दे॒वान् । दे॒वान॒भ्यारो॑हति । अ॒भ्यारो॑हति॒ यः । अ॒भ्यारो॑ह॒तीत्य॑भि-आरो॑हति । य ए॑षाम् । ए॒षाँ॒य्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम॑भ्या॒रोह॑ति ।
अ॒भ्या॒रोह॑ति॒ यथा᳚ । अ॒भ्या॒रोह॒तीत्य॑भि-आ॒रोह॑ति । यथा॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै श्रेया॑न् । श्रेया॑न॒भ्यारू॑ढः । अ॒भ्यारू॑ढ का॒मय॑ते । अ॒भ्यारू॑ढ॒ इत्य॑भि-आरू॑ढः । का॒मय॑ते॒ तथा᳚ । तथा॑ करोति । क॒रो॒ति॒ यदि॑ । यद्य॑व॒विध्य॑ति । अ॒व॒विध्य॑ति॒ पापी॑यान् । अ॒व॒विध्य॒तीत्य॑व-विध्य॑ति । पापी॑यान्भवति । भ॒व॒ति॒ यदि॑ । यदि॒ न । नाव॒विध्य॑ति । अ॒व॒विध्य॑ति स॒दृङ् । अ॒व॒विध्यतीत्य॑व विध्य॑ति । स॒दृङ्व्या॒वृत्का॑मः । स॒दृङ्ङिति॑ स-दृङ् । व्या॒वृत्का॑म ए॒तेन॑ । व्या॒वृत्का॑म॒ इति॑ व्या॒वृत्-का॒मः॒ । ए॒तेन॑ य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ यजेत । य॒जे॒त॒ ख्षु॒रप॑विः । ख्षु॒रप॑वि॒र्हि । ख्षु॒रप॑वि॒रिति॑ ख्षु॒रि-प॒विः॒ । ह्ये॑षः । ए॒ष य॒ज्ञः । य॒ज्ञस्ता॒जक् । ता॒जक्पुण्यः॑ । पुण्यो॑ वा । वा॒ भव॑ति । भव॑ति॒ प्र । प्र वा᳚ । वा॒ मी॒य॒ते॒ । मी॒य॒ते॒ तस्य॑ । तस्यै॒तत् । ए॒तद्व्र॒तम् । व्र॒तन्न । नानृ॑तम् । अनृ॑तँव्वदेत् । व॒दे॒न्न । नमा॒ꣳ॒सम् । मा॒ꣳ॒सम॑श्नी यात् । अ॒श्नी॒या॒न्न । न स्त्रिय᳚म् । स्त्रिय॒मुप॑ । उपे॑यात् । इ॒या॒न्न । नास्य॑ । अ॒स्य॒पल्पू॑लनेन । पल्पू॑लनेन॒वासः॑ । वास॑ पल्पूलयेयुः । प॒ल्पू॒ल॒ये॒यु॒रे॒तत् । ए॒तद्धि । हि दे॒वाः । दे॒वास्सर्व᳚म् । सर्व॒न्न । नकु॒र्वन्ति॑ । कु॒र्वन्तीति॑ कु॒र्वन्ति॑ (32) ॥
ए॒ष वै । वै दे॑वर॒थः । दे॒व॒र॒थो यत् । दे॒व॒र॒थ इति॑ देव-र॒थः । यद्द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ यः । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । यो द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सावि॒ष्ट्वा । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । इ॒ष्ट्वा सोमे॑न । सोमे॑न॒ यज॑ते । यज॑ते॒ रथ॑स्पष्टे । रथ॑स्पष्ट ए॒व । रथ॑स्पष्ट॒ इति॒ रथ॑-स्प॒ष्टे॒ । ए॒वाव॒साने᳚ । अ॒व॒साने॒ वरे᳚ । अ॒व॒सान॒ इत्य॑व-साने᳚ । वरे॑ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मव॑ । अव॑स्यति । स्य॒त्ये॒तानि॑ । ए॒तानि॒ वै । वा अङ्गा॒परूꣳ॑षि । अङ्गा॒परूꣳ॑षि सँव्वथ्स॒रस्य॑ । अङ्गा॒परू॒ꣳ॒षीत्यङ्गा᳚-परूꣳ॑षि । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॒ यत् । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । यद्द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ यः । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ यज॑ते । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । यज॒ तेऽङ्गा॒ परूꣳ॑षि । अङ्गा॒परूꣳ॑ष्ये॒व । अङ्गा॒-परू॒ꣳ॒षीत्यङ्गा᳚- परूꣳ॑षि । ए॒व सँ॑व्वथ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॒ प॑ति । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । प्रति॑ दधाति । द॒धा॒त्ये॒ते । ए॒ते वै । ए॒ते इत्ये॒ते । वै सँ॑व्वथ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॒ चख्षु॑षी । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । चख्षु॑षी॒ यत् । चख्षु॑षी॒ इति॒ चख्षु॑षी । यद्द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ यः । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सामिति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ यज॑ते । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । यज॑ते॒ ताभ्या᳚म् । ताभ्या॑मे॒व । ए॒व सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमनु॑ । अनु॑ पश्यति। प॒श्य॒त्ये॒षा । (33)
ए॒षा वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ॒व्विक्रा᳚न्तिः । विक्रा᳚न्ति॒र्यत् । विक्रा᳚न्ति॒रिति॒ वि-क्रा॒न्तिः॒ । यद्द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ यः । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ यज॑ते । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । यज॑ते दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मे॒व । ए॒व विक्रा᳚न्तिम् । विक्रा᳚न्ति॒ मनु॑ । विक्रा᳚न्ति॒मिति॒ वि-क्रा॒न्ति॒म् । अनु॒ वि । विक्र॑मते । क्र॒म॒त॒ ए॒षः । ए॒ष वै । वै दे॑व॒यानः॑ । दे॒व॒यान॒ पन्थाः᳚ । दे॒व॒यान॒ इति॑ देव-यानः॑ । पन्था॒ यत् । यद॑र्र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ यः । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ यज॑ते । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । यज॑ते॒ यः । य ए॒व । ए॒व दे॑व॒यानः॑ । दे॒व॒यान॒ पन्थाः᳚ । दे॒व॒यान॒ इति॑ देव-यानः॑ । पन्था॒स्तम् । तꣳ स॒मारो॑हति । स॒मारो॑हत्ये॒तौ । स॒मारो॑ह॒तीति॑ सम्-आरो॑हति । ए॒तौ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒ꣳ॒ हरी᳚ । हरी॒ यत् । हरी॒ इति॒ हरी᳚ । यद्द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ यः । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ यज॑ते । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । यज॑ते॒ यौ । यावे॒व । ए॒व दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒ꣳ॒ हरी᳚ । हरी॒ ताभ्या᳚म् । हरी॒ इति॒ हरी । ताभ्या॑मे॒व ।᳚ (34)ताभ्या॑मे॒व ।
ए॒वैभ्यः॑ । ए॒भ्यो॒ ह॒व्यम् । ह॒व्यँव्व॑हति । व॒ह॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । दै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मा॒स्य᳚म् । आ॒स्यँ॑य्यत् । यद्द॑र्र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ यः । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ यज॑ते । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । यज॑ते सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒व दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मा॒स्ये᳚ । आ॒स्ये॑ जुहोति । जु॒हो॒त्ये॒षः । ए॒ष वै । वै ह॑विर्धा॒नी । ह॒वि॒र्धा॒नी यः । ह॒वि॒र्धा॒नीति॑हविः-धा॒नी । यो द॑र्शपूर्णमासया॒जी । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒स॒या॒जी सा॒यम्प्रा॑तः । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒स॒या॒जीति॑ दर्शपूर्णमास-या॒जी । सा॒यम्प्रा॑तरग्निहो॒त्रम् । सा॒यम्प्रा॑त॒रिति॑ सा॒यम्-प्रा॒तः॒ । अ॒ग्नि॒ हो॒त्रञ्जु॑होति । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमित्य॑ग्नि- हो॒त्रम् । जु॒हो॒ति॒ यज॑ते । यज॑ते दर्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सावह॑रहः । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । अह॑रहर्हविर्धा॒निना᳚म् । अह॑रह॒रित्यहः॑-अ॒हः॒ । ह॒वि॒र्धा॒निनाꣳ॑ सु॒तः । ह॒वि॒र्धा॒निना॒मिति॑ हविः-धा॒निना᳚म् । सु॒तो यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ यज॑ते । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । यज॑ते हविर्धा॒नी । ह॒वि॒र्धा॒न्य॑स्मि । ह॒वि॒र्धा॒नीति॑ हविः-धा॒नी । अ॒स्मीति॑ । इति॒ सर्व᳚म् । सर्व॑मे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ ब॒र्॒हि॒ष्य᳚म् । ब॒र्॒हि॒ष्य॑न्द॒त्तम् । द॒त्तम्भ॑वति । भ॒व॒ति॒ दे॒वाः । दे॒वा वै । वा अहः॑ । अह॑र्य॒ज्ञिय᳚म् ।
य॒ज्ञिय॒न्न । नावि॑न्दन्न् । अ॒वि॒न्द॒न्ते । ते द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साव॑पुनन्न् । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒-मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । अ॒पु॒न॒न्तौ । तौ वै । वा ए॒तौ । ए॒तौ पू॒तौ । पू॒तौ मेध्यौ᳚ । मेध्यौ॒ यत् । यद्द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ यः । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ यज॑ते । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । यज॑ते पू॒तौ । पू॒तावे॒व । ए॒वैनौ᳚ । ए॒नौ॒ मेध्यौ᳚ । मेध्यौ॑ यजते । य॒ज॒ते॒ न । ना मा॑वा॒स्या॑याम् । अ॒मा॒वा॒स्या॑याञ्च । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒-मित्य॑मा-वा॒स्या॑याम् । च॒ पौ॒र्ण॒मा॒स्याम् । पौ॒र्ण॒मा॒स्याञ्च॑ । पौ॒र्ण॒मा॒स्यामिति॑ पौर्ण-मा॒स्याम् । च॒ स्ति᳚यम् । स्त्रिय॒ मुप॑ । उपे॑यात् । इ॒या॒द्यत् । यदु॑पे॒यात् । उ॒पे॒यान्निरि॑न्द्रियः । उ॒पे॒यादित्यु॑प-इ॒यात् । निरि॑न्द्रियस्सा त् । निरि॑न्द्रिय॒ इति॒ निः-इ॒न्द्रि॒यः॒ । स्या॒थ्सोम॑स्य । सोम॑स्य॒ वै । वै राज्ञः॑ । राज्ञो᳚ऽर्धमा॒सस्य॑ । अ॒र्ध॒मा॒सस्य॒ रात्र॑यः । अ॒र्ध॒मा॒सस्येत्य॑र्ध-मा॒सस्य॑ । रात्र॑य॒ पत्न॑यः । पत्न॑य आसन्न् । आ॒स॒न्तासा᳚म् । तासा॑ममावा॒स्या᳚म् । अ॒मा॒वा॒स्या᳚ञ्च । अ॒मा॒वा॒स्या॑मित्य॑मा-वा॒स्या᳚म् । च॒ पौ॒र्ण॒मा॒सीम् । पौ॒र्ण॒मा॒सीञ्च॑ । पौ॒र्ण॒मा॒सीमिति॑ पौर्ण-मा॒सीम् । च॒ न । नोप॑ । उपै᳚त् । ऐ॒त्ते (36) ।
। ते ए॑नम् । ते इति॒ ते । ए॒न॒म॒भि । अ॒भिसम् । सम॑नह्येताम् । अ॒न॒ह्ये॒ता॒न्तम् । तँय्यख्ष्मः॑ । यख्ष्म॑ आर्च्छत् । आ॒र्च्छ॒द्राजा॑नम् । राजा॑नँ॒य्यख्ष्मः॑ । यख्ष्म॑ आरत् । आ॒र॒दिति॑ । इति॒ तत् । तद्रा॑जय॒ख्ष्मस्य॑ । रा॒ज॒य॒ख्ष्मस्य॒ जन्म॑ । रा॒ज॒य॒ख्ष्मस्येति॑ राज-य॒ख्ष्मस्य॑ । जन्म॒ यत् । यत्पापी॑यान् । पापी॑या॒नभ॑वत् । अभ॑व॒त्तत् । तत्पा॑पय॒ख्ष्मस्य॑ । पा॒प॒य॒ख्ष्मस्य॒ यत् । पा॒प॒य॒ख्ष्मस्येति॑ पाप-य॒ख्ष्मस्य॑ । यज्जा॒याभ्या᳚म् । जा॒याभ्या॒मवि॑न्दत् । अवि॑न्द॒त्तत् । तज्जा॒येन्य॑स्य । जा॒येन्य॑स्य॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वमे॒तेषा᳚म् । ए॒तेषाँ॒य्यख्ष्मा॑णाम् । यक्मा॑णा॒ञ्जन्म॑ । जन्म॒ वेद॑ । वेद॒ न । नैन᳚म् । ए॒न॒मे॒ते । ए॒ते यख्ष्माः᳚ । यख्ष्मा॑ विन्दन्ति । वि॒न्द॒न्ति॒ सः । स ए॒ते । ए॒ते ए॒व । ए॒ते इत्ये॒ते । ए॒व न॑म॒स्यन्न् । न॒म॒स्यन्नुप॑ । उपा॑धावत् । अ॒धा॒व॒त्ते । ते अ॑ब्रूताम् । ते इति॒ ते । अ॒ब्रू॒ताँ॒व्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणावहै । वृ॒णा॒व॒हा॒ आ॒वम् । आ॒वन्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्भाग॒धे । भा॒ग॒धे अ॑साव । भा॒ग॒धे इति॑ भाग-धे। अ॒सा॒वा॒वत् । (37)
आ॒वदधि॑ । अधि॑ दे॒वाः । दे॒वा इ॑ज्यान्ते । इ॒ज्या॒न्ता॒ इति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्स॒दृशी॑नाम् । स॒दृशी॑ना॒ꣳ॒ रात्री॑णाम् । रात्री॑णाममावा॒स्या॑याम् । अ॒मा॒वा॒स्या॑याञ्च । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒-मित्य॑मा-वा॒स्या॑याम् । च॒ पौ॒र्ण॒मा॒स्याम् । पौ॒र्ण॒मा॒स्याञ्च॑ । पौ॒र्ण॒मा॒स्यामिति॑ पौर्ण-मा॒स्याम् । च॒ दे॒वाः । दे॒वा इ॑ज्यन्ते । इ॒ज्य॒न्त॒ ए॒ते । ए॒ते हि । ए॒ते इत्ये॒ते । हि दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्भाग॒धे । भा॒ग॒धे भा॑ग॒धाः । भा॒ग॒धे इति॑ भाग-धे । भा॒ग॒धा अ॑स्मै । भा॒ग॒धा इति॑ भाग- धाः । अ॒स्मै॒ म॒नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ भू॒तानि॑ । भू॒तानि॒ ख्षुध᳚म् । खु॑धमघ्नन् । अ॒घ्न॒न्थ्स॒द्यः । स॒द्योम॑नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ अर्धमा॒से । अ॒र्ध॒ मा॒से दे॒वाः । अ॒र्ध॒मा॒स इत्य॑र्ध-मा॒से । दे॒वा मा॒सि । मा॒सि पि॒तरः॑ । पि॒तर॑ स्सँव्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒रे वन॒स्पत॑यः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । व॒न॒स्पत॑य॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा॒दह॑रहः । अह॑रहर्मनु॒ष्याः᳚ । अह॑रह॒रित्यहः॑-अ॒हः॒ । म॒नु॒ष्या॑ अश॑नम् । अश॑नमिच्छन्ते । इ॒च्छ॒न्ते॒ऽर्ध॒मा॒से । अ॒र्ध॒मा॒से दे॒वाः । अ॒र्ध॒मा॒स इत्य॑र्ध-मा॒से । दे॒वा इ॑ज्यन्ते । इ॒ज्य॒न्ते॒ मा॒सि । मा॒सि पि॒तृभ्यः॑ । पि॒तृभ्य॑ क्रियते । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । क्रि॒य॒ते॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒रे वन॒स्पत॑यः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । वन॒स्पत॑य॒ फल᳚म् । फल॑ङ्गृह्णन्ति । गृ॒ह्ण॒न्ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ हन्ति॑ । हन्ति॒ ख्षुध᳚म् । ख्षुध॒म्भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्य॒मिति॒ भ्रातृ॑व्यम् (38) ॥
दे॒वा वै । वै न । नर्चि । ऋ॒चि न । न यजु॑षि । यजु॑ष्यश्रयन्त । अ॒श्र॒य॒न्त॒ ते । ते सामन्न्॑ । साम॑न्ने॒व । ए॒वाश्र॑यन्त । अ॒श्र॒य॒न्त॒ हिम् । हिङ्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ साम॑ । सामै॒व । ए॒वाकः॑ । अ॒क॒र्॒ हिम् । हिङ्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ यत्र॑ । यत्रै॒व । ए॒व दे॒वाः । दे॒वा अश्र॑यन्त । अश्र॑यन्त॒ ततः॑ । तत॑ ए॒व । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒न्प्र । प्र यु॑ङ्क्ते । यु॒ङ्क्ते॒ हिम् । हिङ्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ वा॒चः । वा॒च ए॒व । ए॒वैषः । ए॒ष योगः॑ । योगो॒ हिम् । हिङ्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ प्र॒जाः । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒व तत् । तद्यज॑मानः । यज॑मानस्सृजते । सृ॒ज॒ते॒ त्रिः । त्रि प्र॑थ॒माम् । प्र॒थ॒मामनु॑ । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ त्रिः । त्रिरु॑त्त॒माम् । उ॒त्त॒माँय्य॒ज्ञस्य॑ । उ॒त्त॒मामित्यु॑त्-त॒माम् । य॒ज्ञस्यै॒व । ए॒व तत् । तद्ब॒र्॒सम्। ब॒र्॒ सन्न॑ह्यति । (39)
न॒ह्य॒त्यप्र॑स्रꣳसाय । अप्र॑स्रꣳसाय॒सन्त॑तम् । अप्र॑स्रꣳसा॒येत्यप्र॑-स्र॒ꣳ॒सा॒य॒ । सन्त॑त॒मनु॑ । सन्त॑त॒मिति॒ सम्-त॒त॒म् । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ प्रा॒णाना᳚म् । प्रा॒णाना॑म॒न्नाद्य॑स्य । प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र-अ॒नाना᳚म् । अ॒न्नाद्य॑स्य॒ सन्त॑त्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न- अद्य॑स्य । सन्त॑त्या॒ अथो᳚ । सन्त॑त्या॒ इति॒ सम्-त॒त्यै॒ । अथो॒ रख्ष॑साम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्यै॒ राथ॑न्तरीम् । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । राथ॑न्तरीम्प्रथ॒माम् । राथ॑न्तरी॒मिति॒ राथं᳚-त॒री॒म् । प॒॒थमामनु॑ । अन्वा॑ह । आ॒ह॒राथ॑न्तरः । राथ॑न्तरो॒ वै । राथ॑न्तर इति॒ राथं᳚-त॒रः॒ । वा अ॒यम् । अ॒यँल्लो॒कः । लो॒क इ॒मम् । इ॒म मे॒व । ए॒व लो॒कम् । लो॒कम॒भि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ त्रिः । त्रिर्वि । वि गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का इ॒मान् । इ॒माने॒व । ए॒व लो॒कान् । लो॒कान॒भि । अ॒भिज॑यति । ज॒य॒ति॒ बार्ह॑तीम् । बार्ह॑तीमुत्त॒माम् । उ॒त्त॒मामनु॑ । उ॒त्त॒मामित्यु॑त्- त॒माम् । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ बार्ह॑तः । बार्ह॑तो॒ वै । वा अ॒सौ । अ॒सौ लो॒कः । लो॒को॑ऽमुम् । अ॒मु मे॒व । ए॒व लो॒कम् । लो॒कम॒भि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ प्र । प्र वः॑ । वो॒ वाजाः᳚ । (40)
वाजा॒ इति॑ । इत्यनि॑रुक्ताम् । अनि॑रुक्ताम्प्राजाप॒त्याम् । अनि॑रुक्ता॒मित्यनिः॑-उ॒क्ता॒म् । प्रा॒जा॒प॒त्यामनु॑ । प्रा॒जा॒प॒त्यामिति॑ प्राजा-प॒त्याम् । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । य॒ज्ञमे॒व । ए॒व प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒ मा । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । आर॑भते । र॒भ॒ते॒ प्र । प्रवः॑ । वो॒ वाजाः᳚ । वाजा॒ इति॑ । इत्यनु॑ । अन्वा॑ह । आ॒हान्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वै वाजः॑ । वाजोऽन्न᳚म् । अन्न॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ प्र । प॑वः । वो॒ वाजाः᳚ । वाजा॒ इति॑ । इत्यनु॑ । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्प्रा॒चीन᳚म् । प्रा॒चीन॒ꣳ॒ रेतः॑ । रेतो॑ धीयते । धी॒य॒तेऽग्ने᳚ । अग्न॒ आ । आ या॑हि । या॒हि॒ वी॒तये᳚ । वी॒तय॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्प्र॒तीचीः᳚ । प्र॒तीचीः᳚ प्र॒जाः । प्र॒जा जा॑यन्ते । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । जा॒य॒न्ते॒ प्र । प्र वः॑ । वो॒ वाजाः। वाजा॒ इति॑ ।᳚ (41)वाजा॒ इति॑ ।
इत्यनु॑ । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ मासाः᳚ । मासा॒ वै । वै वाजाः᳚ । वाजा॑ अर्धमा॒साः । अ॒र्ध॒मा॒सा अ॒भिद्य॑वः । अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध-मा॒साः । अ॒भिद्य॑वो दे॒वाः । अ॒बि॑द्यव॒ इत्य॒भि-द्य॒वः॒ । दे॒वा ह॒विष्म॑न्तः । ह॒विष्म॑न्तो॒ गौः । गौर्घृ॒ताची᳚ । घृ॒ताची॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो दे॒वान् । दे॒वाञ्जि॑गाति । जि॒गा॒ति॒ यज॑मानः । यज॑मानस्सुम्न॒युः । सु॒म्न॒युरि॒दम् । सु॒म्न॒युरिति॑ सुम्न-युः । इ॒दम॑सि । अ॒सी॒दम् । इ॒दम॑सि । असीति॑ । इत्ये॒व । ए॒वय॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ प्रि॒यम् । प्रि॒यन्धाम॑ । धामाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ सर्व᳚म् । सर्व॒मायुः॑ । आयु॑रियात् । इ॒या॒दिति॑ । इति॒ प्र । प्र वः॑ । वो॒ वाजाः᳚ । वाजा॒ इति॑ । इति॒ तस्य॑ । तस्या॒नूच्य॑ । अ॒नूच्याग्ने᳚ । अ॒नूच्येत्य॑नु-उच्य॑ । अग्न॒ आ । आ या॑हि । या॒हि॒ वी॒तये᳚ । वी॒तय॒ इति॑ । इति॒ सन्त॑तम् । सन्त॑त॒ मुत्त॑रम् । सन्त॑त॒ मिति॒ सम्-त॒त॒म् । उत्त॑रमर्ध॒र्चम् । उत्त॑र॒ मित्युत्-त॒र॒म् । अ॒र्ध॒र्चमा । अ॒र्ध॒र्चमित्य॑र्ध- ऋ॒चम् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ प्रा॒णेन॑ ।
प्रा॒णेनै॒व । प्रा॒णेनेति॑ प्र-अ॒नेन॑ । ए॒वास्य॑ । अ॒स्या॒पा॒नम् । अ॒पा॒नन्दा॑धार । अ॒पा॒नमित्य॑प-अ॒नम् । दा॒धा॒र॒ सर्व᳚म् । सर्व॒मायुः॑ । आयु॑रेति । ए॒ति॒ यः । यो वै । वा अ॑र॒त्निम् । अ॒र॒त्निꣳ सा॑मिधे॒नीना᳚म् । सा॒मि॒धे॒नीनाँ॒व्वेद॑ । सा॒मि॒धे॒नीना॒ मिति॑ साम्-इ॒धे॒नीना᳚म् । वेदा॑र॒त्नौ । अ॒र॒त्नावे॒व । ए॒व भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यङ्कुरुते । कु॒रु॒ते॒ऽर्ध॒र्चौ । अ॒र्ध॒र्चौ सम् । अ॒र्ध॒र्चावित्य॑र्ध-ऋ॒चौ । सन्द॑धाति । द॒धा॒त्ये॒षः । ए॒ष वै । वा अ॑र॒त्निः । अ॒र॒त्निस्सा॑मिधे॒नीना᳚म् । सा॒मि॒धे॒नीनाँ॒य्यः । सा॒मि॒धे॒नीना॒ मिति॑ साम्-इ॒धे॒नीना᳚म् । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदा॑ र॒त्नौ । अ॒र॒त्ना वेव । ए॒व भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यङ्कुरुते । कु॒रु॒त॒ ऋषेर्॑?ऋषेः । ऋषेर्॑ ऋषे॒र्वै । ऋषेर्॑ ऋषे॒रित्य षेः᳚-ऋ॒षेः॒ । वा ए॒ताः । ए॒ता निर्मि॑ताः । निर्मि॑ता॒ यत् । निर्मि॑ता॒ इति॒ निः-मि॒ताः॒ । यथ्सा॑मिधे॒न्यः॑ । सा॒मि॒धे॒न्य॑स्ताः । सा॒मि॒धे॒न्य॑ इति॑ साम्-इ॒धे॒न्यः॑ । ता यत् । यदसँ॑य्युक्ताः । असँ॑य्युक्ता॒स्युः । असँ॑य्युक्ता॒ इत्यसं᳚-यु॒क्ताः॒ । स्यु प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॒र्यज॑मानस्य । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । यज॑मानस्य॒ वि । विति॑ष्ठेरन् । ति॒ष्ठे॒र॒न्न॒र्ध॒ र्चौ । अ॒र्ध॒ र्चौसम् । अ॒र्ध॒र्चावित्य॑र्ध-ऋ॒चौ । सन्द॑धाति । द॒धा॒ति॒ सम् । सँय्यु॑नक्ति । यु॒न॒क्तॆ॒ व । ए॒वैनाः᳚ । ए॒ना॒स्ताः । ता अ॑स्मै । अ॒स्मै॒ सँय्यु॑क्ताः । सँय्यु॑क्ता॒ अव॑रुद्धाः । सँय्यु॑क्ता॒ इति॒ सम्-यु॒क्ताः॒ । अव॑रुद्धा॒स᳚र्वाम् । अव॑रुद्धा॒ इत्यव॑-रु॒द्धाः॒ । सर्वा॑मा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑न्दुह्रे । आ॒शिष॒ मित्या᳚-शिष᳚म् । दु॒ह्र॒ इति॑ दुह्रे (43) ॥
अय॑ज्ञो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष यः । यो॑ऽसा॒मा । अ॒सा॒माग्ने᳚ । अग्न॒ आ । आया॑हि । या॒हि॒ वी॒तये᳚ । वी॒तय॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ र॒थ॒न्त॒रस्य॑ । र॒थ॒न्त॒ रस्यै॒षः । र॒थ॒न्त॒रस्येति॑ रथम्-त॒रस्य॑ । ए॒षवर्णः॑ । वर्ण॒स्तम् । तन्त्वा᳚ । त्वा॒ स॒मिद्भिः॑ । स॒मिद्भि॑रङ्गिरः । स॒मिद्भि॒रिति॑ स॒मित्-भिः॒ । अ॒ङ्गि॒र॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒वा॒म॒दे॒व्यस्य॑ । वा॒म॒दे॒व्यस्यै॒षः । वा॒म॒दे॒व्यस्येति॑ वाम-दे॒व्यस्य॑ । ए॒ष वर्णः॑ । वर्णो॑ बृ॒हत् । बृ॒हद॑ग्ने । अ॒ग्ने॒सु॒वीर्य᳚म् । सु॒वीर्य॒ मिति॑ । सु॒वीर्य॒ मिति॑ सु-वीर्य᳚म् । इत्या॑ह । आ॒ह॒बृ॒ह॒तः । बृ॒ह॒त ए॒षः । ए॒ष वर्णः॑ । वर्णो॒ यत् । य दे॒तम् । ए॒तन्तृ॒चम् । तृ॒चम॒न्वाह॑ । अ॒न्वाह॑ य॒ज्ञम् । अ॒न्वाहेत्य॑नु- आह॑ । य॒ज्ञ मे॒व । ए॒व तत् । तथ्साम॑न्वन्तम् । साम॑न्वन्तङ्करोति । साम॑न्वन्त॒मिति॒ सामन्न्॑-व॒न्त॒म् । क॒रो॒त्य॒ग्निः । अ॒ग्निर॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒क आसी᳚त् । आसी॑दादि॒त्यः । आ॒दित्यो᳚स्मिन्न् । अ॒स्मिन्तौ । तावि॒मौ । इ॒मौ लो॒कौ । लो॒कावशा᳚न्तौ। अशा᳚न्तावास्ताम् । (44)
आ॒स्ता॒न्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा अ॑ब्रुवन्न् । अ॒बु॒॒वन्न । एत॑ । इते॒ मौ । इ॒मौ वि । विपरि॑ । पर्यू॑हाम । ऊ॒हा॒मेति॑ । इत᳚ग्ने । अग्न॒ आ । आया॑हि । या॒हि॒ वी॒तये᳚ । वी॒तय॒ इति॑ । इत्य॒स्मिन्न् । अ॒स्मिन्लो॒के । लो॒के᳚ग्निम् । अ॒ग्निम॑दधुः । अ॒द॒धु॒ र्बृ॒हत् । बृ॒हद॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ सु॒वीर्य᳚म् । सु॒वीर्य॒मिति॑ । सु॒वीर्य॒मिति॑ सु-वीर्य᳚म् । इत्य॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒क आ॑दि॒त्यम् । आ॒दि॒त्यन्ततः॑ । ततो॒ वै । वा इ॒मौ । इ॒मौ लो॒कौ । लो॒काव॑शाम्यताम् । अ॒शा॒म्य॒ताँ॒य्यत् । यदे॒वम् । ए॒वम॒न्वाह॑ । अ॒न्वाहा॒नयोः᳚ । अ॒न्वाहेत्य॑नु-आह॑ । अ॒नयो᳚र्लो॒कयोः᳚ । लो॒कयो॒श्शान्त्यै᳚ । शान्त्यै॒ शाम्य॑तः । शाम्य॑तोऽस्मै । अ॒स्मा॒ इ॒मौ । इ॒मौ लो॒कौ । लो॒कौ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ पञ्च॑दश । पञ्च॑दश सामिधे॒नीः । पञ्च॑द॒शेति॒ पञ्च॑-द॒श॒ । सा॒मि॒धे॒नीरनु॑ । सा॒मि॒धे॒नीरिति॑ साम्-इ॒धे॒नीः । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ पञ्च॑दश । पञ्च॑दश॒ वै ।पञ्च॑द॒शेति॒ पञ्च॑-द॒श॒ । पञ्च॑दश॒ वै। (45)
वा अ॑र्धमा॒सस्य॑ । अ॒र्ध॒मा॒सस्य॒ रात्र॑यः । अ॒र्ध॒मा॒सस्येत्य॑र्ध-मा॒सस्य॑ । रात्र॑योऽर्धमास॒शः । अ॒र्ध॒मा॒स॒शस्सँ॑व्वथ्स॒रः । अ॒र्ध॒मा॒स॒श इत्य॑र्धमास-शः । सँ॒व्व॒थ्स॒र आ᳚प्यते । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । आ॒प्य॒ते॒ तासा᳚म् । तासा॒न्त्रीणि॑ । त्रीणि॑ च । च॒ श॒तानि॑ । श॒तानि॑ ष॒ष्टिः । ष॒ष्टिश्च॑ । चा॒ख्षरा॑णि । अ॒ख॑राणि॒ ताव॑तीः । ताव॑तीस्सँव्वथ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॒ रात्र॑यः । सँ॒व्व॒थ्स॒र॒स्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । रात्र॑योऽख्षर॒शः । अ॒ख्ष॒र॒श ए॒व । अ॒ख्ष॒र॒श इत्य॑ख्षर-शः । ए॒व सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमा᳚प्नोति । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । आ॒प्नो॒ति॒ नृ॒मेधः॑ । नृ॒मेध॑श्च । नृ॒मेध॒ इति॑ नृ-मेधः॑ । च॒ परु॑च्छेपः । परु॑च्छेपश्च । च॒ ब्र॒ह्म॒वाद्य᳚म् । ब्र॒ह्म॒वाद्य॑मवदेताम् । ब्र॒ह्म॒वाद्य॒मिति॑ ब्रह्म-वाद्य᳚म् । अ॒व॒दे॒ता॒म॒स्मिन्न् । अ॒स्मिन्दारौ᳚ । दारा॑वा॒र्द्रे । आ॒र्द्रे᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्ज॑नयाव । ज॒न॒या॒व॒ य॒त॒रः । य॒त॒रो नौ᳚ । नौ॒ ब्रह्मी॑यान् । ब्रह्मी॑या॒निति॑ । इति॑ नृ॒मेधः॑ । नृ॒मेधो॒ऽभि । नृ॒मेध॒ इति॑ नृ-मेधः॑ । अ॒भ्य॑वदत् । अ॒व॒द॒थ्सः । स धू॒मम् । धू॒मम॑जनयत् । अ॒ज॒न॒य॒त्परु॑च्छेपः । परु॑च्छेपो॒ऽभि । अ॒भ्य॑वदत् । अ॒व॒द॒थ्सः । सो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निम॑जनयत् । अ॒ज॒न॒य॒दृषे᳚ । ऋष॒ इति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्यत् ।
यथ्स॒माव॑त् । स॒माव॑द्वि॒द्व । वि॒द्व क॒था । क॒था त्वम् । त्वम॒ग्निम् । अ॒ग्निमजी॑जनः । अजी॑जनो॒ न । नाहम् । अ॒हमिति॑ । इति॑ सामिधे॒नीना᳚म् । सा॒मि॒धे॒नीना॑मे॒व । सा॒मि॒धे॒नीना॒मिति॑ साम्-इ॒धे॒नीना᳚म् । ए॒वाहम् । अ॒हँव्वर्ण᳚म् । वर्णँ॑व्वेद । वे॒देति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्यत् । यद्घृ॒तव॑त् । घृ॒तव॑त्प॒दम् । घृ॒तव॒दिति॑ घृ॒त-व॒त्॒ । प॒दम॑नू॒च्यते᳚ । अ॒नू॒च्यते॒ सः । अ॒नू॒च्यत॒ इत्य॑नु-उ॒च्यते᳚ । स आ॑साम् । आ॒साँ॒व्वर्णः॑ । वर्ण॒स्तम् । तन्त्वा᳚ । त्वा॒ स॒मिद्भिः॑ । स॒मिद्भि॑रङ्गिरः । स॒मिद्भि॒रिति॑ स॒मित्-भिः॒ । अ॒ङ्गि॒र॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सा॒मि॒धे॒नीषु॑ । सा॒मि॒धे॒नीष्वे॒व । सा॒मि॒धे॒नीष्विति॑ साम्-इ॒धे॒नीषु॑ । ए॒व तत् । तज्ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्जनयति । ज॒न॒य॒ति॒ स्त्रियः॑ । स्त्रिय॒स्तेन॑ । तेन॒ यत् । यदृचः॑ । ऋच॒स्स्त्रियः॑ । स्त्रिय॒ स्तेन॑ । तेन॒ यत् । यद्गा॑य॒त्रियः॑ । गा॒य॒त्रिय॒स्स्त्रियः॑ । स्त्रिय॒ स्तेन॑ । तेन॒ यत् । यथ्सा॑मिधे॒न्यः॑ । सा॒मि॒धे॒न्यो॑ वृष॑ण्वतीम् । सा॒मि॒धे॒न्य॑ इति॑ साम्-इ॒धे॒न्यः॑ । वृष॑ण्वती॒मनु॑ । वृष॑ण्वती॒मिति॒ वृषण्ण्॑-व॒ती॒म् । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ तेन॑ (47) ।
। तेन॒ पुंस्व॑तीः । पुंस्व॑ती॒ स्तेन॑ । तेन॒ सेन्द्राः᳚ । सेन्द्रा॒स्तेन॑ । सेन्द्रा॒ इति॒ स-इ॒न्द्राः॒ । तेन॑ मिथु॒नाः । मि॒थु॒ना अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚न्दू॒तः । दू॒त आसी᳚त् । आसी॑दु॒शना᳚ । उ॒शना॑ का॒व्यः । का॒व्योऽसु॑राणाम् । असु॑राणा॒न्तौ । तौ प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिम्प्र॒श्नम् । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । प्र॒श्नमै॑ताम् । ऐ॒ता॒ꣳ॒ सः । स प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर॒ग्निम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒ग्निन्दू॒तम् । दू॒तँव्वृ॑णीमहे । वृ॒णी॒म॒ह॒ इति॑ । इत्य॒भि । अ॒भि प॒र्याव॑र्तत । प॒र्याव॑र्तत॒ ततः॑ । प॒र्याव॑र्त॒तेति॑ परि-आव॑र्तत । ततो॑ दे॒वाः । दे॒वा अभ॑वन्न् । अभ॑व॒न्परा᳚ । पराऽसु॑राः । असु॑रा॒ यस्य॑ । यस्यै॒वम् । ए॒वँव्वि॒दुषः॑ । वि॒दुषो॒ऽग्निम् । अ॒ग्निन्दू॒तम् । दू॒तँव्वृ॑णीमहे । वृ॒णी॒म॒ह॒ इति॑ । इत्य॒न्वाह॑ । अ॒न्वाह॒ भव॑ति । अ॒न्वाहेत्य॑नु-आह॑ । भव॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒ परा᳚ । परा᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ भा॑तृव्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति । भ॒व॒त्य॒ध्व॒रव॑तीम् । अ॒ध्व॒रव॑ती॒मनु॑ । अ॒ध्व॒रव॑ती॒ मित्य॑ध्व॒र-व॒ती॒म् । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यमे॒व । ए॒वैतया। एतया᳚ ध्वरति ।᳚ (48)एतया᳚ ध्वरति ।
ध्व॒र॒ति॒ शो॒चिष्के॑शः । शो॒चिष्के॑श॒स्तम् । शो॒चिष्के॑श॒ इति॑ शो॒चिः-के॒शः॒ । तमी॑महे । ई॒म॒ह॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प॒वित्र᳚म् । प॒वित्र॑मे॒व । ए॒वै तत् । एतद्यज॑मानम् । यज॑मानमे॒व । ए॒वैतया᳚ । ए॒तया॑ पवयति । प॒व॒य॒ति॒ समि॑द्धः । समि॑द्धो अग्ने । समि॑द्ध॒ इति॒ सम्-इ॒द्धः॒ । अ॒ग्न॒ आ॒हु॒त॒ । आ॒हु॒तेति॑ । आ॒हु॒तेत्या᳚-हु॒त॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प॒रि॒धिम् । प॒रि॒धिमे॒व । प॒रि॒धिमिति॑ परि-धिम् । ए॒वैतम् । ए॒तम्परि॑ । परि॑ दधाति । द॒धा॒त्यस्क॑न्दाय । अस्क॑न्दाय॒ यत् । यदतः॑ । अत॑ ऊ॒र्ध्वम् । ऊ॒र्ध्वम॑भ्याद॒ध्यात् । अ॒भ्या॒द॒ध्याद्यथा᳚ । अ॒भ्या॒द॒ध्या-दित्य॑भि-आ॒द॒ध्यात् । यथा॑ बहि परि॒धि । ब॒हि॒ प॒रि॒धि स्कन्द॑ति । ब॒हि॒प॒रि॒धीति॑ बहिः-प॒रि॒धि । स्कन्द॑ति ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तत्त्रयः॑ । त्रयो॒ वै । वा अ॒ग्नयः॑ । अ॒ग्नयो॑ हव्य॒वाह॑नः । ह॒व्य॒वाह॑नो दे॒वाना᳚म् । ह॒व्य॒वाह॑न॒ इति॑ हव्य-वाह॑नः । दे॒वाना᳚ङ्कव्य॒वाह॑नः । क॒व्य॒वाह॑न पितृ॒णाम् । क॒व्य॒वाह॑न॒ इति॑ कव्य-वाह॑नः । पि॒तृ॒णाꣳ स॒हर॑ख्षाः । स॒हर॑ख्षा॒ असु॑राणाम् । स॒हर॑ख्षा॒ इति॑ स॒ह- र॒ख्षाः॒ । असु॑राणा॒न्ते । त ए॒तर्र्हि॑ । ए॒तर्ह्या । आशꣳ॑सन्ते । श॒ꣳ॒स॒न्ते॒ माम् । माँव्व॑रिष्यते । व॒रि॒ष्य॒ते॒ माम् । मामिति॑ ।
इति॑ वृणी॒ध्वम् । वृ॒णी॒ध्वꣳ ह॑व्य॒वाह॑नम् । ह॒व्य॒वाह॑न॒मिति॑ । ह॒व्य॒वाह॑न॒मिति॑ हव्य-वाह॑नम् । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यः । य ए॒व । ए॒व दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒न्तम् । तँव्वृ॑णीते । वृ॒णी॒त॒ आ॒र्॒षे॒यम् । आ॒र्॒षे॒यँव्वृ॑णीते । वृ॒णी॒ते॒ बन्धोः᳚ । बन्धो॑रे॒व । ए॒व न । नैति॑ । ए॒त्यथो᳚ । अथो॒ सन्त॑त्यै । अथो॒ इत्यथो᳚ । सन्त॑त्यै प॒रस्ता᳚त् । सन्त॑त्या॒ इति॒ सम्-त॒त्यै॒ । प॒रस्ता॑द॒र्वाचः॑ । अ॒र्वाचो॑ वृणीते । वृ॒णी॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्प॒रस्ता᳚त् । प॒रस्ता॑द॒र्वाञ्चः॑ । अ॒र्वाञ्चो॑ मनु॒ष्यान्॑ । म॒नु॒ष्या᳚न्पि॒तरः॑ । पि॒तरोऽनु॑ । अनु॒ प्र । प्र पि॑पते । पि॒प॒त इति॑ पिपते (50) ॥
अग्ने॑ म॒हान् । म॒हाꣳ अ॑सि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ म॒हान् । म॒हान् हि । ह्ये॑षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्नि र्ब्रा᳚ह्मण । ब्रा॒ह्म॒णेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ब्रा॒ह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णो हि । ह्ये॑षः । ए॒ष भा॑रत । भा॒र॒तेति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षः । ए॒ष हि । हि॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यॊ॑ह॒व्यम् । ह॒व्यम्भर॑ति । भर॑ति दे॒वेद्धः॑ । दे॒वेद्ध॒ इति॑ । दे॒वेद्द॒ इति॑ दे॒व-इ॒द्धः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वाः । दे॒वा हि । ह्ये॑तम् । ए॒त मैन्ध॑त । ऐन्ध॑त॒ मन्वि॑द्धः । मन्वि॑द्ध॒ इति॑ । मन्वि॑द्ध॒ इति॒ मनु॑-इ॒द्धः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मनुः॑ । मनु॒र्हि । ह्ये॑तम् । ए॒तमुत्त॑रः । उत्त॑रो दे॒वेभ्यः॑ । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रः॒ । दे॒वेभ्य॒ ऐन्ध॑ । ऐन्धर्षि॑ष्टुतः । ऋषि॑ष्टुत॒ इति॑ । ऋषि॑ष्टुत॒ इत्यृषि॑- स्तु॒तः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒र्ष॑यः । ऋष॑यो॒ हि । ह्ये॑तम् । ए॒तमस्तु॑वन्न् । अस्तु॑व॒न्विप्रा॑नुमदितः । विप्रा॑नुमदित॒ इति॑ । विप्रा॑नुमदित॒ इति॒ विप्र॑-अ॒नु॒म॒दि॒तः॒ । इत्या॑ह। आ॒ह॒ विप्राः᳚ । (51)
विप्रा॒ हि । ह्ये॑ते । ए॒ते यत् । यच्छु॑श्रु॒वाꣳसः॑ । शु॒श्रु॒वाꣳस॑ कविश॒स्तः । क॒वि॒श॒स्त इति॑ । क॒वि॒श॒स्त इति॑ कवि-श॒स्तः । इत्या॑ह । आ॒ह॒ क॒वयः॑ । क॒वयो॒ हि । ह्ये॑ते । ए॒ते यत् । यच्छु॑श्रु॒वाꣳसः॑ । शु॒श्रु॒वाꣳसो॒ ब्रह्म॑सꣳशितः । ब्रह्म॑सꣳशित॒ इति॑ । ब्रह्म॑सꣳशित॒ इति॒ ब्रह्म॑-स॒ꣳ॒शि॒तः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ब्रह्म॑सꣳशितः । ब्रह्म॑ संꣳशितो॒ हि । ब्रह्म॑सꣳशित॒ इति॒ ब्रह्म॑-स॒ꣳ॒शि॒तः॒ । ह्ये॑षः । ए॒ष घृ॒ताह॑वनः । घृ॒ताह॑वन॒ इति॑ । घृ॒ताह॑वन॒ इति॑ घृ॒त-आ॒ह॒व॒नः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒घृ॒ता॒हु॒तिः । घृ॒ता॒हु॒तिर्हि । घृ॒ता॒हु॒तिरिति॑ घृत-आ॒हु॒तिः । ह्य॑स्य । अ॒स्य॒ प्रि॒यत॑मा । प्रि॒यात॑मा प्र॒णीः । प्रि॒यत॒मेति॑ प्रि॒य-त॒मा॒ । प्र॒णीर्य॒ज्ञाना᳚म् । प्र॒णीरिति॑ प्र-नीः । य॒ज्ञाना॒ मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒णीः । प्र॒णीर्हि । प्र॒णीरिति॑ प्र-नीः । ह्ये॑षः । ए॒ष य॒ज्ञाना᳚म् । य॒ज्ञानाꣳ॑ र॒थीः । र॒थीर॑ध्व॒राणा᳚म् । अ॒ध्व॒राणा॒ मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षः । ए॒ष हि । हि दे॑वर॒थः । दे॒व॒र॒थो॑ऽतूर्तः॑ । दे॒व॒र॒थ इति॑ देव-र॒थः । अ॒तूर्तो॒ होता᳚ । होतेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ न । न हि । ह्ये॑तम् । ए॒तङ्कः । कश्च॒न । च॒न तर॑ति । (52)
तर॑ति॒ तूर्णिः॑ । तूर्णि॑र्हव्य॒वाट् । ह॒व्य॒वाडिति॑ । ह॒व्य॒वाडिति॑ हव्य-वाट् । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सर्व᳚म् । सर्व॒ꣳ॒ हि । ह्ये॑षः । ए॒ष तर॑ति । तर॒त्या स्पात्र᳚म् । आ॒स्पा॒त्र॑ञ्जु॒हूः । जु॒हूर्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ जु॒हूः । जु॒हूर्हि । ह्ये॑षः । ए॒ष दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚ञ्चम॒सः । च॒म॒सो दे॑व॒पानः॑ । दे॒व॒पान॒ इति॑ । दे॒व॒पान॒ इति॑ देव-पानः॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ च॒म॒सः । च॒म॒सोहि । ह्ये॑षः । ए॒ष दे॑व॒पानः॑ । दे॒व॒पानो॒ऽरान् । दे॒व॒पान॒ इति॑ देव-पानः॑ । अ॒राꣳ इ॑व । इ॒वाग्ने᳚ । अ॒ग्ने॒ ने॒मिः । ने॒मिर्दे॒वान् । दे॒वाꣳस्त्वम् । त्वम्प॑रि॒भूः । प॒रि॒भूर॑सि । प॒रि॒भूरिति॑ परि-भूः । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वान् । दे॒वान् हि । ह्ये॑षः । ए॒ष प॑रि॒भूः । प॒रि॒भूर्यत् । प॒रि॒भूरिति॑ परि-भूः । य॒द्ब्रू॒ यात् । ब्रू॒यादा । आव॑ह । व॒ह॒दे॒वान् । दे॒वान्दे॑वय॒ते । दे॒व॒य॒ते यज॑मानाय । दे॒व॒य॒त इति॑ देव-य॒ते । यज॑माना॒येति॑ । इति॒ भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यमस्मै । अ॒स्मै॒ ज॒न॒ये॒त्॒ । (53)
ज॒न॒ये॒ दा । आव॑ह । व॒ह॒दे॒वान् । दे॒वान् यज॑मानाय । यज॑माना॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यज॑मानम् । यज॑मान मे॒व । ए॒वै तेन॑ । ए॒तेन॑ वर्धयति । व॒र्ध॒य॒त्य॒ग्निम् । अ॒ग्निम॑ग्ने । अ॒ग्न॒ आ । आव॑ह । व॒ह॒ सोम᳚म् । सोम॒मा । आव॑ह । व॒हेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒व । ए॒व तत् । तद्य॑थापू॒र्वम् । य॒था॒पू॒र्वमुप॑ । य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा-पू॒र्वम् । उप॑ ह्वयते । ह्व॒य॒त॒ आ । आ च॑ । चा॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ दे॒वान् । दे॒वान् वह॑ । वह॑ सु॒यजा᳚ । सु॒यजा॑ च । सु॒यजेति॑ सु-यजा᳚ । च॒ य॒ज॒ । य॒ज॒ जा॒त॒वे॒दः॒ । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात-वे॒दः॒ । इत्या॑ह । आ॒हा॒ग्निम् । अ॒ग्नि मे॒व । ए॒व तत् । तथ्सम् । सं श्य॑ति । श्य॒ति॒ सः । सो᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ सꣳशि॑तः । सꣳशि॑तो दे॒वेभ्यः॑ । सꣳशि॑त॒ इति॒ सम्-शि॒तः॒ । दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यँव्व॑हति । व॒ह॒त्य॒ग्निः । अ॒ग्निर् होता । होतेति॑ ।᳚ (54)होतेति॑ ।
इत्या॑ह । आ॒हा॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒ꣳ॒ होता᳚ । होता॒ यः । य ए॒व । ए॒व दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒ꣳ॒ होता᳚ । होता॒ तम् । तँव्वृ॑णीते । वृ॒णी॒ते॒ स्मः । स्मो व॒यम् । व॒यमिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑मे॒व । ए॒व स॒त्वम् । स॒त्वङ्ग॑मयति । स॒त्वमिति॑ सत्-त्वम् । ग॒म॒य॒ति॒ सा॒धु । सा॒धु ते᳚ । ते॒ य॒ज॒मा॒न॒ । य॒ज॒मा॒न॒ दे॒वता᳚ । दे॒वतेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒वै ताम् । ए॒तामा । आशा᳚स्ते । शा॒स्ते यत् । यद्ब्रू॒यात् । ब्रू॒याद्यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निꣳ होता॑रम् । होता॑र॒मवृ॑थाः । अवृ॑था॒ इति॑ । इत्य॒ग्निना᳚ । अ॒ग्निनो॑भ॒यतः॑ । उ॒भ॒यतो॒ यज॑मानम् । यज॑मान॒म्परि॑ । परि॑गृह्णीयात् । गृ॒ह्णी॒या॒त्प्र॒मायु॑कः । प्र॒मायु॑कस्स्यात् । प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र-मायु॑कः । स्या॒द्य॒ज॒मा॒न॒दे॒व॒त्या᳚ । य॒ज॒मा॒न॒ दे॒व॒त्या॑ वै । य॒ज॒मा॒न॒दे॒व॒त्येति॑ यजमान-दे॒व॒त्या᳚ । वै जु॒हूः । जु॒हूर्भ्रा॑तृव्यदेव॒त्या᳚ । भ्रा॒तृ॒व्य॒ दे॒व॒त्यो॑प॒भृत् । भ्रा॒तृ॒व्य॒दे॒व॒त्येति॑ भ्रातृव्य-दे॒व॒त्या᳚ । उ॒प॒भृद्यत् । उ॒प॒भृदित्यु॑प-भृत् ।
“यद्वे । द्वे इ॑व । द्वे इति॒ द्वे । इ॒व॒ ब्रू॒यात् । ब्रू॒याद्भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यमस्मै । अ॒स्मै॒ ज॒न॒ये॒त्॒ । ज॒न॒ये॒द्घृ॒तव॑तीम् । घृ॒तव॑तीमध्वर्यो । घृ॒तव॑ती॒मिति॑ घृ॒त-व॒ती॒म् । अ॒ध्व॒र्यो॒ स्रुच᳚म् । अ॒ध्व॒र्यो॒ इत्य॑ध्वर्यो । स्रुच॒मा । आस्य॑ स्व । अ॒स्य॒ स्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यज॑मानम् । यज॑मानमे॒व । ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॑ वर्धयति । व॒र्ध॒य॒ति॒ दे॒वा॒युव᳚म् । दे॒वा॒युव॒मिति॑ । दे॒वा॒युव॒मिति॑ देव-युव᳚म् । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वान् । दे॒वान् हि । ह्ये॑षा । ए॒षाऽव॑ति । अव॑ति वि॒श्ववा॑राम् । वि॒श्ववा॑रा॒मिति॑ । वि॒श्ववा॑रा॒मिति॑ वि॒श्व-वा॒रा॒म् । इत्या॑ह । आ॒ह॒ विश्व᳚म् । विश्व॒ꣳ॒ हि । ह्ये॑षा । ए॒षाऽव॑ति । अ॒व॒तीडा॑महै । ईडा॑महै दे॒वान् । दे॒वाꣳ ई॒डेन्यान्॑ । ई॒डेन्या᳚न्नम॒स्याम॑ । न॒म॒स्याम॑नम॒स्यान्॑ । न॒म॒स्यान्॑, यजा॑म । यजा॑म य॒ज्ञियान्॑ । य॒ज्ञिया॒निति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ म॒नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ वै । वा ई॒डेन्याः᳚ । ई॒डेन्याः᳚ पि॒तरः॑ । पि॒तरो॑ नम॒स्याः᳚ । न॒म॒स्या॑ दे॒वाः । दे॒वा य॒ज्ञियाः᳚ । य॒ज्ञिया॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒व । ए॒व तत् । तद्य॑था भा॒गम् । य॒था॒ भा॒गँय्य॑जति । य॒था॒भा॒गमिति॑ यथा-भा॒गम् । य॒ज॒तीति॑ यजति (56) ॥”
त्रीꣳस्तृ॒चान् । तृ॒चाननु॑ । अनु॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒द्रा॒ज॒न्य॑स्य । रा॒ज॒न्य॑स्य॒ त्रयः॑ । त्रयो॒ वै । वा अ॒न्ये । अ॒न्ये रा॑ज॒न्या᳚त् । रा॒ज॒न्या᳚त्पुरु॑षाः । पुरु॑षा ब्राह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णो वैश्यः॑ । वैश्य॑श्शू॒द्रः । शू॒द्रस्तान् । ताने॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अनु॑कान् । अनु॑कान्करोति । अनु॑का॒नित्यनु॑-का॒न् । क॒रो॒ति॒ पञ्च॑दश । पञ्च॑द॒शानु॑ । पञ्च॑द॒शेति॒ पञ्च॑-द॒श॒ । अनु॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒द्रा॒ज॒न्य॑स्य । रा॒ज॒न्य॑स्य पञ्चद॒शः । प॒ञ्च॒द॒शो वै । प॒ञ्च॒द॒श॒ इति॑ पञ्च-द॒शः । वै रा॑ज॒न्यः॑ । रा॒ज॒न्य॑स्स्वे । स्व ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ं॒ स्तोमे᳚ । स्तोमे॒ प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ति॒ त्रि॒ष्टुभा᳚ । त्रि॒ष्टुभा॒ परि॑ । परि॑ दध्यात् । द॒ध्या॒दि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वै । वै त्रि॒ष्टुक् । त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒यका॑मः । इ॒न्द्रि॒यका॑म॒ खलु॑ । इ॒न्द्रि॒यका॑म॒ इती᳚न्द्रि॒य-का॒मः॒ । खलु॒ वै । वै रा॑ज॒न्यः॑ । रा॒ज॒न्यो॑ यजते । य॒ज॒ते॒ त्रि॒ष्टुभा᳚ । त्रि॒ष्टुभै॒व । ए॒वास्मै᳚ । आ॒स्मा॒ इ॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यम्परि॑ । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ यदि॑ । यदि॑ का॒मये॑त। का॒मये॑त ब्रह्मवर्च॒सम् । (57)
ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम॑स्तु । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । अ॒स्त्विति॑ । इति॑ गायत्रि॒या । गा॒य॒त्रि॒या परि॑ । परि॑दध्यात् । द॒ध्या॒द्ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सँव्वै । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । वै गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समे॒व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ स॒प्त॒द॒श । स॒प्त॒द॒शानु॑ । स॒प्त॒द॒शेति॑ स॒प्त-द॒श॒ । अनु॑ब्रूयात् । ब्रू॒या॒ द्वैश्य॑स्य । वैश्य॑स्य सप्तद॒शः । स॒प्त॒द॒शो वै । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । वै वैश्यः॑ । वैश्य॒स्स्वे । स्व ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ं॒ स्तोमे᳚ । स्तोमे॒ प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ति॒ जग॑त्या । जग॑त्या॒ परि॑ । परि॑दध्यात् । दध्या॒ज्जाग॑ताः । जाग॑ता॒ वै । वै प॒शवः॑ । प॒शव॑ प॒शुका॑मः । प॒शुका॑म॒ खलु॑ । प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु-का॒मः॒ । खलु॒ वै । वै वैश्यः॑ । वैश्यो॑ यजते । य॒ज॒ते॒ जग॑त्या । जग॑त्यै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शून्परि॑ । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्येक॑विꣳशतिम् । एक॑विꣳशति॒मनु॑ । एक॑विꣳशति॒मित्येक॑-वि॒ꣳ॒श॒ति॒म् । अनु॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒त्प्र॒ति॒ष्ठाका॑मस्य । प्र॒ति॒ष्ठाका॑मस्यैकवि॒ꣳ॒शः । प्र॒ति॒ष्ठका॑म॒स्येति॑ प्रति॒ष्ठा-का॒म॒स्य॒ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शस्स्तोमा॑नाम् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । स्तोमा॑नाम्प्रति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठा प्रति॑ष्ठित्यै । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । प॑तिष्ठित्यै॒ चतु॑र्विꣳशतिम् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ (58) ।
चतु॑र्विꣳशति॒मनु॑ । चतु॑र्विꣳशति॒मिति॒ चतुः॑-वि॒ꣳ॒श॒ति॒म् । अनु॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒द्ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑मस्य । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑मस्य॒ चतु॑र्विꣳशत्यख्षरा । ब॒॒ह्मव॒र्च॒सका॑म॒स्येति॑ ब्रह्मवर्च॒स-का॒म॒स्य॒ । चतु॑र्विꣳशत्यख्षरा गाय॒त्री । चतु॑र्विꣳशत्यख्ष॒रेति॒ चतु॑र्विꣳशति-अ॒ख्ष॒रा॒ । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सङ्गा॑यत्रि॒या । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । गा॒य॒त्रि॒यैव । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समव॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ त्रि॒ꣳ॒शत᳚म् । त्रि॒ꣳ॒शत॒मनु॑ । अनु॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒दन्न॑कामस्य । अन्न॑कामस्य त्रि॒ꣳ॒शद॑ख्षरा । अन्न॑काम॒स्येत्यन्न॑-का॒म॒स्य॒ । त्रि॒ꣳ॒शद॑ख्षरा वि॒राट् । त्रि॒ꣳ॒शद॑ख्ष॒रेति॑ त्रि॒ꣳ॒शत्-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राडन्न᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अन्नँ॑व्वि॒राट् । वि॒राड्वि॒राजा᳚ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राजै॒व । वि॒राजेति॑ वि-राजा᳚ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अ॒न्नाद्य᳚म् । अ॒ना॒द्यमव॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ द्वात्रिꣳ॑शतम् । द्वात्रिꣳ॑शत॒मनु॑ । अनु॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒त्प्र॒ति॒ष्ठाका॑मस्य । प्र॒ति॒ष्ठाका॑मस्य॒ द्वात्रिꣳ॑शदख्षरा । प्र॒ति॒ष्ठाका॑म॒स्येति॑ प्रति॒ष्ठा-का॒म॒स्य॒ । द्वात्रिꣳ॑श दख्षराऽनु॒ष्टुक् । द्वाति॑ꣳशदख्ष॒रेति॒ द्वात्रिꣳ॑शत्-अ॒ख्ष॒रा॒ । अ॒नु॒ष्टुग॑नु॒ष्टुप् । अ॒नु॒ष्टुगित्य॑नु-स्तुक् । अ॒नु॒ष्टुप्छन्द॑साम् । अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु-स्तुप् । छन्द॑साम्प्रति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठा प्रति॑ष्ठित्यै । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । प्रति॑ष्ठित्यै॒ षट्त्रित्रिꣳ॑शतम् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । षट्त्रिꣳ॑शत॒मनु॑ । षट्त्रिꣳ॑शत॒मिति॒ षट्-त्रि॒ꣳ॒श॒त॒म् । अनु॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒त्प॒शुका॑मस्य । प॒शुका॑मस्य॒ षट्त्रिꣳ॑शदख्षरा । प॒शुका॑म॒स्येति॑ प॒शु-का॒म॒स्य॒ । षट्त्रिꣳ॑शदख्षरा बृह॒ती । षट्त्रिꣳ॑शदख्ष॒रेति॒ षट्त्रिꣳ॑शत्- अ॒ख्ष॒रा॒ । बृ॒ह॒ती बार्ह॑ताः । बार्ह॑ता प॒शवः॑ । प॒शवो॑ बृह॒त्या । बृ॒ह॒त्यैव । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून्। प॒शूनव॑ ।
अव॑रुन्धे । रु॒न्धे॒ चतु॑श्चत्वारिꣳशतम् । चतु॑श्चत्वारिꣳशत॒मनु॑ । चतु॑श्चत्वारिꣳशत॒मिति॒चतुः॑-च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श॒त॒म् । अनु॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒दि॒न्द्रि॒य का॑मस्य । इ॒न्द्रि॒यका॑मस्य॒ चतु॑श्चत्वारिꣳशदख्षरा । इ॒न्द्रि॒य का॑म॒स्येती᳚न्द्रि॒य-का॒म॒स्य॒ । चतु॑श्चत्वारिꣳशदख्षरा त्रि॒ष्टुक् । चतु॑श्चत्वारिꣳशदख्ष॒रेति॒ चतु॑श्चत्वारिꣳशत्-अ॒ख्ष॒रा॒ । त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यन्त्रि॒ष्टुप् । त्रि॒ष्टुप्त्रि॒ष्टुभा᳚ । त्रि॒ष्टुभै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ इ॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽष्टाच॑त्वारꣳशतम् । अ॒ष्टाच॑त्वारिꣳशत॒मनु॑ । अ॒ष्टाच॑त्वारिꣳशत॒ मित्य॒ष्टा-च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श॒त॒म् । अनु॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒त्प॒शुका॑मस्य । प॒शुका॑मस्या॒ष्टा च॑त्वारिꣳशदख्षरा । प॒शुका॑म॒स्येति॑ प॒शु-का॒म॒स्य॒ । अ॒ष्टाच॑त्वारिꣳशदख्षरा॒ जग॑ती । अ॒ष्टाच॑त्वारिꣳ शदख्ष॒रेत्य॒ष्टा-च॑त्वारिꣳशत्-अ॒ख्ष॒रा॒ । जग॑ती॒ जाग॑ताः । जाग॑ता प॒शवः॑ । प॒शवो॒ जग॑त्या । जग॑त्यै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ सर्वा॑णि । सर्वा॑णि॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दा॒ग्॒?स्यनु॑ । अनु॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒द्ब॒हु॒या॒जिनः॑ । ब॒हु॒या॒जिन॒स्सर्वा॑णि । ब॒हु॒या॒जिन॒ इति॑ बहु-या॒जिनः॑ । सर्वा॑णि॒ वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दा॒ꣳ॒स्यव॑रुद्धानि । अव॑रुद्धानि॒ यः । अव॑रुद्धा॒नीत्यव॑-रु॒द्धा॒नि॒ । यो ब॑हुया॒जी । ब॒हु॒या॒ज्यप॑रिमितम् । ब॒हु॒या॒जीति॑ बहु-या॒जी । अप॑रिमित॒मनु॑ । अप॑रिमित॒मित्यप॑रि-मि॒त॒म् । अनु॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒दप॑रिमितस्य । अप॑रिमित॒स्यावरु॑ध्यै । अप॑रिमित॒स्येतप॑रिमि॒त॒स्य॒ । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ (60) ॥
“निवी॑तम्मनु॒ष्या॑णाम् । निवी॑त॒मिति॒ नि-वी॒त॒म् । म॒नु॒ष्या॑णाम्प्राचीनावी॒तम् । प्रा॒ची॒ना॒वी॒तम्पि॑तृ॒णाम् । प्रा॒ची॒ना॒वी॒तमिति॑ प्राचीन-आ॒वी॒तम् । पि॒तृ॒णामुप॑वीतम् । उप॑वीतन्दे॒वाना᳚म् । उप॑वीत॒मित्युप॑-वी॒त॒म् । दे॒वाना॒मुप॑ । उप॑ व्ययते । व्य॒य॒ते॒ दे॒व॒ल॒ख्ष्मम् । दे॒व॒ल॒ख्ष्म मे॒व । दे॒व॒ल॒ख्ष्ममिति॑ देव-ल॒ख्ष्मम् । ए॒व तत् । तत्कु॑रुते । कु॒रु॒ते॒ तिष्ठन्न्॑ । तिष्ठ॒न्ननु॑ । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ तिष्ठन्न्॑ । तिष्ठ॒न्॒, हि । ह्याश्रु॑ततरुम् । आश्रु॑ततरँ॒व्वद॑ति । आश्रु॑ततर॒मित्याश्रु॑त-त॒र॒म् । वद॑ति॒ तिष्ठन्न्॑ । तिष्ठ॒न॑नु । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒र्व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्या॒भिजि॑त्यॆ । अ॒भिजि॑त्या॒ आसी॑नः । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ । आसी॑नो यजति । य॒ज॒त्य॒स्मिन् । अ॒स्मिन्ने॒व । ए॒व लो॒के । लो॒के प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ यत् । यत्क्रौ॒ञ्चम् । क्रौ॒ञ्चम॒न्वाह॑ । अ॒न्वाहा॑सु॒रम् । अ॒न्वाहेत्य॑नु- आह॑ । आ॒सु॒रन्तत् । तद्यत् । यन्म॒न्द्रम् । म॒न्द्रम्मा॑नु॒षम् । मा॒नु॒षन्तत् । तद्यत् । यद॑न्त॒रा । अ॒न्त॒रा तत् । तथ्सदे॑वम् । सदे॑वमन्त॒रा । सदे॑व॒मिति॒ स-दे॒व॒म् । अ॒न्त॒राऽनूच्य᳚म् । अ॒नूच्यꣳ॑ सदेव॒त्वाय॑ । अ॒नूच्य॒मित्य॑नु- उच्य᳚म् । स॒दे॒व॒त्वाय॑ वि॒द्वाꣳसः॑ । स॒दे॒व॒त्वायेति॑ सदेव-त्वाय॑ । वि॒द्वाꣳसो॒ वै। वै पु॒रा । (61)वै पु॒रा ।”
पु॒रा होता॑रः । होता॑रोऽभूवन्न् । अ॒भूव॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्विधृ॑ताः । विधृ॑ता॒ अध्वा॑नः । विधृ॑ता॒ इति॒ वि-धृ॒ताः॒ । अ॒ध्वा॒नोऽभू॑वन्न् । अभू॑व॒न्न । न पन्था॑नः । पन्था॑न॒स्सम् । सम॑रुख्षन्न् । अ॒रु॒ख्ष॒न्न॒न्त॒र्वे॒दि । अ॒न्त॒र्वे॒द्य॑न्यः । अ॒न्त॒र्वे॒दीत्य॑न्तः-वे॒दि । अ॒न्य पादः॑ । पादो॒ भव॑ति । भव॑ति बहिर्वे॒दि । ब॒ही॒र्वे॒द्य॑न्यः । ब॒ही॒र्वे॒दीति॑ बहिः-वे॒दि । अ॒न्योऽथ॑ । अथानु॑ । अन्वा॑ह । आ॒हाध्व॑नाम् । अध्व॑नाँ॒व्विधृ॑त्यै । विधृ॑त्यै प॒थाम् । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि- धृ॒त्यै॒ । प॒थामसꣳ॑रोहाय । असꣳ॑रोहा॒याथो᳚ । असꣳ॑ रोहा॒-येत्यसं᳚-रो॒हा॒य॒ । अथो॑ भू॒तम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । भू॒तञ्च॑ । चै॒व । ए॒व भ॑वि॒ष्यत् । भ॒वि॒ष्यच्च॑ । चाव॑ । अव॑रुन्धे । रु॒न्धेऽथो᳚ । अथो॒ परि॑मितम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । परि॑मितञ्च । परि॑मित॒मिति॒ परि॑-मि॒त॒म् । चै॒व । ए॒वाप॑रिमितम् । अप॑रिमितञ्च । अप॑रिमि॒तमित्यप॑रि-मि॒त॒म् । चाव॑ । अव॑रुन्धे । रु॒न्धेऽथो᳚ । अथो᳚ ग्रा॒म्यान् । अथो॒ इत्यथो᳚ । ग्रा॒म्याꣳश्च॑ । चै॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शूना॑र॒ण्यान् । आ॒र॒ण्याꣳश्च॑ । चाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धेथो᳚ । अथो॑ देवलो॒कम् । अथो॒ इत्यथो᳚ ।
“दे॒व॒लो॒कञ्च॑ । दे॒व॒लो॒कमिति॑ देव-लो॒कम् । चै॒व । ए॒व म॑नुष्यलो॒कम् । म॒नु॒ष्य॒लो॒कञ्च॑ । म॒नु॒ष्य॒लो॒कमिति॑ मनुष्य-लो॒कम् । चा॒भि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ दे॒वाः । दे॒वा वै । वै सा॑मिधे॒नीः । सा॒मि॒धे॒नीर॒नूच्य॑ । सा॒मि॒धे॒नीरिति॑ साम्-इ॒धे॒नीः । अ॒नूच्य॑ य॒ज्ञम् । अ॒नूच्येत्य॑नु-उच्य॑ । य॒ज्ञन्न । नानु॑ । अन्व॑पश्यन्न् । अ॒प॒श्य॒न्थ्सः । स प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिस्तू॒ष्णीम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । तू॒ष्णीमा॑घा॒रम् । आ॒घा॒रमा । आ॒घा॒रमित्या᳚-घा॒रम् । आघा॑रयत् । अ॒घा॒र॒य॒त्ततः॑ । ततो॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वा य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमनु॑ । अन्व॑पश्यन्न् । अ॒प॒श्य॒न्॒, यत् । यत्तू॒ष्णीम् । तू॒ष्णीमा॑घा॒रम् । आ॒घा॒रमा॑घा॒रय॑ति । आ॒घा॒रमित्या᳚-घा॒रम् । आ॒घा॒रय॑ति य॒ज्ञस्य॑ । आ॒घा॒रय॒तीत्या᳚-घा॒रय॑ति । य॒ज्ञस्यानु॑ख्यात्यै । अनु॑ख्यात्या॒ अथो᳚ । अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑-ख्या॒त्यै॒ । अथो॑ सामिधे॒नीः । अथो॒ इत्यथो᳚ । सा॒मि॒धे॒नीरे॒व । सा॒मि॒धे॒नी रिति॑ साम्-इ॒धे॒नीः । ए॒वाभि । अ॒भ्य॑नक्ति । अ॒न॒क्त्य लू᳚ख्षः । अलू᳚ख्षो भवति । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदाथो᳚ । अथो॑त॒र्पय॑ति । अथो॒ इत्यथो᳚ । त॒र्पय॑त्ये॒व । ए॒वैनाः᳚ । ए॒ना॒स्तृप्य॑ति । तृप्य॑ति प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॒र्यः । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ (63) ।”
य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ यत् । यदेक॑या । एक॑याघा॒रये᳚त् । आ॒घा॒रये॒ देका᳚म् । आ॒घा॒रये॒दित्या᳚-घा॒रये᳚त् । एका᳚म्प्रीणीयात् । प्री॒णी॒या॒द्यत् । यद्दा भ्या᳚म् । द्वाभ्या॒न्द्वे । द्वे प्री॑णीयात् । द्वे इति॒ द्वे । प्री॒णी॒या॒द्यत् । यत्ति॒सृभिः॑ । त्ति॒सृभि॒रति॑ । ति॒सृभि॒ रिति॑ ति॒सृ-भिः॒ । अति॒ तत् । तद्रे॑चयेत् । रे॒च॒ये॒न्मन॑सा । मन॒सा । आघा॑रयति । घा॒र॒य॒ति॒ मन॑सा । मन॑सा॒ हि । ह्यना᳚प्तम् । अना᳚प्तमा॒प्यते᳚ । आ॒प्यते॑ ति॒र्यञ्च᳚म् । ति॒र्यञ्च॒मा । आ घा॑रयति । घा॒र॒य॒त्यछ॑म्बट्कारम् । अछ॑म्बट्कारँ॒व्वाक् । अछ॑म्बट्कार॒मित्य छ॑म्बट्-का॒र॒म् । वाक्च॑ । च॒ मनः॑ । मन॑श्च । चा॒र्ती॒ये॒ता॒म् । आ॒र्ती॒ये॒ता॒म॒हम् । अ॒हन्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यँव्व॑हामि । व॒हा॒मीति॑ । इति॒ वाक् । वाग॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द॒हम् । अ॒हन्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॒ इति॑ । इति॒ मनः॑ । मन॒ स्तौ । तौ प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिम्प्र॒श्नम् । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । प्र॒श्नमै॑ताम् । ऐ॒ता॒ꣳ॒ सः । सो᳚ऽब्रवीत्। अ॒ब्र॒वी॒त्प्र॒जाप॑तिः । (64)
प्र॒जाप॑ति र्दू॒तीः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । दू॒तीरे॒व । ए॒व त्वम् । त्वम्मन॑सः । मन॑सोऽसि । अ॒सि॒ यत् । यद्धि । हि मन॑सा । मन॑सा॒ ध्याय॑ति । ध्याय॑ति॒ तत् । तद्वा॒चा । वा॒चा व॑दति । व॒द॒तीति॑ । इति॒ तत् । तत्खलु॑ । खलु॒ तुभ्य᳚म् । तुभ्य॒न्न । न वा॒चा । वा॒चा जु॑हवन्न् । जु॒ह॒व॒न्निति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॒न्मन॑सा । मन॑सा प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये जुह्वति । प्र॒जापत॑य॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । जु॒ह्व॒ति॒ मनः॑ । मन॑ इव । इ॒व॒ हि । हि प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ति॒ रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । आप्त्यै॑ परि॒धीन् । प॒रि॒धीन्थ्सम् । प॒रि॒ धीनिति॑ परि-धीन् । सम्मा᳚र्ष्टि । मा॒र्ष्टि॒ पु॒नाति॑ । पु॒नात्ये॒व । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒न्त्रिः । त्रिर्म॑ध्य॒मम् । म॒ध्य॒मन्त्रयः॑ । त्रयो॒ वै । वै प्रा॒णाः । प्रा॒णा प्रा॒णान् । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒वाभि । अ॒भिज॑यति । ज॒य॒ति॒ त्रिः । त्रिर्द॑ख्षिणा॒र्ध्य᳚म् । द॒ख्षि॒णा॒र्ध्य॑न्त्रयः॑ । द॒ख्षि॒णा॒र्ध्य॑मिति॑ दख्षिण-अ॒र्ध्य᳚म् । त्रय॑ इ॒मे । (65)
इ॒मे लो॒काः । लो॒का इ॒मान् । इ॒माने॒व । ए॒व लो॒कान् । लो॒कान॒भि । अ॒भिज॑यति । ज॒य॒ति॒ त्रिः । त्रिरु॑त्तरा॒र्ध्य᳚म् । उ॒त्त॒रा॒र्ध्य॑न्त्रयः॑ । उ॒त्त॒रा॒र्ध्य॑मित्यु॑त्तर-अ॒र्ध्य᳚म् । त्रयो॒ वै । वै दे॑व॒यानाः᳚ । दे॒व॒याना॒ पन्था॑नः । दे॒व॒याना॒ इति॑ देव-यानाः᳚ । पन्था॑न॒ स्तान् । ताने॒व । ए॒वाभि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ त्रिः । त्रिरुप॑ । उप॑ वाजयति । वा॒ज॒य॒ति॒ त्रयः॑ । त्रयो॒ वै । वै दे॑व लो॒काः । दे॒व॒लो॒कादे॑व लो॒कान् । दे॒व॒लो॒का इति॑ देव-लो॒काः । दे॒व॒ लो॒का ने॒व । दे॒व॒लो॒कानिति॑ देव-लो॒कान् । ए॒वाभि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ मासाः᳚ । मासा᳚स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रमे॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । ए॒व प्री॑णाति । प्री॒णा॒त्यथो᳚ । अथो॑ सँव्वथ्स॒रम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमे॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै । सम॑ष्ट्या आघा॒रम् । सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सम्-अ॒ष्ट्यै॒ । आ॒घा॒रमा । आ॒घा॒रमित्या᳚-घा॒रम् । आ घा॑रयति । घा॒र॒य॒ति॒ ति॒रः । ति॒र इ॑व । इ॒व॒ वै । (66)
वै सु॑व॒र्गः । सु॒व॒र्गो लो॒कः । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । लो॒कस्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ लो॒कम् । लो॒कम्प्र । प्र रो॑चयति । रो॒च॒य॒त्यृ॒जुम् । ऋ॒जुमा । आघा॑रयति । घा॒र॒य॒त्यृ॒जुः । ऋ॒जुरि॑व । इ॒व॒ हि । हि प्रा॒णः । प्रा॒णस्सन्त॑तम् । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । सन्त॑त॒ मा । सन्त॑त॒मिति॒ सम्-त॒त॒म् । आ घा॑रयति । घा॒र॒य॒ति॒ प्रा॒णाना᳚म् । प्रा॒णाना॑म॒न्नाद्य॑स्य । प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र-अ॒नाना᳚म् । अ॒न्नाद्य॑स्य॒ सन्त॑त्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न-अद्य॑स्य । सन्त॑त्या॒ अथो᳚ । सन्त॑त्या॒ इति॒ सम्-त॒त्यै॒ । अथो॒ रख्ष॑साम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्यै॒ यम् । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त प्र॒मायु॑कः । प्र॒मायु॑कस्य्सात् । प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र-मायु॑कः । स्या॒दिति॑ । इति॑ जि॒ह्मम् । जि॒ह्मन्तस्य॑ । तस्या । आ घा॑रयेत् । घा॒र॒ये॒त्प्रा॒णम् । प्रा॒ण मे॒व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । ए॒वास्मा᳚त् । अ॒स्मा॒ ज्जि॒ह्मम् । जि॒ह्मन्न॑यति । न॒य॒ति॒ ता॒जक् । ता॒जक्प्र । प्र मी॑यते । मी॒य॒ते शिरः॑ । शिरो॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यदा॑घा॒रः । आ॒घा॒र आ॒त्मा । आ॒घा॒र इत्या᳚-घा॒रः । आ॒त्मा ध्रु॒वा । ध्रु॒वाऽऽघा॒रम् । (67)ध्रु॒वाऽऽघा॒रम् ।
आ॒घा॒रमा॒घार्य॑ । आ॒घा॒रमित्या᳚-घा॒रम् । आ॒घार्य॑ ध्रु॒वाम् । आ॒घार्येत्या᳚-घार्य॑ । ध्रु॒वाꣳ सम् । सम॑नक्ति । अ॒न॒क्त्या॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ने॒व । ए॒वय॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ शिरः॑ । शिर॒ प्रति॑ । प्रति॑ दधाति । द॒धा॒त्य॒ग्निः । अ॒ग्निर्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚न्दू॒तः । दू॒त आसी᳚त् । आसी॒द्दैव्यः॑ । दैव्योऽसु॑राणाम् । असु॑राणा॒न्तौ । तौ प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिम्प्र॒श्नम् । प्र॒जाप॑ति॒ मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । प्र॒श्नमै॑ताम् । ऐ॒ता॒ꣳ॒ सः । स प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्ब्राह्म॒णम् । प्र॒जाप॑ति॒ रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । ब्रा॒ह्म॒णम॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒दे॒तत् । ए॒तद्वि । वि ब्रू॑हि । ब्रू॒हीति॑ । इत्या । आश्रा॑वय । श्रा॒व॒येति॑ । इती॒दम् । इ॒दन्दे॑वाः । दे॒वा॒श्शृ॒णु॒त॒ । शृ॒णु॒तेति॑ । इति॒ वाव । वाव तत् । तद॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द॒ग्निः । अ॒ग्निर्दे॒वः । दे॒वो होता᳚ । होतेति॑ । इति॒ यः । य ए॒व । ए॒व दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒न्तम् । तम॑वृणीत । अ॒वृ॒णी॒त ततः॑ । ततो॑ दे॒वाः । दे॒वा अभ॑वन्न् ।
अभ॑व॒न्परा᳚ । पराऽसु॑राः । असु॑रा॒ यस्य॑ । यस्यै॒वम् । ए॒वँव्वि॒दुषः॑ । वि॒दुष॑ प्रव॒रम् । प्र॒व॒रम्प्र॑वृ॒णते᳚ । प॒॒वरमिति॑ प्र-व॒रम् । प्र॒वृ॒णते॒ भव॑ति । प्र॒वृ॒णत॒ इति॑ प्र-वृ॒णते᳚ । भव॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒ परा᳚ । परा᳚स्य । अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति । भ॒व॒ति॒ यत् । यद्ब्रा᳚ह्म॒णः । बा॒॒ह्मणश्च॑ । चाब्रा᳚ह्मणः । अब्रा᳚ह्मणश्च । च॒ प्र॒श्नम् । प्र॒श्नमे॒याता᳚म् । ए॒याता᳚म्ब्राह्म॒णाय᳚ । ए॒याता॒मित्या᳚-इ॒याता᳚म् । ब्रा॒ह्म॒णायाधि॑ । अधि॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒द्यत् । यद्ब्रा᳚ह्म॒णाय॑ । बा॒॒ह्मणाया॒ध्याह॑ । अ॒ध्याहा॒त्मने᳚ । अ॒ध्याहेत्य॑धि-आह॑ । आ॒त्मनेऽधि॑ । अध्या॑ह । आ॒ह॒ यत् । यद्ब्रा᳚ह्म॒णम् । ब्रा॒ह्म॒णम्प॒राह॑ । प॒राहा॒त्मान᳚म् । प॒राहेति॑ परा-आह॑ । आ॒त्मान॒म्परा᳚ । परा॑ह । आ॒ह॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्ब्राह॒णः । ब्रा॒ह्म॒णो न । न प॒रोच्यः॑ । प॒रोच्य॒ इति॑ परा-उच्यः॑ (69) ॥
आयु॑ष्टे । त॒ आ॒यु॒र्दाः । आ॒यु॒र्दा अ॑ग्ने । आ॒यु॒र्दा इत्या॑युः-दाः । अ॒ग्न॒ आ । आप्या॑यस्व । प्या॒य॒स्व॒ सम् । सन्ते᳚ । तेऽव॑ । अव॑ ते । ते॒ हेडः॑ । हेड॒ उत् । उदु॑त्त॒मम् । उ॒त्त॒मम्प्र । उ॒त्त॒ममित्यु॑त्-त॒मम् । प॑णः । नो॒ दे॒वी । दे॒व्या । आ नः॑ । नो॒ दि॒वः । दि॒वोऽग्ना॑विष्णू । अग्ना॑विष्णू॒ अग्ना॑विष्णू । अग्ना॑विष्णू॒ इत्यग्ना᳚-वि॒ष्णू॒ । अग्ना॑विष्णू इ॒मम् । अग्ना॑विष्णू॒ इत्यग्ना᳚-वि॒ष्णू॒ । इ॒मम्मे᳚ । मे॒ व॒रु॒ण॒ । व॒रु॒ण॒ तत् । तत्वा᳚ । त्वा॒ या॒मि॒ । या॒म्युत् । उदु॑ । उ॒त्यम् । त्यञ्चि॒त्रम् । चि॒त्रमिति॑ चि॒त्रम् ॥ अ॒पान्नपा᳚त् । न पा॒दा । आहि । ह्यस्था᳚त् । अस्था॑दु॒पस्थ᳚म् । उ॒पस्थ॑ञ्जि॒ह्माना᳚म् । उ॒पस्थ॒ मित्यु॒प-स्थ॒म् । जि॒ह्माना॑ मू॒र्ध्वः । ऊ॒र्धो वि॒द्युत᳚म् । वि॒द्युतँ॒व्वसा॑नः । वि॒द्युत॒मिति॑ वि-द्युत᳚म् । वसा॑न॒ इति॒ वसा॑नः ॥ तस्य॒ ज्येष्ठ᳚म् । ज्येष्ठ॑म्महि॒मान᳚म् । म॒हि॒मानँ॒व्वह॑न्तीः । वह॑न्ती॒र्हिर॑ण्यवर्णाः । हिर॑ण्यवर्णा॒ परि॑ । हिर॑ण्यवर्णा॒ इति॒ हिर॑ण्य-व॒र्णाः॒ । परि॑यन्ति । य॒न्ति॒ य॒ह्वीः । य॒ह्वीरिति॑ य॒ह्वीः ॥ सम॒न्याः (70)।
। अ॒न्यायन्ति॑ । यन्त्युप॑ । उप॑ यन्ति । य॒न्त्य॒न्याः । अ॒न्यास्स॑मा॒नम् । स॒मा॒न मू॒र्वम् । ऊ॒र्वन्न॒द्यः॑ । न॒द्य॑ पृणन्ति । पृ॒ण॒न्तीति॑ पृणन्ति ॥ तमु॑ । ऊ॒शुचि॑म् । शुचि॒ꣳ॒ शुच॑यः । शुच॑यो दीदि॒वाꣳस᳚म् । दी॒दि॒वाꣳ स॑म॒पाम् । अ॒पान्न्नपा॑तम् । नपा॑त॒म्परि॑ । परि॑तस्थुः । त॒स्थु॒रापः॑ । आप॒ इत्यापः॑ ॥ तमस्मे॑राः । अस्मे॑रा युव॒तयः॑ । यु॒व॒तयो॒ युवा॑नम् । युवा॑नम्मर्मृ॒ज्यमा॑नाः । म॒र्मृ॒ज्यमा॑ना॒ परि॑ । परि॑यन्ति । य॒न्त्यापः॑ । आप॒ इत्यापः॑ ॥ सशु॒क्रेण॑ । शु॒क्रेण॒ शिक्व॑ना । शिक्व॑ना रे॒वत् । रे॒वद॒ग्निः । अ॒ग्निर्दी॒दाय॑ । दी॒दाया॑नि॒ध्मः । अ॒नि॒ध्मोघृ॒तनि॑र्णिक् । घृ॒तनि॑र्णिग॒फ्सु । घृ॒तनि॑र्णि॒गिति॑घत-नि॒र्णि॒क्॒ । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु ॥ इन्द्रा॒वरु॑णयोर॒हम् । इन्द्रा॒वरु॑णयो॒रितीन्द्रा᳚-वरु॑णयोः । अ॒हꣳ स॒म्राजोः᳚ । स॒म्राजो॒ रवः॑ । स॒म्राजो॒रिति॑ सम्-राजोः᳚ । अव॒ आ । आ वृ॑णे । वृ॒ण॒ इति॑ वृणे ॥ तानः॑ । नो॒ मृ॒डा॒तः॒ । मृ॒डा॒त॒ ई॒दृशे᳚ । ई॒दृश॒ इती॒दृशे᳚ ॥ इन्द्रा॑वरुणा यु॒वम् । इन्द्रा॑वरु॒णेतीन्द्रा᳚-व॒रु॒णा॒ । यु॒वम॑ध्व॒रायः॑ । अ॒ध्व॒राय॑नः। नो॒ वि॒शे । (71)नो॒ वि॒शे ।
वि॒शे जना॑य । जना॑य॒ महि॑ । महि॒ शर्म॑ । शर्म॑यच्छतम् । य॒च्छ॒त॒मिति॑ यच्छ-तम् ॥ दी॒र्घ प्र॑यज्यु॒मति॑ । दी॒र्घप्र॑यज्यु॒मिति॑ दी॒र्घ-प्र॒य॒ज्यु॒म्॒ । अति॒ यः । यो व॑नु॒ष्यति॑ । व॒नु॒ष्यति॑ व॒यम् । व॒यञ्ज॑येम । ज॒ये॒म॒ पृत॑नासु । पृत॑नासु दू॒ढ्यः॑ । दू॒ढ्य॑ इति दू॒ढ्यः॑ ॥ आ नः॑ । नो॒ मि॒त्रा॒ व॒रु॒णा॒ । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ प्र । मि॒त्रा॒व॒रु॒णेति॑ मित्रा-व॒रु॒णा॒ । प्र बा॒हवा᳚ । बा॒हवेति॑ बा॒हवा᳚ ॥ त्वन्नः॑ । नो॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ वरु॑णस्य । वरु॑णस्य वि॒द्वान् । वि॒द्वान्दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॒ हेडः॑ । हेडोऽव॑ । अव॑ यासिसीष्ठाः । या॒सि॒सी॒ष्ठा॒ इति॑ यासिसीष्ठाः ॥ यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑तमः । वह्नि॑तम॒श्शोशु॑चानः । वह्नि॑तम॒ इति॒ वह्नि॑-त॒मः॒ । शोशु॑चानो॒ विश्वा᳚ । विश्वा॒द्वेषाꣳ॑सि । द्वेषाꣳ॑सि॒ प्र । प्रमु॑मुग्थि । मु॒मु॒ग्ध्य॒स्मत् । अ॒स्मदित्य॒स्मत् ॥ स त्वम् । त्वन्नः॑ । नो॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ऽव॒मः । अ॒व॒मो भ॑व । भ॒वो॒ती । ऊ॒तीनेदि॑ष्ठः । नेदि॑ष्ठो अ॒स्याः । अ॒स्या उ॒षसः॑ । उ॒षसो॒व्यु॑ष्टौ । व्यु॑ष्टा॒विति॒ वि-उ॒ष्टौ॒ ॥ अव॑ यख्ष्व । य॒ख्ष्व॒ नः॒ । नो॒ वरु॑णम् । वरु॑ण॒ꣳ॒ ररा॑णः ।
ररा॑णो वी॒हि । वी॒हि मृ॑डी॒कम् । मृ॒डी॒कꣳ सु॒हवः॑ । सु॒हवो॑ नः । सु॒हव॒ इति॑ सु-हवः॑ । न॒ ए॒धि॒ । ए॒धीत्ये॑धि ॥ प्र प्रा॒यम् । प्र प्रेति॒ प्र-प्र॒ । अ॒यम॒ग्निः । अ॒ग्निर्भ॑र॒तस्य॑ । भ॒र॒तस्य॑ शृण्वे । शृ॒ण्वे॒ वि । वि यत् । यथ्सूर्यः॑ । सूर्यो॒ न । न रोच॑ते । रोच॑ते बृ॒हत् । बृ॒हद्भाः । भा इति॒ भाः ॥ अ॒भि यः । य पू॒रुम् । पू॒रुम्पृत॑नासु । पृत॑नासु त॒स्थौ । त॒स्थौ दी॒दाय॑ । दी॒दाय॒ दैव्यः॑ । दैव्यो॒ अति॑थिः । अति॑थिश्शि॒वः । शि॒वो नः॑ । न॒ इति॑ नः ॥ प्र ते᳚ । ते॒ य॒ख्षि॒ । य॒ख्षि॒ प्र । प्रते᳚ । त॒ इ॒य॒र्मि॒ । इ॒य॒र्मि॒मन्म॑ । मन्म॒भुवः॑ । भुवो॒ यथा᳚ । यथा॒ वन्द्यः॑ । वन्द्यो॑नः । नो॒ हवे॑षु । हवे॒ष्विति॒ हवे॑षु ॥ धन्व॑न्निव । इ॒व॒ प्र॒पा । प्र॒पा अ॑सि । प्र॒पेति॑ प्र-पा । अ॒सि॒ त्वम् । त्वम॑ग्ने । अ॒ग्न॒ इ॒य॒ख्षवे᳚ । इ॒य॒ख्षवे॑ पू॒रवे᳚ । पू॒रवे᳚ प्रत्न । प्र॒त्न॒ रा॒ज॒न्न्॒ । रा॒ज॒न्निति॑ राजन्न् ॥(73)
। वि पाज॑सा । पाज॑सा॒ वि । वि ज्योति॑षा । ज्योति॒षेति॒ ज्योति॑षा ॥ स त्वम् । त्वम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ प्रती॑केन । प्रती॑केन॒ प॑ति । प्रत्यो॑ष । ओ॒ष॒या॒तु॒धा॒न्यः॑ । या॒तु॒धा॒न्य॑ इति॑ यातु-धा॒न्यः॑ ॥ उ॒रु॒ख्षये॑षु॒ दीद्य॑त् । उ॒रु॒ख्षये॒ष्वित्यु॑रु-ख्षये॑षु । दीद्य॒दिति॒ दीद्य॑त् ॥ तꣳ सु॒प॑तीकम् । सु॒प्रती॑कꣳ सु॒दृश᳚म् । सु॒प्रती॑क॒मिति॑ सु-प्रती॑कम् । सु॒दृश॒ं॒ स्वञ्च᳚म् । सु॒दृश॒मिति॑ सु-दृश᳚म् । स्वञ्च॒ मवि॑द्वाꣳसः । अवि॑द्वाꣳसो वि॒दुष्ट॑रम् । वि॒दुष्ट॑रꣳ सपेम । वि॒दुष्ट॑र॒मिति॑ वि॒दुः-त॒र॒म् । स॒पे॒मेति॑ सपेम ॥ स य॑ख्षत् । य॒ख्ष॒द्विश्वा᳚ । विश्वा॑ व॒युना॑नि । व॒युना॑नि वि॒द्वान् । वि॒द्वान्प्र । प्र ह॒व्यम् । ह॒व्यम॒ग्निः । अ॒ग्निर॒मृते॑षु । अ॒मृते॑षु वोचत् । वो॒च॒दिति॑ वोचत् ॥ अ॒ꣳ॒हो॒मुचे॑ वि॒वेष॑ । अ॒ꣳ॒हो॒मुच॒ इत्यꣳ॑हः-मुचे᳚ । वि॒वेष॒ यत् । यन्मा᳚ । मा॒ वि । वि नः॑ । न॒ इ॒न्द्र॒ । इ॒न्द्रेन्द्र॑ । इन्द्र॑ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रमि॑न्द्रि॒याणि॑ । इ॒न्द्रि॒याणि॑ शतक्रतो । श॒त॒क्र॒तो अनु॑ । श॒त॒क्र॒तो॒ इति॑ शत-क्र॒तो॒ । अनु॑ ते । ते॒ दा॒यि॒ । दा॒यीति॑ दायि (74) ॥12॥
स॒मिधो॑ यजति । स॒मिध॒ इति॑ सम्-इधः॑ । य॒ज॒ति॒ व॒स॒न्तम् । व॒स॒न्तमे॒व । ए॒व॒र्तू॒नाम् । ऋ॒तू॒नामव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ तनू॒नपा॑तम् । तनू॒नपा॑तँय्यजति । तनू॒नपा॑त॒मिति॒ तनू᳚-नपा॑तम् । य॒ज॒ति॒ ग्री॒ष्मम् । ग्री॒ष्ममे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ इ॒डः । इ॒डो य॑जति । य॒ज॒ति॒ व॒र्षाः । व॒र्षा ए॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ब॒र्॒?हिः । ब॒र्॒?हिर्य॑जति । य॒ज॒ति॒ श॒रद᳚म् । श॒रद॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ स्वा॒हा॒का॒रम् । स्वा॒हा॒का॒रँय्य॑जति । स्वा॒हा॒का॒रमिति॑ स्वाहा-का॒रम् । य॒ज॒ति॒ हे॒म॒न्तम् । हे॒म॒न्तमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒थ्स्वाहा॑कृताः । स्वाहा॑कृता॒ हेमन्न्॑ । स्वाहा॑कृता॒ इति॒ स्वाहा᳚-कृ॒ताः॒ । हेम᳚न्प॒शवः॑ । प॒शवोव॑ । अव॑ सीदन्ति । सी॒द॒न्ति॒ स॒मिधः॑ । स॒मिधो॑ यजति । स॒मिध॒ इति॑ सम्-इधः॑ । य॒ज॒त्यु॒षसः॑ । उ॒षस॑ ए॒व । ए॒व दे॒वता॑नाम् । दे॒वता॑ना॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ तनू॒नपा॑तम् । तनू॒नपा॑तँय्यजति । तनू॒नपा॑त॒मिति॒ तनू᳚-नपा॑तम् । य॒ज॒ति॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे। (1)रु॒न्ध॒ इ॒डः ।
इ॒डो य॑जति । य॒ज॒ति॒ प॒शून् । प॒शून्ने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ब॒र्॒?हिः । ब॒र्॒?हिर्य॑जति । य॒ज॒ति॒ प्र॒जाम् । प्र॒जामे॒व । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ स॒मान॑यते । स॒मान॑यत उप॒भृतः॑ । स॒मान॑यत॒ इति॑ सम्-आन॑यते । उ॒प॒ भृत॒स्तेजः॑ । उ॒प॒भृत॒ इत्यु॑प-भृतः॑ । तेजो॒ वै । वा आज्य᳚म् । आज्य॑म्प्र॒जाः । प्र॒जा ब॒र्हिः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ब॒र्॒?हि प्र॒जासु॑ । प्र॒जास्वे॒व । प्र॒जास्विति॑ प्र-जासु॑ । ए॒व तेजः॑ । तेजो॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ स्वा॒हा॒का॒रम् । स्वा॒हा॒का॒रँय्य॑जति । स्वा॒हा॒का॒रमिति॑ स्वाहा-का॒रम् । य॒ज॒ति॒ वाच᳚म् । वाच॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ दश॑ । दश॒ सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ दशा᳚ख्षरा । दशा॑ख्षरा वि॒राट् । दशा᳚ख्ष॒रेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राडन्न᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अन्नँ॑व्वि॒राट् । वि॒राड्वि॒राजा᳚ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राजै॒व । वि॒राजेति॑ वि-राजा᳚ । ए॒वान्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मव॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य॑म् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ स॒मिधः॑ । स॒मिधो॑ यजति । स॒मिध॒ इति॑ सम्-इधः॑ । य॒ज॒त्य॒स्मिन् । अ॒स्मिन्ने॒व । ए॒व लो॒के । लो॒के प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठिति । ति॒ष्ठ॒ति॒ तनू॒पा॑तम् । तनू॒न पा॑तँय्यजति । तनू॒नपा॑त॒मिति॒ तनू᳚-नपा॑तम् । य॒ज॒ति॒ य॒ज्ञे ।(2)
य॒ज्ञ ए॒व । ए॒वान्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ती॒डः । इ॒डो य॑जति । य॒ज॒ति॒ प॒शुषु॑ । प॒शुष्वे॒व । ए॒व प॑ति । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ ब॒र्॒?हिः । ब॒र्॒?हिर्य॑जति । य॒ज॒ति॒ ये । य ए॒व । ए॒व दे॑व॒यानाः᳚ । दे॒व॒याना॒ पन्था॑नः । दे॒व॒याना॒ इति॑ देव-यानाः᳚ । पन्था॑न॒स्तेषु॑ । तेष्वे॒व । ए॒वप्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ स्वा॒हा॒का॒रम् । स्वा॒हा॒का॒रँय्य॑जति । स्वा॒हा॒का॒रमिति॑ स्वाहा-का॒रम् । य॒ज॒ति॒ सु॒व॒र्गे । सु॒व॒र्ग ए॒व । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गे । ए॒व लो॒के । लो॒के प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒त्ये॒ताव॑न्तः । ए॒ताव॑न्तो॒ वै । वै दे॑वलो॒काः । दे॒व॒ लो॒कास्तेषु॑ । दे॒व॒लो॒का इति॑ देव-लो॒काः । तेष्वे॒व । ए॒व य॑थापू॒र्वम् । य॒था॒पू॒र्वम्प्रति॑ । य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा-पू॒र्वम् । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ दे॒वा॒सु॒राः । दे॒वा॒सु॒रा ए॒षु । दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव-अ॒सु॒राः । ए॒षु लो॒केषु॑ । लो॒केष्व॑स्पर्धन्त । अ॒स्प॒र्ध॒न्त॒ ते । ते दे॒वाः । दे॒वा प्र॑या॒जैः । प्र॒या॒जैरे॒भ्यः । प्र॒या॒जैरिति॑ प्र-या॒जैः । ए॒भ्यो लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्योऽसु॑रान् । असु॑रा॒न्प्र । प्राणु॑दन्त । अ॒नु॒द॒न्त॒ तत् । तत्प्र॑या॒जाना᳚म् । प्र॒या॒जाना᳚म्प्रयाज॒त्वम् । प्र॒या॒जाना॒मिति॑ प्र-या॒जाना᳚म् (3)।
। प्र॒या॒ज॒त्वँय्यस्य॑ । प्र॒या॒ज॒त्वमिति॑ प्रयाज-त्वम् । यस्यै॒वम् । ए॒वँव्वि॒दुषः॑ । वि॒दुष॑ प्रया॒जाः । प्र॒या॒जा इ॒ज्यन्ते᳚ । प्र॒या॒जा इति॑ प्र-या॒जाः । इ॒ज्यन्ते॒ प्र । प्रैभ्यः । ए॒भ्यो लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्यो॒ भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्यान्नुदते । नु॒द॒ते॒ऽभि॒क्राम᳚म् । अ॒भि॒क्राम॑ञ्जहोति । अ॒भि॒क्राम॒मित्य॑भि-क्राम᳚म् । जु॒हो॒त्य॒भिजि॑त्यै । अ॒भिजि॑त्यै॒ यः । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ । यो वै । वै प्र॑या॒जाना᳚म् । प्र॒या॒जाना᳚म्मिथु॒नम् । प्र॒या॒जाना॒मिति॑ प्र-या॒जाना᳚म् । मि॒थु॒नँव्वेद॑ । वेद॒ प्र । प्र प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑र्मिथु॒नैः । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । मि॒थु॒नैर्जा॑यते । जा॒य॒ते॒ स॒मिधः॑ । स॒मिधो॑ ब॒ह्वीः । स॒मिध॒ इति॑ सम्-इधः॑ । ब॒ह्वीरि॑व । इ॒व॒ य॒ज॒ति॒ । य॒ज॒ति॒ तनू॒नपा॑तम् । तनू॒नपा॑त॒मेक᳚म् । तनू॒नपा॑त॒मिति॒ तनू᳚-नपा॑तम् । एक॑मिव । इ॒व॒ मि॒थु॒नम् । मि॒थु॒नन्तत् । तदि॒डः । इ॒डो ब॒ह्वीः । ब॒ह्वीरि॑व । इ॒व॒ य॒ज॒ति॒ । य॒ज॒ति॒ ब॒र्॒?हिः । ब॒र्॒?हिरेक᳚म् । एक॑मिव । इ॒व॒ मि॒थु॒नम् । मि॒थु॒नन्तत् । तदे॒तत् । ए॒तद्वै । वै प्र॑या॒जाना᳚म् । प्र॒या॒जाना᳚म्मिथु॒नम् । प्र॒या॒जाना॒मिति॑ प्र-या॒जाना᳚म् । मि॒थु॒नँय्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ प्र। प्र प्र॒जया᳚ । (4)
प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑र्मिथु॒नैः । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । मि॒थु॒नैर्जा॑यते । जा॒य॒ते॒ दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ॒व्वै । वा अनि॑ष्टाः । अनि॑ष्टा दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ आसन्न्॑ । आस॒न्नथ॑ । अथासु॑राः । असु॑रा य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम॑जिघाꣳसन्न् । अ॒जि॒घा॒ꣳ॒स॒न्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा गा॑य॒त्रीम् । गा॒य॒त्रीँव्वि । व्यौ॑हन्न् । औ॒ह॒न्पञ्च॑ । पञ्चा॒ख॑राणि । अ॒ख्षरा॑णि प्रा॒चीना॑नि । प्रा॒चीना॑नि॒ त्रीणि॑ । त्रीणि॑ प्रती॒चीना॑नि । प्र॒ती॒चीना॑नि॒ ततः॑ । ततो॒ वर्म॑ । वर्म॑ य॒ज्ञाय॑ । य॒ज्ञायाभ॑वत् । अभ॑व॒द्वर्म॑ । वर्म॒यज॑मानाय । यज॑मानाय॒ यत् । यत्प्र॑याजानूया॒जाः । प्र॒या॒जा॒नू॒या॒जा इ॒ज्यन्ते᳚ । प्र॒या॒जा॒नू॒या॒जा इति॑ प्रयाज-अ॒नू॒या॒जाः । इ॒ज्यन्ते॒ वर्म॑ । वर्मै॒व । ए॒व तत् । तद्य॒ज्ञाय॑ । य॒ज्ञाय॑ क्रियते । क्रि॒य॒ते॒ वर्म॑ । वर्म॒यज॑मानाय । यज॑मानाय॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै । भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ तस्मा᳚त् । भ्रातृ॑व्याभिभूत्या॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य-अ॒भि॒भू॒त्यै॒ । तस्मा॒द्वरू॑थम् । वरू॑थम्पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒द्वर्षी॑यः । वर्षी॑य प॒श्चात् । प॒श्चाद्ध सी॑यः । ह्रसी॑यो दे॒वाः । दे॒वा वै । वै पु॒रा । पु॒रा रख्षो᳚भ्यः । रख्षो᳚भ्य॒ इति॑। रख्षो᳚भ्य॒ इति॒ रख्षः॑-भ्यः॒ । (5)रख्षो᳚भ्य॒ इति॒ रख्षः॑-भ्यः॒ ।
इति॑ स्वाहाका॒रेण॑ । स्वा॒हा॒का॒रेण॑ प्रया॒जेषु॑ । स्वा॒हा॒का॒रेणेति॑ स्वाहा-का॒रेण॑ । प्र॒या॒जेषु॑ य॒ज्ञम् । प्र॒या॒जेष्विति॑ प्र-या॒जेषु॑ । य॒ज्ञꣳस॒ं॒स्थाप्य᳚म् । स॒ं॒स्थाप्य॑मपश्यन्न् । स॒ं॒स्थाप्य॒मिति॑ सम्-स्थाप्य᳚म् । अ॒प॒श्य॒न्तम् । तं स्वा॑हाका॒रेण॑ । स्वा॒हा॒का॒रेण॑ प्रया॒जेषु॑ । स्वा॒हा॒का॒रेणेति॑ स्वाहा-का॒रेण॑ । प्र॒या॒जेषु॒ सम् । प्र॒या॒जेष्विति॑ प्र-या॒जेषु॑ । सम॑स्थापयन्न् । अ॒स्था॒प॒य॒ न्वि । वि वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञञ्छि॑न्दन्ति । छि॒न्द॒न्ति॒ यत् । यथ्स्वा॑हाका॒रेण॑ । स्वा॒हा॒का॒रेण॑ प॒याजेषु॑ । स्वा॒हा॒का॒रेणेति॑ स्वाहा-का॒रेण॑ । प॒॒याजेषु॑ संस्था॒पय॑न्ति । प्र॒या॒जेष्विति॑ प्र-या॒जेषु॑ । स॒ं॒स्था॒पय॑न्ति प्रया॒जान् । स॒ं॒स्था॒पय॒न्तीति॑ सम्-स्था॒पय॑न्ति । प्र॒या॒जानि॒ष्ट्वा । प्र॒या॒जानिति॑ प्र-या॒जान् । इ॒ष्ट्वाह॒वीꣳषि॑ । ह॒वीग्ष्य॒भि । अ॒भि घा॑रयति । घा॒र॒य॒ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑त्यै । सन्त॑त्या॒ अथो᳚ । सन्त॑त्या॒ इति॒ सम्-त॒त्त्यॆ॒ । अथो॑ ह॒विः । अथो॒ इत्यथो᳚ । ह॒विरे॒व । ए॒वाकः॑ । अ॒क॒रथो᳚ । अथो॑ यथापू॒र्वम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । य॒था॒पू॒र्वमुप॑ । य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा-पू॒र्वम् । उपै॑ति । ए॒ति॒ पि॒ता । पि॒ता वै । वै प्र॑या॒जाः । प्र॒या॒जा प्र॒जा । प्र॒या॒जा इति॑ प्र-या॒जाः । प्र॒जानू॑या॒जाः । प्र॒जेति॑ प्र-जा । अ॒नू॒या॒जा यत् । अ॒नू॒या॒जा इत्य॑नु-या॒जाः । यत्प्र॑या॒जान् । प॒॒याजानि॒ष्ट्वा । प्र॒या॒जानिति॑ प्र-या॒जान् । इ॒ष्ट्वा ह॒वीꣳषि॑ । ह॒वीग्ष्य॑भिघा॒रय॑ति । अ॒भि॒घा॒रय॑ति पि॒ता । अ॒बि॒॒घारय॒तीत्य॑भि-घा॒रय॑ति । पि॒तैव । ए॒वतत् । तत्पु॒त्रेण॑ । पु॒त्रेण॒ साधा॑रणम् । साधा॑रणङ्कुरुते ।
कु॒रु॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दाहुः । आ॒हु॒र्यः । यश्च॑ । चै॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ यः । यश्च॑ । च॒ न । न क॒था । क॒था पु॒त्रस्य॑ । पु॒त्रस्य॒ केव॑लम् । केव॑लङ्क॒था । क॒थासाधा॑रणम् । साधा॑रणम्पि॒तुः । पि॒तुरिति॑ । इ॒त्यस्क॑न्नम् । अस्क॑न्नमे॒व । ए॒व तत् । तद्यत् । यत्प्र॑या॒जेषु॑ । प्र॒या॒जेष्वि॒ष्टेषु॑ । प्र॒या॒जेष्विति॑ प्र-या॒जेषु॑ । इ॒ष्टेषु॒ स्कन्द॑ति । स्कन्द॑ति गाय॒त्री । गा॒य॒त्र्ये॑व । ए॒व तेन॑ । तेन॒ गर्भ᳚म् । गर्भ॑न्धत्ते । ध॒त्ते॒ सा । सा प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प॒शून् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प॒शून् यज॑मानाय । यज॑मानाय॒ प्र । प्रज॑नयति । ज॒न॒य॒तीति॑ जनयति (7) ॥
चख्षु॑षी॒ वै । चख्षु॑षी॒ इति॒ चख्षु॑षी । वा ए॒ते । ए॒ते य॒ज्ञस्य॑ । ए॒ते इत्ये॒ते । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यदाज्य॑भागौ । आज्य॑भागौ॒ यत् । आज्य॑भागा॒वित्याज्य॑-भा॒गौ॒ । यदाज्य॑भागौ । आज्य॑भागौ॒ यज॑ति । आज्य॑भागा॒वित्याज्य॑-भा॒गौ॒ । यज॑ति॒ चख्षु॑षी । चख्षु॑षी ए॒व । चख्षु॑षी॒ इति॒ चख्षु॑षी । ए॒व तत् । तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ प्रति॑ । प्रति॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ पू॒र्वा॒र्धे । पू॒र्वा॒र्धे जु॑होति । पू॒र्वा॒र्ध इति॑ पूर्व-अ॒र्धे । जु॒हो॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्पूर्वा॒र्धे । पू॒र्वा॒र्धे चख्षु॑षी । पू॒र्वा॒र्ध इति॑ पूर्व-अ॒र्धे । चख्षु॑षी प्र॒बाहु॑क् । चख्षु॑षी॒ इति॒ चख्षु॑षी । प्र॒बाहु॑ग्जुहोति । प्र॒बाहु॒गिति॑ प्र-बाहु॑क् । जु॒हो॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्प्र॒बाहु॑क् । प्र॒बाहु॒क्चख्षु॑षी । प्र॒बाहु॒गिति॑ प्र-बाहु॑क् । चख्षु॑षी देवलो॒कम् । चख्षु॑षी॒ इति॒ चख्षु॑षी । दे॒व॒लो॒कँव्वै । दे॒व॒लो॒कमिति॑ देव-लो॒कम् । वा अ॒ग्निना᳚ । अ॒ग्निना॒ यज॑मानः । यज॑मा॒नोऽनु॑ । अनु॑पश्यति । प॒श्य॒ति॒ पि॒तृ॒लो॒कम् । पि॒तृ॒लो॒कꣳ सोमे॑न । पि॒तृ॒लो॒कमिति॑ पितृ-लो॒कम् । सोमे॑नोत्तरा॒र्धे । उ॒त्त॒रा॒र्धे᳚ग्नये᳚ । उ॒त्त॒रा॒र्ध इत्यु॑त्तर-अ॒र्धे । अ॒ग्नये॑ जुहोति । जु॒हो॒ति॒ द॒ख्षि॒णा॒र्धे । द॒ख्षि॒णा॒र्धे सोमा॑य । द॒ख्षि॒णा॒र्ध इति॑ दख्षिण-अ॒र्धे । सोमा॑यै॒वम् । ए॒वमि॑व । इ॒व॒हि । हीमौ । इ॒मौ लो॒कौ । लो॒काव॒नयोः᳚ । अ॒नयो᳚र्लो॒कयोः᳚ । लो॒कयो॒रनु॑ख्यात्यै । अनु॑ख्यात्यै॒ राजा॑नौ । अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑-ख्या॒त्यै॒ । राजा॑नौ॒ वै । वा ए॒तौ । ए॒तौ दे॒वता॑नाम्। दे॒वता॑नाँ॒य्यत् । (8)दे॒वता॑नाँ॒य्यत् ।
यद॒ग्नीषोमौ᳚ । अ॒ग्नीषोमा॑वन्त॒रा । अ॒ग्नीषोमा॒वित्य॒ग्नी-सोमौ᳚ । अ॒न्त॒रा दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ इज्येते । इ॒ज्ये॒ते॒ दे॒वता॑नाम् । इ॒ज्ये॒ते॒ इति᳚ ज्येते । दे॒वता॑नाँ॒व्विधृ॑त्यै । विधृ॑त्यै॒ तस्मा᳚त् । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि-धृ॒त्यै॒ । तस्मा॒ द्राज्ञा᳚ । राज्ञा॑ मनु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ विधृ॑ताः । विधृ॑ता ब्रह्मवा॒दिनः॑ । विधृ॑ता॒ इति॒ वि- धृ॒ताः॒ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब॒॒ह्मवा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ किम् । किन्तत् । तद्य॒ज्ञे । य॒ज्ञे यज॑मानः । यज॑मान कुरुते । कु॒रु॒ते॒ येन॑ । येना॒न्यतो॑दतः । अ॒न्यतो॑दतश्च । अ॒न्यतो॑दत॒ इत्य॒न्यतः॑-द॒तः॒ । च॒ प॒शून् । प॒शून्दा॒धार॑ । दा॒धारो॑भ॒यतो॑दतः । उ॒भ॒यतो॑दतश्च । उ॒भ॒यतो॑दत॒ इत्यु॑भ॒यतः॑-द॒तः॒ । चेति॑ । इत्यृच᳚म् । ऋच॑म॒नूच्य॑ । अ॒नूचाज्य॑भागस्य । अ॒नूचेत्य॑नु-उच्य॑ । आज्य॑भागस्य जुषा॒णेन॑ । आज्य॑भाग॒स्येत्याज्य॑-भा॒ग॒स्य॒ । जु॒षा॒णेन॑ यजति । य॒ज॒ति॒ तेन॑ । तेना॒न्यतो॑दतः । अ॒न्यतो॑दतो दाधार । अ॒न्यतो॑दत॒ इत्य॒नतः॑-द॒तः॒ । दा॒धा॒रर्च᳚म् । ऋच॑म॒नूच्य॑ । अ॒नूच्य॑ ह॒विषः॑ । अ॒नूच्येत्य॑नु-उच्य॑ । ह॒विष॑ ऋ॒चा । ऋ॒चा य॑जति । य॒ज॒ति॒ तेन॑ । तेनो॑भ॒यतो॑दतः । उ॒भ॒यतो॑दतो दाधार । उ॒भयतो॑दत॒ इत्यु॑भ॒यतः॑-द॒तः॒ । दा॒धा॒र॒ मू॒र्ध॒न्वती᳚ । मू॒र्ध॒न्वती॑ पुरोनुवा॒क्या᳚ । मू॒र्ध॒न्वतीति॑ मूर्धन्न्-वती᳚ । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑ भवति । पु॒रो॒नु॒वा॒क्येति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्या᳚ । भ॒व॒ति॒ मू॒र्धान᳚म् । मू॒र्धान॑मे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ स॒मा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना᳚ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ नि॒युत्व॑त्या ।
नि॒युत्व॑त्या यजति । नि॒युत्व॒त्येति॑ नि-युत्व॑त्या । य॒ज॒ति॒ भ्रातृ॑व्यस्य । भ्रातृ॑व्यस्यै॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शून्नि । नियु॑वते । यु॒व॒ते॒ के॒शिन᳚म् । के॒शिनꣳ॑ ह । ह॒ दा॒र्भ्यम् । दा॒र्भ्यङ्के॒शी । के॒शी सात्य॑कामिः । सात्य॑कामिरुवाच । सात्य॑कामि॒रिति॒ सात्य॑-का॒मिः॒ । उ॒वा॒च॒ स॒प्तप॑दाम् । स॒प्तप॑दान्ते । स॒प्तप॑दा॒मिति॑ स॒प्त-प॒दा॒म् । ते॒ शक्व॑रीम् । शक्व॑री॒ꣳ॒ श्वः । श्वो य॒ज्ञे । य॒ज्ञे प्र॑यो॒क्तासे᳚ । प्र॒यो॒क्तासे॒ यस्यै᳚ । प्र॒यो॒क्तास॒ इति॑ प्र-यो॒क्तासे᳚ । यस्यै॑वी॒र्ये॑ण । वी॒र्ये॑ण॒ प्र । प्र जा॒तान् । जा॒तान्भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्यान्नु॒दते᳚ । नु॒दते॒ प॑ति । प्रति॑ जनि॒ष्यमा॑णान् । ज॒नि॒ष्यमा॑णा॒न्यस्यॆ᳚ । यस्यै॑ वी॒र्ये॑ण । वी॒र्ये॑णो॒भयोः᳚ । उ॒भयो᳚र्लो॒कयोः᳚ । लो॒कयो॒र्ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्ध॒त्ते । ध॒त्ते यस्यै᳚ । यस्यै॑ वी॒र्ये॑ण । वी॒र्ये॑ण पूर्वा॒र्धेन॑ । पू॒र्वा॒र्धेना॑न॒ड्वान् । पू॒र्वा॒र्धे नेति॑ पूर्व-अ॒र्धेन॑ । अ॒न॒ड्वान्भु॒नक्ति॑ । भु॒नक्ति॑ जघना॒र्धेन॑ । ज॒घ॒ना॒र्धेन॑ धे॒नुः । ज॒घ॒ना॒र्धेनेति॑ जघन-अ॒र्धेन॑ । धे॒नुरिति॑ । इति॑ पु॒रस्ता᳚ल्लख्ष्मा । पु॒रस्ता᳚ल्लख्ष्मा पुरोनुवा॒क्या᳚ । पु॒रस्ता᳚ल्ल॒ख्ष्मेति॑ पु॒रस्ता᳚त्-ल॒ख्ष्मा॒ । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑ भवति । पु॒रो॒नु॒वा॒क्येति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्या᳚ । भ॒व॒ति॒ जा॒तान् । जा॒ताने॒व । ए॒व भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्या॒न्प्र । प्रणु॑दते । नु॒द॒त॒ उ॒परि॑ष्टाल्लख्ष्मा । उ॒परि॑ष्टाल्लख्ष्मा या॒ज्या᳚ । उ॒परि॑ष्टाल्ल॒ख्ष्मेत्यु॒परि॑ष्टात्-ल॒ख्ष्मा॒(10) ।
या॒ज्या॑ जनि॒ष्यमा॑णान् । ज॒नि॒ष्यमा॑णाने॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ नुदते । नु॒द॒ते॒ पु॒रस्ता᳚ल्लख्ष्मा । पु॒रस्ता᳚ल्लख्ष्मा पुरोनुवा॒क्या᳚ । पु॒रस्ता᳚ल्ल॒ख्ष्मेति॑ पु॒रस्ता᳚त्-ल॒ख्ष्मा॒ । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑ भवति । पु॒रो॒नु॒वा॒क्येति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्या᳚ । भ॒व॒त्य॒स्मिन्न् । अ॒स्मिन्ने॒व । ए॒व लो॒के । लो॒के ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्धत्ते । ध॒त्त॒ उ॒परि॑ष्टाल्लख्ष्मा । उ॒परि॑ष्टाल्लख्ष्मा या॒ज्या᳚ । उ॒प॑रिष्टाल्ल॒ख्ष्मेत्यु॒ परि॑ष्टात्-ल॒ख्ष्मा॒ । या॒ज्या॑ऽमुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्ने॒व । ए॒व लो॒के । लो॒के ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्धत्ते । ध॒त्ते॒ ज्योति॑ष्मन्तौ । ज्योति॑ष्मन्तावस्मै । अ॒स्मा॒ इ॒मौ । इ॒मौ लो॒कौ । लो॒कौ भ॑वतः । भ॒व॒तो॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ पु॒रस्ता᳚ल्लख्ष्मा । पु॒रस्ता᳚ल्लख्ष्मा पुरोनुवा॒क्या᳚ । पु॒रस्ता᳚ल्ल॒क्मेति॑ पु॒रस्ता᳚त्-ल॒ख्ष्मा॒ । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑ भवति । पु॒रो॒नु॒वा॒क्येति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्या॑ । भ॒व॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्पूर्वा॒र्धेन॑ । पू॒र्वा॒र्धेना॑न॒ड्वान् । पू॒र्वा॒र्धेनेति॑ पूर्व-अ॒र्धेन॑ । अ॒न॒ड्वान्भु॑नक्ति । भु॒न॒क्त्यु॒परि॑ष्टाल्लख्ष्मा । उ॒प॒रि॑ष्टाल्लख्ष्मा या॒ज्या᳚ । उ॒परि॑ष्टाल्ल॒ख्ष्मेत्यु॒परि॑ष्टात्-ल॒ख्ष्मा॒ । या॒ज्या॑ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚ज्जघना॒र्धेन॑ । ज॒घ॒ना॒र्धेन॑ धे॒नुः । ज॒घ॒ना॒र्धे-नेति॑ जघन-अ॒र्धेन॑ । धे॒नुर्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ भु॒ङ्क्तः । भु॒ङ्क ए॑नम् । ए॒न॒ मे॒तौ । ए॒तौ वज्रः॑ । वज्र॒ आज्य᳚म् । आज्यँ॒व्वज्रः॑ । वज्र॒ आज्य॑भागौ । आज्य॑भागौ॒ वज्रः॑ । आज्य॑भागा॒वित्याज्य॑-भा॒गौ॒ (11)।
वज्रो॑ वषट्का॒रः । व॒ष॒ट्का॒रस्त्रि॒वृत᳚म् । व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट्-का॒रः । त्रि॒वृत॑ मे॒व । त्रि॒वृत॒मिति॑ त्रि-वृत᳚म् । ए॒व वज्र᳚म् । वज्रꣳ॑ स॒म्भृत्य॑ । स॒म्भृत्य॒भ्रातृ॑व्याय । स॒म्भृत्येति॑ सम्- भृत्य॑ । भ्रातृ॑व्याय॒ प्र । प्रह॑रति । ह॒र॒त्यछ॑म्बट्कारम् । अछ॑म्बट्कारमप॒गूर्य॑ । अछ॑म्बट्कार॒मित्यछ॑म्बट्-का॒र॒म् । अ॒प॒गूर्य॒ वष॑ट् । अ॒प॒गूर्येत्य॑प-गूर्य॑ । वष॑ट्करोति । क॒रो॒ति॒ स्तृत्यै᳚ । स्तृत्यै॑ गाय॒त्री । गा॒य॒त्री पु॑रोनुवा॒क्या᳚ । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑ भवति । पु॒रो॒नु॒वा॒क्येति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्या᳚ । भ॒व॒ति॒ त्रि॒ष्टुक् । त्रि॒ष्टुग्या॒ज्या᳚ । या॒ज्या᳚ ब्रह्मन्न्॑ । ब्रह्म॑न्ने॒व । ए॒व ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रम॒न्वार॑म्भयति । अ॒न्वार॑म्भयति॒ तस्मा᳚त् । अ॒न्वार॑म्भय॒तीत्य॑नु-आर॑म्भयति । तस्मा᳚द्ब्राह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णो मुख्यः॑ । मुख्यो॒ मुख्यः॑ । मुख्यो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । एवँव्वेद॑ । वेद॒ प्र । प्रैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्पु॒रो॒नु॒वा॒क्य॑या । पु॒रो॒नु॒वा॒क्य॑याह । पु॒रो॒नु॒वा॒क्य॑येति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्य॑या । आ॒ह॒ प्र । प्रण॑यति । न॒य॒ति॒ या॒ज्य॑या । या॒ज्य॑या ग॒मय॑ति । ग॒मय॑ति वषट्का॒रेण॑ । व॒ष॒ट्का॒रेणा । व॒ष॒ट्का॒रेणेति॑ वषट्-का॒रेण॑ । ऐव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्पु॒रो॒नु॒वा॒क्य॑या । पु॒रो॒नु॒वा॒क्य॑या दत्ते । पु॒रो॒नु॒वा॒क्य॑येति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्य॑या । द॒त्ते॒ प्र । प्रय॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ या॒ज्य॑या । या॒ज्य॑या॒ प्रति॑। प्रति॑ वषट्का॒रेण॑ ।
व॒ष॒ट्का॒रेण॑ स्थापयति । व॒ष॒ट्का॒रेणेति॑ वषट्-का॒रेण॑ । स्था॒प॒य॒ति॒ त्रि॒पदा᳚ । त्रि॒पदा॑पुरोनुवा॒क्या᳚ । त्रि॒पदेति॑ त्रि-पदा᳚ । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑ भवति । पु॒रो॒नु॒वा॒क्येति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्या᳚ । भ॒व॒ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ए॒षु । ए॒ष्वे॑व । ए॒व लो॒केषु॑ । लो॒केषु॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ चतु॑ष्पदा । चतु॑ष्पदा या॒ज्या᳚ । चतु॑ष्प॒देति॒ चतुः॑-प॒दा॒ । या॒ज्या॑ चतु॑ष्पदः । चतु॑ष्पद ए॒व । चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑-प॒दः॒ । ए॒व प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ द्व्य॒ख्ष॒रः । द्व्य॒ख्ष॒रो व॑षट्का॒रः । द्व्य॒ख्ष॒र इति॑ द्वि-अ॒ख्ष॒रः । व॒ष॒ट्का॒रो द्वि॒पात् । व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट्-का॒रः । द्वि॒पाद्यज॑मानः । द्वि॒पादिति॑ द्वि-पात् । यज॑मान प॒शुषु॑ । प॒शुष्वे॒व । ए॒वोपरि॑षात् । उ॒परि॑ष्टा॒त्प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ गा॒य॒त्री । गा॒य॒त्री पु॑रोनुवा॒क्या᳚ । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑ भवति । पु॒रो॒नु॒-वा॒क्येति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्या᳚ । भ॒व॒ति॒ त्रि॒ष्टुक् । त्रि॒ष्टुग्या॒ज्या᳚ । या॒ज्यै॑षा । ए॒षा वै । वै स॒प्तप॑दा । स॒प्तप॑दा॒ शक्व॑री । स॒प्तप॒देति॑ स॒प्त-प॒दा॒ । शक्व॑री॒ यत् । यद्वै । वा ए॒तया᳚ । ए॒तया॑ दे॒वाः । दे॒वा अशि॑ख्षन्न् । अशि॑ख्ष॒न्तत् । तद॑शक्नुवन्न् । अ॒श॒क्नु॒व॒न् यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ श॒क्नोति॑ । श॒क्नोत्ये॒व । ए॒व यत् । यच्छिख्ष॑ति । शिख्ष॒तीति॒ शिख्ष॑ति (13) ॥
“प्र॒जाप॑तिर्दे॒वेभ्यः॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञान् । य॒ज्ञान्व्यादि॑शत् । व्यादि॑श॒थ्सः । व्यादि॑श॒दिति॑ वि-आदि॑शत् । स आ॒त्मन्न् । आ॒त्मन्नाज्य᳚म् । आज्य॑मधत्त । अ॒ध॒त्त॒ तम् । तन्दे॒वाः । दे॒वा अ॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्ने॒षः । ए॒ष वाव । वाव य॒ज्ञः । य॒ज्ञो यत् । यदाज्य᳚म् । आज्य॒मपि॑ । अप्ये॒व । ए॒व नः॑ । नो॒ऽत्र॑ । अत्रास्तु॑ । अ॒स्त्विति॑ । इति॒ सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्यजान्॑ । यजान्॑, वः । व॒ आज्य॑भागौ । आज्य॑भागा॒वुप॑ । आ॒ज्य॑भागा॒वित्याज्य॑-भा॒गौ॒ । उप॑स्तृणान् । स्तृ॒णा॒न॒भि । अ॒भि घा॑रयान् । घा॒र॒या॒निति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्यज॑न्ति । यज॒न्त्याज्य॑भागौ । आज्य॑भागा॒वुप॑ । आज्य॑भागा॒वित्याज्य॑-भा॒गौ॒ । उप॑स्तृणन्ति । स्तृ॒ण॒न्त्य॒भि । अ॒भि घा॑रयन्ति । घा॒र॒य॒न्ति॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ कस्मा᳚त् । कस्मा᳚थ्स॒त्यात् । स॒त्याद्या॒तया॑मानि । या॒तया॑मान्य॒न्यानि॑ । या॒तया॑मा॒नीति॑ या॒त-या॒मा॒नि॒ । अ॒न्यानि॑ ह॒वीꣳषि॑ । ह॒वीꣳष्यया॑तयामम् । अया॑तयाम॒माज्य᳚म् । अया॑तयाम॒-मित्यया॑त-या॒म॒म् । आज्य॒मिति॑ । इति॑ प्राजाप॒त्यम् । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा-प॒त्यम् (14)।”
इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒दया॑तयामा । अया॑तयामा॒ हि । अया॑तया॒मेत्यया॑त-या॒मा॒ । हि दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । इति॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्योप॑ । अपा᳚क्रामन्न् । अ॒क्रा॒म॒न्न । न वः॑ । वो॒ऽभा॒गानि॑ । अ॒भा॒गानि॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यँव्व॑ख्ष्यामः । व॒ख्ष्या॒म॒ इति॑ । इति॒ तेभ्यः॑ । तेभ्य॑ ए॒तत् । ए॒तच्च॑तुरव॒त्तम् । च॒तु॒र॒व॒त्तम॑धारयन्न् । च॒तु॒र॒व॒त्तमिति॑ चतुः-अ॒व॒त्तम् । अ॒धा॒र॒य॒न्पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑यै । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑यै याज्या॑यै । पु॒रो॒नु॒वाक्या॑या॒ इति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्या॑यै । या॒ज्या॑यै दे॒वता॑यै । दे॒वता॑यै वषट्का॒राय॑ । व॒ष॒ट्का॒राय॒ यत् । व॒ष॒ट्का॒रायेति॑ वषट्-का॒राय॑ । यच्च॑तुरव॒त्तम् । च॒तु॒र॒व॒त्तञ्जु॒होति॑ । च॒तु॒र॒व॒त्तमिति॑ चतुः-अ॒व॒त्तम् । जु॒होति॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑स्ये॒व । ए॒व तत् । तत्प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ तानि॑ । तान्य॑स्य । अ॒स्य॒ प्री॒तानि॑ । प्री॒तानि॑ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यँव्व॑हन्ति । व॒ह॒न्त्यङ्गि॑रसः । अङ्गि॑रसो॒ वै । वा इ॒तः । इ॒त उ॑त्त॒माः । उ॒त्त॒मास्सु॑व॒र्गम् । उ॒त्त॒मा इत्यु॑त्-त॒माः । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्तत् । तदृष॑यः । ऋष॑यो यज्ञवा॒स्तु । य॒ज्ञ॒वा॒स्त्व॑भ्य॒वायन्न्॑ । य॒ज्ञ॒वा॒स्त्विति॑ यज्ञ-वा॒स्तु । अ॒भ्य॒वाय॒न्ते । अ॒भ्य॒वाय॒न्नित्य॑भि-अ॒वायन्न्॑। ते॑ऽपश्यन्न् ।
अ॒प॒श्य॒न्पु॒रो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑ङ्कू॒र्मम् । कू॒र्मम्भू॒तम् । भू॒तꣳ सर्प॑न्तम् । सर्प॑न्त॒न्तम् । तम॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्निन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य ध्रियस्व । ध्रि॒य॒स्व॒ बृह॒स्वत॑ये । बृह॒स्वत॑ये ध्रियस्व । ध्रि॒य॒स्व॒ विश्वे᳚भ्यः । विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो᳚ ध्रियस्व । ध्रि॒य॒स्वेति॑ । इति॒ सः । स न । नाध्रि॑यत । अ॒ध्रि॒य॒त॒ तम् । तम॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्न॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये᳚ ध्रियस्व । ध्रि॒य॒स्वेति॑ । इति॒ सः । सो᳚ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये᳚ऽध्रियत । अ॒ध्रि॒य॒त॒यत् । यदा᳚ग्ने॒यः । आ॒ग्ने॒यो᳚ऽष्टाक॑पालः । अ॒ष्टाक॑पालोऽमावा॒स्या॑याम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा-क॒पा॒लः॒ । अ॒मा॒वा॒स्या॑याञ्च । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒मित्य॑मा-वा॒स्या॑याम् । च॒ पौ॒र्ण॒मा॒स्याम् । पौ॒ण॒मा॒स्याञ्च॑ । पौ॒र्ण॒मा॒स्यामिति॑ पौर्ण-मा॒स्याम् । चा॒च्यु॒तः । अ॒च्यु॒तो भव॑ति । भव॑ति सुव॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्या॒भि जि॑त्यै । अ॒भिजि॑त्यै॒ तम् । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ । तम॑ब्रुवन्न् । अ॒बु॒॒वन्क॒था । क॒थाऽहा᳚स्थाः । अ॒हा॒स्था॒ इति॑ । इत्यनु॑पाक्तः । अनु॑पाक्तोऽभूवम् । अनु॑पाक्त॒ इत्यनु॑प-अ॒क्तः॒ । अ॒भू॒व॒मिति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्यथा᳚ । यथाऽख्षः॑ । अ॒ख्षोऽनु॑पाक्तः । अनु॑पाक्तो॒ऽवार्च्छ॑ति । अनु॑पाक्त॒ इत्यनु॑प-अ॒क्तः॒ (16) ।
अ॒वार्च्छ॑त्ये॒वम् । अ॒वार्च्छ॒तीत्य॑व-ऋच्छ॑ति । ए॒वमव॑ । अवा॑रम् । आ॒रमिति॑ । इत्यु॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टाद॒भ्यज्य॑ । अ॒भ्यज्या॒धस्ता᳚त् । अ॒भ्यज्येत्य॑भि-अज्य॑ । अ॒धस्ता॒दुप॑ । उपा॑नक्ति । अ॒न॒क्ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै । सम॑ष्ट्यै॒ सर्वा॑णि । सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सम्-अ॒ष्ट्यै॒ । सर्वा॑णि क॒पाला॑नि । क॒पाला᳚न्य॒भि । अ॒भि प्र॑थयति । प्र॒थ॒य॒ति॒ ताव॑तः । ताव॑त पुरो॒डाशान्॑ । पु॒रो॒डाशा॑न॒मुष्मि॑न् । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के॑ऽभि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ यः । यो विद॑ग्धः । विद॑ग्ध॒ स्सः । विद॑ग्ध॒ इति॒ वि-द॒ग्धः॒ । सनैर्॑ऋ॒तः । नै॒र्॒ऋ॒तो यः । नै॒र्॒ऋ॒त इति॑ नैः-ऋ॒तः । योऽशृ॑तः । अशृ॑त॒स्सः । सरौ॒द्रः । रौ॒द्रो यः । यश्शृ॒तः । शृ॒तस्सः । स सदे॑वः । सदे॑व॒स्तस्मा᳚त् । सदे॑व॒ इति॒ स-दे॒वः॒ । तस्मा॒दवि॑दहता । अवि॑दहता शृत॒ङ्कृत्यः॑ । अवि॑दह॒तेत्यवि॑-द॒ह॒ता॒ । शृ॒त॒ङ्कृत्य॑स्सदेव॒त्वाय॑ । शृ॒त॒ङ्कृत्य॒ इति॑ शृतम्-कृत्यः॑ । स॒दे॒व॒त्वाय॒ भस्म॑ना । स॒दे॒व॒त्वायेति॑ सदेव-त्वाय॑ । भस्म॑ना॒ऽभि । अ॒भि वा॑सयति । वा॒स॒य॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚न्मा॒ꣳ॒ सेन॑ । मा॒ꣳ॒सेनास्थि॑ । अस्थि॑ छ॒न्नम् । छ॒न्नँव्वे॒देन॑ । वे॒देना॒भि । अ॒भि वा॑सयति । वा॒स॒य॒ति॒ तस्मा᳚त्। तस्मा॒त्केशैः᳚ । (17)तस्मा॒त्केशैः᳚ ।
केशै॒श्शिरः॑ । शिर॑श्छ॒न्नम् । छ॒न्नम्प्रच्यु॑तम् । प्रच्यु॑तँ॒व्वै । प्रच्यु॑त॒मिति॒ प्र-च्यु॒त॒म् । वा ए॒तत् । ए॒तद॒स्मात् । अ॒स्माल्लो॒कात् । लो॒कादग॑तम् । अग॑तन्देवलो॒कम् । दे॒व॒लो॒कँय्यत् । दे॒व॒लो॒कमिति॑ देव-लो॒कम् । यच्छृ॒तम् । शृ॒तꣳ ह॒विः । ह॒विरन॑भिघारितम् । अन॑भिघारितमभि॒घार्य॑ । अन॑भिघारित॒मित्यन॑भि-घा॒रि॒त॒म् । अ॒भि॒घार्योत् । अ॒भि॒घार्येत्य॑भि-घार्य॑ । उद्वा॑सयति । वा॒स॒य॒ति॒ दे॒व॒त्रा । दे॒व॒त्रैव । दे॒व॒त्रेति॑ देव-त्रा । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒द्ग॒म॒य॒ति॒ । ग॒म॒य॒ति॒ यदि॑ । यद्येक᳚म् । एक॑ङ्क॒पाल᳚म् । क॒पाल॒न्नश्ये᳚त् । नश्ये॒देकः॑ । एको॒ मासः॑ । मास॑स्सँव्वथ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒॒थ्स॒रस्यान॑वेतः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । अन॑वेत॒स्स्यात् । अन॑वेत॒ इत्यन॑व- इ॒तः॒ । स्यादथ॑ । अथ॒ यज॑मानः । यज॑मान॒ प्र । प्रमी॑येत । मी॒ये॒त॒ यत् । यद्द्वे । द्वे नश्ये॑ताम् । द्वे इति॒ द्वे । नश्ये॑ता॒न्द्वौ । द्वौ मासौ᳚ । मासौ॑ सँव्वथ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्यान॑वेतौ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । अन॑वेतौ॒ स्याता᳚म् । अन॑वेता॒वित्यन॑व-इ॒तौ॒ । स्याता॒मथ॑ । अथ॒ यज॑मानः । यज॑मान॒ प्र । प्रमी॑येत । मि॒ये॒त॒ स॒ङ्ख्याय॑ । स॒ङ्ख्यायोत् । स॒ङ्ख्यायेति॑ सम्-ख्याय॑ । उद्वा॑सयति । वा॒स॒य॒ति॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य गोपी॒थाय॑ ।
गो॒पी॒थाय॒ यदि॑ । यदि॒ नश्ये᳚त् । नश्ये॑दाश्वि॒नम् । आ॒श्वि॒नन्द्वि॑कपा॒लम् । द्वि॒क॒पा॒लन्निः । द्वि॒क॒पा॒लमिति॑ द्वि-क॒पा॒लम् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्य᳚म् । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्य॑मेक॑पालम् । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्य॑मिति॑ द्यावा-पृ॒थि॒व्य᳚म् । एक॑कपालम॒श्विनौ᳚ । एक॑कपाल॒-मित्येक॑-क॒पा॒ल॒म् । अ॒श्विनौ॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्भि॒षजौ᳚ । भि॒षजौ॒ ताभ्या᳚म् । ताभ्या॑मे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ भे॒ष॒जम् । भे॒ष॒जङ्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ द्या॒व्या॒पृ॒थि॒व्यः॑ । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्य॑ एक॑कपालः । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्य॑ इति॑ द्यावा-पृ॒थि॒व्यः॑ । एक॑कपालो भवति । एक॑कपाल॒ इत्येक॑-क॒पा॒लः॒ । भ॒व॒त्य॒नयोः᳚ । अ॒नयो॒ र्वै । वा ए॒तत् । ए॒तन्न॑श्यति । न॒श्य॒ति॒ यत् । यन्नश्य॑ति । नश्य॑त्य॒नयोः᳚ । अ॒नयो॑रे॒व । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒द्वि॒न्द॒ति॒ । वि॒न्द॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प॑ति-स्थि॒त्यै॒ (19) ॥
दे॒वस्य॑ त्वा । त्वा॒ स॒वि॒तुः । स॒वि॒तु प्र॑स॒वे । प्र॒स॒व इति॑ । प्रस॒व इति॑ प्र-स॒वे । इति॒ स्छ्यम् । स्छ्यमा । आद॑त्ते । द॒त्ते॒ प्रसू᳚त्यै । प्रसू᳚त्या?अ॒श्विनोः᳚ । प्रसू᳚त्या इति॒ प्र-सू॒त्यै॒ । अ॒श्विनो᳚र्बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या॒मिति॑ । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म् । इत्या॑ह । आ॒हा॒श्विनौ᳚ । अ॒श्विनौ॒ हि । हि दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मध्व॒र्यू । अ॒ध्व॒र्यू आस्ता᳚म् । अ॒ध्व॒र्यू इत्य॑ध्व॒र्यू । आस्ता᳚म्पू॒ष्णः । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । हस्ता᳚भ्या॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यत्यै᳚ । यत्यै॑ श॒तभृ॑ष्टिः । श॒तभृ॑ष्टिरसि । श॒तभृ॑ष्टि॒रिति॑ श॒त-भृ॒ष्टिः॒ । अ॒सि॒ वा॒न॒स्प॒त्यः । वा॒न॒स्प॒त्यो द्वि॑ष॒तः । द्वि॒ष॒तो व॒धः । व॒ध इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वज्र᳚म् । वज्र॑मे॒व । ए॒व तत् । तथ्सम् । संश्य॑ति । श्य॒ति॒ भ्रातृ॑व्याय । भा॑तृव्याय प्रहरि॒ष्यन्न् । प्र॒ह॒रि॒ष्यन्थ म्बय॒जुः । प्र॒ह॒रि॒ष्यन्निति॑ प्र-ह॒रि॒ष्यन्न् । स्त॒म्ब॒य॒जुर्ह॑रति । स्त॒म्ब॒य॒जुरिति॑ स्तम्ब-य॒जुः । ह॒र॒त्ये॒ताव॑ती । ए॒ताव॑ती॒ वै । वै पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒वी याव॑ती । याव॑ती॒ वेदिः॑ । वेदि॒स्तस्याः᳚ । तस्या॑ ए॒ताव॑तः । ए॒ताव॑त ए॒व । ए॒व भ्रातृ॑व्यम् । भा॑तृव्य॒न्निः । निर्भ॑जति। भ॒ज॒ति॒ तस्मा᳚त् । (20)
तस्मा॒न्न । नाभा॒गम् । अ॒भा॒गन्निः । निर्भ॑जन्ति । भ॒ज॒न्ति॒ त्रिः । त्रिर्ह॑रति । हर॑ति॒ त॑यः । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ए॒भ्यः । ए॒भ्य ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्यो॒ निः । निर्भ॑जति । भ॒ज॒ति॒ तू॒ष्णीम् । तू॒ष्णीञ्च॑तु॒र्थम् । च॒तु॒र्थꣳ ह॑रति । ह॒र॒त्यप॑रिमितात् । अप॑रिमितादे॒व । अप॑रिमिता॒दित्यप॑रि-मि॒ता॒त्॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्निः । निर्भ॑जति । भ॒ज॒त्युत् । उद्ध॑न्ति । ह॒न्ति॒ यत् । यदे॒व । ए॒वास्याः᳚ । अ॒स्या॒ अ॒मे॒ध्यम् । अ॒मे॒ध्यन्तत् । तदप॑ । अप॑ हन्ति । ह॒न्त्युत् । उद्ध॑न्ति । ह॒न्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒दोष॑धयः । ओष॑धय॒ परा᳚ । परा॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ मूल᳚म् । मूल॑ञ्छिनत्ति । छि॒न॒त्ति॒ भातृ॑व्यस्य । भ्रातृ॑व्यस्यै॒व । ए॒व मूल᳚म् । मूल॑ञ्छिनत्ति । छि॒न॒त्ति॒ पि॒तृ॒दे॒वत्या᳚ । पि॒तृ॒दे॒व॒त्याऽति॑ खाता । पि॒तृ॒दे॒व॒त्येति॑ पितृ-दे॒व॒त्या᳚ । अति॑खा॒तेय॑तीम् । अति॑खा॒तेत्यति॑-खा॒ता॒ । इय॑तीङ्खनति । ख॒न॒ति॒ प्र॒जाप॑तिना । प्र॒जाप॑तिना यज्ञमु॒खेन॑ । प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा-प॒ति॒ना॒ (21) ।
। य॒ज्ञ॒मु॒खेन॒ सम्मि॑ताम् । य॒ज्ञ॒मु॒खेनेति॑ यज्ञ-मु॒खेन॑ । सम्मि॑ता॒मा । सम्मि॑ता॒मिति॒ सम्-मि॒ता॒म् । आप्र॑ति॒ष्ठायै᳚ । प्र॒ति॒ष्ठा॒यै॑ खनति । प्र॒ति॒ष्ठाया॒ इति॑ प्रति-स्थायै᳚ । ख॒न॒ति॒ यज॑मानम् । यज॑मानमे॒व । ए॒व प्र॑ति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाङ्ग॑मयति । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ग॒म॒य॒ति॒ द॒ख्षि॒ण॒तः । द॒ख्षि॒णतो वर्षी॑यसीम् । वर्षी॑यसीङ्करोति । क॒रो॒ति॒ दे॒व॒यज॑नस्य । दे॒व॒यज॑नस्यै॒व । दे॒व॒यज॑न॒स्येति॑ देव-यज॑नस्य । ए॒व रू॒पम् । रू॒पम॑कः । अ॒क॒ पुरी॑षवतीम् । पुरी॑षवतीङ्करोति । पुरी॑षवती॒मिति॒ पुरी॑ष-व॒ती॒म् । क॒रो॒ति॒ प्र॒जा । प्र॒जा वै । प्र॒जेति॑ प्र-जा । वै प॒शवः॑ । प॒शव॒ पुरी॑षम् । पुरी॑षम्प्र॒जया᳚ । प्र॒जयै॒व । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒शुभिः॑ । प॒शुभि॒ पुरी॑षवन्तम् । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । पुरी॑षवन्तङ्करोति । पुरी॑षवन्त॒मिति॒ पुरी॑ष-व॒न्त॒म् । क॒रो॒त्युत्त॑रम् । उत्त॑रम्परिग्रा॒हम् । उत्त॑र॒मित्युत्-त॒र॒म् । प॒रि॒ग्रा॒हम्परि॑ । प॒रि॒ग्रा॒हमिति॑ परि-ग्रा॒हम् । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्ये॒ताव॑ती । ए॒ताव॑ती॒ वै । वै पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒वीयाव॑ती । याव॑ती॒ वेदिः॑ । वेदि॒स्तस्याः᳚ । तस्या॑ ए॒ताव॑तः । ए॒ताव॑त ए॒व । ए॒व भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यन्नि॒र्भज्य॑ । नि॒र्भज्या॒त्मने᳚ । नि॒र्भज्येति॑ निः-भज्य॑ । आ॒त्मन॒ उत्त॑रम् । उत्त॑रम्परिग्रा॒हम् । उत्त॑र॒मित्युत्-त॒र॒म् । प॒रि॒ग्रा॒हम्परि॑ । प॒रि॒ग्रा॒हमिति॑ परि-ग्रा॒हम् । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ क्रू॒रम् । क्रू॒रमि॑व । इ॒व॒ वै। वा ए॒तत् । (22)
ए॒तत्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ यत् । यद्वेदि᳚म् । वेदि॑ङ्क॒रोति॑ । क॒रोति॒ धाः । धा अ॑सि । अ॒सि॒ स्व॒धा । स्व॒धा अ॑सि । स्व॒धेति॑ स्व-धा । अ॒सीति॑ । इति॑ योयुप्यते । यो॒यु॒प्य॒ते॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्यै॒ प्रोख्ष॑णीः । प्रोख्ष॑णी॒रा । प्रोख्ष॑णी॒रिति॑ प्र-उख्ष॑णीः । आसा॑दयति । सा॒द॒य॒त्यापः॑ । आपो॒ वै । वै र॑ख्षो॒घ्नीः । र॒ख्षो॒घ्नी रख्ष॑साम् । र॒ख्षो॒घ्नीरिति॑ रख्षः-घ्नीः । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्यै॒ स्छ्यस्य॑ । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । स्छ्यस्य॒ वर्त्मन्न्॑ । वर्त्म᳚न्थ्सादयति । सा॒द॒य॒ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑त्यै । सन्त॑त्यै॒ यम् । सन्त॑त्या॒ इति॒ सम्-त॒त्यै॒ । यन्द्वि॒ष्यात् । द्वि॒ष्यात्तम् । तन्ध्या॑येत् । ध्या॒ये॒च्छु॒चा । शु॒चैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒र्प॒य॒ति॒ । अ॒र्प॒य॒तीत्य॑र्पयति (23) ॥
ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्त्य॒द्भिः । अ॒द्भिर्ह॒वीꣳषि॑ । अ॒द्भिरित्य॑त्-भिः । ह॒वीꣳषि॒ प्र । प्रौख्षीः᳚ । औ॒ख्षी॒ केन॑ । केना॒पः । अ॒प इति॑ । इति॒ ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॒णेति॑ । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒द॒द्भिः । अ॒द्भिर्हि । अ॒द्भिरित्य॑त्-भिः । ह्ये॑व । ए॒व ह॒वीꣳषि॑ । ह॒वीꣳषि॑ प्रो॒ख्षति॑ । प्रो॒ख्षति॒ ब्रह्म॑णा । प्रो॒ख्षतीति॑ प्र-उ॒ख्षति॑ । ब्रह्म॑णा॒ऽपः । अ॒प इ॒ध्माब॒र्॒?हिः । इ॒ध्माब॒र्॒?हि प्र । इ॒ध्मा ब॒र्॒?हिरिती॒ध्मा-ब॒र्॒?हिः । प्रोख्ष॑ति । उ॒ख्ष॒ति मेध्य॑म् । मेध्य॑मे॒व । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒त्क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒ति॒ वेदि᳚म् । वेदि॒म्प्र । प्रोख्ष॑ति । उ॒ख्ष॒त्यृ॒ख्षा । ऋ॒ख्षावै । वा ए॒षा । ए॒षाऽलो॒मका᳚ । अ॒लो॒मका॑ऽमे॒ध्या । अ॒मे॒ध्या यत् । यद्वेदिः॑ । वेदि॒र्मेध्या᳚म् । मेध्या॑मे॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒ङ्क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒ति॒ दि॒वे । दि॒वे त्वा᳚ । त्वाऽन्तरि॑ख्षाय । अ॒न्तरिख्षा॑य त्वा । त्वा॒पृ॒थि॒व्यै । पृ॒थि॒व्यै त्वा᳚ । त्वेति॑ । इति॑ ब॒र्॒?हिः । ब॒र्॒?हिरा॒साद्य॑ । आ॒साद्य॒ प्र । आ॒साद्येत्या᳚-साद्य॑ । प्रोख्ष॑ति। (24)
उ॒ख्ष॒त्ये॒भ्यः । ए॒भ्य ए॒व । ए॒वैन॑त् । ए॒नँ॒ल्लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्य॒ प्र । प्रोख्ष॑ति । उ॒ख्ष॒ति क्रू॒रम् । क्रू॒रमि॑व । इव॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तत्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ यत् । यत्खन॑ति । खन॑त्य॒पः । अ॒पो नि । नि न॑यति । न॒य॒ति॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्यै॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रसा᳚त्प्रस्त॒रम् । प्र॒स्त॒रङ्गृ॑ह्णाति । प्र॒स्त॒रमिति॑ प्र-स्त॒रम् । गृ॒ह्णा॒ति॒ मुख्य᳚म् । मुख्य॑मे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒तीय॑न्तम् । इय॑न्तङ्गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ प्र॒जाप॑तिना । प्र॒जाप॑तिना यज्ञमु॒खेन॑ । प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा-प॒ति॒ना॒ । य॒ज्ञ॒मु॒खेन॒ सम्मि॑तम् । य॒ज्ञ॒मु॒खेनेति॑ यज्ञ-मु॒खेन॑ । सम्मि॑तम्ब॒र्॒?हिः । सम्मि॑त॒मिति॒ सम्-मि॒त॒म् । ब॒र्॒?हि स्स्तृ॑णाति । स्तृ॒णा॒ति॒ प्र॒जाः । प्र॒जा वै । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । वै ब॒र्हिः । ब॒र्हि पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒वी वेदिः॑ । वेदि॑ प्र॒जाः । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒व पृ॑थि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्याम्प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒त्यन॑ति दृश्नम् । अन॑तिदृश्नंस्तृणाति । अन॑तिदृश्न॒मित्यन॑ति-दृ॒श्न॒म् । स्तृ॒णा॒ति॒ प्र॒जया᳚ । प्र॒जयै॒व । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒शुभिः॑ । प॒शुभि॒रन॑तिदृश्नम् । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । अन॑तिदृश्नङ्करोति। अन॑तिदृश्न॒मित्यन॑ति- दृ॒श्न॒म् ।क॒रो॒त्युत्त॑रम् । (25)अन॑तिदृश्न॒मित्यन॑ति- दृ॒श्न॒म् ।क॒रो॒त्युत्त॑रम् ।
उत्त॑रम्ब॒र्॒?हिषः॑ । उत्त॑र॒मित्युत्-त॒र॒म् । ब॒र्॒?हिष॑ प्रस्त॒रम् । प्र॒स्त॒रꣳ सा॑दयति । पु॒स्त॒रमिति॑ प्र-स्त॒रम् । सा॒द॒य॒ति॒ प्र॒जाः । प्र॒जा वै । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । वै ब॒र्हिः । ब॒र्॒?हिर्यज॑मानः । यज॑मान प्रस्त॒रः । प्र॒स्त॒रो यज॑मानम् । प्र॒स्त॒र इति॑ प्र-स्त॒रः । यज॑मानमे॒व । ए॒वाय॑जमानात् । अय॑जमाना॒दुत्त॑रम् । उत्त॑रङ्करोति । उत्त॑र॒मित्युत्-त॒र॒म् । क॒रो॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्यज॑मानः । यज॑मा॒नोऽय॑जमानात् । अय॑जमाना॒दुत्त॑रः । उत्त॑रो॒न्तः । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रः॒ । अ॒न्तर्द॑धाति । द॒धा॒ति॒ व्यावृ॑त्यै । व्यावृ॑त्या अ॒नक्ति॑ । व्यावृ॑त्या॒ इति॑ वि-आवृ॑त्यै । अ॒नक्ति॑ ह॒विष्कृ॑तम् । ह॒विष्कृ॑तमे॒व । ह॒विष्कृ॑त॒मिति॑ ह॒विः-कृ॒त॒म् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सु॒र्व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒ति॒ त्रे॒धा । त्रे॒धान॑क्ति । अ॒न॒क्ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ए॒भ्यः । ए॒भ्य ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्यो॑ऽनक्ति । अ॒न॒क्ति॒ न । न प्रति॑ । प्रति॑ शृणाति । शृ॒णा॒ति॒ यत् । यत्प्र॑तिशृणी॒यात् । प्र॒ति॒शृ॒णी॒यादनू᳚र्ध्वम्भावुकम् । प्र॒ति॒शृ॒णी॒यादिति॑ प्रति-शृ॒॒णी॒यात् । अनू᳚र्ध्वम्भावुकँ॒य्यज॑मानस्य । अनू᳚र्ध्वम्भावुक॒मित्यनू᳚र्ध्वम्-भा॒वु॒क॒म् । यज॑मानस्य स्यात् । स्या॒दु॒परि॑ । उ॒परी॑व । इ॒व॒ प्र । प्रह॑रति । ह॒र॒त्यु॒परि॑ ।
उ॒परी॑व । इ॒व॒हि । हि सु॑व॒र्गः । सु॒र्व॒र्गो लो॒कः । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । लो॒को नि । निय॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ वृष्टि᳚म् । वृष्टि॑मे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ नि । नि य॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ न । नात्य॑ग्रम् । अत्य॑ग्र॒म्प्र । अत्य॑ग्र॒मित्यति॑-अ॒ग्र॒म् । प्र ह॑रेत् । ह॒रे॒द्यत् । यदत्य॑ग्रम् । अत्य॑ग्रम्प्र॒हरे᳚त् । अत्य॑ग्र॒मित्यति॑-अ॒ग्र॒म् । प्र॒हरे॑दत्यासा॒रिणी᳚ । प्र॒हरे॒दिति॑ प्र-हरे᳚त् । अ॒त्या॒सा॒रिण॑ध्व॒र्योः । अ॒त्या॒सा॒रि॒णीत्य॑ति-आ॒सा॒रिणी᳚ । अ॒ध्व॒र्योर्नाशु॑का । नाशु॑कास्यात् । स्या॒न्न । न पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒त्प्रति॑ । प्रत्य॑स्येत् । अ॒स्ये॒द्यत् । यत्पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚त्प्र॒त्यस्ये᳚त् । प्र॒त्यस्ये᳚थ्सुव॒र्गात् । प्र॒त्यस्ये॒दिति॑ प्रति-अस्ये᳚त् । सु॒व॒र्गाल्लो॒कात् । सु॒व॒र्गादिति॑ सुवः-गात् । लो॒काद्यज॑मानम् । यज॑मान॒म्प्रति॑ । प्रति॑ नुदेत् । नु॒दे॒त्प्राञ्च᳚म् । प्राञ्च॒म्प्र । प्रह॑रति । ह॒र॒ति॒ यज॑मानम् । यज॑मानमे॒व । ए॒व सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒ति॒ न । न विष्व॑ञ्चम् । विष्व॑ञ्चँ॒व्वि । वि यु॑यात् । यु॒या॒द्यत् । यद्विष्व॑ञ्चम् । विष्व॑ञ्चँव्वियु॒यात् । वि॒यु॒याथ्स्त्री । वि॒यु॒यादिति॑ वि-यु॒यात् (27) ।
स्त्य्र॑स्य । अ॒स्य॒ जा॒ये॒त॒ । जा॒ये॒तो॒र्ध्वम् । ऊ॒र्ध्वमुत् । उद्यौ॑ति । यौ॒त्यू॒र्ध्वम् । ऊ॒र्ध्वमि॑व । इ॒व॒ हि । हि पु॒ꣳ॒सः । पु॒ꣳ॒स पुमा॑न् । पुमा॑ने॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ जा॒य॒ते॒ । जा॒य॒ते॒ यत् । यथ्सॆ न॑ । स्छ्येन॑ वा । वो॒प॒वे॒षेण॑ । उ॒प॒वे॒षेण॑ वा । उ॒प॒वे॒षेणेत्यु॑प-वे॒षेण॑ । वा॒ यो॒यु॒प्येत॑ । यो॒यु॒प्येत॒ स्तृतिः॑ । स्तृति॑रे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ सा । सा हस्ते॑न । हस्ते॑न योयुप्यते । यो॒यु॒प्य॒ते॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य गोपी॒थाय॑ । गो॒पी॒थाय॑ ब्रह्मवा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ किम् । किँय्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यज॑मानः । यज॑मान॒ इति॑ । इति॑ प्रस्त॒रः । प॒॒स्तर इति॑ । प्र॒स्त॒र इति॑ प्र- स्त॒रः । इति॒ तस्य॑ । तस्य॒ क्व॑ । क्व॑ सुव॒र्गः । सु॒व॒र्गो लो॒कः । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । लो॒क इति॑ । इत्या॑हव॒नीयः॑ । आ॒ह॒व॒नीय॒ इति॑ । आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚-ह॒व॒नीयः॑ । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒द्यत् । यत्प्र॑स्त॒रम् । प्र॒स्त॒रमा॑हव॒नीये᳚ । प्र॒स्त॒रमिति॑ प्र-स्त॒रम् । आ॒ह॒व॒नीये᳚ प्र॒हर॑ति । आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚-ह॒व॒नीये᳚ । प्र॒हर॑ति॒ यज॑मानम् । प्र॒हर॒तीति॑ प्र-हर॑ति । यज॑मानमे॒व। ए॒व सु॑व॒र्गम् ।
सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒ति॒ वि । वि वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्यज॑मानः । यज॑मानो लिशते । लि॒श॒ते॒ यत् । यत्प्र॑स्त॒रम् । प्र॒स्त॒रँय्यो॑यु॒प्यन्ते᳚ । प्र॒स्त॒रमिति॑ प्र-स्त॒रम् । यो॒यु॒प्यन्ते॑ ब॒र्॒?हिः । ब॒र्॒?हिरनु॑ । अनु॒ प्र । प्र ह॑रति । ह॒र॒ति॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्या॑ अनारम्भ॒णः । अ॒ना॒र॒म्भ॒ण इ॑व । अ॒ना॒र॒म्भ॒ण इत्य॑ना-र॒म्भ॒णः । इ॒व॒ वै । वा ए॒तर्हि॑ । ए॒तर्ह्य॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युस्सः । स ई᳚श्व॒रः । ई॒श्व॒रो वे॑प॒नः । वे॒प॒नो भवि॑तोः । भवि॑तोर्ध्रु॒वा । ध्रु॒वाऽसि॑ । अ॒सीति॑ । इती॒माम् । इ॒माम॒भि । अ॒भिमृ॑शति । मृ॒श॒ती॒यम् । इ॒यँव्वै । वै ध्रु॒वा । ध्रु॒वाऽस्याम् । अ॒स्यामे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ न । न वे॑प॒नः । वे॒प॒नो भ॑वति । भ॒व॒त्यगा3न् । अगा3न॑ग्नीत् । अ॒ग्नी॒दिति॑ । अ॒ग्नी॒दित्य॑ग्नि-इ॒त्॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒यत् । यद्ब्रू॒यात् । बू॒यादगन्न्॑ । अग॑न्न॒ग्निः । अ॒ग्निरिति॑ । इत्य॒ग्नौ । अ॒ग्नाव॒ग्निम् । अ॒ग्निङ्ग॑मयेत् । ग॒म॒ये॒न्निः । निर्यज॑मानम् । यज॑मानꣳ सुव॒र्गात् । सु॒व॒र्गाल्लो॒कात् । सु॒व॒र्गा॒दिति॑ सुवः-गात् । लो॒काद्भ॑जेत् । भ॒जे॒दगन्न्॑ । अग॒न्निति॑ । इत्ये॒व । ए॒व ब्रू॑यात् । ब्रू॒या॒द्यज॑मानम् । यज॑मानमे॒व । ए॒व सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒तीति॑ गमयति (29) ॥
अ॒ग्नेस्त्रयः॑ । त्रयो॒ ज्यायाꣳ॑सः । ज्यायाꣳ॑सो॒ भ्रात॑रः । भ्रात॑र आसन्न् । आ॒स॒न्ते । ते दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यँव्वह॑न्तः । वह॑न्त॒ प्र । प्रामी॑यन्त । अ॒मी॒य॒न्त॒ सः । सो᳚ऽग्निः । अ॒ग्निर॑बिभेत् । अ॒बि॒भे॒दि॒त्थम् । इ॒त्थँव्वाव । वावस्यः । स्य आर्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आरि॑ष्यति । अ॒रि॒ष्य॒तीति॑ । इति॒ सः । स निला॑यत । निला॑यत॒ सः । सो॑पः । अ॒प प्र । प्रावि॑शत् । अ॒वि॒श॒त्तम् । तन्दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ प्रैष᳚म् । प्रैष॑मैच्छन् । प्रैष॒मिति॑ प्र-एष᳚म् । ऐ॒च्छ॒न्तम् । तम्मथ्स्यः॑ । मथ्स्य॒ प्र । प्राब्र॑वीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्तम् । तम॑शपत् । अ॒श॒प॒द्धि॒याधि॑या । धि॒याधि॑या त्वा । धि॒याधि॒येति॑ धि॒या-धि॒या॒ । त्वा॒व॒ध्या॒सुः॒ । व॒ध्या॒सु॒ र्यः । यो मा᳚ । मा॒ प्र । प्रावो॑चः । अवो॑च॒ इति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒न्मथ्स्य᳚म् । मथ्स्य॑न्धि॒याधि॑या । धि॒याधि॑या घ्नन्ति । धि॒याधि॒येति॑ धि॒या-दि॒॒या । घ्न॒न्ति॒ श॒प्तः। श॒प्तो हि । (30)
हितम् । तमनु॑ । अन्व॑विन्दन्न् । अ॒वि॒न्द॒न्तम् । तम॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्नुप॑ । उप॑ नः । न॒ आ । आव॑र्तस्व । व॒र्त॒स्व॒ ह॒व्यम् । ह॒व्यन्नः॑ । नो॒ व॒ह । व॒हेति॑ । इति॒ सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणै । वृ॒णै॒ यत् । यदे॒व । ए॒व गृही॒तस्य॑ । गृ॒ही॒तस्याहु॑तस्य । अहु॑तस्य बहिपरि॒धि । ब॒हि॒ प॒रि॒धिस्कन्दा᳚त् । ब॒हि॒प॒रि॒धीति॑ बहिः-प॒रि॒धि । स्कन्दा॒त्तत् । तन्मे᳚ । मे॒ भ्रातृ॑णाम् । भ्रातृ॑णाम्भाग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॑मसत् । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । अ॒स॒दिति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्यत् । यद्गृ॑ही॒तस्य॑ । गृ॒ही॒तस्याहु॑तस्य । अहु॑तस्य बहिपरि॒धि । ब॒हि॒ प॒रि॒धि स्कन्द॑ति । ब॒हि॒प॒रि॒धीति॑ बहिः-प॒रि॒धि । स्कन्द॑ति॒ तेषा᳚म् । तेषा॒न्तत् । तद्भा॑ग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॒न्तान् । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । ताने॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॑ प्रीणाति । प्री॒णा॒ति॒ प॒रि॒धीन् । प॒रि॒धीन्परि॑ । प॒रि॒धीनिति॑ परि-धीन् । परि॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्यै॒ सम् । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । संस्प॑र्शयति । स्प॒र्श॒य॒ति॒ रख्ष॑साम् । (31)
रख्ष॑सा॒मन॑न्ववचाराय । अन॑न्ववचाराय॒ न । अन॑न्ववचारा॒येत्यन॑नु-अ॒व॒चा॒रा॒य॒ । नपु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒त्परि॑ । परि॑दधाति । द॒धा॒त्या॒दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो हि । ह्ये॑व । ए॒वोद्यन्न् । उ॒द्यन्पु॒रस्ता᳚त् । उ॒द्यन्नित्यु॑त्-यन्न् । पु॒रस्ता॒द्रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑स्यप॒हन्ति॑ । अ॒प॒हन्त्यू॒र्ध्वे । अ॒प॒हन्तीत्य॑प-हन्ति॑ । ऊ॒र्ध्वे स॒मिधौ᳚ । ऊ॒र्ध्वे इत्यू॒र्ध्वे । स॒मिधा॒वा । स॒मिधा॒विति॑ सम्-इधौ᳚ । आ द॑धाति । द॒धा॒त्यु॒ परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टादे॒व । ए॒व रख्षाꣳ॑सि । रख्षा॒ꣳ॒स्यप॑ । अप॑ हन्ति । ह॒न्ति॒ यजु॑षा । यजु॑षा॒न्याम् । अ॒न्यान्तू॒ष्णीम् । तू॒ष्णीम॒न्याम् । अ॒न्याम्मि॑थुन॒त्वाय॑ । मि॒थु॒न॒त्वाय॒ द्वे । मि॒थु॒न॒ त्वायेति॑ मिथुन-त्वाय॑ । द्वे आ । द्वे इति॒ द्वे । आ द॑धाति । द॒धा॒ति॒ द्वि॒पात् । द्वि॒पाद्यज॑मानः । द्वि॒पादिति॑ द्वि-पात् । यज॑मान॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै ब्रह्मवा॒दिनः॑ । प्रति॑ष्ठत्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्त्यॆ॒ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ सः । स तु । त्वै । वै य॑जेत । य॒जे॒त॒ यः । यो॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्यार्त्या᳚ । आर्त्या॒ वसी॑यान् । वसी॑या॒न्ता त् । स्या॒दिति॑ । इति॒ भूप॑तये । भूप॑तये॒ स्वाहा᳚ । भूप॑तय॒ इति॒ भू-प॒त॒ये॒ । स्वाहा॒ भुव॑नपतये । भुव॑नपतये॒ स्वाहा᳚ ।भुव॑नपतय॒ इति॒ भुव॑न-प॒त॒ये॒ ।स्वाहा॑ भू॒ताना᳚म् ।भू॒ताना॒म्पत॑ये । (32)
पत॑ये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॑ । इति॑ स्क॒न्नम् । स्क॒न्नमनु॑ । अनु॑ मन्त्रयेत । म॒न्त्र॒ये॒त॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्यै॒व । ए॒व तत् । तदार्त्या᳚ । आर्त्या॒ यज॑मानः । यज॑मानो॒ वसी॑यान् । वसी॑यान्भवति । भ॒व॒ति॒ भूय॑सीः । भूय॑सी॒र्हि । हि दे॒वताः᳚ । दे॒वताः᳚ प्री॒णाति॑ । प्री॒णाति॑ जा॒मि । जा॒मि वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ क्रियते । क्रि॒य॒ते॒ यत् । यद॒न्वञ्चौ᳚ । अ॒न्वञ्चौ॑ पुरो॒डाशौ᳚ । पुरो॒डाशा॑वुपाꣳशुया॒जम् । उ॒पा॒ꣳ॒शु॒या॒जम॑न्त॒रा । उ॒पा॒ꣳ॒शु॒या॒जमित्यु॑पाꣳशु-या॒जम् । अ॒न्त॒रा य॑जति । य॒ज॒त्यजा॑मित्वाय । अजा॑मित्वा॒याथो᳚ । अजा॑मित्वा॒येत्यजा॑मि-त्वा॒य॒ । अथो॑ मिथुन॒त्वाय॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । मि॒थु॒न॒त्वाया॒ऽग्निः । मि॒थु॒न॒त्वायेति॑ मिथुन-त्वाय॑ । अ॒ग्निर॒मुष्मि॑न् । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒क आसी᳚त् । आसी᳚द्य॒मः । य॒मो᳚ऽस्मिन् । अ॒स्मिन्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा अ॑ब्रुवन् । अ॒ब्रु॒व॒न्ना । एत॑ । इ॒ते॒मौ । इ॒मौ वि । वि परि॑ । पर्यू॑हाम । ऊ॒हा॒मेति॑ । इत्य॒न्नाद्ये॑न । अ॒न्ना॒द्ये॑न दे॒वाः । अ॒न्नाद्ये॒नेत्य॑न्न-अद्ये॑न । दे॒वा अ॒ग्निम् । अ॒ग्निमु॒पाम॑न्त्रयन्त । (33)अ॒ग्निमु॒पाम॑न्त्रयन्त ।
“उ॒पाम॑न्त्रयन्त रा॒ज्येन॑ । उ॒पाम॑न्त्रय॒न्तेत्यु॑प-अम॑न्त्रयन्त । रा॒ज्येन॑ पि॒तरः॑ । पि॒तरो॑ य॒मम् । य॒मन्तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒ग्निः । अ॒ग्निर्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑ मन्ना॒दः । अ॒न्ना॒दो य॒मः । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । य॒म पि॑तृ॒णाम् । पि॒तृ॒णाꣳ राजा᳚ । राजा॒यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ प्र । प्र रा॒ज्यम् । रा॒ज्यम॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॑माप्नोति । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । आ॒प्नो॒ति॒ तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तत् । ए॒तद्भा॑ग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॒म्प्र । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । प्राय॑च्छन्न् । अ॒य॒च्छ॒न्॒, यत् । यद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते᳚ । स्वि॒ष्ट॒कृते॑ऽव॒द्यन्ति॑ । स्वि॒ष्ट॒कृत॒ इति॑ स्विष्ट-कृते᳚ । अ॒व॒द्यन्ति॒ यत् । अ॒व॒द्यन्तीत्य॑व-द्यन्ति॑ । यद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते᳚ । स्वि॒ष्ट॒कृते॑ऽव॒द्यति॑ । स्वि॒ष्ट॒कृत॒ इति॑ स्विष्ट-कृते᳚ । अ॒व॒द्यति॑ भाग॒धेये॑न । अ॒व॒द्यतीत्य॑व-द्यति॑ । भा॒ग॒धेये॑नै॒व । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । ए॒व तत् । तद्रु॒द्रम् । रु॒द्रꣳ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ स॒कृथ्स॑कृत् । स॒कृथ्स॑कृ॒दव॑ । स॒कृथ्स॑कृ॒दिति॑ स॒कृत्-स॒कृ॒त्॒ । अव॑द्यति । द्य॒ति॒ स॒कृत् । स॒कृदि॑व । इ॒व॒ हि । हि रु॒द्रः । रु॒द्र उ॑त्तरा॒र्धात् । उ॒त्त॒रा॒र्धादव॑ । उ॒त्त॒रा॒र्धादित्यु॑त-अ॒र्धात् । अव॑द्यति । द्यत्ये॒षा । ए॒षा वै । वै रु॒द्रस्य॑ । रु॒दस्य॒ दिक् ।”
दिख्स्वाया᳚म् । स्वाया॑मे॒व । ए॒व दि॒शि । दि॒शि रु॒द्रम् । रु॒द्रन्नि॒रव॑दयते । नि॒रव॑दयते॒ द्विः । नि॒रव॑दयत॒ इति॑ निः-अव॑दयते । द्विर॒भि । अ॒भि घा॑रयति । घा॒र॒य॒ति॒ च॒तु॒र॒व॒त्तस्य॑ । च॒तु॒र॒व॒त्तस्याप्त्यै᳚ । च॒तु॒र॒व॒त्तस्येति॑ चतुः-अ॒व॒त्तस्य॑ । आप्त्यै॑ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै पूर्वाः᳚ । पूर्वा॒ आहु॑तयः । आहु॑तय ए॒षः । आहु॑तय॒ इत्या- हु॒त॒यः॒ । ए॒ष रु॒द्रः । रु॒द्रो यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निर्यत् । यत्पूर्वाः᳚ । पूर्वा॒ आहु॑तीः । आहु॑ती र॒भि । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । अ॒भि जु॑हु॒यात् । जु॒हु॒याद्रु॒द्राय॑ । रु॒द्राय॑ प॒शून् । प॒शूनपि॑ । अपि॑ दध्यात् । द॒ध्या॒द॒प॒शुः । अ॒प॒शुर्यज॑मानः । यज॑मानस्स्यात् । स्या॒द॒ति॒हाय॑ । अ॒ति॒हां॒पूर्वाः᳚ । अ॒ति॒हायेत्य॑ति-हाय॑ । पूर्वा॒ आहु॑तीः । आहु॑तीर्जुहोति । आहु॑ती॒रित्या- हु॒तीः॒ । जु॒हो॒ति॒ प॒शू॒नाम् । प॒शू॒नाङ्गो॑पी॒थाय॑ । गो॒पी॒थायेति॑ गोपी॒थाय॑ (35) ॥
मनु॑ पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या य॒ज्ञिय᳚म् । य॒ज्ञिय॑मैच्छत् । ऐ॒च्छ॒थ्सः । स घृ॒तम् । घृ॒तन्निषि॑क्तम् । निषि॑क्तमविन्दत् । निषि॑क्त॒मिति॒ नि-सि॒क्त॒म् । अ॒वि॒न्द॒थ्सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्कः । को᳚ऽस्य । अ॒स्ये॒श्व॒रः । ई॒श्व॒रो य॒ज्ञे । य॒ज्ञेऽपि॑ । अपि॒ कर्तोः᳚ । कर्तो॒रिति॑ । इति॒ तौ । ताव॑ब्रूताम् । अ॒ब्रू॒ता॒म्मि॒त्रावरु॑णौ । मि॒त्रावरु॑णौ॒गोः । मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा-वरु॑णौ । गोरे॒व । ए॒वावम् । आ॒वमी᳚श्व॒रौ । ई॒श्व॒रौ कर्तोः᳚ । कर्तोः᳚ स्वः । स्व॒ इति॑ । इति॒ तौ । तौ ततः॑ । ततो॒ गाम् । गाꣳ सम् । समै॑रयताम् । ऐ॒र॒य॒ता॒ꣳ॒ सा । सा यत्र॑यत्र । यत्र॑ यत्र॒ न्यक्रा॑मत् । यत॒॑यत्रेति॒ यत्र॑-य॒त्र॒ । न्यक्रा॑म॒त्ततः॑ । न्यक्रा॑म॒दिति॑ नि-अक्रा॑मत् । ततो॑ घृ॒तम् । घृ॒तम॑पीड्यत । अ॒पी॒ड्य॒त॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्घृ॒तप॑दी । घृ॒तप॑द्युच्यते । घृ॒तप॒दीति॑ घृ॒त-प॒दी॒ । उ॒च्य॒ते॒ तत् । तद॑स्यै । अ॒स्यै॒ जन्म॑ । जन्मोप॑हूतम् । उप॑हूतꣳ रथन्त॒रम् । उप॑हूत॒ मित्युप॑-हू॒त॒म् । र॒थ॒न्त॒रꣳ स॒ह । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम्-त॒रम् । स॒ह पृ॑थि॒व्या । पृ॒थि॒व्येति॑ । इत्या॑ह। आ॒हे॒यम् । (36)
इ॒यँव्वै । वै र॑थन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रमि॒माम् । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम्-त॒रम् । इ॒मामे॒व । ए॒व स॒ह । स॒हान्नाद्ये॑न । अ॒न्नाद्ये॒नोप॑ । अ॒न्नाद्ये॒नेत्य॑न्न-अद्ये॑न । उप॑ह्वयते । ह्व॒य॒त॒ उप॑हूतम् । उप॑हूतँव्वामदे॒व्यम् । उप॑हूत॒मित्युप॑-हू॒त॒म् । वा॒म॒दे॒व्यꣳसह । वा॒म॒दे॒व्यमिति॑ वाम-दे॒व्यम् । स॒हान्तरि॑ख्षेण । अ॒न्तरि॑ख्षे॒णेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै वा॑मदे॒व्यम् । वा॒म॒दे॒व्यम्प॒शून् । वा॒म॒दे॒व्यमिति॑ वाम-दे॒व्यम् । प॒शूने॒व । ए॒व स॒ह । स॒हान्तरि॑ख्षेण । अ॒न्तरि॑ख्षे॒णोप॑ । उप॑ह्वयते । ह्व॒य॒त॒ उप॑हूतम् । उप॑हूतम्बृ॒हत् । उप॑हूत॒मित्युप॑-हू॒त॒म् । बृ॒हथ्स॒ह । स॒ह दि॒वा । दि॒वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒रम् । ऐ॒रँव्वै । वै बृ॒हत् । बृ॒हदिरा᳚म् । इरा॑मे॒व । ए॒व स॒ह । स॒ह दि॒वा । दि॒वोप॑ । उप॑ह्वयते । ह्व॒य॒त॒ उप॑हूताः । उप॑हूतास्स॒प्त । उप॑हूता॒ इत्युप॑-हू॒ताः॒ । स॒प्त होत्राः᳚ । होत्रा॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ होत्राः᳚ । होत्रा॑ ए॒व । ए॒वोप॑ । उप॑ह्वयते । ह्व॒य॒त॒ उप॑हूता । उप॑हूता धे॒नुः । उप॑हू॒तेत्युप॑-हू॒ता॒ ।धे॒नुस्स॒हषर्॑?भा । (37)
स॒हर्ष॒भेति॑ । स॒हर्ष॒भेति॑ स॒ह-ऋ॒ष॒भा॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मि॒थु॒नम् । मि॒थु॒नमे॒व । ए॒वोप॑ । उप॑ह्वयते । ह्व॒य॒त॒ उप॑हूतः । उप॑हूतो भ॒ख्षः । उप॑हूत॒ इत्युप॑-हू॒तः॒ । भ॒ख्षस्सखा᳚ । सखेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सो॒म॒पी॒थम् । सो॒म॒पी॒थमे॒व । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम-पी॒थम् । ए॒वोप॑ । उप॑ ह्वयते । ह्व॒य॒त॒ उप॑हू॒तां 4 । उप॑हू॒तां 4 हो । उप॑हू॒तां 4 इत्युप॑-हू॒तां 4 । हो इति॑ । हो इति॒ हो । इत्या॑ह । आ॒हा॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑ मे॒व । ए॒वोप॑ । उप॑ह्वयते । ह्व॒य॒त॒ आ॒त्मा । आ॒त्मा हि । ह्युप॑हूतानाम् । उप॑हूतानाँ॒व्वसि॑ष्ठः । उप॑हूताना॒मित्युप॑-हू॒ता॒ना॒म् । वसि॑ष्ठ॒ इडा᳚म् । इडा॒मुप॑ । उप॑ह्वयते । ह्व॒य॒ते॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वा इडा᳚ । इडा॑ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वोप॑ । उप॑ह्वयते । ह्व॒य॒ते॒ च॒तुः । च॒तुरुप॑ । उप॑ ह्वयते । ह्व॒य॒ते॒ चतु॑ष्पादः । चतु॑ष्पादो॒ हि । चतु॑ष्पाद॒ इति॒ चतुः॑-पा॒दः॒ । हि प॒शवः॑ । प॒शवो॑ मान॒वी । मा॒न॒वीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मनुः॑ । मनु॒र्हि । ह्ये॑ताम् । ए॒तामग्रे᳚ । (38)ए॒तामग्रे᳚ ।
अग्रेऽप॑श्यत् । अप॑श्यद्घृ॒तप॑दी । घृ॒तप॒दीति॑ । घृ॒तप॒दीति॑ घृ॒त-प॒दी॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यत् । यदे॒व । ए॒वास्यै᳚ । अ॒स्यै॒ प॒दात् । प॒दाद्घृ॒तम् । घृ॒तमपी᳚ड्यत । अपी᳚ड्यत॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒वम् । ए॒वमा॑ह । आ॒ह॒ मै॒त्रा॒व॒रु॒णी । मै॒त्रा॒व॒रु॒णीति॑ । मै॒त्रा॒व॒रु॒णीति॑ मैत्रा-व॒रु॒णी । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मि॒त्रावरु॑णौ । मि॒त्राव॑रुणौ॒ हि । मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा-वरु॑णौ । ह्ये॑नाम् । ए॒ना॒ꣳ॒ स॒मैर॑यताम् । स॒मैर॑यता॒म्ब्रह्म॑ । स॒मैर॑यता॒मिति॑ सम्-ऐर॑यताम् । ब्रह्म॑दे॒वकृ॑तम् । दे॒वकृ॑त॒ मुप॑हूतम् । दे॒वकृ॑त॒मिति॑ दे॒व-कृ॒त॒म् । उप॑हूत॒मिति॑ । उ॒प॑हूत॒मित्युप॑-हू॒त॒म् । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्मै॒व । ए॒वोप॑ । उप॑ह्वयते । ह्व॒य॒ते॒ दैव्याः᳚ । दैव्या॑ अध्व॒र्यवः॑ । अ॒ध्व॒र्यव॒ उप॑हूताः । उप॑हूता॒ उप॑हूताः । उप॑हूता॒ इत्युप॑-हू॒ताः॒ । उप॑हूता मनु॒ष्याः᳚ । उप॑हूता॒ इत्युप॑-हू॒ताः॒ । म॒नु॒ष्या॑ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒व॒म॒नु॒ष्यान् । दे॒व॒म॒नु॒ष्याने॒व । दे॒व॒म॒नु॒ष्यानिति॑ देव-म॒नु॒ष्यान् । ए॒वोप॑ । उप॑ह्वयते । ह्व॒य॒ते॒ ये । य इ॒मम् । इ॒मँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमवा॑न् । अवा॒न्॒ ये । ये य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑तिँ॒व्वर्धान्॑ । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म् । वर्धा॒निति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञाय॑ ।
य॒ज्ञाय॑ च । चै॒व । ए॒व यज॑मानाय । यज॑मानाय च । चा॒ शिष᳚म् । आ॒शिष॒ मा । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । आशा᳚स्ते । शा॒स्त॒ उप॑हूते । उप॑हूते॒ द्यावा॑पृथि॒वी । उप॑हूते॒ इत्युप॑- हू॒ते॒ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । इत्या॑ह । आ॒ह॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी ए॒व । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । ए॒वोप॑ । उप॑ ह्वयते । ह्व॒य॒ते॒ पू॒र्व॒जे । पू॒र्व॒जे ऋ॒ताव॑री । पू॒र्व॒जे इति॑ पूर्व-जे । ऋ॒ताव॑री॒ इति॑ । ऋ॒ताव॑री॒ इत्यृ॒त-व॒री॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ पू॒र्व॒जे । पू॒र्व॒जे हि । पू॒र्व॒जे इति॑ पूर्व-जे । ह्ये॑ते । ए॒ते ऋ॒ताव॑री । ए॒ते इत्ये॒ते । ऋ॒ताव॑री दे॒वी । ऋ॒ताव॑री॒ इत्यृ॒त-व॒री॒ । दे॒वीदे॒वपु॑त्रे । दे॒वी इति॑ दे॒वी । दे॒वपु॑त्रे॒ इति॑ । दे॒व पु॑त्रे॒ इति॑ दे॒व-पु॒त्रे॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वी । दे॒वी हि । दे॒वी इति॑ दे॒वी । ह्ये॑ते । ए॒ते दे॒वपु॑त्रे । ए॒ते इत्ये॒ते । दे॒वपु॑त्रे॒ उप॑हूतः । दे॒वपु॑त्रे॒ इति॑ दे॒व-पु॒त्रे॒ । उप॑हूतो॒ऽयम् । उप॑हूत॒ इत्युप॑-हू॒तः॒ । अ॒यँय्यज॑मानः । यज॑मान॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यज॑मानम् । यज॑मानमे॒व । ए॒वोप॑ । उप॑ह्वयते । ह्व॒य॒त॒ उत्त॑रस्याम् । उत्त॑रस्यान्देवय॒ज्याया᳚म् । उत्त॑रस्या॒मित्युत्-त॒र॒स्या॒म् । दे॒व॒य॒ज्याया॒मुप॑हूतः । दे॒व॒य॒ज्याया॒मिति॑ देव-य॒ज्याया᳚म् । उप॑हूतो॒ भूय॑सि । उप॑हूत॒ इत्युप॑-हू॒तः॒ । भूय॑सि हवि॒ष्कर॑णे । ह॒वि॒ष्कर॑ण॒ उप॑हूतः । ह॒वि॒ष्कर॑ण॒ इति॑ हविः-कर॑णे । उप॑हूतो दि॒व्ये । उप॑हूत॒ इत्युप॑-हू॒तः॒ । दि॒व्ये धामन्न्॑ । धाम॒न्नुप॑हूतः । उप॑हूत॒ इति॑ । उप॑हूत॒ इत्युप॑-हू॒तः॒ (40) ।
इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जा । प्र॒जा वै । प्र॒जेति॑ प्र-जा । वा उत्त॑रा । उत्त॑रा देवय॒ज्या । उत्त॒रेत्युत्-त॒रा॒ । दे॒व॒य॒ज्या प॒शवः॑ । दे॒व॒य॒ज्येति॑ देव-य॒ज्या । प॒शवो॒ भूयः॑ । भूयो॑ हवि॒ष्कर॑णम् । ह॒वि॒ष्कर॑णꣳ सुव॒र्गः । ह॒वि॒ष्कर॑ण॒मिति॑ हविः-कर॑णम् । सु॒व॒र्गो लो॒कः । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । लो॒को दि॒व्यम् । दि॒व्यन्धाम॑ । धामे॒दम् । इ॒दम॑सि । अ॒सी॒दम् । इ॒दम॑सि । अ॒सीति॑ । इत्ये॒व । ए॒व य॒ज्यस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ प्रि॒यम् । प्रि॒यन्धाम॑ । धामोप॑ । उप॑ ह्वयते । ह्व॒य॒ते॒ विश्व᳚म् । विश्व॑मस्य । अ॒स्य प्रि॒यम् । प्रि॒यमुप॑हूतम् । उप॑हूत॒मिति॑ । उप॑हूत॒मित्युप॑-हू॒त॒म् । इत्या॑ह । आ॒हा छ॑म्बट्कारम् । अछ॑म्बट्कारमे॒व । अछ॑म्बट्कार॒मित्यछ॑म्बट्-का॒र॒म् । ए॒वोप॑ । उप॑ह्वयते । ह्व॒य॒त॒ इति॑ ह्वयते (41) ॥
प॒शवो॒ वै । वा इडा᳚ । इडा᳚ स्व॒यम् । स्व॒यमा । आ द॑त्ते । द॒त्ते॒ काम᳚म् । काम॑मे॒व । ए॒वात्मना᳚ । आ॒त्मना॑ पशू॒नाम् । प॒शू॒नामा । आ द॑त्ते । द॒त्ते॒ न । न हि । ह्य॑न्यः । अ॒न्य काम᳚म् । काम॑म्पशू॒नाम् । प॒शू॒नाम्प्र॒यच्छ॑ति । प्र॒यच्छ॑ति वा॒चः । प्र॒यच्छ॒तीति॑ प्र-यच्छ॑ति । वा॒चस्पत॑ये । पत॑ये त्वा । त्वा हु॒तम् । हु॒तम्प्र । प्राश्ना॑मि । अ॒श्ना॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वाच᳚म् । वाच॑मे॒व । ए॒व भा॑ग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑न प्रीणाति । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । प्री॒णा॒ति॒ सद॑सः । सद॑स॒स्पत॑ये । पत॑ये त्वा । त्वा॒ हु॒तम् । हु॒तम्प्र । प्राश्ना॑मि । अ॒श्ना॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स्व॒गाकृ॑त्यै । स्व॒गाकृ॑त्यै चतुरव॒त्तम् । स्व॒गाकृ॑त्या॒ इति॑ स्व॒गा-कृ॒त्यै॒ । च॒तु॒र॒व॒त्तम्भ॑वति । च॒तु॒र॒व॒त्तमिति॑ चतुः-अ॒व॒त्तम् । भ॒व॒ति॒ ह॒विः । ह॒वि र्वै । वै च॑तुरव॒त्तम् । च॒तु॒र॒व॒त्तम्प॒शवः॑ । च॒तु॒र॒व॒त्तमिति॑ चतुः-अ॒व॒त्तम् । प॒शव॑श्चतुरव॒त्तम् । च॒तु॒र॒व॒त्तँय्यत् । च॒तु॒र॒व॒त्तमिति॑ चतुः-अ॒व॒त्तम् । यद्धोता᳚ । होता᳚ प्राश्नी॒यात् । प्रा॒श्नी॒याद्धोता। प्रा॒श्नी॒यादिति॑ प्र-अ॒श्नी॒यात् ।होतार्ति᳚म् । (42)
आर्ति॒मा । आर्छे᳚त् । ऋ॒च्छे॒द्यत् । यद॒ग्नौ । अ॒ग्नौ जु॑हु॒यात् । जु॒हु॒याद्रु॒द्राय॑ । रु॒द्राय॑ प॒शून् । प॒शूनपि॑ । अपि॑ दध्यात् । द॒ध्या॒द॒प॒शुः । अ॒प॒शुर्यज॑मानः । यज॑मानस्स्यात् । स्या॒द्वा॒चः । वा॒चस्पत॑ये । पत॑ये त्वा । त्वा॒ हु॒तम् । हु॒तम्प्र । प्राश्ना॑मि । अ॒श्ना॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प॒रोख्ष᳚म् । प॒रोख्ष॑मे॒व । प॒रोख्ष॒मिति॑ परः-अख्ष᳚म् । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒ज्जु॒हो॒ति॒ । जु॒हो॒ति॒ सद॑सः । सद॑स॒स्पत॑ये । पत॑ये त्वा । त्वा॒ हु॒तम् । हु॒तम्प्र । प्राश्ना॑मि । अ॒श्ना॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स्व॒गाकृ॑त्यै । स्व॒गाकृ॑त्यै॒ प्र । स्व॒गाकृ॑त्या॒ इति॑ स्व॒गा-कृ॒त्यै॒ । प्राश्न॑न्ति । अ॒श्न॒न्ति॒ ती॒र्थे । ती॒र्थ ए॒व । ए॒व प्र । प्राश्न॑न्ति । अ॒श्न॒न्ति॒ दख्षि॑णाम् । दख्षि॑णान्ददाति । द॒दा॒ति॒ ती॒र्थे । ती॒र्थ ए॒व । ए॒व दख्षि॑णाम् । दख्षि॑णान्ददाति । द॒दा॒ति॒ वि । वि वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञञ्छि॑न्दन्ति । (43)य॒ज्ञञ्छि॑न्दन्ति ।
छि॒न्द॒न्ति॒ यत् । यन्म॑ध्य॒तः । म॒ध्य॒त प्रा॒श्नन्ति॑ । प्रा॒श्नन्त्य॒द्भिः । प्रा॒श्नन्तीति॑ प्र-अ॒श्नन्ति॑ । अ॒द्भिर्मा᳚र्जयन्ते । अ॒द्भिरित्य॑त्-भिः । मा॒र्ज॒य॒न्त॒ आपः॑ । आपो॒ वै । वै सर्वाः᳚ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भिरे॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ सम् । सन्त॑न्वन्ति । त॒न्व॒न्ति॒ दे॒वाः । दे॒वा वै । वै य॒ज्ञात् । य॒ज्ञाद्रु॒द्रम् । रु॒द्रम॒न्तः । अ॒न्तरा॑यन्न् । आ॒य॒न्थ्सः । स य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम॑विध्यत् । अ॒वि॒ध्य॒त्तम् । तन्दे॒वाः । दे॒वा अ॒भि । अ॒भि सम् । सम॑गच्छन्त । अ॒ग॒च्छ॒न्त॒ कल्प॑ताम् । कल्प॑तान्नः । न॒ इ॒दम् । इ॒दमिति॑ । इति॒ ते । ते᳚ऽब्रुवन्न् । अ॒बु॒॒वन्थ्स्वि॑ष्टम् । स्वि॑ष्टँ॒व्वै । स्वि॑ष्ट॒मिति॒ सु-इ॒ष्ट॒म् । वै नः॑ । न॒ इ॒दम् । इ॒दम्भ॑विष्यति । भ॒वि॒ष्य॒ति॒ यत् । यदि॒मम् । इ॒मꣳ रा॑धयि॒ष्यामः॑ । रा॒ध॒यि॒ष्याम॒ इति॑ । इति॒ तत् । तथ्स्वि॑ष्ट॒कृतः॑ । स्वि॒ष्ट॒कृत॑स्स्विष्टकृ॒त्वम् । स्वि॒ष्ट॒कृत॒ इति॑ स्विष्ट-कृतः॑ । स्वि॒ष्ट॒कृ॒त्वन्तस्य॑ । स्वि॒ष्ट॒कृ॒त्वमिति॑स्विष्टकृत्-त्वम् । तस्यावि॑द्धम् । आवि॑द्ध॒न्निः । आवि᳚द्ध॒मित्या-वि॒द्ध॒म् । निर॑कृन्तन्न् ।
अ॒कृ॒न्त॒न् यवे॑न । यवे॑न॒ सम्मि॑तम् । सम्मि॑त॒न्तस्मा᳚त् । सम्मि॑त॒मिति॒ सम्-मि॒त॒म् । तस्मा᳚द्यवमा॒त्रम् । य॒व॒मा॒त्रमव॑ । य॒व॒मा॒त्रमिति॑ यव-मा॒त्रम् । अव॑द्येत् । द्ये॒द्यत् । यज्ज्यायः॑ । ज्यायो॑ऽव॒द्येत् । अ॒व॒द्येद्रो॒पये᳚त् । अ॒व॒द्येदित्य॑व-द्येत् । रो॒पये॒त्तत् । तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒यत् । यदुप॑ । उप॑ च । च॒स्त॒ णी॒यात् । स्त॒ णी॒याद॒भि । अ॒भिच॑ । च घा॒रये᳚त् । घा॒रये॑दुभयतस्संश्वा॒यि । उ॒भ॒य॒त्॒स्स॒ं॒श्वा॒यि कु॑र्यात् । उ॒भ॒य॒त॒स्स॒ं॒श्वा॒यीत्यु॑भयतः-स॒ं॒श्वा॒यि । कु॒र्या॒द॒व॒दाय॑ । अ॒व॒दाया॒भि । अ॒व॒दायेत्य॑व-दाय॑ । अ॒भि घा॑रयति । घा॒र॒य॒ति॒ द्विः । द्वि स्सम् । सम्प॑द्यते । प॒द्य॒ते॒ द्वि॒पात् । द्वि॒पाद्यज॑मानः । द्वि॒पादिति॑ द्वि-पात् । यज॑मान॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै॒ यत् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ -स्थि॒त्यै॒ । यत्ति॑र॒श्चीन᳚म् । ति॒र॒श्चीन॑मति॒ हरे᳚त् । अ॒ति॒हरे॒दन॑भिविद्धम् । अ॒ति॒हरे॒दित्य॑ति-हरे᳚त् । अन॑भिविद्धँय्य॒ज्ञस्य॑ । अन॑भिविद्ध॒मित्यन॑भि-वि॒द्ध॒म् । य॒ज्ञस्या॒भि । अ॒भिवि॑ध्येत् । वि॒ध्ये॒दग्रे॑ण । अग्रे॑ण॒ परि॑ । परि॑हरति । ह॒र॒ति॒ ती॒र्थेन॑ । ती॒र्थे नै॒व । ए॒व परि॑ । परि॑ हरति । ह॒र॒ति॒ तत् । तत्पू॒ष्णे । पू॒ष्णे परि॑ । पर्य॑हरन्न् । अ॒ह॒र॒न्तत् । तत्पू॒षा ।
पू॒षा प्राश्य। प्राश्य॑ द॒तः । प्राश्येति॑ प्र-अश्य॑ । द॒तो॑ऽरुणत् । अ॒रु॒ण॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्पू॒षा । पू॒षा प॒॑पिष्टभा॑गः । प्र॒पि॒ष्टभा॑गोऽद॒न्तकः॑ । प्र॒पि॒ष्टभा॑ग॒ इति॑ प्रपि॒ष्ट-भा॒गः॒ । अ॒द॒न्तको॒ हि । हि तम् । तन्दे॒वाः । दे॒वा अ॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्वि । वि वै । वा अ॒यम् । अ॒यमा᳚र्धि । आ॒र्ध्य॒प्रा॒शि॒त्रि॒यः । अ॒प्रा॒शि॒त्रि॒यो वै । अ॒प्रा॒शि॒त्रि॒य इत्य॑प्र-अ॒शि॒त्रि॒यः । वा अ॒यम् । अ॒यम॑भूत् । अ॒भू॒दिति॑ । इति॒ तत् । तद्बृह॒स्पत॑ये । बृह॒स्पत॑ये॒ परि॑ । पर्य॑हरन्न् । अ॒ह॒र॒न्सः । सो॑ऽबिभेत् । अ॒बि॒भे॒द्बृ॒ह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑रि॒त्थम् । इ॒त्थँव्वाव । वाव स्यः । स्य आर्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आ रि॑ष्यति । अ॒रि॒ष्य॒तीति॑ । इति॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तम्मन्त्र᳚म् । मन्त्र॑मपश्यत् । अ॒प॒श्य॒थ्सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य त्वा । त्वा॒ चख्षु॑षा । चख्षु॑षा॒ प॑ति । प्रति॑ पश्यामि । प॒श्या॒मीति॑ । इत्य॑-ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒न्न । न हि । हि सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य॒ चख्षुः॑। चख्षु॒ किम् । (46)चख्षु॒ किम् ।
किञ्च॒न । च॒न हि॒नस्ति॑ । हि॒नस्ति॒ सः । सो॑ऽबिभेत् । अ॒बि॒भे॒त्प्र॒ति॒ गृ॒ह्णन्त᳚म् । प्र॒ति॒ गृ॒ह्णन्त॑म्मा । प्र॒ति॒गृ॒ह्णन्त॒मिति॑ प्रति-गृ॒ह्णन्त᳚म् । मा॒ हि॒ꣳ॒सि॒ष्य॒ति॒ । हि॒ꣳ॒ सि॒ष्य॒तीति॑ । इति॑ दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ त्वा । त्वा॒ स॒वि॒तुः । स॒वि॒तु प्र॑स॒वे । प्र॒स॒वे᳚ऽश्विनोः᳚ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । अ॒श्विनो᳚र्बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या᳚म्पू॒ष्णः । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म् । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । हस्ता᳚भ्या॒म्प॑ति । प्रति॑ गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मीति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒थ्स॒वि॒तृप्र॑सूतः । स॒वि॒तृ॒प्र॑सूत ए॒व । स॒वि॒तृप्र॑सूत॒ इति॑ सवि॒तृ-प्र॒सू॒तः॒ । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒द्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भि॒ प॑ति । प्रत्य॑ गृह्णात् । अ॒गृ॒ह्णा॒थ्सः । सो॑ऽबिभेत् । अ॒बि॒भे॒त्प्रा॒श्नन्त᳚म् । प्रा॒श्नन्त॑म्मा । प्रा॒श्नन्त॒मिति॑ प्र-अ॒श्नन्त᳚म् । मा॒ हि॒ꣳ॒सि॒ष्य॒ति॒ । हि॒ꣳ॒सि॒ष्य॒तीति॑ । इत्न॒ग्नेः । अ॒ग्नेस्त्वा᳚ । त्वा॒ऽऽस्ये॑न । आ॒स्ये॑न॒ प्र । प्राश्ना॑मि । अ॒श्ना॒मीति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒न्न । न हि । ह्य॑ग्नेः । अ॒ग्नेरा॒स्य᳚म् । आ॒स्य॑ङ्किम् । किञ्च॒न । च॒न हि॒नस्ति॑ । हि॒नस्ति॒ सः । सो॑ऽबिभेत् । अ॒बि॒भे॒त्प्राशि॑तम् ।
प्राशि॑तम्मा । प्राशि॑त॒ मिति॒ प्र-अ॒शि॒त॒म् । मा॒ हि॒ꣳ॒सि॒ष्य॒ति॒ । हि॒ꣳ॒सि॒ष्य॒तीति॑ । इति॑ ब्राह्म॒णस्य॑ । ब्रा॒ह्म॒णस्यो॒दरे॑ण । उ॒दरे॒णेति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒न्न । न हि । हि ब्रा᳚ह्म॒णस्य॑ । ब्रा॒ह्म॒णस्यो॒दर᳚म् । उ॒दर॒ङ्किम् । किञ्च॒न । च॒नहि॒नस्ति॑ । हि॒नस्ति॒ बृह॒स्पतेः᳚ । बृह॒स्पते॒र्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॒णेति॑ । इति॒ सः । स हि । हि ब्रह्मि॑ष्ठः । ब्रह्मि॒ष्ठोप॑ । अप॒ वै । वा ए॒तस्मा᳚त् । ए॒तस्मा᳚त्प्रा॒णाः । प्रा॒णा क्रा॑मन्ति । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । क्रा॒म॒न्ति॒ यः । य प्रा॑शि॒त्रम् । प्रा॒शि॒त्रम्प्रा॒श्नाति॑ । प्रा॒शि॒त्रमिति॑ प्र-अ॒शि॒त्रम् । प्रा॒श्नात्य॒द्भिः । प्रा॒श्नातीति॑ प्र-अ॒श्नाति॑ । अ॒द्भिर्मा᳚जयि॒त्वा । अ॒द्भिरित्य॑त्-भिः । मा॒र्ज॒यि॒त्वा प्रा॒णान् । प्रा॒णान्थ्सम् । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । सम्मृ॑शते । मृ॒श॒ते॒ऽमृत᳚म् । अ॒मृतँ॒व्वै । वै प्रा॒णाः । प्रा॒णा अ॒मृत᳚म् । प्रा॒णा इति॑ प्र- अ॒नाः । अ॒मृत॒मापः॑ । आप॑ प्रा॒णान् । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒व य॑थास्था॒नम् । य॒था॒स्था॒नमुप॑ । य॒था॒स्था॒नमिति॑ यथा-स्था॒नम् । उप॑ह्वयते । ह्व॒य॒त॒ इति॑ ह्वयते (48) ॥
अ॒ग्नीध॒ आ । अ॒ग्नीध॒ इत्य॑ग्नि-इधे᳚ । आ द॑धाति । द॒धा॒त्य॒ग्निमु॑खान् । अ॒ग्निमु॑खाने॒व । अ॒ग्निमु॑खा॒नित्य॒ग्नि-मु॒खा॒न् । ए॒वर्तून् । ऋ॒तून्प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ स॒मिध᳚म् । स॒मिध॒ मा । स॒मिध॒मिति॑ सम्-इध᳚म् । आ द॑धाति । द॒धा॒त्युत्त॑रासाम् । उत्त॑रासा॒माहु॑तीनाम् । उत्त॑रासा॒मित्युत्-त॒रा॒सा॒म्॒ । आहु॑तीना॒म्प्रति॑ष्ठित्यै । आहु॑तीना॒-मित्या-हु॒ती॒ना॒म्॒ । प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो᳚ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । अथो॑ स॒मिद्व॑ती । अथो॒ इत्यथो᳚ । स॒मिद्व॑त्ये॒व । स॒मिद्व॒तीति॑ स॒मित्-व॒ती॒ । ए॒व जु॑होति । जु॒हो॒ति॒ प॒रि॒धीन् । प॒रि॒धीन्थ्सम् । प॒रि॒धीनिति॑ परि-धीन् । सम्मा᳚र्ष्टि । मा॒र्ष्टि॒ पु॒नाति॑ । पु॒नात्ये॒व । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒न्थ्स॒कृथ्स॑कृत् । स॒कृथ्स॑कृ॒थ्सम् । स॒कृथ्स॑कृ॒दिति॑ स॒कृत्-स॒कृ॒त्॒ । सम्मा᳚र्ष्टि । मा॒र्ष्टि॒ पराङ्॑ । परा॑ङिव । इ॒व॒ हि । ह्ये॑तर्हि॑ । ए॒तर्हि॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञश्च॒तुः । च॒तुस्सम् । सम्प॑द्यते । प॒द्य॒ते॒ चतु॑ष्पादः । चतु॑ष्पाद प॒शवः॑ । चतु॑ष्टाद॒ इति॒ चतुः॑-पा॒दः॒ । प॒शव॑ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ब्रह्मन्न्॑ । ब्रह्म॒न्प्र । प्रस्था᳚ स्यामः । स्था॒स्या॒म॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हात्र॑ । अत्र॒ वै । वा ए॒तर्हि॑ । ए॒तर्हि॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञश्श्रि॒तः। श्रि॒तो यत्र॑ । (49)
यत्र॑ ब्र॒ह्मा । ब्र॒ह्मा यत्र॑ । यत्रै॒व । ए॒व य॒ज्ञः । य॒ज्ञश्श्रि॒तः । श्रि॒तस्ततः॑ । तत॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मा । आ र॑भते । र॒भ॒ते॒ यत् । यद्धस्ते॑न । हस्ते॑न प्र॒मीवे᳚त् । प्र॒मीवे᳚द्वेप॒नः । प्र॒मीवे॒दिति॑ प्र-मीवे᳚त् । वे॒प॒नस्स्या᳚त् । स्या॒द्यत् । यच्छी॒र्ष्णा । शी॒र्ष्णा शी॑र्षक्ति॒मान् । शी॒र्॒ष॒क्ति॒मान्थ्स्या᳚त् । शी॒र्॒ष॒क्ति॒मानिति॑ शीर्षक्ति-मान् । स्या॒द्यत् । यत्तू॒ष्णीम् । तू॒ष्णीमासी᳚त । आसी॒तास॑म्प्रत्तः । अस॑म्प्रत्तो य॒ज्ञः । अस॑म्प्रत्त॒ इत्यसं᳚-प्र॒त्तः॒ । य॒ज्ञस्स्या᳚त् । स्या॒त्प्र । प्र ति॑ष्ठ । ति॒ष्ठेति॑ । इत्ये॒व । ए॒व ब्रू॑यात् । ब्रू॒या॒द्वा॒चि । वा॒चि वै । वै य॒ज्ञः । य॒ज्ञश्श्रि॒तः । श्रि॒तो यत्र॑ । यत्रै॒व । ए॒व य॒ज्ञः । य॒ज्ञश्श्रि॒तः । श्रि॒तस्ततः॑ । तत॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सम् । सम्प्र । प्र य॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ देव॑ । देव॑ सवितः । स॒वि॒त॒रे॒तत् । ए॒तत्ते᳚ । ते॒ प्र । प्राह॑ । (50)
आ॒हेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रसू᳚त्यै । प्रसू᳚त्यै॒ बृह॒स्पतिः॑ । प्रसू᳚त्या॒ इति॒ प्र-सू॒त्यै॒ । बृह॒स्पति॑ र्ब्र॒ह्मा । ब्र॒ह्मेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सः । सहि । हि ब्रह्मि॑ष्ठः । ब्रह्मि॑ष्ठ॒स्सः । स य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्पा॑हि । पा॒हि॒ सः । स य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑तिम्पाहि । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म् । पा॒हि॒ सः । स माम् । माम्पा॑हि । पा॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञाय॑ । य॒ज्ञाय॒ यज॑मानाय । यज॑मानाया॒त्मने᳚ । आ॒त्मने॒ तेभ्यः॑ । तेभ्य॑ ए॒व । ए॒वाशिष᳚म् । आ॒शिष॒ मा । आ॒शिष॒मित्या᳚- शिष᳚म् । आशा᳚स्ते । शा॒स्तेऽना᳚र्त्यै । अना᳚र्त्या आ॒श्राव्य॑ । आ॒श्राव्या॑ह । आ॒श्रावेत्या᳚- श्राव्य॑ । आ॒ह॒ दे॒वान् । दे॒वा॒न् य॑ज । य॒जेति॑ । इति॑ ब्रह्मवा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ती॒ष्टाः । इ॒ष्टा दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ अथ॑ । अथ॑ कत॒मे । क॒त॒म ए॒ते । ए॒ते दे॒वाः । दे॒वा इति॑ । इति॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दा॒ꣳ॒सीति॑ । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒द्गा॒य॒त्रीम् । गा॒य॒त्रीन्त्रि॒ष्टुभ᳚म् । त्रि॒ष्टुभ॒ञ्जग॑तीम् । (51)
जग॑ती॒मिति॑ । इत्यथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒र्ब्रा॒ह्म॒णाः । ब्रा॒ह्म॒णा वै । वै छन्दाꣳ॑सि । छन्दा॒ꣳ॒सीति॑ । इति॒ तान् । ताने॒व । ए॒व तत् । तद्य॑जति । य॒ज॒ति॒ दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ॒व्वै । वा इ॒ष्टाः । इ॒ष्टा दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ आसन्न्॑ । आस॒न्नथ॑ । अथा॒ग्निः । अ॒ग्निर्न । नोत् । उद॑ज्वलत् । अ॒ज्व॒ल॒त्तम् । तन्दे॒वाः । दे॒वा आहु॑तीभिः । आहु॑तीभिरनूया॒जेषु॑ । आहु॑तीभि॒रित्याहु॑ति-भिः॒ । अ॒नू॒या॒जेष्वनु॑ । अ॒नू॒या॒जेष्वित्य॑नु-या॒जेषु॑ । अन्व॑विन्दन्न् । अ॒वि॒न्द॒न् यत् । यद॑नूया॒जान् । अ॒नू॒या॒जान् यज॑ति । अ॒नू॒या॒जानित्य॑नु-या॒जान् । यज॑त्य॒ग्निम् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒व तत् । तथ्सम् । समि॑न्धे । इ॒न्ध॒ ए॒तदुः॑ । ए॒तदु॒ र्वै । वै नाम॑ । नामा॑सु॒रः । आ॒सु॒र आ॑सीत् । आ॒सी॒थ्सः । स ए॒तर्हि॑ । ए॒तर्हि॑ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मवृङ्क्त । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । अ॒वृ॒ङ्क्त॒ यत् । यद्ब्रू॒यात् । ब्रू॒यादे॒तत् । ए॒तदु॑ । (52)
उ॒द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ भ॒द्रम् । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ इति॑ द्यावा-पृ॒थि॒वी॒ । भ॒द्रम॑भूत् । अ॒भू॒दिति॑ । इत्ये॒तदु᳚म् । ए॒तदु॑मे॒व । ए॒वासु॒रम् । आ॒सु॒रँय्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑ङ्गमयेत् । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ग॒म॒ये॒दि॒दम् । इ॒दन्द्या॑वापृथिवी । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ भ॒द्रम् । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ इति॑ द्यावा-पृ॒थि॒वी॒ । भ॒द॑मभूत् । अ॒भू॒दिति॑ । इत्ये॒व । ए॒व ब्रू॑यात् । ब्रू॒या॒द्यज॑मानम् । यज॑मानमे॒व । ए॒व य॒ज्यस्य॑ । य॒ज्ञस्या॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑ङ्गमयति । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ग॒म॒य॒त्यार्ध्म॑ । आर्ध्म॑ सूक्तवा॒कम् । सू॒क्त॒वा॒कमु॒त । सू॒क्त॒वा॒कमिति॑ सूक्त-वा॒कम् । उ॒त न॑मोवा॒कम् । न॒मो॒वा॒कमिति॑ । न॒मो॒वा॒कमिति॑ नमः-वा॒कम् । इत्या॑ह । आ॒हे॒दम् । इ॒दम॑राथ्स्म । अ॒रा॒थ्स्मेति॑ । इति॒ वाव । वावैतत् । ए॒तदा॑ह । आ॒होप॑श्रितः । उप॑श्रितो दि॒वः । उप॑श्रित॒ इत्युप॑-श्रि॒तः॒ । दि॒व पृ॑थि॒व्योः । पृ॒थि॒व्योरिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ द्यावा॑पृथि॒व्योः । द्यावा॑पृथि॒व्योर्हि । द्यावा॑पृथि॒व्योरिति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒व्योः । हि य॒ज्ञः । य॒ज्ञ उप॑श्रितः । उप॑श्रित॒ ओम॑न्वती । उप॑श्रित॒ इत्युप॑-श्रि॒तः॒ । ओम॑न्वती ते । ओम॑न्वती॒ इत्योमन्न्॑-व॒ती॒ । ते॒ऽस्मिन्न् । अ॒स्मिन् य॒ज्ञे । य॒ज्ञे य॑जमान । य॒ज॒मा॒न॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वीस्ता᳚म् ।द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । (53)
स्ता॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒वै ताम् । ए॒तामा । आशा᳚स्ते । शा॒स्ते॒ यत् । यद्ब्रू॒यात् । ब्रू॒याथ्सू॑पावसा॒ना । सू॒पा॒व॒सा॒ना च॑ । सू॒पा॒व॒सा॒नेति॑ सु-उ॒पा॒व॒सा॒ना । च॒ स्व॒ध्य॒व॒सा॒ना । स्व॒ध्य॒व॒सा॒ना च॑ । स्व॒ध्य॒व॒सा॒नेति॑ सु-अ॒ध्य॒-व॒सा॒ना । चेति॑ । इति॑ प्र॒मायु॑कः । प्र॒मायु॑को॒ यज॑मानः । प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र-मायु॑कः । यज॑मानस्स्यात् । स्या॒द्य॒दा । य॒दा हि । हि प्र॒मीय॑ते । प्र॒मीय॒तेथ॑ । प्र॒मीय॑त॒ इति॑ प्र-मीय॑ते । अथे॒माम् । इ॒मामु॑पाव॒स्यति॑ । उ॒पा॒व॒स्यति॑ सूपचर॒णा । उ॒पा॒व॒स्यतीत्यु॑प-अ॒व॒स्यति॑ । सू॒प॒च॒र॒णाच॑ । सू॒प॒च॒रणेति॑ सु- उ॒प॒च॒र॒णा । च॒ स्व॒धि॒च॒र॒णा । स्व॒धि॒च॒र॒णा च॑ । स्व॒धि॒च॒र॒णेति॑ सु-अ॒दि॒॒चर॒णा । चेति॑ । इत्ये॒व । ए॒व ब्रू॑यात् । ब्रू॒या॒द्वरी॑यसीम् । वरी॑यसीमे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ गव्यू॑तिम् । गव्यू॑ति॒मा । आशा᳚स्ते । शा॒स्ते॒न । न प्र॒मायु॑कः । प्र॒मायु॑को भवति । प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र-मायु॑कः । भ॒व॒ति॒ तयोः᳚ । तयो॑रा॒विदि॑ । आ॒विद्य॒ग्निः । अ॒विदीत्या᳚-विदि॑ । अ॒ग्निरि॒दम् । इ॒दꣳ ह॒विः । ह॒विर॑जुषत । अ॒जु॒ष॒तेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ याः । या अया᳚ख्ष्म । अया᳚ख्ष्मदे॒वताः᳚ । (54)अया᳚ख्ष्मदे॒वताः᳚ ।
दे॒वता॒स्ताः । ता अ॑रीरधा॒म । अ॒री॒र॒धा॒मेति॑ । इति॒ वाव । वा वैतत् । ए॒तदा॑ह । आ॒ह॒यत् । यन्न । ननि॑र्दि॒शेत् । नि॒र्दि॒शेत्प्रति॑वेशम् । नि॒र्दि॒शेदिति॑ निः-दि॒शेत् । प्रति॑वेशँय्य॒ज्ञस्य॑ । प॑तिवेश॒मिति॒ प्रति॑-वे॒श॒म् । य॒ज्ञस्या॒शीः । आ॒शीर्ग॑च्छेत् । आ॒शीरित्या᳚-शीः । ग॒च्छे॒दा । आशा᳚स्ते । शा॒स्ते॒यम् । अ॒यँय्यज॑मानः । यज॑मानो॒ सौ । अ॒साविति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒नि॒र्दिश्य॑ । नि॒र्दिश्यै॒व । नि॒र्दिश्येति॑ निः-दिश्य॑ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒त्यायुः॑ । आयु॒रा । आशा᳚स्ते । शा॒स्ते॒ सु॒प्र॒जा॒स्त्वम् । सु॒प्र॒जा॒स्त्वमा । सु॒प्र॒जा॒स्त्वमिति॑ सुप्रजाः-त्वम् । आशा᳚स्ते । शा॒स्त॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒वैताम् । ए॒तामा । आशा᳚स्ते । शा॒स्ते॒ स॒जा॒त॒व॒न॒स्याम् । स॒जा॒त॒व॒न॒स्यामा । स॒जा॒त॒व॒न॒स्यामिति॑ सजात-व॒न॒स्याम् । आशा᳚स्ते । शा॒स्त॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रा॒णाः । प्रा॒णा वै । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । वै स॑जा॒ताः । स॒जा॒ता प्रा॒णान् । स॒जा॒ता इति॑ स-जा॒ताः । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒व न ।
नान्तः । अ॒न्तरे॑ति । ए॒ति॒ तत् । तद॒ग्निः । अ॒ग्निर्दे॒वः । दे॒वो दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॒ वन॑ते । वन॑ते व॒यम् । व॒यम॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्मानु॑षाः । मानु॑षा॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒ग्निः । अ॒ग्निर्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॑ वनु॒ते । व॒नु॒ते व॒यम् । व॒यम्म॑नु॒ष्ये᳚भ्यः । म॒नु॒ष्ये᳚भ्य॒ इति॑ । इति॒ वाव । वावैतत् । ए॒तदा॑ह । आ॒हेह । इ॒ह गतिः॑ । गति॑र्वा॒मस्य॑ । वा॒मस्ये॒दम् । इ॒दञ्च॑ । च॒ नमः॑ । नमो॑ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ याः । याश्च॑ । चै॒व । ए॒व दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ यज॑ति । यज॑ति॒ याः । याश्च॑ । च॒ न । न ताभ्यः॑ । ताभ्य॑ ए॒व । ए॒वोभयी᳚भ्यः । उ॒भयी᳚भ्यो॒ नमः॑ । नम॑स्करोति । क॒रो॒त्या॒त्मनः॑ । आ॒त्मनोऽना᳚र्त्यै । अना᳚र्त्य॒ इत्यना᳚र्त्यै (56) ॥
दे॒वा वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ स्वगाक॒र्तार᳚म् । स्व॒गा॒क॒र्तार॒न्न । स्व॒गा॒क॒र्तार॒मिति॑ स्वगा-क॒र्तार᳚म् । नावि॑न्दन्न् । अ॒वि॒न्द॒न्ते । ते शँ॒य्युम् । शँ॒य्युम्बा॑र्हस्प॒त्यम् । शँ॒य्युमिति॑ शम्-युम् । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यम॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्नि॒मम् । इ॒मन्नः॑ । नो॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञं स्व॒गा । स्व॒गा कु॑रु । स्व॒गेति॑ स्व-गा । कु॒र्विति॑ । इति॒ सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणै । वृ॒णै॒ यत् । यदे॒व । ए॒वा ब्रा᳚ह्मणोक्तः । अब्रा᳚ह्मणो॒क्तोऽश्र॑द्दधानः । अब्रा᳚ह्मणोक्त॒ इत्यब्रा᳚ह्मण-उ॒क्तः॒ । अश्र॑द्दधानो॒ यजा॑तै । अश्र॑द्दधान॒ इत्यश्र॑त्-द॒धा॒नः॒ । यजा॑तै॒ सा । सा मे᳚ । मे॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या॒शीः । आ॒शीर॑सत् । आ॒शीरित्या᳚-शीः । अ॒स॒दिति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्यत् । यदब्रा᳚ह्मणोक्तः । अब्रा᳚णो॒क्तोऽश्र॑द्दधानः । अब्रा᳚ह्मणोक्त॒ इत्यब्रा᳚ह्मण-उ॒क्तः॒ । अश्र॑द्दधानो॒ यज॑ते । अश्र॑द्दधान॒ इत्यश्र॑त्-द॒धा॒नः॒ । यज॑ते शँ॒य्युम् । शँ॒य्युमे॒व । शँ॒य्युमिति॑ शम्-युम् । ए॒व तस्य॑ । तस्य॑ बार्हस्व॒त्यम् । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यँय्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या॒शीः । आ॒शीर्ग॑च्छति । आ॒शीरित्या᳚-शीः । ग॒च्छ॒त्ये॒तत् । ए॒तन्मम॑ । ममेति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्किम् । किम्मे᳚ । मे॒ प्र॒जायाः᳚ । प्र॒जाया॒ इति॑ । प्र॒जाया॒ इति॑ प्र-जायाः।᳚ (57)
इति॒ यः । यो॑ऽपगु॒रातै᳚ । अ॒प॒गु॒रातै॑ श॒तेन॑ । अ॒प॒गुराता॒ इत्य॑प-गु॒रातै᳚ । श॒तेन॑ यातयात् । या॒त॒या॒द्यः॑ । यो नि॒हन॑त् । नि॒हन॑थ्स॒हस्रे॑ण । नि॒हन॒दिति॑ नि-हन॑त् । स॒हस्रे॑ण यातयात् । या॒त॒या॒द्यः । यो लोहि॑तम् । लोहि॑तङ्क॒रव॑त् । क॒रव॒द्याव॑तः । याव॑त प्र॒स्कद्य॑ । प्र॒स्कद्य॑ पा॒ꣳ॒सून् । प्र॒स्कद्येति॑ प्र-स्कद्य॑ । पा॒ꣳ॒सून्थ्स॑ङ्गृ॒ह्णात् । स॒ङ्गृ॒ह्णात्ताव॑तः । स॒ङ्गृ॒ह्णादिति॑सम्-गृ॒ह्णात् । ताव॑तस्सँव्वथ्स॒रान् । सँ॒व्व॒थ्स॒रान्पि॑तृलो॒कम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रानिति॑ सम्-व॒थ्स॒रान् । पि॒तृ॒लो॒कन्न । पि॒तृ॒लो॒कमिति॑ पितृ-लो॒कम् । न प्र । प्र जा॑नात् । जा॒ना॒दिति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्ब्राह्म॒णाय॑ । ब्रा॒ह्म॒णाय॒ न । नाप॑ । अप॑गुरेत । गु॒रे॒त॒ न । न नि । नि ह॑न्यात् । ह॒न्या॒न्न । न लोहि॑तम् । लोहि॑तङ्कुर्यात् । कु॒र्या॒दे॒ताव॑ता । ए॒ताव॑ता ह । हैन॑सा । एन॑सा भवति । भ॒व॒ति॒ तत् । तच्छँ॒य्योः । शँ॒य्योरा । शँ॒य्योरिति॑ शम्-योः । आवृ॑णीमहे । वृ॒णी॒म॒ह॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒व तत् । तथ्स्व॒गा । स्व॒गा क॑रोति । स्व॒गेति॑ स्व-गा । क॒रो॒ति॒ तत्। तच्छँ॒य्योः । (58)तच्छँ॒य्योः ।
शँ॒य्योरा । शँ॒य्योरिति॑ शम्-योः । आवृ॑णीमहे । वृ॒णी॒म॒ह॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ शँ॒य्युम् । शँ॒य्युमे॒व । शँ॒य्युमिति॑ शम्-युम् । ए॒व बा॑र्हस्प॒त्यम् । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यम्भा॑ग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑न॒ सम् । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ गा॒तुम् । गा॒तुँय्य॒ज्ञाय॑ । य॒ज्ञाय॑ गा॒तुम् । गा॒तुँय्य॒ज्ञप॑तये । य॒ज्ञप॑तय॒ इति॑ । य॒ज्ञप॑तय॒ इति॑ य॒ज्ञ-प॒त॒ये॒ । इत्या॑ह । आ॒हा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒वैताम् । ए॒तामा । आशा᳚स्ते । शा॒स्ते॒ सोम᳚म् । सोमँ॑य्यजति । य॒ज॒ति॒ रेतः॑ । रेत॑ ए॒व । ए॒व तत् । तद्द॑धाति । द॒धा॒ति॒ त्वष्टा॑रम् । त्वष्टा॑रँय्यजति । य॒ज॒ति॒ रेतः॑ । रेत॑ ए॒व । ए॒व हि॒तम् । हि॒तन्त्वष्टा᳚ । त्वष्टा॑ रू॒पाणि॑ । रू॒पाणि॒ वि । वि क॑रोति । क॒रो॒ति॒ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्पत्नीः᳚ । पत्नी᳚र्यजति । य॒ज॒ति॒ मि॒थु॒न॒त्वाय॑ । मि॒थु॒न॒त्वाया॒ग्निम् । मि॒थु॒न॒त्वायेति॑ मिथुन-त्वाय॑ । अ॒ग्निङ्गृ॒हप॑तिम् । गृ॒हप॑तिँय्यजति । गृ॒हप॑ति॒मिति॑ गृ॒ह-प॒ति॒म् । य॒ज॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै जा॒मि । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । जा॒मि वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ क्रियते । क्रि॒य॒ते॒ यत् ।
यदाज्ये॑न । आज्ये॑न प्रया॒जाः । प्र॒या॒जा इ॒ज्यन्ते᳚ । प्र॒या॒जा इति॑ प्र-या॒जाः । इ॒ज्यन्त॒ आज्ये॑न । आज्ये॑न पत्नीसँय्या॒जाः । प॒त्नी॒सँ॒य्या॒जा ऋच᳚म् । प॒त्नी॒सँ॒य्या॒जा इति॑ पत्नी-सँ॒य्या॒जाः । ऋच॑म॒नूच्य॑ । अ॒नूच्य॑ पत्नीसँय्या॒जाना᳚म् । अ॒नूच्येत्य॑नु-उच्य॑ । प॒त्नी॒सँ॒य्या॒जाना॑मृ॒चा । प॒त्नी॒सँ॒य्या॒जाना॒मिति॑ पत्नी-सँ॒य्या॒जाना᳚म् । ऋ॒चा य॑जति । य॒ज॒त्यजा॑मित्वाय । अजा॑मित्वा॒याथो᳚ । अजा॑मित्वा॒येत्यजा॑मि-त्वा॒य॒ । अथो॑ मिथुन॒त्वाय॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । मि॒थु॒न॒त्वाय॑ प॒ङ्क्तिप्रा॑यणः । मि॒थु॒न॒ त्वायेति॑ मिथुन-त्वाय॑ । प॒ङ्क्तिप्रा॑यणो॒ वै । प॒ङ्क्तिप्रा॑यण॒ इति॑ प॒ङ्क्ति- प्रा॒य॒णः॒ । वै य॒ज्ञः । य॒ज्ञ प॒ङ्क्त्यु॑दयनः । प॒ङ्क्त्यु॑दयन॒ पञ्च॑ । प॒ङ्क्त्यु॑दयन॒ इति॑ प॒ङ्क्ति-उ॒द॒य॒नः॒ । पञ्च॑ प्रया॒जाः । प्र॒या॒जा इ॑ज्यन्ते । प्र॒या॒जा इति॑ प्र-या॒जाः । इ॒ज्य॒न्ते॒ च॒त्वारः॑ । च॒त्वार॑ पत्नीसँय्या॒जाः । प॒त्नी॒सँ॒य्या॒जास्स॑मिष्टय॒जुः । प॒त्नी॒सँ॒य्या॒जा इति॑ पत्नी-सँ॒य्या॒जाः । स॒मि॒ष्ट॒य॒जु प॑ञ्च॒मम् । स॒मि॒ष्ट॒य॒जुरिति॑ समिष्ट-य॒जुः । प॒ञ्च॒मम्प॒ङ्क्तिम् । प॒ङ्क्तिमे॒व । ए॒वानु॑ । अनु॑ प्र॒यन्ति॑ । प्र॒यन्ति॑ प॒ङ्क्तिम् । प्र॒यन्तीति॑ प्र-यन्ति॑ । प॒ङ्क्तिमनु॑ । अनूत् । उद्य॑न्ति । य॒न्तीति॑ यन्ति (60) ॥
यु॒ख्ष्वाहि । हि दे॑व॒हूत॑मान् । दे॒व॒हूत॑मा॒ꣳ॒ अश्वा॑न् । दे॒व॒हूत॑मा॒निति॑ देव-हूत॑मान् । आश्वाꣳ॑ अग्ने । अ॒ग्ने॒ र॒थीः । र॒थीरि॑व । इ॒वे॒ती॑व ॥ निहोता᳚ । होता॑ पू॒र्व्यः । पू॒र्व्यस्स॑दः । स॒द॒ इति॑ सदः ॥ उ॒त नः॑ । नो॒ दे॒व॒ । दे॒व॒दे॒वान् । दे॒वाꣳ अच्छ॑ । अच्छा॑वोचः । वो॒चो॒ वि॒दुष्ट॑रः । वि॒दुष्ट॑र॒ इति॑ वि॒दुः-त॒रः॒ ॥ श्रद्विश्वा᳚ । विश्वा॒वार्या᳚ । वार्या॑ कृधि । कृ॒धीति॑ कृधि ॥ त्वꣳ ह॑ । ह॒ यत् । यद्य॑विष्ठ्य । य॒वि॒ष्ठ॒ सह॑सः । सह॑सस्सूनो । सू॒न॒वा॒हु॒त॒ । आ॒हु॒तेत्या᳚-हु॒त॒ ॥ ऋ॒तावा॑ य॒ज्ञियः॑ । ऋ॒तावेत्य॒त-वा॒ । य॒ज्ञियो॒ भुवः॑ । भुव॒ इति॒ भुवः॑ ॥ अ॒यम॒ग्निः । अ॒ग्निस्स॑ह॒स्रिणः॑ । स॒ह॒स्रिणो॒ वाज॑स्य । वाज॑स्य श॒तिनः॑ । श॒तिन॒स्पतिः॑ । पति॒रिति॒ पतिः॑ ॥ मू॒र्धा क॒विः । क॒वी र॑यी॒णाम् । र॒यी॒णामिति॑ रयी॒णाम् ॥ तन्ने॒मिम् । ने॒मिमृ॒भवः॑ । ऋ॒भवो॑ यथा । य॒था । आ न॑मस्व । न॒म॒स्व॒ सहू॑तिभिः । सहू॑तिभि॒रिति॒ सहू॑ति-भिः॒ ॥ नेदी॑यो य॒ज्ञम्। य॒ज्ञम॑ङ्गिरः । (61)
अ॒ङ्गि॒र॒ इत्य॑ङ्गिरः ॥ तस्मै॑ नू॒नम् । नू॒नम॒भिद्य॑वे । अ॒भिद्य॑वे वा॒चा । अ॒भिद्य॑व॒ इत्य॒भि-द्य॒वे॒ । वा॒चा वि॑रूप । वि॒रू॒प॒ नित्य॑या । वि॒रू॒पेति॑ वि-रू॒प॒ । नित्य॒येति॒ नित्य॑या ॥ वृष्णे॑ चोदस्व । चो॒द॒स्व॒ सु॒ष्टु॒तिम् । सु॒ष्टु॒तिमिति॑ सु-स्तु॒तिम् ॥ कमु॑ । उ॒स्वि॒त्॒ । स्वि॒द॒स्य॒ । अ॒स्य॒ सेन॑या । सेन॑या॒ऽग्नेः । अ॒ग्नेरपा॑कचख्षसः । अपा॑कचख्षस॒ इत्यपा॑क-च॒ख्ष॒सः॒ ॥ प॒णिङ्गोषु॑ । गोषु॑ स्तरामहे । स्त॒रा॒म॒ह॒ इति॑ स्तरामहे ॥ मा नः॑ । नो॒ दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ॒व्विशः॑ । विश॑ प्रस्ना॒तीः । प्र॒स्ना॒तीरि॑व । प्र॒स्ना॒तीरिति॑ प्र-स्ना॒तीः । इ॒वो॒स्राः । उ॒स्रा इत्यु॒स्राः ॥ कृ॒शन्न । न हा॑सुः । हा॒सु॒रघ्नि॑याः । अघ्नि॑य्ना॒इत्यघ्नि॑याः ॥ मा नः॑ । न॒स्स॒म॒स्य॒ । स॒म॒स्य॒दू॒ढ्यः॑ । दू॒ढ्य॑ परि॑द्वेषसः । परि॑द्वेषसो अꣳह॒तिः । परि॑द्वेषस॒ इति॒ परि॑-द्वे॒ष॒सः॒ । अ॒ꣳ॒ह॒तिरित्यꣳ॑ह॒तिः ॥ ऊ॒र्मिर्न । न नाव᳚म् । नाव॒ मा । आ व॑धीत् । व॒धी॒दिति॑ वधीत् ॥ नम॑स्ते । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्न॒ ओज॑से । ओज॑से गृ॒णन्ति॑ । गृ॒णन्ति॑ देव । दे॒व॒ कृ॒ष्टयः॑ । कृ॒ष्टय॒ इति॑ कृ॒ष्टयः॑ ॥ अमै॑र॒मित्र᳚म् । (62)
अ॒मित्र॑मर्दय । अ॒र्द॒ये॒त्य॑र्दय ॥ कु॒विथ्सु । सु नः॑ । नो॒ गवि॑ष्टये । गवि॑ष्ट॒येऽग्ने᳚ । गवि॑ष्टय॒ इति॒ गो-इ॒ष्ट॒ये॒ । अग्ने॑ सँ॒व्वेषि॑षः । सँ॒व्वेषि॑षो र॒यिम् । सँ॒व्वेषि॑ष॒ इति॑ सम्-वेषि॑षः । र॒यिमिति॑ र॒यिम् ॥ उरु॑कृदु॒रु । उरु॑कृ॒दित्युरु॑-कृ॒त्॒ । उ॒रुणः॑ । न॒स्कृ॒धि॒ । कृ॒धी॒ति॑ कृधि ॥ मानः॑ । नो॒ अ॒स्मिन् । अ॒स्मिन्म॑हाध॒ने । म॒हा॒ध॒ने परा᳚ । म॒हा॒ध॒न इति॑ महा-ध॒ने । परा॑वर्क् । व॒र्ग्भा॒र॒भृत् । भा॒र॒भृद्य॑था । भा॒र॒भृदिति॑ भार-भृत् । य॒थेति॑ यथा ॥ सँ॒व्वर्ग॒ꣳ॒ सम् । सँ॒व्वर्ग॒मिति॑ सम्-वर्ग᳚म् । सꣳ र॒यिम् । र॒यिञ्ज॑य । ज॒ये॒ति॑ जय ॥ अ॒न्यम॒स्मत् । अ॒स्मद्भि॒यै । भि॒या इ॒यम् । इ॒यमग्ने᳚ । अग्ने॒ सिष॑क्तु । सिष॑क्तुदु॒च्छुना᳚ । दु॒च्छुनेति॑ दु॒च्छुना᳚ ॥ वर्धा॑ नः । नो॒ अम॑वत् । अम॑व॒च्छवः॑ । अम॑व॒दित्यम॑-व॒त्॒ । शव॒ इति॒ शवः॑ ॥ यस्याजु॑षत् । अजु॑षन्नम॒स्विनः॑ । न॒म॒स्विन॒श्शमी᳚म् । शमी॒मदु॑र्मखस्य । अदु॑र्मखस्य वा । अदु॑र्मख॒स्येत्यदुः॑-म॒ख॒स्य॒ । वेति॑ वा ॥ तङ्घ॑ । घेत् । इद॒ग्निः । अ॒ग्निर्वृ॒धा । वृ॒धाऽव॑ति । अ॒व॒तीत्य॑वति ॥ पर॑स्या॒ अधि॑। अधि॑ सँ॒व्वतः॑ । (63)।
सँ॒व्वतोऽव॑रा । सँ॒व्वत॒ इति॑ सम्-वतः॑ । अव॑राꣳ अ॒भि । अ॒भ्या । आत॑र । त॒रेति॑ तर ॥ यत्रा॒हम् । अ॒हमस्मि॑ । अस्मि॒ तान् । ताꣳ अ॑व । अ॒वेत्य॑व ॥ वि॒द्मा हि । हिते᳚ । ते॒ पु॒रा । पु॒रा व॒यम् । व॒यमग्ने᳚ । अग्ने॑ पि॒तुः । पि॒तुर्यथा᳚ । यथाव॑सः । अव॑स॒ इत्यव॑सः ॥ अधा॑ते । ते॒ सु॒म्नम् । सु॒म्नमी॑महे । ई॒म॒ह॒ इती॑महे ॥ य उ॒ग्रः । उ॒ग्र इ॑व । इ॒व॒ श॒र्य॒हा । श॒र्य॒हा ति॒ग्मशृ॑ङ्गः । श॒र्य॒हेति॑ शर्य-हा । ति॒ग्मशृ॑ङ्गो॒ न । ति॒ग्मशृं॒॑ग इति॑ ति॒ग्म-शृ॒ङ्गः॒ । नवꣳस॑गः । वꣳस॑ग॒ इति॒ वꣳस॑गः ॥ अग्ने॒ पुरः॑ । पुरो॑ रु॒रोजि॑थ । रु॒रोजि॒थेति॑ रु॒रोजि॑थ ॥ सखा॑य॒स्सम् । सँव्वः॑ । व॒स्स॒म्यञ्च᳚म् । स॒म्यञ्च॒मिष᳚म् । इष॒ं॒ स्तोम᳚म् । स्तोम॑ञ्च । चा॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नय॒ इत्य॒ग्नये᳚ ॥ वर्षि॑ष्ठाय ख्षिती॒नाम् । ख्षि॒ती॒ना मू॒र्जः । ऊ॒र्जो नप्त्रे᳚ । नप्त्रे॒ सह॑स्वते । सह॑स्वत॒ इति॒ सह॑स्वते ॥ सꣳ स॒मित् । सꣳस॒मिति॒ सम्-स॒म् । इद्यु॑वसे । यु॒व॒से॒ वृ॒ष॒न्न् । वृ॒ष॒न्नग्ने᳚ । अग्ने॒विश्वा॑नि । विश्वा᳚न्य॒र्यः । अ॒र्य आ । एत्या ॥ इ॒डस्प॒दे । प॒दे सम् । समि॑ध्यसे । इ॒ध्य॒से॒ सः । स नः॑ । नो॒ वसू॑नि । वसू॒न्या । आभ॑र । भ॒रेति॑ भर ॥ प्रजा॑पते॒ सः । प्रजा॑पत॒ इति॒ प्रजा᳚-प॒ते॒ । स वे॑द । वे॒द॒ सोमा॑पूषणा । सोमा॑पूषणे॒मौ । सोमा॑पूष॒णेति॒ सोमा᳚-पू॒ष॒णा॒ । इ॒मौ दे॒वौ । दे॒वाविति॑ दे॒वौ (64) ॥
उ॒शन्त॑स्त्वा । त्वा॒ ह॒वा॒म॒हे॒ । ह॒वा॒म॒ह॒ उ॒शन्तः॑ । उ॒शन्त॒ स्सम् । समि॑धीमहि । इ॒धी॒म॒हीती॑धीमहि ॥ उ॒शन्नु॑श॒तः । उ॒श॒त आ । आव॑ह । व॒ह॒ पि॒तॄन् । पि॒तॄन्ह॒विषे᳚ । ह॒विषे॒ अत्त॑वे । अत्त॑व॒ इत्यत्त॑वे ॥ त्वꣳ सो॑म । सो॒म॒ प्रचि॑कितः । प्रची॑कितो मनी॒षा । प्रचि॑कित॒ इति॒ प्र-चि॒कि॒तः॒ । म॒नी॒षा त्वम् । त्वꣳ रजि॑ष्ठम् । रजि॑ष्ठ॒मनु॑ । अनु॑ नेषि । ने॒षि॒ पन्था᳚म् । पन्था॒मिति॒ पन्थाम्᳚ ॥ तव॒ प्रणी॑ती । प्रणी॑ती पि॒तरः॑ । प्रणी॒तीति॒ प्र-नी॒ती॒ । पि॒तरो॑ नः । न॒ इ॒न्दो॒ । इ॒न्दो॒ दे॒वेषु॑ । इ॒न्दो॒ इती᳚न्दो । दे॒वेषु॒ रत्न᳚म् । रत्न॑मभजन्त । अ॒भ॒ज॒न्त॒ धीराः᳚ । धीरा॒ इति॒ धीराः᳚ ॥ त्वया॒ हि । हि नः॑ । न॒ पि॒तरः॑ । पि॒तर॑स्सोम । सो॒म॒पूर्वे᳚ । पूर्वे॒ कर्मा॑णि । कर्मा॑णि च॒क्रुः । च॒क्रु प॑वमान । प॒व॒मा॒न॒ धीराः᳚ । धीरा॒ इति॒ धीराः᳚ ॥ व॒न्वन्नवा॑तः । अवा॑त परि॒धीन् । प॒रि॒धीꣳ रप॑ । प॒रि॒धीनिति॑ परि-धीन् । अपो᳚र्णु । ऊ॒र्णु॒ वी॒रेभिः॑ । वि॒रेभि॒रश्वैः᳚ । अश्वै᳚ र्म॒घवा᳚ । म॒घवा॑ भव । म॒घवेति॑ म॒घ-वा॒ । भ॒वा॒नः॒ ।
न॒ इति॑ नः (65)॥त्वꣳ सो॑म ।सो॒म॒ पि॒तृभिः॑ ।पि॒तृभि॑स्सँव्विदा॒नः ।पि॒तृभि॒रिति॑ पि॒तृ-भिः॒ ।सँ॒व्वि॒दा॒नोऽनु॑ ।सँ॒व्वि॒दा॒न इति॑ सम्-वि॒दा॒नः ।अनु॒ द्यावा॑पृथि॒वी ।द्यावा॑पृथि॒वी आ ।द्यावा॑-पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी ।आ त॑तन्थ ।त॒त॒न्थे॒ति॑ ततन्थ ॥ तस्मै॑ ते ।त॒ इ॒न्दो॒ ।इ॒न्दो॒ ह॒विषा᳚ ।इ॒न्दो॒ इती᳚न्दो ।ह॒विषा॑ विधेम ।वि॒धे॒म॒ व॒यम् ।व॒यंस्या॑म ।स्या॒म॒ पत॑यः ।पत॑यो रयी॒णाम् ।र॒यी॒णामिति॑ रयी॒णाम् ॥अग्नि॑ष्वात्ता पितरः ।अग्नि॑ष्वात्ता॒ इत्यग्नि॑-स्वा॒त्ताः॒ ।पि॒त॒र॒ आ ।एह ।इ॒ह ग॑च्छत ।ग॒च्छ॒त॒ सद॑स्सदः ।सद॑स्सदस्सदत ।सद॑स्सद॒ इति॒ सदः॑-स॒दः॒ ।स॒द॒त॒सु॒प्र॒णी॒त॒यः॒ ।सु॒प्र॒णी॒त॒य॒ इति॑ सु-प्र॒णी॒त॒यः॒ ॥अ॒त्ताह॒वीꣳषि॑ ।ह॒वीꣳषि॒ प्रय॑तानि ।प्रय॑तानि ब॒र्॒?हिषि॑ ।प्रय॑ता॒नीति॒ प्र-य॒ता॒नि॒ ।ब॒र्॒?हिष्यथ॑ ।अथा॑ र॒यिम् ।र॒यिꣳ सर्व॑वीरम् ।सर्व॑वीरन्दधातन ।सर्व॑वीर॒मिति॒ सर्व॑-वी॒र॒म् ।द॒धा॒त॒ने॒ति॑ दधातन ॥बर्हि॑षद पितरः ।बर्हि॑षद॒ इति॒ बर्हि॑-स॒दः॒ ।पि॒त॒र॒ ऊ॒ती ।ऊ॒त्य॑र्वाक् ।अ॒र्वागि॒मा ।इ॒मा वः॑ ।वो॒ ह॒व्या ।ह॒व्या च॑कृम ।च॒कृ॒मा॒ जु॒षध्व᳚म् ।जु॒षध्व॒मिति॑ जु॒षध्व᳚म् ॥त आ ।आग॑त ।ग॒ताव॑सा ।अव॑सा॒ शन्त॑मेन ।शन्त॑मे॒नाथ॑ ।शन्त॑मे॒नेति॒ शम्-त॒मे॒न॒ ।अथा॒स्मभ्य᳚म् ।अ॒स्मभ्य॒ꣳ॒ शम् ।अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म्॒। (66)
। शँय्योः । योर॑र॒पः । अ॒र॒पो द॑धात । द॒धा॒तेति॑ दधात ॥ आहम् । अ॒हम्पि॒तॄन् । पि॒तॄन्थ्सु॑वि॒दत्रा॑न् । सु॒वि॒दत्राꣳ॑ अविथ्सि । सु॒वि॒दत्रा॒निति॑ सु-वि॒दत्रा॑न् । अ॒वि॒थ्सि॒ नपा॑तम् । नपा॑तञ्च । च॒ विक्रम॑णम् । वि॒क्रम॑णञ्च । वि॒क्रम॑ण॒मिति॑ वि-क्रम॑णम् । च॒ विष्णोः᳚ । विष्णो॒रिति॒ विष्णोः᳚ ॥ ब॒र्॒हि॒षदो॒ ये । ब॒र्॒हि॒षद॒ इति॑ बर्हि-सदः॑ । ये स्व॒धया᳚ । स्व॒धया॑ सु॒तस्य॑ । स्व॒धयेति॑ स्व-धया᳚ । सु॒तस्य॒ भज॑न्त । भज॑न्त पि॒त्वः । पि॒त्वस्ते । त इ॒ह । इ॒हाग॑मिष्ठाः । आग॑मिष्ठा॒ इत्या-ग॒मि॒ष्ठाः॒ ॥ उप॑हूता पि॒तरः॑ । उप॑हूता॒ इत्युप॑-हू॒ताः॒ । पि॒तर॑ स्सो॒म्यासः॑ । सो॒म्यासो॑ ब॒र्॒?हिष्ये॑षु । ब॒र्॒?हिष्यॆ॑षु नि॒दि॑षु । नि॒दि॑षु प्रि॒येषु॑ । नि॒धिष्विति॑ नि-धिषु॑ । प्रि॒येष्विति॑ प्रि॒येषु॑ ॥ त आ । आग॑मन्तु । ग॒म॒न्तु॒ ते । त इ॒ह । इ॒ह श्रु॑वन्तु । श्रु॒व॒न्त्वधि॑ । अधि॑ ब्रुवन्तु । ब्रु॒व॒न्तु॒ ते । ते अ॑वन्तु । अ॒व॒न्त्व॒स्मान् । अ॒स्मानित्य॒स्मान् ॥ उदी॑रताम् । ई॒र॒ता॒मव॑रे । अव॑र॒ उत् । उत्परा॑सः । परा॑स॒ उत् । उन्म॑ध्य॒माः । म॒ध्य॒मा पि॒तरः॑ । पि॒तर॑स्सो॒म्यासः॑ । सो॒म्यास॒ इति॑ सो॒म्यासः॑ ॥ असुँ॒य्ये। (67)
“। य ई॒युः । ई॒युर॑वृ॒काः । अ॒वृ॒का ऋ॑त॒ज्ञाः । ऋ॒त॒ज्ञास्ते । ऋ॒त॒ज्ञा इत्यृ॑त-ज्ञाः । ते नः॑ । नो॒ऽव॒न्तु॒ । अ॒व॒न्तु॒ पि॒तरः॑ । पि॒तरो॒ हवे॑षु । हवे॒ष्विति॒ हवे॑षु ॥ इ॒दम्पि॒तृभ्यः॑ । पि॒तृभ्यो॒नमः॑ । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । नमो॑ अस्तु । अस्त्व॒द्य । अ॒द्य ये । ये पूर्वा॑सः । पूर्वा॑सो॒ ये । य उप॑रासः । उप॑रास ई॒युः । ई॒युरिती॒युः ॥ ये पार्थि॑वे । पार्थि॑वे॒ रज॑सि । रज॒स्या । आ निष॑त्ताः । निष॑त्ता॒ये । निष॑त्ता॒ इति॒ नि-स॒त्ताः॒ । ये वा᳚ । वा॒ नू॒नम् । नू॒नꣳ सु॑वृ॒जना॑सु । सु॒वृ॒जना॑सु वि॒ख्षु । सु॒वृ॒जना॒स्विति॑ सु-वृजना॑सु । वि॒ख्ष ति॑ वि॒ख्षु ॥ अथा॒यथा᳚ । यथा॑ नः । न॒ पि॒तरः॑ । पि॒तर॒ परा॑सः । परा॑स प्र॒त्नासः॑ । प्र॒त्नासो॑ अग्ने । अ॒ग्न॒ ऋ॒तम् । ऋ॒तमा॑शुषा॒णाः । आ॒शु॒षा॒णा इत्या॑शुषा॒णाः ॥ शुचीत् । इद॑यन्न् । अ॒य॒न्दीधि॑तिम् । दीधि॑ति मुक्ध॒शासः॑ । उ॒क्थ॒शासः॒, ख्षाम॑ । उ॒क्थ॒शास॒ इत्यु॑क्थ-शासः॑ । ख्षामा॑ भि॒न्दन्तः॑ । भि॒न्धन्तो॑ अरु॒णीः । अ॒रु॒णीरप॑ । अप॑व्रन्न् । व्र॒न्निति॑ व्रन्न् ॥ यद॑ग्ने। अ॒ग्ने॒ क॒व्य॒वा॒ह॒न॒ । (68)।”
क॒व्य॒वा॒ह॒न॒ पि॒तॄन् । क॒व्य॒वा॒ह॒नेति॑ कव्य-वा॒ह॒न॒ । पि॒तॄन् यख्षि॑ । यख्ष्यृ॑ता॒वृधः॑ । ऋ॒ता॒वृध॒ इत्यृ॑त-वृधः॑ ॥ प्र च॑ । च॒ह॒व्यानि॑ । ह॒व्यानि॑ वख्ष्यसि । व॒ख्ष्य॒सि॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑श्च । च॒ पि॒तृभ्यः॑ । पि॒तृभ्य॒ आ । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः । एत्या ॥ त्वम॑ग्ने । अ॒ग्न॒ ई॒डि॒तः । ई॒डि॒तो जा॑तवेदः । जा॒त॒वे॒दोऽवा᳚ट् । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात-वे॒दः॒ । अवा᳚ड॒व्यानि॑ । ह॒व्यानि॑ सुर॒भीणि॑ । सु॒र॒भीणि॑ कृ॒त्वा । कृ॒त्वेति॑ कृ॒त्वा ॥ प्रादाः᳚ । अ॒दा॒ पि॒तृभ्यः॑ । पि॒तृभ्य॑स्स्व॒धया᳚ । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । स्प॒धया॒ ते । स्व॒धयेति॑ स्व-धया᳚ । ते अ॑ख्षन्न् । अ॒ख्ष॒न्न॒द्धि । अ॒द्धि त्वम् । त्वन्दे॑व । दे॒व॒ प्रय॑ता । प्रय॑ता ह॒वीꣳषि॑ । प्रय॒तेति॒प्र-य॒ता॒ । ह॒वीꣳषीति॑ ह॒वीꣳषि॑ ॥ मात॑ली क॒व्यैः । क॒व्यैर्य॒मः । य॒मो अङ्गि॑रोभिः । अङ्गि॑रोभि॒र्बृह॒स्पतिः॑ । अङ्गि॑रोभि॒रित्यङ्गि॑रः-भिः॒ । बृह॒स्पति॒र्ऋक्व॑भिः । ऋक्व॑भिर्वावृधा॒नः । ऋक्व॑भि॒रित्यृक्व॑-भिः॒ । वा॒वृ॒धा॒नरिति॑ वावृधा॒नः ॥ याꣳश्च॑ । च॒ दे॒वाः । दे॒वा वा॑वृ॒धुः । वा॒वृ॒धुर्ये । ये च॑ । च॒दे॒वान् । दे॒वान्थ्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽन्ये । अ॒न्ये स्व॒धया᳚ । स्व॒धया॒ऽन्ये । स्व॒धयेति॑ स्व-धया᳚ । अ॒न्येम॑दन्ति । म॒द॒न्तीति॑ मदन्ति (69) ॥
“। इ॒मँय्य॑म । य॒म॒प्र॒स्त॒रम् । प्र॒स्त॒रमा । प॒॒स्तरमिति॑ प्र-स्त॒रम् । आ हि । हि सीद॑ । सीदाङ्गि॑रोभिः । आङ्गि॑रोभि पि॒तृभिः॑ । आङ्गि॑रोभि॒रित्यङ्गि॑रः-भिः॒ । पि॒तृभि॑स्सँव्विदा॒नः । पि॒तृभि॒रिति॑ पि॒तृ-भिः॒ । सँ॒व्वि॒दा॒न॒ इति॑ सम्-वि॒दा॒नः ॥ आ त्वा᳚ । त्वा॒ मन्त्राः᳚ । मन्त्राः᳚ कविश॒स्ताः । क॒वि॒श॒स्ताव॑हन्तु । क॒वि॒श॒स्ता इति॑ कवि-श॒स्ताः । व॒ह॒न्त्वे॒ना । ए॒ना रा॑जन्न् । रा॒ज॒न्॒, ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ मादयस्व । मा॒द॒य॒स्वे॒ति॑ मादयस्व ॥ अङ्गि॑रोभि॒रा । अङ्गि॑रोभि॒रित्यङ्गि॑रः-भिः॒ । आ ग॑हि । ग॒हि॒ य॒ज्ञिये॑भिः । य॒ज्ञिये॑भि॒र्यम॑ । यम॑ वैरू॒पैः । वै॒रू॒पैरि॒ह । इ॒ह मा॑दयस्व । मा॒द॒य॒स्वे॒ति॑ मादयस्व ॥ विव॑स्वन्तꣳ हुवे । हु॒वे॒ यः । य पि॒ता । पि॒ता ते᳚ । ते॒ऽस्मिन्न् । अ॒स्मिन्॒, य॒ज्ञे । य॒ज्ञे ब॒र्हिषि॑ । ब॒र्हिष्या । आ नि॒षद्य॑ । नि॒षद्येति॑ नि-सद्य॑ ॥ अङ्गि॑रसो नः । न॒ पि॒तरः॑ । पि॒तरो॒ नव॑ग्वाः । नव॑ग्वा॒ आथ॑र्वाणः । अथ॑र्वाणो॒ भृग॑वः । भृग॑वस्सो॒म्यासः॑ । सो॒म्यास॒ इति॑ सो॒म्यासः॑ ॥ तेषाँ᳚व्व॒यम् । व॒यꣳ सु॑म॒तौ । सु॒म॒तौ य॒ज्ञिया॑नाम् । सु॒म॒ताविति॑ सु-म॒तौ । य॒ज्ञिया॑ना॒मपि॑ । अपि॑ भ॒द्रे । भ॒द्रे सौ॑मन॒से । सौ॒म॒न॒से स्या॑म । स्या॒मेति॑ स्याम (70) ॥12॥”
प्र॒जाप॑तिरकामयत । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒का॒म॒य॒त॒ प्र॒जाः । प्र॒जास्सृ॑जेय । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । सृ॒जे॒येति॑ । इति॒ सः । स तपः॑ । तपो॑ऽतप्यत । अ॒त॒प्य॒त॒ सः । स स॒र्पान् । स॒र्पान॑सृजत । अ॒सृ॒ज॒त॒ सः । सो॑ऽकामयत । अ॒का॒म॒य॒त॒ प्र॒जाः । प्र॒जास्सृ॑जेय । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । सृ॒जे॒येति॑ । इति॒ सः । स द्वि॒तीय᳚म् । द्वि॒तीय॑मतप्यत । अ॒त॒प्य॒त॒ सः । स वयाꣳ॑सि । वयाꣳ॑स्यसृजत । अ॒सृ॒ज॒त॒ सः । सो॑ऽकामयत । अ॒का॒म॒य॒त॒ प्र॒जाः । प्र॒जास्सृ॑जेय । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । सृ॒जे॒येति॑ । इति॒ सः । स तृ॒तीय᳚म् । तृ॒तीय॑मतप्यत । अ॒त॒प्य॒त॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तन्दी᳚ख्षितवा॒दम् । दी॒ख्षि॒त॒वा॒दम॑पश्यत् । दी॒ख्षि॒त॒वा॒दमिति॑ दीख्षित-वा॒दम् । अ॒प॒श्य॒त्तम् । तम॑वदत् । अ॒व॒द॒त्ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । स प्र॒जाः । प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ यत् । यत्तपः॑ । तप॑स्त॒प्त्वा । त॒प्त्वा दी᳚ख्षितवा॒दम् । दी॒ख्षि॒त॒वा॒दँव्वद॑ति । दी॒ख्षि॒त॒वा॒दमिति॑ दीख्षित-वा॒दम् । वद॑ति प्र॒जाः । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒व तत् । तद्यज॑मानः । यज॑मानस्सृजते । (1)
सृ॒ज॒ते॒ यत् । यद्वै । वै दी᳚ख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तो॑ऽमे॒ध्यम् । अ॒मे॒ध्यम्पश्य॑ति । पश्य॒त्यप॑ । अपा᳚ऽस्मात् । अ॒स्मा॒द्दी॒ख्षा । दी॒ख्षा क्रा॑मति । क्रा॒म॒ति॒ नील᳚म् । नील॑मस्य । अ॒स्य॒ हरः॑ । हरो॒ वि । व्ये॑ति । ए॒त्यब॑द्धम् । अब॑द्ध॒म्मनः॑ । मनो॑ द॒रिद्र᳚म् । द॒रिद्र॒ञ्चख्षुः॑ । चख्षु॒स्सूर्यः॑ । सूर्यो॒ ज्योति॑षाम् । ज्योति॑षा॒ꣳ॒ श्रेष्ठः॑ । श्रेष्ठो॒ दीख्षे᳚ । दीख्षे॒ मा । मा मा᳚ । मा॒ हा॒सीः॒ । हा॒सी॒रिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ न । नाऽस्मा᳚त् । अ॒स्मा॒द्दी॒ख्षा । दी॒ख्षाऽप॑ । अप॑ क्रामति । क्रा॒म॒ति॒ न । नाऽस्य॑ । अ॒स्य॒ नील᳚म् । नील॒न्न । न हरः॑ । हरो॒ वि । व्ये॑ति । ए॒ति॒ यत् । यद्वै । वै दी᳚ख्षि॒तम् । दी॒ख्षि॒तम॑भि॒वर्ष॑ति । अ॒भि॒वर्ष॑ति दि॒व्याः । अ॒भि॒वर्ष॒तीत्य॑भि-वर्ष॑ति । दि॒व्या आपः॑ । आपोऽ᳚शान्ताः । अशा᳚न्ता॒ ओजः॑ । ओजो॒ बल᳚म् । बल॑न्दी॒ख्षाम् । दी॒ख्षान्तपः॑ । (2)
तपो᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ निः । निर्घ्न॑न्ति । घ्न॒न्त्यु॒न्द॒तीः । उ॒न्द॒तीर्बल᳚म् । बल॑न्धत्त । ध॒त्तौजः॑ । ओजो॑ धत्त । ध॒त्त॒ बल᳚म् । बल॑न्धत्त । ध॒त्त॒ मा । मा मे᳚ । मे॒ दी॒ख्षाम् । दी॒ख्षाम्मा । मा तपः॑ । तपो॒ निः । निर्व॑धिष्ट । व॒धि॒ष्टेति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒तत् । ए॒तदे॒व । ए॒व सर्व᳚म् । सर्व॑मा॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ न । नास्य॑ । अ॒स्यौजः॑ । ओजो॒ बल᳚म् । बल॒न्न । न दी॒ख्षाम् । दी॒ख्षान्न । न तपः॑ । तपो॒ निः । निर्घ्न॑न्ति । घ्न॒न्त्य॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै । वै दी᳚ख्षि॒तस्य॑ । दी॒ख्षि॒तस्य॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ सः । सो᳚ऽस्मात् । अ॒स्मा॒दे॒तर्हि॑ । ए॒तर्हि॑ ति॒रः । ति॒र इ॑व । इ॒व॒ यर्हि॑ । यर्हि॒ याति॑ । याति॒ तम् । तमी᳚श्व॒रम् । ई॒श्व॒रꣳ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि॒ हन्तोः᳚ । हन्तो᳚र्भ॒द्रात् । (3)
भ॒द्राद॒भि । अ॒भि श्रेयः॑ । श्रेय॒ प्र । प्रेहि॑ । इ॒हि॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑ पुरए॒ता । पु॒र॒ए॒ता ते᳚ । पु॒र॒ए॒तेति॑ पुरः-ए॒ता । ते॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒स्तम् । तमे॒व । ए॒वान्वार॑भते । अ॒न्वार॑भते॒ सः । अ॒न्वार॑भत॒ इत्य॑नु-आर॑भते । स ए॑नम् । ए॒न॒ꣳ॒ सम् । सम्पा॑रयति । पा॒र॒य॒त्या । एदम् । इ॒दम॑गन्म । अ॒ग॒न्म॒ दे॒व॒यज॑नम् । दे॒व॒यज॑नम्पृथि॒व्याः । दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव-यज॑नम् । पृ॒थि॒व्या इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒व॒यज॑नम् । दे॒व॒यज॑न॒ꣳ॒ हि । दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव-यज॑नम् । ह्ये॑षः । ए॒ष पृ॑थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या आ॒गच्छ॑ति । आ॒गच्छ॑ति॒ यः । आ॒गच्छ॒तीत्या᳚-गच्छ॑ति । यो यज॑ते । यज॑ते॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा यत् । यदजु॑षन्त । अजु॑षन्त॒ पूर्वे᳚ । पूर्व॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ विश्वे᳚ । विश्वे॒ हि । ह्ये॑तत् । ए॒तद्दे॒वाः । दे॒वा जो॒षय॑न्ते । जो॒षय॑न्ते॒ यत् । यद्ब्रा᳚ह्म॒णाः । ब्रा॒ह्म॒णा ऋ॑ख्सा॒माभ्या᳚म् । ऋ॒ख्सा॒माभ्याँ॒य्यजु॑षा । ऋ॒ख्सा॒माभ्या॒मित्यृ॑ख्सा॒म-भ्या॒म्॒ । यजु॑षा स॒न्तर॑न्तः । स॒न्तर॑न्त॒ इति॑ । स॒न्तर॑न्त॒ इति॑ सं-तर॑न्तः । इत्या॑ह । आ॒ह॒र्ख्सा॒माभ्या᳚म् । ऋ॒ख्सा॒माभ्या॒ꣳ॒ हि । ऋ॒ख्सा॒माभ्या॒मित्यृ॑ख्सा॒म-भ्या॒म्॒ । ह्ये॑षः । ए॒ष यजु॑षा । यजु॑षा स॒न्तर॑ति । स॒न्तर॑ति॒ यः । स॒न्तर॒तीति॑ सं-तर॑ति । यो यज॑ते । यज॑ते रा॒यः । रा॒यस्पोषे॑ण । पोषे॑ण॒ सम् । समि॒षा । इ॒षा म॑देम । म॒दे॒मेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒वैताम् । ए॒तामा । आ शा᳚स्ते । शा॒स्त॒ इति॑ शास्ते ॥ (4) ॥1॥
ए॒ष ते᳚ । ते॒ गा॒य॒त्रः । गा॒य॒त्रो भा॒गः । भा॒ग इति॑ । इति॑ मे । मे॒ सोमा॑य । सोमा॑य ब्रूतात् । ब्रू॒ता॒दे॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ त्रैष्टु॑भः । त्रैष्टु॑भो॒ जाग॑तः । जाग॑तो भा॒गः । भा॒ग इति॑ । इति॑ मे । मे॒ सोमा॑य । सोमा॑य ब्रूतात् । ब्रू॒ता॒च्छ॒न्दो॒माना᳚म् । छ॒न्दो॒माना॒ꣳ॒ साम्रा᳚ज्यम् । छ॒न्दो॒माना॒मिति॑ छन्दः-माना᳚म् । साम्रा᳚ज्यङ्गच्छ । साम्रा᳚ज्य॒मिति॒ साम्-रा॒ज्य॒म्॒ । ग॒च्छेति॑ । इति॑ मे । मे॒ सोमा॑य । सोमा॑य ब्रूतात् । ब्रू॒ता॒द्यः । यो वै । वै सोम᳚म् । सोम॒ꣳ॒ राजा॑नम् । राजा॑न॒ꣳ॒ साम्रा᳚ज्यम् । साम्रा᳚ज्यँल्लो॒कम् । साम्रा᳚ज्य॒मिति॒ साम्-रा॒ज्य॒म्॒ । लो॒कङ्ग॑मयि॒त्वा । ग॒म॒यि॒त्वा क्री॒णाति॑ । क्री॒णाति॒ गच्छ॑ति । गच्छ॑ति॒ स्वाना᳚म् । स्वाना॒ꣳ॒ साम्रा᳚ज्यम् । साम्रा᳚ज्य॒ञ्छन्दाꣳ॑सि । साम्रा᳚ज्य॒मिति॒ साम्-रा॒ज्य॒म्॒ । छन्दाꣳ॑सि॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै सोम॑स्य । सोम॑स्य॒ राज्ञः॑ । राज्ञ॒स्साम्रा᳚ज्यः । साम्रा᳚ज्यो लो॒कः । साम्रा᳚ज्य॒ इति॒ साम्-रा॒ज्यः॒ । लो॒क पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒थ्सोम॑स्य । सोम॑स्य क्र॒यात् । क्र॒यादे॒वम् । ए॒वम॒भि । अ॒भि म॑न्त्रयेत । म॒न्त्र॒ये॒त॒ साम्रा᳚ज्यम् । साम्रा᳚ज्यमे॒व । साम्रा᳚ज्य॒मिति॒ साम्-रा॒ज्य॒म्॒ । ए॒वैन᳚म् । (5)
ए॒नँ॒ल्लो॒कम् । लो॒कङ्ग॑मयि॒त्वा । ग॒म॒यि॒त्वा क्री॑णाति । क्री॒णा॒ति॒ गच्छ॑ति । गच्छ॑ति॒ स्वाना᳚म् । स्वाना॒ꣳ॒ साम्रा᳚ज्यम् । साम्रा᳚ज्यँ॒य्यः । साम्रा᳚ज्य॒मिति॒ साम्-रा॒ज्य॒म्॒ । यो वै । वै ता॑नून॒प्त्रस्य॑ । ता॒नू॒न॒प्त्रस्य॑ प्रति॒ष्ठाम् । ता॒नू॒न॒प्त्रस्येति॑ तानू-न॒प्त्रस्य॑ । प्र॒ति॒ष्ठाँव्वेद॑ । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । वेद॒ प्रति॑ । प्रत्ये॒व । ए॒व ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ न । न प्रा॒श्ञन्ति॑ । प्रा॒श्ञन्ति॒ न । प्रा॒श्ञन्तीति॑ प्र-अ॒श्ञन्ति॑ । न जु॑ह्वति । जु॒ह्व॒त्यथ॑ । अथ॒ क्व॑ । क्व॑ तानून॒प्त्रम् । ता॒नू॒न॒प्त्रम्प्रति॑ । ता॒नू॒न॒प्त्रमिति॑ तानू-न॒प्त्रम् । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒तीति॑ । इति॑ प्र॒जाप॑तौ । प्र॒जाप॑तौ॒ मन॑सि । प्र॒जाप॑ता॒विति॑ प्र॒जा-प॒तौ॒ । मन॒सीति॑ । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒त्त्रिः । त्रिरव॑ । अव॑ जिघ्रेत् । जि॒घ्रे॒त्प्र॒जाप॑तौ । प्र॒जाप॑तौ त्वा । प्र॒जाप॑ता॒विति॑ प्र॒जा-प॒तौ॒ । त्वा॒ मन॑सि । मन॑सि जुहोमि । जु॒हो॒मीति॑ । इत्ये॒षा । ए॒षा वै । वै ता॑नून॒प्त्रस्य॑ । ता॒नू॒न॒प्त्रस्य॑ प्रति॒ष्ठा । ता॒नू॒न॒प्त्रस्येति॑ तानू-न॒प्त्रस्य॑ । प्र॒ति॒ष्ठा यः । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ प्रति॑ । प्रत्ये॒व । ए॒व ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ यः । यो वै । (6)
वा अ॑ध्व॒र्योः । अ॒ध्व॒र्यो प्र॑ति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाँव्वेद॑ । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । वेद॒ प्रति॑ । प्रत्ये॒व । ए॒व ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ यतः॑ । यतो॒ मन्ये॑त । मन्ये॒तान॑भिक्रम्य । अन॑भिक्रम्य होष्यामि । अन॑भिक्र॒म्येत्यन॑भि-क्र॒म्य॒ । हो॒ष्या॒मीति॑ । इति॒ तत् । तत्तिष्ठन्न्॑ । तिष्ठ॒न्ना । आ श्रा॑वयेत् । श्रा॒व॒ये॒दे॒षा । ए॒षा वै । वा अ॑ध्व॒र्योः । अ॒ध्व॒र्यो प्र॑ति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठा यः । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ प्रति॑ । प्रत्ये॒व । ए॒व ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ यत् । यद॑भि॒क्रम्य॑ । अ॒भि॒क्रम्य॑ जुहु॒यात् । अ॒भि॒क्रम्येत्य॑भि-क्रम्य॑ । जु॒हु॒यात्प्र॑ति॒ष्ठायाः᳚ । प्र॒ति॒ष्ठाया॑ इयात् । प्र॒ति॒ष्ठाया॒ इति॑ प्रति-स्थायाः᳚ । इ॒या॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्समा॒नत्र॑ । स॒मा॒नत्र॒ तिष्ठ॑ता । तिष्ठ॑ता होत॒व्य᳚म् । हो॒त॒व्य॑म्प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै॒ यः । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । यो वै । वा अ॑ध्व॒र्योः । अ॒ध्व॒र्योस्स्वम् । स्वँव्वेद॑ । वेद॒ स्ववान्॑ । स्ववा॑ने॒व । स्ववा॒निति॒ स्व-वा॒न्॒ । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ स्रुक् । स्रुग्वै । वा अ॑स्य । अ॒स्य॒ स्वम् । स्वँव्वा॑य॒व्य᳚म् । वा॒य॒व्य॑मस्य । अ॒स्य॒ स्वम् । (7)
स्वञ्च॑म॒सः । च॒म॒सो᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ स्वम् । स्वँय्यत् । यद्वा॑य॒व्य᳚म् । वा॒य॒व्यँ॑व्वा । वा॒ च॒म॒सम् । च॒म॒सँव्वा᳚ । वाऽन॑न्वारभ्य । अन॑न्वारभ्याश्रा॒वये᳚त् । अन॑न्वार॒भ्येत्यन॑नु-आ॒र॒भ्य॒ । आ॒श्रा॒वये॒थ्स्वात् । आ॒श्रा॒वये॒दित्या᳚-श्रा॒वये᳚त् । स्वादि॑यात् । इ॒या॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दन्वा॒रभ्य॑ । अ॒न्वा॒रभ्या॒श्राव्य᳚म् । अ॒न्वा॒रभ्येत्य॑नु-आ॒रभ्य॑ । आ॒श्राव्य॒॒ स्वात् । आ॒श्राव्य॒मित्या᳚-श्राव्य᳚म् । स्वादे॒व । ए॒व न । नैति॑ । ए॒ति॒ यः । यो वै । वै सोम᳚म् । सोम॒मप्र॑तिष्ठाप्य । अप्र॑तिष्ठाप्य स्तो॒त्रम् । अप्र॑तिष्ठा॒प्येत्यप्र॑ति-स्था॒प्य॒ । स्तो॒त्रमु॑पाक॒रोति॑ । उ॒पा॒क॒रोत्यप्र॑तिष्ठितः । उ॒पा॒क॒रोतीत्यु॑प-आ॒क॒रोति॑ । अप्र॑तिष्ठित॒स्सोमः॑ । अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति-स्थि॒तः॒ । सोमो॒ भव॑ति । भव॒त्यप्र॑तिष्ठितः । अप्र॑तिष्ठित॒स्स्तोमः॑ । अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति-स्थि॒तः॒ । स्तोमोऽप्र॑तिष्ठितानि । अप्र॑तिष्ठितान्यु॒क्थानि॑ । अप्र॑तिष्ठिता॒नीत्यप्र॑ति-स्थि॒ता॒नि॒ । उ॒क्थान्यप्र॑तिष्ठितः । अप्र॑तिष्ठितो॒ यज॑मानः । अप्र॑ष्ठित॒ इत्यप्र॑ति-स्थि॒तः॒ । यज॑मा॒नोऽप्र॑तिष्ठितः । अप्र॑तिष्ठितोऽध्व॒र्युः । अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति-स्थि॒तः॒ । अ॒ध्व॒र्युर्वा॑य॒व्य᳚म् । वा॒य॒व्यँ॑व्वै । वै सोम॑स्य । सोम॑स्य प्रति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठा च॑म॒सः । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । च॒म॒सो᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ प्र॒ति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठा सोमः॑ । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । सोम॒स्स्तोम॑स्य । स्तोम॑स्य॒ स्तोमः॑ । स्तोम॑ उ॒क्थाना᳚म् । उ॒क्थाना॒ङ्ग्रह᳚म् । ग्रहँ॑व्वा । वा॒ गृ॒ही॒त्वा । गृ॒ही॒त्वा च॑म॒सम् । च॒म॒सँव्वा᳚ । वो॒न्नीय॑ । उ॒न्नीय॑ स्तो॒त्रम् । उ॒न्नीयेत्यु॑त्-नीय॑ । स्तो॒त्रमु॒पाकु॑र्यात् । उ॒पाकु॑र्या॒त्प्रति॑ । उ॒पाकु॑र्या॒दित्यु॑प-आकु॑र्यात् । प्रत्ये॒व । ए॒व सोम᳚म् । सोम॑ स्था॒पय॑ति । स्था॒पय॑ति॒ प्रति॑ । प्रति॒ स्तोम᳚म् । स्तोम॒म्प्रति॑ । प्रत्यु॒क्थानि॑ । उ॒क्थानि॒ प्रति॑ । प्रति॒ यज॑मानः । यज॑मान॒स्तिष्ठ॑ति । तिष्ठ॑ति॒ प्रति॑ । प्रत्य॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युरित्य॑ध्व॒र्युः ॥ (8) ॥
य॒ज्ञँव्वै । वा ए॒तत् । ए॒तथ्सम् । सम्भ॑रन्ति । भ॒र॒न्ति॒ यत् । यथ्सो॑म॒क्रय॑ण्यै । सो॒म॒क्रय॑ण्यै प॒दम् । सो॒म॒क्रय॑ण्या॒ इति॑ सोम-क्रय॑ण्यै । प॒दँय्य॑ज्ञमु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खꣳ ह॑वि॒र्धाने᳚ । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । ह॒वि॒र्धाने॒ यर्हि॑ । ह॒वि॒र्धाने॒ इति॑ हविः-धाने᳚ । यर्हि॑ हवि॒र्धाने᳚ । ह॒वि॒र्धाने॒ प्राची᳚ । ह॒वि॒र्धाने॒ इति॑ हविः-धाने᳚ । प्राची᳚ प्रव॒र्तये॑युः । प्राची॒ इति॒ प्राची᳚ । प्र॒व॒र्तये॑यु॒स्तर्हि॑ । प्र॒व॒र्तये॑यु॒रिति॑ प्र-व॒र्तये॑युः । तर्हि॒ तेन॑ । तेनाख्ष᳚म् । अख्ष॒मुप॑ । उपा᳚ञ्ज्यात् । अ॒ञ्ज्या॒द्य॒ज्ञ॒मु॒खे । य॒ज्ञ॒मु॒ख ए॒व । य॒ज्ञ॒मु॒ख इति॑ यज्ञ-मु॒खे । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमनु॑ । अनु॒ सम् । सन्त॑नोति । त॒नो॒ति॒ प्राञ्च᳚म् । प्राञ्च॑म॒ग्निम् । अ॒ग्निम्प्र । प्र ह॑रन्ति । ह॒र॒न्त्युत् । उत्पत्नी᳚म् । पत्नी॒मा । आ न॑यन्ति । न॒य॒न्त्यनु॑ । अन्वनाꣳ॑सि । अनाꣳ॑सि॒ प्र । प्र व॑र्तयन्ति । व॒र्त॒य॒न्त्यथ॑ । अथ॒ वै । वा अ॑स्य । अ॒स्यै॒षः । ए॒ष धिष्णि॑यः । धिष्णि॑यो हीयते । ही॒य॒ते॒ सः । सोऽनु॑ । अनु॑ ध्यायति । ध्या॒य॒ति॒ सः । स ई᳚श्व॒रः । ई॒श्व॒रो रु॒द्रः । रु॒द्रो भू॒त्वा । भू॒त्वा प्र॒जाम् (9) ।
प्र॒जाम्प॒शून् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प॒शून् यज॑मानस्य । यज॑मानस्य॒ शम॑यितोः । शम॑यितो॒र्यर्हि॑ । यर्हि॑ प॒शुम् । प॒शुमाप्री॑तम् । आप्री॑त॒मुद॑ञ्चम् । आप्री॑त॒मित्या-प्री॒त॒म्॒ । उद॑ञ्च॒न्नय॑न्ति । नय॑न्ति॒ तर्हि॑ । तर्हि॒ तस्य॑ । तस्य॑ पशु॒श्रप॑णम् । प॒शु॒श्रप॑णꣳ हरेत् । प॒शु॒श्रप॑ण॒मिति॑ पशु-श्रप॑णम् । ह॒रे॒त्तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्भा॒गिन᳚म् । भा॒गिन॑ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ यज॑मानः । यज॑मानो॒ वै । वा आ॑हव॒नीयः॑ । आ॒ह॒व॒नीयो॒ यज॑मानम् । आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚-ह॒व॒नीयः॑ । यज॑मानँ॒व्वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्वि । वि क॑र्षन्ते । क॒र्॒ष॒न्ते॒ यत् । यदा॑हव॒नीया᳚त् । आ॒ह॒व॒नीया᳚त्पशु॒श्रप॑णम् । आ॒ह॒व॒नीया॒दित्या᳚-ह॒व॒नीया᳚त् । प॒शु॒श्रप॑ण॒ꣳ॒ हर॑न्ति । प॒शु॒श्रप॑ण॒मिति॑ पशु-श्रप॑णम् । हर॑न्ति॒ सः । स वा᳚ । वै॒व । ए॒व स्यात् । स्यान्नि॑र्म॒न्थ्य᳚म् । नि॒र्म॒न्थ्यँ॑व्वा । नि॒र्म॒न्थ्य॑मिति॑ निः-म॒न्थ्य᳚म् । वा॒ कु॒र्या॒त्॒ । कु॒र्या॒द्यज॑मानस्य । यज॑मानस्य सात्म॒त्वाय॑ । सा॒त्म॒त्वाय॒ यदि॑ । सा॒त्म॒त्वायेति॑ सात्म-त्वाय॑ । यदि॑ प॒शोः । प॒शोर॑व॒दान᳚म् । अ॒व॒दान॒न्नश्ये᳚त् । अ॒व॒दान॒मित्य॑व-दान᳚म् । नश्ये॒दाज्य॑स्य । आज्य॑स्य प्रत्या॒ख्याय᳚म् । प्र॒त्या॒ख्याय॒मव॑ । प्र॒त्या॒ख्याय॒मिति॑ प्रति-आ॒ख्याय᳚म् । अव॑ द्येत् । द्ये॒थ्सा । सैव । ए॒व ततः॑ । तत॒ प्राय॑श्चित्तिः । प्राय॑श्चित्ति॒र्ये । ये प॒शुम् । प॒शुँव्वि॑मथ्नी॒रन्न् । वि॒म॒थ्नी॒रन् यः । वि॒म॒थ्नी॒रन्निति॑ वि-म॒थ्नी॒रन्न् । यस्तान् । तान्का॒मये॑त । का॒मये॒तार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्च्छे॑युः । ऋ॒च्छे॒यु॒रिति॑ । इति॑ कु॒वित् । कु॒विद॒ङ्ग । अ॒ङ्गेति॑ । इति॒ नमो॑वृक्तिवत्या । नमो॑वृक्तिवत्य॒र्चा । नमो॑वृक्तिव॒त्येति॒ नमो॑वृक्ति-व॒त्या॒ । ऋ॒चाऽऽग्नी᳚ध्रे । आग्नी᳚ध्रे जुहुयात् । आग्नी᳚ध्र॒ इत्याग्नि॑-इ॒ध्रे॒ । जु॒हु॒या॒न्नमो॑वृक्तिम् । नमो॑वृक्तिमे॒व । नमो॑वृक्ति॒मिति॒ नमः॑-वृ॒क्ति॒म्॒ । ए॒वैषा᳚म् । ए॒षा॒व्वृँ॒ङ्क्ते॒ । वृ॒ङ्क्ते॒ ता॒जक् । ता॒जगार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑न्ति । ऋ॒च्छ॒न्तीत्यृ॑च्छन्ति ॥ (10) ॥3॥
प्र॒जाप॑ते॒र्जाय॑मानाः । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । जाय॑माना प्र॒जाः । प्र॒जा जा॒ताः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । जा॒ताश्च॑ । च॒ याः । या इ॒माः । इ॒मा इती॒माः ॥ तस्मै॒ प्रति॑ । प्रति॒ प्र । प्र वे॑दय । वे॒द॒य॒ चि॒कि॒त्वान् । चि॒कि॒त्वाꣳ अनु॑ । अनु॑ मन्यताम् । म॒न्य॒ता॒मिति॑ मन्यताम् ॥ इ॒मम्प॒शुम् । प॒शुम्प॑शुपते । प॒शु॒प॒ते॒ ते॒ । प॒शु॒प॒त॒ इति॑ पशु-प॒ते॒ । ते॒ अ॒द्य । अ॒द्य ब॒ध्नामि॑ । ब॒ध्नाम्य॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ सु॒कृ॒तस्य॑ । सु॒कृ॒तस्य॒ मध्ये᳚ । सु॒कृ॒तस्येति॑ सु-कृ॒तस्य॑ । मध्य॒ इति॒ मध्ये᳚ ॥ अनु॑ मन्यस्व । म॒न्य॒स्व॒ सु॒यजा᳚ । सु॒यजा॑ यजाम । सु॒यजेति॑ सु-यजा᳚ । य॒जा॒म॒ जुष्ट᳚म् । जुष्ट॑न्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मि॒दम् । इ॒दम॑स्तु । अ॒स्तु॒ ह॒व्यम् । ह॒व्यमिति॑ ह॒व्यम् ॥ प्र॒जा॒नन्त॒ प्रति॑ । प्र॒जा॒नन्त॒ इति॑ प्र-जा॒नन्तः॑ । प्रति॑ गृह्णन्ति । गृ॒ह्ण॒न्ति॒ पूर्वे᳚ । पूर्वे᳚ प्रा॒णम् । प्रा॒णमङ्गे᳚भ्यः । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । अङ्गे᳚भ्य॒ परि॑ । पर्या॒चर॑न्तम् । आ॒चर॑न्त॒मित्या᳚-चर॑न्तम् ॥ सु॒व॒र्गँय्या॑हि । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । या॒हि॒ प॒थिभिः॑ । प॒थिभि॑र्देव॒यानैः᳚ । प॒थिभि॒रिति॑ प॒थि-भिः॒ । दे॒व॒यानै॒रोष॑धीषु । दे॒व॒यानै॒रिति॑ देव-यानैः᳚ । ओष॑धीषु॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठ । ति॒ष्ठा॒ शरी॑रैः । शरी॑रै॒रिति॒ शरी॑रैः ॥ येषा॒मीशे᳚ । ईशे॑ पशु॒पतिः॑ । (11)
प॒शु॒पति॑ पशू॒नाम् । प॒शु॒पति॒रिति॑ पशु-पतिः॑ । प॒शू॒नाञ्चतु॑ष्पदाम् । चतु॑ष्पदामु॒त । चतु॑ष्पदा॒मिति॒ चतुः॑-प॒दा॒म्॒ । उ॒त च॑ । च॒ द्वि॒पदा᳚म् । द्वि॒पदा॒मिति॑ द्वि-पदा᳚म् ॥ निष्क्री॑तो॒ऽयम् । निष्क्री॑त॒ इति॒ निः-क्री॒तः॒ । अ॒यँय्य॒ज्ञिय᳚म् । य॒ज्ञिय॑म्भा॒गम् । भा॒गमे॑तु । ए॒तु॒ रा॒यः । रा॒यस्पोषाः᳚ । पोषा॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य सन्तु । स॒न्त्विति॑ सन्तु ॥ ये ब॒ध्यमा॑नम् । ब॒ध्यमा॑न॒मनु॑ । अनु॑ ब॒ध्यमा॑नाः । ब॒ध्यमा॑ना अ॒भ्यैख्ष॑न्त । अ॒भ्यैख्ष॑न्त॒ मन॑सा । अ॒भ्यैख्ष॒न्तेत्य॑भि-ऐख्ष॑न्त । मन॑सा॒ चख्षु॑षा । चख्षु॑षा च । चेति॑ च ॥ अ॒ग्निस्तान् । ताꣳ अग्रे᳚ । अग्रे॒ प्र । प्र मु॑मोक्तु । मु॒मो॒क्तु॒ दे॒वः । दे॒व प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जया᳚ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जया॑ सँव्विदा॒नः । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । सँ॒व्वि॒दा॒न इति॑ सं-वि॒दा॒नः ॥ य आ॑र॒ण्याः । आ॒र॒ण्या प॒शवः॑ । प॒शवो॑ वि॒श्वरू॑पाः । वि॒श्वरू॑पा॒ विरू॑पाः । वि॒श्वरू॑पा॒ इति॑ वि॒श्व-रू॒पाः॒ । विरू॑पा॒स्सन्तः॑ । विरू॑पा॒ इति॒ वि-रू॒पाः॒ । सन्तो॑ बहु॒धा । ब॒हु॒धैक॑रूपाः । ब॒हु॒धेति॑ बहु-धा । एक॑रूपा॒ इत्येक॑-रू॒पाः॒ ॥ वा॒युस्तान् । ताꣳ अग्रे᳚ । अग्रे॒ प्र । प्र मु॑मोक्तु । मु॒मो॒क्तु॒ दे॒वः । दे॒व प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जया᳚ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जया॑ सँव्विदा॒नः । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । सँ॒व्वि॒दा॒न इति॑ सं-वि॒दा॒नः ॥ प्र॒मु॒ञ्चमा॑ना॒ भुव॑नस्य । प्र॒मु॒ञ्चमा॑ना॒ इति॑ प्र-मु॒ञ्चमा॑नाः । (12)
भुव॑नस्य॒ रेतः॑ । रेतो॑ गा॒तुम् । गा॒तुन्ध॑त्त । ध॒त्त॒ यज॑मानाय । यज॑मानाय देवाः । दे॒वा॒ इति॑ देवाः ॥ उ॒पाकृ॑तꣳ शशमा॒नम् । उ॒पाकृ॑त॒मित्यु॑प-आकृ॑तम् । श॒श॒मा॒नँय्यत् । यदस्था᳚त् । अस्था᳚ज्जी॒वम् । जी॒वन्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मपि॑ । अप्ये॑तु । ए॒तु॒ पाथः॑ । पाथ॒ इति॒ पाथः॑ ॥ नाना᳚ प्रा॒णः । प्रा॒णो यज॑मानस्य । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । यज॑मानस्य प॒शुना᳚ । प॒शुना॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो दे॒वेभिः॑ । दे॒वेभि॑स्स॒ह । स॒ह दे॑व॒यानः॑ । दे॒व॒यान॒ इति॑ देव-यानः॑ ॥ जी॒वन्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मपि॑ । अप्ये॑तु । ए॒तु॒ पाथः॑ । पाथ॑स्स॒त्याः । स॒त्यास्स॑न्तु । स॒न्तु॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ । कामा॒ इति॒ कामाः᳚ ॥ यत्प॒शुः । प॒शुर्मा॒युम् । मा॒युमकृ॑त । अकृ॒तोरः॑ । उरो॑ वा । वा॒ प॒द्भिः । प॒द्भिरा॑ह॒ते । प॒द्भिरिति॑ पत्-भिः । आ॒ह॒त इत्या᳚-ह॒ते ॥ अ॒ग्निर्मा᳚ । मा॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒देन॑सः । एन॑सो॒ विश्वा᳚त् । विश्वा᳚न्मुञ्चतु । मु॒ञ्च॒त्वꣳह॑सः । अꣳह॑स॒ इत्यꣳह॑सः ॥ शमि॑तार उ॒पेत॑न । उ॒पेत॑न य॒ज्ञम् । उ॒पेत॒नेत्यु॑प-एत॑न । य॒ज्ञन्दे॒वेभिः॑ । (13)
दे॒वेभि॑रिन्वि॒तम् । इ॒न्वि॒तमिती᳚न्वि॒तम् ॥ पाशा᳚त्प॒शुम् । प॒शुम्प्र । प्र मु॑ञ्चत । मु॒ञ्च॒त॒ ब॒न्धात् । ब॒न्धाद्य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑ति॒म्परि॑ । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म्॒ । परीति॒ परि॑ ॥ अदि॑ति॒ पाश᳚म् । पाश॒म्प्र । प्र मु॑मोक्तु । मु॒मो॒क्त्वे॒तम् । ए॒तन्नमः॑ । नम॑ प॒शुभ्यः॑ । प॒शुभ्य॑ पशु॒पत॑ये । प॒शुभ्य॒ इति॑ प॒शु-भ्यः॒ । प॒शु॒पत॑ये करोमि । प॒शु॒पत॑य॒ इति॑ पशु-पत॑ये । क॒रो॒मीति॑ करोमि ॥ अ॒रा॒ती॒यन्त॒मध॑रम् । अध॑रङ्कृणोमि । कृ॒णो॒मि॒ यम् । यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्मस्तस्मिन्न्॑ । तस्मि॒न्प्रति॑ । प्रति॑ मुञ्चामि । मु॒ञ्चा॒मि॒ पाश᳚म् । पाश॒मिति॒ पाश᳚म् ॥ त्वामु॑ । उ॒ ते । ते द॑धिरे । द॒धि॒रे॒ ह॒व्य॒वाह᳚म् । ह॒व्य॒वाहꣳ॑ शृतङ्क॒र्तार᳚म् । ह॒व्य॒वाह॒मिति॑ हव्य-वाह᳚म् । शृ॒त॒ङ्क॒र्तार॑मु॒त । शृ॒त॒ङ्क॒र्तार॒मिति॑ शृतं-क॒र्तार᳚म् । उ॒त य॒ज्ञिय᳚म् । य॒ज्ञिय॑ञ्च । चेति॑ च ॥ अग्ने॒ सद॑ख्षः । सद॑ख्ष॒स्सत॑नुः । सद॑ख्ष॒ इति॒ स-द॒ख्षः॒ । सत॑नु॒र्हि । सत॑नु॒रिति॒ स-त॒नुः॒ । हि भू॒त्वा । भू॒त्वाऽथ॑ । अथ॑ ह॒व्या । ह॒व्या जा॑तवेदः । जा॒त॒वे॒दो॒ जु॒ष॒स्व॒ । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात-वे॒दः॒ । जु॒ष॒स्वेति॑ जुषस्व ॥ जात॑वेदो व॒पया᳚ । जात॑वेद॒ इति॒ जात॑-वे॒दः॒ । व॒पया॑ गच्छ । ग॒च्छ॒ दे॒वान् । दे॒वान्त्वम् । त्वꣳ हि । हि होता᳚ । होता᳚ प्रथ॒मः । प्र॒थ॒मो ब॒भूथ॑ । ब॒भूथेति॑ ब॒भूथ॑ ॥ घृ॒तेन॒ त्वम् । त्वन्त॒नुवः॑ । त॒नुवो॑ वर्धयस्व । व॒र्ध॒य॒स्व॒ स्वाहा॑कृतम् । स्वाहा॑कृतꣳ ह॒विः । स्वाहा॑कृत॒मिति॒ स्वाहा᳚-कृ॒त॒म्॒ । ह॒विर॑दन्तु । अ॒द॒न्तु॒ दे॒वाः । दे॒वा इति॑ दे॒वाः ॥ स्वाहा॑ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ॥ (14)
प्रा॒जा॒प॒त्या वै । प्रा॒जा॒प॒त्या इति॑ प्राजा-प॒त्याः । वै प॒शवः॑ । प॒शव॒स्तेषा᳚म् । तेषाꣳ॑ रु॒द्रः । रु॒द्रोऽधि॑पतिः । अधि॑पति॒र्यत् । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । यदे॒ताभ्या᳚म् । ए॒ताभ्या॑मुपाक॒रोति॑ । उ॒पा॒क॒रोति॒ ताभ्या᳚म् । उ॒पा॒क॒रोतीत्यु॑प-आ॒क॒रोति॑ । ताभ्या॑मे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प्र॒ति॒प्रोच्य॑ । प्र॒ति॒प्रोच्या । प्र॒ति॒प्रोच्येति॑ प्रति-प्रोच्य॑ । आ ल॑भते । ल॒भ॒त॒ आ॒त्मनः॑ । आ॒त्मनोऽना᳚व्रस्काय । अना᳚व्रस्काय॒ द्वाभ्या᳚म् । अना᳚व्रस्का॒येत्यना᳚-व्र॒स्का॒य॒ । द्वाभ्या॑मु॒पाक॑रोति । उ॒पाक॑रोति द्वि॒पात् । उ॒पाक॑रो॒तीत्यु॑प-आक॑रोति । द्वि॒पाद्यज॑मानः । द्वि॒पादिति॑ द्वि-पात् । यज॑मान॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या उपा॒कृत्य॑ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । उ॒पा॒कृत्य॒ पञ्च॑ । उ॒पा॒कृत्येत्यु॑प-आ॒कृत्य॑ । पञ्च॑ जुहोति । जु॒हो॒ति॒ पाङ्क्ताः᳚ । पाङ्क्ताः᳚ प॒शवः॑ । प॒शव॑ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ मृ॒त्यवे᳚ । मृ॒त्यवे॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष नी॑यते । नी॒य॒ते॒ यत् । यत्प॒शुः । प॒शुस्तम् । तँय्यत् । यद॑न्वा॒रभे॑त । अ॒न्वा॒रभे॑त प्र॒मायु॑कः । अ॒न्वा॒रभे॒तेत्य॑नु-आ॒रभे॑त । प्र॒मायु॑को॒ यज॑मानः । प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र-मायु॑कः । यज॑मानस्स्यात् । स्या॒न्नाना᳚ । नाना᳚ प्रा॒णः । प्रा॒णो यज॑मानस्य । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । यज॑मानस्य प॒शुना᳚ । प॒शुनेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ व्यावृ॑त्यै । व्यावृ॑त्त्यै॒ यत् । व्यावृ॑त्या॒ इति॑ वि-आवृ॑त्त्यै । (15) ।
यत्प॒शुः । प॒शुर्मा॒युम् । मा॒युमकृ॑त । अकृ॒तेति॑ । इति॑ जुहोति । जु॒हो॒ति॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्यै॒ शमि॑तारः । शमि॑तार उ॒पेत॑न । उ॒पेत॒नेति॑ । उ॒पेत॒नेत्यु॑प-एत॑न । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒य॒जुरे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तद्व॒पाया᳚म् । व॒पायाँ॒व्वै । वा आ᳚ह्रि॒यमा॑णायाम् । आ॒ह्रि॒यमा॑णायाम॒ग्नेः । आ॒ह्रि॒यमा॑णाया॒मित्या᳚-ह्रि॒यमा॑णायाम् । अ॒ग्नेर्मेधः॑ । मेधोऽप॑ । अप॑ क्रामति । क्रा॒म॒ति॒ त्वाम् । त्वामु॑ । उ॒ ते । ते द॑धिरे । द॒धि॒रे॒ ह॒व्य॒वाह᳚म् । ह॒व्य॒वाह॒मिति॑ । ह॒व्य॒वाह॒मिति॑ हव्य-वाह᳚म् । इति॑ व॒पाम् । व॒पाम॒भि । अ॒भि जु॑होति । जु॒हो॒त्य॒ग्नेः । अ॒ग्नेरे॒व । ए॒व मेध᳚म् । मेध॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धेऽथो᳚ । अथो॑ शृत॒त्वाय॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । शृ॒त॒त्वाय॑ पु॒रस्ता᳚थ्स्वाहाकृतयः । शृ॒त॒त्वायेति॑ शृत-त्वाय॑ । पु॒रस्ता᳚थ्स्वाहाकृतयो॒ वै । पु॒रस्ता᳚थ्स्वाहाकृतय॒ इति॑ पु॒रस्ता᳚त्-स्वा॒हा॒कृ॒त॒यः॒ । वा अ॒न्ये । अ॒न्ये दे॒वाः । दे॒वा उ॒परि॑ष्टाथ्स्वाहाकृतयः । उ॒परि॑ष्टाथ्स्वाहाकृतयो॒ऽन्ये । उ॒परि॑ष्टाथ्स्वाहाकृतय॒ इत्यु॒परि॑ष्टात्-स्वा॒हा॒कृ॒त॒यः॒ । अ॒न्ये स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहेति॑ । इत्य॒भितः॑ । अ॒भितो॑ व॒पाम् । व॒पाञ्जु॑होति । जु॒हो॒ति॒ तान् । ताने॒व । ए॒वोभयान्॑ । उ॒भया᳚न्प्रीणाति । प्री॒णा॒तीति॑ प्रीणाति ॥ (16) ॥
यो वै । वा अय॑थादेवतम् । अय॑थादेवतँय्य॒ज्ञम् । अय॑थादेवत॒मित्यय॑था-दे॒व॒त॒म्॒ । य॒ज्ञमु॑प॒चर॑ति । उ॒प॒चर॒त्या । उ॒प॒चर॒तीत्यु॑प-चर॑ति । आ दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्यो वृश्च्यते । वृ॒श्च्य॒ते॒ पापी॑यान् । पापी॑यान्भवति । भ॒व॒ति॒ यः । यो य॑थादेव॒तम् । य॒था॒दे॒व॒तन्न । य॒था॒दे॒व॒तमिति॑ यथा-दे॒व॒तम् । न दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्य॒ आ । आ वृ॑श्च्यते । वृ॒श्च्य॒ते॒ वसी॑यान् । वसी॑यान्भवति । भ॒व॒त्या॒ग्ने॒य्या । आ॒ग्ने॒य्यर्चा । ऋ॒चाऽऽग्नी᳚ध्रम् । आग्नी᳚ध्रम॒भि । आग्नी᳚ध्र॒मित्याग्नि॑-इ॒ध्र॒म्॒ । अ॒भि मृ॑शेत् । मृ॒शे॒द्वै॒ष्ण॒व्या । वै॒ष्ण॒व्या ह॑वि॒र्धान᳚म् । ह॒वि॒र्धान॑माग्ने॒य्या । ह॒वि॒र्धान॒मिति॑ हविः-धान᳚म् । आ॒ग्ने॒य्या स्रुचः॑ । स्रुचो॑ वाय॒व्य॑या । वा॒य॒व्य॑या वाय॒व्या॑नि । वा॒य॒व्या᳚न्यैन्द्रि॒या । ऐ॒न्द्रि॒या सदः॑ । सदो॑ यथादेव॒तम् । य॒था॒दे॒व॒तमे॒व । य॒था॒दे॒व॒तमिति॑ यथा-दे॒व॒तम् । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमुप॑ । उप॑ चरति । च॒र॒ति॒ न । न दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्य॒ आ । आ वृ॑श्च्यते । वृ॒श्च्य॒ते॒ वसी॑यान् । वसी॑यान्भवति । भ॒व॒ति॒ यु॒नज्मि॑ । यु॒नज्मि॑ ते । ते॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीञ्ज्योति॑षा । ज्योति॑षा स॒ह । स॒ह यु॒नज्मि॑ । यु॒नज्मि॑ वा॒युम् । वा॒युम॒न्तरि॑ख्षेण । अ॒न्तरि॑ख्षेण ते । (17)
ते॒ स॒ह । स॒ह यु॒नज्मि॑ । यु॒नज्मि॒ वाच᳚म् । वाचꣳ॑ स॒ह । स॒ह सूर्ये॑ण । सूर्ये॑ण ते । ते॒ यु॒नज्मि॑ । यु॒नज्मि॑ ति॒स्रः । ति॒स्रो वि॒पृचः॑ । वि॒पृच॒स्सूर्य॑स्य । वि॒पृच॒ इति॑ वि-पृचः॑ । सूर्य॑स्य ते । त॒ इति॑ ते ॥ अ॒ग्निर्दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ गाय॒त्री । गा॒य॒त्री छन्दः॑ । छन्द॑ उपा॒ꣳ॒शोः । उ॒पा॒ꣳ॒शो पात्र᳚म् । उ॒पा॒ꣳ॒शोरित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शोः । पात्र॑मसि । अ॒सि॒ सोमः॑ । सोमो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता᳚ त्रि॒ष्टुप् । त्रि॒ष्टुप्छन्दः॑ । छन्दो᳚ऽन्तर्या॒मस्य॑ । अ॒न्त॒र्या॒मस्य॒ पात्र᳚म् । अ॒न्त॒र्या॒मस्येत्य॑न्तः-या॒मस्य॑ । पात्र॑मसि । अ॒सीन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ जग॑ती । जग॑ती॒ छन्दः॑ । छन्द॑ इन्द्रवायु॒वोः । इ॒न्द्र॒वा॒यु॒वो पात्र᳚म् । इ॒न्द्र॒वा॒यु॒वोरिती᳚न्द्र-वा॒यु॒वोः । पात्र॑मसि । अ॒सि॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑र्दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ऽनु॒ष्टुप् । अ॒नु॒ष्टुप्छन्दः॑ । अ॒नु॒ष्टुभित्य॑नु-स्तुप् । छन्दो॑ मि॒त्रावरु॑णयोः । मि॒त्रावरु॑णयो॒ पात्र᳚म् । मि॒त्रावरु॑णयो॒रिति॑ मि॒त्रा-वरु॑णयोः । पात्र॑मसि । अ॒स्य॒श्विनौ᳚ । अ॒श्विनौ॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ प॒ङ्क्तिः । प॒ङ्क्तिश्छन्दः॑ । छन्दो॒ऽश्विनोः᳚ । अ॒श्विनो॒ पात्र᳚म् । पात्र॑मसि । अ॒सि॒ सूर्यः॑ । सूर्यो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ बृह॒ती । बृ॒ह॒ती छन्दः॑ । (18)।
छन्द॑श्शु॒क्रस्य॑ । शु॒क॒स्य पात्र᳚म् । पात्र॑मसि । अ॒सि॒ च॒न्द्रमाः᳚ । च॒न्द्रमा॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ स॒तोबृ॑हती । स॒तोबृ॑हती॒ छन्दः॑ । स॒तोबृ॑ह॒तीति॑ स॒तः-बृ॒ह॒ती॒ । छन्दो॑ म॒न्थिनः॑ । म॒न्थिन॒ पात्र᳚म् । पात्र॑मसि । अ॒सि॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा दे॒वता᳚ । दे॒वतो॒ष्णिहा᳚ । उ॒ष्णिहा॒ छन्दः॑ । छन्द॑ आग्रय॒णस्य॑ । आ॒ग्र॒य॒णस्य॒ पात्र᳚म् । पात्र॑मसि । अ॒सीन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ क॒कुत् । क॒कुच्छन्दः॑ । छन्द॑ उ॒क्थाना᳚म् । उ॒क्थाना॒म्पात्र᳚म् । पात्र॑मसि । अ॒सि॒ पृ॒थि॒वी । पृ॒थि॒वी दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ वि॒राट् । वि॒राट्छन्दः॑ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । छन्दो᳚ ध्रु॒वस्य॑ । ध्रु॒वस्य॒ पात्र᳚म् । पात्र॑मसि । अ॒सीत्य॑सि ॥ (19) ॥6॥
इ॒ष्टर्गो॒ वै । वा अ॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युर्यज॑मानस्य । यज॑मानस्ये॒ष्टर्गः॑ । इ॒ष्टर्ग॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै पूर्वः॑ । पूर्वो॒ऽर्ष्टुः । अ॒र्ष्टुः ख्षी॑यते । ख्षी॒य॒त॒ आ॒स॒न्या᳚त् । आ॒स॒न्या᳚न्मा । मा॒ मन्त्रा᳚त् । मन्त्रा᳚त्पाहि । पा॒हि॒ कस्याः᳚ । कस्या᳚श्चित् । चि॒द॒भिश॑स्त्याः । अ॒भिश॑स्त्या॒ इति॑ । अ॒भिश॑स्त्या॒ इत्य॒भि-श॒स्त्याः॒ । इति॑ पु॒रा । पु॒रा प्रा॑तरनुवा॒कात् । प्रा॒त॒र॒नु॒वा॒काज्जु॑हुयात् । प्रा॒त॒र॒नु॒वा॒कादिति॑ प्रातः-अ॒नु॒वा॒कात् । जु॒हु॒या॒दा॒त्मने᳚ । आ॒त्मन॑ ए॒व । ए॒व तत् । तद॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्यु पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒च्छर्म॑ । शर्म॑ नह्यते । न॒ह्य॒तेऽना᳚र्त्यै । अना᳚र्त्यै सँव्वे॒शाय॑ । सँ॒व्वे॒शाय॑ त्वा । सँ॒व्वे॒शायेति॑ सं-वे॒शाय॑ । त्वो॒प॒वे॒शाय॑ । उ॒प॒वे॒शाय॑ त्वा । उ॒प॒वे॒शायेत्यु॑प-वे॒शाय॑ । त्वा॒ गा॒य॒त्रि॒याः । गा॒य॒त्रि॒यास्त्रि॒ष्टुभः॑ । त्रि॒ष्टुभो॒ जग॑त्याः । जग॑त्या अ॒भिभू᳚त्यै । अ॒भिभू᳚त्यै॒ स्वाहा᳚ । अ॒भिभू᳚त्या॒ इत्य॒भि-भू॒त्यै॒ । स्वाहा॒ प्राणा॑पानौ । प्राणा॑पानौ मृ॒त्योः । प्राणा॑पाना॒विति॒ प्राण॑-अ॒पा॒नौ॒ । मृ॒त्योर्मा᳚ । मा॒ पा॒त॒म्॒ । पा॒त॒म्प्राणा॑पानौ । प्राणा॑पानौ॒ मा । प्राणा॑पाना॒विति॒ प्राण॑-अ॒पा॒नौ॒ । मा मा᳚ । मा॒ हा॒सि॒ष्ट॒म्॒ । हा॒सि॒ष्ट॒न्दे॒वता॑सु । दे॒वता॑सु॒ वै । वा ए॒ते । ए॒ते प्रा॑णापा॒नयोः᳚ । प्रा॒णा॒पा॒नयो॒र्व्याय॑च्छन्ते । प्रा॒णा॒पा॒नयो॒रिति॑ प्राण-अ॒पा॒नयोः᳚ । (20)।
व्याय॑च्छन्ते॒ येषा᳚म् । व्याय॑च्छन्त॒ इति॑ वि-आय॑च्छन्ते । येषा॒ꣳ॒ सोमः॑ । सोम॑स्समृ॒च्छते᳚ । स॒मृ॒च्छते॑ सँव्वे॒शाय॑ । स॒मृ॒च्छत॒ इति॑ सम्-ऋ॒च्छते᳚ । सँ॒व्वे॒शाय॑ त्वा । सँ॒व्वे॒शायेति॑ सं-वे॒शाय॑ । त्वो॒प॒वे॒शाय॑ । उ॒प॒वे॒शाय॑ त्वा । उ॒प॒वे॒शायेत्यु॑प-वे॒शाय॑ । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ वै । वै सँ॒व्वे॒शः । सँ॒व्वे॒श उ॑पवे॒शः । सँ॒व्वे॒श इति॑ सं-वे॒शः । उ॒प॒वे॒शश्छन्दो॑भिः । उ॒प॒वे॒श इत्यु॑प-वे॒शः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि वृङ्क्ते । वृ॒ङ्क्ते॒ प्रेति॑वन्ति । प्रेति॑व॒न्त्याज्या॑नि । प्रेति॑व॒न्तीति॒ प्रेति॑-व॒न्ति॒ । आज्या॑नि भवन्ति । भ॒व॒न्त्य॒भिजि॑त्यै । अ॒भिजि॑त्यै म॒रुत्व॑तीः । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ । म॒रुत्व॑ती प्रति॒पदः॑ । प्र॒ति॒पदो॒ विजि॑त्यै । प्र॒ति॒पद॒ इति॑ प्रति-पदः॑ । विजि॑त्या उ॒भे । विजि॑त्या॒ इति॒ वि-जि॒त्यै॒ । उ॒भे बृ॑हद्रथन्त॒रे । उ॒भे इत्यु॒भे । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे भ॑वतः । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे इति॑ बृहत्-र॒थ॒न्त॒रे । भ॒व॒त॒ इ॒यम् । इ॒यँव्वाव । वाव र॑थन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रम॒सौ । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथं-त॒रम् । अ॒सौ बृ॒हत् । बृ॒हदा॒भ्याम् । आ॒भ्यामे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒न्तः । अ॒न्तरे॑ति । ए॒त्य॒द्य । अ॒द्य वाव । वाव र॑थन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒र श्वः । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथं-त॒रम् । श्वो बृ॒हत् । बृ॒हद॑द्या॒श्वात् । अ॒द्या॒श्वादे॒व । अ॒द्या॒श्वादित्य॑द्य-श्वात् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒न्तः । अ॒न्तरे॑ति । ए॒ति॒ भू॒तम् । भू॒तँव्वाव । (21) ।
वाव र॑थन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रम्भ॑वि॒ष्यत् । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथं-त॒रम् । भ॒वि॒ष्यद्बृ॒हत् । बृ॒हद्भू॒तात् । भू॒ताच्च॑ । चै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्भ॒वि॒ष्य॒तः । भ॒वि॒ष्य॒तश्च॑ । चा॒न्तः । अ॒न्तरे॑ति । ए॒ति॒ परि॑मितम् । परि॑मितँ॒व्वाव । परि॑मित॒मिति॒ परि॑-मि॒त॒म्॒ । वाव र॑थन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रमप॑रिमितम् । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथं-त॒रम् । अप॑रिमितम्बृ॒हत् । अप॑रिमित॒मित्यप॑रि-मि॒त॒म्॒ । बृ॒हत्परि॑मितात् । परि॑मिताच्च । परि॑मिता॒दिति॒ परि॑-मि॒ता॒त्॒ । चै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मप॑रिमितात् । अप॑रिमिताच्च । अप॑रिमिता॒दित्यप॑रि-मि॒ता॒त्॒ । चा॒न्तः । अ॒न्तरे॑ति । ए॒ति॒ वि॒श्वा॒मि॒त्र॒ज॒म॒द॒ग्नी । वि॒श्वा॒मि॒त्र॒ज॒म॒द॒ग्नी वसि॑ष्ठेन । वि॒श्वा॒मि॒त्र॒ज॒म॒द॒ग्नी इति॑ विश्वामित्र-ज॒म॒द॒ग्नी । वसि॑ष्ठेनास्पर्धेताम् । अ॒स्प॒र्धे॒ता॒ꣳ॒ सः । स ए॒तत् । ए॒तज्ज॒मद॑ग्निः । ज॒मद॑ग्निर्विह॒व्य᳚म् । वि॒ह॒व्य॑मपश्यत् । वि॒ह॒व्य॑मिति॑ वि-ह॒व्य᳚म् । अ॒प॒श्य॒त्तेन॑ । तेन॒ वै । वै सः । स वसि॑ष्ठस्य । वसि॑ष्ठस्येन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मवृङ्क्त । अ॒वृ॒ङ्क्त॒ यत् । यद्वि॑ह॒व्य᳚म् । वि॒ह॒व्यꣳ॑ श॒स्यते᳚ । वि॒ह॒व्य॑मिति॑ वि-ह॒व्य᳚म् । श॒स्यत॑ इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒व तत् । तद्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यँ॑य्यज॑मानः । यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यस्य । भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते । वृ॒ङ्क्ते॒ यस्य॑ । यस्य॒ भूयाꣳ॑सः । भूयाꣳ॑सो यज्ञक्र॒तवः॑ । य॒ज्ञ॒क्र॒तव॒ इति॑ । य॒ज्ञ॒क्र॒तव॒ इति॑ यज्ञ-क्र॒तवः॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒स्सः । स दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ वृङ्क्ते । वृ॒ङ्क्त॒ इति॑ । इति॒ यदि॑ । यद्य॑ग्निष्टो॒मः । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मस्सोमः॑ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । सोम॑ प॒रस्ता᳚त् । प॒रस्ता॒थ्स्यात् । स्यादु॒क्थ्य᳚म् । उ॒क्थ्य॑ङ्कुर्वीत । कु॒र्वी॒त॒ यदि॑ । यद्यु॒क्थ्यः॑ । उ॒क्थ्य॑स्स्यात् । स्याद॑तिरा॒त्रम् । अ॒ति॒रा॒त्रङ्कु॑र्वीत । अ॒ति॒रा॒त्रमित्य॑ति रा॒त्रम् । कु॒र्वी॒त॒ य॒ज्ञ॒क्र॒तुभिः॑ । य॒ज्ञ॒क्र॒तुभि॑रे॒व । य॒ज्ञ॒क्र॒तुभि॒रिति॑ यज्ञक्र॒तु-भिः॒ । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ वृङ्क्ते । वृ॒ङ्क्ते॒ वसी॑यान् । वसी॑यान्भवति । भ॒व॒तीति॑ भवति ॥ (22) ॥7॥
नि॒ग्रा॒भ्याः᳚ स्थ । नि॒ग्रा॒भ्या॑ इति॑ नि-ग्रा॒भ्याः᳚ । स्थ॒ दे॒व॒श्रुतः॑ । दे॒व॒श्रुत॒ आयुः॑ । दे॒व॒श्रुत॒ इति॑ देव-श्रुतः॑ । आयु॑र्मे । मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ । त॒र्प॒य॒त॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णम्मे᳚ । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ । त॒र्प॒य॒ता॒पा॒नम् । अ॒पा॒नम्मे᳚ । अ॒पा॒नमित्य॑प-अ॒नम् । मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ । त॒र्प॒य॒त॒ व्या॒नम् । व्या॒नम्मे᳚ । व्या॒नमिति॑ वि-अ॒नम् । मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ । त॒र्प॒य॒त॒ चख्षुः॑ । चख्षु॑र्मे । मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ । त॒र्प॒य॒त॒ श्रोत्र᳚म् । श्रोत्र॑म्मे । मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ । त॒र्प॒य॒त॒ मनः॑ । मनो॑ मे । मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ । त॒र्प॒य॒त॒ वाच᳚म् । वाच॑म्मे । मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ । त॒र्प॒य॒ता॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑म्मे । मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ । त॒र्प॒य॒ताङ्गा॑नि । अङ्गा॑नि मे । मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ । त॒र्प॒य॒त॒ प्र॒जाम् । प्र॒जाम्मे᳚ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ । त॒र्प॒य॒त॒ प॒शून् । प॒शून्मे᳚ । मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ । त॒र्प॒य॒त॒ गृ॒हान् । गृ॒हान्मे᳚ । मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ । त॒र्प॒य॒त॒ ग॒णान् । ग॒णान्मे᳚ । मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ । त॒र्प॒य॒त॒ स॒र्वग॑णम् । स॒र्वग॑णम्मा । स॒र्वग॑ण॒मिति॑ स॒र्व-ग॒ण॒म्॒ । मा॒ त॒र्प॒य॒त॒ । त॒र्प॒य॒त॒ त॒र्पय॑त । त॒र्पय॑त मा । मा॒ ग॒णाः । (23)
ग॒णा मे᳚ । मे॒ मा । मा वि । वि तृ॑षन्न् । तृ॒ष॒न्नोष॑धयः । ओष॑धयो॒ वै । वै सोम॑स्य । सोम॑स्य॒ विशः॑ । विशो॒ विशः॑ । विश॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै राज्ञः॑ । राज्ञ॒ प्रदा॑तोः । प्रदा॑तोरीश्व॒राः । प्रदा॑तो॒रिति॒ प्र-दा॒तोः॒ । ई॒श्व॒रा ऐ॒न्द्रः । ऐ॒न्द्रस्सोमः॑ । सोमोऽवी॑वृधम् । अवी॑वृधँव्वः । वो॒ मन॑सा । मन॑सा सुजाताः । सु॒जा॒ता॒ ऋत॑प्रजाताः । सु॒जा॒ता॒ इति॑ सु-जा॒ताः॒ । ऋत॑प्रजाता॒ भगे᳚ । ऋत॑प्रजाता॒ इत्यृत॑-प्र॒जा॒ताः॒ । भग॒ इत् । इद्वः॑ । व॒स्स्या॒म॒ । स्या॒मेति॑ स्याम ॥ इन्द्रे॑ण दे॒वीः । दे॒वीर्वी॒रुधः॑ । वी॒रुध॑स्सँव्विदा॒नाः । सँ॒व्वि॒दा॒ना अनु॑ । सँ॒व्वि॒दा॒ना इति॑ सं-वि॒दा॒नाः । अनु॑ मन्यन्ताम् । म॒न्य॒न्ता॒ꣳ॒ सव॑नाय । सव॑नाय॒ सोम᳚म् । सोम॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हौष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्य ए॒व । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ स्वायै᳚ । स्वायै॑ वि॒शः । वि॒शस्स्वायै᳚ । स्वायै॑ दे॒वता॑यै । दे॒वता॑यै नि॒र्याच्य॑ । नि॒र्याच्या॒भि । नि॒र्याच्येति॑ निः-याच्य॑ । अ॒भि षु॑णोति । सु॒नो॒ति॒ यः । यो वै । वै सोम॑स्य । सोम॑स्याभिषू॒यमा॑णस्य । अ॒भि॒षू॒यमा॑णस्य प्रथ॒मः । अ॒भि॒षू॒यमा॑ण॒स्येत्य॑भि-सू॒यमा॑नस्य । (24) ।
प्र॒थ॒मोꣳ॑शुः । अ॒ꣳ॒शुस्स्कन्द॑ति । स्कन्द॑ति॒ सः । स ई᳚श्व॒रः । ई॒श्व॒र इ॑न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प॒शून् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प॒शून् यज॑मानस्य । यज॑मानस्य॒ निर्ह॑न्तोः । निर्ह॑न्तो॒स्तम् । निर्ह॑न्तो॒रिति॒ निः-ह॒न्तोः॒ । तम॒भि । अ॒भि म॑न्त्रयेत । म॒न्त्र॒ये॒ता । आ मा᳚ । मा॒ऽस्का॒न्॒ । अ॒स्का॒न्थ्स॒ह । स॒ह प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ स॒ह । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । स॒ह रा॒यः । रा॒यस्पोषे॑ण । पोषे॑णेन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यम्मे᳚ । मे॒ वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्मा । मा निः । निर्व॑धीः । व॒धी॒रिति॑ । इत्या॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒वैताम् । ए॒तामा । आ शा᳚स्ते । शा॒स्त॒ इ॒न्द्रि॒यस्य॑ । इ॒न्द्रि॒यस्य॑ वी॒र्य॑स्य । वी॒र्य॑स्य प्र॒जायै᳚ । प्र॒जायै॑ पशू॒नाम् । प्र॒जाया॒ इति॑ प्र-जायै᳚ । प॒शू॒नामनि॑र्घाताय । अनि॑र्घाताय द्र॒फ्सः । अनि॑र्घाता॒येत्यनिः॑-घा॒ता॒य॒ । द्र॒फ्सश्च॑स्कन्द । च॒स्क॒न्द॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीमनु॑ । अनु॒ द्याम् । द्यामि॒मम् । इ॒मञ्च॑ । च॒ योनि᳚म् । योनि॒मनु॑ । अनु॒ यः । यश्च॑ । च॒ पूर्वः॑ । पूर्व॒ इति॒ पूर्वः॑ ॥ तृ॒तीयँ॒य्योनि᳚म् । योनि॒मनु॑ । अनु॑ स॒ञ्चर॑न्तम् । स॒ञ्चर॑न्तन्द्र॒फ्सम् । स॒ञ्चर॑न्त॒मिति॑ सं-चर॑न्तम् । द्र॒फ्सञ्जु॑होमि । जु॒हो॒म्यनु॑ । अनु॑ स॒प्त । स॒प्त होत्राः᳚ । होत्रा॒ इति॒ होत्राः᳚ ॥ (25) ॥8॥
यो वै । वै दे॒वान् । दे॒वान्दे॑वयश॒सेन॑ । दे॒व॒य॒श॒सेना॒र्पय॑ति । दे॒व॒य॒श॒सेनेति॑ देव-य॒श॒सेन॑ । अ॒र्पय॑ति मनु॒ष्यान्॑ । म॒नु॒ष्या᳚न्मनुष्ययश॒सेन॑ । म॒नु॒ष्य॒य॒श॒सेन॑ देवयश॒सी । म॒नु॒ष्य॒य॒श॒सेनेति॑ मनुष्य-य॒श॒सेन॑ । दे॒व॒य॒श॒स्ये॑व । दे॒व॒य॒श॒सीति॑ देव-य॒श॒सी । ए॒व दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॒ भव॑ति । भव॑ति मनुष्ययश॒सी । म॒नु॒ष्य॒य॒श॒सी म॑नु॒ष्ये॑षु । म॒नु॒ष्य॒य॒श॒सीति॑ मनुष्य-य॒श॒सी । म॒नु॒ष्ये॑षु॒ यान् । यान्प्रा॒चीन᳚म् । प्रा॒चीन॑माग्रय॒णात् । आ॒ग्र॒य॒णाद्ग्रहान्॑ । ग्रहा᳚न्गृह्णी॒यात् । गृ॒ह्णी॒यात्तान् । तानु॑पा॒ꣳ॒शु । उ॒पा॒ꣳ॒शु गृ॑ह्णीयात् । उ॒पा॒ꣳ॒श्वित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शु । गृ॒ह्णी॒या॒द्यान् । यानू॒र्ध्वान् । ऊ॒र्ध्वाꣳस्तान् । तानु॑पब्दि॒मतः॑ । उ॒प॒ब्दि॒मतो॑ दे॒वान् । उ॒प॒ब्दि॒मत॒ इत्यु॑पब्दि-मतः॑ । दे॒वाने॒व । ए॒व तत् । तद्दे॑वयश॒सेन॑ । दे॒व॒य॒श॒सेना᳚र्पयति । दे॒व॒य॒श॒सेनेति॑ देव-य॒श॒सेन॑ । अ॒र्प॒य॒ति॒ म॒नु॒ष्यान्॑ । म॒नु॒ष्या᳚न्मनुष्ययश॒सेन॑ । म॒नु॒ष्य॒य॒श॒सेन॑ देवयश॒सी । म॒नु॒ष्य॒य॒श॒सेनेति॑ मनुष्य-य॒श॒सेन॑ । दे॒व॒य॒श॒स्ये॑व । दे॒व॒य॒श॒सीति॑ देव-य॒श॒सी । ए॒व दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॑ भवति । भ॒व॒ति॒ म॒नु॒ष्य॒य॒श॒सी । म॒नु॒ष्य॒य॒श॒सी म॑नु॒ष्ये॑षु । म॒नु॒ष्य॒य॒श॒सीति॑ मनुष्य-य॒श॒सी । म॒नु॒ष्ये᳚ष्व॒ग्निः । अ॒ग्नि प्रा॑तस्सव॒ने । प्रा॒त॒स्स॒व॒ने पा॑तु । प्रा॒त॒स्स॒व॒न इति॑ प्रातः-स॒व॒ने । पा॒त्व॒स्मान् । अ॒स्मान्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रो म॑हि॒ना । म॒हि॒ना वि॒श्वश॑म्भूः । वि॒श्वश॑म्भू॒रिति॑ वि॒श्व-श॒म्भूः॒ ॥ स नः॑ । न॒ पा॒व॒कः । पा॒व॒को द्रवि॑णम् । द्रवि॑णन्दधातु । द॒धा॒त्वायु॑ष्मन्तः । (26) ।
आयु॑ष्मन्तस्स॒हभ॑ख्षाः । स॒हभ॑ख्षास्स्याम । स॒हभ॑ख्षा॒ इति॑ स॒ह-भ॒ख्षाः॒ । स्या॒मेति॑ स्याम ॥ विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा म॒रुतः॑ । म॒रुत॒ इन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ अ॒स्मान् । अ॒स्मान॒स्मिन्न् । अ॒स्मिन्द्वि॒तीये᳚ । द्वि॒तीये॒ सव॑ने । सव॑ने॒ न । न ज॑ह्युः । ज॒ह्यु॒रिति॑ जह्युः ॥ आयु॑ष्मन्त प्रि॒यम् । प्रि॒यमे॑षाम् । ए॒षाँ॒व्वद॑न्तः । वद॑न्तो व॒यम् । व॒यन्दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाꣳ॑ सुम॒तौ । सु॒म॒तौ स्या॑म । सु॒म॒ताविति॑ सु-म॒तौ । स्या॒मेति॑ स्याम ॥ इ॒दन्तृ॒तीय᳚म् । तृ॒तीय॒ꣳ॒ सव॑नम् । सव॑नङ्कवी॒नाम् । क॒वी॒नामृ॒तेन॑ । ऋ॒तेन॒ ये । ये च॑म॒सम् । च॒म॒समैर॑यन्त । ऐर॑य॒न्तेत्यैर॑यन्त ॥ ते सौ॑धन्व॒नाः । सौ॒ध॒न्व॒नास्सुवः॑ । सुव॑रानशा॒नाः । आ॒न॒शा॒नास्स्वि॑ष्टिम् । स्वि॑ष्टिन्नः । स्वि॑ष्टि॒मिति॒ सु-इ॒ष्टि॒म्॒ । नो॒ अ॒भि । अ॒भि वसी॑यः । वसी॑यो नयन्तु । न॒य॒न्त्विति॑ नयन्तु ॥ आ॒यत॑नवती॒र्वै । आ॒यत॑नवती॒रित्या॒यत॑न-व॒तीः॒ । वा अ॒न्याः । अ॒न्या आहु॑तयः । आहु॑तयो हू॒यन्ते᳚ । आहु॑तय॒ इत्या-हु॒त॒यः॒ । हू॒यन्ते॑ऽनायत॒नाः । अ॒ना॒य॒त॒ना अ॒न्याः । अ॒ना॒य॒त॒ना इत्य॑ना-य॒त॒नाः । अ॒न्या याः । या आ॑घा॒रव॑तीः । आ॒घा॒रव॑ती॒स्ताः । आ॒घा॒रव॑ती॒रित्या॑घा॒र-व॒तीः॒ । ता आ॒यत॑नवतीः । आ॒यत॑नवती॒र्याः । आ॒यत॑नवती॒रित्या॒यत॑न-व॒तीः॒ । यास्सौ॒म्याः । (27) ।
सौ॒म्यास्ताः । ता अ॑नायत॒नाः । अ॒ना॒य॒त॒ना ऐ᳚न्द्रवाय॒वम् । अ॒ना॒य॒त॒ना इत्य॑ना-य॒त॒नाः । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वमा॒दाय॑ । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वमित्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वम् । आ॒दाया॑घा॒रम् । आ॒दायेत्या᳚-दाय॑ । आ॒घा॒रमा । आ॒घा॒रमित्या᳚-घा॒रम् । आ घा॑रयेत् । घा॒र॒ये॒द॒ध्व॒रः । अ॒ध्व॒रो य॒ज्ञः । य॒ज्ञो॑ऽयम् । अ॒यम॑स्तु । अ॒स्तु॒ दे॒वाः॒ । दे॒वा॒ ओष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्य प॒शवे᳚ । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । प॒शवे॑ नः । नो॒ जना॑य । जना॑य॒ विश्व॑स्मै । विश्व॑स्मै भू॒ताय॑ । भू॒ताया᳚ध्व॒रः । अ॒ध्व॒रो॑ऽसि । अ॒सि॒ सः । स पि॑न्वस्व । पि॒न्व॒स्व॒ घृ॒तव॑त् । घृ॒तव॑द्देव । घृ॒तव॒दिति॑ घृ॒त-व॒त्॒ । दे॒व॒ सो॒म॒ । सो॒मेति॑ । इति॑ सौ॒म्याः । सौ॒म्या ए॒व । ए॒व तत् । तदाहु॑तीः । आहु॑तीरा॒यत॑नवतीः । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । आ॒यत॑नवती करोति । आ॒यत॑नवती॒रित्या॒यत॑न-व॒तीः॒ । क॒रो॒त्या॒यत॑नवान् । आ॒यत॑नवान्भवति । आ॒यत॑नवा॒नित्या॒यत॑न-वा॒न्॒ । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदाथो᳚ । अथो॒ द्यावा॑पृथि॒वी । अथो॒ इत्यथो᳚ । द्यावा॑पृथि॒वी ए॒व । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । ए॒व घृ॒तेन॑ । घृ॒तेन॒ वि । व्यु॑नत्ति । उ॒न॒त्ति॒ ते । ते व्यु॑त्ते । ते इति॒ ते । व्यु॑त्ते उपजीव॒नीये᳚ । व्यु॑त्ते॒ इति॒ वि-उ॒त्ते॒ । उ॒प॒जी॒व॒नीये॑ भवतः । उ॒प॒जी॒व॒नीये॒ इत्यु॑प-जी॒व॒नीये᳚ । भ॒व॒त॒ उ॒प॒जी॒व॒नीयः॑ । उ॒प॒जी॒व॒नीयो॑ भवति । उ॒प॒जी॒व॒नीय॒ इत्यु॑प-जी॒व॒नीयः॑ । भ॒व॒ति॒ यः । (28) ।
य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदै॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्र॒ भा॒गः । भा॒गो यम् । यन्नि॒रया॑चथाः । नि॒रया॑चथा॒स्तम् । नि॒रया॑चथा॒ इति॑ निः-अया॑चथाः । तञ्जु॑षस्व । जु॒ष॒स्व॒ वि॒देः । वि॒देर्गौ॑प॒त्यम् । गौ॒प॒त्यꣳ रा॒यः । रा॒यस्पोष᳚म् । पोषꣳ॑ सु॒वीर्य᳚म् । सु॒वीर्यꣳ॑ सँव्वथ्स॒रीणा᳚म् । सु॒वीर्य॒मिति॑ सु-वीर्य᳚म् । सँ॒व्व॒थ्स॒रीणाꣳ॑ स्व॒स्तिम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रीणा॒मिति॑ सं-व॒थ्स॒रीणा᳚म् । स्व॒स्तिमिति॑ स्व॒स्तिम् ॥ मनु॑ पु॒त्रेभ्यः॑ । पु॒त्रेभ्यो॑ दा॒यम् । दा॒यँव्वि । व्य॑भजत् । अ॒भ॒ज॒थ्सः । स नाभा॒नेदि॑ष्ठम् । नाभा॒नेदि॑ष्ठम्ब्रह्म॒चर्य᳚म् । ब्र॒ह्म॒चर्यँ॒व्वस॑न्तम् । ब्र॒ह्म॒चर्य॒मिति॑ ब्रह्म-चर्य᳚म् । वस॑न्त॒न्निः । निर॑भजत् । अ॒भ॒ज॒थ्सः । स आ । आऽग॑च्छत् । अ॒ग॒च्छ॒थ्सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्क॒था । क॒था मा᳚ । मा॒ निः । निर॑भाक् । अ॒भा॒गिति॑ । इति॒ न । न त्वा᳚ । त्वा॒ निः । निर॑भाख्षम् । अ॒भा॒ख्ष॒मिति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒दङ्गि॑रसः । अङ्गि॑रस इ॒मे । इ॒मे स॒त्रम् । स॒त्रमा॑सते । आ॒स॒ते॒ ते । ते सु॑व॒र्गम् । (29) ।
सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कन्न । न प्र । प्र जा॑नन्ति । जा॒न॒न्ति॒ तेभ्यः॑ । तेभ्य॑ इ॒दम् । इ॒दम्ब्राह्म॑णम् । ब्राह्म॑णम्ब्रूहि । ब्रू॒हि॒ ते । ते सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्यन्तः॑ । यन्तो॒ ये । य ए॑षाम् । ए॒षा॒म्प॒शवः॑ । प॒शव॒स्तान् । ताꣳस्ते᳚ । ते॒ दा॒स्य॒न्ति॒ । दा॒स्य॒न्तीति॑ । इति॒ तत् । तदे᳚भ्यः । ए॒भ्यो॒ऽब्र॒वी॒त्॒ । अ॒ब्र॒वी॒त्ते । ते सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्यन्तः॑ । यन्तो॒ ये । य ए॑षाम् । ए॒षा॒म्प॒शवः॑ । प॒शव॒ आसन्न्॑ । आस॒न्तान् । तान॑स्मै । अ॒स्मा॒ अ॒द॒दुः॒ । अ॒द॒दु॒स्तम् । तम्प॒शुभिः॑ । प॒शुभि॒श्चर॑न्तम् । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । चर॑न्तँय्यज्ञवा॒स्तौ । य॒ज्ञ॒वा॒स्तौ रु॒द्रः । य॒ज्ञ॒वा॒स्ताविति॑ यज्ञ-वा॒स्तौ । रु॒द्र आ । आऽग॑च्छत् । अ॒ग॒च्छ॒थ्सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒न्मम॑ । मम॒ वै । वा इ॒मे । इ॒मे प॒शवः॑ । प॒शव॒ इति॑ । इत्यदुः॑ । अदु॒र्वै । वै मह्य᳚म् । (30) ।
मह्य॑मि॒मान् । इ॒मानिति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒न्न । न वै । वै तस्य॑ । तस्य॒ ते । त ई॑शते । ई॒श॒त॒ इति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्यत् । यद्य॑ज्ञवा॒स्तौ । य॒ज्ञ॒वा॒स्तौ हीय॑ते । य॒ज्ञ॒वा॒स्ताविति॑ यज्ञ-वा॒स्तौ । हीय॑ते॒ मम॑ । मम॒ वै । वै तत् । तदिति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्यज्ञवा॒स्तु । य॒ज्ञ॒वा॒स्तु न । य॒ज्ञ॒वा॒स्त्विति॑ यज्ञ-वा॒स्तु । नाभ्य॒वेत्य᳚म् । अ॒भ्य॒वेत्य॒ꣳ सः । अ॒भ्य॒वेत्य॒मित्य॑भि-अ॒वेत्य᳚म् । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्य॒ज्ञे । य॒ज्ञे मा᳚ । मा । आ भ॑ज । भ॒जाथ॑ । अथ॑ ते । ते॒ प॒शून् । प॒शून्न । नाभि । अ॒भि म॑स्ये । म॒॒स्य॒ इति॑ । इति॒ तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तम्म॒न्थिनः॑ । म॒न्थिन॑स्सस्रा॒वम् । स॒॒स्रा॒वम॑जुहोत् । स॒॒स्रा॒वमिति॑ सं-स्रा॒वम् । अ॒जु॒हो॒त्ततः॑ । ततो॒ वै । वै तस्य॑ । तस्य॑ रु॒द्रः । रु॒द्र प॒शून् । प॒शून्न । नाभि । अ॒भ्य॑मन्यत । अ॒म॒न्य॒त॒ यत्र॑ । यत्रै॒तम् । ए॒तमे॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्म॒न्थिनः॑ । म॒न्थिन॑स्सस्रा॒वम् । स॒॒स्रा॒वञ्जु॒होति॑ । स॒॒स्रा॒वमिति॑ सं-स्रा॒वम् । जु॒होति॒ न । न तत्र॑ । तत्र॑ रु॒द्रः । रु॒द्र प॒शून् । प॒शून॒भि । अ॒भि म॑न्यते । म॒न्य॒त॒ इति॑ मन्यते ॥ (31) ॥9॥
जुष्टो॑ वा॒चः । वा॒चो भू॑यासम् । भू॒या॒स॒ञ्जुष्टः॑ । जुष्टो॑ वा॒चः । वा॒चस्पत॑ये । पत॑ये॒ देवि॑ । देवि॑ वाक् । वा॒गिति॑ वाक् ॥ यद्वा॒चः । वा॒चो मधु॑मत् । मधु॑म॒त्तस्मिन्न्॑ । मधु॑म॒दिति॒ मधु॑-म॒त्॒ । तस्मि॑न्मा । मा॒ धाः॒ । धा॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै । सर॑स्वत्या॒ इति॒ सर॑स्वत्यै ॥ ऋ॒चा स्तोम᳚म् । स्तोम॒ꣳ॒ सम् । सम॑र्धय । अ॒र्ध॒य॒ गा॒य॒त्रेण॑ । गा॒य॒त्रेण॑ रथन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथं-त॒रम् ॥ बृ॒हद्गा॑य॒त्रव॑र्तनि । गा॒य॒त्रव॑र्त॒नीति॑ गाय॒त्र-व॒र्त॒नि॒ ॥ यस्ते᳚ । ते॒ द्र॒फ्सः । द्र॒फ्सस्स्कन्द॑ति । स्कन्द॑ति॒ यः । यस्ते᳚ । ते॒ अ॒ꣳ॒शुः । अ॒ꣳ॒शुर्बा॒हुच्यु॑तः । बा॒हुच्यु॑तो धि॒षण॑योः । बा॒हुच्यु॑त॒ इति॑ बा॒हु-च्यु॒तः॒ । धि॒षण॑योरु॒पस्था᳚त् । उ॒पस्था॒दित्यु॒प-स्था॒त्॒ ॥ अ॒ध्व॒र्योर्वा᳚ । वा॒ परि॑ । परि॒ यः । यस्ते᳚ । ते॒ प॒वित्रा᳚त् । प॒वित्रा॒थ्स्वाहा॑कृतम् । स्वाहा॑कृत॒मिन्द्रा॑य । स्वाहा॑कृत॒मिति॒ स्वाहा᳚-कृ॒त॒म्॒ । इन्द्रा॑य॒ तम् । तञ्जु॑होमि । जु॒हो॒मीति॑ जुहोमि ॥ यो द्र॒फ्सः । द्र॒फ्सो अ॒ꣳ॒शुः । अ॒ꣳ॒शु प॑ति॒तः । प॒ति॒त पृ॑थि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्याम्प॑रिवा॒पात् । प॒रि॒वा॒पात्पु॑रो॒डाशा᳚त् । प॒रि॒वा॒पादिति॑ परि-वा॒पात् । (32) ।
पु॒रो॒डाशा᳚त्कर॒म्भात् । क॒र॒म्भादिति॑ कर॒म्भात् ॥ धा॒ना॒सो॒मान्म॒न्थिनः॑ । धा॒ना॒सो॒मादिति॑ धाना-सो॒मात् । म॒न्थिन॑ इन्द्र । इ॒न्द्र॒ शु॒क्रात् । शु॒क्राथ्स्वाहा॑कृतम् । स्वाहा॑कृत॒मिन्द्रा॑य । स्वाहा॑कृत॒मिति॒ स्वाहा᳚-कृ॒त॒म्॒ । इन्द्रा॑य॒ तम् । तञ्जु॑होमि । जु॒हो॒मीति॑ जुहोमि ॥ यस्ते᳚ । ते॒ द्र॒फ्सः । द्र॒फ्सो मधु॑मान् । मधु॑माꣳ इन्द्रि॒यावान्॑ । मधु॑मा॒निति॒ मधु॑-मा॒न्॒ । इ॒न्द्रि॒यावा॒न्थ्स्वा॑हाकृतः । इ॒न्द्रि॒यावा॒निती᳚न्द्रि॒य-वा॒न्॒ । स्वाहा॑कृत॒ पुनः॑ । स्वाहा॑कृत॒ इति॒ स्वाहा᳚-कृ॒तः॒ । पुन॑र॒प्येति॑ । अ॒प्येति॑ दे॒वान् । अ॒प्येतीत्य॑पि-एति॑ । दे॒वानिति॑ दे॒वान् ॥ दि॒व पृ॑थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या परि॑ । पर्य॒न्तरि॑ख्षात् । अ॒न्तरि॑ख्षा॒थ्स्वाहा॑कृतम् । स्वाहा॑कृत॒मिन्द्रा॑य । स्वाहा॑कृत॒मिति॒ स्वाहा᳚-कृ॒त॒म्॒ । इन्द्रा॑य॒ तम् । तञ्जु॑होमि । जु॒हो॒मीति॑ जुहोमि ॥ अ॒ध्व॒र्युर्वै । वा ऋ॒त्विजा᳚म् । ऋ॒त्विजा᳚म्प्रथ॒मः । प्र॒थ॒मो यु॑ज्यते । यु॒ज्य॒ते॒ तेन॑ । तेन॒ स्तोमः॑ । स्तोमो॑ योक्त॒व्यः॑ । यो॒क्त॒व्य॑ इति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्वाक् । वाग॑ग्रे॒गाः । अ॒ग्रे॒गा अग्रे᳚ । अ॒ग्रे॒गा इत्य॑ग्रे-गाः । अग्र॑ एतु । ए॒त्वृ॒जु॒गाः । ऋ॒जु॒गा दे॒वेभ्यः॑ । ऋ॒जु॒गा इत्यृ॑जु-गाः । दे॒वेभ्यो॒ यशः॑ । यशो॒ मयि॑ । मयि॒ दध॑ती । दध॑ती प्रा॒णान् । प्रा॒णान्प॒शुषु॑ । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । प॒शुषु॑ प्र॒जाम् । प्र॒जाम्मयि॑ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । मयि॑ च । (33) ।
च॒ यज॑माने । यज॑माने च । चेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वाच᳚म् । वाच॑मे॒व । ए॒व तत् । तद्य॑ज्ञमु॒खे । य॒ज्ञ॒मु॒खे यु॑नक्ति । य॒ज्ञ॒मु॒ख इति॑ यज्ञ-मु॒खे । यु॒न॒क्ति॒ वास्तु॑ । वास्तु॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ क्रियते । क्रि॒य॒ते॒ यत् । यद्ग्रहान्॑ । ग्रहा᳚न्गृही॒त्वा । गृ॒ही॒त्वा ब॑हिष्पवमा॒नम् । ब॒हि॒ष्प॒व॒मा॒नꣳ सर्प॑न्ति । ब॒हि॒ष्प॒व॒मा॒नमिति॑ बहिः-प॒व॒मा॒नम् । सर्प॑न्ति॒ परा᳚ञ्चः । परा᳚ञ्चो॒ हि । हि यन्ति॑ । यन्ति॒ परा॑चीभिः । परा॑चीभिस्स्तु॒वते᳚ । स्तु॒वते॑ वैष्ण॒व्या । वै॒ष्ण॒व्यर्चा । ऋ॒चा पुनः॑ । पुन॒रेत्य॑ । एत्योप॑ । एत्येत्या᳚-इत्य॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै विष्णुः॑ । विष्णु॑र्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वाकः॑ । अ॒क॒र्विष्णो᳚ । विष्णो॒ त्वम् । विष्णो॒ इति॒ विष्णो᳚ । त्वन्नः॑ । नो॒ अन्त॑मः । अन्त॑म॒श्शर्म॑ । शर्म॑ यच्छ । य॒च्छ॒ स॒ह॒न्त्य॒ । स॒ह॒न्त्येति॑ सहन्त्य ॥ प्र ते᳚ । ते॒ धाराः᳚ । धारा॑ मधु॒श्चुतः॑ । म॒धु॒श्चुत॒ उथ्स᳚म् । म॒धु॒श्चुत॒ इति॑ मधु-श्चुतः॑ । उथ्स॑न्दुह्रते । दु॒ह्र॒ते॒ अख्षि॑तम् । अख्षि॑त॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यत् । यदे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ शया॑नस्य । शया॑नस्योप॒शुष्य॑ति । उ॒प॒शुष्य॑ति॒ तत् । उ॒प॒शुष्य॒तीत्यु॑प-शुष्य॑ति । तदे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्यै॒तेन॑ । ए॒तेना । आ प्या॑ययति । प्या॒य॒य॒तीति॑ प्याययति ॥ (34) ॥
अ॒ग्निना॑ र॒यिम् । र॒यिम॑श्ञवत् । अ॒श्ञ॒व॒त्पोष᳚म् । पोष॑मे॒व । ए॒व दि॒वेदि॑वे । दि॒वेदि॑व॒ इति॑ दि॒वे-दि॒वे॒ ॥ य॒शसँ॑व्वी॒रव॑त्तमम् । वी॒रव॑त्तम॒मिति॑ वी॒रव॑त्-त॒म॒म्॒ ॥ गोमाꣳ॑ अग्ने । गोमा॒निति॒ गो-मा॒न्॒ । अ॒ग्नेऽवि॑मान् । अवि॑माꣳ अ॒श्वी । अवि॑मा॒नित्यवि॑-मा॒न्॒ । अ॒श्वी य॒ज्ञः । य॒ज्ञो नृ॒वथ्स॑खा । नृ॒वथ्स॑खा॒ सद᳚म् । नृ॒वथ्स॒खेति॑ नृ॒वत्-स॒खा॒ । सद॒मित् । इद॑प्रमृ॒ष्यः । अ॒प्र॒मृ॒ष्य इत्य॑प्र-मृ॒ष्यः ॥ इडा॑वाꣳ ए॒षः । इडा॑वा॒नितीडा᳚-वा॒न्॒ । ए॒षो अ॑सुर । अ॒सु॒र॒ प्र॒जावान्॑ । प्र॒जावा᳚न्दी॒र्घः । प्र॒जावा॒निति॑ प्र॒जा-वा॒न्॒ । दी॒र्घो र॒यिः । र॒यि पृ॑थुबु॒ध्नः । पृ॒थु॒बु॒ध्नस्स॒भावान्॑ । पृ॒थु॒बु॒ध्न इति॑ पृथु-बु॒ध्नः । स॒भावा॒निति॑ स॒भा-वा॒न्॒ ॥ आ प्या॑यस्व । प्या॒य॒स्व॒ सम् । सन्ते᳚ । त॒ इति॑ ते ॥ इ॒ह त्वष्टा॑रम् । त्वष्टा॑रमग्रि॒यम् । अ॒ग्रि॒यँव्वि॒श्वरू॑पम् । वि॒श्वरू॑प॒मुप॑ । वि॒श्वरू॑प॒मिति॑ वि॒श्व-रू॒प॒म्॒ । उप॑ ह्वये । ह्व॒य॒ इति॑ ह्वये ॥ अ॒स्माक॑मस्तु । अ॒स्तु॒ केव॑लः । केव॑ल॒ इति॒ केव॑लः ॥ तन्नः॑ । न॒स्तु॒रीप᳚म् । तु॒रीप॒मध॑ । अध॑ पोषयि॒त्नु । पो॒ष॒यि॒त्नु देव॑ । देव॑ त्वष्टः । त्व॒ष्ट॒र्वि । वि र॑रा॒णः । र॒रा॒णस्स्य॑स्व । स्य॒स्वेति॑ स्यस्व ॥ यतो॑ वी॒रः । वी॒र क॑र्म॒ण्यः॑ । (35) ।
क॒र्म॒ण्य॑स्सु॒दख्षः॑ । सु॒दख्षो॑ यु॒क्तग्रा॑वा । सु॒दख्ष॒ इति॑ सु-दख्षः॑ । यु॒क्तग्रा॑वा॒ जाय॑ते । यु॒क्तग्रा॒वेति॑ यु॒क्त-ग्रा॒वा॒ । जाय॑ते दे॒वका॑मः । दे॒वका॑म॒ इति॑ दे॒व-का॒मः॒ ॥ शि॒वस्त्व॑ष्टः । त्व॒ष्ट॒रि॒ह । इ॒हा । आ ग॑हि । ग॒हि॒ वि॒भुः । वि॒भु पोषे᳚ । वि॒भुरिति॑ वि-भुः । पोष॑ उ॒त । उ॒त त्मना᳚ । त्मनेति॒ त्मना᳚ ॥ य॒ज्ञेय॑ज्ञे नः । य॒ज्ञेय॑ज्ञ॒ इति॑ य॒ज्ञे-य॒ज्ञे॒ । न॒ उत् । उद॑व । अ॒वेत्य॑व ॥ पि॒शङ्ग॑रूपस्सु॒भरः॑ । पि॒शङ्ग॑रूप॒ इति॑ पि॒शङ्ग॑-रू॒पः॒ । सु॒भरो॑ वयो॒धाः । सु॒भर॒ इति॑ सु-भरः॑ । व॒यो॒धाश्श्रु॒ष्टी । व॒यो॒धा इति॑ वयः-धाः । श्रु॒ष्टी वी॒रः । वी॒रो जा॑यते । जा॒य॒ते॒ दे॒वका॑मः । दे॒वका॑म॒ इति॑ दे॒व-का॒मः॒ ॥ प्र॒जान्त्वष्टा᳚ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । त्वष्टा॒ वि । वि ष्य॑तु । स्य॒तु॒ नाभि᳚म् । नाभि॑म॒स्मे । अ॒स्मे अथ॑ । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । अथा॑ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मपि॑ । अप्ये॑तु । ए॒तु॒ पाथः॑ । पाथ॒ इति॒ पाथः॑ ॥ प्र णः॑ । नो॒ दे॒वी । दे॒व्या । आ नः॑ । नो॒ दि॒वः । दि॒व इति॑ दि॒वः ॥ पी॒पि॒वाꣳस॒ꣳ सर॑स्वतः । सर॑स्वत॒स्स्तन᳚म् । स्तनँ॒य्यः । यो वि॒श्वद॑र्शतः । वि॒श्वद॑र्शत॒ इति॑ वि॒श्व-द॒र्॒श॒तः॒ ॥ धु॒ख्षी॒महि॑ प्र॒जाम् । प्र॒जामिष᳚म् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । इष॒मितीष᳚म् ॥ (36) ॥
ये ते᳚ । ते॒ स॒र॒स्वः॒ । स॒र॒स्व॒ ऊ॒र्मयः॑ । ऊ॒र्मयो॒ मधु॑मन्तः । मधु॑मन्तो घृत॒श्चुतः॑ । मधु॑मन्त॒ इति॒ मधु॑-म॒न्तः॒ । घृ॒त॒श्चुत॒ इति॑ घृत-श्चुतः॑ ॥ तेषा᳚न्ते । ते॒ सु॒म्नम् । सु॒म्नमी॑महे । ई॒म॒ह॒ इती॑महे ॥ यस्य॑ व्र॒तम् । व्र॒तम् प॒शवः॑ । प॒शवो॒ यन्ति॑ । यन्ति॒ सर्वे᳚ । सर्वे॒ यस्य॑ । यस्य॑ व्र॒तम् । व्र॒तमु॑प॒तिष्ठ॑न्ते । उ॒प॒तिष्ठ॑न्त॒ आपः॑ । उ॒प॒तिष्ठ॑न्त॒ इत्यु॑प-तिष्ठ॑न्ते । आप॒ इत्यापः॑ ॥ यस्य॑ व्र॒ते । व्र॒ते पु॑ष्टि॒पतिः॑ । पु॒ष्टि॒पति॒र्निवि॑ष्टः । पु॒ष्टि॒पति॒रिति॑ पुष्टि-पतिः॑ । निवि॑ष्ट॒स्तम् । निवि॑ष्ट॒ इति॒ नि-वि॒ष्टः॒ । तꣳ सर॑स्वन्तम् । सर॑स्वन्त॒मव॑से । अव॑से हुवेम । हु॒वे॒मेति॑ हुवेम ॥ दि॒व्यꣳ सु॑प॒र्णम् । सु॒प॒र्णँव्व॑य॒सम् । सु॒प॒र्णमिति॑ सु-प॒र्णम् । व॒य॒सम्बृ॒हन्त᳚म् । बृ॒हन्त॑म॒पाम् । अ॒पाङ्गर्भ᳚म् । गर्भँ॑व्वृष॒भम् । वृ॒ष॒भमोष॑धीनाम् । ओष॑धीना॒मित्योष॑धीनाम् ॥ अ॒भी॒प॒तो वृ॒ष्ट्या । वृ॒ष्ट्या त॒र्पय॑न्तम् । त॒र्पय॑न्त॒न्तम् । त सर॑स्वन्तम् । सर॑स्वन्त॒मव॑से । अव॑से हुवेम । हु॒वे॒मेति॑ हुवेम ॥ सिनी॑वालि॒ पृथु॑ष्टुके । पृथु॑ष्टुके॒ या । पृथु॑ष्टुक॒ इति॒ पृथु॑-स्तु॒के॒ । या दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मसि॑ । असि॒ स्वसा᳚ । स्वसेति॒ स्वसा᳚ ॥ जु॒षस्व॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यमाहु॑तम् । (37) ।
आहु॑तम्प्र॒जाम् । आहु॑त॒मित्या-हु॒त॒म्॒ । प्र॒जान्दे॑वि । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । दे॒वि॒ दि॒दि॒ड्ढि॒ । दि॒दि॒ड्ढि॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ या सु॑पा॒णिः । सु॒पा॒णिस्स्व॑ङ्गु॒रिः । सु॒पा॒णिरिति॑ सु-पा॒णिः । स्व॒ङ्गु॒रिस्सु॒षूमा᳚ । स्व॒ङ्गु॒रिरिति॑ सु-अ॒ङ्गु॒रिः । सु॒षूमा॑ बहु॒सूव॑री । सु॒षूमेति॑ सु-सूमा᳚ । ब॒हु॒सूव॒रीति॑ बहु-सूव॑री ॥ तस्यै॑ वि॒श्पत्नि॑यै । वि॒श्पत्नि॑यै ह॒विः । ह॒विस्सि॑नीवा॒ल्यै । सि॒नी॒वा॒ल्यै जु॑होतन । जु॒हो॒त॒नेति॑ जुहोतन ॥ इन्द्रँ॑व्वः । वो॒ वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वत॒स्परि॑ । परीन्द्र᳚म् । इन्द्र॒न्नरः॑ । नर॒ इति॒ नरः॑ ॥ असि॑तवर्णा॒ हर॑यः । असि॑तवर्णा॒ इत्यसि॑त-व॒र्णाः॒ । हर॑यस्सुप॒र्णाः । सु॒प॒र्णा मिहः॑ । सु॒प॒र्णा इति॑ सु-प॒र्णाः । मिहो॒ वसा॑नाः । वसा॑ना॒ दिव᳚म् । दिव॒मुत् । उत्प॑तन्ति । प॒त॒न्तीति॑ पतन्ति ॥ त आ । आऽव॑वृत्रन्न् । अ॒व॒वृ॒त्र॒न्थ्सद॑नानि । सद॑नानि कृ॒त्वा । कृ॒त्वात् । आदित् । इत्पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒वी घृ॒तैः । घृ॒तैर्वि । व्यु॑द्यते । उ॒द्य॒त॒ इत्यु॑द्यते ॥ हिर॑ण्यकेशो॒ रज॑सः । हिर॑ण्यकेश॒ इति॒ हिर॑ण्य-के॒शः॒ । रज॑सो विसा॒रे । वि॒सा॒रेऽहिः॑ । वि॒सा॒र इति॑ वि-सा॒रे । अहि॒र्धुनिः॑ । धुनि॒र्वातः॑ । वात॑ इव । इ॒व॒ ध्रजी॑मान् । ध्रजी॑मा॒निति॒ ध्रजी॑मान् ॥ शुचि॑भ्राजा उ॒षसः॑ । शुचि॑भ्राजा॒ इति॒ शुचि॑-भ्रा॒जाः॒ । उ॒षसो॒ नवे॑दाः । (38) ।
नवे॑दा॒ यश॑स्वतीः । यश॑स्वतीरप॒स्युवः॑ । अ॒प॒स्युवो॒ न । न स॒त्याः । स॒त्या इति॑ स॒त्याः ॥ आ ते᳚ । ते॒ सु॒प॒र्णाः । सु॒प॒र्णा अ॑मिनन्त । सु॒प॒र्णा इति॑ सु-प॒र्णाः । अ॒मि॒न॒न्त॒ एवैः᳚ । एवैः᳚ कृ॒ष्णः । कृ॒ष्णो नो॑नाव । नो॒ना॒व॒ वृ॒ष॒भः । वृ॒ष॒भो यदि॑ । यदी॒दम् । इ॒दमिती॒दम् ॥ शि॒वाभि॒र्न । न स्मय॑मानाभिः । स्मय॑मानाभि॒रा । आऽगा᳚त् । अ॒गा॒त्पत॑न्ति । पत॑न्ति॒ मिहः॑ । मिह॑स्स्त॒नय॑न्ति । स्त॒नय॑न्त्य॒भ्रा । अ॒भ्रेत्य॒भ्रा ॥ वा॒श्रेव॑ । इ॒व॒ वि॒द्युत् । वि॒द्युन्मि॑माति । वि॒द्युदिति॑ वि-द्युत् । मि॒मा॒ति॒ व॒थ्सम् । व॒थ्सन्न । न मा॒ता । मा॒ता सि॑षक्ति । सि॒ष॒क्तीति॑ सिषक्ति ॥ यदे॑षाम् । ए॒षाँ॒व्वृ॒ष्टिः । वृ॒ष्टिरस॑र्जि । अस॒र्जीत्यस॑र्जि ॥ पर्व॑तश्चित् । चि॒न्महि॑ । महि॑ वृ॒द्धः । वृ॒द्धो बि॑भाय । बि॒भा॒य॒ दि॒वः । दि॒वश्चि॑त् । चि॒थ्सानु॑ । सानु॑ रेजत । रे॒ज॒त॒ स्व॒ने । स्व॒ने वः॑ । व॒ इति॑ वः ॥ यत्क्रीड॑थ । क्रीड॑थ मरुतः । म॒रु॒त॒ ऋ॒ष्टि॒मन्तः॑ । (39) ।
ऋ॒ष्टि॒मन्त॒ आपः॑ । ऋ॒ष्टि॒मन्त॒ इत्यृ॑ष्टि-मन्तः॑ । आप॑ इव । इ॒व॒ स॒ध्रिय॑ञ्चः । स॒ध्रिय॑ञ्चो धवध्वे । ध॒व॒ध्व॒ इति॑ धवध्वे ॥ अ॒भि क्र॑न्द । क्र॒न्द॒ स्त॒नय॑ । स्त॒नय॒ गर्भ᳚म् । गर्भ॒मा । आ धाः᳚ । धा॒ उ॒द॒न्वता᳚ । उ॒द॒न्वता॒ परि॑ । उ॒द॒न्वतेत्यु॑दन्न्-वता᳚ । परि॑ दीय । दी॒या॒ रथे॑न । रथे॒नेति॒ रथे॑न ॥ दृति॒ꣳ॒ सु । सु क॑र्ष । क॒र्॒ष॒ विषि॑तम् । विषि॑त॒न्न्य॑ञ्चम् । विषि॑त॒मिति॒ वि-सि॒त॒म्॒ । न्य॑ञ्चꣳ स॒माः । स॒मा भ॑वन्तु । भ॒व॒न्तू॒द्वता᳚ । उ॒द्वता॑ निपा॒दाः । उ॒द्वतेत्यु॑त्-वता᳚ । नि॒पा॒दा इति॑ नि-पा॒दाः ॥ त्वन्त्या । त्या चि॑त् । चि॒दच्यु॑ता । अच्यु॒ताग्ने᳚ । अग्ने॑ प॒शुः । प॒शुर्न । न यव॑से । यव॑स॒ इति॒ यव॑से ॥ धामा॑ ह । ह॒ यत् । यत्ते᳚ । ते॒ अ॒ज॒र॒ । अ॒ज॒र॒ वना᳚ । वना॑ वृ॒श्चन्ति॑ । वृ॒श्चन्ति॒ शिक्व॑सः । शिक्व॑स॒ इति॒ शिक्व॑सः ॥ अग्ने॒ भूरी॑णि । भूरी॑णि॒ तव॑ । तव॑ जातवेदः । जा॒त॒वे॒दो॒ देव॑ । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात-वे॒दः॒ । देव॑ स्वधावः । स्व॒धा॒वो॒ऽमृत॑स्य । स्व॒धा॒व॒ इति॑ स्वधा-वः॒ । अ॒मृत॑स्य॒ धाम॑ । धामेति॒ धाम॑ ॥ याश्च॑ । च॒ मा॒याः । (40) ।
मा॒या मा॒यिना᳚म् । मा॒यिनाँ᳚व्विश्वमिन्व । वि॒श्व॒मि॒न्व॒ त्वे । वि॒श्व॒मि॒न्वेति॑ विश्वम्-इ॒न्व॒ । त्वे पू॒र्वीः । त्वे इति॒ त्वे । पू॒र्वीस्स॑न्द॒धुः । स॒न्द॒धु पृ॑ष्टबन्धो । स॒न्द॒धुरिति॑ सं-द॒धुः । पृ॒ष्ट॒ब॒न्धो॒ इति॑ पृष्ट-ब॒न्धो॒ ॥ दि॒वो नः॑ । नो॒ वृ॒ष्टिम् । वृ॒ष्टिम्म॑रुतः । म॒रु॒तो॒ र॒री॒ध्व॒म्॒ । र॒री॒ध्व॒म्प्र । प्र पि॑न्वत । पि॒न्व॒त॒ वृष्णः॑ । वृष्णो॒ अश्व॑स्य । अश्व॑स्य॒ धाराः᳚ । धारा॒ इति॒ धाराः᳚ ॥ अ॒र्वाङे॒तेन॑ । ए॒तेन॑ स्तनयि॒त्नुना᳚ । स्त॒न॒यि॒त्नुना । एहि॑ । इ॒ह्य॒पः । अ॒पो नि॑षि॒ञ्चन्न् । नि॒षि॒ञ्चन्नसु॑रः । नि॒षि॒ञ्चन्निति॑ नि-सि॒ञ्चन्न् । असु॑र पि॒ता । पि॒ता नः॑ । न॒ इति॑ नः ॥ पिन्व॑न्त्य॒पः । अ॒पो म॒रुतः॑ । म॒रुत॑स्सु॒दान॑वः । सु॒दान॑व॒ पयः॑ । सु॒दान॑व॒ इति॑ सु-दान॑वः । पयो॑ घृ॒तव॑त् । घृ॒तव॑द्वि॒दथे॑षु । घृ॒तव॒दिति॑ घृ॒त-व॒त् । वि॒दथे᳚ष्वा॒भुवः॑ । आ॒भुव॒ इत्या᳚-भुवः॑ ॥ अत्य॒न्न । न मि॒हे । मि॒हे वि । वि न॑यन्ति । न॒य॒न्ति॒ वा॒जिन᳚म् । वा॒जिन॒मुथ्स᳚म् । उथ्स॑न्दुहन्ति । दु॒ह॒न्ति॒ स्त॒नय॑न्तम् । स्त॒नय॑न्त॒मख्षि॑तम् । अख्षि॑त॒मित्यख्षि॑तम् ॥ उ॒द॒प्रुतो॑ मरुतः । उ॒द॒प्रुत॒ इत्यु॑द-प्रुतः॑ । म॒रु॒त॒स्तान् । ताꣳ इ॑यर्त । इ॒य॒र्त॒ वृष्टि᳚म् । वृष्टिँ॒य्ये । (41) ।
ये विश्वे᳚ । विश्वे॑ म॒रुतः॑ । म॒रुतो॑ जु॒नन्ति॑ । जु॒नन्तीति॑ जु॒नन्ति॑ ॥ क्रोशा॑ति॒ गर्दा᳚ । गर्दा॑ क॒न्या᳚ । क॒न्ये॑व । इ॒व॒ तु॒न्ना । तु॒न्ना पेरु᳚म् । पेरु॑न्तुञ्जा॒ना । तु॒ञ्जा॒ना पत्या᳚ । पत्ये॑व । इ॒व॒ जा॒या । जा॒येति॑ जा॒या ॥ घृ॒तेन॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी मधु॑ना । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । मधु॑ना॒ सम् । समु॑ख्षत । उ॒ख्ष॒त॒ पय॑स्वतीः । पय॑स्वती कृणुत । कृ॒णु॒तापः॑ । आप॒ ओष॑धीः । ओष॑धी॒रित्योष॑धीः ॥ ऊर्ज॑ञ्च । च॒ तत्र॑ । तत्र॑ सुम॒तिम् । सु॒म॒तिञ्च॑ । सु॒म॒तिमिति॑ सु-म॒तिम् । च॒ पि॒न्व॒थ॒ । पि॒न्व॒थ॒ यत्र॑ । यत्रा॑ नरः । न॒रो॒ म॒रु॒तः॒ । म॒रु॒त॒स्सि॒ञ्चथ॑ । सि॒ञ्चथा॒ मधु॑ । मध्विति॒ मधु॑ ॥ उदु॑ । उ॒ त्यम् । त्यञ्चि॒त्रम् । चि॒त्रमिति॑ चि॒त्रम् ॥ औ॒र्व॒भृ॒गु॒वच्छुचि᳚म् । औ॒र्व॒भृ॒गु॒वदित्यौ᳚र्वभृगु-वत् । शुचि॑मप्नवान॒वत् । अ॒प्न॒वा॒न॒वदा । अ॒प्न॒वा॒न॒वदित्य॑प्नवान-वत् । आ हु॑वे । हु॒व॒ इति॑ हुवे ॥ अ॒ग्निꣳ स॑मु॒द्रवा॑ससम् । स॒मु॒द्रवा॑सस॒मिति॑ समु॒द्र-वा॒स॒स॒म्॒ ॥ आ स॒वम् । स॒वꣳ स॑वि॒तुः । स॒वि॒तुर्य॑था । य॒था॒ भग॑स्य । भग॑स्येव । इ॒व॒ भु॒जिम् । भु॒जिꣳ हु॑वे । हु॒व॒ इति॑ हुवे ॥ अ॒ग्निꣳ स॑मु॒द्रवा॑ससम् । स॒मु॒द्रवा॑सस॒मिति॑ समु॒द्र-वा॒स॒स॒म्॒ ॥ हु॒वे वात॑स्वनम् । वात॑स्वनङ्क॒विम् । वात॑स्वन॒मिति॒ वात॑-स्व॒न॒म्॒ । क॒विम्प॒र्जन्य॑क्रन्द्यम् । प॒र्जन्य॑क्रन्द्य॒ꣳ॒ सहः॑ । प॒र्जन्य॑क्रन्द्य॒मिति॑ प॒र्जन्य॑-क्र॒न्द्य॒म्॒ । सह॒ इति॒ सहः॑ ॥ अ॒ग्निꣳ स॑मु॒द्रवा॑ससम् । स॒मु॒द्रवा॑सस॒मिति॑ समु॒द्र-वा॒स॒स॒म्॒ ॥ (42) ॥
यो वै । वै पव॑मानानाम् । पव॑मानानामन्वारो॒हान् । अ॒न्वा॒रो॒हान्वि॒द्वान् । अ॒न्वा॒रो॒हानित्य॑नु-आ॒रो॒हान् । वि॒द्वान्यज॑ते । यज॒तेऽनु॑ । अनु॒ पव॑मानान् । पव॑माना॒ना । आ रो॑हति । रो॒ह॒ति॒ न । न पव॑मानेभ्यः । पव॑माने॒भ्योऽव॑ । अव॑च्छिद्यते । छि॒द्य॒ते॒ श्ये॒नः । श्ये॒नो॑ऽसि । अ॒सि॒ गा॒य॒त्रछ॑न्दाः । गा॒य॒त्रछ॑न्दा॒ अनु॑ । गा॒य॒त्रछ॑न्दा॒ इति॑ गाय॒त्र-छ॒न्दाः॒ । अनु॑ त्वा । त्वा । आ र॑भे । र॒भे॒ स्व॒स्ति । स्व॒स्ति मा᳚ । मा॒ सम् । सम्पा॑रय । पा॒र॒य॒ सु॒प॒र्णः । सु॒प॒र्णो॑ऽसि । सु॒प॒र्ण इति॑ सु-प॒र्णः । अ॒सि॒ त्रि॒ष्टुप्छ॑न्दाः । त्रि॒ष्टुप्छ॑न्दा॒ अनु॑ । त्रि॒ष्टुप्छ॑न्दा॒ इति॑ त्रि॒ष्टुप्-छ॒न्दाः॒ । अनु॑ त्वा । त्वा । आ र॑भे । र॒भे॒ स्व॒स्ति । स्व॒स्ति मा᳚ । मा॒ सम् । सम्पा॑रय । पा॒र॒य॒ सघा᳚ । सघा॑ऽसि । अ॒सि॒ जग॑तीछन्दाः । जग॑तीछन्दा॒ अनु॑ । जग॑तीछन्दा॒ इति॒ जग॑ती-छ॒न्दाः॒ । अनु॑ त्वा । त्वा । आ र॑भे । र॒भे॒ स्व॒स्ति । स्व॒स्ति मा᳚ । मा॒ सम् । सम्पा॑रय । पा॒र॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒ते । ए॒ते वै । (1)
वै पव॑मानानाम् । पव॑मानानामन्वारो॒हाः । अ॒न्वा॒रो॒हास्तान् । अ॒न्वा॒रो॒हा इत्य॑नु-आ॒रो॒हाः । तान्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्यज॑ते । यज॒तेऽनु॑ । अनु॒ पव॑मानान् । पव॑माना॒ना । आ रो॑हति । रो॒ह॒ति॒ न । न पव॑मानेभ्यः । पव॑माने॒भ्योऽव॑ । अव॑च्छिद्यते । छि॒द्य॒ते॒ यः । यो वै । वै पव॑मानस्य । पव॑मानस्य॒ सन्त॑तिम् । सन्त॑तिँ॒व्वेद॑ । सन्त॑ति॒मिति॒ सं-त॒ति॒म्॒ । वेद॒ सर्व᳚म् । सर्व॒मायुः॑ । आयु॑रेति । ए॒ति॒ न । न पु॒रा । पु॒राऽऽयु॑षः । आयु॑ष॒ प्र । प्र मी॑यते । मी॒य॒ते॒ प॒शु॒मान् । प॒शु॒मान्भ॑वति । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । भ॒व॒ति॒ वि॒न्दते᳚ । वि॒न्दते᳚ प्र॒जाम् । प्र॒जाम्पव॑मानस्य । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । पव॑मानस्य॒ ग्रहाः᳚ । ग्रहा॑ गृह्यन्ते । गृ॒ह्य॒न्तेऽथ॑ । अथ॒ वै । वा अ॑स्य । अ॒स्यै॒ते । ए॒तेऽगृ॑हीताः । अगृ॑हीता द्रोणकल॒शः । द्रो॒ण॒क॒ल॒श आ॑धव॒नीयः॑ । द्रो॒ण॒क॒ल॒श इति॑ द्रोण-क॒ल॒शः । आ॒ध॒व॒नीय॑ पूत॒भृत् । आ॒ध॒व॒नीय॒ इत्या᳚-ध॒व॒नीयः॑ । पू॒त॒भृत्तान् । पू॒त॒भृदिति॑ पूत-भृत् । तान्यत् । यदगृ॑हीत्वा । अगृ॑हीत्वोपाकु॒र्यात् । उ॒पा॒कु॒र्यात्पव॑मानम् । उ॒पा॒कु॒र्यादित्यु॑प-आ॒कु॒र्यात् । पव॑मानँ॒व्वि । विच्छि॑न्द्यात् । (2) ।
छि॒न्द्या॒त्तम् । तँव्वि॒च्छिद्य॑मानम् । वि॒च्छिद्य॑मानमध्व॒र्योः । वि॒च्छिद्य॑मान॒मिति॑ वि-छिद्य॑मानम् । अ॒ध्व॒र्यो प्रा॒णः । प्रा॒णोऽनु॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अनु॒ वि । विच्छि॑द्येत । छि॒द्ये॒तो॒प॒या॒मगृ॑हीतः । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये त्वा । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । त्वेति॑ । इति॑ द्रोणकल॒शम् । द्रो॒ण॒क॒ल॒शम॒भि । द्रो॒ण॒क॒ल॒शमिति॑ द्रोण-क॒ल॒शम् । अ॒भि मृ॑शेत् । मृ॒शे॒दिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वेति॑ । इत्या॑धव॒नीय᳚म् । आ॒ध॒व॒नीयँ॒व्विश्वे᳚भ्यः । आ॒ध॒व॒नीय॒मित्या᳚-ध॒व॒नीय᳚म् । विश्वे᳚भ्यस्त्वा । त्वा॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॒ इति॑ । इति॑ पूत॒भृत᳚म् । पू॒त॒भृत॒म्पव॑मानम् । पू॒त॒भृत॒मिति॑ पूत-भृत᳚म् । पव॑मानमे॒व । ए॒व तत् । तथ्सम् । सन्त॑नोति । त॒नो॒ति॒ सर्व᳚म् । सर्व॒मायुः॑ । आयु॑रेति । ए॒ति॒ न । न पु॒रा । पु॒राऽऽयु॑षः । आयु॑ष॒ प्र । प्र मी॑यते । मी॒य॒ते॒ प॒शु॒मान् । प॒शु॒मान्भ॑वति । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । भ॒व॒ति॒ वि॒न्दते᳚ । वि॒न्दते᳚ प्र॒जाम् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् ॥ (3) ॥
त्रीणि॒ वाव । वाव सव॑नानि । सव॑ना॒न्यथ॑ । अथ॑ तृ॒तीय᳚म् । तृ॒तीय॒ꣳ॒ सव॑नम् । सव॑न॒मव॑ । अव॑ लुम्पन्ति । लु॒म्प॒न्त्य॒न॒ꣳ॒शु । अ॒न॒ꣳ॒शु कु॒र्वन्तः॑ । कु॒र्वन्त॑ उपा॒ꣳ॒शुम् । उ॒पा॒ꣳ॒शुꣳ हु॒त्वा । उ॒पा॒ꣳ॒शुमित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शुम् । हु॒त्वोपाꣳ॑शुपा॒त्रे । उ॒पा॒ꣳ॒शु॒पा॒त्रेऽꣳ॑शुम् । उ॒पा॒ꣳ॒शु॒पा॒त्र इत्यु॑पाꣳशु-पा॒त्रे । अ॒ꣳ॒शुम॒वास्य॑ । अ॒वास्य॒ तम् । अ॒वास्येत्य॑व-अस्य॑ । तन्तृ॑तीयसव॒ने । तृ॒ती॒य॒स॒व॒ने॑ऽपि॒सृज्य॑ । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न इति॑ तृतीय-स॒व॒ने । अ॒पि॒सृज्या॒भि । अ॒पि॒सृज्येत्य॑पि-सृज्य॑ । अ॒भि षु॑णुयात् । सु॒नु॒या॒द्यत् । यदा᳚प्या॒यय॑ति । आ॒प्या॒यय॑ति॒ तेन॑ । आ॒प्या॒यय॒तीत्या᳚-प्या॒यय॑ति । तेनाꣳ॑शु॒मत् । अ॒ꣳ॒शु॒मद्यत् । अ॒ꣳ॒शु॒मदित्यꣳ॑शु-मत् । यद॑भिषु॒णोति॑ । अ॒भि॒षु॒णोति॒ तेन॑ । अ॒भि॒षु॒णोतीत्य॑भि-सु॒नोति॑ । तेन॑र्जी॒षि । ऋ॒जी॒षि सर्वा॑णि । सर्वा᳚ण्ये॒व । ए॒व तत् । तथ्सव॑नानि । सव॑नान्यꣳशु॒मन्ति॑ । अ॒ꣳ॒शु॒मन्ति॑ शु॒क्रव॑न्ति । अ॒ꣳ॒शु॒मन्तीत्यꣳ॑शु-मन्ति॑ । शु॒क्रव॑न्ति स॒माव॑द्वीर्याणि । शु॒क्रव॒न्तीति॑ शु॒क्र-व॒न्ति॒ । स॒माव॑द्वीर्याणि करोति । स॒माव॑द्वीर्या॒णीति॑ स॒माव॑त्-वी॒र्या॒णि॒ । क॒रो॒ति॒ द्वौ । द्वौ स॑मु॒द्रौ । स॒मु॒द्रौ वित॑तौ । वित॑तावजू॒र्यौ । वित॑ता॒विति॒ वि-त॒तौ॒ । अ॒जू॒र्यौ प॒र्याव॑र्तेते । प॒र्याव॑र्तेते ज॒ठरा᳚ । प॒र्याव॑र्तेते॒ इति॑ परि-आव॑र्तेते । ज॒ठरे॑व । इ॒व॒ पादाः᳚ । पादा॒ इति॒ पादाः᳚ ॥ तयो॒ पश्य॑न्तः । पश्य॑न्तो॒ अति॑ । अति॑ यन्ति । य॒न्त्य॒न्यम् । अ॒न्यमप॑श्यन्तः । अप॑श्यन्त॒स्सेतु॑ना । (4) ।
सेतु॒नाऽति॑ । अति॑ यन्ति । य॒न्त्य॒न्यम् । अ॒न्यमित्य॒न्यम् ॥ द्वे द्रध॑सी । द्वे इति॒ द्वे । द्रध॑सी स॒तती᳚ । द्रध॑सी॒ इति॒ द्रध॑सी । स॒तती॑ वस्ते । स॒तती॒ इति॑ स-तती᳚ । व॒स्त॒ एकः॑ । एक॑ के॒शी । के॒शी विश्वा᳚ । विश्वा॒ भुव॑नानि । भुव॑नानि वि॒द्वान् । वि॒द्वानिति॑ वि॒द्वान् ॥ ति॒रो॒धायै॑ति । ति॒रो॒धायेति॑ तिरः-धाय॑ । ए॒त्यसि॑तम् । असि॑तँ॒व्वसा॑नः । वसा॑नश्शु॒क्रम् । शु॒क्रमा । आ द॑त्ते । द॒त्ते॒ अ॒नु॒हाय॑ । अ॒नु॒हाय॑ जा॒र्यै । अ॒नु॒हायेत्य॑नु-हाय॑ । जा॒र्या इति॑ जा॒र्यै ॥ दे॒वा वै । वै यत् । यद्य॒ज्ञे । य॒ज्ञेऽकु॑र्वत । अकु॑र्वत॒ तत् । तदसु॑राः । असु॑रा अकुर्वत । अ॒कु॒र्व॒त॒ ते । ते दे॒वाः । दे॒वा ए॒तम् । ए॒तम्म॑हाय॒ज्ञम् । म॒हा॒य॒ज्ञम॑पश्यन्न् । म॒हा॒य॒ज्ञमिति॑ महा-य॒ज्ञम् । अ॒प॒श्य॒न्तम् । तम॑तन्वत । अ॒त॒न्व॒ता॒ग्नि॒हो॒त्रम् । अ॒ग्नि॒हो॒त्रँव्व्र॒तम् । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमित्य॑ग्नि-हो॒त्रम् । व्र॒तम॑कुर्वत । अ॒कु॒र्व॒त॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्द्विव्र॑तः । द्विव्र॑तस्स्यात् । द्विव्र॑त॒ इति॒ द्वि-व्र॒तः॒ । स्या॒द्द्विः । द्विर्हि । ह्य॑ग्निहो॒त्रम् । अ॒ग्नि॒हो॒त्रञ्जुह्व॑ति । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमित्य॑ग्नि-हो॒त्रम् । जुह्व॑ति पौर्णमा॒सम् । पौ॒र्ण॒मा॒सँय्य॒ज्ञम् । पौ॒र्ण॒मा॒समिति॑ पौर्ण-मा॒सम् । य॒ज्ञम॑ग्नीषो॒मीय᳚म् । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॑म्प॒शुम् । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॒मित्य॑ग्नी-सो॒मीय᳚म् । (5) ।
प॒शुम॑कुर्वत । अ॒कु॒र्व॒त॒ दा॒र्श्यम् । दा॒र्श्यँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमा᳚ग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यम्प॒शुम् । प॒शुम॑कुर्वत । अ॒कु॒र्व॒त॒ वै॒श्व॒दे॒वम् । वै॒श्व॒दे॒वम्प्रा॑तस्सव॒नम् । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नम॑कुर्वत । प्रा॒त॒स्स॒व॒नमिति॑ प्रातः-स॒व॒नम् । अ॒कु॒र्व॒त॒ व॒रु॒ण॒प्र॒घा॒सान् । व॒रु॒ण॒प्र॒घा॒सान्माध्य॑न्दिनम् । व॒रु॒ण॒प्र॒घा॒सानिति॑ वरुण-प्र॒घा॒सान् । माध्य॑न्दिन॒ꣳ॒ सव॑नम् । सव॑नꣳ साकमे॒धान् । सा॒क॒मे॒धान्पि॑तृय॒ज्ञम् । सा॒क॒मे॒धानिति॑ साक-मे॒धान् । पि॒तृ॒य॒ज्ञन्त्र्य॑म्बकान् । पि॒तृ॒य॒ज्ञमिति॑ पितृ-य॒ज्ञम् । त्र्य॑म्बकाꣳस्तृतीयसव॒नम् । त्र्य॑म्बका॒निति॒ त्रि-अ॒म्ब॒का॒न्॒ । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नम॑कुर्वत । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नमिति॑ तृतीय-स॒व॒नम् । अ॒कु॒र्व॒त॒ तम् । तमे॑षाम् । ए॒षा॒मसु॑राः । असु॑रा य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम॒न्ववा॑जिगाꣳसन्न् । अ॒न्ववा॑जिगाꣳस॒न्तम् । अ॒न्ववा॑जिगाꣳस॒न्नित्य॑नु-अवा॑जिगाꣳसन्न् । तन्न । नान्ववा॑यन्न् । अ॒न्ववा॑य॒न्ते । अ॒न्ववा॑य॒न्नित्य॑नु-अवा॑यन्न् । ते᳚ऽब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्न॒ध्व॒र्त॒व्याः । अ॒ध्व॒र्त॒व्या वै । वा इ॒मे । इ॒मे दे॒वाः । दे॒वा अ॑भूवन्न् । अ॒भू॒व॒न्निति॑ । इति॒ तत् । तद॑ध्व॒रस्य॑ । अ॒ध्व॒रस्या᳚ध्वर॒त्वम् । अ॒ध्व॒र॒त्वन्ततः॑ । अ॒ध्व॒र॒त्वमित्य॑ध्वर-त्वम् । ततो॑ दे॒वाः । दे॒वा अभ॑वन्न् । अभ॑व॒न्परा᳚ । पराऽसु॑राः । असु॑रा॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्थ्सोमे॑न । सोमे॑न॒ यज॑ते । यज॑ते॒ भव॑ति । भव॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒ परा᳚ । परा᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति । भ॒व॒तीति॑ भवति ॥ (6) ॥
प॒रि॒भूर॒ग्निम् । प॒रि॒भूरिति॑ परि-भूः । अ॒ग्निम्प॑रि॒भूः । प॒रि॒भूरिन्द्र᳚म् । प॒रि॒भूरिति॑ परि-भूः । इन्द्र॑म्परि॒भूः । प॒रि॒भूर्विश्वान्॑ । प॒रि॒भूरिति॑ परि-भूः । विश्वा᳚न्दे॒वान् । दे॒वान्प॑रि॒भूः । प॒रि॒भूर्माम् । प॒रि॒भूरिति॑ परि-भूः । माꣳ स॒ह । स॒ह ब्र॑ह्मवर्च॒सेन॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सेन॒ सः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सेनेति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सेन॑ । स नः॑ । न॒ प॒व॒स्व॒ । प॒व॒स्व॒ शम् । शङ्गवे᳚ । गवे॒ शम् । शञ्जना॑य । जना॑य॒ शम् । शमर्व॑ते । अर्व॑ते॒ शम् । शꣳ रा॑जन्न् । रा॒ज॒न्नोष॑धीभ्यः । ओष॑धी॒भ्योऽच्छि॑न्नस्य । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । अच्छि॑न्नस्य ते । ते॒ र॒यि॒प॒ते॒ । र॒यि॒प॒ते॒ सु॒वीर्य॑स्य । र॒यि॒प॒त॒ इति॑ रयि-प॒ते॒ । सु॒वीर्य॑स्य रा॒यः । सु॒वीर्य॒स्येति॑ सु-वीर्य॑स्य । रा॒यस्पोष॑स्य । पोष॑स्य ददि॒तारः॑ । द॒दि॒तार॑स्स्याम । स्या॒मेति॑ स्याम ॥ तस्य॑ मे । मे॒ रा॒स्व॒ । रा॒स्व॒ तस्य॑ । तस्य॑ ते । ते॒ भ॒ख्षी॒य॒ । भ॒ख्षी॒य॒ तस्य॑ । तस्य॑ ते । त॒ इ॒दम् । इ॒दमुत् । उन्मृ॑जे । मृ॒ज॒ इति॑ मृजे ॥ प्रा॒णाय॑ मे । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । मे॒ व॒र्चो॒दाः । व॒र्चो॒दा वर्च॑से । व॒र्चो॒दा इति॑ वर्चः-दाः । वर्च॑से पवस्व । प॒व॒स्वा॒ऽपा॒नाय॑ । अ॒पा॒नाय॑ व्या॒नाय॑ । अ॒पा॒नायेत्य॑प-अ॒नाय॑ । व्या॒नाय॑ वा॒चे । व्या॒नायेति॑ वि-अ॒नाय॑ । वा॒चे द॑ख्षक्र॒तुभ्या᳚म् । (7) ।
द॒ख्ष॒क्र॒तुभ्या॒ञ्चख्षु॑र्भ्याम् । द॒ख्ष॒क्र॒तुभ्या॒मिति॑ दख्षक्र॒तु-भ्या॒म्॒ । चख्षु॑र्भ्याम्मे । चख्षु॑र्भ्या॒मिति॒ चख्षुः॑-भ्या॒म्॒ । मे॒ व॒र्चो॒दौ । व॒र्चो॒दौ वर्च॑से । व॒र्चो॒दाविति॑ वर्चः-दौ । वर्च॑से पवेथाम् । प॒वे॒था॒ꣳ॒ श्रोत्रा॑य । श्रोत्रा॑या॒त्मने᳚ । आ॒त्मनेऽङ्गे᳚भ्यः । अङ्गे᳚भ्य॒ आयु॑षे । आयु॑षे वी॒र्या॑य । वी॒र्या॑य॒ विष्णोः᳚ । विष्णो॒रिन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य॒ विश्वे॑षाम् । विश्वे॑षान्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚ञ्ज॒ठर᳚म् । ज॒ठर॑मसि । अ॒सि॒ व॒र्चो॒दाः । व॒र्चो॒दा मे᳚ । व॒र्चो॒दा इति॑ वर्चः-दाः । मे॒ वर्च॑से । वर्च॑से पवस्व । प॒व॒स्व॒ कः । को॑ऽसि । अ॒सि॒ कः । को नाम॑ । नाम॒ कस्मै᳚ । कस्मै᳚ त्वा । त्वा॒ काय॑ । काय॑ त्वा । त्वा॒ यम् । यन्त्वा᳚ । त्वा॒ सोमे॑न । सोमे॒नाती॑तृपम् । अती॑तृपँ॒य्यम् । यन्त्वा᳚ । त्वा॒ सोमे॑न । सोमे॒नामी॑मदम् । अमी॑मदꣳ सुप्र॒जाः । सु॒प्र॒जा प्र॒जया᳚ । सु॒प्र॒जा इति॑ सु-प्र॒जाः । प्र॒जया॑ भूयासम् । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । भू॒या॒स॒ꣳ॒ सु॒वीरः॑ । सु॒वीरो॑ वी॒रैः । सु॒वीर॒ इति॑ सु-वीरः॑ । वी॒रैस्सु॒वर्चाः᳚ । सु॒वर्चा॒ वर्च॑सा । सु॒वर्चा॒ इति॑ सु-वर्चाः᳚ । वर्च॑सा सु॒पोषः॑ । सु॒पोष॒ पोषैः᳚ । सु॒पोष॒ इति॑ सु-पोषः॑ । पोषै॒र्विश्वे᳚भ्यः । विश्वे᳚भ्यो मे । मे॒ रू॒पेभ्यः॑ । रू॒पेभ्यो॑ वर्चो॒दाः । व॒र्चो॒दा वर्च॑से । व॒र्चो॒दा इति॑ वर्चः-दाः । (8) ।
वर्च॑से पवस्व । प॒व॒स्व॒ तस्य॑ । तस्य॑ मे । मे॒ रा॒स्व॒ । रा॒स्व॒ तस्य॑ । तस्य॑ ते । ते॒ भ॒ख्षी॒य॒ । भ॒ख्षी॒य॒ तस्य॑ । तस्य॑ ते । त॒ इ॒दम् । इ॒दमुत् । उन्मृ॑जे । मृ॒ज॒ इति॑ मृजे ॥ बुभू॑ष॒न्नव॑ । अवे᳚ख्षेत । ई॒ख्षे॒तै॒षः । ए॒ष वै । वै पात्रि॑यः । पात्रि॑य प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । य॒ज्ञ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒स्तम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । तमे॒व । ए॒व त॑र्पयति । त॒र्प॒य॒ति॒ सः । स ए॑नम् । ए॒न॒न्तृ॒प्तः । तृ॒प्तो भूत्या᳚ । भूत्या॒ऽभि । अ॒भि प॑वते । प॒व॒ते॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑मः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॒मोऽव॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑म॒ इति॑ ब्रह्मवर्च॒स-का॒मः॒ । अवे᳚ख्षेत । ई॒ख्षे॒तै॒षः । ए॒ष वै । वै पात्रि॑यः । पात्रि॑य प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । य॒ज्ञ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒स्तम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । तमे॒व । ए॒व त॑र्पयति । त॒र्प॒य॒ति॒ सः । स ए॑नम् । ए॒न॒न्तृ॒प्तः । तृ॒प्तो ब्र॑ह्मवर्च॒सेन॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सेना॒भि । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सेनेति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सेन॑ । अ॒भि प॑वते । प॒व॒त॒ आ॒म॒या॒वी । आ॒म॒या॒व्यव॑ । (9) ।
अवे᳚ख्षेत । ई॒ख्षे॒तै॒षः । ए॒ष वै । वै पात्रि॑यः । पात्रि॑य प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । य॒ज्ञ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒स्तम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । तमे॒व । ए॒व त॑र्पयति । त॒र्प॒य॒ति॒ सः । स ए॑नम् । ए॒न॒न्तृ॒प्तः । तृ॒प्त आयु॑षा । आयु॑षा॒ऽभि । अ॒भि प॑वते । प॒व॒ते॒ऽभि॒चरन्न्॑ । अ॒भि॒चर॒न्नव॑ । अ॒भि॒चर॒न्नित्य॑भि-चरन्न्॑ । अवे᳚ख्षेत । ई॒ख्षे॒तै॒षः । ए॒ष वै । वै पात्रि॑यः । पात्रि॑य प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । य॒ज्ञ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒स्तम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । तमे॒व । ए॒व त॑र्पयति । त॒र्प॒य॒ति॒ सः । स ए॑नम् । ए॒न॒न्तृ॒प्तः । तृ॒प्त प्रा॑णापा॒नाभ्या᳚म् । प्रा॒णा॒पा॒नाभ्याँ᳚व्वा॒चः । प्रा॒णा॒पा॒नाभ्या॒मिति॑ प्राण-अ॒पा॒नाभ्या᳚म् । वा॒चो द॑ख्षक्र॒तुभ्या᳚म् । द॒ख्ष॒क्र॒तुभ्या॒ञ्चख्षु॑र्भ्याम् । द॒ख्ष॒क्र॒तुभ्या॒मिति॑ दख्षक्र॒तु-भ्या॒म्॒ । चख्षु॑र्भ्या॒ꣳ॒ श्रोत्रा᳚भ्याम् । चख्षु॑र्भ्या॒मिति॒ चख्षुः॑-भ्या॒म्॒ । श्रोत्रा᳚भ्यामा॒त्मनः॑ । आ॒त्मनोऽङ्गे᳚भ्यः । अङ्गे᳚भ्य॒ आयु॑षः । आयु॑षो॒ऽन्तः । अ॒न्तरे॑ति । ए॒ति॒ ता॒जक् । ता॒जक्प्र । प्र ध॑न्वति । ध॒न्व॒तीति॑ धन्वति ॥ (10) ॥3॥
स्फ्यस्स्व॒स्तिः । स्व॒स्तिर्वि॑घ॒नः । वि॒घ॒नस्स्व॒स्तिः । वि॒घ॒न इति॑ वि-घ॒नः । स्व॒स्ति पर्शुः॑ । पर्शु॒र्वेदिः॑ । वेदि॑ पर॒शुः । प॒र॒शुर्नः॑ । न॒स्स्व॒स्तिः । स्व॒स्तिरिति॑ स्व॒स्तिः ॥ य॒ज्ञिया॑ यज्ञ॒कृतः॑ । य॒ज्ञ॒कृत॑स्स्थ । य॒ज्ञ॒कृत॒ इति॑ यज्ञ-कृतः॑ । स्थ॒ ते । ते मा᳚ । मा॒ऽस्मिन्न् । अ॒स्मिन्य॒ज्ञे । य॒ज्ञ उप॑ । उप॑ ह्वयध्वम् । ह्व॒य॒ध्व॒मुप॑ । उप॑ मा । मा॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी ह्व॑येताम् । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । ह्व॒ये॒ता॒मुप॑ । उपा᳚ऽऽस्ता॒वः । आ॒स्ता॒व क॒लशः॑ । आ॒स्ता॒व इत्या᳚-स्ता॒वः । क॒लश॒स्सोमः॑ । सॊमो॑ अ॒ग्निः । अ॒ग्निरुप॑ । उप॑ दे॒वाः । दे॒वा उप॑ । उप॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञ उप॑ । उप॑ मा । मा॒ होत्राः᳚ । होत्रा॑ उपह॒वे । उ॒प॒ह॒वे ह्व॑यन्ताम् । उ॒प॒ह॒व इत्यु॑प-ह॒वे । ह्व॒य॒न्ता॒न्नमः॑ । नमो॒ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ मख॒घ्ने । म॒ख॒घ्ने म॒खस्य॑ । म॒ख॒घ्न इति॑ मख-घ्ने । म॒खस्य॑ मा । मा॒ यशः॑ । यशो᳚ऽर्यात् । अ॒र्या॒दिति॑ । इत्या॑हव॒नीय᳚म् । आ॒ह॒व॒नीय॒मुप॑ । आ॒ह॒व॒नीय॒मित्या᳚-ह॒व॒नीय᳚म् । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै म॒खः । म॒खो य॒ज्ञम् । (11) ।
य॒ज्ञँव्वाव । वाव सः । स तत् । तद॑हन्न् । अ॒ह॒न्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒व । ए॒व न॑म॒स्कृत्य॑ । न॒म॒स्कृत्य॒ सदः॑ । न॒म॒स्कृत्येति॑ नमः-कृत्य॑ । सद॒ प्र । प्र स॑र्पति । स॒र्प॒त्या॒त्मनः॑ । आ॒त्मनोऽना᳚र्त्यै । अना᳚र्त्यै॒ नमः॑ । नमो॑ रु॒द्राय॑ । रु॒द्राय॑ मख॒घ्ने । म॒ख॒घ्ने नम॑स्कृत्या । म॒ख॒घ्न इति॑ मख-घ्ने । नम॑स्कृत्या मा । नम॑स्कृ॒त्येति॒ नमः॑-कृ॒त्या॒ । मा॒ पा॒हि॒ । पा॒हीति॑ । इत्याग्नी᳚ध्रम् । आग्नी᳚ध्र॒न्तस्मै᳚ । आग्नी᳚ध्र॒मित्याग्नि॑-इ॒ध्र॒म्॒ । तस्मा॑ ए॒व । ए॒व न॑म॒स्कृत्य॑ । न॒म॒स्कृत्य॒ सदः॑ । न॒म॒स्कृत्येति॑ नमः-कृत्य॑ । सद॒ प्र । प्र स॑र्पति । स॒र्प॒त्या॒त्मनः॑ । आ॒त्मनोऽना᳚र्त्यै । अना᳚र्त्यै॒ नमः॑ । नम॒ इन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य मख॒घ्ने । म॒ख॒घ्न इ॑न्द्रि॒यम् । म॒ख॒घ्न इति॑ मख-घ्ने । इ॒न्द्रि॒यम्मे᳚ । मे॒ वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्मा । मा निः । निर्व॑धीः । व॒धी॒रिति॑ । इति॑ हो॒त्रीय᳚म् । हो॒त्रीय॑मा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒वैताम् । ए॒तामा । आ शा᳚स्ते । शा॒स्त॒ इ॒न्द्रि॒यस्य॑ । इ॒न्द्रि॒यस्य॑ वी॒र्य॑स्य । वी॒र्य॑स्यानि॑र्घाताय । अनि॑र्घाताय॒ याः । अनि॑र्घाता॒येत्यनिः॑-घा॒ता॒य॒ । या वै । वै दे॒वताः᳚ । (12) ।
दे॒वता॒स्सद॑सि । सद॒स्यार्ति᳚म् । आर्ति॑मा॒र्पय॑न्ति । आ॒र्पय॑न्ति॒ यः । आ॒र्पय॒न्तीत्या᳚-अ॒र्पय॑न्ति । यस्ताः । ता वि॒द्वान् । वि॒द्वान्प्र॒सर्प॑ति । प्र॒सर्प॑ति॒ न । प्र॒सर्प॒तीति॑ प्र-सर्प॑ति । न सद॑सि । सद॒स्यार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्च्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒ति॒ नमः॑ । नमो॒ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ मख॒घ्ने । म॒ख॒घ्न इति॑ । म॒ख॒घ्न इति॑ मख-घ्ने । इत्या॑ह । आ॒है॒ताः । ए॒ता वै । वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒स्सद॑सि । सद॒स्यार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्प॑यन्ति । अ॒र्प॒य॒न्ति॒ ताः । ता यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्प्र॒सर्प॑ति । प्र॒सर्प॑ति॒ न । प्र॒सर्प॒तीति॑ प्र-सर्प॑ति । न सद॑सि । सद॒स्यार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्च्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒ति॒ दृ॒ढे । दृ॒ढे स्थः॑ । दृ॒ढे इति॑ दृ॒ढे । स्थ॒श्शि॒थि॒रे । शि॒थि॒रे स॒मीची᳚ । शि॒थि॒रे इति॑ शिथि॒रे । स॒मीची॒ मा । स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ । माऽꣳह॑सः । अꣳह॑सस्पातम् । पा॒त॒ꣳ॒ सूर्यः॑ । सूर्यो॑ मा । मा॒ दे॒वः । दे॒वो दि॒व्यात् । दि॒व्यादꣳह॑सः । अꣳह॑सस्पातु । पा॒तु॒ वा॒युः । वा॒युर॒न्तरि॑ख्षात् । अ॒न्तरि॑ख्षाद॒ग्निः । (13) ।
अ॒ग्नि पृ॑थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या य॒मः । य॒म पि॒तृभ्यः॑ । पि॒तृभ्य॒स्सर॑स्वती । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । सर॑स्वती मनु॒ष्ये᳚भ्यः । म॒नु॒ष्ये᳚भ्यो॒ देवी᳚ । देवी᳚ द्वारौ । देवी॒ इति॒ देवी᳚ । द्वा॒रौ॒ मा । मा मा᳚ । मा॒ सम् । सन्ता᳚प्तम् । ता॒प्त॒न्नमः॑ । नम॒स्सद॑से । सद॑से॒ नमः॑ । नम॒स्सद॑सः । सद॑स॒स्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नम॒स्सखी॑नाम् । सखी॑नाम्पुरो॒गाणा᳚म् । पु॒रो॒गाणा॒ञ्चख्षु॑षे । पु॒रो॒गाणा॒मिति॑ पुरः-गाना᳚म् । चख्षु॑षे॒ नमः॑ । नमो॑ दि॒वे । दि॒वे नमः॑ । नम॑ पृथि॒व्यै । पृ॒थि॒व्या अहे᳚ । अहे॑ दैधिषव्य । दै॒धि॒ष॒व्योत् । उदतः॑ । अत॑स्तिष्ठ । ति॒ष्ठा॒न्यस्य॑ । अ॒न्यस्य॒ सद॑ने । सद॑ने सीद । सी॒द॒ यः । यो᳚ऽस्मत् । अ॒स्मत्पाक॑तरः । पाक॑तर॒ उत् । पाक॑तर॒ इति॒ पाक॑-त॒रः॒ । उन्नि॒वतः॑ । नि॒वत॒ उत् । नि॒वत॒ इति॑ नि-वतः॑ । उदु॒द्वतः॑ । उ॒द्वत॑श्च । उ॒द्वत॒ इत्यु॑त्-वतः॑ । च॒ गे॒ष॒म् । गे॒ष॒म्पा॒तम् । पा॒तम्मा᳚ । मा॒ द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ अ॒द्य । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ इति॑ द्यावा-पृ॒थि॒वी॒ । अ॒द्याह्नः॑ । अह्न॒स्सदः॑ । सदो॒ वै । वै प्र॒सर्प॑न्तम् । प्र॒सर्प॑न्तम्पि॒तरः॑ । प्र॒सर्प॑न्त॒मिति॑ प्र-सर्प॑न्तम् । (14) ।
पि॒तरोऽनु॑ । अनु॒ प्र । प्र स॑र्पन्ति । स॒र्प॒न्ति॒ ते । त ए॑नम् । ए॒न॒मी॒श्व॒राः । ई॒श्व॒रा हिꣳसि॑तोः । हिꣳसि॑तो॒स्सदः॑ । सद॑ प्र॒सृप्य॑ । प्र॒सृप्य॑ दख्षिणा॒र्धम् । प्र॒सृप्येति॑ प्र-सृप्य॑ । द॒ख्षि॒णा॒र्धम्परा᳚ । द॒ख्षि॒णा॒र्धमिति॑ दख्षिण-अ॒र्धम् । परे᳚ख्षेत । ई॒ख्षे॒ता । आऽग॑न्त । अ॒ग॒न्त॒ पि॒त॒रः॒ । पि॒त॒र॒ पि॒तृ॒मान् । पि॒तृ॒मान॒हम् । पि॒तृ॒मानिति॑ पितृ-मान् । अ॒हँय्यु॒ष्माभिः॑ । यु॒ष्माभि॑र्भूयासम् । भू॒या॒स॒ꣳ॒ सु॒प्र॒जसः॑ । सु॒प्र॒जसो॒ मया᳚ । सु॒प्र॒जस॒ इति॑ सु-प्र॒जसः॑ । मया॑ यू॒यम् । यू॒यम्भू॑यास्त । भू॒या॒स्तेति॑ । इति॒ तेभ्यः॑ । तेभ्य॑ ए॒व । ए॒व न॑म॒स्कृत्य॑ । न॒म॒स्कृत्य॒ सदः॑ । न॒म॒स्कृत्येति॑ नमः-कृत्य॑ । सद॒ प्र । प्र स॑र्पति । स॒र्प॒त्या॒त्मनः॑ । आ॒त्मनोऽना᳚र्त्यै । अना᳚र्त्या॒ इत्यना᳚र्त्यै ॥ (15) ॥
भख्षा । एहि॑ । इ॒हि॒ मा॒ । मा । आ वि॑श । वि॒श॒ दी॒र्घा॒यु॒त्वाय॑ । दी॒र्घा॒यु॒त्वाय॑ शन्तनु॒त्वाय॑ । दी॒र्घा॒यु॒त्वायेति॑ दीर्घायु-त्वाय॑ । श॒न्त॒नु॒त्वाय॑ रा॒यः । श॒न्त॒नु॒त्वायेति॑ शन्तनु-त्वाय॑ । रा॒यस्पोषा॑य । पोषा॑य॒ वर्च॑से । वर्च॑से सुप्रजा॒स्त्वाय॑ । सु॒प्र॒जा॒स्त्वाया । सु॒प्र॒जा॒स्त्वायेति॑ सुप्रजाः-त्वाय॑ । एहि॑ । इ॒हि॒ व॒सो॒ । व॒सो॒ पु॒रो॒व॒सो॒ । व॒सो॒ इति॑ वसो । पु॒रो॒व॒सो॒ प्रि॒यः । पु॒रो॒व॒सो॒ इति॑ पुरः-व॒सो॒ । प्रि॒यो मे᳚ । मे॒ हृ॒दः । हृ॒दो॑ऽसि । अ॒स्य॒श्विनोः᳚ । अ॒श्विनो᳚स्त्वा । त्वा॒ बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्याꣳ॑ सघ्यासम् । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म्॒ । स॒घ्या॒स॒न्नृ॒चख्ष॑सम् । नृ॒चख्ष॑सन्त्वा । नृ॒चख्ष॑स॒मिति॑ नृ-चख्ष॑सम् । त्वा॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ सो॒म॒ । सो॒म॒ सु॒चख्षाः᳚ । सु॒चख्षा॒ अव॑ । सु॒चख्षा॒ इति॑ सु-चख्षाः᳚ । अव॑ ख्येषम् । ख्ये॒ष॒म्म॒न्द्रा । म॒न्द्राऽभिभू॑तिः । अ॒भिभू॑ति के॒तुः । अ॒भिभू॑ति॒रित्य॒भि-भू॒तिः॒ । के॒तुर्य॒ज्ञाना᳚म् । य॒ज्ञानाँ॒व्वाक् । वाग्जु॑षा॒णा । जु॒षा॒णा सोम॑स्य । सोम॑स्य तृप्यतु । तृ॒प्य॒तु॒ म॒न्द्रा । म॒न्द्रा स्व॑र्वा॒ची । स्व॑र्वा॒च्यदि॑तिः । स्व॑र्वा॒चीति॒ सु-अ॒र्वा॒ची॒ । अदि॑ति॒रना॑हतशीर्ष्णी । अना॑हतशीर्ष्णी॒ वाक् । अना॑हतशी॒र्ष्णीत्यना॑हत-शी॒र्ष्णी॒ । वाग्जु॑षा॒णा । जु॒षा॒णा सोम॑स्य । सोम॑स्य तृप्यतु । तृ॒प्य॒त्वा । एहि॑ । इ॒हि॒ वि॒श्व॒च॒र्॒ष॒णे॒ । वि॒श्व॒च॒र्॒ष॒णे॒ श॒म्भूः । वि॒श्व॒च॒र्॒ष॒ण॒ इति॑ विश्व-च॒र्॒ष॒णे॒ । (16) ।
श॒म्भूर्म॑यो॒भूः । श॒म्भूरिति॑ शं-भूः । म॒यो॒भूस्स्व॒स्ति । म॒यो॒भूरिति॑ मयः-भूः । स्व॒स्ति मा᳚ । मा॒ ह॒रि॒व॒र्ण॒ । ह॒रि॒व॒र्ण॒ प्र । ह॒रि॒व॒र्णेति॑ हरि-व॒र्ण॒ । प्र च॑र । च॒र॒ क्रत्वे᳚ । क्रत्वे॒ दख्षा॑य । दख्षा॑य रा॒यः । रा॒यस्पोषा॑य । पोषा॑य सुवी॒रता॑यै । सु॒वी॒रता॑यै॒ मा । सु॒वी॒रता॑या॒ इति॑ सु-वी॒रता॑यै । मा मा᳚ । मा॒ रा॒ज॒न्न्॒ । रा॒ज॒न्वि । वि बी॑भिषः । बी॒भि॒षो॒ मा । मा मे᳚ । मे॒ हार्दि॑ । हार्दि॑ त्वि॒षा । त्वि॒षा व॑धीः । व॒धी॒रिति॑ वधीः ॥ वृष॑णे॒ शुष्मा॑य । शुष्मा॒यायु॑षे । आयु॑षे॒ वर्च॑से । वर्च॑स॒ इति॒ वर्च॑से ॥ वसु॑मद्गणस्य सोम । वसु॑मद्गण॒स्येति॒ वसु॑मत्-ग॒ण॒स्य॒ । सो॒म॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ ते॒ । ते॒ म॒ति॒विदः॑ । म॒ति॒विद॑ प्रातस्सव॒नस्य॑ । म॒ति॒विद॒ इति॑ मति-विदः॑ । प्रा॒त॒स्स॒व॒नस्य॑ गाय॒त्रछ॑न्दसः । प्रा॒त॒स्स॒व॒नस्येति॑ प्रातः-स॒व॒नस्य॑ । गा॒य॒त्रछ॑न्दस॒ इन्द्र॑पीतस्य । गा॒य॒त्रछ॑न्दस॒ इति॑ गाय॒त्र-छ॒न्द॒सः॒ । इन्द्र॑पीतस्य॒ नरा॒शꣳस॑पीतस्य । इन्द्र॑पीत॒स्येतीन्द्र॑-पी॒त॒स्य॒ । नरा॒शꣳस॑पीतस्य पि॒तृपी॑तस्य । नरा॒शꣳस॑पीत॒स्येति॒ नरा॒शꣳस॑-पी॒त॒स्य॒ । पि॒तृपी॑तस्य॒ मधु॑मतः । पि॒तृपी॑त॒स्येति॑ पि॒तृ-पी॒त॒स्य॒ । मधु॑मत॒ उप॑हूतस्य । मधु॑मत॒ इति॒ मधु॑-म॒तः॒ । उप॑हूत॒स्योप॑हूतः । उप॑हूत॒स्येत्युप॑-हू॒त॒स्य॒ । उप॑हूतो भख्षयामि । उप॑हूत॒ इत्युप॑-हू॒तः॒ । भ॒ख्ष॒या॒मि॒ रु॒द्रव॑द्गणस्य । रु॒द्रव॑द्गणस्य सोम । रु॒द्रव॑द्गण॒स्येति॑ रु॒द्रव॑त्-ग॒ण॒स्य॒ । सो॒म॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ ते॒ । ते॒ म॒ति॒विदः॑ । म॒ति॒विदो॒ माध्य॑न्दिनस्य । म॒ति॒विद॒ इति॑ मति-विदः॑ । माध्य॑न्दिनस्य॒ सव॑नस्य । सव॑नस्य त्रि॒ष्टुप्छ॑न्दसः । त्रि॒ष्टुप्छ॑न्दस॒ इन्द्र॑पीतस्य॒ । त्रि॒ष्टुप्छ॑न्दस॒ इति॑ त्रि॒ष्टुप्-छ॒न्द॒सः॒ । इन्द्र॑पीतस्य॒ नरा॒शꣳस॑पीतस्य । इन्द्र॑पीत॒स्येतीन्द्र॑-पी॒त॒स्य॒ । नरा॒शꣳस॑पीतस्य पि॒तृपी॑तस्य । नरा॒शꣳस॑पीत॒स्येति॒ नरा॒शꣳस॑-पी॒त॒स्य॒ । (17) ।
पि॒तृपी॑तस्य॒ मधु॑मतः । पि॒तृपी॑त॒स्येति॑ पि॒तृ-पी॒त॒स्य॒ । मधु॑मत॒ उप॑हूतस्य । मधु॑मत॒ इति॒ मधु॑-म॒तः॒ । उप॑हूत॒स्योप॑हूतः । उप॑हूत॒स्येत्युप॑-हू॒त॒स्य॒ । उप॑हूतो भख्षयामि । उप॑हूत॒ इत्युप॑-हू॒तः॒ । भ॒ख्ष॒या॒म्या॒दि॒त्यव॑द्गणस्य । आ॒दि॒त्यव॑द्गणस्य सोम । आ॒दि॒त्यव॑द्गण॒स्येत्या॑दि॒त्यव॑त्-ग॒ण॒स्य॒ । सो॒म॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ ते॒ । ते॒ म॒ति॒विदः॑ । म॒ति॒विद॑स्तृ॒तीय॑स्य । म॒ति॒विद॒ इति॑ मति-विदः॑ । तृ॒तीय॑स्य॒ सव॑नस्य । सव॑नस्य॒ जग॑तीछन्दसः । जग॑तीछन्दस॒ इन्द्र॑पीतस्य । जग॑तीछन्दस॒ इति॒ जग॑ती-छ॒न्द॒सः॒ । इन्द्र॑पीतस्य॒ नरा॒शꣳस॑पीतस्य । इन्द्र॑पीत॒स्येतीन्द्र॑-पी॒त॒स्य॒ । नरा॒शꣳस॑पीतस्य पि॒तृपी॑तस्य । नरा॒शꣳस॑पीत॒स्येति॒ नरा॒शꣳस॑-पी॒त॒स्य॒ । पि॒तृपी॑तस्य॒ मधु॑मतः । पि॒तृपी॑त॒स्येति॑ पि॒तृ-पी॒त॒स्य॒ । मधु॑मत॒ उप॑हूतस्य । मधु॑मत॒ इति॒ मधु॑-म॒तः॒ । उप॑हूत॒स्योप॑हूतः । उप॑हूत॒स्येत्युप॑-हू॒त॒स्य॒ । उप॑हूतो भख्षयामि । उप॑हूत॒ इत्युप॑-हू॒तः॒ । भ॒ख्ष॒या॒मीति॑ भख्षयामि ॥ आ प्या॑यस्व । प्या॒य॒स्व॒ सम् । समे॑तु । ए॒तु॒ ते॒ । ते॒ वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वत॑स्सोम । सो॒म॒ वृष्णि॑यम् । वृष्णि॑य॒मिति॒ वृष्णि॑यम् ॥ भवा॒ वाज॑स्य । वाज॑स्य सङ्ग॒थे । स॒ङ्ग॒थ इति॑ सं-ग॒थे ॥ हिन्व॑ मे । मे॒ गात्रा᳚ । गात्रा॑ हरिवः । ह॒रि॒वो॒ ग॒णान् । ह॒रि॒व॒ इति॑ हरि-वः॒ । ग॒णान्मे᳚ । मे॒ मा । मा वि । वि ती॑तृषः । ती॒तृ॒ष॒ इति॑ तीतृषः ॥ शि॒वो मे᳚ । मे॒ स॒प्त॒र्॒षीन् । स॒प्त॒र्॒षीनुप॑ । स॒प्त॒र्॒षीनिति॑ सप्त-ऋ॒षीन् । उप॑ तिष्ठस्व । ति॒ष्ठ॒स्व॒ मा । मा मे᳚ । मेऽवाङ्॑ । अवा॒ङ्नाभि᳚म् । नाभि॒मति॑ । अति॑ गाः । (18) ।
गा॒ इति॑ गाः ॥ अपा॑म॒ सोम᳚म् । सोम॑म॒मृताः᳚ । अ॒मृता॑ अभूम । अ॒भू॒माद॑र्श्म । अद॑र्श्म॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॒रवि॑दाम । अवि॑दाम दे॒वान् । दे॒वानिति॑ दे॒वान् ॥ किम॒स्मान् । अ॒स्मान्कृ॑णवत् । कृ॒ण॒व॒दरा॑तिः । अरा॑ति॒ किम् । किमु॑ । उ॒ धू॒र्तिः । धू॒र्तिर॑मृत । अ॒मृ॒त॒ मर्त्य॑स्य । मर्त्य॒स्येति॒ मर्त्य॑स्य ॥ यन्मे᳚ । म॒ आ॒त्मनः॑ । आ॒त्मनो॑ मि॒न्दा । मि॒न्दाऽभू᳚त् । अभू॑द॒ग्निः । अ॒ग्निस्तत् । तत्पुनः॑ । पुन॒रा । आऽहाः᳚ । अ॒हा॒र्जा॒तवे॑दाः । जा॒तवे॑दा॒ विच॑र्षणिः । जा॒तवे॑दा॒ इति॑ जा॒त-वे॒दाः॒ । विच॑र्षणि॒रिति॒ वि-च॒र्॒ष॒णिः॒ ॥ पुन॑र॒ग्निः । अ॒ग्निश्चख्षुः॑ । चख्षु॑रदात् । अ॒दा॒त्पुनः॑ । पुन॒रिन्द्रः॑ । इन्द्रो॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒रिति॒ बृह॒स्पतिः॑ ॥ पुन॑र्मे । मे॒ अ॒श्वि॒ना॒ । अ॒श्वि॒ना॒ यु॒वम् । यु॒वञ्चख्षुः॑ । चख्षु॒रा । आ ध॑त्तम् । ध॒त्त॒म॒ख्ष्योः । अ॒ख्ष्योरित्य॒ख्ष्योः ॥ इ॒ष्टय॑जुषस्ते । इ॒ष्टय॑जुष॒ इती॒ष्ट-य॒जु॒षः॒ । ते॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ सो॒म॒ । सो॒म॒ स्तु॒तस्तो॑मस्य । स्तु॒तस्तो॑मस्य श॒स्तोक्थ॑स्य । स्तु॒तस्तो॑म॒स्येति॑ स्तु॒त-स्तो॒म॒स्य॒ । (19) ।
श॒स्तोक्थ॑स्य॒ हरि॑वतः । श॒स्तोक्थ॒स्येति॑ श॒स्त-उ॒क्थ॒स्य॒ । हरि॑वत॒ इन्द्र॑पीतस्य । हरि॑वत॒ इति॒ हरि॑-व॒तः॒ । इन्द्र॑पीतस्य॒ मधु॑मतः । इन्द्र॑पीत॒स्येतीन्द्र॑-पी॒त॒स्य॒ । मधु॑मत॒ उप॑हूतस्य । मधु॑मत॒ इति॒ मधु॑-म॒तः॒ । उप॑हूत॒स्योप॑हूतः । उप॑हूत॒स्येत्युप॑-हू॒त॒स्य॒ । उप॑हूतो भख्षयामि । उप॑हूत॒ इत्युप॑-हू॒तः॒ । भ॒ख्ष॒या॒मीति॑ भख्षयामि ॥ आ॒पूर्या᳚स्स्थ । आ॒पूर्या॒ इत्या᳚-पूर्याः᳚ । स्था । आ मा᳚ । मा॒ पू॒र॒य॒त॒ । पू॒र॒य॒त॒ प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ च । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । च॒ धने॑न । धने॑न च । चेति॑ च ॥ ए॒तत्ते᳚ । ते॒ त॒त॒ । त॒त॒ ये । ये च॑ । च॒ त्वाम् । त्वामनु॑ । अन्वे॒तत् । ए॒तत्ते᳚ । ते॒ पि॒ता॒म॒ह॒ । पि॒ता॒म॒ह॒ प्र॒पि॒ता॒म॒ह॒ । प्र॒पि॒ता॒म॒ह॒ ये । प्र॒पि॒ता॒म॒हेति॑ प्र-पि॒ता॒म॒ह॒ । ये च॑ । च॒ त्वाम् । त्वामनु॑ । अन्वत्र॑ । अत्र॑ पितरः । पि॒त॒रो॒ य॒था॒भा॒गम् । य॒था॒भा॒गम्म॑न्दध्वम् । य॒था॒भा॒गमिति॑ यथा-भा॒गम् । म॒न्द॒ध्व॒न्नमः॑ । नमो॑ वः । व॒ पि॒त॒रः॒ । पि॒त॒रो॒ रसा॑य । रसा॑य॒ नमः॑ । नमो॑ वः । व॒ पि॒त॒रः॒ । पि॒त॒र॒श्शुष्मा॑य । शुष्मा॑य॒ नमः॑ । नमो॑ वः । व॒ पि॒त॒रः॒ । पि॒त॒रो॒ जी॒वाय॑ । जी॒वाय॒ नमः॑ । नमो॑ वः । व॒ पि॒त॒रः॒ । पि॒त॒र॒स्स्व॒धायै᳚ । (20) ।
स्व॒धायै॒ नमः॑ । स्व॒धाया॒ इति॑ स्व-धायै᳚ । नमो॑ वः । व॒ पि॒त॒रः॒ । पि॒त॒रो॒ म॒न्यवे᳚ । म॒न्यवे॒ नमः॑ । नमो॑ वः । व॒ पि॒त॒रः॒ । पि॒त॒रो॒ घो॒राय॑ । घो॒राय॒ पित॑रः । पित॑रो॒ नमः॑ । नमो॑ वः । वो॒ ये । य ए॒तस्मिन्न्॑ । ए॒तस्मिँ॑ल्लो॒के । लो॒के स्थ । स्थ यु॒ष्मान् । यु॒ष्माꣳस्ते । तेऽनु॑ । अनु॒ ये । ये᳚ऽस्मिन्न् । अ॒स्मिँ॒ल्लो॒के । लो॒के माम् । मान्ते । तेऽनु॑ । अनु॒ ये । य ए॒तस्मिन्न्॑ । ए॒तस्मिँ॑ल्लो॒के । लो॒के स्थ । स्थ यू॒यम् । यू॒यन्तेषा᳚म् । तेषाँ॒व्वसि॑ष्ठाः । वसि॑ष्ठा भूयास्त । भू॒या॒स्त॒ ये । ये᳚ऽस्मिन्न् । अ॒स्मिँ॒ल्लो॒के । लो॒के॑ऽहम् । अ॒हन्तेषा᳚म् । तेषाँ॒व्वसि॑ष्ठः । वसि॑ष्ठो भूयासम् । भू॒या॒स॒म्प्रजा॑पते । प्रजा॑पते॒ न । प्रजा॑पत॒ इति॒ प्रजा᳚-प॒ते॒ । न त्वत् । त्वदे॒तानि॑ । ए॒तान्य॒न्यः । अ॒न्यो विश्वा᳚ । विश्वा॑ जा॒तानि॑ । जा॒तानि॒ परि॑ । परि॒ ता । ता ब॑भूव । ब॒भू॒वेति॑ बभूव ॥ (21) ॥
यत्का॑मास्ते । यत्का॑मा॒ इति॒ यत्-का॒माः॒ । ते॒ जु॒हु॒मः । जु॒हु॒मस्तत् । तन्नः॑ । नो॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्तु॒ व॒यम् । व॒य स्या॑म । स्या॒म॒ पत॑यः । पत॑यो रयी॒णाम् । र॒यी॒णामिति॑ रयी॒णाम् ॥ दे॒वकृ॑त॒स्यैन॑सः । दे॒वकृ॑त॒स्येति॑ दे॒व-कृ॒त॒स्य॒ । एन॑सोऽव॒यज॑नम् । अ॒व॒यज॑नमसि । अ॒व॒यज॑न॒मित्य॑व-यज॑नम् । अ॒सि॒ म॒नु॒ष्य॑कृतस्य । म॒नु॒ष्य॑कृत॒स्यैन॑सः । म॒नु॒ष्य॑कृत॒स्येति॑ मनु॒ष्य॑-कृ॒त॒स्य॒ । एन॑सोऽव॒यज॑नम् । अ॒व॒यज॑नमसि । अ॒व॒यज॑न॒मित्य॑व-यज॑नम् । अ॒सि॒ पि॒तृकृ॑तस्य । पि॒तृकृ॑त॒स्यैन॑सः । पि॒तृकृ॑त॒स्येति॑ पि॒तृ-कृ॒त॒स्य॒ । एन॑सोऽव॒यज॑नम् । अ॒व॒यज॑नमसि । अ॒व॒यज॑न॒मित्य॑व-यज॑नम् । अ॒स्य॒फ्सु । अ॒फ्सु धौ॒तस्य॑ । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । धौ॒तस्य॑ सोम । सो॒म॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ ते॒ । ते॒ नृभिः॑ । नृभि॑स्सु॒तस्य॑ । नृभि॒रिति॒ नृ-भिः॒ । सु॒तस्ये॒ष्टय॑जुषः । इ॒ष्टय॑जुषस्स्तु॒तस्तो॑मस्य । इ॒ष्टय॑जुष॒ इती॒ष्ट-य॒जु॒षः॒ । स्तु॒तस्तो॑मस्य श॒स्तोक्थ॑स्य । स्तु॒तस्तो॑म॒स्येति॑ स्तु॒त-स्तो॒म॒स्य॒ । श॒स्तोक्थ॑स्य॒ यः । श॒स्तोक्थ॒स्येति॑ श॒स्त-उ॒क्थ॒स्य॒ । यो भ॒ख्षः । भ॒ख्षो अ॑श्व॒सनिः॑ । अ॒श्व॒सनि॒र्यः । अ॒श्व॒सनि॒रित्य॑श्व-सनिः॑ । यो गो॒सनिः॑ । गो॒सनि॒स्तस्य॑ । गो॒सनि॒रिति॑ गो-सनिः॑ । तस्य॑ ते । ते॒ पि॒तृभिः॑ । पि॒तृभि॑र्भ॒ख्षङ्कृ॑तस्य । पि॒तृभि॒रिति॑ पि॒तृ-भिः॒ । भ॒ख्षङ्कृ॑त॒स्योप॑हूतस्य । भ॒ख्षङ्कृ॑त॒स्येति॑ भ॒ख्षं-कृ॒त॒स्य॒ । उप॑हूत॒स्योप॑हूतः । उप॑हूत॒स्येत्युप॑-हू॒त॒स्य॒ । उप॑हूतो भख्षयामि । उप॑हूत॒ इत्युप॑-हू॒तः॒ । भ॒ख्ष॒या॒मीति॑ भख्षयामि ॥ (22) ॥
म॒ही॒नाम्पयः॑ । पयो॑ऽसि । अ॒सि॒ विश्वे॑षाम् । विश्वे॑षान्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚न्त॒नूः । त॒नूर् ऋ॒ध्यास᳚म् । ऋ॒ध्यास॑म॒द्य । अ॒द्य पृष॑तीनाम् । पृष॑तीना॒ङ्ग्रह᳚म् । ग्रह॒म्पृष॑तीनाम् । पृष॑तीना॒ङ्ग्रहः॑ । ग्रहो॑ऽसि । अ॒सि॒ विष्णोः᳚ । विष्णो॒र् हृद॑यम् । हृद॑यमसि । अ॒स्येक᳚म् । एक॑मिष । इ॒ष॒ विष्णुः॑ । विष्णु॑स्त्वा । त्वाऽनु॑ । अनु॒ वि । वि च॑क्रमे । च॒क्र॒मे॒ भू॒तिः । भू॒तिर्द॒ध्ना । द॒ध्ना घृ॒तेन॑ । घृ॒तेन॑ वर्धताम् । व॒र्ध॒ता॒न्तस्य॑ । तस्य॑ मा । मे॒ष्टस्य॑ । इ॒ष्टस्य॑ वी॒तस्य॑ । वी॒तस्य॒ द्रवि॑णम् । द्रवि॑ण॒मा । आ ग॑म्यात् । ग॒म्या॒ज्ज्योतिः॑ । ज्योति॑रसि । अ॒सि॒ वै॒श्वा॒न॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रम्पृश्ञि॑यै । पृश्ञि॑यै दु॒ग्धम् । दु॒ग्धँय्याव॑ती । याव॑ती॒ द्यावा॑पृथि॒वी । याव॑ती॒ इति॒ याव॑ती । द्यावा॑पृथि॒वी म॑हि॒त्वा । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । म॒हि॒त्वा याव॑त् । म॒हि॒त्वेति॑ महि-त्वा । याव॑च्च । च॒ स॒प्त । स॒प्त सिन्ध॑वः । सिन्ध॑वो वित॒स्थुः । वि॒त॒स्थुरि॑ति वि-त॒स्थुः ॥ ताव॑न्तमिन्द्र । इ॒न्द्र॒ ते॒ । ते॒ ग्रह᳚म् । (23) ।
ग्रहꣳ॑ स॒ह । स॒होर्जा । ऊ॒र्जा गृ॑ह्णामि । गृ॒ह्णा॒म्यस्तृ॑तम् । अस्तृ॑त॒मित्यस्तृ॑तम् ॥ यत्कृ॑ष्णशकु॒नः । कृ॒ष्ण॒श॒कु॒न पृ॑षदा॒ज्यम् । कृ॒ष्ण॒श॒कु॒न इति॑ कृष्ण-श॒कु॒नः । पृ॒ष॒दा॒ज्यम॑वमृ॒शेत् । पृ॒ष॒दा॒ज्यमिति॑ पृषत्-आ॒ज्यम् । अ॒व॒मृ॒शेच्छू॒द्राः । अ॒व॒मृ॒शेदित्य॑व-मृ॒शेत् । शू॒द्रा अ॑स्य । अ॒स्य॒ प्र॒मायु॑काः । प्र॒मायु॑कास्स्युः । प्र॒मायु॑का॒ इति॑ प्र-मायु॑काः । स्यु॒र्यत् । यच्छ्वा । श्वाऽव॑मृ॒शेत् । अ॒व॒मृ॒शेच्चतु॑ष्पादः । अ॒व॒मृ॒शेदित्य॑व-मृ॒शेत् । चतु॑ष्पादोऽस्य । चतु॑ष्पाद॒ इति॒ चतुः॑-पा॒दः॒ । अ॒स्य॒ प॒शवः॑ । प॒शव॑ प्र॒मायु॑काः । प्र॒मायु॑कास्स्युः । प्र॒मायु॑का॒ इति॑ प्र-मायु॑काः । स्यु॒र्यत् । यथ्स्कन्दे᳚त् । स्कन्दे॒द्यज॑मानः । यज॑मान प्र॒मायु॑कः । प्र॒मायु॑कस्स्यात् । प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र-मायु॑कः । स्या॒त्प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै पृ॑षदा॒ज्यम् । पृ॒ष॒दा॒ज्यम्प॒शवः॑ । पृ॒ष॒दा॒ज्यमिति॑ पृषत्-आ॒ज्यम् । प॒शवो॒ वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॑ स्कन्दन्ति । स्क॒न्द॒न्ति॒ यस्य॑ । यस्य॑ पृषदा॒ज्यम् । पृ॒ष॒दा॒ज्य स्कन्द॑ति । पृ॒ष॒दा॒ज्यमिति॑ पृषत्-आ॒ज्यम् । स्कन्द॑ति॒ यत् । यत्पृ॑षदा॒ज्यम् । पृ॒ष॒दा॒ज्यम्पुनः॑ । पृ॒ष॒दा॒ज्यमिति॑ पृषत्-आ॒ज्यम् । पुन॑र्गृ॒ह्णाति॑ । गृ॒ह्णाति॑ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ पुनः॑ । पुन॑र्गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ प्रा॒णः । प्रा॒णो वै । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । वै पृ॑षदा॒ज्यम् । पृ॒ष॒दा॒ज्यम्प्रा॒णः । पृ॒ष॒दा॒ज्यमिति॑ पृषत्-आ॒ज्यम् । प्रा॒णो वै । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । वा ए॒तस्य॑ । (24) ।
ए॒तस्य॑ स्कन्दति । स्क॒न्द॒ति॒ यस्य॑ । यस्य॑ पृषदा॒ज्यम् । पृ॒ष॒दा॒ज्य स्कन्द॑ति । पृ॒ष॒दा॒ज्यमिति॑ पृषत्-आ॒ज्यम् । स्कन्द॑ति॒ यत् । यत्पृ॑षदा॒ज्यम् । पृ॒ष॒दा॒ज्यम्पुनः॑ । पृ॒ष॒दा॒ज्यमिति॑ पृषत्-आ॒ज्यम् । पुन॑र्गृ॒ह्णाति॑ । गृ॒ह्णाति॑ प्रा॒णम् । प्रा॒णमे॒व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ पुनः॑ । पुन॑र्गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यमव॒धाय॑ । अ॒व॒धाय॑ गृह्णाति । अ॒व॒धायेत्य॑व-धाय॑ । गृ॒ह्णा॒त्य॒मृत᳚म् । अ॒मृतँ॒व्वै । वै हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यम्प्रा॒णः । प्रा॒ण पृ॑षदा॒ज्यम् । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । पृ॒ष॒दा॒ज्यम॒मृत᳚म् । पृ॒ष॒दा॒ज्यमिति॑ पृषत्-आ॒ज्यम् । अ॒मृत॑मे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ प्रा॒णे । प्रा॒णे द॑धाति । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒ने । द॒धा॒ति॒ श॒तमा॑नम् । श॒तमा॑नम्भवति । श॒तमा॑न॒मिति॑ श॒त-मा॒न॒म्॒ । भ॒व॒ति॒ श॒तायुः॑ । श॒तायु॒ पुरु॑षः । श॒तायु॒रिति॑ श॒त-आ॒युः॒ । पुरु॑षश्श॒तेन्द्रि॑यः । श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑षि । श॒तेन्द्रि॑य॒ इति॑ श॒त-इ॒न्द्रि॒यः॒ । आयु॑ष्ये॒व । ए॒वेन्द्रि॒ये । इ॒न्द्रि॒ये प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒त्यश्व᳚म् । अश्व॒मव॑ । अव॑ घ्रापयति । घ्रा॒प॒य॒ति॒ प्रा॒जा॒प॒त्यः । प्रा॒जा॒प॒त्यो वै । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः । वा अश्वः॑ । अश्व॑ प्राजाप॒त्यः । प्रा॒जा॒प॒त्य प्रा॒णः । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः । प्रा॒णस्स्वात् । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । स्वादे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ योनेः᳚ । योने᳚ प्रा॒णम् । प्रा॒णन्निः । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । निर्मि॑मीते । मि॒मी॒ते॒ वि । वि वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञश्छि॑द्यते । छि॒द्य॒ते॒ यस्य॑ । यस्य॑ पृषदा॒ज्यम् । पृ॒ष॒दा॒ज्य स्कन्द॑ति । पृ॒ष॒दा॒ज्यमिति॑ पृषत्-आ॒ज्यम् । स्कन्द॑ति वैष्ण॒व्या । वै॒ष्ण॒व्यर्चा । ऋ॒चा पुनः॑ । पुन॑र्गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै विष्णुः॑ । विष्णु॑र्य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेनै॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ सम् । सन्त॑नोति । त॒नो॒तीति॑ तनोति ॥ (25) ॥6॥
देव॑ सवितः । स॒वि॒त॒रे॒तत् । ए॒तत्ते᳚ । ते॒ प्र । प्राह॑ । आ॒ह॒ तत् । तत्प्र । प्र च॑ । च॒ सु॒व । सु॒व प्र । प्र च॑ । च॒ य॒ज॒ । य॒ज॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑र्ब्र॒ह्मा । ब्र॒ह्माऽऽयु॑ष्मत्याः । आयु॑ष्मत्या ऋ॒चः । ऋ॒चो मा । मा गा॑त । गा॒त॒ त॒नू॒पात् । त॒नू॒पाथ्साम्नः॑ । त॒नू॒पादिति॑ तनू-पात् । साम्न॑स्स॒त्याः । स॒त्या वः॑ । व॒ आ॒शिषः॑ । आ॒शिष॑स्सन्तु । आ॒शिष॒ इत्या᳚-शिषः॑ । स॒न्तु॒ स॒त्याः । स॒त्या आकू॑तयः । आकू॑तय ऋ॒तम् । आकू॑तय॒ इत्या-कू॒त॒यः॒ । ऋ॒तञ्च॑ । च॒ स॒त्यम् । स॒त्यञ्च॑ । च॒ व॒द॒त॒ । व॒द॒त॒ स्तु॒त । स्तु॒त दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ सवि॒तुः । स॒वि॒तु प्र॑स॒वे । प्र॒स॒वे स्तु॒तस्य॑ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । स्तु॒तस्य॑ स्तु॒तम् । स्तु॒तम॑सि । अ॒स्यूर्ज᳚म् । ऊर्ज॒म्मह्य᳚म् । मह्य॑ स्तु॒तम् । स्तु॒तन्दु॑हाम् । दु॒हा॒मा । आ मा᳚ । मा॒ स्तु॒तस्य॑ । स्तु॒तस्य॑ स्तु॒तम् । स्तु॒तङ्ग॑म्यात् । ग॒म्या॒च्छ॒स्त्रस्य॑ । श॒स्त्रस्य॑ श॒स्त्रम् । श॒स्त्रम॑सि । (26) ।
अ॒स्यूर्ज᳚म् । ऊर्ज॒म्मह्य᳚म् । मह्यꣳ॑ श॒स्त्रम् । श॒स्त्रन्दु॑हाम् । दु॒हा॒मा । आ मा᳚ । मा॒ श॒स्त्रस्य॑ । श॒स्त्रस्य॑ श॒स्त्रम् । श॒स्त्रङ्ग॑म्यात् । ग॒म्या॒दि॒न्द्रि॒याव॑न्तः । इ॒न्द्रि॒याव॑न्तो वनामहे । इ॒न्द्रि॒याव॑न्त॒ इती᳚न्द्रि॒य-व॒न्तः॒ । व॒ना॒म॒हे॒ धु॒ख्षी॒महि॑ । धु॒ख्षी॒महि॑ प्र॒जाम् । प्र॒जामिष᳚म् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । इष॒मितीष᳚म् ॥ सा मे᳚ । मे॒ स॒त्या । स॒त्याऽऽशीः । आ॒शीर्दे॒वेषु॑ । आ॒शीरित्या᳚-शीः । दे॒वेषु॑ भूयात् । भू॒या॒द्ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम्मा᳚ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । मा । आ ग॑म्यात् । ग॒म्या॒दिति॑ गम्यात् ॥ य॒ज्ञो ब॑भूव । ब॒भू॒व॒ सः । स आ । आ ब॑भूव । ब॒भू॒व॒ सः । स प्र । प्र ज॑ज्ञे । ज॒ज्ञे॒ सः । स वा॑वृधे । वा॒वृ॒ध॒ इति॑ वावृधे ॥ स दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मधि॑पतिः । अधि॑पतिर्बभूव । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । ब॒भू॒व॒ सः । सो᳚ऽस्मान् । अ॒स्माꣳ अधि॑पतीन् । अधि॑पतीन्करोतु । अधि॑पती॒नित्यधि॑-प॒ती॒न्॒ । क॒रो॒तु॒ व॒यम् । व॒य स्या॑म । स्या॒म॒ पत॑यः । पत॑यो रयी॒णाम् । र॒यी॒णामिति॑ रयी॒णाम् ॥ य॒ज्ञो वा᳚ । वा॒ वै । वै य॒ज्ञप॑तिम् । (27) ।
य॒ज्ञप॑तिन्दु॒हे । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म्॒ । दु॒हे य॒ज्ञप॑तिः । य॒ज्ञप॑तिर्वा । य॒ज्ञप॑ति॒रिति॑ य॒ज्ञ-प॒तिः॒ । वा॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्दु॑हे । दु॒हे॒ सः । स यः । यस्स्तु॑तश॒स्त्रयोः᳚ । स्तु॒त॒श॒स्त्रयो॒र्दोह᳚म् । स्तु॒त॒श॒स्त्रयो॒रिति॑ स्तुत-श॒स्त्रयोः᳚ । दोह॒मवि॑द्वान् । अवि॑द्वा॒न्॒यज॑ते । यज॑ते॒ तम् । तँय्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो दु॑हे । दु॒हे॒ सः । स इ॒ष्ट्वा । इ॒ष्ट्वा पापी॑यान् । पापी॑यान्भवति । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॑नयोः । ए॒न॒यो॒र्दोह᳚म् । दोहँ॑व्वि॒द्वान् । वि॒द्वान् यज॑ते । यज॑ते॒ सः । स य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्दु॑हे । दु॒हे॒ सः । स इ॒ष्ट्वा । इ॒ष्ट्वा वसी॑यान् । वसी॑यान्भवति । भ॒व॒ति॒ स्तु॒तस्य॑ । स्तु॒तस्य॑ स्तु॒तम् । स्तु॒तम॑सि । अ॒स्यूर्ज᳚म् । ऊर्ज॒म्मह्य᳚म् । मह्य॑ स्तु॒तम् । स्तु॒तन्दु॑हाम् । दु॒हा॒मा । आ मा᳚ । मा॒ स्तु॒तस्य॑ । स्तु॒तस्य॑ स्तु॒तम् । स्तु॒तङ्ग॑म्यात् । ग॒म्या॒च्छ॒स्त्रस्य॑ । श॒स्त्रस्य॑ श॒स्त्रम् । श॒स्त्रम॑सि । अ॒स्यूर्ज᳚म् । ऊर्ज॒म्मह्य᳚म् । मह्यꣳ॑ श॒स्त्रम् । श॒स्त्रन्दु॑हाम् । दु॒हा॒मा । आ मा᳚ । मा॒ श॒स्त्रस्य॑ । श॒स्त्रस्य॑ श॒स्त्रम् । श॒स्त्रङ्ग॑म्यात् । ग॒म्या॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षः । ए॒ष वै । वै स्तु॑तश॒स्त्रयोः᳚ । स्तु॒त॒श॒स्त्रयो॒र्दोहः॑ । स्तु॒त॒श॒स्त्रयो॒रिति॑ स्तुत-श॒स्त्रयोः᳚ । दोह॒स्तम् । तँय्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान् यज॑ते । यज॑ते दु॒हे । दु॒ह ए॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमि॒ष्ट्वा । इ॒ष्ट्वा वसी॑यान् । वसी॑यान्भवति । भ॒व॒तीति॑ भवति ॥ (28) ॥
श्ये॒नाय॒ पत्व॑ने । पत्व॑ने॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ वट् । वट्थ्स्व॒यम॑भिगूर्ताय । स्व॒यम॑भिगूर्ताय॒ नमः॑ । स्व॒यम॑भिगूर्ता॒येति॑ स्व॒यम्-अ॒भि॒गूर्ता॒य॒ । नमो॑ विष्ट॒म्भाय॑ । वि॒ष्ट॒म्भाय॒ धर्म॑णे । वि॒ष्ट॒म्भायेति॑ वि-स्त॒म्भाय॑ । धर्म॑णे॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ वट् । वट्थ्स्व॒यम॑भिगूर्ताय । स्व॒यम॑भिगूर्ताय॒ नमः॑ । स्व॒यम॑भिगूर्ता॒येति॑ स्व॒यम्-अ॒भि॒गू॒र्ता॒य॒ । नम॑ परि॒धये᳚ । प॒रि॒धये॑ जन॒प्रथ॑नाय । प॒रि॒धय॒ इति॑ परि-धये᳚ । ज॒न॒प्रथ॑नाय॒ स्वाहा᳚ । ज॒न॒प्रथ॑ना॒येति॑ जन-प्रथ॑नाय । स्वाहा॒ वट् । वट्थ्स्व॒यम॑भिगूर्ताय । स्व॒यम॑भिगूर्ताय॒ नमः॑ । स्व॒यम॑भिगूर्ता॒येति॑ स्व॒यम्-अ॒भि॒गूर्ता॒य॒ । नम॑ ऊ॒र्जे । ऊ॒र्जे होत्रा॑णाम् । होत्रा॑णा॒॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ वट् । वट्थ्स्व॒यम॑भिगूर्ताय । स्व॒यम॑भिगूर्ताय॒ नमः॑ । स्व॒यम॑भिगूर्ता॒येति॑ स्व॒यम्-अ॒भि॒गू॒र्ता॒य॒ । नम॒ पय॑से । पय॑से॒ होत्रा॑णाम् । होत्रा॑णा॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ वट् । वट्थ्स्व॒यम॑भिगूर्ताय । स्व॒यम॑भिगूर्ताय॒ नमः॑ । स्व॒यम॑भिगूर्ता॒येति॑ स्व॒यम्-अ॒भि॒गू॒र्ता॒य॒ । नम॑ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये॒ मन॑वे । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । मन॑वे॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ वट् । वट्थ्स्व॒यम॑भिगूर्ताय । स्व॒यम॑भिगूर्ताय॒ नमः॑ । स्व॒यम॑भिगूर्ता॒येति॑ स्व॒यम्-अ॒भि॒गू॒र्ता॒य॒ । नम॑ ऋ॒तम् । ऋ॒तमृ॑तपाः । ऋ॒त॒पा॒स्सु॒व॒र्वा॒ट्॒ । ऋ॒त॒पा॒ इत्यृ॑त-पाः॒ । सु॒व॒र्वा॒ट्थ्स्वाहा᳚ । सु॒व॒र्वा॒डिति॑ सुवः-वा॒ट्॒ । स्वाहा॒ वट् । वट्थ्स्व॒यम॑भिगूर्ताय । स्व॒यम॑भिगूर्ताय॒ नमः॑ । स्व॒यम॑भिगूर्ता॒येति॑ स्व॒यम्-अ॒भि॒गू॒र्ता॒य॒ । नम॑स्तृ॒म्पन्ता᳚म् । तृ॒म्पन्ता॒ꣳ॒ होत्राः᳚ । होत्रा॒ मधोः᳚ । मधो᳚र्घृ॒तस्य॑ । घृ॒तस्य॑ य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑ति॒मृष॑यः । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म्॒ । ऋष॑य॒ एन॑सा । एन॑साऽऽहुः । (29) ।
आ॒हु॒रित्या॑हुः ॥ प्र॒जा निर्भ॑क्ताः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । निर्भ॑क्ता अनुत॒प्यमा॑नाः । निर्भ॑क्ता॒ इति॒ निः-भ॒क्ताः॒ । अ॒नु॒त॒प्यमा॑ना मध॒व्यौ᳚ । अ॒नु॒त॒प्यमा॑ना॒ इत्य॑नु-त॒प्यमा॑नाः । म॒ध॒व्यौ᳚ स्तो॒कौ । स्तो॒कावप॑ । अप॒ तौ । तौ र॑राध । र॒रा॒धेति॑ रराध ॥ सन्नः॑ । न॒स्ताभ्या᳚म् । ताभ्याꣳ॑ सृजतु । सृ॒ज॒तु॒ वि॒श्वक॑र्मा । वि॒श्वक॑र्मा घो॒राः । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । घो॒रा ऋष॑यः । ऋष॑यो॒ नमः॑ । नमो॑ अस्तु । अ॒स्त्वे॒भ्यः॒ । ए॒भ्य॒ इत्ये᳚भ्यः ॥ चख्षु॑ष एषाम् । ए॒षा॒म्मन॑सः । मन॑सश्च । च॒ स॒न्धौ । स॒न्धौ बृह॒स्पत॑ये । स॒न्धाविति॑ सं-धौ । बृह॒स्पत॑ये॒ महि॑ । महि॒ षत् । सद्द्यु॒मत् । द्यु॒मन्नमः॑ । द्यु॒मदिति॑ द्यु-मत् । नम॒ इति॒ नमः॑ ॥ नमो॑ वि॒श्वक॑र्मणे । वि॒श्वक॑र्मणे॒ सः । वि॒श्वक॑र्मण॒ इति॑ वि॒श्व-क॒र्म॒णे॒ । स उ॑ । उ॒ पा॒तु॒ । पा॒त्व॒स्मान् । अ॒स्मान॑न॒न्यान् । अ॒न॒न्यान्थ्सो॑म॒पान् । सो॒म॒पान्मन्य॑मानः । सो॒म॒पानिति॑ सोम-पान् । मन्य॑मान॒ इति॒ मन्य॑मानः ॥ प्रा॒णस्य॑ वि॒द्वान् । प्रा॒णस्येति॑ प्र-अ॒नस्य॑ । वि॒द्वान्थ्स॑म॒रे । स॒म॒रे न । स॒म॒र इति॑ सम्-अ॒रे । न धीरः॑ । धीर॒ एनः॑ । एन॑श्चकृ॒वान् । च॒कृ॒वान्महि॑ । महि॑ ब॒द्धः । ब॒द्ध ए॑षाम् । ए॒षा॒मित्ये॑षाम् ॥ तँव्वि॑श्वकर्मन्न् । वि॒श्व॒क॒र्म॒न्प्र । वि॒श्व॒क॒र्म॒न्निति॑ विश्व-क॒र्म॒न्न्॒ । (30)
प्र मु॑ञ्च । मु॒ञ्चा॒ स्व॒स्तये᳚ । स्व॒स्तये॒ ये । ये भ॒ख्षय॑न्तः । भ॒ख्ष॑यन्तो॒ न । न वसू॑नि । वसू᳚न्यानृ॒हुः । आ॒नृ॒हुरित्या॑नृ॒हुः ॥ यान॒ग्नयः॑ । अ॒ग्नयो॒ऽन्वत॑प्यन्त । अ॒न्वत॑प्यन्त॒ धिष्णि॑याः । अ॒न्वत॑प्य॒न्तेत्य॑नु-अत॑प्यन्त । धिष्णि॑या इ॒यम् । इ॒यन्तेषा᳚म् । तेषा॑मव॒या । अ॒व॒या दुरि॑ष्ट्यै । दुरि॑ष्ट्यै॒ स्वि॑ष्टिम् । दुरि॑ष्ट्या॒ इति॒ दुः-इ॒ष्ट्यै॒ । स्वि॑ष्टिन्नः । स्वि॑ष्टि॒मिति॒ सु-इ॒ष्टि॒म्॒ । न॒स्ताम् । ताङ्कृ॑णोतु । कृ॒णो॒तु॒ वि॒श्वक॑र्मा । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ ॥ नम॑ पि॒तृभ्यः॑ । पि॒तृभ्यो॑ अ॒भि । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । अ॒भि ये । ये नः॑ । नो॒ अख्यन्न्॑ । अख्य॑न्यज्ञ॒कृतः॑ । य॒ज्ञ॒कृतो॑ य॒ज्ञका॑माः । य॒ज्ञ॒कृत॒ इति॑ यज्ञ-कृतः॑ । य॒ज्ञका॑मास्सुदे॒वाः । य॒ज्ञका॑मा॒ इति॑ य॒ज्ञ-का॒माः॒ । सु॒दे॒वा अ॑का॒माः । सु॒दे॒वा इति॑ सु-दे॒वाः । अ॒का॒मा वः॑ । वो॒ दख्षि॑णाम् । दख्षि॑णा॒न्न । न नी॑निम । नी॒नि॒म॒ मा । मा नः॑ । न॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा॒देन॑सः । एन॑स पापयिष्ट । पा॒प॒यि॒ष्टेति॑ पापयिष्ट ॥ याव॑न्तो॒ वै । वै स॑द॒स्याः᳚ । स॒द॒स्या᳚स्ते । ते सर्वे᳚ । सर्वे॑ दख्षि॒ण्याः᳚ । द॒ख्षि॒ण्या᳚स्तेभ्यः॑ । तेभ्यो॒ यः । यो दख्षि॑णाम् । दख्षि॑णा॒न्न । न नये᳚त् । (31) ।
नये॒दा । ऐभ्यः॑ । ए॒भ्यो॒ वृ॒श्च्ये॒त॒ । वृ॒श्च्ये॒त॒ यत् । यद्वै᳚श्वकर्म॒णानि॑ । वै॒श्व॒क॒र्म॒णानि॑ जु॒होति॑ । वै॒श्व॒क॒र्म॒णानीति॑ वैश्व-क॒र्म॒णानि॑ । जु॒होति॑ सद॒स्यान्॑ । स॒द॒स्या॑ने॒व । ए॒व तत् । तत्प्री॑णाति । प्री॒णा॒त्य॒स्मे । अ॒स्मे दे॑वासः । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । दे॒वा॒सो॒ वपु॑षे । वपु॑षे चिकिथ्सत । चि॒कि॒थ्स॒त॒ यम् । यमा॒शिरा᳚ । आ॒शिरा॒ दम्प॑ती । दम्प॑ती वा॒मम् । दम्प॑ती॒ इति॒ दम्प॑ती । वा॒मम॑श्ञु॒तः । अ॒श्ञु॒त इत्य॑श्ञु॒तः ॥ पुमा᳚न्पु॒त्रः । पु॒त्रो जा॑यते । जा॒य॒ते॒ वि॒न्दते᳚ । वि॒न्दते॒ वसु॑ । वस्वथ॑ । अथ॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ अर॒पाः । अ॒र॒पा ए॑धते । ए॒ध॒ते॒ गृ॒हः । गृ॒ह इति॑ गृ॒हः ॥ आ॒शी॒र्दा॒या दम्प॑ती । आ॒शी॒र्दा॒येत्या॑शीः-दा॒या । दम्प॑ती वा॒मम् । दम्प॑ती॒ इति॒ दम्प॑ती । वा॒मम॑श्ञुताम् । अ॒श्ञु॒ता॒मरि॑ष्टः । अरि॑ष्टो॒ रायः॑ । राय॑स्सचताम् । स॒च॒ता॒ꣳ॒ समो॑कसा । समो॑क॒सेति॒ सम्-ओ॒क॒सा॒ ॥ य आ । आऽसि॑चत् । असि॑च॒थ्सन्दु॑ग्धम् । सन्दु॑ग्धङ्कु॒म्भ्या । सन्दु॑ग्ध॒मिति॒ सं-दु॒ग्ध॒म्॒ । कु॒म्भ्या स॒ह । स॒हेष्टेन॑ । इ॒ष्टेन॒ यामन्न्॑ । याम॒न्नम॑तिम् । अम॑तिञ्जहातु । ज॒हा॒तु॒ सः । स इति॒ सः ॥ स॒र्पि॒र्ग्री॒वी पीव॑री । स॒र्पि॒र्ग्री॒वीति॑ सर्पिः-ग्री॒वी । (32) ।
पीव॑र्यस्य । अ॒स्य॒ जा॒या । जा॒या पीवा॑नः । पीवा॑न पु॒त्राः । पु॒त्रा अकृ॑शासः । अकृ॑शासो अस्य । अ॒स्येत्य॑स्य ॥ स॒हजा॑नि॒र्यः । स॒हजा॑नि॒रिति॑ स॒ह-जा॒निः॒ । यस्सु॑मख॒स्यमा॑नः । सु॒म॒ख॒स्यमा॑न॒ इन्द्रा॑य । सु॒म॒ख॒स्यमा॑न॒ इति॑ सु-म॒ख॒स्यमा॑नः । इन्द्रा॑या॒शिर᳚म् । आ॒शिरꣳ॑ स॒ह । स॒ह कु॒म्भ्या । कु॒म्भ्याऽदा᳚त् । अदा॒दित्यदा᳚त् ॥ आ॒शीर्मे᳚ । आ॒शीरित्या᳚-शीः । म॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॑मु॒त । उ॒त सु॑प्रजा॒स्त्वम् । सु॒प्र॒जा॒स्त्वमिष᳚म् । सु॒प्र॒जा॒स्त्वमिति॑ सुप्रजाः-त्वम् । इष॑न्दधातु । द॒धा॒तु॒ द्रवि॑णम् । द्रवि॑ण॒ꣳ॒ सव॑र्चसम् । सव॑र्चस॒मिति॒ स-व॒र्च॒स॒म्॒ ॥ स॒ञ्जय॒न्ख्षेत्रा॑णि । स॒ञ्जय॒न्निति॑ सं-जयन्न्॑ । ख्षेत्रा॑णि॒ सह॑सा । सह॑सा॒ऽहम् । अ॒हमि॑न्द्र । इ॒न्द्र॒ कृ॒ण्वा॒नः । कृ॒ण्वा॒नो अ॒न्यान् । अ॒न्याꣳ अध॑रान् । अध॑रान्थ्स॒पत्नान्॑ । स॒पत्ना॒निति॑ स॒पत्नान्॑ ॥ भू॒तम॑सि । अ॒सि॒ भू॒ते । भू॒ते मा᳚ । मा॒ धाः॒ । धा॒ मुख᳚म् । मुख॑मसि । अ॒सि॒ मुख᳚म् । मुख॑म्भूयासम् । भू॒या॒स॒न्द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚म् । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚न्त्वा । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒मिति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वीभ्या᳚म् । त्वा॒ परि॑ । परि॑ गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मि॒ विश्वे᳚ । विश्वे᳚ त्वा । त्वा॒ दे॒वाः । दे॒वा वै᳚श्वान॒राः । वै॒श्वा॒न॒रा प्र । (33) ।
प्र च्या॑वयन्तु । च्या॒व॒य॒न्तु॒ दि॒वि । दि॒वि दे॒वान् । दे॒वान्दृꣳ॑ह । दृ॒ꣳ॒हा॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे॒ वयाꣳ॑सि । वयाꣳ॑सि पृथि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्याम्पार्थि॑वान् । पार्थि॑वान्ध्रु॒वम् । ध्रु॒वन्ध्रु॒वेण॑ । ध्रु॒वेण॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषाऽव॑ । अव॒ सोम᳚म् । सोम॑न्नयामसि । न॒या॒म॒सीति॑ नयामसि ॥ यथा॑ नः । न॒स्सर्व᳚म् । सर्व॒मित् । इज्जग॑त् । जग॑दय॒ख्ष्मम् । अ॒य॒ख्ष्मꣳ सु॒मनाः᳚ । सु॒मना॒ अस॑त् । सु॒मना॒ इति॑ सु-मनाः᳚ । अस॒दित्यस॑त् ॥ यथा॑ नः । न॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॒ इत् । इद्विशः॑ । विश॒ केव॑लीः । केव॑ली॒स्सर्वाः᳚ । सर्वा॒स्सम॑नसः । सम॑नस॒ कर॑त् । सम॑नस॒ इति॒ स-म॒न॒सः॒ । कर॒दिति॒ कर॑त् ॥ यथा॑ नः । न॒स्सर्वाः᳚ । सर्वा॒ इत् । इद्दिशः॑ । दिशो॒ऽस्माक᳚म् । अ॒स्माक॒ङ्केव॑लीः । केव॑ली॒रसन्न्॑ । अस॒न्नित्यसन्न्॑ ॥ (34) ॥8॥
यद्वै । वै होता᳚ । होता᳚ऽध्व॒र्युम् । अ॒ध्व॒र्युम॑भ्या॒ह्वय॑ते । अ॒भ्या॒ह्वय॑ते॒ वज्र᳚म् । अ॒भ्या॒ह्वय॑त॒ इत्य॑भि-आ॒ह्वय॑ते । वज्र॑मेनम् । ए॒न॒म॒भि । अ॒भि प्र । प्र व॑र्तयति । व॒र्त॒य॒त्युक्थ॑शाः । उक्थ॑शा॒ इति॑ । उक्थ॑शा॒ इत्युक्थ॑-शाः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रा॒त॒स्स॒व॒नम् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नम्प्र॑ति॒गीर्य॑ । प्रा॒त॒स्स॒व॒नमिति॑ प्रातः-स॒व॒नम् । प्र॒ति॒गीर्य॒ त्रीणि॑ । प्र॒ति॒गीर्येति॑ प्रति-गीर्य॑ । त्रीण्ये॒तानि॑ । ए॒तान्य॒ख्षरा॑णि । अ॒ख्षरा॑णि त्रि॒पदा᳚ । त्रि॒पदा॑ गाय॒त्री । त्रि॒पदेति॑ त्रि-पदा᳚ । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्रम् । गा॒य॒त्रम्प्रा॑तस्सव॒नम् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नङ्गा॑यत्रि॒या । प्रा॒त॒स्स॒व॒नमिति॑ प्रातः-स॒व॒नम् । गा॒य॒त्रि॒यैव । ए॒व प्रा॑तस्सव॒ने । प्रा॒त॒स्स॒व॒ने वज्र᳚म् । प्रा॒त॒स्स॒व॒न इति॑ प्रातः-स॒व॒ने । वज्र॑म॒न्तः । अ॒न्तर्ध॑त्ते । ध॒त्त॒ उ॒क्थम् । उ॒क्थँव्वा॒चि । वा॒चीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ माध्य॑न्दिनम् । माध्य॑न्दिन॒ꣳ॒ सव॑नम् । सव॑नम्प्रति॒गीर्य॑ । प्र॒ति॒गीर्य॑ च॒त्वारि॑ । प्र॒ति॒गीर्येति॑ प्रति-गीर्य॑ । च॒त्वार्ये॒तानि॑ । ए॒तान्य॒ख्षरा॑णि । अ॒ख्षरा॑णि॒ चतु॑ष्पदा । चतु॑ष्पदा त्रि॒ष्टुप् । चतु॑ष्प॒देति॒ चतुः॑-प॒दा॒ । त्रि॒ष्टुप्त्रैष्टु॑भम् । त्रैष्टु॑भ॒म्माध्य॑न्दिनम् । माध्य॑न्दिन॒ꣳ॒ सव॑नम् । सव॑नन्त्रि॒ष्टुभा᳚ । त्रि॒ष्टुभै॒व । ए॒व माध्य॑न्दिने । माध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । सव॑ने॒ वज्र᳚म् । वज्र॑म॒न्तः । अ॒न्तर्ध॑त्ते । ध॒त्त॒ उ॒क्थम् । (35) ।
उ॒क्थँव्वा॒चि । वा॒चीन्द्रा॑य । इन्द्रा॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ तृ॒ती॒य॒स॒व॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नम्प्र॑ति॒गीर्य॑ । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नमिति॑ तृतीय-स॒व॒नम् । प्र॒ति॒गीर्य॑ स॒प्त । प्र॒ति॒गीर्येति॑ प्रति-गीर्य॑ । स॒प्तैतानि॑ । ए॒तान्य॒ख्षरा॑णि । अ॒ख्षरा॑णि स॒प्तप॑दा । स॒प्तप॑दा॒ शक्व॑री । स॒प्तप॒देति॑ स॒प्त-प॒दा॒ । शक्व॑री शाक्व॒रः । शा॒क्व॒रो वज्रः॑ । वज्रो॒ वज्रे॑ण । वज्रे॑णै॒व । ए॒व तृ॑तीयसव॒ने । तृ॒ती॒य॒स॒व॒ने वज्र᳚म् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न इति॑ तृतीय-स॒व॒ने । वज्र॑म॒न्तः । अ॒न्तर्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ सः । स तु । त्वै । वा अ॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युस्स्या᳚त् । स्या॒द्यः । यो य॑थासव॒नम् । य॒था॒स॒व॒नम्प्र॑तिग॒रे । य॒था॒स॒व॒नमिति॑ यथा-स॒व॒नम् । प्र॒ति॒ग॒रे छन्दाꣳ॑सि । प्र॒ति॒ग॒र इति॑ प्रति-ग॒रे । छन्दाꣳ॑सि सम्पा॒दये᳚त् । स॒म्पा॒दये॒त्तेजः॑ । स॒म्पा॒दये॒दिति॑ सं-पा॒दये᳚त् । तेज॑ प्रातस्सव॒ने । प्रा॒त॒स्स॒व॒न आ॒त्मन्न् । प्रा॒त॒स्स॒व॒न इति॑ प्रातः-स॒व॒ने । आ॒त्मन्दधी॑त । दधी॑तेन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒य॒म्माध्य॑न्दिने । माध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । सव॑ने प॒शून् । प॒शूꣳस्तृ॑तीयसव॒ने । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न इति॑ । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न इति॑ तृतीय-स॒व॒ने । इत्युक्थ॑शाः । उक्थ॑शा॒ इति॑ । उक्थ॑शा॒ इत्युक्थ॑-शाः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रा॒त॒स्स॒व॒नम् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नम्प्र॑ति॒गीर्य॑ । प्रा॒त॒स॒व॒नमिति॑ प्रातः-स॒व॒नम् । प्र॒ति॒गीर्य॒ त्रीणि॑ । प्र॒ति॒गीर्येति॑ प्रति-गीर्य॑ । त्रीण्ये॒तानि॑ । ए॒तान्य॒ख्षरा॑णि । अ॒ख्षरा॑णि त्रि॒पदा᳚᳚ । (36) ।
त्रि॒पदा॑ गाय॒त्री । त्रि॒पदेति॑ त्रि-पदा᳚ । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्रम् । गा॒य॒त्रम्प्रा॑तस्सव॒नम् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नम्प्रा॑तस्सव॒ने । प्रा॒त॒स्स॒व॒नमिति॑ प्रातः-स॒व॒नम् । प्रा॒त॒स्स॒व॒न ए॒व । प्रा॒त॒स्स॒व॒न इति॑ प्रातः-स॒व॒ने । ए॒व प्र॑तिग॒रे । प्र॒ति॒ग॒रे छन्दाꣳ॑सि । प्र॒ति॒ग॒र इति॑ प्रति-ग॒रे । छन्दाꣳ॑सि॒ सम् । सम्पा॑दयति । पा॒द॒य॒त्यथो᳚ । अथो॒ तेजः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । तेजो॒ वै । वै गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री तेजः॑ । तेज॑ प्रातस्सव॒नम् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नन्तेजः॑ । प्रा॒त॒स्स॒व॒नमिति॑ प्रातः-स॒व॒नम् । तेज॑ ए॒व । ए॒व प्रा॑तस्सव॒ने । प्रा॒त॒स्स॒व॒न आ॒त्मन्न् । प्रा॒त॒स्स॒व॒न इति॑ प्रातः-स॒व॒ने । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्त॒ उ॒क्थम् । उ॒क्थँव्वा॒चि । वा॒चीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ माध्य॑न्दिनम् । माध्य॑न्दिन॒ꣳ॒ सव॑नम् । सव॑नम्प्रति॒गीर्य॑ । प्र॒ति॒गीर्य॑ च॒त्वारि॑ । प्र॒ति॒गीर्येति॑ प्रति-गीर्य॑ । च॒त्वार्ये॒तानि॑ । ए॒तान्य॒ख्षरा॑णि । अ॒ख्षरा॑णि॒ चतु॑ष्पदा । चतु॑ष्पदा त्रि॒ष्टुप् । चतु॑ष्प॒देति॒ चतुः॑-प॒दा॒ । त्रि॒ष्टुप्त्रैष्टु॑भम् । त्रैष्टु॑भ॒म्माध्य॑न्दिनम् । माध्य॑न्दिन॒ꣳ॒ सव॑नम् । सव॑न॒म्माध्य॑न्दिने । माध्य॑न्दिन ए॒व । ए॒व सव॑ने । सव॑ने प्रतिग॒रे । प्र॒ति॒ग॒रे छन्दाꣳ॑सि । प्र॒ति॒ग॒र इति॑ प्रति-ग॒रे । छन्दाꣳ॑सि॒ सम् । सम्पा॑दयति । पा॒द॒य॒त्यथो᳚ । अथो॑ इन्द्रि॒यम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । इ॒न्द्रि॒यँव्वै । वै त्रि॒ष्टुक् । त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यम्माध्य॑न्दिनम् । माध्य॑न्दिन॒ꣳ॒ सव॑नम् । सव॑नमिन्द्रि॒यम् । (37) ।
इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒व माध्य॑न्दिने । माध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । सव॑न आ॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्त॒ उ॒क्थम् । उ॒क्थँव्वा॒चि । वा॒चीन्द्रा॑य । इन्द्रा॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ तृ॒ती॒य॒स॒व॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नम्प्र॑ति॒गीर्य॑ । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नमिति॑ तृतीय-स॒व॒नम् । प्र॒ति॒गीर्य॑ स॒प्त । प्र॒ति॒गीर्येति॑ प्रति-गीर्य॑ । स॒प्तैतानि॑ । ए॒तान्य॒ख्षरा॑णि । अ॒ख्षरा॑णि स॒प्तप॑दा । स॒प्तप॑दा॒ शक्व॑री । स॒प्तप॒देति॑ स॒प्त-प॒दा॒ । शक्व॑री शाक्व॒राः । शा॒क्व॒रा प॒शवः॑ । प॒शवो॒ जाग॑तम् । जाग॑तन्तृतीयसव॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नन्तृ॑तीयसव॒ने । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नमिति॑ तृतीय-स॒व॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न ए॒व । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न इति॑ तृतीय-स॒व॒ने । ए॒व प्र॑तिग॒रे । प्र॒ति॒ग॒रे छन्दाꣳ॑सि । प्र॒ति॒ग॒र इति॑ प्रति-ग॒रे । छन्दाꣳ॑सि॒ सम् । सम्पा॑दयति । पा॒द॒य॒त्यथो᳚ । अथो॑ प॒शवः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । प॒शवो॒ वै । वै जग॑ती । जग॑ती प॒शवः॑ । प॒शव॑स्तृतीयसव॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नम्प॒शून् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नमिति॑ तृतीय-स॒व॒नम् । प॒शूने॒व । ए॒व तृ॑तीयसव॒ने । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न आ॒त्मन्न् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न इति॑ तृतीय-स॒व॒ने । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ यत् । यद्वै । वै होता᳚ । होता᳚ऽध्व॒र्युम् । अ॒ध्व॒र्युम॑भ्या॒ह्वय॑ते । अ॒भ्या॒ह्वय॑त आ॒व्य᳚म् । अ॒भ्या॒ह्वय॑त॒ इत्य॑भि-आ॒ह्वय॑ते । आ॒व्य॑मस्मिन्न् । अ॒स्मि॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒ति॒ तत् । तद्यत् । यन्न । नाप॒हनी॑त । (38) ।
अ॒प॒हनी॑त पु॒रा । अ॒प॒हनी॒तेत्य॑प-हनी॑त । पु॒रास्य॑ । अ॒स्य॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रात् । सँ॒व्व॒थ्स॒राद्गृ॒हे । सँ॒व्व॒थ्स॒रादिति॑ सं-व॒थ्स॒रात् । गृ॒ह आ । आ वे॑वीरन्न् । वे॒वी॒र॒ञ्छोꣳसा᳚ । शोꣳसा॒ मोदः॑ । मोद॑ इव । इ॒वेति॑ । इति॑ प्र॒त्याह्व॑यते । प्र॒त्याह्व॑यते॒ तेन॑ । प्र॒त्याह्व॑यत॒ इति॑ प्रति-आह्व॑यते । तेनै॒व । ए॒व तत् । तदप॑ । अप॑ हते । ह॒ते॒ यथा᳚ । यथा॒ वै । वा आय॑ताम् । आय॑ताम्प्र॒तीख्ष॑ते । आय॑ता॒मित्या-य॒ता॒म्॒ । प्र॒तीख्ष॑त ए॒वम् । प्र॒तीख्ष॑त॒ इति॑ प्रति-ईख्ष॑ते । ए॒वम॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्यु प्र॑तिग॒रम् । प्र॒ति॒ग॒रम्प्रति॑ । प्र॒ति॒ग॒रमिति॑ प्रति-ग॒रम् । प्रती᳚ख्षते । ई॒ख्ष॒ते॒ यत् । यद॑भिप्रतिगृणी॒यात् । अ॒भि॒प्र॒ति॒गृ॒णी॒याद्यथा᳚ । अ॒भि॒प्र॒ति॒गृ॒णी॒यादित्य॑भि-प्र॒ति॒गृ॒णी॒यात् । यथाऽऽय॑तया । आय॑तया समृ॒च्छते᳚ । आय॑त॒येत्या-य॒त॒या॒ । स॒मृ॒च्छते॑ ता॒दृक् । स॒मृ॒च्छत॒ इति॑ सम्-ऋ॒च्छते᳚ । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तद्यत् । यद॑र्ध॒र्चात् । अ॒र्ध॒र्चाल्लुप्ये॑त । अ॒र्ध॒र्चादित्य॑र्ध-ऋ॒चात् । लुप्ये॑त॒ यथा᳚ । यथा॒ धाव॑द्भ्यः । धाव॑द्भ्यो॒ हीय॑ते । धाव॑द्भ्य॒ इति॒ धाव॑त्-भ्यः॒ । हीय॑ते ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तत्प्र॒बाहु॑क् । प्र॒बाहु॒ग्वै । प्र॒बाहु॒गिति॑ प्र-बाहु॑क् । वा ऋ॒त्विजा᳚म् । ऋ॒त्विजा॑मुद्गी॒थाः । उ॒द्गी॒था उ॑द्गी॒थः । उ॒द्गी॒था इत्यु॑त्-गी॒थाः । उ॒द्गी॒थ ए॒व । उ॒द्गी॒थ इत्यु॑त्-गी॒थः । ए॒वोद्गा॑तृ॒णाम् । उ॒द्गा॒तृ॒णामृ॒चः । उ॒द्गा॒तृ॒णामित्यु॑त्-गा॒तृ॒णाम् । (39) ।
ऋ॒च प्र॑ण॒वः । प्र॒ण॒व उ॑क्थश॒ꣳ॒सिना᳚म् । प्र॒ण॒व इति॑ प्र-न॒वः । उ॒क्थ॒श॒ꣳ॒सिना᳚म्प्रतिग॒रः । उ॒क्थ॒श॒ꣳ॒सिना॒मित्यु॑क्थ-श॒ꣳ॒सिना᳚म् । प्र॒ति॒ग॒रो᳚ऽध्वर्यू॒णाम् । प्र॒ति॒ग॒र इति॑ प्रति-ग॒रः । अ॒ध्व॒र्यू॒णाँय्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्प्र॑तिगृ॒णाति॑ । प्र॒ति॒गृ॒णात्य॑न्ना॒दः । प्र॒ति॒गृ॒णातीति॑ प्रति-गृ॒णाति॑ । अ॒न्ना॒द ए॒व । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्या । आऽस्य॑ । अ॒स्य॒ प्र॒जाया᳚म् । प्र॒जायाँ᳚व्वा॒जी । प्र॒जाया॒मिति॑ प्र-जाया᳚म् । वा॒जी जा॑यते । जा॒य॒त॒ इ॒यम् । इ॒यँव्वै । वै होता᳚ । होता॒ऽसौ । अ॒साव॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युर्यत् । यदासी॑नः । आसी॑न॒श्शꣳस॑ति । शꣳस॑त्य॒स्याः । अ॒स्या ए॒व । ए॒व तत् । तद्धोता᳚ । होता॒ न । नैति॑ । ए॒त्यास्ते᳚ । आस्त॑ इव । इ॒व॒ हि । हीयम् । इ॒यमथो᳚ । अथो॑ इ॒माम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । इ॒मामे॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॒ यज॑मानः । यज॑मानो दुहे । दु॒हे॒ यत् । यत्तिष्ठन्न्॑ । तिष्ठ॑न्प्रतिगृ॒णाति॑ । प्र॒ति॒गृ॒णात्य॒मुष्याः᳚ । प्र॒ति॒गृ॒णातीति॑ प्रति-गृ॒णाति॑ । अ॒मुष्या॑ ए॒व । ए॒व तत् । तद॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युर्न । नैति॑ । ए॒ति॒ तिष्ठ॑ति । (40) ।
तिष्ठ॑तीव । इ॒व॒ हि । ह्य॑सौ । अ॒सावथो᳚ । अथो॑ अ॒मूम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । अ॒मूमे॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॒ यज॑मानः । यज॑मानो दुहे । दु॒हे॒ यत् । यदासी॑नः । आसी॑न॒श्शꣳस॑ति । शꣳस॑ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दि॒तप्र॑दानम् । इ॒तप्र॑दानन्दे॒वाः । इ॒तप्र॑दान॒मिती॒तः-प्र॒दा॒न॒म्॒ । दे॒वा उप॑ । उप॑ जीवन्ति । जी॒व॒न्ति॒ यत् । यत्तिष्ठन्न्॑ । तिष्ठ॑न्प्रतिगृ॒णाति॑ । प्र॒ति॒गृ॒णाति॒ तस्मा᳚त् । प्र॒ति॒गृ॒णातीति॑ प्रति-गृ॒णाति॑ । तस्मा॑द॒मुत॑प्रदानम् । अ॒मुत॑प्रदानम्मनु॒ष्याः᳚ । अ॒मुत॑प्रदान॒मित्य॒मुतः॑-प्र॒दा॒न॒म्॒ । म॒नु॒ष्या॑ उप॑ । उप॑ जीवन्ति । जी॒व॒न्ति॒ यत् । यत्प्राङ् । प्राङासी॑नः । आसी॑न॒श्शꣳस॑ति । शꣳस॑ति प्र॒त्यङ्ङ् । प्र॒त्यङ्तिष्ठन्न्॑ । तिष्ठ॑न्प्रतिगृ॒णाति॑ । प्र॒ति॒गृ॒णाति॒ तस्मा᳚त् । प्र॒ति॒गृ॒णातीति॑ प्रति-गृ॒णाति॑ । तस्मा᳚त्प्रा॒चीन᳚म् । प्रा॒चीन॒ꣳ॒ रेतः॑ । रेतो॑ धीयते । धी॒य॒ते॒ प्र॒तीचीः᳚ । प्र॒तीचीः᳚ प्र॒जाः । प्र॒जा जा॑यन्ते । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । जा॒य॒न्ते॒ यत् । यद्वै । वै होता᳚ । होता᳚ऽध्व॒र्युम् । अ॒ध्व॒र्युम॑भ्या॒ह्वय॑ते । अ॒भ्या॒ह्वय॑ते॒ वज्र᳚म् । अ॒भ्या॒ह्वय॑त॒ इत्य॑भि-आ॒ह्वय॑ते । वज्र॑मेनम् । ए॒न॒म॒भि । अ॒भि प्र । प्र व॑र्तयति । व॒र्त॒य॒ति॒ पराङ्॑ । परा॒ङा । आ व॑र्तते । व॒र्त॒ते॒ वज्र᳚म् । वज्र॑मे॒व । ए॒व तत् । तन्नि । नि क॑रोति । क॒रो॒तीति॑ करोति ॥ (41) ॥
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ वा॒ख्ष॒सत् । वा॒ख्ष॒सद॑सि । वा॒ख्ष॒सदिति॑ वाख्ष-सत् । अ॒सि॒ वा॒क्पाभ्या᳚म् । वा॒क्पाभ्या᳚न्त्वा । वा॒क्पाभ्या॒मिति॑ वाक्-पाभ्या᳚म् । त्वा॒ क्र॒तु॒पाभ्या᳚म् । क्र॒तु॒पाभ्या॑म॒स्य । क्र॒तु॒पाभ्या॒मिति॑ क्रतु-पाभ्या᳚म् । अ॒स्य य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ द्ध्रु॒वस्य॑ । द्ध्रु॒वस्याध्य॑ख्षाभ्याम् । अध्य॑ख्षाभ्याङ्गृह्णामि । अध्य॑ख्षाभ्या॒मित्यधि॑-अ॒ख्षा॒भ्या॒म्॒ । गृ॒ह्णा॒म्यु॒प॒या॒मगृ॑हीतः । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतॊऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒स्यृ॒त॒सत् । ऋ॒त॒सद॑सि । ऋ॒त॒सदित्यृ॑त-सत् । अ॒सि॒ च॒ख्षु॒ष्पाभ्या᳚म् । च॒ख्षु॒ष्पाभ्या᳚न्त्वा । च॒ख्षु॒ष्पाभ्या॒मिति॑ चख्षुः-पाभ्या᳚म् । त्वा॒ क्र॒तु॒पाभ्या᳚म् । क्र॒तु॒पाभ्या॑म॒स्य । क्र॒तु॒पाभ्या॒मिति॑ क्रतु-पाभ्या᳚म् । अ॒स्य य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ द्ध्रु॒वस्य॑ । ध्रु॒वस्याध्य॑ख्षाभ्याम् । अध्य॑ख्षाभ्याङ्गृह्णामि । अध्य॑ख्षाभ्या॒मित्यधि॑-अ॒ख्षा॒भ्या॒म्॒ । गृ॒ह्णा॒म्यु॒प॒या॒मगृ॑हीतः । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ श्रु॒त॒सत् । श्रु॒त॒सद॑सि । श्रु॒त॒सदिति॑ श्रुत-सत् । अ॒सि॒ श्रो॒त्र॒पाभ्या᳚म् । श्रो॒त्र॒पाभ्या᳚न्त्वा । श्रो॒त्र॒पाभ्या॒मिति॑ श्रोत्र-पाभ्या᳚म् । त्वा॒ क्र॒तु॒पाभ्या᳚म् । क्र॒तु॒पाभ्या॑म॒स्य । क्र॒तु॒पाभ्या॒मिति॑ क्रतु-पाभ्या᳚म् । अ॒स्य य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ ध्रु॒वस्य॑ । ध्रु॒वस्याध्य॑ख्षाभ्याम् । अध्य॑ख्षाभ्याङ्गृह्णामि । अध्य॑ख्षाभ्या॒मित्यधि॑-अ॒ख्षा॒भ्या॒म्॒ । गृ॒ह्णा॒मि॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑स्त्वा । त्वा॒ वि॒श्वदे॑वेभ्यः । वि॒श्वदे॑वेभ्यस्त्वा । वि॒श्वदे॑वेभ्य॒ इति॑ वि॒श्व-दे॒वे॒भ्यः॒ । त्वा॒ विश्वे᳚भ्यः । विश्वे᳚भ्यस्त्वा । त्वा॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॒ विष्णो᳚ । विष्ण॑वुरुक्रम । उ॒रु॒क्र॒मै॒षः । उ॒रु॒क्र॒मेत्यु॑रु-क्र॒म॒ । ए॒ष ते᳚ । ते॒ सोमः॑ । सोम॒स्तम् । तꣳ र॑ख्षस्व । र॒ख्ष॒स्व॒ तम् । (42) ।
तन्ते᳚ । ते॒ दु॒श्चख्षाः᳚ । दु॒श्चख्षा॒ मा । दु॒श्चख्षा॒ इति॑ दुः-चख्षाः᳚ । माऽव॑ । अव॑ ख्यत् । ख्य॒न्मयि॑ । मयि॒ वसुः॑ । वसु॑ पुरो॒वसुः॑ । पु॒रो॒वसु॑र्वा॒क्पाः । पु॒रो॒वसु॒रिति॑ पुरः-वसुः॑ । वा॒क्पा वाच᳚म् । वा॒क्पा इति॑ वाक्-पाः । वाच॑म्मे । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ मयि॑ । मयि॒ वसुः॑ । वसु॑र्वि॒दद्व॑सुः । वि॒दद्व॑सुश्चख्षु॒ष्पाः । वि॒दद्व॑सु॒रिति॑ वि॒दत्-व॒सुः॒ । च॒ख्षु॒ष्पाश्चख्षुः॑ । च॒ख्षु॒ष्पा इति॑ चख्षुः-पाः । चख्षु॑र्मे । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ मयि॑ । मयि॒ वसुः॑ । वसु॑स्सँ॒य्यद्व॑सुः । सँ॒य्यद्व॑सुश्श्रोत्र॒पाः । सँ॒य्यद्व॑सु॒रिति॑ सँ॒य्यत्-व॒सुः॒ । श्रो॒त्र॒पाश्श्रोत्र᳚म् । श्रो॒त्र॒पा इति॑ श्रोत्र-पाः । श्रोत्र॑म्मे । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ भूः । भूर॑सि । अ॒सि॒ श्रेष्ठः॑ । श्रेष्ठो॑ रश्मी॒नाम् । र॒श्मी॒नाम्प्रा॑ण॒पाः । प्रा॒ण॒पा प्रा॒णम् । प्रा॒ण॒पा इति॑ प्राण-पाः । प्रा॒णम्मे᳚ । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ धूः । धूर॑सि । अ॒सि॒ श्रेष्ठः॑ । श्रेष्ठो॑ रश्मी॒नाम् । र॒श्मी॒नाम॑पान॒पाः । अ॒पा॒न॒पा अ॑पा॒नम् । अ॒पा॒न॒पा इत्य॑पान-पाः । अ॒पा॒नम्मे᳚ । अ॒पा॒नमित्य॑प-अ॒नम् । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ यः । यो नः॑ । न॒ इ॒न्द्र॒वा॒यू॒ । इ॒न्द्र॒वा॒यू॒ मि॒त्रा॒व॒रु॒णौ॒ । इ॒न्द्र॒वा॒यू॒ इती᳚न्द्र-वा॒यू॒ । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒व॒श्वि॒नौ॒ । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒विति॑ मित्रा-व॒रु॒णौ॒ । अ॒श्वि॒ना॒व॒भि॒दास॑ति । अ॒भि॒दास॑ति॒ भ्रातृ॑व्यः । अ॒भि॒दास॒तीत्य॑भि-दास॑ति । भ्रातृ॑व्य उ॒त्पिपी॑ते । उ॒त्पिपी॑ते शुभः । उ॒त्पिपी॑त॒ इत्यु॑त्-पिपी॑ते । शु॒भ॒स्प॒ती॒ । प॒ती॒ इ॒दम् । प॒ती॒ इति॑ पती । इ॒दम॒हम् । अ॒हन्तम् । तमध॑रम् । अध॑रम्पादयामि । पा॒द॒या॒मि॒ यथा᳚ । यथे᳚न्द्र । इ॒न्द्रा॒हम् । अ॒हमु॑त्त॒मः । उ॒त्त॒मश्चे॒तया॑नि । उ॒त्त॒म इत्यु॑त्-त॒मः । चे॒तया॒नीति॑ चे॒तया॑नि ॥ (43) ॥10॥
प्र सः । सो अ॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ तव॑ । तवो॒तिभिः॑ । ऊ॒तिभि॑स्सु॒वीरा॑भिः । ऊ॒तिभि॒रित्यू॒ति-भिः॒ । सु॒वीरा॑भिस्तरति । सु॒वीरा॑भि॒रिति॑ सु-वीरा॑भिः । त॒र॒ति॒ वाज॑कर्मभिः । वाज॑कर्मभि॒रिति॒ वाज॑कर्म-भिः॒ ॥ यस्य॒ त्वम् । त्वꣳ स॒ख्यम् । स॒ख्यमावि॑थ । आवि॒थेत्यावि॑थ ॥ प्र होत्रे᳚ । होत्रे॑ पू॒र्व्यम् । पू॒र्व्यँव्वचः॑ । वचो॒ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ भरत । भ॒र॒ता॒ बृ॒हत् । बृ॒हदिति॑ बृ॒हत् ॥ वि॒पाञ्ज्योतीꣳ॑षि । वि॒पामिति॑ वि-पाम् । ज्योतीꣳ॑षि॒ बिभ्र॑ते । बिभ्र॑ते॒ न । न वे॒धसे᳚ । वे॒धस॒ इति॑ वे॒धसे᳚ ॥ अग्ने॒ त्री । त्री ते᳚ । ते॒ वाजि॑ना । वाजि॑ना॒ त्री । त्री ष॒धस्था᳚ । स॒धस्था॑ ति॒स्रः । स॒धस्थेति॑ स॒ध-स्था॒ । ति॒स्रस्ते᳚ । ते॒ जि॒ह्वाः । जि॒ह्वा ऋ॑तजात । ऋ॒त॒जा॒त॒ पू॒र्वीः । ऋ॒त॒जा॒तेत्यृ॑त-जा॒त॒ । पू॒र्वीरिति॑ पू॒र्वीः ॥ ति॒स्र उ॑ । उ॒ ते॒ । ते॒ त॒नुवः॑ । त॒नुवो॑ दे॒ववा॑ताः । दे॒ववा॑ता॒स्ताभिः॑ । दे॒ववा॑ता॒ इति॑ दे॒व-वा॒ताः॒ । ताभि॑र्नः । न॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ गिरः॑ । गिरो॒ अप्र॑युच्छन्न् । अप्र॑युच्छ॒न्नित्यप्र॑-यु॒च्छ॒न्न्॒ ॥ सँव्वा᳚म् । वा॒ङ्कर्म॑णा । कर्म॑णा॒ सम् । समि॒षा । इ॒षा हि॑नोमि । (44) ।
हि॒नो॒मीन्द्रा॑विष्णू । इन्द्रा॑विष्णू॒ अप॑सः । इन्द्रा॑विष्णू॒ इतीन्द्रा᳚-वि॒ष्णू॒ । अप॑सस्पा॒रे । पा॒रे अ॒स्य । अ॒स्येत्य॒स्य ॥ जु॒षेथाँ᳚य्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्द्रवि॑णम् । द्रवि॑णञ्च । च॒ ध॒त्त॒म्॒ । ध॒त्त॒मरि॑ष्टैः । अरि॑ष्टैर्नः । न॒ प॒थिभिः॑ । प॒थिभि॑ पा॒रय॑न्ता । प॒थिभि॒रिति॑ प॒थि-भिः॒ । पा॒रय॒न्तेति॑ पा॒रय॑न्ता ॥ उ॒भा जि॑ग्यथुः । जि॒ग्य॒थु॒र्न । न परा᳚ । परा॑ जयेथे । ज॒ये॒थे॒ न । ज॒ये॒थे॒ इति॑ जयेथे । न परा᳚ । परा॑ जिग्ये । जि॒ग्ये॒ क॒त॒रः । क॒त॒रश्च॒न । च॒नैनोः᳚ । ए॒नो॒रित्ये॑नोः ॥ इन्द्र॑श्च । च॒ वि॒ष्णो॒ । वि॒ष्णो॒ यत् । वि॒ष्णो॒ इति॑ विष्णो । यदप॑स्पृधेथाम् । अप॑स्पृधेथान्त्रे॒धा । त्रे॒धा स॒हस्र᳚म् । स॒हस्रँ॒व्वि । वि तत् । तदै॑रयेथाम् । ऐ॒र॒ये॒था॒मित्यै॑रयेथाम् ॥ त्रीण्यायूꣳ॑षि । आयूꣳ॑षि॒ तव॑ । तव॑ जातवेदः । जा॒त॒वे॒द॒स्ति॒स्रः । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात-वे॒दः॒ । ति॒स्र आ॒जानीः᳚ । आ॒जानी॑रु॒षसः॑ । आ॒जानी॒रित्या᳚-जानीः᳚ । उ॒षस॑स्ते । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने ॥ ताभि॑र्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मवः॑ । अवो॑ यख्षि । य॒ख्षि॒ वि॒द्वान् । वि॒द्वानथ॑ । अथा॑ भव । (45) ।
भ॒व॒ यज॑मानाय । यज॑मानाय॒ शम् । शँय्योः । योरिति॒ योः ॥ अ॒ग्निस्त्रीणि॑ । त्रीणि॑ त्रि॒धातू॑नि । त्रि॒धातू॒न्या । त्रि॒धातू॒नीति॑ त्रि-धातू॑नि । आ ख्षे॑ति । ख्षे॒ति॒ वि॒दथा᳚ । वि॒दथा॑ क॒विः । क॒विरिति॑ क॒विः ॥ स त्रीन् । त्रीꣳ रे॑काद॒शान् । ए॒का॒द॒शाꣳ इ॒ह । इ॒हेती॒ह ॥ यख्ष॑च्च । च॒ पि॒प्रय॑त् । पि॒प्रय॑च्च । च॒ नः॒ । नो॒ विप्रः॑ । विप्रो॑ दू॒तः । दू॒त परि॑ष्कृतः । परि॑ष्कृत॒ इति॒ परि॑ष्कृतः ॥ नभ॑न्तामन्य॒के । अ॒न्य॒के स॑मे । स॒म॒ इति॑ समे ॥ इन्द्रा॑विष्णू दृꣳहि॒ताः । इन्द्रा॑विष्णू॒ इतीन्द्रा᳚-वि॒ष्णू॒ । दृ॒ꣳ॒हि॒ताश्शम्ब॑रस्य । शम्ब॑रस्य॒ नव॑ । नव॒ पुरः॑ । पुरो॑ नव॒तिम् । न॒व॒तिञ्च॑ । च॒ श्ञ॒थि॒ष्ट॒म्॒ । श्ञ॒थि॒ष्ट॒मिति॑ श्ञथिष्टम् ॥ श॒तँव्व॒र्चिनः॑ । व॒र्चिन॑स्स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑ञ्च । च॒ सा॒कम् । सा॒कꣳ ह॒थः । ह॒थो अ॑प्र॒ति । अ॒प्र॒त्यसु॑रस्य । असु॑रस्य वी॒रान् । वी॒रानिति॑ वी॒रान् ॥ उ॒त मा॒ता । मा॒ता म॑हि॒षम् । म॒हि॒षमनु॑ । अन्व॑वेनत् । अ॒वे॒न॒द॒मी । अ॒मी त्वा᳚ । अ॒मी इत्य॒मी । त्वा॒ ज॒ह॒ति॒ । ज॒ह॒ति॒ पु॒त्र॒ । पु॒त्र॒ दे॒वाः । दे॒वा इति॑ दे॒वाः ॥ अथा᳚ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्वृ॒त्रम् । वृ॒त्रमिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ हनि॒ष्यन्न् । ह॒नि॒ष्यन्थ्सखे᳚ । सखे॑ विष्णो । वि॒ष्णो॒ वि॒त॒रम् । वि॒ष्णो॒ इति॑ विष्णो । वि॒त॒रँव्वि । वि॒त॒रमिति॑ वि-त॒रम् । वि क्र॑मस्व । क्र॒म॒स्वेति॑ क्रमस्व ॥ (46) ॥11॥
अग्ने॑ तेजस्विन्न् । ते॒ज॒स्वि॒न्ते॒ज॒स्वी । ते॒ज॒स्वी त्वम् । त्वन्दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॑ भूयाः । भू॒या॒स्तेज॑स्वन्तम् । तेज॑स्वन्त॒म्माम् । मामायु॑ष्मन्तम् । आयु॑ष्मन्तँ॒व्वर्च॑स्वन्तम् । वर्च॑स्वन्तम्मनु॒ष्ये॑षु । म॒नु॒ष्ये॑षु कुरु । कु॒रु॒ दी॒ख्षायै᳚ । दी॒ख्षायै॑ च । च॒ त्वा॒ । त्वा॒ तप॑सः । तप॑सश्च । च॒ तेज॑से । तेज॑से जुहोमि । जु॒हो॒मि॒ ते॒जो॒वित् । ते॒जो॒विद॑सि । ते॒जो॒विदिति॑ तेजः-वित् । अ॒सि॒ तेजः॑ । तेजो॑ मा । मा॒ मा । मा हा॑सीत् । हा॒सी॒न्मा । माऽहम् । अ॒हन्तेजः॑ । तेजो॑ हासिषम् । हा॒सि॒ष॒म्मा । मा माम् । मान्तेजः॑ । तेजो॑ हासीत् । हा॒सी॒दिन्द्र॑ । इन्द्रौ॑जस्विन्न् । ओ॒ज॒स्वि॒न्नो॒ज॒स्वी । ओ॒ज॒स्वी त्वम् । त्वन्दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॑ भूयाः । भू॒या॒ ओज॑स्वन्तम् । ओज॑स्वन्त॒म्माम् । मामायु॑ष्मन्तम् । आयु॑ष्मन्तँ॒व्वर्च॑स्वन्तम् । वर्च॑स्वन्तम्मनु॒ष्ये॑षु । म॒नु॒ष्ये॑षु कुरु । कु॒रु॒ ब्रह्म॑णः । ब्रह्म॑णश्च । च॒ त्वा॒ । त्वा॒ ख्ष॒त्रस्य॑ । ख्ष॒त्रस्य॑ च । चौज॑से । (1) ।
ओज॑से जुहोमि । जु॒हो॒म्यो॒जो॒वित् । ओ॒जो॒विद॑सि । ओ॒जो॒विदित्यो॑जः-वित् । अ॒स्योजः॑ । ओजो॑ मा । मा॒ मा । मा हा॑सीत् । हा॒सी॒न्मा । माऽहम् । अ॒हमोजः॑ । ओजो॑ हासिषम् । हा॒सि॒ष॒म्मा । मा माम् । मामोजः॑ । ओजो॑ हासीत् । हा॒सी॒थ्सूर्य॑ । सूर्य॑ भ्राजस्विन्न् । भ्रा॒ज॒स्वि॒न्भ्रा॒ज॒स्वी । भ्रा॒ज॒स्वी त्वम् । त्वन्दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॑ भूयाः । भू॒या॒ भ्राज॑स्वन्तम् । भ्राज॑स्वन्त॒म्माम् । मामायु॑ष्मन्तम् । आयु॑ष्मन्तँ॒व्वर्च॑स्वन्तम् । वर्च॑स्वन्तम्मनु॒ष्ये॑षु । म॒नु॒ष्ये॑षु कुरु । कु॒रु॒ वा॒योः । वा॒योश्च॑ । च॒ त्वा॒ । त्वा॒ऽपाम् । अ॒पाञ्च॑ । च॒ भ्राज॑से । भ्राज॑से जुहोमि । जु॒हो॒मि॒ सु॒व॒र्वित् । सु॒व॒र्विद॑सि । सु॒व॒र्विदिति॑ सुवः-वित् । अ॒सि॒ सुवः॑ । सुव॑र्मा । मा॒ मा । मा हा॑सीत् । हा॒सी॒न्मा । माऽहम् । अ॒हꣳ सुवः॑ । सुव॑र्हासिषम् । हा॒सि॒ष॒म्मा । मा माम् । माꣳ सुवः॑ । सुव॑र्हासीत् । हा॒सी॒न्मयि॑ । मयि॑ मे॒धाम् । मे॒धाम्मयि॑ । मयि॑ प्र॒जाम् । प्र॒जाम्मयि॑ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । मय्य॒ग्निः । अ॒ग्निस्तेजः॑ । तेजो॑ दधातु । द॒धा॒तु॒ मयि॑ । मयि॑ मे॒धाम् । मे॒धाम्मयि॑ । मयि॑ प्र॒जाम् । प्र॒जाम्मयि॑ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । मयीन्द्रः॑ । इन्द्र॑ इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यन्द॑धातु । द॒धा॒तु मयि॑ । मयि॑ मे॒धाम् । मे॒धाम्मयि॑ । मयि॑ प्र॒जाम् । प्र॒जाम्मयि॑ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । मयि॒ सूर्यः॑ । सूर्यो॒ भ्राजः॑ । भ्राजो॑ दधातु । द॒धा॒त्विति॑ दधातु ॥ (2) ॥
वा॒युर्हि॑ङ्क॒र्ता । हि॒ङ्क॒र्ताऽग्निः । हि॒ङ्क॒र्तेति॑ हिं-क॒र्ता । अ॒ग्नि प्र॑स्तो॒ता । प्र॒स्तो॒ता प्र॒जाप॑तिः । प्र॒स्तो॒तेति॑ प्र-स्तो॒ता । प्र॒जाप॑ति॒स्साम॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । साम॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑रुद्गा॒ता । उ॒द्गा॒ता विश्वे᳚ । उ॒द्गा॒त्येत्यु॑त्-गा॒ता । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा उ॑पगा॒तारः॑ । उ॒प॒गा॒तारो॑ म॒रुतः॑ । उ॒प॒गा॒तार॒ इत्यु॑प-गा॒तारः॑ । म॒रुत॑ प्रतिह॒र्तारः॑ । प्र॒ति॒ह॒र्तार॒ इन्द्रः॑ । प्र॒ति॒ह॒र्तार॒ इति॑ प्रति-ह॒र्तारः॑ । इन्द्रो॑ नि॒धन᳚म् । नि॒धन॒न्ते । नि॒धन॒मिति॑ नि-धन᳚म् । ते दे॒वाः । दे॒वा प्रा॑ण॒भृतः॑ । प्रा॒ण॒भृत॑ प्रा॒णम् । प्रा॒ण॒भृत॒ इति॑ प्राण-भृतः॑ । प्रा॒णम्मयि॑ । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । मयि॑ दधतु । द॒ध॒त्वे॒तत् । ए॒तद्वै । वै सर्व᳚म् । सर्व॑मध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युरु॑पाकु॒र्वन्न् । उ॒पा॒कु॒र्वन्नु॑द्गा॒तृभ्यः॑ । उ॒पा॒कु॒र्वन्नित्यु॑प-आ॒कु॒र्वन्न् । उ॒द्गा॒तृभ्य॑ उ॒पाक॑रोति । उ॒द्गा॒तृभ्य॒ इत्यु॑द्गा॒तृ-भ्यः॒ । उ॒पाक॑रोति॒ ते । उ॒पाक॑रो॒तीत्यु॑प-आक॑रोति । ते दे॒वाः । दे॒वा प्रा॑ण॒भृतः॑ । प्रा॒ण॒भृत॑ प्रा॒णम् । प्रा॒ण॒भृत॒ इति॑ प्राण-भृतः॑ । प्रा॒णम्मयि॑ । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । मयि॑ दधतु । द॒ध॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒तत् । ए॒तदे॒व । ए॒व सर्व᳚म् । सर्व॑मा॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्त॒ इडा᳚ । इडा॑ देव॒हूः । दे॒व॒हूर्मनुः॑ । दे॒व॒हूरिति॑ देव-हूः । मनु॑र्यज्ञ॒नीः । य॒ज्ञ॒नीर्बृह॒स्पतिः॑ । य॒ज्ञ॒नीरिति॑ यज्ञ-नीः । बृह॒स्पति॑रुक्थाम॒दानि॑ । उ॒क्था॒म॒दानि॑ शꣳसिषत् । उ॒क्था॒म॒दानीत्यु॑क्थ-म॒दानि॑ । श॒ꣳ॒सि॒ष॒द्विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वास्सू᳚क्त॒वाचः॑ । (3) ।
। सू॒क्त॒वाच॒ पृथि॑वि । सू॒क्त॒वाच॒ इति॑ सूक्त-वाचः॑ । पृथि॑वि मातः । मा॒त॒र्मा । मा मा᳚ । मा॒ हि॒ꣳ॒सीः॒ । हि॒ꣳ॒सी॒र्मधु॑ । मधु॑ मनिष्ये । म॒नि॒ष्ये॒ मधु॑ । मधु॑ जनिष्ये । ज॒नि॒ष्ये॒ मधु॑ । मधु॑ वख्ष्यामि । व॒ख्ष्या॒मि॒ मधु॑ । मधु॑ वदिष्यामि । व॒दि॒ष्या॒मि॒ मधु॑मतीम् । मधु॑मतीन्दे॒वेभ्यः॑ । मधु॑मती॒मिति॒ मधु॑-म॒ती॒म्॒ । दे॒वेभ्यो॒ वाच᳚म् । वाच॑मुद्यासम् । उ॒द्या॒स॒ꣳ॒ शु॒श्रू॒षेण्या᳚म् । शु॒श्रू॒षेण्या᳚म्मनु॒ष्ये᳚भ्यः । म॒नु॒ष्ये᳚भ्य॒स्तम् । तम्मा᳚ । मा॒ दे॒वाः । दे॒वा अ॑वन्तु । अ॒व॒न्तु॒ शो॒भायै᳚ । शो॒भायै॑ पि॒तरः॑ । पि॒तरोऽनु॑ । अनु॑ मदन्तु । म॒द॒न्त्विति॑ मदन्तु ॥ (4) ॥2॥
वस॑वस्त्वा । त्वा॒ प्र । प्र वृ॑हन्तु । वृ॒ह॒न्तु॒ गा॒य॒त्रेण॑ । गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा॒ऽग्नेः । अ॒ग्ने प्रि॒यम् । प्रि॒यम्पाथः॑ । पाथ॒ उप॑ । उपे॑हि । इ॒हि॒ रु॒द्राः । रु॒द्रास्त्वा᳚ । त्वा॒ प्र । प्र वृ॑हन्तु । वृ॒ह॒न्तु॒ त्रैष्टु॑भेन । त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा । छन्द॒सेन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य प्रि॒यम् । प्रि॒यम्पाथः॑ । पाथ॒ उप॑ । उपे॑हि । इ॒ह्या॒दि॒त्याः । आ॒दि॒त्यास्त्वा᳚ । त्वा॒ प्र । प्र वृ॑हन्तु । वृ॒ह॒न्तु॒ जाग॑तेन । जाग॑तेन॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा॒ विश्वे॑षाम् । विश्वे॑षान्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्प्रि॒यम् । प्रि॒यम्पाथः॑ । पाथ॒ उप॑ । उपे॑हि । इ॒हि॒ मान्दा॑सु । मान्दा॑सु ते । ते॒ शु॒क्र॒ । शु॒क्र॒ शु॒क्रम् । शु॒क्रमा । आ धू॑नोमि । धू॒नो॒मि॒ भ॒न्दना॑सु । भ॒न्दना॑सु॒ कोत॑नासु । कोत॑नासु॒ नूत॑नासु । नूत॑नासु॒ रेशी॑षु । रेशी॑षु॒ मेषी॑षु । मेषी॑षु॒ वाशी॑षु । वाशी॑षु विश्व॒भृथ्सु॑ । वि॒श्व॒भृथ्सु॒ माध्वी॑षु । वि॒श्व॒भृथ्स्विति॑ विश्व॒भृत्-सु॒ । माध्वी॑षु ककु॒हासु॑ । क॒कु॒हासु॒ शक्व॑रीषु । शक्व॑रीषु शु॒क्रासु॑ । (5) ।
शु॒क्रासु॑ ते । ते॒ शु॒क्र॒ । शु॒क्र॒ शु॒क्रम् । शु॒क्रमा । आ धू॑नोमि । धू॒नो॒मि॒ शु॒क्रम् । शु॒क्रन्ते᳚ । ते॒ शु॒क्रेण॑ । शु॒क्रेण॑ गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒म्यह्नः॑ । अह्नो॑ रू॒पेण॑ । रू॒पेण॒ सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ । र॒श्मिभि॒रिति॑ र॒श्मि-भिः॒ ॥ आऽस्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नु॒ग्राः । उ॒ग्रा अ॑चुच्यवुः । अ॒चु॒च्य॒वु॒र्दि॒वः । दि॒वो धाराः᳚ । धारा॑ असश्चत । अ॒स॒श्च॒तेत्य॑सश्चत ॥ क॒कु॒हꣳ रू॒पम् । रू॒पँव्वृ॑ष॒भस्य॑ । वृ॒ष॒भस्य॑ रोचते । रो॒च॒ते॒ बृ॒हत् । बृ॒हथ्सोमः॑ । सोम॒स्सोम॑स्य । सोम॑स्य पुरो॒गाः । पु॒रो॒गाश्शु॒क्रः । पु॒रो॒गा इति॑ पुरः-गाः । शु॒क्रश्श्रु॒क्रस्य॑ । शु॒क्रस्य॑ पुरो॒गाः । पु॒रो॒गा इति॑ पुरः-गाः ॥ यत्ते᳚ । ते॒ सो॒म॒ । सो॒माऽदा᳚भ्यम् । अदा᳚भ्य॒न्नाम॑ । नाम॒ जागृ॑वि । जागृ॑वि॒ तस्मै᳚ । तस्मै॑ ते । ते॒ सो॒म॒ । सो॒म॒ सोमा॑य । सोमा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहो॒शिक् । उ॒शिक्त्वम् । त्वन्दे॑व । दे॒व॒ सो॒म॒ । सो॒म॒ गा॒य॒त्रेण॑ । गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा॒ऽग्नेः । अ॒ग्ने प्रि॒यम् । (6) ।
प्रि॒यम्पाथः॑ । पाथो॒ अपि॑ । अपी॑हि । इ॒हि॒ व॒शी । व॒शी त्वम् । त्वन्दे॑व । दे॒व॒ सो॒म॒ । सो॒म॒ त्रैष्टु॑भेन । त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा । छन्द॒सेन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य प्रि॒यम् । प्रि॒यम्पाथः॑ । पाथो॒ अपि॑ । अपी॑हि । इ॒ह्य॒स्मथ्स॑खा । अ॒स्मथ्स॑खा॒ त्वम् । अ॒स्मथ्स॒खेत्य॒स्मत्-स॒खा॒ । त्वन्दे॑व । दे॒व॒ सो॒म॒ । सो॒म॒ जाग॑तेन । जाग॑तेन॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा॒ विश्वे॑षाम् । विश्वे॑षान्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्प्रि॒यम् । प्रि॒यम्पाथः॑ । पाथो॒ अपि॑ । अपी॑हि । इ॒ह्या । आ नः॑ । न॒ प्रा॒णः । प्रा॒ण ए॑तु । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । ए॒तु॒ प॒रा॒वतः॑ । प॒रा॒वत॒ आ । प॒रा॒वत॒ इति॑ परा-वतः॑ । आऽन्तरि॑ख्षात् । अ॒न्तरि॑ख्षाद्दि॒वः । दि॒वस्परि॑ । परीति॒ परि॑ ॥ आयु॑ पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या अधि॑ । अध्य॒मृत᳚म् । अ॒मृत॑मसि । अ॒सि॒ प्रा॒णाय॑ । प्रा॒णाय॑ त्वा । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । त्वेति॑ त्वा ॥ इ॒न्द्रा॒ग्नी मे᳚ । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी । मे॒ वर्चः॑ । वर्च॑ कृणुताम् । कृ॒णु॒ताँ॒व्वर्चः॑ । वर्च॒स्सोमः॑ । सोमो॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒रिति॒ बृह॒स्पतिः॑ ॥ वर्चो॑ मे । मे॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा वर्चः॑ । वर्चो॑ मे । मे॒ ध॒त्त॒म् । ध॒त्त॒म॒श्वि॒ना॒ । अ॒श्वि॒नेत्य॑श्विना ॥ द॒ध॒न्वे वा᳚ । वा॒ यत् । यदी᳚म् । ई॒मनु॑ । अनु॒ वोच॑त् । वोच॒द्ब्रह्मा॑णि । ब्रह्मा॑णि॒ वेः । वेरु॑ । उ॒ तत् । तदिति॒ तत् ॥ परि॒ विश्वा॑नि । विश्वा॑नि॒ काव्या᳚ । काव्या॑ ने॒मिः । ने॒मिश्च॒क्रम् । च॒क्रमि॑व । इ॒वा॒भ॒व॒त्॒ । अ॒भ॒व॒दित्य॑भवत् ॥ (7) ॥3॥
ए॒तद्वै । वा अ॒पाम् । अ॒पान्ना॑म॒धेय᳚म् । ना॒म॒धेय॒ङ्गुह्य᳚म् । ना॒म॒धेय॒मिति॑ नाम-धेय᳚म् । गुह्यँ॒य्यत् । यदा॑धा॒वाः । आ॒धा॒वा मान्दा॑सु । आ॒धा॒वा इत्या᳚-धा॒वाः । मान्दा॑सु ते । ते॒ शु॒क्र॒ । शु॒क्र॒ शु॒क्रम् । शु॒क्रमा । आ धू॑नोमि । धू॒नो॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒पाम् । अ॒पामे॒व । ए॒व ना॑म॒धेये॑न । ना॒म॒धेये॑न॒ गुह्ये॑न । ना॒म॒धेये॒नेति॑ नाम-धेये॑न । गुह्ये॑न दि॒वः । दि॒वो वृष्टि᳚म् । वृष्टि॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ शु॒क्रम् । शु॒क्रन्ते᳚ । ते॒ शु॒क्रेण॑ । शु॒क्रेण॑ गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒तत् । ए॒तद्वै । वा अह्नः॑ । अह्नो॑ रू॒पम् । रू॒पँय्यत् । यद्रात्रिः॑ । रात्रि॒स्सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य र॒श्मयः॑ । र॒श्मयो॒ वृष्ट्याः᳚ । वृष्ट्या॑ ईशते । ई॒श॒तेऽह्नः॑ । अह्न॑ ए॒व । ए॒व रू॒पेण॑ । रू॒पेण॒ सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ । र॒श्मिभि॑र्दि॒वः । र॒श्मिभि॒रिति॑ र॒श्मि-भिः॒ । दि॒वो वृष्टि᳚म् । वृष्टि॑ञ्च्यावयति । च्या॒व॒य॒त्या । आऽस्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नु॒ग्राः । उ॒ग्रा अ॑चुच्यवुः । (8) ।
अ॒चु॒च्य॒वु॒रिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒य॒जुरे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तत्क॑कु॒हम् । क॒कु॒हꣳ रू॒पम् । रू॒पँव्वृ॑ष॒भस्य॑ । वृ॒ष॒भस्य॑ रोचते । रो॒च॒ते॒ बृ॒हत् । बृ॒हदिति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒तत् । ए॒तद्वै । वा अ॑स्य । अ॒स्य॒ क॒कु॒हम् । क॒कु॒हꣳ रू॒पम् । रू॒पँय्यत् । यद्वृष्टिः॑ । वृष्टी॑ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒व वृष्टि᳚म् । वृष्टि॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यत् । यत्ते᳚ । ते॒ सो॒म॒ । सो॒माऽदा᳚भ्यम् । अदा᳚भ्य॒न्नाम॑ । नाम॒ जागृ॑वि । जागृ॒वीति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षः । ए॒ष ह॑ । ह॒ वै । वै ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ ह॒विः । ह॒विर्य॑जति । य॒ज॒ति॒ यः । योऽदा᳚भ्यम् । अदा᳚भ्यङ्गृही॒त्वा । गृ॒ही॒त्वा सोमा॑य । सोमा॑य जु॒होति॑ । जु॒होति॒ परा᳚ । परा॒ वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्यायुः॑ । आयु॑ प्रा॒णः । प्रा॒ण ए॑ति । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । ए॒ति॒ यः । (9) ।
योꣳ॑शुम् । अ॒ꣳ॒शुङ्गृ॒ह्णाति॑ । गृ॒ह्णात्या । आ नः॑ । न॒ प्रा॒णः । प्रा॒ण ए॑तु । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । ए॒तु॒ प॒रा॒वतः॑ । प॒रा॒वत॒ इति॑ । प॒रा॒वत॒ इति॑ परा-वतः॑ । इत्या॑ह । आ॒हायुः॑ । आयु॑रे॒व । ए॒व प्रा॒णम् । प्रा॒णमा॒त्मन्न् । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ऽमृत᳚म् । अ॒मृत॑मसि । अ॒सि॒ प्रा॒णाय॑ । प्रा॒णाय॑ त्वा । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । त्वेति॑ । इति॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यम॒भि । अ॒भि वि । व्य॑निति । अ॒नि॒त्य॒मृत᳚म् । अ॒मृतँ॒व्वै । वै हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒मायुः॑ । आयु॑ प्रा॒णः । प्रा॒णो॑ऽमृते॑न । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अ॒मृते॑नै॒व । ए॒वायुः॑ । आयु॑रा॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ श॒तमा॑नम् । श॒तमा॑नम्भवति । श॒तमा॑न॒मिति॑ श॒त-मा॒न॒म्॒ । भ॒व॒ति॒ श॒तायुः॑ । श॒तायु॒ पुरु॑षः । श॒तायु॒रिति॑ श॒त-आ॒युः॒ । पुरु॑षश्श॒तेन्द्रि॑यः । श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑षि । श॒तेन्द्रि॑य॒ इति॑ श॒त-इ॒न्द्रि॒यः॒ । आयु॑ष्ये॒व । ए॒वेन्द्रि॒ये । इ॒न्द्रि॒ये प्रति॑ । प्रति॑तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒त्य॒पः । अ॒प उप॑ । उप॑ स्पृशति । स्पृ॒श॒ति॒ भे॒ष॒जम् । भे॒ष॒जँव्वै । वा आपः॑ । आपो॑ भेष॒जम् । भे॒ष॒जमे॒व । ए॒व कु॑रुते । कु॒रु॒त॒ इति॑ कुरुते ॥ (10) ॥4॥
वा॒युर॑सि । अ॒सि॒ प्रा॒णः । प्रा॒णो नाम॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । नाम॑ सवि॒तुः । स॒वि॒तुराधि॑पत्ये । आधि॑पत्येऽपा॒नम् । आधि॑पत्य॒ इत्याधि॑-प॒त्ये॒ । अ॒पा॒नम्मे᳚ । अ॒पा॒नमित्य॑प-अ॒नम् । मे॒ दाः॒ । दा॒श्चख्षुः॑ । चख्षु॑रसि । अ॒सि॒ श्रोत्र᳚म् । श्रोत्र॒न्नाम॑ । नाम॑ धा॒तुः । धा॒तुराधि॑पत्ये । आधि॑पत्य॒ आयुः॑ । आधि॑पत्य॒ इत्याधि॑-प॒त्ये॒ । आयु॑र्मे । मे॒ दाः॒ । दा॒ रू॒पम् । रू॒पम॑सि । अ॒सि॒ वर्णः॑ । वर्णो॒ नाम॑ । नाम॒ बृह॒स्पतेः᳚ । बृह॒स्पते॒राधि॑पत्ये । आधि॑पत्ये प्र॒जाम् । आधि॑पत्य॒ इत्याधि॑-प॒त्ये॒ । प्र॒जाम्मे᳚ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । मे॒ दाः॒ । दा॒ ऋ॒तम् । ऋ॒तम॑सि । अ॒सि॒ स॒त्यम् । स॒त्यन्नाम॑ । नामेन्द्र॑स्य । इन्द्र॒स्याधि॑पत्ये । आधि॑पत्ये ख्ष॒त्रम् । आधि॑पत्य॒ इत्याधि॑-प॒त्ये॒ । ख्ष॒त्रम्मे᳚ । मे॒ दाः॒ । दा॒ भू॒तम् । भू॒तम॑सि । अ॒सि॒ भव्य᳚म् । भव्य॒न्नाम॑ । नाम॑ पितृ॒णाम् । पि॒तृ॒णामाधि॑पत्ये । आधि॑पत्ये॒ऽपाम् । आधि॑पत्य॒ इत्याधि॑-प॒त्ये॒ । अ॒पामोष॑धीनाम् । ओष॑धीना॒ङ्गर्भ᳚म् । गर्भ॑न्धाः । धा॒ ऋ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॑ त्वा । त्वा॒ व्यो॑मने । व्यो॑मन ऋ॒तस्य॑ । व्यो॑मन॒ इति॒ वि-ओ॒म॒ने॒ । ऋ॒तस्य॑ त्वा । (11)
“। त्वा॒ विभू॑मने । विभू॑मन ऋ॒तस्य॑ । विभू॑मन॒ इति॒ वि-भू॒म॒ने॒ । ऋ॒तस्य॑ त्वा । त्वा॒ विध॑र्मणे । विध॑र्मण ऋ॒तस्य॑ । विध॑र्मण॒ इति॒ वि-ध॒र्म॒णे॒ । ऋ॒तस्य॑ त्वा । त्वा॒ स॒त्याय॑ । स॒त्याय॒र्तस्य॑ । ऋ॒तस्य॑ त्वा । त्वा॒ ज्योति॑षे । ज्योति॑षे प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्वि॒राज᳚म् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वि॒राज॑मपश्यत् । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । अ॒प॒श्य॒त्तया᳚ । तया॑ भू॒तम् । भू॒तञ्च॑ । च॒ भव्य᳚म् । भव्य॑ञ्च । चा॒सृ॒ज॒त॒ । अ॒सृ॒ज॒त॒ ताम् । तामृषि॑भ्यः । ऋषि॑भ्यस्ति॒रः । ऋषि॑भ्य॒ इत्यृषि॑-भ्यः॒ । ति॒रो॑ऽदधात् । अ॒द॒धा॒त्ताम् । ताञ्ज॒मद॑ग्निः । ज॒मद॑ग्नि॒स्तप॑सा । तप॑साऽपश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्तया᳚ । तया॒ वै । वै सः । स पृश्ञीन्॑ । पृश्ञी॒न्कामान्॑ । कामा॑नसृजत । अ॒सृ॒ज॒त॒ तत् । तत्पृश्ञी॑नाम् । पृश्ञी॑नाम्पृश्ञि॒त्वम् । पृ॒श्ञि॒त्वँय्यत् । पृ॒श्ञि॒त्वमिति॑ पृश्ञि-त्वम् । यत्पृश्ञ॑यः । पृश्ञ॑यो गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्ते॒ पृश्ञीन्॑ । पृश्ञी॑ने॒व । ए॒व तैः । तै कामान्॑ । कामा॒न्॒, यज॑मानः । यज॑मा॒नोऽव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ वा॒युः । वा॒युर॑सि । अ॒सि॒ प्रा॒णः । प्रा॒णो नाम॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । (12)”
। अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ ए॒ताव॑त् । ए॒ताव॒द्वै । वै पुरु॑षम् । पुरु॑षम्प॒रितः॑ । प॒रित॒स्तत् । तदे॒व । ए॒वाऽव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ ऋ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॑ त्वा । त्वा॒ व्यो॑मने । व्यो॑मन॒ इति॑ । व्यो॑मन॒ इति॒ वि-ओ॒म॒ने॒ । इत्या॑ह । आ॒हे॒यम् । इ॒यँव्वै । वा ऋ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॒ व्यो॑म । व्यो॑मे॒माम् । व्यो॑मेति॒ वि-ओ॒म॒ । इ॒मामे॒व । ए॒वाभि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒त्यृ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॑ त्वा । त्वा॒ विभू॑मने । विभू॑मन॒ इति॑ । विभू॑मन॒ इति॒ वि-भू॒म॒ने॒ । इत्या॑ह । आ॒हा॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षँ॒व्वै । वा ऋ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॒ विभू॑म । विभू॑मा॒न्तरि॑ख्षम् । विभू॒मेति॒ वि-भू॒म॒ । अ॒न्तरि॑ख्षमे॒व । ए॒वाभि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒त्यृ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॑ त्वा । त्वा॒ विध॑र्मणे । विध॑र्मण॒ इति॑ । विध॑र्मण॒ इति॒ वि-ध॒र्म॒णे॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ द्यौः । द्यौर्वै । वा ऋ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॒ विध॑र्म । विध॑र्म॒ दिव᳚म् । विध॒र्मेति॒ वि-ध॒र्म॒ । दिव॑मे॒व । ए॒वाभि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒त्यृ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॑ त्वा । (14)
। नामेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रा॒णा॒पा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नावे॒व । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । ए॒वाऽव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ चख्षुः॑ । चख्षु॑रसि । अ॒सि॒ श्रोत्र᳚म् । श्रोत्र॒न्नाम॑ । नामेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हायुः॑ । आयु॑रे॒व । ए॒वाऽव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ रू॒पम् । रू॒पम॑सि । अ॒सि॒ वर्णः॑ । वर्णो॒ नाम॑ । नामेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जाम् । प्र॒जामे॒व । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । ए॒वाऽव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ ऋ॒तम् । ऋ॒तम॑सि । अ॒सि॒ स॒त्यम् । स॒त्यन्नाम॑ । नामेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रमे॒व । ए॒वाऽव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ भू॒तम् । भू॒तम॑सि । अ॒सि॒ भव्य᳚म् । भव्य॒न्नाम॑ । नामेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वा अ॒पाम् । अ॒पामोष॑धीनाम् । ओष॑धीना॒ङ्गर्भः॑ । गर्भ॑ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वाऽव॑ । (13)
। त्वा॒ स॒त्याय॑ । स॒त्यायेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दिशः॑ । दिशो॒ वै । वा ऋ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॑ स॒त्यम् । स॒त्यन्दिशः॑ । दिश॑ ए॒व । ए॒वाभि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒त्यृ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॑ त्वा । त्वा॒ ज्योति॑षे । ज्योति॑ष॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सु॒व॒र्गः । सु॒व॒र्गो वै । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । वै लो॒कः । लो॒क ऋ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑स्सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒व लो॒कम् । लो॒कम॒भि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒त्ये॒ताव॑न्तः । ए॒ताव॑न्तो॒ वै । वै दे॑वलो॒काः । दे॒व॒लो॒कास्तान् । दे॒व॒लो॒का इति॑ देव-लो॒काः । ताने॒व । ए॒वाभि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ दश॑ । दश॒ सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ दशा᳚ख्षरा । दशा᳚ख्षरा वि॒राट् । दशा᳚ख्ष॒रेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राडन्न᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अन्नँ॑व्वि॒राट् । वि॒राड्वि॒राजि॑ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राज्ये॒व । वि॒राजीति॑ वि-राजि॑ । ए॒वान्नाद्ये᳚ । अ॒न्नाद्ये॒ प्रति॑ । अ॒न्नाद्य॒ इत्य॑न्न-अद्ये᳚ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒तीति॑ तिष्ठति ॥ (15) ॥5॥
दे॒वा वै । वै यत् । यद्य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॒ न । नावारु॑न्धत । अ॒वारु॑न्धत॒ तत् । अ॒वारु॑न्ध॒तेत्य॑व-अरु॑न्धत । तत्परैः᳚ । परै॒रव॑ । अवा॑रुन्धत । अ॒रु॒न्ध॒त॒ तत् । तत्परा॑णाम् । परा॑णाम्पर॒त्वम् । प॒र॒त्वँय्यत् । प॒र॒त्वमिति॑ पर-त्वम् । यत्परे᳚ । परे॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्ते॒ यत् । यदे॒व । ए॒व य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॒ न । नाव॑रु॒न्धे । अ॒व॒रु॒न्धे तस्य॑ । अ॒व॒रु॒न्ध इत्य॑व-रु॒न्धे । तस्याव॑रुध्यै । अव॑रुध्यै॒ यम् । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ । यम्प्र॑थ॒मम् । प्र॒थ॒मङ्गृ॒ह्णाति॑ । गृ॒ह्णाती॒मम् । इ॒ममे॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॑ लो॒कम् । लो॒कम॒भि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ यम् । यन्द्वि॒तीय᳚म् । द्वि॒तीय॑म॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒न्तेन॑ । तेन॒ यम् । यन्तृ॒तीय᳚म् । तृ॒तीय॑म॒मुम् । अ॒मुमे॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॑ लो॒कम् । लो॒कम॒भि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ यत् । यदे॒ते । ए॒ते गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्त॑ ए॒षाम् । ए॒षाँल्लो॒काना᳚म् । लो॒काना॑म॒भिजि॑त्यै । अ॒भिजि॑त्या॒ उत्त॑रेषु । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ । (16)
। उत्त॑रे॒ष्वह॑स्सु । उत्त॑रे॒ष्वित्युत्-त॒रे॒षु॒ । अह॑स्स्व॒मुतः॑ । अह॒स्स्वित्यहः॑-सु॒ । अ॒मुतो॒ऽर्वाञ्चः॑ । अ॒र्वाञ्चो॑ गृह्यन्ते । गृ॒ह्य॒न्ते॒ऽभि॒जित्य॑ । अ॒भि॒जित्यै॒व । अ॒भि॒जित्येत्य॑भि-जित्य॑ । ए॒वेमान् । इ॒माँल्लो॒कान् । लो॒कान्पुनः॑ । पुन॑रि॒मम् । इ॒मँल्लो॒कम् । लो॒कम्प्र॒त्यव॑रोहन्ति । प्र॒त्यव॑रोहन्ति॒ यत् । प्र॒त्यव॑रोह॒न्तीति॑ प्रति-अव॑रोहन्ति । यत्पूर्वे॑षु । पूर्वे॒ष्वह॑स्सु । अह॑स्स्वि॒तः । अह॒स्स्वित्यहः॑-सु॒ । इ॒त परा᳚ञ्चः । परा᳚ञ्चो गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दि॒तः । इ॒त परा᳚ञ्चः । परा᳚ञ्च इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का यत् । यदुत्त॑रेषु । उत्त॑रे॒ष्वह॑स्सु । उत्त॑रे॒ष्वित्युत्-त॒रे॒षु॒ । अह॑स्स्व॒मुतः॑ । अह॒स्स्वित्यहः॑-सु॒ । अ॒मुतो॒ऽर्वाञ्चः॑ । अ॒र्वाञ्चो॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒मुतः॑ । अ॒मुतो॒ऽर्वाञ्चः॑ । अ॒र्वाञ्च॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒कास्तस्मा᳚त् । तस्मा॒दया॑तयाम्नः । अया॑तयाम्नो लो॒कान् । अया॑तयाम्न॒ इत्यया॑त-या॒म्नः॒ । लो॒कान्म॑नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ उप॑ । उप॑ जीवन्ति । जी॒व॒न्ति॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ कस्मा᳚त् । कस्मा᳚थ्स॒त्यात् । स॒त्याद॒द्भ्यः । अ॒द्भ्य ओष॑धयः । अ॒द्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । ओष॑धय॒स्सम् । सम्भ॑वन्ति । भ॒व॒न्त्योष॑धयः । ओष॑धयो मनु॒ष्या॑णाम् । (17)
। म॒नु॒ष्या॑णा॒मन्न᳚म् । अन्न॑म्प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिम्प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म्॒ । प्र॒जा अनु॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अनु॒ प्र । प्र जा॑यन्ते । जा॒य॒न्त॒ इति॑ । इति॒ परान्॑ । परा॒ननु॑ । अन्विति॑ । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒द्यत् । यद्गृ॒ह्णाति॑ । गृ॒ह्णात्य॒द्भ्यः । अ॒द्भ्यस्त्वा᳚ । अ॒द्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । त्वौष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्यो गृह्णामि । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । गृ॒ह्णा॒मीति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒द्भ्यः । अ॒द्भ्य ओष॑धयः । अ॒द्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । ओष॑धय॒स्सम् । सम्भ॑वन्ति । भ॒व॒न्ति॒ यत् । यद्गृ॒ह्णाति॑ । गृ॒ह्णात्योष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्यस्त्वा । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । त्वा॒ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्यो॑ गृह्णामि । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । गृ॒ह्णा॒मीति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒दोष॑धयः । ओष॑धयो मनु॒ष्या॑णाम् । म॒नु॒ष्या॑णा॒मन्न᳚म् । अन्नँ॒य्यत् । यद्गृ॒ह्णाति॑ । गृ॒ह्णाति॑ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॑स्त्वा । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । त्वा॒ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये गृह्णामि । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । गृ॒ह्णा॒मीति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिम्प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म्॒ । प्र॒जा अनु॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अनु॒ प्र । प्र जा॑यन्ते । जा॒य॒न्त॒ इति॑ जायन्ते ॥ (18) ॥6॥
“प्र॒जाप॑तिर्देवासु॒रान् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । दे॒वा॒सु॒रान॑सृजत । दे॒वा॒सु॒रानिति॑ देव-अ॒सु॒रान् । अ॒सृ॒ज॒त॒ तत् । तदनु॑ । अनु॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो॑ऽसृज्यत । अ॒सृ॒ज्य॒त॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञञ्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ ते । ते विष्व॑ञ्चः । विष्व॑ञ्चो॒ वि । व्य॑क्रामन्न् । अ॒क्रा॒म॒न्थ्सः । सोऽसु॑रान् । असु॑रा॒ननु॑ । अनु॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञोऽप॑ । अपा᳚क्रामत् । अ॒क्रा॒म॒द्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञञ्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ ते । ते दे॒वाः । दे॒वा अ॑मन्यन्त । अ॒म॒न्य॒न्ता॒मी । अ॒मी वै । अ॒मी इत्य॒मी । वा इ॒दम् । इ॒दम॑भूवन्न् । अ॒भू॒व॒न्॒, यत् । यद्व॒यम् । व॒य स्मः । स्म इति॑ । इति॒ ते । ते प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒मुप॑ । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म्॒ । उपा॑धावन्न् । अ॒धा॒व॒न्थ्सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒श्छन्द॑साम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । छन्द॑साँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मा॒दाय॑ । आ॒दाय॒ तत् । आ॒दायेत्या᳚-दाय॑ । तद्वः॑ । व॒ प्र । प्र दा᳚स्यामि । दा॒स्या॒मीति॑ । इति॒ सः । स छन्द॑साम् । छन्द॑साँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मा॒दाय॑ । (19)”
। आ॒दाय॒ तत् । आ॒दायेत्या᳚-दाय॑ । तदे᳚भ्यः । ए॒भ्य॒ प्र । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तत् । तदनु॑ । अनु॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दा॒ꣳ॒स्यप॑ । अपा᳚क्रामन्न् । अ॒क्रा॒म॒ञ्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि य॒ज्ञः । य॒ज्ञस्ततः॑ । ततो॑ दे॒वाः । दे॒वा अभ॑वन्न् । अभ॑व॒न्परा᳚ । पराऽसु॑राः । असु॑रा॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वञ्छन्द॑साम् । छन्द॑साँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यँ॑व्वेद॑ । वेदा । आ श्रा॑वय । श्रा॒व॒यास्तु॑ । अस्तु॒ श्रौष॑ट् । श्रौष॒ड्यज॑ । यज॒ ये । ये यजा॑महे । यजा॑महे वषट्का॒रः । व॒ष॒ट्का॒रो भव॑ति । व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट्-का॒रः । भव॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒ परा᳚ । परा᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति । भ॒व॒ति॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दि॒नो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ कस्मै᳚ । कस्मै॒ कम् । कम॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युरा । आ श्रा॑वयति । श्रा॒व॒य॒तीति॑ । इति॒ छन्द॑साम् । छन्द॑साँव्वी॒र्या॑य । वी॒र्या॑येति॑ । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒दे॒तत् । ए॒तद्वै । वै छन्द॑साम् । (20)
। छन्द॑साँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मा । आ श्रा॑वय । श्रा॒व॒यास्तु॑ । अस्तु॒ श्रौष॑ट् । श्रौष॒ड्यज॑ । यज॒ ये । ये यजा॑महे । यजा॑महे वषट्का॒रः । व॒ष॒ट्का॒रो यः । व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट्-का॒रः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ सवी᳚र्यैः । सवी᳚र्यैरे॒व । सवी᳚र्यै॒रिति॒ स-वी॒र्यैः॒ । ए॒व छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरर्चति । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । अ॒र्च॒ति॒ यत् । यत्किम् । किञ्च॑ । चार्च॑ति । अर्च॑ति॒ यत् । यदिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ वृ॒त्रम् । वृ॒त्रमहन्न्॑ । अह॑न्नमे॒ध्यम् । अ॒मे॒ध्यन्तत् । तद्यत् । यद्यतीन्॑ । यती॑न॒पाव॑पत् । अ॒पाव॑पदमे॒ध्यम् । अ॒पाव॑प॒दित्य॑प-अव॑पत् । अ॒मे॒ध्यन्तत् । तदथ॑ । अथ॒ कस्मा᳚त् । कस्मा॑दै॒न्द्रः । ऐ॒न्द्रो य॒ज्ञः । य॒ज्ञ आ । आ सस्था॑तोः । सस्था॑तो॒रिति॑ । सस्था॑तो॒रिति॒ सं-स्था॒तोः॒ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒रिन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य॒ वै । वा ए॒षा । ए॒षा य॒ज्ञिया᳚ । य॒ज्ञिया॑ त॒नूः । त॒नूर्यत् । यद्य॒ज्ञः । य॒ज्ञस्ताम् । तामे॒व । ए॒व तत् । तद्य॑जन्ति । य॒ज॒न्ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदोप॑ । उपै॑नम् । ए॒नँ॒य्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो न॑मति । न॒म॒तीति॑ नमति ॥ (21) ॥7॥
आ॒यु॒र्दा अ॑ग्ने । आ॒यु॒र्दा इत्या॑युः-दाः । अ॒ग्ने॒ ह॒विषः॑ । ह॒विषो॑ जुषा॒णः । जु॒षा॒णो घृ॒तप्र॑तीकः । घृ॒तप्र॑तीको घृ॒तयो॑निः । घृ॒तप्र॑तीक॒ इति॑ घृ॒त-प्र॒ती॒कः॒ । घृ॒तयो॑निरेधि । घृ॒तयो॑नि॒रिति॑ घृ॒त-यो॒निः॒ । ए॒धीत्ये॑धि ॥ घृ॒तम्पी॒त्वा । पी॒त्वा मधु॑ । मधु॒ चारु॑ । चारु॒ गव्य᳚म् । गव्य॑म्पि॒ता । पि॒तेव॑ । इ॒व॒ पु॒त्रम् । पु॒त्रम॒भि । अ॒भि र॑ख्षतात् । र॒ख्ष॒ता॒दि॒मम् । इ॒ममिती॒मम् ॥ आ वृ॑श्च्यते । वृ॒श्च्य॒ते॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्यज॑मानः । यज॑मानो॒ऽग्निभ्या᳚म् । अ॒ग्निभ्याँ॒य्यत् । अ॒ग्निभ्या॒मित्य॒ग्नि-भ्या॒म्॒ । यदे॑नयोः । ए॒न॒यो॒श्शृ॒त॒ङ्कृत्य॑ । शृ॒त॒ङ्कृत्याथ॑ । शृ॒त॒ङ्कृत्येति॑ शृतं-कृत्य॑ । अथा॒न्यत्र॑ । अ॒न्यत्रा॑वभृ॒थम् । अ॒व॒भृ॒थम॒वैति॑ । अ॒व॒भृ॒थमित्य॑व-भृ॒थम् । अ॒वैत्या॑यु॒र्दाः । अ॒वैतीत्य॑व-एति॑ । आ॒यु॒र्दा अ॑ग्ने । आ॒यु॒र्दा इत्या॑युः-दाः । अ॒ग्ने॒ ह॒विषः॑ । ह॒विषो॑ जुषा॒णः । जु॒षा॒ण इति॑ । इत्य॑वभृ॒थम् । अ॒व॒भृ॒थम॑वै॒ष्यन्न् । अ॒व॒भृ॒थमित्य॑व-भृ॒थम् । अ॒वै॒ष्यञ्जु॑हुयात् । अ॒वै॒ष्यन्नित्य॑व-ए॒ष्यन्न् । जु॒हु॒या॒दाहु॑त्या । आहु॑त्यै॒व । आहु॒त्येत्या-हु॒त्या॒ । ए॒वैनौ᳚ । ए॒नौ॒ श॒म॒य॒ति॒ । श॒म॒य॒ति॒ न । नार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्च्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒ति॒ यज॑मानः । यज॑मानो॒ यत् । यत्कुसी॑दम् । कुसी॑द॒मप्र॑तीत्तम् । (22)
। अप्र॑तीत्त॒म्मयि॑ । अप्र॑तीत्त॒मित्यप्र॑ति-इ॒त्त॒म्॒ । मयि॒ येन॑ । येन॑ य॒मस्य॑ । य॒मस्य॑ ब॒लिना᳚ । ब॒लिना॒ चरा॑मि । चरा॒मीति॒ चरा॑मि ॥ इ॒हैव । ए॒व सन्न् । सन्नि॒रव॑दये । नि॒रव॑दये॒ तत् । नि॒रव॑दय॒ इति॑ निः-अव॑दये । तदे॒तत् । ए॒तत्तत् । तद॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ अ॒नृ॒णः । अ॒नृ॒णो भ॑वामि । भ॒वा॒मीति॑ भवामि ॥ विश्व॑लोप विश्वदा॒वस्य॑ । विश्व॑लो॒पेति॒ विश्व॑-लो॒प॒ । वि॒श्व॒दा॒वस्य॑ त्वा । वि॒श्व॒दा॒वस्येति॑ विश्व-दा॒वस्य॑ । त्वा॒ऽऽसन्न् । आ॒सञ्जु॑होमि । जु॒हो॒म्य॒ग्धात् । अ॒ग्धादेकः॑ । अ॒ग्धादित्य॑ग्ध-अत् । एको॑ऽहु॒तात् । अ॒हु॒तादेकः॑ । अ॒हु॒तादित्य॑हुत-अत् । एक॑स्समस॒नात् । स॒म॒स॒नादेकः॑ । स॒म॒स॒नादिति॑ समसन-अत् । एक॒ इत्येकः॑ ॥ ते नः॑ । न॒ कृ॒ण्व॒न्तु॒ । कृ॒ण्व॒न्तु॒ भे॒ष॒जम् । भे॒ष॒जꣳ सदः॑ । सद॒स्सहः॑ । सहो॒ वरे᳚ण्यम् । वरे᳚ण्य॒मिति॒ वरे᳚ण्यम् ॥ अ॒यन्नः॑ । नो॒ नभ॑सा । नभ॑सा पु॒रः । पु॒रस्स॒॒स्फानः॑ । स॒॒स्फानो॑ अ॒भि । स॒॒स्फान॒ इति॑ सं-स्फानः॑ । अ॒भि र॑ख्षतु । र॒ख्ष॒त्विति॑ रख्षतु ॥ गृ॒हाणा॒मस॑मर्त्यै । अस॑मर्त्यै ब॒हवः॑ । अस॑मर्त्या॒ इत्यस᳚म्-ऋ॒त्यै॒ । ब॒हवो॑ नः । नो॒ गृ॒हाः । गृ॒हा अ॑सन्न् । अ॒स॒न्नित्य॑सन्न् ॥ स त्वम् । त्वन्नः॑ । नो॒ न॒भ॒सः॒ । (23)
। न॒भ॒स॒स्प॒ते॒ । प॒त॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॑न्नः । नो॒ धे॒हि॒ । धे॒हि॒ भ॒द्रया᳚ । भ॒द्रयेति॑ भ॒द्रया᳚ ॥ पुन॑र्नः । नो॒ न॒ष्टम् । न॒ष्टमा । आ कृ॑धि । कृ॒धि॒ पुनः॑ । पुन॑र्नः । नो॒ र॒यिम् । र॒यिमा । आ कृ॑धि । कृ॒धीति॑ कृधि ॥ देव॑ सस्फान । स॒॒स्फा॒न॒ स॒ह॒स्र॒पो॒षस्य॑ । स॒॒स्फा॒नेति॑ सं-स्फा॒न॒ । स॒ह॒स्र॒पो॒षस्ये॑शिषे । स॒ह॒स्र॒पो॒षस्येति॑ सहस्र-पो॒षस्य॑ । ई॒शि॒षे॒ सः । स नः॑ । नो॒ रा॒स्व॒ । रा॒स्वाज्या॑निम् । अज्या॑निꣳ रा॒यः । रा॒यस्पोष᳚म् । पोषꣳ॑ सु॒वीर्य᳚म् । सु॒वीर्यꣳ॑ सँव्वथ्स॒रीणा᳚म् । सु॒वीर्य॒मिति॑ सु-वीर्य᳚म् । सँ॒व्व॒थ्स॒रीणाꣳ॑ स्व॒स्तिम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रीणा॒मिति॑ सं-व॒थ्स॒रीणा᳚म् । स्व॒स्तिमिति॑ स्व॒स्तिम् ॥ अ॒ग्निर्वाव । वाव य॒मः । य॒म इ॒यम् । इ॒यँय्य॒मी । य॒मी कुसी॑दम् । कुसी॑दँ॒व्वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒मस्य॑ । य॒मस्य॒ यज॑मानः । यज॑मान॒ आ । आ द॑त्ते । द॒त्ते॒ यत् । यदोष॑धीभिः । ओष॑धीभि॒र्वेदि᳚म् । ओष॑धीभि॒रित्योष॑धि-भिः॒ । वेदि॑ स्तृ॒णाति॑ । स्तृ॒णाति॒ यत् । यदनु॑पौष्य । अनु॑पौष्य प्रया॒यात् । अनु॑पौ॒ष्येत्यनु॑प-ओ॒ष्य॒ । प्र॒या॒याद्ग्री॑वब॒द्धम् । प्र॒या॒यादिति॑ प्र-या॒यात् । ग्री॒व॒ब॒द्धमे॑नम् । ग्री॒व॒ब॒द्धमिति॑ ग्रीव-ब॒द्धम् । ए॒न॒म॒मुष्मिन्न्॑ । (24)
“अ॒मु॒ष्मिँल्लो॒के । लो॒के ने॑नीयेरन्न् । ने॒नी॒ये॒र॒न्॒, यत् । यत्कुसी॑दम् । कुसी॑द॒मप्र॑तीत्तम् । अप्र॑तीत्त॒म्मयि॑ । अप्र॑तीत्त॒मित्यप्र॑ति-इ॒त्त॒म्॒ । मयीति॑ । इत्युप॑ । उपौ॑षति । ओ॒ष॒ती॒ह । इ॒हैव । ए॒व सन्न् । सन्, य॒मम् । य॒मङ्कुसी॑दम् । कुसी॑दन्निरव॒दाय॑ । नि॒र॒व॒दाया॑नृ॒णः । नि॒र॒व॒दायेति॑ निः-अ॒व॒दाय॑ । अ॒नृ॒णस्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ यदि॑ । यदि॑ मि॒श्रम् । मि॒श्रमि॑व । इ॒व॒ चरे᳚त् । चरे॑दञ्ज॒लिना᳚ । अ॒ञ्ज॒लिना॒ सक्तून्॑ । सक्तू᳚न्प्रदा॒व्ये᳚ । प्र॒दा॒व्ये॑ जुहुयात् । प्र॒दा॒व्य॑ इति॑ प्र-दा॒व्ये᳚ । जु॒हु॒या॒दे॒षः । ए॒ष वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रो यत् । यत्प्र॑दा॒व्यः॑ । प्र॒दा॒व्य॑स्सः । प्र॒दा॒व्य॑ इति॑ प्र-दा॒व्यः॑ । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒॒ स्व॒द॒य॒ति॒ । स्व॒द॒य॒त्यह्ना᳚म् । अह्नाँ᳚व्वि॒धान्या᳚म् । वि॒धान्या॑मेकाष्ट॒काया᳚म् । वि॒धान्या॒मिति॑ वि-धान्या᳚म् । ए॒का॒ष्ट॒काया॑मपू॒पम् । ए॒का॒ष्ट॒काया॒मित्ये॑क-अ॒ष्ट॒काया᳚म् । अ॒पू॒पञ्चतु॑श्शरावम् । चतु॑श्शरावम्प॒क्त्वा । चतु॑श्शराव॒मिति॒ चतुः॑-श॒रा॒व॒म्॒ । प॒क्त्वा प्रा॒तः । प्रा॒तरे॒तेन॑ । ए॒तेन॒ कख्ष᳚म् । कख्ष॒मुप॑ । उपौ॑षेत् । ओ॒षे॒द्यदि॑ । यदि॒ दह॑ति । (25)।”
दह॑ति पुण्य॒सम᳚म् । पु॒ण्य॒सम॑म्भवति । पु॒ण्य॒सम॒मिति॑ पुण्य-सम᳚म् । भ॒व॒ति॒ यदि॑ । यदि॒ न । न दह॑ति । दह॑ति पाप॒सम᳚म् । पा॒प॒सम॑मे॒तेन॑ । पा॒प॒सम॒मिति॑ पाप-सम᳚म् । ए॒तेन॑ ह । ह॒ स्म॒ । स्म॒ वै । वा ऋष॑यः । ऋष॑य पु॒रा । पु॒रा वि॒ज्ञाने॑न । वि॒ज्ञाने॑न दी॒र्घस॒त्रम् । वि॒ज्ञाने॒नेति॑ वि-ज्ञाने॑न । दी॒र्घ॒स॒त्रमुप॑ । दी॒र्घ॒स॒त्रमिति॑ दीर्घ-स॒त्रम् । उप॑ यन्ति । य॒न्ति॒ यः । यो वै । वा उ॑पद्र॒ष्टार᳚म् । उ॒प॒द्र॒ष्टार॑मुपश्रो॒तार᳚म् । उ॒प॒द्र॒ष्टार॒मित्यु॑प-द्र॒ष्टार᳚म् । उ॒प॒श्रो॒तार॑मनुख्या॒तार᳚म् । उ॒प॒श्रो॒तार॒मित्यु॑प-श्रो॒तार᳚म् । अ॒नु॒ख्या॒तारँ॑व्वि॒द्वान् । अ॒नु॒ख्या॒तार॒मित्य॑नु-ख्या॒तार᳚म् । वि॒द्वान् यज॑ते । यज॑ते॒ सम् । सम॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मिँल्लो॒के । लो॒क इ॑ष्टापू॒र्तेन॑ । इ॒ष्टा॒पू॒र्तेन॑ गच्छते । इ॒ष्टा॒पू॒र्तेनेती᳚ष्ट-पू॒र्तेन॑ । ग॒च्छ॒ते॒ऽग्निः । अ॒ग्निर्वै । वा उ॑पद्र॒ष्टा । उ॒प॒द्र॒ष्टा वा॒युः । उ॒प॒द्र॒ष्टेत्यु॑प-द्र॒ष्टा । वा॒युरु॑पश्रो॒ता । उ॒प॒श्रो॒ताऽऽदि॒त्यः । उ॒प॒श्रो॒तेत्यु॑प-श्रो॒ता । आ॒दि॒त्यो॑ऽनुख्या॒ता । अ॒नु॒ख्या॒ता तान् । अ॒नु॒ख्या॒तेत्य॑नु-ख्या॒ता । तान् यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान् यज॑ते । यज॑ते॒ सम् । सम॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मिँल्लो॒के । लो॒क इ॑ष्टापू॒र्तेन॑ । इ॒ष्टा॒पू॒र्तेन॑ गच्छते । इ॒ष्टा॒पू॒र्तेनेती᳚ष्ट-पू॒र्तेन॑ । ग॒च्छ॒ते॒ऽयम् । अ॒यन्नः॑ । नो॒ नभ॑सा । नभ॑सा पु॒रः । पु॒र इति॑ । (26)।
। इत्या॑ह । आ॒हा॒ऽग्निः । अ॒ग्निर्वै । वै नभ॑सा । नभ॑सा पु॒रः । पु॒रो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒व तत् । तदा॑ह । आ॒है॒तत् । ए॒तन्मे᳚ । मे॒ गो॒पा॒य॒ । गो॒पा॒येति॑ । इति॒ सः । स त्वम् । त्वन्नः॑ । नो॒ न॒भ॒सः॒ । न॒भ॒स॒स्प॒ते॒ । प॒त॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वा॒युः । वा॒युर्वै । वै नभ॑सः । नभ॑स॒स्पतिः॑ । पति॑र्वा॒युम् । वा॒युमे॒व । ए॒व तत् । तदा॑ह । आ॒है॒तत् । ए॒तन्मे᳚ । मे॒ गो॒पा॒य॒ । गो॒पा॒येति॑ । इति॒ देव॑ । देव॑ सस्फान । स॒॒स्फा॒नेति॑ । स॒॒स्फा॒नेति॑ सं-स्फा॒न॒ । इत्या॑ह । आ॒हा॒सौ । अ॒सौ वै । वा आ॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो दे॒वः । दे॒वस्स॒॒स्फानः॑ । स॒॒स्फान॑ आदि॒त्यम् । स॒॒स्फान॒ इति॑ सं-स्फानः॑ । आ॒दि॒त्यमे॒व । ए॒व तत् । तदा॑ह । आ॒है॒तत् । ए॒तन्मे᳚ । मे॒ गो॒पा॒य॒ । गो॒पा॒येति॑ । इतीतीति॑ ॥ (27) ॥8॥
ए॒तँय्युवा॑नम् । युवा॑न॒म्परि॑ । परि॑ वः । वो॒ द॒दा॒मि॒ । द॒दा॒मि॒ तेन॑ । तेन॒ क्रीड॑न्तीः । क्रीड॑न्तीश्चरत । च॒र॒त॒ प्रि॒येण॑ । प्रि॒येणेति॑ प्रि॒येण॑ ॥ मा नः॑ । न॒श्शा॒प्त॒ । शा॒प्त॒ ज॒नुषा᳚ । ज॒नुषा॑ सुभागाः । सु॒भा॒गा॒ रा॒यः । सु॒भा॒गा॒ इति॑ सु-भा॒गाः॒ । रा॒यस्पोषे॑ण । पोषे॑ण॒ सम् । समि॒षा । इ॒षा म॑देम । म॒दे॒मेति॑ मदेम ॥ नमो॑ महि॒म्ने । म॒हि॒म्न उ॒त । उ॒त चख्षु॑षे । चख्षु॑षे ते । ते॒ मरु॑ताम् । मरु॑ताम्पितः । पि॒त॒स्तत् । तद॒हम् । अ॒हङ्गृ॑णामि । गृ॒णा॒मीति॑ गृणामि ॥ अनु॑ मन्यस्व । म॒न्य॒स्व॒ सु॒यजा᳚ । सु॒यजा॑ यजाम । सु॒यजेति॑ सु-यजा᳚ । य॒जा॒म॒ जुष्ट᳚म् । जुष्ट॑न्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मि॒दम् । इ॒दम॑स्तु । अ॒स्तु॒ ह॒व्यम् । ह॒व्यमिति॑ ह॒व्यम् ॥ दे॒वाना॑मे॒षः । ए॒ष उ॑पना॒हः । उ॒प॒ना॒ह आ॑सीत् । उ॒प॒ना॒ह इत्यु॑प-ना॒हः । आ॒सी॒द॒पाम् । अ॒पाङ्गर्भः॑ । गर्भ॒ ओष॑धीषु । ओष॑धीषु॒ न्य॑क्तः । न्य॑क्त॒ इति॒ नि-अ॒क्तः॒ ॥ सोम॑स्य द्र॒फ्सम् । द्र॒फ्सम॑वृणीत । अ॒वृ॒णी॒त॒ पू॒षा । पू॒षा बृ॒हन्न् । (28)
। बृ॒हन्नद्रिः॑ । अद्रि॑रभवत् । अ॒भ॒व॒त्तत् । तदे॑षाम् । ए॒षा॒मित्ये॑षाम् ॥ पि॒ता व॒थ्साना᳚म् । व॒थ्साना॒म्पतिः॑ । पति॑रघ्नि॒याना᳚म् । अ॒घ्नि॒याना॒मथो᳚ । अथो॑ पि॒ता । अथो॒ इत्यथो᳚ । पि॒ता म॑ह॒ताम् । म॒ह॒ताङ्गर्ग॑राणाम् । गर्ग॑राणा॒मिति॒ गर्ग॑राणाम् ॥ व॒थ्सो ज॒रायु॑ । ज॒रायु॑ प्रति॒धुक् । प्र॒ति॒धुक्पी॒यूषः॑ । प्र॒ति॒धुगिति॑ प्रति-धुक् । पी॒यूष॑ आ॒मिख्षा᳚ । आ॒मिख्षा॒ मस्तु॑ । मस्तु॑ घृ॒तम् । घृ॒तम॑स्य । अ॒स्य॒ रेतः॑ । रेत॒ इति॒ रेतः॑ ॥ त्वाङ्गावः॑ । गावो॑ऽवृणत । अ॒वृ॒ण॒त॒ रा॒ज्याय॑ । रा॒ज्याय॒ त्वाम् । त्वाꣳ ह॑वन्त । ह॒व॒न्त॒ म॒रुतः॑ । म॒रुत॑स्स्व॒र्काः । स्व॒र्का इति॑ सु-अ॒र्काः ॥ वर्ष्म॑न्ख्ष॒त्रस्य॑ । ख्ष॒त्रस्य॑ क॒कुभि॑ । क॒कुभि॑ शिश्रिया॒णः । शि॒श्रि॒या॒णस्ततः॑ । ततो॑ नः । न उ॒ग्रः । उ॒ग्रो वि । वि भ॑ज । भ॒जा॒ वसू॑नि । वसू॒नीति॒ वसू॑नि ॥ व्यृ॑द्धेन॒ वै । व्यृ॑द्धे॒नेति॒ वि-ऋ॒द्धे॒न॒ । वा ए॒षः । ए॒ष प॒शुना᳚ । प॒शुना॑ यजते । य॒ज॒ते॒ यस्य॑ । यस्यै॒तानि॑ । ए॒तानि॒ न । न क्रि॒यन्ते᳚ । क्रि॒यन्त॑ ए॒षः । ए॒ष ह॑ । ह॒ तु । त्वै । वै समृ॑द्धेन । समृ॑द्धेन यजते । समृ॑द्धे॒नेति॒ सम्-ऋ॒द्धे॒न॒ । य॒ज॒ते॒ यस्य॑ । यस्यै॒तानि॑ । ए॒तानि॑ क्रि॒यन्ते᳚ । क्रि॒यन्त॒ इति॑ क्रि॒यन्ते᳚ ॥ (29) ॥
सूर्यो॑ दे॒वः । दे॒वो दि॑वि॒षद्भ्यः॑ । दि॒वि॒षद्भ्यो॑ धा॒ता । दि॒वि॒षद्भ्य॒ इति॑ दिवि॒षत्-भ्यः॒ । धा॒ता ख्ष॒त्राय॑ । ख्ष॒त्राय॑ वा॒युः । वा॒यु प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ ॥ बृह॒स्पति॑स्त्वा । त्वा॒ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये॒ ज्योति॑ष्मतीम् । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । ज्योति॑ष्मतीञ्जुहोतु । जु॒हो॒त्विति॑ जुहोतु ॥ यस्या᳚स्ते । ते॒ हरि॑तः । हरि॑तो॒ गर्भः॑ । गर्भोऽथो᳚ । अथो॒ योनिः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । योनि॑र् हिर॒ण्ययी᳚ । हि॒र॒ण्ययीति॑ हिर॒ण्ययी᳚ ॥ अङ्गा॒न्यह्रु॑ता । अह्रु॑ता॒ यस्यै᳚ । यस्यै॒ ताम् । तान्दे॒वैः । दे॒वैस्सम् । सम॑जीगमम् । अ॒जी॒ग॒म॒मित्य॑जीगमम् ॥ आ व॑र्तन । व॒र्त॒न॒ व॒र्त॒य॒ । व॒र्त॒य॒ नि । नि नि॑वर्तन । नि॒व॒र्त॒न॒ व॒र्त॒य॒ । नि॒व॒र्त॒नेति॑ नि-व॒र्त॒न॒ । व॒र्त॒येन्द्र॑ । इन्द्र॑ नर्दबुद । न॒र्द॒बु॒देति॑ नर्दबुद ॥ भूम्या॒श्चत॑स्रः । चत॑स्र प्र॒दिशः॑ । प्र॒दिश॒स्ताभिः॑ । प्र॒दिश॒ इति॑ प्र-दिशः॑ । ताभि॒रा । आ व॑र्तय । व॒र्त॒या॒ पुनः॑ । पुन॒रिति॒ पुनः॑ ॥ वि ते᳚ । ते॒ भि॒न॒द्मि॒ । भि॒न॒द्मि॒ त॒क॒रीम् । त॒क॒रीँव्वि । वि योनि᳚म् । योनिँ॒व्वि । वि ग॑वी॒न्यौ᳚ । ग॒वी॒न्या॑विति॑ गवी॒न्यौ᳚ ॥ वि मा॒तर᳚म् । (30)
। मा॒तर॑ञ्च । च॒ पु॒त्रम् । पु॒त्रञ्च॑ । च॒ वि । वि गर्भ᳚म् । गर्भ॑ञ्च । च॒ ज॒रायु॑ । ज॒रायु॑ च । चेति॑ च ॥ ब॒हिस्ते᳚ । ते॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्तु॒ बाल् । बालिति॑ । इतीतीति॑ ॥ उ॒रु॒द्र॒फ्सो वि॒श्वरू॑पः । उ॒रु॒द्र॒फ्स इत्यु॑रु-द्र॒फ्सः । वि॒श्वरू॑प॒ इन्दुः॑ । वि॒श्वरू॑प॒ इति॑ वि॒श्व-रू॒पः॒ । इन्दु॒ पव॑मानः । पव॑मानो॒ धीरः॑ । धीर॑ आनञ्ज । आ॒न॒ञ्ज॒ गर्भ᳚म् । गर्भ॒मिति॒ गर्भ᳚म् ॥ एक॑पदी द्वि॒पदी᳚ । एक॑प॒दीत्येक॑-प॒दी॒ । द्वि॒पदी᳚ त्रि॒पदी᳚ । द्वि॒पदीति॑ द्वि-पदी᳚ । त्रि॒पदी॒ चतु॑ष्पदी । त्रि॒पदीति॑ त्रि-पदी᳚ । चतु॑ष्पदी॒ पञ्च॑पदी । चतु॑ष्प॒दीति॒ चतुः॑-प॒दी॒ । पञ्च॑पदी॒ षट्प॑दी । पञ्च॑प॒दीति॒ पञ्च॑-प॒दी॒ । षट्प॑दी स॒प्तप॑दी । षट्प॒दीति॒ षट्-प॒दी॒ । स॒प्तप॑द्य॒ष्टाप॑दी । स॒प्तप॒दीति॑ स॒प्त-प॒दी॒ । अ॒ष्टाप॑दी॒ भुव॑ना । अ॒ष्टाप॒दीत्य॒ष्टा-प॒दी॒ । भुव॒नाऽनु॑ । अनु॑ प्रथताम् । प्र॒थ॒ता॒॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ॥ म॒ही द्यौः । द्यौ पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒वी च॑ । च॒ नः॒ । न॒ इ॒मम् । इ॒मँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्मि॑मिख्षताम् । मि॒मि॒ख्ष॒ता॒मिति॑ मिमिख्षताम् ॥ पि॒पृ॒तान्नः॑ । नो॒ भरी॑मभिः । भरी॑मभि॒रिति॒ भरी॑म-भिः॒ ॥ (31) ॥
इ॒दँव्वा᳚म् । वा॒मा॒स्ये᳚ । आ॒स्ये॑ ह॒विः । ह॒वि प्रि॒यम् । प्रि॒यमि॑न्द्राबृहस्पती । इ॒न्द्रा॒बृ॒ह॒स्प॒ती॒ इती᳚न्द्रा-बृ॒ह॒स्प॒ती॒ ॥ उ॒क्थम्मदः॑ । मद॑श्च । च॒ श॒स्य॒ते॒ । श॒स्य॒त॒ इति॑ शस्यते ॥ अ॒यँव्वा᳚म् । वा॒म्परि॑ । परि॑ षिच्यते । सि॒च्य॒ते॒ सोमः॑ । सोम॑ इन्द्राबृहस्पती । इ॒न्द्रा॒बृ॒ह॒स्प॒ती॒ इती᳚न्द्रा-बृ॒ह॒स्प॒ती॒ ॥ चारु॒र्मदा॑य । मदा॑य पी॒तये᳚ । पी॒तय॒ इति॑ पी॒तये᳚ ॥ अ॒स्मे इ॑न्द्राबृहस्पती । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । इ॒न्द्रा॒बृ॒ह॒स्प॒ती॒ र॒यिम् । इ॒न्द्रा॒बृ॒ह॒स्प॒ती॒ इती᳚न्द्रा-बृ॒ह॒स्प॒ती॒ । र॒यिन्ध॑त्तम् । ध॒त्त॒ꣳ॒ श॒त॒ग्विन᳚म् । श॒त॒ग्विन॒मिति॑ शत-ग्विन᳚म् ॥ अश्वा॑वन्तꣳ सह॒स्रिण᳚म् । अश्वा॑वन्त॒मित्यश्व॑-व॒न्त॒म्॒ । स॒ह॒स्रिण॒मिति॑ सह॒स्रिण᳚म् ॥ बृह॒स्पति॑र्नः । न॒ परि॑ । परि॑ पातु । पा॒तु॒ प॒श्चात् । प॒श्चादु॒त । उ॒तोत्त॑रस्मात् । उत्त॑रस्मा॒दध॑रात् । उत्त॑रस्मा॒दित्युत्-त॒र॒स्मा॒त्॒ । अध॑रादघा॒योः । अ॒घा॒योरित्य॑घ-योः ॥ इन्द्र॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॑दु॒त । उ॒त म॑ध्य॒तः । म॒ध्य॒तो नः॑ । न॒स्सखा᳚ । सखा॒ सखि॑भ्यः । सखि॑भ्यो॒ वरि॑वः । सखि॑भ्य॒ इति॒ सखि॑-भ्यः॒ । वरि॑व कृणोतु । कृ॒णो॒त्विति॑ कृणोतु ॥ वि ते᳚ । ते॒ विष्व॑क् । विष्व॒ग्वात॑जूतासः । वात॑जूतासो अग्ने । वात॑जूतास॒ इति॒ वात॑-जू॒ता॒सः॒ । अ॒ग्ने॒ भामा॑सः । भामा॑स॒श्शुचे᳚ । (32)
शु॒चे॒ शुच॑यः । शुच॑यश्चरन्ति । च॒र॒न्तीति॑ चरन्ति ॥ तु॒वि॒म्र॒ख्षासो॑ दि॒व्याः । तु॒वि॒म्र॒ख्षास॒ इति॑ तुवि-म्र॒ख्षासः॑ । दि॒व्या नव॑ग्वाः । नव॑ग्वा॒ वना᳚ । वना॑ वनन्ति । व॒न॒न्ति॒ धृ॒ष॒ता । धृ॒ष॒ता रु॒जन्तः॑ । रु॒जन्त॒ इति॑ रु॒जन्तः॑ ॥ त्वाम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ मानु॑षीः । मानु॑षीरीडते । ई॒ड॒ते॒ विशः॑ । विशो॑ होत्रा॒विद᳚म् । हो॒त्रा॒विदँ॒व्विवि॑चिम् । हो॒त्रा॒विद॒मिति॑ होत्रा-विद᳚म् । विवि॑चिꣳ रत्न॒धात॑मम् । विवि॑चि॒मिति॒ वि-वि॒चि॒म्॒ । र॒त्न॒धात॑म॒मिति॑ रत्न-धात॑मम् ॥ गुहा॒ सन्त᳚म् । सन्तꣳ॑ सुभग । सु॒भ॒ग॒ वि॒श्वद॑र्शतम् । सु॒भ॒गेति॑ सु-भ॒ग॒ । वि॒श्वद॑र्शतन्तुविष्म॒णस᳚म् । वि॒श्वद॑र्शत॒मिति॑ वि॒श्व-द॒र्॒श॒त॒म्॒ । तु॒वि॒ष्म॒णसꣳ॑ सु॒यज᳚म् । सु॒यज॑ङ्घृत॒श्रिय᳚म् । सु॒यज॒मिति॑ सु-यज᳚म् । घृ॒त॒श्रिय॒मिति॑ घृत-श्रिय᳚म् ॥ धा॒ता द॑दातु । द॒दा॒तु॒ नः॒ । नो॒ र॒यिम् । र॒यिमीशा॑नः । ईशा॑नो॒ जग॑तः । जग॑त॒स्पतिः॑ । पति॒रिति॒ पतिः॑ ॥ स नः॑ । न॒ पू॒र्णेन॑ । पू॒र्णेन॑ वावनत् । वा॒व॒न॒दिति॑ वावनत् ॥ धा॒ता प्र॒जायाः᳚ । प्र॒जाया॑ उ॒त । प्र॒जाया॒ इति॑ प्र-जायाः᳚ । उ॒त रा॒यः । रा॒य ई॑शे । ई॒शे॒ धा॒ता । धा॒तेदम् । इ॒दँव्विश्व᳚म् । विश्व॒म्भुव॑नम् । भुव॑नञ्जजान । ज॒जा॒नेति॑ जजान ॥ धा॒ता पु॒त्रम् । पु॒त्रँय्यज॑मानाय । यज॑मानाय॒ दाता᳚ । दाता॒ तस्मै᳚ । (33)।
। तस्मा॑ उ । उ॒ ह॒व्यम् । ह॒व्यङ्घृ॒तव॑त् । घृ॒तव॑द्विधेम । घृ॒तव॒दिति॑ घृ॒त-व॒त्॒ । वि॒धे॒मेति॑ विधेम ॥ धा॒ता द॑दातु । द॒दा॒तु॒ नः॒ । नो॒ र॒यिम् । र॒यिम्प्राची᳚म् । प्राची᳚ञ्जी॒वातु᳚म् । जी॒वातु॒मख्षि॑ताम् । अख्षि॑ता॒मित्यख्षि॑ताम् ॥ व॒यन्दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ धीमहि । धी॒म॒हि॒ सु॒म॒तिम् । सु॒म॒तिꣳ स॒त्यरा॑धसः । सु॒म॒तिमिति॑ सु-म॒तिम् । स॒त्यरा॑धस॒ इति॑ स॒त्य-रा॒ध॒सः॒ ॥ धा॒ता द॑दातु । द॒दा॒तु॒ दा॒शुषे᳚ । दा॒शुषे॒ वसू॑नि । वसू॑नि प्र॒जाका॑माय । प्र॒जाका॑माय मी॒ढुषे᳚ । प्र॒जाका॑मा॒येति॑ प्र॒जा-का॒मा॒य॒ । मी॒ढुषे॑ दुरो॒णे । दु॒रो॒ण इति॑ दुः-ओ॒ने ॥ तस्मै॑ दे॒वाः । दे॒वा अ॒मृताः᳚ । अ॒मृता॒स्सम् । सँव्व्य॑यन्ताम् । व्य॒य॒न्ताँ॒व्विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वासः॑ । दे॒वासो॒ अदि॑तिः । अदि॑तिस्स॒जोषाः᳚ । स॒जोषा॒ इति॑ स-जोषाः᳚ ॥ अनु॑ नः । नो॒ऽद्य । अ॒द्यानु॑मतिः । अनु॑मतिर्य॒ज्ञम् । अनु॑मति॒रित्यनु॑-म॒तिः॒ । य॒ज्ञन्दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॑ मन्यताम् । म॒न्य॒ता॒मिति॑ मन्यताम् ॥ अ॒ग्निश्च॑ । च॒ ह॒व्य॒वाह॑नः । ह॒व्य॒वाह॑नो॒ भव॑ताम् । ह॒व्य॒वाह॑न॒ इति॑ हव्य-वाह॑नः । भव॑तान्दा॒शुषे᳚ । दा॒शुषे॒ मयः॑ । मय॒ इति॒ मयः॑ ॥ अन्वित् । इद॑नुमते । अ॒नु॒म॒ते॒ त्वम् । अ॒नु॒म॒त॒ इत्य॑नु-म॒ते॒ । त्वम्मन्या॑सै । (34)
। मन्या॑सै॒ शम् । शञ्च॑ । च॒ नः॒ । न॒ कृ॒धि॒ । कृ॒धीति॑ कृधि ॥ क्रत्वे॒ दख्षा॑य । दख्षा॑य नः । नो॒ हि॒नु॒ । हि॒नु॒ प्र । प्र णः॑ । न॒ आयूꣳ॑षि । आयूꣳ॑षि तारिषः । ता॒रि॒ष॒ इति॑ तारिषः ॥ अनु॑ मन्यताम् । म॒न्य॒ता॒म॒नु॒मन्य॑माना । अ॒नु॒मन्य॑माना प्र॒जाव॑न्तम् । अ॒नु॒मन्य॑मा॒नेत्य॑नु-मन्य॑माना । प्र॒जाव॑न्तꣳ र॒यिम् । प्र॒जाव॑न्त॒मिति॑ प्र॒जा-व॒न्त॒म्॒ । र॒यिमख्षी॑यमाणम् । अख्षी॑यमाण॒मित्यख्षी॑यमाणम् ॥ तस्यै॑ व॒यम् । व॒यꣳ हेड॑सि । हेड॑सि॒ मा । माऽपि॑ । अपि॑ भूम । भू॒म॒ सा । सा नः॑ । नो॒ दे॒वी । दे॒वी सु॒हवा᳚ । सु॒हवा॒ शर्म॑ । सु॒हवेति॑ सु-हवा᳚ । शर्म॑ यच्छतु । य॒च्छ॒त्विति॑ यच्छतु ॥ यस्या॑मि॒दम् । इ॒दम्प्र॒दिशि॑ । प्र॒दिशि॒ यत् । प्र॒दिशीति॑ प्र-दिशि॑ । यद्वि॒रोच॑ते । वि॒रोच॒तेऽनु॑मतिम् । वि॒रोच॑त॒ इति॑ वि-रोच॑ते । अनु॑मति॒म्प्रति॑ । अनु॑मति॒मित्यनु॑-म॒ति॒म्॒ । प्रति॑ भूषन्ति । भू॒ष॒न्त्या॒यवः॑ । आ॒यव॒ इत्या॒यवः॑ ॥ यस्या॑ उ॒पस्थः॑ । उ॒पस्थ॑ उ॒रु । उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प-स्थः॒ । उ॒र्व॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ꣳ॒ सा । सा नः॑ । नो॒ दे॒वी । दे॒वी सु॒हवा᳚ । सु॒हवा॒ शर्म॑ । सु॒हवेति॑ सु-हवा᳚ । शर्म॑ यच्छतु । य॒च्छ॒त्विति॑ यच्छतु ॥ (35)
रा॒काम॒हम् । अ॒हꣳ सु॒हवा᳚म् । सु॒हवाꣳ॑ सुष्टु॒ती । सु॒हवा॒मिति॑ सु-हवा᳚म् । सु॒ष्टु॒ती हु॑वे । सु॒ष्टु॒तीति॑ सु-स्तु॒ती । हु॒वे॒ शृ॒णोतु॑ । शृ॒णोतु॑ नः । न॒स्सु॒भगा᳚ । सु॒भगा॒ बोध॑तु । सु॒भगेति॑ सु-भगा᳚ । बोध॑तु॒ त्मना᳚ । त्मनेति॒ त्मना᳚ ॥ सीव्य॒त्वपः॑ । अप॑स्सू॒च्या । सू॒च्याऽच्छि॑द्यमानया । अच्छि॑द्यमानया॒ ददा॑तु । ददा॑तु वी॒रम् । वी॒रꣳ श॒तदा॑यम् । श॒तदा॑यमु॒क्थ्य᳚म् । श॒तदा॑य॒मिति॑ श॒त-दा॒य॒म्॒ । उ॒क्थ्य॑मित्यु॒क्थ्य᳚म् ॥ यास्ते᳚ । ते॒ रा॒के॒ । रा॒के॒ सु॒म॒तयः॑ । सु॒म॒तय॑स्सु॒पेश॑सः । सु॒म॒तय॒ इति॑ सु-म॒तयः॑ । सु॒पेश॑सो॒ याभिः॑ । सु॒पेश॑स॒ इति॑ सु-पेश॑सः । याभि॒र्ददा॑सि । ददा॑सि दा॒शुषे᳚ । दा॒शुषे॒ वसू॑नि । वसू॒नीति॒ वसू॑नि ॥ ताभि॑र्नः । नो॒ अ॒द्य । अ॒द्य सु॒मनाः᳚ । सु॒मना॑ उ॒पाग॑हि । सु॒मना॒ इति॑ सु-मनाः᳚ । उ॒पाग॑हि सहस्रपो॒षम् । उ॒पाग॒हीत्यु॑प-आग॑हि । स॒ह॒स्र॒पो॒षꣳ सु॑भगे । स॒ह॒स्र॒पो॒षमिति॑ सहस्र-पो॒षम् । सु॒भ॒गे॒ ररा॑णा । सु॒भ॒ग॒ इति॑ सु-भ॒गे॒ । ररा॒णेति॒ ररा॑णा ॥ सिनी॑वालि॒ या । या सु॑पा॒णिः । सु॒पा॒णिरिति॑ सु-पा॒णिः ॥ कु॒हूम॒हम् । अ॒हꣳ सु॒भगा᳚म् । सु॒भगाँ᳚व्विद्म॒नाप॑सम् । सु॒भगा॒मिति॑ सु-भगा᳚म् । वि॒द्म॒नाप॑सम॒स्मिन्न् । वि॒द्म॒नाप॑स॒मिति॑ विद्म॒न-अ॒प॒स॒म्॒ । अ॒स्मिन् य॒ज्ञे । य॒ज्ञे सु॒हवा᳚म् । सु॒हवा᳚ञ्जोहवीमि । सु॒हवा॒मिति॑ सु-हवा᳚म् । जो॒ह॒वी॒मीति॑ जोहवीमि ॥ सा नः॑ । नो॒ द॒दा॒तु॒ । द॒दा॒तु॒ श्रव॑णम् । श्रव॑णम्पितृ॒णाम् । पि॒तृ॒णान्तस्याः᳚ । तस्या᳚स्ते । ते॒ दे॒वि॒ । दे॒वि॒ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ विधेम । वि॒धे॒मेति॑ विधेम ॥ कु॒हूर्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑म॒मृत॑स्य । अ॒मृत॑स्य॒ पत्नी᳚ । पत्नी॒ हव्या᳚ । हव्या॑ नः । नो॒ अ॒स्य । अ॒स्य ह॒विषः॑ । ह॒विष॑श्चिकेतु । चि॒के॒त्विति॑ चिकेतु ॥ सन्दा॒शुषे᳚ । दा॒शुषे॑ कि॒रतु॑ । कि॒रतु॒ भूरि॑ । भूरि॑ वा॒मम् । वा॒मꣳ रा॒यः । रा॒यस्पोष᳚म् । पोष॑ञ्चिकि॒तुषे᳚ । चि॒कि॒तुषे॑ दधातु । द॒धा॒त्विति॑ दधातु ॥ (36) ॥11॥
वि वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञ ऋ॑ध्यते । ऋ॒ध्य॒ते॒ यस्य॑ । यस्य॑ ह॒विः । ह॒विर॑ति॒रिच्य॑ते । अ॒ति॒रिच्य॑ते॒ सूर्यः॑ । अ॒ति॒रिच्य॑त॒ इत्य॑ति-रिच्य॑ते । सूर्यो॑ दे॒वः । दे॒वो दि॑वि॒षद्भ्यः॑ । दि॒वि॒षद्भ्य॒ इति॑ । दि॒वि॒षद्भ्य॒ इति॑ दिवि॒षत्-भ्यः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ बृह॒स्पति॑ना । बृह॒स्पति॑ना च । चै॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ प्र॒जाप॑तिना । प्र॒जाप॑तिना च । प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा-प॒ति॒ना॒ । च॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ व्यृ॑द्धम् । व्यृ॑द्ध॒मपि॑ । व्यृ॑द्ध॒मिति॒ वि-ऋ॒द्ध॒म्॒ । अपि॑ वपति । व॒प॒ति॒ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तत्प॒शुम् । प॒शुꣳ स॑चन्ते । स॒च॒न्ते॒ यत् । यदे॑कदेव॒त्यः॑ । ए॒क॒दे॒व॒त्य॑ आल॑ब्धः । ए॒क॒दे॒व॒त्य॑ इत्ये॑क-दे॒व॒त्यः॑ । आल॑ब्धो॒ भूयान्॑ । आल॑ब्ध॒ इत्या-ल॒ब्धः॒ । भूया॒न्भव॑ति । भव॑ति॒ यस्याः᳚ । यस्या᳚स्ते । ते॒ हरि॑तः । हरि॑तो॒ गर्भः॑ । गर्भ॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒व॒त्रा । दे॒व॒त्रैव । दे॒व॒त्रेति॑ देव-त्रा । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒ङ्ग॒म॒य॒ति॒ । ग॒म॒य॒ति॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्या॒ आ । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । आ व॑र्तन । व॒र्त॒न॒ व॒र्त॒य॒ । व॒र्त॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ब्रह्म॑णा । (1)
ब्रह्म॑णै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मा । आ व॑र्तयति । व॒र्त॒य॒ति॒ वि । वि ते᳚ । ते॒ भि॒न॒द्मि॒ । भि॒न॒द्मि॒ त॒क॒रीम् । त॒क॒रीमिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒य॒जुरे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तदु॑रुद्र॒फ्सः । उ॒रु॒द्र॒फ्सो वि॒श्वरू॑पः । उ॒रु॒द्र॒फ्स इत्यु॑रु-द्र॒फ्सः । वि॒श्वरू॑प॒ इन्दुः॑ । वि॒श्वरू॑प॒ इति॑ वि॒श्व-रू॒पः॒ । इन्दु॒रिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जा । प्र॒जा वै । प्र॒जेति॑ प्र-जा । वै प॒शवः॑ । प॒शव॒ इन्दुः॑ । इन्दु॑ प्र॒जया᳚ । प्र॒जयै॒व । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒शुभिः॑ । प॒शुभि॒स्सम् । प॒शुभि॒रति॑ प॒शु-भिः॒ । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ दिव᳚म् । दिवँ॒व्वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ व्यृ॑द्धम् । व्यृ॑द्धङ्गच्छति । व्यृ॑द्ध॒मिति॒ वि-ऋ॒द्ध॒म्॒ । ग॒च्छ॒ति॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीमति॑रिक्तम् । अति॑रिक्त॒न्तत् । अति॑रिक्त॒मित्यति॑-रि॒क्त॒म्॒ । तद्यत् । यन्न । न श॒मये᳚त् । श॒मये॒दार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्च्छे᳚त् । ऋ॒च्छे॒द्यज॑मानः । यज॑मानो म॒ही । म॒ही द्यौः । द्यौ पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒वी च॑ । च॒ नः॒ । न॒ इति॑ । इत्या॑ह । (2)।
आ॒ह॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚म् । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑मे॒व । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒मिति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वीभ्या᳚म् । ए॒व य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ व्यृ॑द्धम् । व्यृ॑द्धञ्च । व्यृ॑द्ध॒मिति॒ वि-ऋ॒द्ध॒म्॒ । चाति॑रिक्तम् । अति॑रिक्तञ्च । अति॑रिक्त॒मित्यति॑-रि॒क्त॒म्॒ । च॒ श॒म॒य॒ति॒ । श॒म॒य॒ति॒ न । नार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्च्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒ति॒ यज॑मानः । यज॑मानो॒ भस्म॑ना । भस्म॑ना॒ऽभि । अ॒भि सम् । समू॑हति । ऊ॒ह॒ति॒ स्व॒गाकृ॑त्यै । स्व॒गाकृ॑त्या॒ अथो᳚ । स्व॒गाकृ॑त्या॒ इति॑ स्व॒गा-कृ॒त्यै॒ । अथो॑ अ॒नयोः᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । अ॒नयो॒र्वै । वा ए॒षः । ए॒ष गर्भः॑ । गर्भो॒ऽनयोः᳚ । अ॒नयो॑रे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒ति॒ यत् । यद॑व॒द्येत् । अ॒व॒द्येदति॑ । अ॒व॒द्येदित्य॑व-द्येत् । अति॒ तत् । तद्रे॑चयेत् । रे॒च॒ये॒द्यत् । यन्न । नाव॒द्येत् । अ॒व॒द्येत्प॒शोः । अ॒व॒द्येदित्य॑व-द्येत् । प॒शोराल॑ब्धस्य । आल॑ब्धस्य॒ न । आल॑ब्ध॒स्येत्या-ल॒ब्ध॒स्य॒ । नाऽव॑ । अव॑ द्येत् । द्ये॒त्पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒न्नाभ्याः᳚ । नाभ्या॑ अ॒न्यत् । अ॒न्यद॑व॒द्येत् । अ॒व॒द्येदु॒परि॑ष्टात् । अ॒व॒द्येदित्य॑व-द्येत् । उ॒परि॑ष्टाद॒न्यत् । अ॒न्यत्पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒द्वै । वै नाभ्यै᳚ । नाभ्यै᳚ प्रा॒णः । (3)।
। प्रा॒ण उ॒परि॑ष्टात् । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । उ॒परि॑ष्टादपा॒नः । अ॒पा॒नो यावान्॑ । अ॒पा॒न इत्य॑प-अ॒नः । यावा॑ने॒व । ए॒व प॒शुः । प॒शुस्तस्य॑ । तस्याव॑ । अव॑ द्यति । द्य॒ति॒ विष्ण॑वे । विष्ण॑वे शिपिवि॒ष्टाय॑ । शि॒पि॒वि॒ष्टाय॑ जुहोति । शि॒पि॒वि॒ष्टायेति॑ शिपि-वि॒ष्टाय॑ । जु॒हो॒ति॒ यत् । यद्वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या॑ति॒रिच्य॑ते । अ॒ति॒रिच्य॑ते॒ यः । अ॒ति॒रिच्य॑त॒ इत्य॑ति-रिच्य॑ते । य प॒शोः । प॒शोर्भू॒मा । भू॒मा या । या पुष्टिः॑ । पुष्टि॒स्तत् । तद्विष्णुः॑ । विष्णु॑श्शिपिवि॒ष्टः । शि॒पि॒वि॒ष्टोऽति॑रिक्ते । शि॒पि॒वि॒ष्ट इति॑ शिपि-वि॒ष्टः । अति॑रिक्त ए॒व । अति॑रिक्त॒ इत्यति॑-रि॒क्ते॒ । ए॒वाति॑रिक्तम् । अति॑रिक्तन्दधाति । अति॑रिक्त॒मित्यति॑-रि॒क्त॒म्॒ । द॒धा॒त्यति॑रिक्तस्य । अति॑रिक्तस्य॒ शान्त्यै᳚ । अति॑रिक्त॒स्येत्यति॑-रि॒क्त॒स्य॒ । शान्त्या॑ अ॒ष्टाप्रू᳚ट् । अ॒ष्टाप्रू॒ड्ढिर॑ण्यम् । अ॒ष्टाप्रू॒डित्य॒ष्टा-प्रू॒ट्॒ । हिर॑ण्य॒न्दख्षि॑णा । दख्षि॑णा॒ऽष्टाप॑दी । अ॒ष्टाप॑दी॒ हि । अ॒ष्टाप॒दीत्य॒ष्टा-प॒दी॒ । ह्ये॑षा । ए॒षाऽऽत्मा । आ॒त्मा न॑व॒मः । न॒व॒म प॒शोः । प॒शोराप्त्यै᳚ । आप्त्या॑ अन्तरको॒शे । अ॒न्त॒र॒को॒श उ॒ष्णीषे॑ण । अ॒न्त॒र॒को॒श इत्य॑न्तर-को॒शे । उ॒ष्णीषे॒णावि॑ष्टितम् । आवि॑ष्टितम्भवति । आवि॑ष्टित॒मित्या-वि॒ष्टि॒त॒म्॒ । भ॒व॒त्ये॒वम् । ए॒वमि॑व । इ॒व॒ हि । हि प॒शुः । प॒शु॒रुल्ब᳚म् । उल्ब॑मिव । इ॒व॒ चर्म॑ । चर्मे॑व । इ॒व॒ मा॒ꣳ॒सम् । मा॒ꣳ॒समि॑व । इ॒वास्थि॑ । अस्थी॑व । इ॒व॒ यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒व प॒शुः । प॒शुस्तम् । तमा॒प्त्वा । आ॒प्त्वाऽव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यस्य॑ । यस्यै॒षा । ए॒षा य॒ज्ञे । य॒ज्ञे प्राय॑श्चित्तिः । प्राय॑श्चित्ति क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यत॑ इ॒ष्ट्वा । इ॒ष्ट्वा वसी॑यान् । वसी॑यान्भवति । भ॒व॒तीति॑ भवति ॥ (4) ॥1॥
आ वा॑यो । वा॒यो॒ भू॒ष॒ । वा॒यो॒ इति॑ वायो । भू॒ष॒ शु॒चि॒पाः॒ । शु॒चि॒पा॒ उप॑ । शु॒चि॒पा॒ इति॑ शुचि-पाः॒ । उप॑ नः । नस्स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑न्ते । ते॒ नि॒युतः॑ । नि॒युतो॑ विश्ववार । नि॒युत॒ इति॑ नि-युतः॑ । वि॒श्व॒वा॒रेति॑ विश्व-वा॒र॒ ॥ उपो॑ ते । उपो॒ इत्युपो᳚ । ते॒ अन्धः॑ । अन्धो॒ मद्य᳚म् । मद्य॑मयामि । अ॒या॒मि॒ यस्य॑ । यस्य॑ देव । दे॒व॒ द॒धि॒षे । द॒धि॒षे पू᳚र्व॒पेय᳚म् । पू॒र्व॒पेय॒मिति॑ पूर्व-पेय᳚म् ॥ आकू᳚त्यै त्वा । आकू᳚त्या॒ इत्या-कू॒त्यै॒ । त्वा॒ कामा॑य । कामा॑य त्वा । त्वा॒ स॒मृधे᳚ । स॒मृधे᳚ त्वा । स॒मृध॒ इति॑ सम्-ऋधे᳚ । त्वा॒ कि॒क्कि॒टा । कि॒क्कि॒टा ते᳚ । ते॒ मनः॑ । मन॑ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । स्वाहा॑ किक्कि॒टा । कि॒क्कि॒टा ते᳚ । ते॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णँव्वा॒यवे᳚ । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । वा॒यवे॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ किक्कि॒टा । कि॒क्कि॒टा ते᳚ । ते॒ चख्षुः॑ । चख्षु॒स्सूर्या॑य । सूर्या॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ किक्कि॒टा । कि॒क्कि॒टा ते᳚ । ते॒ श्रोत्र᳚म् । श्रोत्र॒न्द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚म् । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒मिति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वीभ्या᳚म् । स्वाहा॑ किक्कि॒टा । कि॒क्कि॒टा ते᳚ । ते॒ वाच᳚म् । वाच॒ꣳ॒ सर॑स्वत्यै । सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ त्वम् । (5)
त्वन्तु॒रीया᳚ । तु॒रीया॑ व॒शिनी᳚ । व॒शिनी॑ व॒शा । व॒शाऽसि॑ । अ॒सि॒ स॒कृत् । स॒कृद्यत् । यत्त्वा᳚ । त्वा॒ मन॑सा । मन॑सा॒ गर्भः॑ । गर्भ॒ आ । आऽश॑यत् । अश॑य॒दित्यश॑यत् ॥ व॒शा त्वम् । त्वँव्व॒शिनी᳚ । व॒शिनी॑ गच्छ । ग॒च्छ॒ दे॒वान् । दे॒वान्थ्स॒त्याः । स॒त्यास्स॑न्तु । स॒न्तु॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य॒ कामाः॑ । कामा॒ इति॒ कामाः॑ ॥ अ॒जाऽसि॑ । अ॒सि॒ र॒यि॒ष्ठा । र॒यि॒ष्ठा पृ॑थि॒व्याम् । र॒यि॒ष्ठेति॑ रयि-स्था । पृ॒थि॒व्याꣳ सी॑द । सी॒दो॒र्ध्वा । ऊ॒र्ध्वान्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मुप॑ । उप॑ तिष्ठस्व । ति॒ष्ठ॒स्व॒ दि॒वि । दि॒वि ते᳚ । ते॒ बृ॒हत् । बृ॒हद्भाः । भा इति॒ भाः ॥ तन्तु॑न्त॒न्वन्न् । त॒न्वन्रज॑सः । रज॑सो भा॒नुम् । भा॒नुमनु॑ । अन्वि॑हि । इ॒हि॒ ज्योति॑ष्मतः । ज्योति॑ष्मत प॒थः । प॒थो र॑ख्ष । र॒ख्ष॒ धि॒या । धि॒या कृ॒तान् । कृ॒तानिति॑ कृ॒तान् ॥ अ॒नु॒ल्ब॒णँव्व॑यत । व॒य॒त॒ जोगु॑वाम् । जोगु॑वा॒मपः॑ । अपो॒ मनुः॑ । मनु॑र्भव । भ॒व॒ ज॒नय॑ । ज॒नया॒ दैव्य᳚म् । दैव्य॒ञ्जन᳚म् । जन॒मिति॒ जन᳚म् ॥ मन॑सो ह॒विः । ह॒विर॑सि । अ॒सि॒ प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ते॒र्वर्णः॑ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । वर्णो॒ गात्रा॑णाम् । गात्रा॑णान्ते । ते॒ गा॒त्र॒भाजः॑ । गा॒त्र॒भाजो॑ भूयास्म । गा॒त्र॒भाज॒ इति॑ गात्र-भाजः॑ । भू॒या॒स्मेति॑ भूयास्म ॥ (6)
इ॒मे वै । इ॒मे इती॒मे । वै स॒ह । स॒हास्ता᳚म् । आ॒स्ता॒न्ते । ते वा॒युः । ते इति॒ ते । वा॒युर्वि । व्य॑वात् । अ॒वा॒त्ते । ते गर्भ᳚म् । ते इति॒ ते । गर्भ॑मदधाताम् । अ॒द॒धा॒ता॒न्तम् । तꣳ सोमः॑ । सोम॒ प्र । प्राज॑नयत् । अ॒ज॒न॒य॒द॒ग्निः । अ॒ग्निर॑ग्रसत । अ॒ग्र॒स॒त॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तम्प्र॒जा॑पतिः । प्र॒जाप॑तिराग्ने॒यम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । आ॒ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पालमपश्यत् । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म्॒ । अ॒प॒श्य॒त्तम् । तन्निः । निर॑वपत् । अ॒व॒प॒त्तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒म॒ग्नेः । अ॒ग्नेरधि॑ । अधि॒ निः । निर॑क्रीणात् । अ॒क्री॒णा॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॒दपि॑ । अप्य॑न्यदेव॒त्या᳚म् । अ॒न्य॒दे॒व॒त्या॑मा॒लभ॑मानः । अ॒न्य॒दे॒व॒त्या॑मित्य॑न्य-दे॒व॒त्या᳚म् । आ॒लभ॑मान आग्ने॒यम् । आ॒लभ॑मान॒ इत्या᳚-लभ॑मानः । आ॒ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पालम्पु॒रस्ता᳚त् । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म्॒ । पु॒रस्ता॒न्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द॒ग्नेः । अ॒ग्नेरे॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒मधि॑ । अधि॑ नि॒ष्क्रीय॑ । नि॒ष्क्रीया । नि॒ष्क्रीयेति॑ निः-क्रीय॑ । आ ल॑भते । ल॒भ॒ते॒ यत् । यद्वा॒युः । (7)।
वा॒युर्व्यवा᳚त् । व्यवा॒त्तस्मा᳚त् । व्यवा॒दिति॑ वि-अवा᳚त् । तस्मा᳚द्वाय॒व्या᳚ । वा॒य॒व्या॑ यत् । यदि॒मे । इ॒मे गर्भ᳚म् । इ॒मे इती॒मे । गर्भ॒मद॑धाताम् । अद॑धाता॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्द्यावापृथि॒व्या᳚ । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्या॑ यत् । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्येति॑ द्यावा-पृ॒थि॒व्या᳚ । यथ्सोमः॑ । सोम॒ प्र । प्राज॑नयत् । अज॑नयद॒ग्निः । अ॒ग्निरग्र॑सत । अग्र॑सत॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दग्नीषो॒मीया᳚ । अ॒ग्नी॒षो॒मीया॒ यत् । अ॒ग्नी॒षो॒मीयेत्य॑ग्नी-सो॒मीया᳚ । यद॒नयोः᳚ । अ॒नयो᳚र्विय॒त्योः । वि॒य॒त्योर्वाक् । वि॒य॒त्योरिति॑ वि-य॒त्योः । वागव॑दत् । अव॑द॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्सारस्व॒ती । सा॒र॒स्व॒ती यत् । यत्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर॒ग्नेः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒ग्नेरधि॑ । अधि॑ नि॒रक्री॑णात् । नि॒रक्री॑णा॒त्तस्मा᳚त् । नि॒रक्री॑णा॒दिति॑ निः-अक्री॑णात् । तस्मा᳚त्प्राजाप॒त्या । प्रा॒जा॒प॒त्या सा । प्रा॒जा॒प॒त्येति॑ प्राजा-प॒त्या । सा वै । वा ए॒षा । ए॒षा स॑र्वदेव॒त्या᳚ । स॒र्व॒दे॒व॒त्या॑ यत् । स॒र्व॒दे॒व॒त्येति॑ सर्व-दे॒व॒त्या᳚ । यद॒जा । अ॒जा व॒शा । व॒शा वा॑य॒व्या᳚म् । वा॒य॒व्या॑मा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ भूति॑कामः । भूति॑कामो वा॒युः । भूति॑काम॒ इति॒ भूति॑-का॒मः॒ । वा॒युर्वै । वै ख्षेपि॑ष्ठा । ख्षेपि॑ष्ठा दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ वा॒युम् । वा॒युमे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । (8)
भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सः । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्भूति᳚म् । भूति॑ङ्गमयति । ग॒म॒य॒ति॒ द्या॒वा॒पृ॒थिव्या᳚म् । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्या॑मा । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्या॑मिति॑ द्यावा-पृ॒थि॒व्या᳚म् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ कृ॒षमा॑णः । कृ॒षमा॑ण प्रति॒ष्ठाका॑मः । प्र॒ति॒ष्ठाका॑मो दि॒वः । प्र॒ति॒ष्ठाका॑म॒ इति॑ प्रति॒ष्ठा-का॒मः॒ । दि॒व ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒र्जन्यः॑ । प॒र्जन्यो॑ वर्षति । व॒र्॒ष॒ति॒ वि । व्य॑स्याम् । अ॒स्यामोष॑धयः । ओष॑धयो रोहन्ति । रो॒ह॒न्ति॒ स॒मर्धु॑कम् । स॒मर्धु॑कमस्य । स॒मर्धु॑क॒मिति॑ सम्-अर्धु॑कम् । अ॒स्य॒ स॒स्यम् । स॒स्यम्भ॑वति । भ॒व॒त्य॒ग्नी॒षो॒मीया᳚म् । अ॒ग्नी॒षो॒मीया॒मा । अ॒ग्नी॒षो॒मीया॒मित्य॑ग्नी-सो॒मीया᳚म् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ यः । य का॒मये॑त । का॒मये॒तान्न॑वान् । अन्न॑वानन्ना॒दः । अन्न॑वा॒नित्यन्न॑-वा॒न्॒ । अ॒न्ना॒दस्स्या᳚म् । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । स्या॒मिति॑ । इत्य॒ग्निना᳚ । अ॒ग्निनै॒व । ए॒वान्न᳚म् । अन्न॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ सोमे॑न । सोमे॑ना॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मन्न॑वान् । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । अन्न॑वाने॒व । अन्न॑वा॒नित्यन्न॑-वा॒न्॒ । ए॒वान्ना॒दः । अ॒न्ना॒दो भ॑वति । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । भ॒व॒ति॒ सा॒र॒स्व॒तीम् । सा॒र॒स्व॒तीमा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ यः । य ई᳚श्व॒रः । (9) ।
ई॒श्व॒रो वा॒चः । वा॒चो वदि॑तोः । वदि॑तो॒स्सन्न् । सन्वाच᳚म् । वाच॒न्न । न वदे᳚त् । वदे॒द्वाक् । वाग्वै । वै सर॑स्वती । सर॑स्वती॒ सर॑स्वतीम् । सर॑स्वतीमे॒व । ए॒व स्वेन॑ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॒नोप॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उप॑ धावति । धा॒व॒ति॒ सा । सैव । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्वाच᳚म् । वाच॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ प्रा॒जा॒प॒त्याम् । प्रा॒जा॒प॒त्यामा । प्रा॒जा॒प॒त्यामिति॑ प्राजा-प॒त्याम् । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ यः । य का॒मये॑त । का॒मये॒तान॑भिजितम् । अन॑भिजितम॒भि । अन॑भिजित॒मित्यन॑भि-जि॒त॒म्॒ । अ॒भि ज॑येयम् । ज॒ये॒य॒मिति॑ । इति॑ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒स्सर्वाः᳚ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भिरे॒व । ए॒वान॑भिजितम् । अन॑भिजितम॒भि । अन॑भिजित॒मित्यन॑भि-जि॒त॒म्॒ । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ वा॒य॒व्य॑या । वा॒य॒व्य॑यो॒पाक॑रोति । उ॒पाक॑रोति वा॒योः । उ॒पाक॑रो॒तीत्यु॑प-आक॑रोति । वा॒योरे॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒म॒व॒रुध्य॑ । अ॒व॒रुध्या । अ॒व॒रुध्येत्य॑व-रुध्य॑ । आ ल॑भते । ल॒भ॒त॒ आकू᳚त्यै । आकू᳚त्यै त्वा । आकू᳚त्या॒ इत्या-कू॒त्यै॒ । त्वा॒ कामा॑य । कामा॑य त्वा । त्वेति॑ । (10) ।
। इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒य॒जुरे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तत्कि॑क्किटा॒कार᳚म् । कि॒क्कि॒टा॒कार॑ञ्जुहोति । कि॒क्कि॒टा॒कार॒मिति॑ किक्किटा-कार᳚म् । जु॒हो॒ति॒ कि॒क्कि॒टा॒का॒रेण॑ । कि॒क्कि॒टा॒का॒रेण॒ वै । कि॒क्कि॒टा॒का॒रेणेति॑ किक्किटा-का॒रेण॑ । वै ग्रा॒म्याः । ग्रा॒म्या प॒शवः॑ । प॒शवो॑ रमन्ते । र॒म॒न्ते॒ प्र । प्रार॒ण्याः । आ॒र॒ण्या प॑तन्ति । प॒त॒न्ति॒ यत् । यत्कि॑क्किटा॒कार᳚म् । कि॒क्कि॒टा॒कार॑ञ्जु॒होति॑ । कि॒क्कि॒टा॒कार॒मिति॑ किक्किटा-कार᳚म् । जु॒होति॑ ग्रा॒म्याणा᳚म् । ग्रा॒म्याणा᳚म्पशू॒नाम् । प॒शू॒नान्धृत्यै᳚ । धृत्यै॒ पर्य॑ग्नौ । पर्य॑ग्नौ क्रि॒यमा॑णे । पर्य॑ग्ना॒विति॒ परि॑-अ॒ग्नौ॒ । क्रि॒यमा॑णे जुहोति । जु॒हो॒ति॒ जीव॑न्तीम् । जीव॑न्तीमे॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒ꣳ॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒ति॒ त्वम् । त्वन्तु॒रीया᳚ । तु॒रीया॑ व॒शिनी᳚ । व॒शिनी॑ व॒शा । व॒शाऽसि॑ । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒व॒त्रा । दे॒व॒त्रैव । दे॒व॒त्रेति॑ देव-त्रा । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒ङ्ग॒म॒य॒ति॒ । ग॒म॒य॒ति॒ स॒त्याः । स॒त्यास्स॑न्तु । स॒न्तु॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ । कामा॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षः । ए॒ष वै । वै कामः॑ । कामो॒ यज॑मानस्य । (11)
। यज॑मानस्य॒ यत् । यदना᳚र्तः । अना᳚र्त उ॒दृच᳚म् । उ॒दृच॒ङ्गच्छ॑ति । उ॒दृच॒मित्यु॑त्-ऋच᳚म् । गच्छ॑ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒वम् । ए॒वमा॑ह । आ॒हा॒ऽजा । अ॒जाऽसि॑ । अ॒सि॒ र॒यि॒ष्ठा । र॒यि॒ष्ठेति॑ । र॒यि॒ष्ठेति॑ रयि-स्था । इत्या॑ह । आ॒है॒षु । ए॒ष्वे॑व । ए॒वैना᳚म् । ए॒नाँ॒ल्लो॒केषु॑ । लो॒केषु॒ प्रति॑ । प्रति॑ ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ति॒ दि॒वि । दि॒वि ते᳚ । ते॒ बृ॒हत् । बृ॒हद्भाः । भा इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सु॒व॒र्गे । सु॒व॒र्ग ए॒व । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गे । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ लो॒के । लो॒के ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्दधाति । द॒धा॒ति॒ तन्तु᳚म् । तन्तु॑न्त॒न्वन्न् । त॒न्वन्रज॑सः । रज॑सो भा॒नुम् । भा॒नुमनु॑ । अन्वि॑हि । इ॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हे॒मान् । इ॒माने॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ लो॒कान् । लो॒काञ्ज्योति॑ष्मतः । ज्योति॑ष्मत करोति । क॒रो॒त्य॒नु॒ल्ब॒णम् । अ॒नु॒ल्ब॒णँव्व॑यत । व॒य॒त॒ जोगु॑वाम् । जोगु॑वा॒मपः॑ । अप॒ इति॑ । इत्या॑ह । (12)
आ॒ह॒ यत् । यदे॒व । ए॒व य॒ज्ञे । य॒ज्ञ उ॒ल्बण᳚म् । उ॒ल्बण॑ङ्क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यते॒ तस्य॑ । तस्यै॒व । ए॒वैषा । ए॒षा शान्तिः॑ । शान्ति॒र्मनुः॑ । मनु॑र्भव । भ॒व॒ ज॒नय॑ । ज॒नया॒ दैव्य᳚म् । दैव्य॒ञ्जन᳚म् । जन॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मा॒न॒व्यः॑ । मा॒न॒व्यो॑ वै । वै प्र॒जाः । प्र॒जास्ताः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ता ए॒व । ए॒वाद्याः᳚ । आ॒द्याः᳚ कुरुते । कु॒रु॒ते॒ मन॑सः । मन॑सो ह॒विः । ह॒विर॑सि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स्व॒गाकृ॑त्यै । स्व॒गाकृ॑त्यै॒ गात्रा॑णाम् । स्व॒गाकृ॑त्या॒ इति॑ स्व॒गा-कृ॒त्यै॒ । गात्रा॑णान्ते । ते॒ गा॒त्र॒भाजः॑ । गा॒त्र॒भाजो॑ भूयास्म । गा॒त्र॒भाज॒ इति॑ गात्र-भाजः॑ । भू॒या॒स्मेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒वैताम् । ए॒तामा । आ शा᳚स्ते । शा॒स्ते॒ तस्यै᳚ । तस्यै॒ वै । वा ए॒तस्याः᳚ । ए॒तस्या॒ एक᳚म् । एक॑मे॒व । ए॒वादे॑वयजनम् । अदे॑वयजनँ॒य्यत् । अदे॑वयजन॒मित्यदे॑व-य॒ज॒न॒म्॒ । यदाल॑ब्धायाम् । आल॑ब्धायाम॒भ्रः । आल॑ब्धाया॒मित्या-ल॒ब्धा॒या॒म्॒ । अ॒भ्रो भव॑ति । (13)।
। भव॑ति॒ यत् । यदाल॑ब्धायाम् । आल॑ब्धायाम॒भ्रः । आल॑ब्धाया॒मित्या-ल॒ब्धा॒या॒म्॒ । अ॒भ्रस्स्यात् । स्याद॒फ्सु । अ॒फ्सु वा᳚ । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । वा॒ प्र॒वे॒शये᳚त् । प्र॒वे॒शये॒थ्सर्वा᳚म् । प्र॒वे॒शये॒दिति॑ प्र-वे॒शये᳚त् । सर्वाँ᳚व्वा । वा॒ प्र । प्राश्ञी॑यात् । अ॒श्ञी॒या॒द्यत् । यद॒फ्सु । अ॒फ्सु प्र॑वे॒शये᳚त् । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । प्र॒वे॒शये᳚द्यज्ञवेश॒सम् । प्र॒वे॒शये॒दिति॑ प्र-वे॒शये᳚त् । य॒ज्ञ॒वे॒श॒सङ्कु॑र्यात् । य॒ज्ञ॒वे॒श॒समिति॑ यज्ञ-वे॒श॒सम् । कु॒र्या॒थ्सर्वा᳚म् । सर्वा॑मे॒व । ए॒व प्र । प्राश्ञी॑यात् । अ॒श्ञी॒या॒दि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒वात्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ सा । सा वै । वा ए॒षा । ए॒षा त्र॑या॒णाम् । त्र॒या॒णामे॒व । ए॒वाव॑रुद्धा । अव॑रुद्धा सँव्वथ्सर॒सदः॑ । अव॑रु॒द्धेत्यव॑-रु॒द्धा॒ । सँ॒व्व॒थ्स॒र॒सद॑स्सहस्रया॒जिनः॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र॒सद॒ इति॑ सँव्वथ्सर-सदः॑ । स॒ह॒स्र॒या॒जिनो॑ गृहमे॒धिनः॑ । स॒ह॒स्र॒या॒जिन॒ इति॑ सहस्र-या॒जिनः॑ । गृ॒ह॒मे॒धिन॒स्ते । गृ॒ह॒मे॒धिन॒ इति॑ गृह-मे॒धिनः॑ । त ए॒व । ए॒वैतया᳚ । ए॒तया॑ यजेरन्न् । य॒जे॒र॒न्तेषा᳚म् । तेषा॑मे॒व । ए॒वैषा । ए॒षाऽऽप्ता । आ॒प्तेत्या॒प्ता ॥ (14) ॥3॥
“चि॒त्तञ्च॑ । च॒ चित्तिः॑ । चित्ति॑श्च । चाकू॑तम् । आकू॑तञ्च । आकू॑त॒मित्या-कू॒त॒म्॒ । चाकू॑तिः । आकू॑तिश्च । आकू॑ति॒रित्या-कू॒तिः॒ । च॒ विज्ञा॑तम् । विज्ञा॑तञ्च । विज्ञा॑त॒मिति॒ वि-ज्ञा॒त॒म्॒ । च॒ वि॒ज्ञान᳚म् । वि॒ज्ञान॑ञ्च । वि॒ज्ञान॒मिति॑ वि-ज्ञान᳚म् । च॒ मनः॑ । मन॑श्च । च॒ शक्व॑रीः । शक्व॑रीश्च । च॒ दर्शः॑ । दर्श॑श्च । च॒ पू॒र्णमा॑सः । पू॒र्णमा॑सश्च । पू॒र्णमा॑स॒ इति॑ पू॒र्ण-मा॒सः॒ । च॒ बृ॒हत् । बृ॒हच्च॑ । च॒ र॒थ॒न्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रञ्च॑ । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथं-त॒रम् । च॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्जयान्॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । जया॒निन्द्रा॑य । इन्दा॒॑य वृष्णे᳚ । वृष्णे॒ प्र । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒दु॒ग्रः । उ॒ग्र पृ॑त॒नाज्ये॑षु । पृ॒त॒नाज्ये॑षु॒ तस्मै᳚ । तस्मै॒ विशः॑ । विश॒स्सम् । सम॑नमन्त । अ॒न॒म॒न्त॒ सर्वाः᳚ । सर्वा॒स्सः । स उ॒ग्रः । उ॒ग्रस्सः । स हि । हि हव्यः॑ । हव्यो॑ ब॒भूव॑ । ब॒भूव॑ देवासु॒राः । दे॒वा॒सु॒रास्सँय्य॑त्ताः । दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव-अ॒सु॒राः । सँय्य॑त्ता आसन्न् । सँय्य॑त्ता॒ इति॒ सं-य॒त्ताः॒ । आ॒स॒न्थ्सः । स इन्द्रः॑ । इन्द्र॑ प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒मुप॑ । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म्॒ । उपा॑धावत् । अ॒धा॒व॒त्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तान् । ए॒ताञ्जयान्॑ । जया॒न्प्र । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तान् । तान॑जुहोत् । अ॒जु॒हो॒त्ततः॑ । ततो॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वा असु॑रान् । असु॑रानजयन्न् । अ॒ज॒य॒न्॒, यत् । यदज॑यन्न् । अज॑य॒न्तत् । तज्जया॑नाम् । जया॑नाञ्जय॒त्वम् । ज॒य॒त्व स्पर्ध॑मानेन । ज॒य॒त्वमिति॑ जय-त्वम् । स्पर्ध॑मानेनै॒ते । ए॒ते हो॑त॒व्याः᳚ । हो॒त॒व्या॑ जय॑ति । जय॑त्ये॒व । ए॒व ताम् । ताम्पृत॑नाम् । पृत॑ना॒मिति॒ पृत॑नाम् ॥ (15) ॥4॥”
अ॒ग्निर्भू॒ताना᳚म् । भू॒ताना॒मधि॑पतिः । अधि॑पति॒स्सः । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । स मा᳚ । मा॒ऽव॒तु॒ । अ॒व॒त्विन्द्रः॑ । इन्द्रो᳚ ज्ये॒ष्ठाना᳚म् । ज्ये॒ष्ठानाँ᳚य्य॒मः । य॒म पृ॑थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या वा॒युः । वा॒युर॒न्तरि॑ख्षस्य । अ॒न्तरि॑ख्षस्य॒ सूर्यः॑ । सूर्यो॑ दि॒वः । दि॒वश्च॒न्द्रमाः᳚ । च॒न्द्रमा॒ नख्ष॑त्राणाम् । नख्ष॑त्राणा॒म्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑णः । ब्रह्म॑णो मि॒त्रः । मि॒त्रस्स॒त्याना᳚म् । स॒त्यानाँ॒व्वरु॑णः । वरु॑णो॒ऽपाम् । अ॒पाꣳ स॑मु॒द्रः । स॒मु॒द्रस्स्रो॒त्याना᳚म् । स्रो॒त्याना॒मन्न᳚म् । अन्न॒ꣳ॒ साम्रा᳚ज्यानाम् । साम्रा᳚ज्याना॒मधि॑पति । साम्रा᳚ज्याना॒मिति॒ सां-रा॒ज्या॒ना॒म्॒ । अधि॑पति॒ तत् । अधि॑प॒तीत्यधि॑-प॒ति॒ । तन्मा᳚ । मा॒ऽव॒तु॒ । अ॒व॒तु॒ सोमः॑ । सोम॒ ओष॑धीनाम् । ओष॑धीनाꣳ सवि॒ता । स॒वि॒ता प्र॑स॒वाना᳚म् । प्र॒स॒वानाꣳ॑ रु॒द्रः । प्र॒स॒वाना॒मिति॑ प्र-स॒वाना᳚म् । रु॒द्र प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नान्त्वष्टा᳚ । त्वष्टा॑ रू॒पाणा᳚म् । रू॒पाणाँ॒व्विष्णुः॑ । विष्णु॒ पर्व॑तानाम् । पर्व॑तानाम्म॒रुतः॑ । म॒रुतो॑ ग॒णाना᳚म् । ग॒णाना॒मधि॑पतयः । अधि॑पतय॒स्ते । अधि॑पतय॒ इत्यधि॑-प॒त॒यः॒ । ते मा᳚ । मा॒ऽव॒न्तु॒ । अ॒व॒न्तु॒ पित॑रः । पित॑र पितामहाः । पि॒ता॒म॒हा॒ प॒रे॒ । प॒रे॒ऽव॒रे॒ । अ॒व॒रे॒ तताः᳚ । तता᳚स्ततामहाः । त॒ता॒म॒हा॒ इ॒ह । इ॒ह मा᳚ । मा॒ऽव॒त॒ । अ॒व॒तेत्य॑वत ॥ अ॒स्मिन्ब्रह्मन्न्॑ । ब्रह्म॑न्न॒स्मिन्न् । अ॒स्मिन्ख्ष॒त्रे । ख्ष॒त्रे᳚ऽस्याम् । अ॒स्यामा॒शिषि॑ । आ॒शिष्य॒स्याम् । आ॒शिषीत्या᳚-शिषि॑ । अ॒स्याम्पु॑रो॒धाया᳚म् । पु॒रो॒धाया॑म॒स्मिन्न् । पु॒रो॒धाया॒मिति॑ पुरः-धाया᳚म् । अ॒स्मिन्कर्मन्न्॑ । कर्म॑न्न॒स्याम् । अ॒स्यान्दे॒वहू᳚त्याम् । दे॒वहू᳚त्या॒मिति॑ दे॒व-हू॒त्या॒म्॒ ॥ (16) ॥5॥
दे॒वा वै । वै यत् । यद्य॒ज्ञे । य॒ज्ञेऽकु॑र्वत । अकु॑र्वत॒ तत् । तदसु॑राः । असु॑रा अकुर्वत । अ॒कु॒र्व॒त॒ ते । ते दे॒वाः । दे॒वा ए॒तान् । ए॒तान॑भ्याता॒नान् । अ॒भ्या॒ता॒नान॑पश्यन्न् । अ॒भ्या॒ता॒नानित्य॑भि-आ॒ता॒नान् । अ॒प॒श्य॒न्तान् । तान॒भ्यात॑न्वत । अ॒भ्यात॑न्वत॒ यत् । अ॒भ्यात॑न्व॒तेत्य॑भि-आत॑न्वत । यद्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒ङ्कर्म॑ । कर्मासी᳚त् । आसी॒दार्ध्य॑त । आर्ध्य॑त॒ तत् । तद्यत् । यदसु॑राणाम् । असु॑राणा॒न्न । न तत् । तदा᳚र्ध्यत । आ॒र्ध्य॒त॒ येन॑ । येन॒ कर्म॑णा । कर्म॒णेर्थ्से᳚त् । ईर्थ्से॒त्तत्र॑ । तत्र॑ होत॒व्याः᳚ । हो॒त॒व्या॑ ऋ॒ध्नोति॑ । ऋ॒ध्नोत्ये॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॒ कर्म॑णा । कर्म॑णा॒ यत् । यद्विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वास्स॒मभ॑रन्न् । स॒मभ॑र॒न्तस्मा᳚त् । स॒मभ॑र॒न्निति॑ सम्-अभ॑रन्न् । तस्मा॑दभ्याता॒नाः । अ॒भ्या॒ता॒ना वै᳚श्वदे॒वाः । अ॒भ्या॒ता॒ना इत्य॑भि-आ॒ता॒नाः । वै॒श्व॒दे॒वा यत् । वै॒श्व॒दे॒वा इति॑ वैश्व-दे॒वाः । यत्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्जयान्॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । जया॒न्प्र । प्राय॑च्छत् । अय॑च्छ॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॒ज्जयाः᳚ । जयाः᳚ प्राजाप॒त्याः । प्रा॒जा॒प॒त्या यत् । प्रा॒जा॒प॒त्या इति॑ प्राजा-प॒त्याः । (17)।
यद्रा᳚ष्ट्र॒भृद्भिः॑ । रा॒ष्ट्र॒भृद्भी॑ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्र॒भृद्भि॒रिति॑ राष्ट्र॒भृत्-भिः॒ । रा॒ष्टमा । आऽद॑दत । अद॑दत॒ तत् । तद्रा᳚ष्ट्र॒भृता᳚म् । रा॒ष्ट्र॒भृताꣳ॑ राष्ट्रभृ॒त्त्वम् । रा॒ष्ट॒भृता॒मिति॑ राष्ट्र-भृता᳚म् । रा॒ष्ट्र॒भृ॒त्त्वन्ते । रा॒ष्ट॒भृ॒त्त्वमिति॑ राष्ट्रभृत्-त्वम् । ते दे॒वाः । दे॒वा अ॑भ्याता॒नैः । अ॒भ्या॒ता॒नैरसु॑रान् । अ॒भ्या॒ता॒नैरित्य॑भि-आ॒ता॒नैः । असु॑रान॒भ्यात॑न्वत । अ॒भ्यात॑न्वत॒ जयैः᳚ । अ॒भ्यात॑न्व॒तेत्य॑भि-आत॑न्वत । जयै॑रजयन्न् । अ॒ज॒य॒न्रा॒ष्ट्र॒भृद्भिः॑ । रा॒ष्ट्र॒भृद्भी॑ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्र॒भृद्भि॒रिति॑ राष्ट्र॒भृत्-भिः॒ । रा॒ष्ट्रमा । आऽद॑दत । अ॒द॒द॒त॒ यत् । यद्दे॒वाः । दे॒वा अ॑भ्याता॒नैः । अ॒भ्या॒ता॒नैरसु॑रान् । अ॒भ्या॒ता॒नैरित्य॑भि-आ॒ता॒नैः । असु॑रान॒भ्यात॑न्वत । अ॒भ्यात॑न्वत॒ तत् । अ॒भ्यात॑न्व॒तेत्य॑भि-आत॑न्वत । तद॑भ्याता॒नाना᳚म् । अ॒भ्या॒ता॒नाना॑मभ्यातान॒त्वम् । अ॒भ्या॒ता॒नाना॒मित्य॑भि-आ॒ता॒नाना᳚म् । अ॒भ्या॒ता॒न॒त्वँय्यत् । अ॒भ्या॒ता॒न॒त्वमित्य॑भ्यातान-त्वम् । यज्जयैः᳚ । जयै॒रज॑यन्न् । अज॑य॒न्तत् । तज्जया॑नाम् । जया॑नाञ्जय॒त्वम् । ज॒य॒त्वँय्यत् । ज॒य॒त्वमिति॑ जय-त्वम् । यद्रा᳚ष्ट्र॒भृद्भिः॑ । रा॒ष्ट्र॒भृद्भी॑ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्र॒भृद्भि॒रिति॑ राष्ट्र॒भृत्-भिः॒ । रा॒ष्ट्रमा । आऽद॑दत । अद॑दत॒ तत् । तद्रा᳚ष्ट्र॒भृता᳚म् । रा॒ष्ट्र॒भृताꣳ॑ राष्ट्रभृ॒त्वम् । रा॒ष्ट्र॒भृता॒मिति॑ राष्ट्र-भृता᳚म् । रा॒ष्ट॒भृ॒त्वन्ततः॑ । रा॒ष्ट्र॒भृ॒त्वमिति॑ राष्ट्रभृत्-त्वम् । ततो॑ दे॒वाः । दे॒वा अभ॑वन्न् । अभ॑व॒न्परा᳚ । पराऽसु॑राः । असु॑रा॒ यः । यो भ्रातृ॑व्यवान् । भ्रातृ॑व्यवा॒न्थ्स्यात् । भ्रातृ॑व्यवा॒निति॒ भ्रातृ॑व्य-वा॒न्॒ । स्याथ्सः । स ए॒तान् । ए॒ताञ्जु॑हुयात् । जु॒हु॒या॒द॒भ्या॒ता॒नैः । अ॒भ्या॒ता॒नैरे॒व । अ॒भ्या॒ता॒नैरित्य॑भि-आ॒ता॒नैः । ए॒व भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्यान॒भ्यात॑नुते । अ॒भ्यात॑नुते॒ जयैः᳚ । अ॒भ्यात॑नुत॒ इत्य॑भि-आत॑नुते । जयै᳚र्जयति । ज॒य॒ति॒ रा॒ष्ट्र॒भृद्भिः॑ । रा॒ष्ट्र॒भृद्भी॑ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्र॒भृद्भि॒रिति॑ राष्ट्र॒भृत्-भिः॒ । रा॒ष्ट्रमा । आ द॑त्ते । द॒त्ते॒ भव॑ति । भव॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒ परा᳚ । परा᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति । भ॒व॒तीति॑ भवति ॥ (18) ॥
ऋ॒ता॒षाडृ॒तधा॑मा । ऋ॒तधा॑मा॒ऽग्निः । ऋ॒तधा॒मेत्यृ॒त-धा॒मा॒ । अ॒ग्निर्ग॑न्ध॒र्वः । ग॒न्ध॒र्वस्तस्य॑ । तस्यौष॑धयः । ओष॑धयोऽफ्स॒रसः॑ । अ॒फ्स॒रस॒ ऊर्जः॑ । ऊर्जो॒ नाम॑ । नाम॒ सः । स इ॒दम् । इ॒दम्ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रम्पा॑तु । पा॒तु॒ ताः । ता इ॒दम् । इ॒दम्ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रम्पा᳚न्तु । पा॒न्तु॒ तस्मै᳚ । तस्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ ताभ्यः॑ । ताभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ सꣳहि॒तः । स॒ꣳ॒हि॒तो वि॒श्वसा॑मा । स॒ꣳ॒हि॒त इति॑ सं-हि॒तः । वि॒श्वसा॑मा॒ सूर्यः॑ । वि॒श्वसा॒मेति॑ वि॒श्व-सा॒मा॒ । सूर्यो॑ गन्ध॒र्वः । ग॒न्ध॒र्वस्तस्य॑ । तस्य॒ मरी॑चयः । मरी॑चयोऽफ्स॒रसः॑ । अ॒फ्स॒रस॑ आ॒युवः॑ । आ॒युव॑स्सुषु॒म्नः । आ॒युव॒ इत्या᳚-युवः॑ । सु॒षु॒म्नस्सूर्य॑रश्मिः । सु॒षु॒म्न इति॑ सु-सु॒म्नः । सूर्य॑रश्मिश्च॒न्द्रमाः᳚ । सूर्य॑रश्मि॒रिति॒ सूर्य॑-र॒श्मिः॒ । च॒न्द्रमा॑ गन्ध॒र्वः । ग॒न्ध॒र्वस्तस्य॑ । तस्य॒ नख्ष॑त्राणि । नख्ष॑त्राण्यफ्स॒रसः॑ । अ॒फ्स॒रसो॑ बे॒कुर॑यः । बे॒कुर॑यो भु॒ज्युः । भु॒ज्युस्सु॑प॒र्णः । सु॒प॒र्णो य॒ज्ञः । सु॒प॒र्ण इति॑ सु-प॒र्णः । य॒ज्ञो ग॑न्ध॒र्वः । ग॒न्ध॒र्वस्तस्य॑ । तस्य॒ दख्षि॑णाः । दख्षि॑णा अफ्स॒रसः॑ । अ॒फ्स॒रस॑स्स्त॒वाः । स्त॒वा प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्वि॒श्वक॑र्मा । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वि॒श्वक॑र्मा॒ मनः॑ । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । मनो॑ गन्ध॒र्वः । (19)।
। ग॒न्ध॒र्वस्तस्य॑ । तस्य॑र्ख्सा॒मानि॑ । ऋ॒ख्सा॒मान्य॑फ्स॒रसः॑ । ऋ॒ख्सा॒मानीत्यृ॑क्-सा॒मानि॑ । अ॒फ्स॒रसो॒ वह्न॑यः । वह्न॑य इषि॒रः । इ॒षि॒रो वि॒श्वव्य॑चाः । वि॒श्वव्य॑चा॒ वातः॑ । वि॒श्वव्य॑चा॒ इति॑ वि॒श्व-व्य॒चाः॒ । वातो॑ गन्ध॒र्वः । ग॒न्ध॒र्वस्तस्य॑ । तस्यापः॑ । आपो᳚ऽफ्स॒रसः॑ । अ॒फ्स॒रसो॑ मु॒दाः । मु॒दा भुव॑नस्य । भुव॑नस्य पते । प॒ते॒ यस्य॑ । यस्य॑ ते । त॒ उ॒परि॑ । उ॒परि॑ गृ॒हाः । गृ॒हा इ॒ह । इ॒ह च॑ । चेति॑ च ॥ स नः॑ । नो॒ रा॒स्व॒ । रा॒स्वाज्या॑निम् । अज्या॑निꣳ रा॒यः । रा॒यस्पोष᳚म् । पोषꣳ॑ सु॒वीर्य᳚म् । सु॒वीर्यꣳ॑ सँव्वथ्स॒रीणा᳚म् । सु॒वीर्य॒मिति॑ सु-वीर्य᳚म् । सँ॒व्व॒थ्स॒रीणाꣳ॑ स्व॒स्तिम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रीणा॒मिति॑ सं-व॒थ्स॒रीणा᳚म् । स्व॒स्तिमिति॑ स्व॒स्तिम् ॥ प॒र॒मे॒ष्ठ्यधि॑पतिः । अधि॑पतिर्मृ॒त्युः । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । मृ॒त्युर्ग॑न्ध॒र्वः । ग॒न्ध॒र्वस्तस्य॑ । तस्य॒ विश्व᳚म् । विश्व॑मफ्स॒रसः॑ । अ॒फ्स॒रसो॒ भुवः॑ । भुव॑स्सुख्षि॒तिः । सु॒ख्षि॒तिस्सुभू॑तिः । सु॒ख्षि॒तिरिति॑ सु-ख्षि॒तिः । सुभू॑तिर्भद्र॒कृत् । सुभू॑ति॒रिति॒ सु-भू॒तिः॒ । भ॒द्र॒कृथ्सुव॑र्वान् । भ॒द्र॒कृदिति॑ भद्र-कृत् । सुव॑र्वान्प॒र्जन्यः॑ । सुव॑र्वा॒निति॒ सुवः॑-वा॒न्॒ । प॒र्जन्यो॑ गन्ध॒र्वः । ग॒न्ध॒र्वस्तस्य॑ । तस्य॑ वि॒द्युतः॑ । वि॒द्युतोऽ᳚फ्स॒रसः॑ । वि॒द्युत॒ इति॑ वि-द्युतः॑ । अ॒फ्स॒रसो॒ रुचः॑ । रुचो॑ दू॒रेहे॑तिः । दू॒रेहे॑तिरमृड॒यः । दू॒रेहे॑ति॒रिति॑ दू॒रे-हे॒तिः॒ । अ॒मृ॒ड॒यो मृ॒त्युः । (20)
। मृ॒त्युर्ग॑न्ध॒र्वः । ग॒न्ध॒र्वस्तस्य॑ । तस्य॑ प्र॒जाः । प्र॒जा अ॑फ्स॒रसः॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒फ्स॒रसो॑ भी॒रुवः॑ । भी॒रुव॒श्चारुः॑ । चारु॑ कृपणका॒शी । कृ॒प॒ण॒का॒शी कामः॑ । कृ॒प॒ण॒का॒शीति॑ कृपण-का॒शी । कामो॑ गन्ध॒र्वः । ग॒न्ध॒र्वस्तस्य॑ । तस्या॒धयः॑ । आ॒धयोऽ᳚फ्स॒रसः॑ । आ॒धय॒ इत्या᳚-धयः॑ । अ॒फ्स॒रस॑श्शो॒चय॑न्तीः । शो॒चय॑न्ती॒र्नाम॑ । नाम॒ सः । स इ॒दम् । इ॒दम्ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रम्पा॑तु । पा॒तु॒ ताः । ता इ॒दम् । इ॒दम्ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रम्पा᳚न्तु । पा॒न्तु॒ तस्मै᳚ । तस्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ ताभ्यः॑ । ताभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सः । स नः॑ । नो॒ भु॒व॒न॒स्य॒ । भु॒व॒न॒स्य॒ प॒ते॒ । प॒ते॒ यस्य॑ । यस्य॑ ते । त॒ उ॒परि॑ । उ॒परि॑ गृ॒हाः । गृ॒हा इ॒ह । इ॒ह च॑ । चेति॑ च ॥ उ॒रु ब्रह्म॑णे । ब्रह्म॑णे॒ऽस्मै । अ॒स्मै ख्ष॒त्राय॑ । ख्ष॒त्राय॒ महि॑ । महि॒ शर्म॑ । शर्म॑ यच्छ । य॒च्छेति॑ यच्छ ॥ (21) ॥7॥
रा॒ष्ट्रका॑माय होत॒व्याः᳚ । रा॒ष्ट्रका॑मा॒येति॑ रा॒ष्ट्र-का॒मा॒य॒ । हो॒त॒व्या॑ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रँव्वै । वै रा᳚ष्ट्र॒भृतः॑ । रा॒ष्ट्र॒भृतो॑ रा॒ष्ट्रेण॑ । रा॒ष्ट्र॒भृत॒ इति॑ राष्ट्र-भृतः॑ । रा॒ष्ट्रेणै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रमव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रमे॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्या॒त्मने᳚ । आ॒त्मने॑ होत॒व्याः᳚ । हो॒त॒व्या॑ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रँव्वै । वै रा᳚ष्ट्र॒भृतः॑ । रा॒ष्ट्र॒भृतो॑ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्र॒भृत॒ इति॑ राष्ट्र-भृतः॑ । रा॒ष्ट्रम्प्र॒जा । प्र॒जा रा॒ष्ट्रम् । प्र॒जेति॑ प्र-जा । रा॒ष्ट्रम्प॒शवः॑ । प॒शवो॑ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रँय्यत् । यच्छ्रेष्ठः॑ । श्रेष्ठो॒ भव॑ति । भव॑ति रा॒ष्ट्रेण॑ । रा॒ष्ट्रेणै॒व । ए॒व रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रमव॑ । अव॑ रुन्धे । रुन्धे॒ वसि॑ष्ठः । वसि॑ष्ठस्समा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना᳚म्भवति । भ॒व॒ति॒ ग्राम॑कामाय । ग्राम॑कामाय होत॒व्याः᳚ । ग्राम॑कामा॒येति॒ ग्राम॑-का॒मा॒य॒ । हो॒त॒व्या॑ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रँव्वै । वै रा᳚ष्ट्र॒भृतः॑ । रा॒ष्ट्र॒भृतो॑ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्र॒भृत॒ इति॑ राष्ट्र-भृतः॑ । रा॒ष्ट्रꣳ स॑जा॒ताः । स॒जा॒ता रा॒ष्ट्रेण॑ । स॒जा॒ता इति॑ स-जा॒ताः । रा॒ष्ट्रेणै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रꣳ स॑जा॒तान् । स॒जा॒तानव॑ । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ग्रा॒मी । ग्रा॒म्ये॑व । (22) ।
। ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्य॒धि॒देव॑ने । अ॒धि॒देव॑ने जुहोति । अ॒धि॒देव॑न॒ इत्य॑धि-देव॑ने । जु॒हो॒त्य॒धि॒देव॑ने । अ॒धि॒देव॑न ए॒व । अ॒धि॒देव॑न॒ इत्य॑धि-देव॑ने । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स॒जा॒तान् । स॒जा॒तानव॑ । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ते । त ए॑नम् । ए॒न॒मव॑रुद्धाः । अव॑रुद्धा॒ उप॑ । अव॑रुद्धा॒ इत्यव॑-रु॒द्धाः॒ । उप॑ तिष्ठन्ते । ति॒ष्ठ॒न्ते॒ र॒थ॒मु॒खे । र॒थ॒मु॒ख ओज॑स्कामस्य । र॒थ॒मु॒ख इति॑ रथ-मु॒खे । ओज॑स्कामस्य होत॒व्याः᳚ । ओज॑स्काम॒स्येत्योजः॑-का॒म॒स्य॒ । हो॒त॒व्या॑ ओजः॑ । ओजो॒ वै । वै रा᳚ष्ट्र॒भृतः॑ । रा॒ष्ट्र॒भृत॒ ओजः॑ । रा॒ष्ट्र॒भृत॒ इति॑ राष्ट्र-भृतः॑ । ओजो॒ रथः॑ । रथ॒ ओज॑सा । ओज॑सै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ ओजः॑ । ओजोऽव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ ओ॒ज॒स्वी । ओ॒ज॒स्व्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यः । यो रा॒ष्ट्रात् । रा॒ष्ट्रादप॑भूतः । अप॑भूत॒स्स्यात् । अप॑भूत॒ इत्यप॑-भू॒तः॒ । स्यात्तस्मै᳚ । तस्मै॑ होत॒व्याः᳚ । हो॒त॒व्या॑ याव॑न्तः । याव॑न्तोऽस्य । अ॒स्य॒ रथाः᳚ । रथा॒स्स्युः । स्युस्तान् । तान्ब्रू॑यात् । ब्रू॒या॒द्यु॒ङ्ध्वम् । यु॒ङ्ध्वमिति॑ । इति॑ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रमे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ यु॒न॒क्ति॒ । यु॒न॒क्त्याहु॑तयः । (23)
। आहु॑तयो॒ वै । आहु॑तय॒ इत्या-हु॒त॒यः॒ । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्याक्लृ॑प्ताः । अक्लृ॑प्ता॒ यस्य॑ । यस्य॑ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रन्न । न कल्प॑ते । कल्प॑ते स्वर॒थस्य॑ । स्व॒र॒थस्य॒ दख्षि॑णम् । स्व॒र॒थस्येति॑ स्व-र॒थस्य॑ । दख्षि॑णञ्च॒क्रम् । च॒क्रम्प्र॒वृह्य॑ । प्र॒वृह्य॑ ना॒डीम् । प्र॒वृह्येति॑ प्र-वृह्य॑ । ना॒डीम॒भि । अ॒भि जु॑हुयात् । जु॒हु॒या॒दाहु॑तीः । आहु॑तीरे॒व । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । ए॒वाऽस्य॑ । अ॒स्य॒ क॒ल्प॒य॒ति॒ । क॒ल्प॒य॒ति॒ ताः । ता अ॑स्य । अ॒स्य॒ कल्प॑मानाः । कल्प॑माना रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रमनु॑ । अनु॑ कल्पते । क॒ल्प॒ते॒ स॒ङ्ग्रा॒मे । स॒ङ्ग्रा॒मे सँय्य॑त्ते । स॒ङ्ग्रा॒म इति॑ सं-ग्रा॒मे । सँय्य॑त्ते होत॒व्याः᳚ । सँय्य॑त्त॒ इति॒ सं-य॒त्ते॒ । हो॒त॒व्या॑ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रँव्वै । वै रा᳚ष्ट्र॒भृतः॑ । रा॒ष्ट्र॒भृतो॑ रा॒ष्ट्रे । रा॒ष्ट्र॒भृत॒ इति॑ राष्ट्र-भृतः॑ । रा॒ष्ट्रे खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒ते । ए॒ते व्याय॑च्छन्ते । व्याय॑च्छन्ते॒ ये । व्याय॑च्छन्त॒ इति॑ वि-आय॑च्छन्ते । ये स॑ङ्ग्रा॒मम् । स॒ङ्ग्रा॒मꣳ सँ॒य्यन्ति॑ । स॒ङ्ग्रा॒ममिति॑ सं-ग्रा॒मम् । सँ॒य्यन्ति॒ यस्य॑ । सँ॒य्यन्तीति॑ सं-यन्ति॑ । यस्य॒ पूर्व॑स्य । पूर्व॑स्य॒ जुह्व॑ति । जुह्व॑ति॒ सः । स ए॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ जय॑ति । जय॑ति॒ तम् । तꣳ स॑ङ्ग्रा॒मम् । स॒ङ्ग्रा॒मम्मा᳚न्धु॒कः । स॒ङ्ग्रा॒ममिति॑ सं-ग्रा॒मम् । मा॒न्धु॒क इ॒ध्मः । इ॒ध्मो भ॑वति । (24)
। भ॒व॒त्यङ्गा॑राः । अङ्गा॑रा ए॒व । ए॒व प्र॑ति॒वेष्ट॑मानाः । प्र॒ति॒वेष्ट॑माना अ॒मित्रा॑णाम् । प्र॒ति॒वेष्ट॑माना॒ इति॑ प्रति-वेष्ट॑मानाः । अ॒मित्रा॑णामस्य । अ॒स्य॒ सेना᳚म् । सेना॒म्प्रति॑ । प्रति॑ वेष्टयन्ति । वे॒ष्ट॒य॒न्ति॒ यः । य उ॒न्माद्ये᳚त् । उ॒न्माद्ये॒त्तस्मै᳚ । उ॒न्माद्ये॒दित्यु॑त्-माद्ये᳚त् । तस्मै॑ होत॒व्याः᳚ । हो॒त॒व्या॑ गन्धर्वाफ्स॒रसः॑ । ग॒न्ध॒र्वा॒फ्स॒रसो॒ वै । ग॒न्ध॒र्वा॒फ्स॒रस॒ इति॑ गन्धर्व-अ॒फ्स॒रसः॑ । वा ए॒तम् । ए॒तमुत् । उन्मा॑दयन्ति । मा॒द॒य॒न्ति॒ यः । य उ॒न्माद्य॑ति । उ॒न्माद्य॑त्ये॒ते । उ॒न्माद्य॒तीत्यु॑त्-माद्य॑ति । ए॒ते खलु॑ । खलु॒ वै । वै ग॑न्धर्वाफ्स॒रसः॑ । ग॒न्ध॒र्वा॒फ्स॒रसो॒ यत् । ग॒न्ध॒र्वा॒फ्स॒रस॒ इति॑ गन्धर्व-अ॒फ्स॒रसः॑ । यद्रा᳚ष्ट्र॒भृतः॑ । रा॒ष्ट्र॒भृत॒स्तस्मै᳚ । रा॒ष्ट्र॒भृत॒ इति॑ राष्ट्र-भृतः॑ । तस्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ ताभ्यः॑ । ताभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहेति॑ । इति॑ जुहोति । जु॒हो॒ति॒ तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒ञ्छ॒म॒य॒ति॒ । श॒म॒य॒ति॒ नैय॑ग्रोधः । नैय॑ग्रोध॒ औदु॑म्बरः । औदु॑म्बर॒ आश्व॑त्थः । आश्व॑त्थ॒ प्लाख्षः॑ । प्लाख्ष॒ इति॑ । इती॒ध्मः । इ॒ध्मो भ॑वति । भ॒व॒त्ये॒ते । ए॒ते वै । वै ग॑न्धर्वाफ्स॒रसा᳚म् । ग॒न्ध॒र्वा॒फ्स॒रसा᳚ङ्गृ॒हाः । ग॒न्ध॒र्वा॒फ्स॒रसा॒मिति॑ गन्धर्व-अ॒फ्स॒रसा᳚म् । गृ॒हास्स्वे । स्व ए॒व । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒ना॒यत॑ने । (25)
। आ॒यत॑ने शमयति । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । श॒म॒य॒त्य॒भि॒चर॑ता । अ॒भि॒चर॑ता प्रतिलो॒मम् । अ॒भि॒चर॒तेत्य॑भि-चर॑ता । प्र॒ति॒लो॒मꣳ हो॑त॒व्याः᳚ । प्र॒ति॒लो॒ममिति॑ प्रति-लो॒मम् । हो॒त॒व्याः᳚ प्रा॒णान् । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ प्र॒तीचः॑ । प्र॒तीच॒ प्रति॑ । प्रति॑ यौति । यौ॒ति॒ तम् । तन्ततः॑ । ततो॒ येन॑ । येन॒ केन॑ । केन॑ च । च॒ स्तृ॒णु॒ते॒ । स्तृ॒णु॒ते॒ स्वकृ॑ते । स्वकृ॑त॒ इरि॑णे । स्वकृ॑त॒ इति॒ स्व-कृ॒ते॒ । इरि॑णे जुहोति । जु॒हो॒ति॒ प्र॒द॒रे । प्र॒द॒रे वा᳚ । प्र॒द॒र इति॑ प्र-द॒रे । वै॒तत् । ए॒तद्वै । वा अ॒स्यै । अ॒स्यै निर्ऋ॑तिगृहीतम् । निर्ऋ॑तिगृहीत॒न्निर्ऋ॑तिगृहीते । निर्ऋ॑तिगृहीत॒मिति॒ निर्ऋ॑ति-गृ॒ही॒त॒म्॒ । निर्ऋ॑तिगृहीत ए॒व । निर्ऋ॑तिगृहीत॒ इति॒ निर्ऋ॑ति-गृ॒ही॒ते॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्निर्ऋ॑त्या । निर्ऋ॑त्या ग्राहयति । निर्ऋ॒त्येति॒ निः-ऋ॒त्या॒ । ग्रा॒ह॒य॒ति॒ यत् । यद्वा॒चः । वा॒च क्रू॒रम् । क्रू॒रन्तेन॑ । तेन॒ वष॑ट् । वष॑ट्करोति । क॒रो॒ति॒ वा॒चः । वा॒च ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्क्रू॒रेण॑ । क्रू॒रेण॒ प्र । प्र वृ॑श्चति । वृ॒श्च॒ति॒ ता॒जक् । ता॒जगार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्च्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒ति॒ यस्य॑ । यस्य॑ का॒मये॑त । का॒मये॑ता॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मा । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । (26)
आ द॑दीय । द॒दी॒येति॑ । इति॒ तस्य॑ । तस्य॑ स॒भाया᳚म् । स॒भाया॑मुत्ता॒नः । उ॒त्ता॒नो नि॒पद्य॑ । उ॒त्ता॒न इत्यु॑त्-ता॒नः । नि॒पद्य॒ भुव॑नस्य । नि॒पद्येति॑ नि-पद्य॑ । भुव॑नस्य पते । प॒त॒ इति॑ । इति॒ तृणा॑नि । तृणा॑नि॒ सम् । सङ्गृ॑ह्णीयात् । गृ॒ह्णी॒या॒त्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वै भुव॑नस्य । भुव॑नस्य॒ पतिः॑ । पति॑ प्र॒जापति॑ना । प्र॒जाप॑तिनै॒व । प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा-प॒ति॒ना॒ । ए॒वास्य॑ । अ॒स्या॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मा । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । आ द॑त्ते । द॒त्त॒ इ॒दम् । इ॒दम॒हम् । अ॒हम॒मुष्य॑ । अ॒मुष्या॑मुष्याय॒णस्य॑ । आ॒मु॒ष्या॒य॒णस्या॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्यꣳ॑ हरामि । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । ह॒रा॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॑मे॒व । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ ह॒र॒ति॒ । ह॒र॒ति॒ ष॒ड्भिः । ष॒ड्भि॒र्ह॑रति । ष॒ड्भिरिति॑ षट्-भिः । ह॒र॒ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ प्र॒जाप॑तिना । प्र॒जाप॑तिनै॒व । प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा-प॒ति॒ना॒ । ए॒वास्य॑ । अ॒स्या॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॑मा॒दाय॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । आ॒दाय॒र्तवः॑ । आ॒दायेत्या᳚-दाय॑ । ऋ॒तवो᳚ऽस्मै । अ॒स्मा॒ अनु॑ । अनु॒ प्र । प्र य॑च्छन्ति । य॒च्छ॒न्ति॒ यः । (27) ।
। यो ज्ये॒ष्ठब॑न्धुः । ज्ये॒ष्ठब॑न्धु॒रप॑भूतः । ज्ये॒ष्ठब॑न्धु॒रिति॑ ज्ये॒ष्ठ-ब॒न्धुः॒ । अप॑भूत॒स्स्यात् । अप॑भूत॒ इत्यप॑-भू॒तः॒ । स्यात्तम् । त स्थले᳚ । स्थले॑ऽव॒साय्य॑ । अ॒व॒साय्य॑ ब्रह्मौद॒नम् । अ॒व॒साय्येत्य॑व-साय्य॑ । ब्र॒ह्मौ॒द॒नञ्चतु॑श्शरावम् । ब्र॒ह्मौ॒द॒नमिति॑ ब्रह्म-ओ॒द॒नम् । चतु॑श्शरावम्प॒क्त्वा । चतु॑श्शराव॒मिति॒ चतुः॑-श॒रा॒व॒म्॒ । प॒क्त्वा तस्मै᳚ । तस्मै॑ होत॒व्याः᳚ । हो॒त॒व्या॑ वर्ष्म॑ । वर्ष्म॒ वै । वै रा᳚ष्ट्र॒भृतः॑ । रा॒ष्ट्र॒भृतो॒ वर्ष्म॑ । रा॒ष्ट्र॒भृत॒ इति॑ राष्ट्र-भृतः॑ । वर्ष्म॒ स्थल᳚म् । स्थलँ॒व्वर्ष्म॑णा । वर्ष्म॑णै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वर्ष्म॑ । वर्ष्म॑ समा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना᳚ङ्गमयति । ग॒म॒य॒ति॒ चतु॑श्शरावः । चतु॑श्शरावो भवति । चतु॑श्शराव॒ इति॒ चतुः॑-श॒रा॒वः॒ । भ॒व॒ति॒ दि॒ख्षु । दि॒ख्ष्वे॑व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ ख्षी॒रे । ख्षी॒रे भ॑वति । भ॒व॒ति॒ रुच᳚म् । रुच॑मे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒त्युत् । उद्ध॑रति । ह॒र॒ति॒ शृ॒त॒त्वाय॑ । शृ॒त॒त्वाय॑ स॒र्पिष्वान्॑ । शृ॒त॒त्वायेति॑ शृत-त्वाय॑ । स॒र्पिष्वा᳚न्भवति । भ॒व॒ति॒ मे॒ध्य॒त्वाय॑ । मे॒ध्य॒त्वाय॑ च॒त्वारः॑ । मे॒ध्य॒त्वायेति॑ मेध्य-त्वाय॑ । च॒त्वार॑ आर्षे॒याः । आ॒र्॒षे॒या प्र । प्राश्ञ॑न्ति । अ॒श्ञ॒न्ति॒ दि॒शाम् । दि॒शामे॒व । ए॒व ज्योति॑षि । ज्योति॑षि जुहोति । जु॒हो॒तीति॑ जुहोति ॥ (28) ॥8॥
देवि॑का॒ निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒त्प्र॒जाका॑मः । प्र॒जाका॑म॒श्छन्दाꣳ॑सि । प्र॒जाका॑म॒ इति॑ प्र॒जा-का॒मः॒ । छन्दाꣳ॑सि॒ वै । वै देवि॑काः । देवि॑का॒श्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सीव । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै प्र॒जाः । प्र॒जाश्छन्दो॑भिः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र॒जाः । प्र॒जा प्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒ति॒ प्र॒थ॒मम् । प्र॒थ॒मन्धा॒तार᳚म् । धा॒तार॑ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ मि॒थु॒नी । मि॒थु॒नी ए॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॑ करोति । क॒रो॒त्यनु॑ । अन्वे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अनु॑मतिः । अनु॑मतिर्मन्यते । अनु॑मति॒रित्यनु॑-म॒तिः॒ । म॒न्य॒ते॒ रा॒ते । रा॒ते रा॒का । रा॒का प्र । प्र सि॑नीवा॒ली । सि॒नी॒वा॒ली ज॑नयति । ज॒न॒य॒ति॒ प्र॒जासु॑ । प्र॒जास्वे॒व । प्र॒जास्विति॑ प्र-जासु॑ । ए॒व प्रजा॑तासु । प्रजा॑तासु कु॒ह्वा᳚ । प्रजा॑ता॒स्विति॒ प्र-जा॒ता॒सु॒ । कु॒ह्वा॑ वाच᳚म् । वाच॑न्दधाति । द॒धा॒त्ये॒ताः । ए॒ता ए॒व । ए॒व निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒त्प॒शुका॑मः । प॒शुका॑म॒श्छन्दाꣳ॑सि । प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु-का॒मः॒ । छन्दाꣳ॑सि॒ वै । वै देवि॑काः । देवि॑का॒श्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सीव । (29)
इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै प॒शवः॑ । प॒शव॒श्छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शून्प्र । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒ति॒ प्र॒थ॒मम् । प्र॒थ॒मन्धा॒तार᳚म् । धा॒तार॑ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ प्र । प्रैव । ए॒व तेन॑ । तेन॑ वापयति । वा॒प॒य॒त्यनु॑ । अन्वे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अनु॑मतिः । अनु॑मतिर्मन्यते । अनु॑मति॒रित्यनु॑-म॒तिः॒ । म॒न्य॒ते॒ रा॒ते । रा॒ते रा॒का । रा॒का प्र । प्र सि॑नीवा॒ली । सि॒नी॒वा॒ली ज॑नयति । ज॒न॒य॒ति॒ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒व प्रजा॑तान् । प्रजा॑तान्कु॒ह्वा᳚ । प्रजा॑ता॒निति॒ प्र-जा॒ता॒न्॒ । कुह्वा᳚ प्रति॑ । प्रति॑ ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒त्ये॒ताः । ए॒ता ए॒व । ए॒व निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्ग्राम॑कामः । ग्राम॑काम॒श्छन्दाꣳ॑सि । ग्राम॑काम॒ इति॒ ग्राम॑-का॒मः॒ । छन्दाꣳ॑सि॒ वै । वै देवि॑काः । देवि॑का॒श्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सीव । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै ग्रामः॑ । ग्राम॒श्छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ ग्राम᳚म् । ग्राम॒मव॑ । (30)
अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒तो धा॒तार᳚म् । धा॒तार॑ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒त ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्ग्राम॑स्य । ग्राम॑स्य दधाति । द॒धा॒त्ये॒ताः । ए॒ता ए॒व । ए॒व निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒ज्ज्योगा॑मयावी । ज्योगा॑मयावी॒ छन्दाꣳ॑सि । ज्योगा॑मया॒वीति॒ ज्योक्-आ॒म॒या॒वी॒ । छन्दाꣳ॑सि॒ वै । वै देवि॑काः । देवि॑का॒श्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒तम् । ए॒तम॒भि । अ॒भि म॑न्यन्ते । म॒न्य॒न्ते॒ यस्य॑ । यस्य॒ ज्योक् । ज्योगा॒मय॑ति । आ॒मय॑ति॒ छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒ग॒दम् । अ॒ग॒दङ्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒तो धा॒तार᳚म् । धा॒तार॑ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒तो वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्याक्लृ॑प्तम् । अक्लृ॑प्तँ॒य्यस्य॑ । यस्य॒ ज्योक् । ज्योगा॒मय॑ति । आ॒मय॑ति मध्य॒तः । म॒ध्य॒त ए॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ तेन॑ । तेन॑ कल्पयति । क॒ल्प॒य॒त्ये॒ताः । ए॒ता ए॒व । ए॒व निः । निर्व॑पेत् । (31)
व॒पे॒द्यम् । यँय्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो न । नोप॒नमे᳚त् । उ॒प॒नमे॒च्छन्दाꣳ॑सि । उ॒प॒नमे॒दित्यु॑प-नमे᳚त् । छन्दाꣳ॑सि॒ वै । वै देवि॑काः । देवि॑का॒श्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒तम् । ए॒तन्न । नोप॑ । उप॑ नमन्ति । न॒म॒न्ति॒ यम् । यँय्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो न । नोप॒नम॑ति । उ॒प॒नम॑ति प्रथ॒मम् । उ॒प॒नम॒तीत्यु॑प-नम॑ति । प्र॒थ॒मन्धा॒तार᳚म् । धा॒तार॑ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ मु॒ख॒तः । मु॒ख॒त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि दधाति । द॒धा॒त्युप॑ । उपै॑नम् । ए॒नँ॒य्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो न॑मति । न॒म॒त्ये॒ताः । ए॒ता ए॒व । ए॒व निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दी॒जा॒नः । ई॒जा॒नश्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ वै । वै देवि॑काः । देवि॑का या॒तया॑मानि । या॒तया॑मानीव । या॒तया॑मा॒नीति॑ या॒त-या॒मा॒नि॒ । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ यः । य ई॑जा॒नः । ई॒जा॒न उ॑त्त॒मम् । उ॒त्त॒मन्धा॒तार᳚म् । उ॒त्त॒ममित्यु॑त्-त॒मम् । धा॒तार॑ङ्करोति । क॒रो॒त्यु॒परि॑ष्टात् । (32) ।
उ॒परि॑ष्टादे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दा॒ꣳ॒स्यया॑तयामानि । अया॑तयामा॒न्यव॑ । अया॑तयामा॒नीत्यया॑त-या॒मा॒नि॒ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ उप॑ । उपै॑नम् । ए॒न॒मुत्त॑रः । उत्त॑रो य॒ज्ञः । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रः॒ । य॒ज्ञो न॑मति । न॒म॒त्ये॒ताः । ए॒ता ए॒व । ए॒व निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्यम् । यम्मे॒धा । मे॒धा न । नोप॒नमे᳚त् । उ॒प॒नमे॒च्छन्दाꣳ॑सि । उ॒प॒नमे॒दित्यु॑प-नमे᳚त् । छन्दाꣳ॑सि॒ वै । वै देवि॑काः । देवि॑का॒श्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒तम् । ए॒तन्न । नोप॑ । उप॑ नमन्ति । न॒म॒न्ति॒ यम् । यम्मे॒धा । मे॒धा न । नोप॒नम॑ति । उ॒प॒नम॑ति प्रथ॒मम् । उ॒प॒नम॒तीत्यु॑प-नम॑ति । प्र॒थ॒मन्धा॒तार᳚म् । धा॒तार॑ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ मु॒ख॒तः । मु॒ख॒त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि दधाति । द॒धा॒त्युप॑ । उपै॑नम् । ए॒न॒म्मे॒धा । मे॒धा न॑मति । न॒म॒त्ये॒ताः । ए॒ता ए॒व । ए॒व निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द्रुक्का॑मः । (33)
रुक्का॑म॒श्छन्दाꣳ॑सि । रुक्का॑म॒ इति॒ रुक्-का॒मः॒ । छन्दाꣳ॑सि॒ वै । वै देवि॑काः । देवि॑का॒श्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सीव । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै रुक् । रुक्छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्रुच᳚म् । रुच॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ ख्षी॒रे । ख्षी॒रे भ॑वन्ति । भ॒व॒न्ति॒ रुच᳚म् । रुच॑मे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्द॒ध॒ति॒ । द॒ध॒ति॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒तो धा॒तार᳚म् । धा॒तार॑ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒त ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ रु॒चः । रु॒चो द॑धाति । द॒धा॒ति॒ गा॒य॒त्री । गा॒य॒त्री वै । वा अनु॑मतिः । अनु॑मतिस्त्रि॒ष्टुक् । अनु॑मति॒रित्यनु॑-म॒तिः॒ । त्रि॒ष्टुग्रा॒का । रा॒का जग॑ती । जग॑ती सिनीवा॒ली । सि॒नी॒वा॒ल्य॑नु॒ष्टुप् । अ॒नु॒ष्टुप्कु॒हूः । अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु-स्तुप् । कु॒हूर्धा॒ता । धा॒ता व॑षट्का॒रः । व॒ष॒ट्का॒र पू᳚र्वप॒ख्षः । व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट्-का॒रः । पू॒र्व॒प॒ख्षो रा॒का । पू॒र्व॒प॒ख्ष इति॑ पूर्व-प॒ख्षः । रा॒काऽप॑रप॒ख्षः । अ॒प॒र॒प॒ख्ष कु॒हूः । अ॒प॒र॒प॒ख्ष॒ इत्य॑पर-प॒ख्षः । कु॒हूर॑मावा॒स्या᳚ । अ॒मा॒वा॒स्या॑ सिनीवा॒ली । अ॒मा॒वा॒स्येत्य॑मा-वा॒स्या᳚ । सि॒नी॒वा॒ली पौ᳚र्णमा॒सी । पौ॒र्ण॒मा॒स्यनु॑मतिः । पौ॒र्ण॒मा॒सीति॑ पौर्ण-मा॒सी । अनु॑मतिश्च॒न्द्रमाः᳚ । अनु॑मति॒रित्यनु॑-म॒तिः॒ । च॒न्द्रमा॑ धा॒ता । धा॒ताऽष्टौ । अ॒ष्टौ वस॑वः । (34) ।
वस॑वो॒ऽष्टाख्ष॑रा । अ॒ष्टाख्ष॑रा गाय॒त्री । अ॒ष्टाख्ष॒रेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रा॒ । गा॒य॒त्र्येका॑दश । एका॑दश रु॒द्राः । रु॒द्रा एका॑दशाख्षरा । एका॑दशाख्षरा त्रि॒ष्टुप् । एका॑दशाख्ष॒रेत्येका॑दश-अ॒ख्ष॒रा॒ । त्रि॒ष्टुब्द्वाद॑श । द्वाद॑शादि॒त्याः । आ॒दि॒त्या द्वाद॑शाख्षरा । द्वाद॑शाख्षरा॒ जग॑ती । द्वाद॑शाख्ष॒रेति॒ द्वाद॑श-अ॒ख्ष॒रा॒ । जग॑ती प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिरनु॒ष्टुप् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒नु॒ष्टुब्धा॒ता । अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु-स्तुप् । धा॒ता व॑षट्का॒रः । व॒ष॒ट्का॒र ए॒तत् । व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट्-का॒रः । ए॒तद्वै । वै देवि॑काः । देवि॑का॒स्सर्वा॑णि । सर्वा॑णि च । च॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ सर्वाः᳚ । सर्वा᳚श्च । च॒ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ वषट्का॒रः । व॒ष॒ट्का॒रस्ताः । व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट्-का॒रः । ता यत् । यथ्स॒ह । स॒ह सर्वाः᳚ । सर्वा॑ नि॒र्वपे᳚त् । नि॒र्वपे॑दीश्व॒राः । नि॒र्वपे॒दिति॑ निः-वपे᳚त् । ई॒श्व॒रा ए॑नम् । ए॒न॒म्प्र॒दहः॑ । प्र॒दहो॒ द्वे । प्र॒दह॒ इति॑ प्र-दहः॑ । द्वे प्र॑थ॒मे । द्वे इति॒ द्वे । प्र॒थ॒मे नि॒रुप्य॑ । प्र॒थ॒मे इति॑ प्रथ॒मे । नि॒रुप्य॑ धा॒तुः । नि॒रुप्येति॑ निः-उप्य॑ । धा॒तुस्तृ॒तीय᳚म् । तृ॒तीय॒न्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒त्तथो᳚ । तथो॑ ए॒व । तथो॒ इति॒ तथो᳚ । ए॒वोत्त॑रे । उत्त॑रे॒ निः । उत्त॑रे॒ इत्युत्-त॒रे॒ । निर्व॑पेत् । व॒पे॒त्तथा᳚ । तथै॑नम् । ए॒न॒न्न । न प्र । प्र द॑हन्ति । द॒ह॒न्त्यथो᳚ । अथो॒ यस्मै᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । यस्मै॒ कामा॑य । कामा॑य निरु॒प्यन्ते᳚ । नि॒रु॒प्यन्ते॒ तम् । नि॒रु॒प्यन्त॒ इति॑ निः-उ॒प्यन्ते᳚ । तमे॒व । ए॒वाभिः । आ॒भिरुप॑ । उपा᳚प्नोति । आ॒प्नो॒तीत्या᳚प्नोति ॥ (35) ॥9॥
“वास्तो᳚ष्पते । प॒ते॒ प्रति॑ । प्रति॑ जानीहि । जा॒नी॒ह्य॒स्मान् । अ॒स्माथ्स्वा॑वे॒शः । स्वा॒वे॒शो अ॑नमी॒वः । स्वा॒वे॒श इति॑ सु-आ॒वे॒शः । अ॒न॒मी॒वो भ॑व । भ॒वा॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ यत्वा᳚ । त्वेम॑हे । ईम॑हे॒ प्रति॑ । प्रति॒ तत् । तन्नः॑ । नो॒ जु॒ष॒स्व॒ । जु॒ष॒स्व॒ शम् । शन्नः॑ । न॒ ए॒धि॒ । ए॒धि॒ द्वि॒पदे᳚ । द्वि॒पदे॒ शम् । द्वि॒पद॒ इति॑ द्वि-पदे᳚ । शञ्चतु॑ष्पदे । चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑-प॒दे॒ ॥ वास्तो᳚ष्पते । प॒ते॒ श॒ग्मया᳚ । श॒ग्मया॑ स॒ꣳ॒सदा᳚ । स॒ꣳ॒सदा॑ ते । स॒ꣳ॒सदेति॑ सं-सदा᳚ । ते॒ स॒ख्षी॒महि॑ । स॒ख्षी॒महि॑ र॒ण्वया᳚ । र॒ण्वया॑ गातु॒मत्या᳚ । गा॒तु॒मत्येति॑ गातु-मत्या᳚ ॥ आवः॒, ख्षेमे᳚ । ख्षेम॑ उ॒त । उ॒त योगे᳚ । योगे॒ वर᳚म् । वर॑न्नः । नो॒ यू॒यम् । यू॒यम्पा॑त । पा॒त॒ स्व॒स्तिभिः॑ । स्व॒स्तिभि॒स्सदा᳚ । स्व॒स्तिभि॒रिति॑ स्व॒स्ति-भिः॒ । सदा॑ नः । न॒ इति॑ नः ॥ यथ्सा॒यम्प्रा॑तः । सा॒यम्प्रा॑तरग्निहो॒त्रम् । सा॒यम्प्रा॑त॒रिति॑ सा॒यं-प्रा॒तः॒ । अ॒ग्नि॒हो॒त्रञ्जु॒होति॑ । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमित्य॑ग्नि-हो॒त्रम् । जु॒होत्या॑हुतीष्ट॒काः । आ॒हु॒ती॒ष्ट॒का ए॒व । आ॒हु॒ती॒ष्ट॒का इत्या॑हुति-इ॒ष्ट॒काः । ए॒व ताः । ता उप॑ । उप॑ धत्ते । ध॒त्ते॒ यज॑मानः । (36)”
यज॑मानोऽहोरा॒त्राणि॑ । अ॒हो॒रा॒त्राणि॒ वै । अ॒हो॒रा॒त्राणीत्य॑हः-रा॒त्राणि॑ । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्येष्ट॑काः । इष्ट॑का॒ यः । य आहि॑ताग्निः । आहि॑ताग्नि॒र्यत् । आहि॑ताग्नि॒रित्याहि॑त-अ॒ग्निः॒ । यथ्सा॒यम्प्रा॑तः । सा॒यम्प्रा॑तर्जु॒होति॑ । सा॒यम्प्रा॑त॒रिति॑ सा॒यं-प्रा॒तः॒ । जु॒होत्य॑होरा॒त्राणि॑ । अ॒हो॒रा॒त्राण्ये॒व । अ॒हो॒रा॒त्राणीत्य॑हः-रा॒त्राणि॑ । ए॒वाप्त्वा । आ॒प्त्वेष्ट॑काः । इष्ट॑का कृ॒त्वा । कृ॒त्वोप॑ । उप॑ धत्ते । ध॒त्ते॒ दश॑ । दश॑ समा॒नत्र॑ । स॒मा॒नत्र॑ जुहोति । जु॒हो॒ति॒ दशा᳚ख्षरा । दशा᳚ख्षरा वि॒राट् । दशा᳚ख्ष॒रेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राड्वि॒राज᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राज॑मे॒व । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । ए॒वाप्त्वा । आ॒प्त्वेष्ट॑काम् । इष्ट॑काङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वोप॑ । उप॑ धत्ते । ध॒त्तेऽथो᳚ । अथो॑ वि॒राजि॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । वि॒राज्ये॒व । वि॒राजीति॑ वि-राजि॑ । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमा᳚प्नोति । आ॒प्नो॒ति॒ चित्य॑श्चित्यः । चित्य॑श्चित्योऽस्य । चित्य॑श्चित्य॒ इति॒ चित्यः॑-चि॒त्यः॒ । अ॒स्य॒ भ॒व॒ति॒ । भ॒व॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्यत्र॑ । यत्र॒ दश॑ । दशो॑षि॒त्वा । उ॒षि॒त्वा प्र॒याति॑ । प्र॒याति॒ तत् । प्र॒यातीति॑ प्र-याति॑ । तद्य॑ज्ञवा॒स्तु । य॒ज्ञ॒वा॒स्त्ववा᳚स्तु । य॒ज्ञ॒वा॒स्त्विति॑ यज्ञ-वा॒स्तु । अवा᳚स्त्वे॒व । ए॒व तत् । तद्यत् । यत्ततः॑ । ततो᳚ऽर्वा॒चीन᳚म् । अ॒र्वा॒चीनꣳ॑ रु॒द्रः । (37)
रु॒द्र खलु॑ । खलु॒ वै । वै वा᳚स्तोष्प॒तिः । वा॒स्तो॒ष्प॒तिर्यत् । वा॒स्तो॒ष्प॒तिरिति॑ वास्तोः-प॒तिः । यदहु॑त्वा । अहु॑त्वा वास्तोष्प॒तीय᳚म् । वा॒स्तो॒ष्प॒तीय॑म्प्रया॒यात् । वा॒स्तो॒ष्प॒तीय॒मिति॑ वास्तोः-प॒तीय᳚म् । प्र॒या॒याद्रु॒द्रः । प्र॒या॒यादिति॑ प्र-या॒यात् । रु॒द्र ए॑नम् । ए॒न॒म्भू॒त्वा । भू॒त्वाऽग्निः । अ॒ग्निर॑नू॒त्थाय॑ । अ॒नू॒त्थाय॑ हन्यात् । अ॒नू॒त्थायेत्य॑नु-उ॒त्थाय॑ । ह॒न्या॒द्वा॒स्तो॒ष्ष॒तीय᳚म् । वा॒स्तो॒ष्प॒तीय॑ञ्जुहोति । वा॒स्तो॒ष्प॒तीय॒मिति॑ वास्तोः-प॒तीय᳚म् । जु॒हो॒ति॒ भा॒ग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑नै॒व । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ श॒म॒य॒ति॒ । श॒म॒य॒ति॒ न । नार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्च्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒ति॒ यज॑मानः । यज॑मानो॒ यत् । यद्यु॒क्ते । यु॒क्ते जु॑हु॒यात् । जु॒हु॒याद्यथा᳚ । यथा॒ प्रया॑ते । प्रया॑ते॒ वास्तौ᳚ । प्रया॑त॒ इति॒ प्र-या॒ते॒ । वास्ता॒वाहु॑तिम् । आहु॑तिञ्जु॒होति॑ । आहु॑ति॒मित्या-हु॒ति॒म्॒ । जु॒होति॑ ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तद्यत् । यदयु॑क्ते । अयु॑क्ते जुहु॒यात् । जु॒हु॒याद्यथा᳚ । यथा॒ ख्षेमे᳚ । ख्षेम॒ आहु॑तिम् । आहु॑तिञ्जु॒होति॑ । आहु॑ति॒मित्या-हु॒ति॒म्॒ । जु॒होति॑ ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तदहु॑तम् । अहु॑तमस्य । अ॒स्य॒ वा॒स्तो॒ष्प॒तीय᳚म् । वा॒स्तो॒ष्प॒तीय॑ स्यात् । वा॒स्तो॒ष्प॒तीय॒मिति॑ वास्तोः-प॒तीय᳚म् । स्या॒द्दख्षि॑णः । (38)
दख्षि॑णो यु॒क्तः । यु॒क्तो भव॑ति । भव॑ति स॒व्यः । स॒व्योऽयु॑क्तः । अयु॒क्तोऽथ॑ । अथ॑ वास्तोष्प॒तीय᳚म् । वा॒स्तो॒ष्प॒तीय॑ञ्जुहोति । वा॒स्तो॒ष्प॒तीय॒मिति॑ वास्तोः-प॒तीय᳚म् । जु॒हो॒त्यु॒भय᳚म् । उ॒भय॑मे॒व । ए॒वाकः॑ । अ॒क॒रप॑रिवर्गम् । अप॑रिवर्गमे॒व । अप॑रिवर्ग॒मित्यप॑रि-व॒र्ग॒म्॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ श॒म॒य॒ति॒ । श॒म॒य॒ति॒ यत् । यदेक॑या । एक॑या जुहु॒यात् । जु॒हु॒याद्द॑र्विहो॒मम् । द॒र्वि॒हो॒मङ्कु॑र्यात् । द॒र्वि॒हो॒ममिति॑ दर्वि-हो॒मम् । कु॒र्या॒त्पु॒रो॒नु॒वा॒क्या᳚म् । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑म॒नूच्य॑ । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑मिति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्या᳚म् । अ॒नूच्य॑ या॒ज्य॑या । अ॒नूच्येत्य॑नु-उच्य॑ । या॒ज्य॑या जुहोति । जु॒हो॒ति॒ स॒दे॒व॒त्वाय॑ । स॒दे॒व॒त्वाय॒ यत् । स॒दे॒व॒त्वायेति॑ सदेव-त्वाय॑ । यद्धु॒ते । हु॒त आ॑द॒ध्यात् । आ॒द॒ध्याद्रु॒द्रम् । आ॒द॒ध्यादित्या᳚-द॒ध्यात् । रु॒द्रङ्गृ॒हान् । गृ॒हान॒न्वारो॑हयेत् । अ॒न्वारो॑हये॒द्यत् । अ॒न्वारो॑हये॒दित्य॑नु-आरो॑हयेत् । यद॑व॒ख्षाणा॑नि । अ॒व॒ख्षाणा॒न्यस॑म्प्रख्षाप्य । अ॒व॒ख्षाणा॒नीत्य॑व-ख्षाणा॑नि । अस॑म्प्रख्षाप्य प्रया॒यात् । अस॑म्प्रख्षा॒प्येत्यसं᳚-प्र॒ख्षा॒प्य॒ । प्र॒या॒याद्यथा᳚ । प्र॒या॒यादिति॑ प्र-या॒यात् । यथा॑ यज्ञवेश॒सम् । य॒ज्ञ॒वे॒श॒सँव्वा᳚ । य॒ज्ञ॒वे॒श॒समिति॑ यज्ञ-वे॒श॒सम् । वा॒ऽऽदह॑नम् । आ॒दह॑नँव्वा । आ॒दह॑न॒मित्या᳚-दह॑नम् । वा॒ ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तद॒यम् । अ॒यन्ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑र् ऋ॒त्वियः॑ । ऋ॒त्विय॒ इति॑ । इत्य॒रण्योः᳚ । अ॒रण्यो᳚स्स॒मारो॑हयति । स॒मारो॑हयत्ये॒षः । स॒मारो॑हय॒तीति॑ सम्-आरो॑हयति । (39)
ए॒ष वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्योनिः॑ । योनि॒स्स्वे । स्व ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒य्योनौ᳚ । योनौ॑ स॒मारो॑हयति । स॒मारो॑हय॒त्यथो᳚ । स॒मारो॑हय॒तीति॑ सम्-आरो॑हयति । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒र्यत् । यद॒रण्योः᳚ । अ॒रण्यो᳚स्स॒मारू॑ढः । स॒मारू॑ढो॒ नश्ये᳚त् । स॒मारू॑ढ॒ इति॑ सम्-आरू॑ढः । नश्ये॒दुत् । उद॑स्य । अ॒स्या॒ग्निः । अ॒ग्निस्सी॑देत् । सी॒दे॒त्पु॒न॒रा॒धेयः॑ । पु॒न॒रा॒धेय॑स्स्यात् । पु॒न॒रा॒धेय॒ इति॑ पुनः-आ॒धेयः॑ । स्या॒दिति॑ । इति॒ या । या ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ य॒ज्ञिया᳚ । य॒ज्ञिया॑ त॒नूः । त॒नूस्तया᳚ । तया । एहि॑ । इ॒ह्या । आ रो॑ह । रो॒हेति॑ । इत्या॒त्मन्न् । आ॒त्मन्थ्स॒मारो॑हयते । स॒मारो॑हयते॒ यज॑मानः । स॒मारो॑हयत॒ इति॑ सम्-आरो॑हयते । यज॑मानो॒ वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्योनिः॑ । योनि॒स्स्वाया᳚म् । स्वाया॑मे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒य्योन्या᳚म् । योन्याꣳ॑ स॒मारो॑हयते । स॒मारो॑हयत॒ इति॑ सम्-आरो॑हयते ॥ (40) ॥10॥
त्वम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ बृ॒हत् । बृ॒हद्वयः॑ । वयो॒ दधा॑सि । दधा॑सि देव । दे॒व॒ दा॒शुषे᳚ । दा॒शुष॒ इति॑ दा॒शुषे᳚ ॥ क॒विर्गृ॒हप॑तिः । गृ॒हप॑ति॒र्युवा᳚ । गृ॒हप॑ति॒रिति॑ गृ॒ह-प॒तिः॒ । युवेति॒ युवा᳚ ॥ ह॒व्य॒वाड॒ग्निः । ह॒व्य॒वाडिति॑ हव्य-वाट् । अ॒ग्निर॒जरः॑ । अ॒जर॑ पि॒ता । पि॒ता नः॑ । नो॒ वि॒भुः । वि॒भुर्वि॒भावा᳚ । वि॒भुरिति॑ वि-भुः । वि॒भावा॑ सु॒दृशी॑कः । वि॒भावेति॑ वि-भावा᳚ । सु॒दृशी॑को अ॒स्मे । सु॒दृशी॑क॒ इति॑ सु-दृशी॑कः । अ॒स्मे इत्य॒स्मे ॥ सु॒गा॒र्॒ह॒प॒त्यास्सम् । सु॒गा॒र्॒ह॒प॒त्या इति॑ सु-गा॒र्॒ह्॒प॒त्याः । समिषः॑ । इषो॑ दिदीहि । दि॒दी॒ह्य॒स्म॒द्रिय॑क् । अ॒स्म॒द्रिय॒ख्सम् । अ॒स्म॒द्रिय॒गित्य॑स्म-द्रिय॑क् । सम्मि॑मीहि । मि॒मी॒हि॒ श्रवाꣳ॑सि । श्रवाꣳ॒सीति॒ श्रवाꣳ॑सि ॥ त्वञ्च॑ । च॒ सो॒म॒ । सो॒म॒ नः॒ । नो॒ वशः॑ । वशो॑ जी॒वातु᳚म् । जी॒वातु॒न्न । न म॑रामहे । म॒रा॒म॒ह॒ इति॑ मरामहे ॥ प्रि॒यस्तो᳚त्रो॒ वन॒स्पतिः॑ । प्रि॒यस्तो᳚त्र॒ इति॑ प्रि॒य-स्तो॒त्रः॒ । वन॒स्पति॒रिति॒ वन॒स्पतिः॑ ॥ ब्र॒ह्मा दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्पद॒वीः । प॒द॒वी क॑वी॒नाम् । प॒द॒वीरिति॑ पद-वीः । क॒वी॒नामृषिः॑ । ऋषि॒र्विप्रा॑णाम् । विप्रा॑णाम्महि॒षः । म॒हि॒षो मृ॒गाणा᳚म् । मृ॒गाणा॒मिति॑ मृ॒गाणा᳚म् ॥ श्ये॒नो गृध्रा॑णाम् । गृध्रा॑णा॒ꣳ॒ स्वधि॑तिः । स्वधि॑ति॒र्वना॑नाम् । स्वधि॑ति॒रिति॒ स्व-धि॒तिः॒ । वना॑ना॒ꣳ॒ सोमः॑ । सोम॑ प॒वित्र᳚म् । (41)
प॒वित्र॒मति॑ । अत्ये॑ति । ए॒ति॒ रेभन्न्॑ । रेभ॒न्निति॒ रेभन्न्॑ ॥ आ वि॒श्वदे॑वम् । वि॒श्वदे॑व॒ꣳ॒ सत्प॑तिम् । वि॒श्वदे॑व॒मिति॑ वि॒श्व-दे॒व॒म्॒ । सत्प॑तिꣳ सू॒क्तैः । सत्प॑ति॒मिति॒ सत्-प॒ति॒म्॒ । सू॒क्तैर॒द्य । सू॒क्तैरिति॑ सु-उ॒क्तैः । अ॒द्या वृ॑णीमहे । वृ॒णी॒म॒ह॒ इति॑ वृणीमहे ॥ स॒त्यस॑वꣳ सवि॒तार᳚म् । स॒त्यस॑व॒मिति॑ स॒त्य-स॒व॒म्॒ । स॒वि॒तार॒मिति॑ सवि॒तार᳚म् ॥ आ स॒त्येन॑ । स॒त्येन॒ रज॑सा । रज॑सा॒ वर्त॑मानः । वर्त॑मानो निवे॒शयन्न्॑ । नि॒वे॒शय॑न्न॒मृत᳚म् । नि॒वे॒शय॒न्निति॑ नि-वे॒शयन्न्॑ । अ॒मृत॒म्मर्त्य᳚म् । मर्त्य॑ञ्च । चेति॑ च ॥ हि॒र॒ण्यये॑न सवि॒ता । स॒वि॒ता रथे॑न । रथे॒ना । आ दे॒वः । दे॒वो या॑ति । या॒ति॒ भुव॑ना । भुव॑ना वि॒पश्यन्न्॑ । वि॒पश्य॒न्निति॑ वि-पश्यन्न्॑ ॥ यथा॑ नः । नो॒ अदि॑तिः । अदि॑ति॒ कर॑त् । कर॒त्पश्वे᳚ । पश्वे॒ नृभ्यः॑ । नृभ्यो॒ यथा᳚ । नृभ्य॒ इति॒ नृ-भ्यः॒ । यथा॒ गवे᳚ । गव॒ इति॒ गवे᳚ ॥ यथा॑ तो॒काय॑ । तो॒काय॑ रु॒द्रिय᳚म् । रु॒द्रिय॒मिति॑ रु॒द्रिय᳚म् ॥ मा नः॑ । न॒स्तो॒के । तो॒के तन॑ये । तन॑ये॒ मा । मा नः॑ । न॒ आयु॑षि । आयु॑षि॒ मा । मा नः॑ । नो॒ गोषु॑ । गोषु॒ मा । मा नः॑ । (42)
नो॒ अश्वे॑षु । अश्वे॑षु रीरिषः । री॒रि॒ष॒ इति॑ रीरिषः ॥ वी॒रान्मा । मा नः॑ । नो॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्र॒ भा॒मि॒तः । भा॒मि॒तो व॑धीः । व॒धी॒र्॒ ह॒विष्म॑न्तः । ह॒विष्म॑न्तो॒ नम॑सा । नम॑सा विधेम । वि॒धे॒म॒ ते॒ । त॒ इति॑ ते ॥ उ॒द॒प्रुतो॒ न । उ॒द॒प्रुत॒ इत्यु॑द-प्रुतः॑ । न वयः॑ । वयो॒ रख्ष॑माणाः । रख्ष॑माणा॒ वाव॑दतः । वाव॑दतो अ॒भ्रिय॑स्य । अ॒भ्रिय॑स्येव । इ॒व॒ घोषाः᳚ । घोषा॒ इति॒ घोषाः᳚ ॥ गि॒रि॒भ्रजो॒ न । गि॒रि॒भ्रज॒ इति॑ गिरि-भ्रजः॑ । नोर्मयः॑ । ऊ॒र्मयो॒ मद॑न्तः । मद॑न्तो॒ बृह॒स्पति᳚म् । बृह॒स्पति॑म॒भि । अ॒भ्य॑र्काः । अ॒र्का अ॑नावन्न् । अ॒ना॒व॒न्नित्य॑नावन्न् ॥ ह॒ꣳ॒सैरि॑व । इ॒व॒ सखि॑भिः । सखि॑भि॒र्वाव॑दद्भिः । सखि॑भि॒रिति॒ सखि॑-भिः॒ । वाव॑दद्भिरश्म॒न्मया॑नि । वाव॑दद्भि॒रिति॒ वाव॑दत्-भिः॒ । अ॒श्म॒न्मया॑नि॒ नह॑ना । अ॒श्म॒न्मया॒नीत्य॑श्मन्न्-मया॑नि । नह॑ना॒ व्यस्यन्न्॑ । व्यस्य॒न्निति॑ वि-अस्यन्न्॑ ॥ बृह॒स्पति॑रभि॒कनि॑क्रदत् । अ॒भि॒कनि॑क्रदद्गाः । अ॒भि॒कनि॑क्रद॒दित्य॑भि-कनि॑क्रदत् । गा उ॒त । उ॒त प्र । प्रास्तौ᳚त् । अ॒स्तौ॒दुत् । उच्च॑ । च॒ वि॒द्वान् । वि॒द्वाꣳ अ॑गायत् । अ॒गा॒य॒दित्य॑गायत् ॥ एन्द्र॑ । इ॒न्द्र॒ सा॒न॒सिम् । सा॒न॒सिꣳ र॒यिम् । र॒यिꣳ स॒जित्वा॑नम् । (43)
स॒जित्वा॑नꣳ सदा॒सह᳚म् । स॒जित्वा॑न॒मिति॑ स-जित्वा॑नम् । स॒दा॒सह॒मिति॑ सदा-सह᳚म् ॥ वर्षि॑ष्ठमू॒तये᳚ । ऊ॒तये॑ भर । भ॒रेति॑ भर ॥ प्र स॑साहिषे । स॒सा॒हि॒षे॒ पु॒रु॒हू॒त॒ । पु॒रु॒हू॒त॒ शत्रून्॑ । पु॒रु॒हू॒तेति॑ पुरु-हू॒त॒ । शत्रू॒ञ्ज्येष्ठः॑ । ज्येष्ठ॑स्ते । ते॒ शुष्मः॑ । शुष्म॑ इ॒ह । इ॒ह रा॒तिः । रा॒तिर॑स्तु । अ॒स्त्वित्य॑स्तु ॥ इन्द्रा । आ भ॑र । भ॒र॒ दख्षि॑णेन । दख्षि॑णेना॒ वसू॑नि । वसू॑नि॒ पतिः॑ । पति॒स्सिन्धू॑नाम् । सिन्धू॑नामसि । अ॒सि॒ रे॒वती॑नाम् । रे॒वती॑ना॒मिति॑ रे॒वती॑नाम् ॥ त्वꣳ सु॒तस्य॑ । सु॒तस्य॑ पी॒तये᳚ । पी॒तये॑ स॒द्यः । स॒द्यो वृ॒द्धः । वृ॒द्धो अ॑जायथाः । अ॒जा॒य॒था॒ इत्य॑जायथाः ॥ इन्द्र॒ ज्यैष्ठ्या॑य । ज्यैष्ठ्या॑य सुक्रतो । सु॒क्र॒तो॒ इति॑ सु-क्र॒तो॒ ॥ भुव॒स्त्वम् । त्वमि॑न्द्र । इ॒न्द्र॒ ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा म॒हान् । म॒हान्भुवः॑ । भुवो॒ विश्वे॑षु । विश्वे॑षु॒ सव॑नेषु । सव॑नेषु य॒ज्ञियः॑ । य॒ज्ञिय॒ इति॑ य॒ज्ञियः॑ ॥ भुवो॒ नॄन् । नॄꣳश्च्यौ॒त्नः । च्यौ॒त्नो विश्व॑स्मिन्न् । विश्व॑स्मि॒न्भरे᳚ । भरे॒ ज्येष्ठः॑ । ज्येष्ठ॑श्च । च॒ मन्त्रः॑ । मन्त्रो॑ विश्वचर्षणे । (44)
“वि॒श्व॒च॒र्॒ष॒ण॒ इति॑ विश्व-च॒र्॒ष॒णे॒ ॥ मि॒त्रस्य॑ चर्षणी॒धृतः॑ । च॒र्॒ष॒णी॒धृत॒ श्श्रवः॑ । च॒र्॒ष॒णी॒धृत॒ इति॑ चर्षणि-धृतः॑ । श्रवो॑ दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ सान॒सिम् । सा॒न॒सिमिति॑ सान॒सिम् ॥ स॒त्यञ्चि॒त्रश्र॑वस्तमम् । चि॒त्रश्र॑वस्तम॒मिति॑ चि॒त्रश्र॑वः-त॒म॒म्॒ ॥ मि॒त्रो जनान्॑ । जनान्॑, यातयति । या॒त॒य॒ति॒ प्र॒जा॒नन्न् । प्र॒जा॒नन्मि॒त्रः । प्र॒जा॒नन्निति॑ प्र-जा॒नन्न् । मि॒त्रो दा॑धार । दा॒धा॒र॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीमु॒त । उ॒त द्याम् । द्यामिति॒ द्याम् ॥ मि॒त्र कृ॒ष्टीः । कृ॒ष्टीरनि॑मिषा । अनि॑मिषा॒ऽभि । अनि॑मि॒षेत्यनि॑-मि॒षा॒ । अ॒भि च॑ष्टे । च॒ष्टे॒ स॒त्याय॑ । स॒त्याय॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यङ्घृ॒तव॑त् । घृ॒तव॑द्विधेम । घृ॒तव॒दिति॑ घृ॒त-व॒त्॒ । वि॒धे॒मेति॑ विधेम ॥ प्र सः । स मि॑त्र । मि॒त्र॒ मर्तः॑ । मर्तो॑ अस्तु । अ॒स्तु॒ प्रय॑स्वान् । प्रय॑स्वा॒न्॒, यः । यस्ते᳚ । त॒ आ॒दि॒त्य॒ । आ॒दि॒त्य॒ शिख्ष॑ति । शिख्ष॑ति व्र॒तेन॑ । व्र॒तेनेति॑ व्र॒तेन॑ ॥ न ह॑न्यते । ह॒न्य॒ते॒ न । न जी॑यते । जी॒य॒ते॒ त्वोतः॑ । त्वोतो॒ न । नैन᳚म् । ए॒न॒मꣳहः॑ । अꣳहो॑ अश्ञोति । अ॒श्ञो॒त्यन्ति॑तः । अन्ति॑तो॒ न । न दू॒रात् । दू॒रादिति॑ दू॒रात् ॥ यच्चि॑त् । (45)”
चि॒द्धि । हि ते᳚ । ते॒ विशः॑ । विशो॑ यथा । य॒था॒ प्र । प्र दे॑व । दे॒व॒ व॒रु॒ण॒ । व॒रु॒ण॒ व्र॒तम् । व्र॒तमिति॑ व्र॒तम् ॥ मि॒नी॒मसि॒ द्यवि॑द्यवि । द्यवि॑द्य॒वीति॒ द्यवि॑-द्य॒वि॒ ॥ यत्किम् । किञ्च॑ । चे॒दम् । इ॒दँव्व॑रुण । व॒रु॒ण॒ दैव्ये᳚ । दैव्ये॒ जने᳚ । जने॑ऽभिद्रो॒हम् । अ॒भि॒द्रो॒हम्म॑नु॒ष्याः᳚ । अ॒भि॒द्रो॒हमित्य॑भि-द्रो॒हम् । म॒नु॒ष्या᳚श्चरा॑मसि । चरा॑म॒सीति॒ चरा॑मसि ॥ अचि॑त्ती॒ यत् । यत्तव॑ । तव॒ धर्मा᳚ । धर्मा॑ युयोपि॒म । यु॒यो॒पि॒म मा । मा नः॑ । न॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा॒देन॑सः । एन॑सो देव । दे॒व॒ री॒रि॒षः॒ । री॒रि॒ष॒ इति॑ रीरिषः ॥ कि॒त॒वासो॒ यत् । यद्रि॑रि॒पुः । रि॒रि॒पुर्न । न दी॒वि । दी॒वि यत् । यद्वा᳚ । वा॒ घ॒ । घा॒ स॒त्यम् । स॒त्यमु॒त । उ॒त यत् । यन्न । न वि॒द्म । वि॒द्मेति॑ वि॒द्म ॥ सर्वा॒ ता । ता वि । वि ष्य॑ । स्य॒ शि॒थि॒रा । शि॒थि॒रेव॑ । इ॒व॒ दे॒व॒ । दे॒वाथ॑ । अथा॑ ते । ते॒ स्या॒म॒ । स्या॒म॒ व॒रु॒ण॒ । व॒रु॒ण॒ प्रि॒यासः॑ । प्रि॒यास॒ इति॑ प्रि॒यासः॑ ॥ (46) ॥11॥
पू॒र्णा प॒श्चात् । प॒श्चादु॒त । उ॒त पू॒र्णा । पू॒र्णा पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒दुत् । उन्म॑ध्य॒तः । म॒ध्य॒त पौ᳚र्णमा॒सी । पौ॒र्ण॒मा॒सी जि॑गाय । पौ॒र्ण॒मा॒सीति॑ पौर्ण-मा॒सी । जि॒गा॒येति॑ जिगाय ॥ तस्या᳚न्दे॒वाः । दे॒वा अधि॑ । अधि॑ सं॒वस॑न्तः । सँ॒व्वस॑न्त उत्त॒मे । सँ॒व्वस॑न्त॒ इति॑ सं-वस॑न्तः । उ॒त्त॒मे नाके᳚ । उ॒त्त॒म इत्यु॑त्-त॒मे । नाक॑ इ॒ह । इ॒ह मा॑दयन्ताम् । मा॒द॒य॒न्ता॒मिति॑ मादयन्ताम् ॥ यत्ते᳚ । ते॒ दे॒वाः । दे॒वा अद॑धुः । अद॑धुर्भाग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॒ममा॑वास्ये । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । अमा॑वास्ये सँ॒व्वस॑न्तः । अमा॑वास्य॒ इत्यमा᳚-वा॒स्ये॒ । सँ॒व्वस॑न्तो महि॒त्वा । सँ॒व्वस॑न्त॒ इति॑ सं-वस॑न्तः । म॒हि॒त्वेति॑ महि-त्वा ॥ सा नः॑ । नो॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्पि॑पृहि । पि॒पृ॒हि॒ वि॒श्व॒वा॒रे॒ । वि॒श्व॒वा॒रे॒ र॒यिम् । वि॒श्व॒वा॒र॒ इति॑ विश्व-वा॒रे॒ । र॒यिन्नः॑ । नो॒ धे॒हि॒ । धे॒हि॒ सु॒भ॒गे॒ । सु॒भ॒गे॒ सु॒वीर᳚म् । सु॒भ॒ग॒ इति॑ सु-भ॒गे॒ । सु॒वीर॒मिति॑ सु-वीर᳚म् ॥ नि॒वेश॑नी स॒ङ्गम॑नी । नि॒वेश॒नीति॑ नि-वेश॑नी । स॒ङ्गम॑नी॒ वसू॑नाम् । स॒ङ्गम॒नीति॑ सं-गम॑नी । वसू॑नाँ॒व्विश्वा᳚ । विश्वा॑ रू॒पाणि॑ । रू॒पाणि॒ वसू॑नि । वसू᳚न्यावे॒शय॑न्ती । आ॒वे॒शय॒न्तीत्या᳚-वे॒शय॑न्ती ॥ स॒ह॒स्र॒पो॒षꣳ सु॒भगा᳚ । स॒ह॒स्र॒पो॒षमिति॑ सहस्र-पो॒षम् । सु॒भगा॒ ररा॑णा । सु॒भगेति॑ सु-भगा᳚ । ररा॑णा॒ सा । सा नः॑ । न॒ आ । आ गन्न्॑ । ग॒न्वर्च॑सा । वर्च॑सा सँव्विदा॒ना । (1)।
सँ॒व्वि॒दा॒नेति॑ सं-वि॒दा॒ना ॥ अग्नी॑षोमौ प्रथ॒मौ । अग्नी॑षोमा॒वित्यग्नी᳚-सो॒मौ॒ । प्र॒थ॒मौ वी॒र्ये॑ण । वी॒र्ये॑ण॒ वसून्॑ । वसू᳚न्रु॒द्रान् । रु॒द्राना॑दि॒त्यान् । आ॒दि॒त्यानि॒ह । इ॒ह जि॑न्वतम् । जि॒न्व॒त॒मिति॑ जिन्वतम् ॥ मा॒ध्यꣳ हि । हि पौ᳚र्णमा॒सम् । पौ॒र्ण॒मा॒सञ्जु॒षेथा᳚म् । पौ॒र्ण॒मा॒समिति॑ पौर्ण-मा॒सम् । जु॒षेथा॒म्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा वृ॒द्धौ । वृ॒द्धौ सु॑कृ॒तेन॑ । सु॒कृ॒तेन॑ सा॒तौ । सु॒कृ॒तेनेति॑ सु-कृ॒तेन॑ । सा॒तावथ॑ । अथा॒स्मभ्य᳚म् । अ॒स्मभ्यꣳ॑ स॒हवी॑राम् । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म्॒ । स॒हवी॑राꣳ र॒यिम् । स॒हवी॑रा॒मिति॑ स॒ह-वी॒रा॒म्॒ । र॒यिन्नि । नि य॑च्छतम् । य॒च्छ॒त॒मिति॑ यच्छतम् ॥ आ॒दि॒त्याश्च॑ । चाङ्गि॑रसः । अङ्गि॑रसश्च । चा॒ग्नीन् । अ॒ग्नीना । आऽद॑धत । अ॒द॒ध॒त॒ ते । ते द॑र्शपूर्णामा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ प्र । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । प्रैफ्सन्न्॑ । ऐ॒फ्स॒न्तेषा᳚म् । तेषा॒मङ्गि॑रसाम् । अङ्गि॑रसा॒न्निरु॑प्तम् । निरु॑प्तꣳ ह॒विः । निरु॑प्त॒मिति॒ निः-उ॒प्त॒म्॒ । ह॒विरासी᳚त् । आसी॒दथ॑ । अथा॑दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या ए॒तौ । ए॒तौ होमौ᳚ । होमा॑वपश्यन्न् । अ॒प॒श्य॒न्तौ । ताव॑जुहवुः । अ॒जु॒ह॒वु॒स्ततः॑ । ततो॒ वै । वै ते । ते द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ पूर्वे᳚ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । (2)
पूर्व॒ आ । आऽल॑भन्त । अ॒ल॒भ॒न्त॒ द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सावा॒लभ॑मानः । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । आ॒लभ॑मान ए॒तौ । आ॒लभ॑मान॒ इत्या᳚-लभ॑मानः । ए॒तौ होमौ᳚ । होमौ॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚ज्जुहुयात् । जु॒हु॒या॒थ्सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒व द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सावा । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । आ ल॑भते । ल॒भ॒ते॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ सः । स तु । त्वै । वै द॑र्शपूर्णमा॒सौ । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒सावा । द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मा॒साविति॑ दर्श-पू॒र्ण॒मा॒सौ । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ यः । य ए॑नयोः । ए॒न॒यो॒र॒नु॒लो॒मम् । अ॒नु॒लो॒मञ्च॑ । अ॒नु॒लो॒ममित्य॑नु-लो॒मम् । च॒ प्र॒ति॒लो॒मम् । प्र॒ति॒लो॒मञ्च॑ । प्र॒ति॒लो॒ममिति॑ प्रति-लो॒मम् । च॒ वि॒द्यात् । वि॒द्यादिति॑ । इत्य॑मावा॒स्या॑याः । अ॒मा॒वा॒स्या॑या ऊ॒र्ध्वम् । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒ इत्य॑मा-वा॒स्या॑याः । ऊ॒र्ध्वन्तत् । तद॑नुलो॒मम् । अ॒नु॒लो॒मम्पौ᳚र्णमा॒स्यै । अ॒नु॒लो॒ममित्य॑नु-लो॒मम् । पौ॒र्ण॒मा॒स्यै प्र॑ती॒चीन᳚म् । पौ॒र्ण॒मा॒स्या इति॑ पौर्ण-मा॒स्यै । प्र॒ती॒चीन॒न्तत् । तत्प्र॑तिलो॒मम् । प्र॒ति॒लो॒मँय्यत् । प्र॒ति॒लो॒ममिति॑ प्रति-लो॒मम् । यत्पौ᳚र्णमा॒सीम् । पौ॒र्ण॒मा॒सीम्पूर्वा᳚म् । पौ॒र्ण॒मा॒सीमिति॑ पौर्ण-मा॒सीम् । पूर्वा॑मा॒लभे॑त । आ॒लभे॑त प्रतिलो॒मम् । आ॒लभे॒तेत्या᳚-लभे॑त । प्र॒ति॒लो॒ममे॑नौ । प्र॒ति॒लो॒ममिति॑ प्रति-लो॒मम् । ए॒ना॒वा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒ता॒मुम् । अ॒मुम॑प॒ख्षीय॑माणम् । अ॒प॒ख्षीय॑माण॒मनु॑ । अ॒प॒ख्षीय॑माण॒मित्य॑प-ख्षीय॑माणम् । अन्वप॑ । अप॑ ख्षीयेत । (3) ।
ख्षी॒ये॒त॒ सा॒र॒स्व॒तौ । सा॒र॒स्व॒तौ होमौ᳚ । होमौ॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚ज्जुहुयात् । जु॒हु॒या॒द॒मा॒वा॒स्या᳚ । अ॒मा॒वा॒स्या॑ वै । अ॒मा॒वा॒स्येत्य॑मा-वा॒स्या᳚ । वै सर॑स्वती । सर॑स्वत्यनुलो॒मम् । अ॒नु॒लो॒ममे॒व । अ॒नु॒लो॒ममित्य॑नु-लो॒मम् । ए॒वैनौ᳚ । ए॒ना॒वा । आ ल॑भते । ल॒भ॒ते॒ऽमुम् । अ॒मुमा॒प्याय॑मानम् । आ॒प्याय॑मान॒मनु॑ । आ॒प्याय॑मान॒मित्या᳚-प्याय॑मानम् । अन्वा । आप्या॑यते । प्या॒य॒त॒ आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमेका॑दशकपालम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमित्या᳚ग्ना-वै॒ष्ण॒वम् । एका॑दशकपालम्पु॒रस्ता᳚त् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म्॒ । पु॒रस्ता॒न्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्सर॑स्वत्यै । सर॑स्वत्यै च॒रुम् । च॒रुꣳ सर॑स्वते । सर॑स्वते॒ द्वाद॑शकपालम् । दा॑दशकपालँ॒य्यत् । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म्॒ । यदा᳚ग्ने॒यः । आ॒ग्ने॒यो भव॑ति । भव॑त्य॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै । वै य॑ज्ञमु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खँय्य॑ज्ञमु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खमे॒व । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । ए॒वर्धि᳚म् । ऋद्धि॑म्पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚द्धत्ते । ध॒त्ते॒ यत् । यद्वै᳚ष्ण॒वः । वै॒ष्ण॒वो भव॑ति । भव॑ति य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै विष्णुः॑ । विष्णु॑र्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वारभ्य॑ । आ॒रभ्य॒ प्र । आ॒रभ्येत्या᳚-रभ्य॑ । प्र त॑नुते । त॒नु॒ते॒ सर॑स्वत्यै । सर॑स्वत्यै च॒रुः । च॒रुर्भ॑वति । भ॒व॒ति॒ सर॑स्वते । सर॑स्वते॒ द्वाद॑शकपालः । द्वाद॑शकपालोऽमावा॒स्या᳚ । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒लः॒ । अ॒मा॒वा॒स्या॑ वै । अ॒मा॒वा॒स्येत्य॑मा-वा॒स्या᳚ । वै सर॑स्वती । सर॑स्वती पू॒र्णमा॑सः । पू॒र्णमा॑स॒स्सर॑स्वान् । पू॒र्णमा॑स॒ इति॑ पू॒र्ण-मा॒सः॒ । सर॑स्वा॒न्तौ । तावे॒व । ए॒व सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादा । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । आ र॑भते । र॒भ॒त॒ ऋ॒ध्नोति॑ । ऋ॒ध्नोत्या᳚भ्याम् । आ॒भ्या॒न्द्वाद॑शकपालः । द्वाद॑शकपाल॒स्सर॑स्वते । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒लः॒ । सर॑स्वते भवति । भ॒व॒ति॒ मि॒थु॒न॒त्वाय॑ । मि॒थु॒न॒त्वाय॒ प्रजा᳚त्यै । मि॒थु॒न॒त्वायेति॑ मिथुन-त्वाय॑ । प्रजा᳚त्यै मिथु॒नौ । प्रजा᳚त्या॒ इति॒ प्र-जा॒त्यै॒ । मि॒थु॒नौ गावौ᳚ । गावौ॒ दख्षि॑णा । दख्षि॑णा॒ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒ध्यै॒ ॥ (4) ॥
ऋष॑यो॒ वै । वा इन्द्र᳚म् । इन्द्र॑म्प्र॒त्यख्ष᳚म् । प्र॒त्यख्ष॒न्न । प्र॒त्यख्ष॒मिति॑ प्रति-अख्ष᳚म् । नाप॑श्यन्न् । अ॒प॒श्य॒न्तम् । तँव्वसि॑ष्ठः । वसि॑ष्ठ प्र॒त्यख्ष᳚म् । प्र॒त्यख्ष॑मपश्यत् । प्र॒त्यख्ष॒मिति॑ प्रति-अख्ष᳚म् । अ॒प॒श्य॒थ्सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्ब्राह्म॑णम् । ब्राह्म॑णन्ते । ते॒ व॒ख्ष्या॒मि॒ । व॒ख्ष्या॒मि॒ यथा᳚ । यथा॒ त्वत्पु॑रोहिताः । त्वत्पु॑रोहिता प्र॒जाः । त्वत्पु॑रोहिता॒ इति॒ त्वत्-पु॒रो॒हि॒ताः॒ । प्र॒जा प्र॑जनि॒ष्यन्ते᳚ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र॒ज॒नि॒ष्यन्तेऽथ॑ । प्र॒ज॒नि॒ष्यन्त॒ इति॑ प्र-ज॒नि॒ष्यन्ते᳚ । अथ॑ मा । मेत॑रेभ्यः । इत॑रेभ्य॒ ऋषि॑भ्यः । ऋषि॑भ्यो॒ मा । ऋषि॑भ्य॒ इत्यृषि॑-भ्यः॒ । मा प्र । प्र वो॑चः । वो॒च॒ इति॑ । इति॒ तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तान् । ए॒तान्थ्स्तोम॑भागान् । स्तोम॑भागानब्रवीत् । स्तोम॑भागा॒निति॒ स्तोम॑-भा॒गा॒न्॒ । अ॒ब्र॒वी॒त्ततः॑ । ततो॒ वसि॑ष्ठपुरोहिताः । वसि॑ष्ठपुरोहिता प्र॒जाः । वसि॑ष्ठपुरोहिता॒ इति॒ वसि॑ष्ठ-पु॒रो॒हि॒ताः॒ । प्र॒जा प्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्राजा॑यन्त । अ॒जा॒य॒न्त॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्वासि॒ष्ठः । वा॒सि॒ष्ठो ब्र॒ह्मा । ब्र॒ह्मा का॒र्यः॑ । का॒र्य॑ प्र । प्रैव । ए॒व जा॑यते । जा॒य॒ते॒ र॒श्मिः । र॒श्मिर॑सि । अ॒सि॒ ख्षया॑य । ख्षया॑य त्वा । त्वा॒ ख्षय᳚म् । ख्षय॑ञ्जिन्व । जि॒न्वेति॑ । इत्या॑ह । (5) ।
आ॒ह॒ दे॒वाः । दे॒वा वै । वै ख्षयः॑ । ख्षयो॑ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑ ए॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प्र । प्राह॑ । आ॒ह॒ प्रेतिः॑ । प्रेति॑रसि । प्रेति॒रिति॒ प्र-इ॒तिः॒ । अ॒सि॒ धर्मा॑य । धर्मा॑य त्वा । त्वा॒ धर्म᳚म् । धर्म॑ञ्जिन्व । जि॒न्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ म॒नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ वै । वै धर्मः॑ । धर्मो॑ मनु॒ष्ये᳚भ्यः । म॒नुष्ये᳚भ्य ए॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प्र । प्राह॑ । आ॒हान्वि॑तिः । अन्वि॑तिरसि । अन्वि॑ति॒रित्यनु॑-इ॒तिः॒ । अ॒सि॒ दि॒वे । दि॒वे त्वा᳚ । त्वा॒ दिव᳚म् । दिव॑ञ्जिन्व । जि॒न्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒भ्यः । ए॒भ्य ए॒व । ए॒व लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्यो॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प्र । प्राह॑ । आ॒ह॒ वि॒ष्ट॒म्भः । वि॒ष्ट॒म्भो॑ऽसि । वि॒ष्ट॒म्भ इति॑ वि-स्त॒म्भः । अ॒सि॒ वृष्ट्यै᳚ । वृष्ट्यै᳚ त्वा । त्वा॒ वृष्टि᳚म् । वृष्टि॑ञ्जिन्व । जि॒न्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वृष्टि᳚म् । वृष्टि॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । (6)
रु॒न्धे॒ प्र॒वा । प्र॒वाऽसि॑ । प्र॒वेति॑ प्र-वा । अ॒स्य॒नु॒वा । अ॒नु॒वाऽसि॑ । अ॒नु॒वेत्य॑नु-वा । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मि॒थु॒न॒त्वाय॑ । मि॒थु॒न॒त्वायो॒शिक् । मि॒थु॒न॒त्वायेति॑ मिथुन-त्वाय॑ । उ॒शिग॑सि । अ॒सि॒ वसु॑भ्यः । वसु॑भ्यस्त्वा । वसु॑भ्य॒ इति॒ वसु॑-भ्यः॒ । त्वा॒ वसून्॑ । वसू᳚ञ्जिन्व । जि॒न्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒ष्टौ । अ॒ष्टौ वस॑वः । वस॑व॒ एका॑दश । एका॑दश रु॒द्राः । रु॒द्रा द्वाद॑श । द्वाद॑शादि॒त्याः । आ॒दि॒त्या ए॒ताव॑न्तः । ए॒ताव॑न्तो॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वास्तेभ्यः॑ । तेभ्य॑ ए॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प्र । प्राह॑ । आ॒हौजः॑ । ओजो॑ऽसि । अ॒सि॒ पि॒तृभ्यः॑ । पि॒तृभ्य॑स्त्वा । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । त्वा॒ पि॒तॄन् । पि॒तॄञ्जि॑न्व । जि॒न्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वान् । दे॒वाने॒व । ए॒व पि॒तॄन् । पि॒तॄननु॑ । अनु॒ सम् । सन्त॑नोति । त॒नो॒ति॒ तन्तुः॑ । तन्तु॑रसि । अ॒सि॒ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॑स्त्वा । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । त्वा॒ प्र॒जाः । प्र॒जा जि॑न्व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । जि॒न्वेति॑ । (7)
इत्या॑ह । आ॒ह॒ पि॒तॄन् । पि॒तॄने॒व । ए॒व प्र॒जाः । प्र॒जा अनु॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अनु॒ सम् । सन्त॑नोति । त॒नो॒ति॒ पृ॒त॒ना॒षाट् । पृ॒त॒ना॒षाड॑सि । अ॒सि॒ प॒शुभ्यः॑ । प॒शुभ्य॑स्त्वा । प॒शुभ्य॒ इति॑ प॒शु-भ्यः॒ । त्वा॒ प॒शून् । प॒शूञ्जि॑न्व । जि॒न्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जाः । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒व प॒शून् । प॒शूननु॑ । अनु॒ सम् । सन्त॑नोति । त॒नो॒ति॒ रे॒वत् । रे॒वद॑सि । अ॒स्योष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्यस्त्वा । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । त्वौष॑धीः । ओष॑धीर्जिन्व । जि॒न्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हौष॑धीषु । ओष॑धीष्वे॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शून्प्रति॑ । प्रति॑ ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒त्य॒भि॒जित् । अ॒भि॒जिद॑सि । अ॒भि॒जिदित्य॑भि-जित् । अ॒सि॒ यु॒क्तग्रा॑वा । यु॒क्तग्रा॒वेन्द्रा॑य । यु॒क्तग्रा॒वेति॑ यु॒क्त-ग्रा॒वा॒ । इन्द्रा॑य त्वा । त्वेन्द्र᳚म् । इन्द्र॑ञ्जिन्व । जि॒न्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒भिजि॑त्यै । अ॒भिजि॑त्या॒ अधि॑पतिः । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ । अधि॑पतिरसि । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । अ॒सि॒ प्रा॒णाय॑ । प्रा॒णाय॑ त्वा । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । त्वा॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णञ्जि॑न्व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । (8)
जि॒न्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जासु॑ । प्र॒जास्वे॒व । प्र॒जास्विति॑ प्र-जासु॑ । ए॒व प्रा॒णान् । प्रा॒णान्द॑धाति । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । द॒धा॒ति॒ त्रि॒वृत् । त्रि॒वृद॑सि । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । अ॒सि॒ प्र॒वृत् । प्र॒वृद॑सि । प्र॒वृदिति॑ प्र-वृत् । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मि॒थु॒न॒त्वाय॑ । मि॒थु॒न॒त्वाय॑ सꣳरो॒हः । मि॒थु॒न॒त्वायेति॑ मिथुन-त्वाय॑ । स॒ꣳ॒रो॒हो॑ऽसि । स॒ꣳ॒रो॒ह इति॑ सं-रो॒हः । अ॒सि॒ नी॒रो॒हः । नी॒रो॒हो॑ऽसि । नी॒रो॒ह इति॑ निः-रो॒हः । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रजा᳚त्यै । प्रजा᳚त्यै वसु॒कः । प्रजा᳚त्या॒ इति॒ प्र-जा॒त्यै॒ । व॒सु॒को॑ऽसि । अ॒सि॒ वेष॑श्रिः । वेष॑श्रिरसि । वेष॑श्रि॒रिति॒ वेष॑-श्रिः॒ । अ॒सि॒ वस्य॑ष्टिः । वस्य॑ष्टिरसि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ ॥ (9) ॥2॥
अ॒ग्निना॑ दे॒वेन॑ । दे॒वेन॒ पृत॑नाः । पृत॑ना जयामि । ज॒या॒मि॒ गा॒य॒त्रेण॑ । गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा त्रि॒वृता᳚ । त्रि॒वृता॒ स्तोमे॑न । त्रि॒वृतेति॑ त्रि-वृता᳚ । स्तोमे॑न रथन्त॒रेण॑ । र॒थ॒न्त॒रेण॒ साम्ना᳚ । र॒थ॒न्त॒रेणेति॑ रथं-त॒रेण॑ । साम्ना॑ वषट्का॒रेण॑ । व॒ष॒ट्का॒रेण॒ वज्रे॑ण । व॒ष॒ट्का॒रेणेति॑ वषट्-का॒रेण॑ । वज्रे॑ण पूर्व॒जान् । पू॒र्व॒जान्भ्रातृ॑व्यान् । पू॒र्व॒जानिति॑ पूर्व-जान् । भ्रातृ॑व्या॒नध॑रान् । अध॑रान्पादयामि । पा॒द॒या॒म्यव॑ । अवै॑नान् । ए॒ना॒न्बा॒धे॒ । बा॒धे॒ प्रति॑ । प्रत्ये॑नान् । ए॒ना॒न्नु॒दे॒ । नु॒दे॒ऽस्मिन्न् । अ॒स्मिन्ख्षये᳚ । ख्षये॒ऽस्मिन्न् । अ॒स्मिन्भू॑मिलो॒के । भू॒मि॒लो॒के यः । भू॒मि॒लो॒क इति॑ भूमि-लो॒के । यो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान्द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ यम् । यञ्च॑ । च॒ व॒यम् । व॒यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्मो विष्णॊः᳚ । विष्णो॒ क्रमे॑ण । क्रमे॒णाति॑ । अत्ये॑नान् । ए॒ना॒न्क्रा॒मा॒मि॒ । क्रा॒मा॒मीन्द्रे॑ण । इन्द्रे॑ण दे॒वेन॑ । दे॒वेन॒ पृत॑नाः । पृत॑ना जयामि । ज॒या॒मि॒ त्रैष्टु॑भेन । त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा पञ्चद॒शेन॑ । प॒ञ्च॒द॒शेन॒ स्तोमे॑न । प॒ञ्च॒द॒शेनेति॑ पञ्च-द॒शेन॑ । स्तोमे॑न बृह॒ता । बृ॒ह॒ता साम्ना᳚ । साम्ना॑ वषट्का॒रेण॑ । व॒ष॒ट्का॒रेण॒ वज्रे॑ण । व॒ष॒ट्का॒रेणेति॑ वषट्-का॒रेण॑ । वज्रे॑ण सह॒जान् । (10)।
स॒ह॒जान्विश्वे॑भिः । स॒ह॒जानिति॑ सह-जान् । विश्वे॑भिर्दे॒वेभिः॑ । दे॒वेभि॒ पृत॑नाः । पृत॑ना जयामि । ज॒या॒मि॒ जाग॑तेन । जाग॑तेन॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा सप्तद॒शेन॑ । स॒प्त॒द॒शेन॒ स्तोमे॑न । स॒प्त॒द॒शेनेति॑ सप्त-द॒शेन॑ । स्तोमे॑न वामदे॒व्येन॑ । वा॒म॒दे॒व्येन॒ साम्ना᳚ । वा॒म॒दे॒व्येनेति॑ वाम-दे॒व्येन॑ । साम्ना॑ वषट्का॒रेण॑ । व॒ष॒ट्का॒रेण॒ वज्रे॑ण । व॒ष॒ट्का॒रेणेति॑ वषट्-का॒रेण॑ । वज्रे॑णापर॒जान् । अ॒प॒र॒जानिन्द्रे॑ण । अ॒प॒र॒जानित्य॑पर-जान् । इन्द्रे॑ण स॒युजः॑ । स॒युजो॑ व॒यम् । स॒युज॒ इति॑ स-युजः॑ । व॒यꣳ सा॑स॒ह्याम॑ । सा॒स॒ह्याम॑ पृतन्य॒तः । पृ॒त॒न्य॒त इति॑ पृतन्य॒तः ॥ घ्नन्तो॑ वृ॒त्राणि॑ । वृ॒त्राण्य॑प्र॒ति । अ॒प्र॒तीत्य॑प्र॒ति ॥ यत्ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ तेजः॑ । तेज॒स्तेन॑ । तेना॒हम् । अ॒हन्ते॑ज॒स्वी । ते॒ज॒स्वी भू॑यासम् । भू॒या॒सँ॒य्यत् । यत्ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ वर्चः॑ । वर्च॒स्तेन॑ । तेना॒हम् । अ॒हँव्व॑र्च॒स्वी । व॒र्च॒स्वी भू॑यासम् । भू॒या॒सँ॒य्यत् । यत्ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ हरः॑ । ह॒र॒स्तेन॑ । तेना॒हम् । अ॒हꣳ ह॑र॒स्वी । ह॒र॒स्वी भू॑यासम् । भू॒या॒स॒मिति॑ भूयासम् ॥ (11) ॥3॥
ये दे॒वाः । दे॒वा य॑ज्ञहनः॑ । य॒ज्ञ॒हनो॑ यज्ञ॒मुषः॑ । य॒ज्ञ॒हन॒ इति॑ यज्ञ-हनः॑ । य॒ज्ञ॒मुष॑ पृथि॒व्याम् । य॒ज्ञ॒मुष॒ इति॑ यज्ञ-मुषः॑ । पृ॒थि॒व्यामधि॑ । अध्यास॑ते । आस॑त॒ इत्यास॑ते ॥ अ॒ग्निर्मा᳚ । मा॒ तेभ्यः॑ । तेभ्यो॑ रख्षतु । र॒ख्ष॒तु॒ गच्छे॑म । गच्छे॑म सु॒कृतः॑ । सु॒कृतो॑ व॒यम् । सु॒कृत॒ इति॑ सु-कृतः॑ । व॒यमिति॑ व॒यम् ॥ आऽग॑न्म । अ॒ग॒न्म॒ मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ व॒रे॒ण्या॒ । मि॒त्रा॒व॒रु॒णेति॑ मित्रा-व॒रु॒णा॒ । व॒रे॒ण्या॒ रात्री॑णाम् । रात्री॑णाम्भा॒गः । भा॒गो यु॒वयोः᳚ । यु॒वयो॒र्यः । यो अस्ति॑ । अस्तीत्यस्ति॑ ॥ नाक॑ङ्गृह्णा॒नाः । गृ॒ह्णा॒नास्सु॑कृ॒तस्य॑ । सु॒कृ॒तस्य॑ लो॒के । सु॒कृ॒तस्येति॑ सु-कृ॒तस्य॑ । लो॒के तृ॒तीये᳚ । तृ॒तीये॑ पृ॒ष्ठे । पृ॒ष्ठे अधि॑ । अधि॑ रोच॒ने । रो॒च॒ने दि॒वः । दि॒व इति॑ दि॒वः ॥ ये दे॒वाः । दे॒वा य॑ज्ञ॒हनः॑ । य॒ज्ञ॒हनो॑ यज्ञ॒मुषः॑ । य॒ज्ञ॒हन॒ इति॑ यज्ञ-हनः॑ । य॒ज्ञ॒मुषो॒ऽन्तरि॑ख्षे । य॒ज्ञ॒मुष॒ इति॑ यज्ञ-मुषः॑ । अ॒न्तरि॒ख्षेऽधि॑ । अध्यास॑ते । आस॑त॒ इत्यास॑ते ॥ वा॒युर्मा᳚ । मा॒ तेभ्यः॑ । तेभ्यो॑ रख्षतु । र॒ख्ष॒तु॒ गच्छे॑म । गच्छे॑म सु॒कृतः॑ । सु॒कृतो॑ व॒यम् । सु॒कृत॒ इति॑ सु-कृतः॑ । व॒यमिति॑ व॒यम् ॥ यास्ते᳚ । ते॒ रात्रीः᳚ । रात्री᳚स्सवितः । स॒वि॒त॒र्दे॒व॒यानीः।᳚ (12)
दे॒व॒यानी॑रन्त॒रा । दे॒व॒यानी॒रिति॑ देव-यानीः᳚ । अ॒न्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी वि॒यन्ति॑ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । वि॒यन्तीति॑ वि-यन्ति॑ ॥ गृ॒हैश्च॑ । च॒ सर्वैः᳚ । सर्वैः᳚ प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॒ नु । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । न्वग्रे᳚ । अग्रे॒ सुवः॑ । सुवो॒ रुहा॑णाः । रुहा॑णास्तरत । त॒र॒ता॒ रजाꣳ॑सि । रजा॒ꣳ॒सीति॒ रजाꣳ॑सि ॥ ये दे॒वाः । दे॒वा य॑ज्ञ॒हनः॑ । य॒ज्ञ॒हनो॑ यज्ञ॒मुषः॑ । य॒ज्ञ॒हन॒ इति॑ यज्ञ-हनः॑ । य॒ज्ञ॒मुषो॑ दि॒वि । य॒ज्ञ॒मुष॒ इति॑ यज्ञ-मुषः॑ । दि॒व्यधि॑ । अध्यास॑ते । आस॑त॒ इत्यास॑ते ॥ सूर्यो॑ मा । मा॒ तेभ्यः॑ । तेभ्यो॑ रख्षतु । र॒ख्ष॒तु॒ गच्छे॑म । गच्छे॑म सु॒कृतः॑ । सु॒कृतो॑ व॒यम् । सु॒कृत॒ इति॑ सु-कृतः॑ । व॒यमिति॑ व॒यम् ॥ येनेन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य स॒मभ॑रः । स॒मभ॑र॒ पयाꣳ॑सि । स॒मभ॑र॒ इति॑ सम्-अभ॑रः । पयाꣳ॑स्युत्त॒मेन॑ । उ॒त्त॒मेन॑ ह॒विषा᳚ । उ॒त्त॒मेनेत्यु॑त्-त॒मेन॑ । ह॒विषा॑ जातवेदः । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात-वे॒दः॒ ॥ तेना᳚ग्ने । अ॒ग्ने॒ त्वम् । त्वमु॒त । उ॒त व॑र्धय । व॒र्ध॒ये॒मम् । इ॒मꣳ स॑जा॒ताना᳚म् । स॒जा॒ताना॒ꣳ॒ श्रैष्ठ्ये᳚ । स॒जा॒ताना॒मिति॑ स-जा॒ताना᳚म् । श्रैष्ठ्य॒ आ । आ धे॑हि । धे॒ह्ये॒न॒म्॒ । ए॒न॒मित्ये॑नम् ॥ य॒ज्ञ॒हनो॒ वै । य॒ज्ञ॒हन॒ इति॑ यज्ञ-हनः॑ । वै दे॒वाः । दे॒वा य॑ज्ञ॒मुषः॑ । य॒ज्ञ॒मुष॑स्सन्ति । य॒ज्ञ॒मुष॒ इति॑ यज्ञ-मुषः॑ । (13)
स॒न्ति॒ ते । त ए॒षु । ए॒षु लो॒केषु॑ । लो॒केष्वा॑सते । आ॒स॒त॒ आ॒ददा॑नाः । आ॒ददा॑ना विमथ्ना॒नाः । आ॒ददा॑ना॒ इत्या᳚-ददा॑नाः । वि॒म॒थ्ना॒ना यः । वि॒म॒थ्ना॒ना इति॑ वि-म॒थ्ना॒नाः । यो ददा॑ति । ददा॑ति॒ यः । यो यज॑ते । यज॑ते॒ तस्य॑ । तस्येति॒ तस्य॑ ॥ ये दे॒वाः । दे॒वा य॑ज्ञ॒हनः॑ । य॒ज्ञ॒हन॑ पृथि॒व्याम् । य॒ज्ञ॒हन॒ इति॑ यज्ञ-हनः॑ । पृ॒थि॒व्यामधि॑ । अध्यास॑ते । आस॑ते॒ ये । ये अ॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे॒ ये । ये दि॒वि । दि॒वीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हे॒मान् । इ॒माने॒व । ए॒व लो॒कान् । लो॒काꣳस्ती॒र्त्वा । ती॒र्त्वा सगृ॑हः । सगृ॑ह॒स्सप॑शुः । सगृ॑ह॒ इति॒ स-गृ॒हः॒ । सप॑शुस्सुव॒र्गम् । सप॑शु॒रिति॒ स-प॒शुः॒ । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति । ए॒त्यप॑ । अप॒ वै । वै सोमे॑न । सोमे॑नेजा॒नात् । ई॒जा॒नाद्दे॒वताः᳚ । दे॒वता᳚श्च । च॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञश्च॑ । च॒ क्रा॒म॒न्ति॒ । क्रा॒म॒न्त्या॒ग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यम्पञ्च॑कपालम् । पञ्च॑कपालमुदवसा॒नीय᳚म् । पञ्च॑कपाल॒मिति॒ पञ्च॑-क॒पा॒ल॒म्॒ । उ॒द॒व॒सा॒नीय॒न्निः । उ॒द॒व॒सा॒नीय॒मित्यु॑त्-अ॒व॒सा॒नीय᳚म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒द॒ग्निः । अ॒ग्निस्सर्वाः᳚ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ पाङ्क्तः॑ । (14)।
पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो दे॒वताः᳚ । दे॒वता᳚श्च । चै॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञञ्च॑ । चाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ गा॒य॒त्रः । गा॒य॒त्रो वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्गा॑य॒त्रछ॑न्दाः । गा॒य॒त्रछ॑न्दा॒स्तम् । गा॒य॒त्रछ॑न्दा॒ इति॑ गाय॒त्र-छ॒न्दाः॒ । तञ्छन्द॑सा । छन्द॑सा॒ वि । व्य॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ यत् । यत्पञ्च॑कपालम् । पञ्च॑कपालङ्क॒रोति॑ । पञ्च॑कपाल॒मिति॒ पञ्च॑-क॒पा॒ल॒म् । क॒रोत्य॒ष्टाक॑पालः । अ॒ष्टाक॑पाल का॒र्यः॑ । अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा-क॒पा॒लः॒ । का॒र्यो᳚ऽष्टाख्ष॑रा । अ॒ष्टाख्ष॑रा गाय॒त्री । अ॒ष्टाख्ष॒रेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रा॒ । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्रः । गा॒य॒त्रो᳚ऽग्निः । अ॒ग्निर्गा॑य॒त्रछ॑न्दाः । गा॒य॒त्रछ॑न्दा॒स्स्वेन॑ । गा॒य॒त्रछ॑न्दा॒ इति॑ गाय॒त्र-छ॒न्दाः॒ । स्वेनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ञ्छन्द॑सा । छन्द॑सा॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ प॒ङ्क्त्यौ᳚ । प॒ङ्क्त्यौ॑ याज्यानुवा॒क्ये᳚ । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ भवतः । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ इति॑ याज्या-अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । भ॒व॒त॒ पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञस्तेन॑ । तेनै॒व । ए॒व य॒ज्ञात् । य॒ज्ञान्न । नैति॑ । ए॒तीत्ये॑ति ॥ (15) ॥4॥
सूर्यो॑ मा । मा॒ दे॒वः । दे॒वो दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑ पातु । पा॒तु॒ वा॒युः । वा॒युर॒न्तरि॑ख्षात् । अ॒न्तरि॑ख्षा॒द्यज॑मानः । यज॑मानो॒ऽग्निः । अ॒ग्निर्मा᳚ । मा॒ पा॒तु॒ । पा॒तु॒ चख्षु॑षः । चख्षु॑ष॒ इति॒ चख्षु॑षः ॥ सख्ष॒ शूष॑ । शूष॒ सवि॑तः । सवि॑त॒र्विश्व॑चर्षणे । विश्व॑चर्षण ए॒तेभिः॑ । विश्व॑चर्षण॒ इति॒ विश्व॑-च॒र्॒ष॒णे॒ । ए॒तेभि॑स्सोम । सो॒म॒ नाम॑भिः । नाम॑भिर्विधेम । नाम॑भि॒रिति॒ नाम॑-भिः॒ । वि॒धे॒म॒ ते॒ । ते॒ तेभिः॑ । तेभि॑स्सोम । सो॒म॒ नाम॑भिः । नाम॑भिर्विधेम । नाम॑भि॒रिति॒ नाम॑-भिः॒ । वि॒धे॒म॒ ते॒ । त॒ इति॑ ते ॥ अ॒हम्प॒रस्ता᳚त् । प॒रस्ता॑द॒हम् । अ॒हम॒वस्ता᳚त् । अ॒वस्ता॑द॒हम् । अ॒हञ्ज्योति॑षा । ज्योति॑षा॒ वि । वि तमः॑ । तमो॑ ववार । व॒वा॒रेति॑ ववार ॥ यद॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒न्तत् । तदु॑ । उ॒ मे॒ । मे॒ पि॒ता । पि॒ताऽभू᳚त् । अ॒भू॒द॒हम् । अ॒हꣳ सूर्य᳚म् । सूर्य॑मुभ॒यतः॑ । उ॒भ॒यतो॑ ददर्श । द॒द॒र्॒शा॒हम् । अ॒हम्भू॑यासम् । भू॒या॒स॒मु॒त्त॒मः । उ॒त्त॒मस्स॑मा॒नाना᳚म् । उ॒त्त॒म इत्यु॑त्-त॒मः । स॒मा॒नाना॒मा । (16)
आ स॑मु॒द्रात् । स॒मु॒द्रादा । आन्तरि॑ख्षात् । अ॒न्तरि॑ख्षात्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिरुद॒धिम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । उ॒द॒धिञ्च्या॑वयाति । उ॒द॒धिमित्यु॑द-धिम् । च्या॒व॒या॒तीन्द्रः॑ । इन्द्र॒ प्र । प्र स्नौ॑तु । स्नौ॒तु॒ म॒रुतः॑ । म॒रुतो॑ वर्षयन्तु । व॒र्॒ष॒य॒न्तूत् । उन्न॑म्भय । न॒म्भ॒य॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीम्भि॒न्धि । भि॒न्धीदम् । इ॒दन्दि॒व्यम् । दि॒व्यन्नभः॑ । नभ॒ इति॒ नभः॑ ॥ उ॒द्नो दि॒व्यस्य॑ । दि॒व्यस्य॑ नः । नो॒ दे॒हि॒ । दे॒हीशा॑नः । ईशा॑नो॒ वि । वि सृ॑ज । सृ॒जा॒ दृति᳚म् । दृति॒मिति॒ दृति᳚म् ॥ प॒शवो॒ वै । वा ए॒ते । ए॒ते यत् । यदा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्य ए॒षः । ए॒ष रु॒द्रः । रु॒द्रो यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निरोष॑धीः । ओष॑धी॒ प्रास्य॑ । प्रास्या॒ग्नौ । प्रास्येति॑ प्र-अस्य॑ । अ॒ग्नावा॑दि॒त्यम् । आ॒दि॒त्यञ्जु॑होति । जु॒हो॒ति॒ रु॒द्रात् । रु॒द्रादे॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शून॒न्तः । अ॒न्तर्द॑धाति । द॒धा॒त्यथो᳚ । अथो॒ ओष॑धीषु । अथो॒ इत्यथो᳚ । ओष॑धीष्वे॒व । ए॒व प॒शून् । (17) ।
प॒शून्प्रति॑ । प्रति॑ ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ति॒ क॒विः । क॒विर्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ वि । वि त॑नोति । त॒नो॒ति॒ पन्था᳚म् । पन्था॒न्नाक॑स्य । नाक॑स्य पृ॒ष्ठे । पृ॒ष्ठे अधि॑ । अधि॑ रोच॒ने । रो॒च॒ने दि॒वः । दि॒व इति॑ दि॒वः ॥ येन॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यँव्वह॑सि । वह॑सि॒ यासि॑ । यासि॑ दू॒तः । दू॒त इ॒तः । इ॒त प्रचे॑ताः । प्रचे॑ता अ॒मुतः॑ । प्रचे॑ता॒ इति॒ प्र-चे॒ताः॒ । अ॒मुत॒स्सनी॑यान् । सनी॑या॒निति॒ सनी॑यान् ॥ यास्ते᳚ । ते॒ विश्वाः᳚ । विश्वा᳚स्स॒मिधः॑ । स॒मिध॒स्सन्ति॑ । स॒मिध॒ इति॑ सम्-इधः॑ । सन्त्य॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ याः । या पृ॑थि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्याम्ब॒र्हिषि॑ । ब॒र्हिषि॒ सूर्ये᳚ । सूर्ये॒ याः । या इति॒ याः ॥ तास्ते᳚ । ते॒ ग॒च्छ॒न्तु॒ । ग॒च्छ॒न्त्वाहु॑तिम् । आहु॑तिङ्घृ॒तस्य॑ । आहु॑ति॒मित्या-हु॒ति॒म्॒ । घृ॒तस्य॑ देवाय॒ते । दे॒वा॒य॒ते यज॑मानाय । दे॒वा॒य॒त इति॑ देव-य॒ते । यज॑मानाय॒ शर्म॑ । शर्मेति॒ शर्म॑ ॥ आ॒शासा॑नस्सु॒वीर्य᳚म् । आ॒शासा॑न॒ इत्या᳚-शासा॑नः । सु॒वीर्यꣳ॑ रा॒यः । सु॒वीर्य॒मिति॑ सु-वीर्य᳚म् । रा॒यस्पोष᳚म् । पोष॒॒ स्वश्वि॑यम् । स्वश्वि॑य॒मिति॑ सु-अश्वि॑यम् ॥ बृह॒स्पति॑ना रा॒या । रा॒या स्व॒गाकृ॑तः । स्व॒गाकृ॑तो॒ मह्य᳚म् । स्व॒गाकृ॑त॒ इति॑ स्व॒गा-कृ॒तः॒ । मह्यँ॒य्यज॑मानाय । यज॑मानाय तिष्ठ । ति॒ष्ठेति॑ तिष्ठ ॥ (18) ॥5॥
सन्त्वा᳚ । त्वा॒ न॒ह्या॒मि॒ । न॒ह्या॒मि॒ पय॑सा । पय॑सा घृ॒तेन॑ । घृ॒तेन॒ सम् । सन्त्वा᳚ । त्वा॒ न॒ह्या॒मि॒ । न॒ह्या॒म्य॒पः । अ॒प ओष॑धीभिः । ओष॑धीभि॒रित्योष॑धि-भिः॒ ॥ सन्त्वा᳚ । त्वा॒ न॒ह्या॒मि॒ । न॒ह्या॒मि॒ प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॒ऽहम् । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । अ॒हम॒द्य । अ॒द्य सा । सा दी᳚ख्षि॒ता । दी॒ख्षि॒ता स॑नवः । स॒न॒वो॒ वाज᳚म् । वाज॑म॒स्मे । अ॒स्मे इत्य॒स्मे ॥ प्रैतु॑ । ए॒तु॒ ब्रह्म॑णः । ब्रह्म॑ण॒स्पत्नी᳚ । पत्नी॒ वेदि᳚म् । वेदिँ॒व्वर्णे॑न । वर्णे॑न सीदतु । सी॒द॒त्विति॑ सीदतु ॥ अथा॒हम् । अ॒हम॑नुका॒मिनी᳚ । अ॒नु॒का॒मिनी॒ स्वे । अ॒नु॒का॒मिनीत्य॑नु-का॒मिनी᳚ । स्वे लो॒के । लो॒के वि॒शै । वि॒शा इ॒ह । इ॒हेती॒ह ॥ सु॒प्र॒जस॑स्त्वा । सु॒प्र॒जस॒ इति॑ सु-प्र॒जसः॑ । त्वा॒ व॒यम् । व॒यꣳ सु॒पत्नीः᳚ । सु॒पत्नी॒रुप॑ । सु॒पत्नी॒रिति॑ सु-पत्नीः᳚ । उप॑ सेदिम । से॒दि॒मेति॑ सेदिम ॥ अग्ने॑ सपत्न॒दम्भ॑नम् । स॒प॒त्न॒दम्भ॑न॒मद॑ब्धासः । स॒प॒त्न॒दम्भ॑न॒मिति॑ सपत्न-दम्भ॑नम् । अद॑ब्धासो॒ अदा᳚भ्यम् । अदा᳚भ्य॒मित्यदा᳚भ्यम् ॥ इ॒मँव्वि । वि ष्या॑मि । स्या॒मि॒ वरु॑णस्य । वरु॑णस्य॒ पाश᳚म् । पाशँ॒य्यम् । (19)
यमब॑ध्नीत । अब॑ध्नीत सवि॒ता । स॒वि॒ता सु॒केतः॑ । सु॒केत॒ इति॑ सु-केतः॑ ॥ धा॒तुश्च॑ । च॒ योनौ᳚ । योनौ॑ सुकृ॒तस्य॑ । सु॒कृ॒तस्य॑ लो॒के । सु॒कृ॒तस्येति॑ सु-कृ॒तस्य॑ । लो॒के स्यो॒नम् । स्यो॒नम्मे᳚ । मे॒ स॒ह । स॒ह पत्या᳚ । पत्या॑ करोमि । क॒रो॒मीति॑ करोमि ॥ प्रेहि॑ । इ॒ह्यु॒देहि॑ । उ॒देह्यृ॒तस्य॑ । उ॒देहीत्यु॑त्-एहि॑ । ऋ॒तस्य॑ वा॒मीः । वा॒मीरनु॑ । अन्व॒ग्निः । अ॒ग्निस्ते᳚ । तेऽग्र᳚म् । अग्र॑न्नयतु । न॒य॒त्वदि॑तिः । अदि॑ति॒र्मध्य᳚म् । मध्य॑न्ददताम् । द॒द॒ता॒ꣳ॒ रु॒द्राव॑सृष्टा । रु॒द्राव॑सृष्टाऽसि । रु॒द्राव॑सृ॒ष्टेति॑ रु॒द्र-अ॒व॒सृ॒ष्टा॒ । अ॒सि॒ यु॒वा । यु॒वा नाम॑ । नाम॒ मा । मा मा᳚ । मा॒ हि॒ꣳ॒सीः॒ । हि॒ꣳ॒सी॒र्वसु॑भ्यः । वसु॑भ्यो रु॒द्रेभ्यः॑ । वसु॑भ्य॒ इति॒ वसु॑-भ्यः॒ । रु॒द्रेभ्य॑ आदि॒त्येभ्यः॑ । आ॒दि॒त्येभ्यो॒ विश्वे᳚भ्यः । विश्वे᳚भ्यो वः । वो॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑ प॒न्नेज॑नीः । प॒न्नेज॑नीर्गृह्णामि । प॒न्नेज॑नी॒रिति॑ पत्-नेज॑नीः । गृ॒ह्णा॒मि॒ य॒ज्ञाय॑ । य॒ज्ञाय॑ वः । व॒ प॒न्नेज॑नीः । प॒न्नेज॑नीस्सादयामि । प॒न्नेज॑नी॒रिति॑ पत्-नेज॑नीः । सा॒द॒या॒मि॒ विश्व॑स्य । विश्व॑स्य ते । ते॒ विश्वा॑वतः । विश्वा॑वतो॒ वृष्णि॑यावतः । विश्वा॑वत॒ इति॒ विश्व॑-व॒तः॒ । वृष्णि॑यावत॒स्तव॑ । वृष्णि॑यावत॒ इति॒ वृष्णि॑य-व॒तः॒ । (20)
तवा᳚ग्ने । अ॒ग्ने॒ वा॒मीः । वा॒मीरनु॑ । अनु॑ स॒न्दृशि॑ । स॒न्दृशि॒ विश्वा᳚ । स॒न्दृशीति॑ सं-दृशि॑ । विश्वा॒ रेताꣳ॑सि । रेताꣳ॑सि धिषीय । धि॒षी॒यागन्न्॑ । अग॑न्दे॒वान् । दे॒वान् य॒ज्ञः । य॒ज्ञो नि । नि दे॒वीः । दे॒वीर्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम॑शिषन्न् । अ॒शि॒ष॒न्न॒स्मिन्न् । अ॒स्मिन्थ्सु॑न्व॒ति । सु॒न्व॒ति यज॑माने । यज॑मान आ॒शिषः॑ । आ॒शिष॒स्स्वाहा॑कृताः । आ॒शिष॒ इत्या᳚-शिषः॑ । स्वाहा॑कृतास्समुद्रे॒ष्ठाः । स्वाहा॑कृता॒ इति॒ स्वाहा᳚-कृ॒ताः॒ । स॒मु॒द्रे॒ष्ठा ग॑न्ध॒र्वम् । स॒मु॒द्रे॒ष्ठा इति॑ समुद्रे-स्थाः । ग॒न्ध॒र्वमा । आ ति॑ष्ठत । ति॒ष्ठ॒ताऽनु॑ । अन्वित्यनु॑ ॥ वात॑स्य॒ पत्मन्न्॑ । पत्म॑न्नि॒डः । इ॒ड ई॑डि॒ताः । ई॒डि॒ता इती॑डि॒ताः ॥ (21) ॥6॥
व॒ष॒ट्का॒रो वै । व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट्-का॒रः । वै गा॑यत्रि॒यै । गा॒य॒त्रि॒यै शिरः॑ । शिरो᳚ऽच्छिनत् । अ॒च्छि॒न॒त्तस्यै᳚ । तस्यै॒ रसः॑ । रस॒ परा᳚ । परा॑ऽपतत् । अ॒प॒त॒थ्सः । स पृ॑थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीम्प्र । प्रावि॑शत् । अ॒वि॒श॒थ्सः । स ख॑दि॒रः । ख॒दि॒रो॑ऽभवत् । अ॒भ॒व॒द्यस्य॑ । यस्य॑ खादि॒रः । खा॒दि॒रस्स्रु॒वः । स्रु॒वो भव॑ति । भव॑ति॒ छन्द॑साम् । छन्द॑सामे॒व । ए॒व रसे॑न । रसे॒नाव॑ । अव॑ द्यति । द्य॒ति॒ सर॑साः । सर॑सा अस्य । सर॑सा॒ इति॒ स-र॒साः॒ । अ॒स्याहु॑तयः । आहु॑तयो भवन्ति । आहु॑तय॒ इत्या-हु॒त॒यः॒ । भ॒व॒न्ति॒ तृ॒तीय॑स्याम् । तृ॒तीय॑स्यामि॒तः । इ॒तो दि॒वि । दि॒वि सोमः॑ । सोम॑ आसीत् । आ॒सी॒त्तम् । तङ्गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्र्या । आऽह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तस्य॑ । तस्य॑ प॒र्णम् । प॒र्णम॑च्छिद्यत । अ॒च्छि॒द्य॒त॒ तत् । तत्प॒र्णः । प॒र्णॊ॑ऽभवत् । अ॒भ॒व॒त्तत् । तत्प॒र्णस्य॑ । प॒र्णस्य॑ पर्ण॒त्वम् । प॒र्ण॒त्वँय्यस्य॑ । प॒र्ण॒त्वमिति॑ पर्ण-त्वम् । यस्य॑ पर्ण॒मयी᳚ । प॒र्ण॒मयी॑ जु॒हूः । प॒र्ण॒मयीति॑ पर्ण-मयी᳚ । जु॒हूर्भव॑ति । (22)।
भव॑ति सौ॒म्याः । सौ॒म्या अ॑स्य । अ॒स्याहु॑तयः । आहु॑तयो भवन्ति । आहु॑तय॒ इत्या-हु॒त॒यः॒ । भ॒व॒न्ति॒ जु॒षन्ते᳚ । जु॒षन्ते᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ दे॒वाः । दे॒वा आहु॑तीः । आहु॑तीर्दे॒वाः । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । दे॒वा वै । वै ब्रह्मन्न्॑ । ब्रह्म॑न्नवदन्त । अ॒व॒द॒न्त॒ तत् । तत्प॒र्णः । प॒र्ण उप॑ । उपा॑शृणोत् । अ॒शृ॒णो॒ऽथ्सु॒श्रवाः᳚ । सु॒श्रवा॒ वै । सु॒श्रवा॒ इति॑ सु-श्रवाः᳚ । वै नाम॑ । नाम॒ यस्य॑ । यस्य॑ पर्ण॒मयी᳚ । प॒र्ण॒मयी॑ जु॒हूः । प॒र्ण॒मयीति॑ पर्ण-मयी᳚ । जु॒हूर्भव॑ति । भव॑ति॒ न । न पा॒पम् । पा॒प श्लोक᳚म् । श्लोकꣳ॑ शृणोति । शृ॒णो॒ति॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ वै । वै प॒र्णः । प॒र्णो विट् । विण्म॒रुतः॑ । म॒रुतोऽन्न᳚म् । अन्नँ॒व्विट् । विण्मा॑रु॒तः । मा॒रु॒तो᳚ऽश्व॒त्थः । अ॒श्व॒त्थो यस्य॑ । यस्य॑ पर्ण॒मयी᳚ । प॒र्ण॒मयी॑ जु॒हूः । प॒र्ण॒मयीति॑ पर्ण-मयी᳚ । जु॒हूर्भव॑ति । भव॒त्याश्व॑त्थी । आश्व॑त्थ्युप॒भृत् । उ॒प॒भृद्ब्रह्म॑णा । उ॒प॒भृदित्यु॑प-भृत् । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒वान्न᳚म् । अन्न॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धेऽथो᳚ । अथो॒ ब्रह्म॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । ब्रह्मै॒व । (23)
ए॒व वि॒शि । वि॒श्यधि॑ । अध्यू॑हति । ऊ॒ह॒ति॒ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रँव्वै । वै प॒र्णः । प॒र्णो विट् । विड॑श्व॒त्थः । अ॒श्व॒त्थो यत् । यत्प॑र्ण॒मयी᳚ । प॒र्ण॒मयी॑ जु॒हूः । प॒र्ण॒मयीति॑ पर्ण-मयी᳚ । जु॒हूर्भव॑ति । भव॒त्याश्व॑त्थी । आश्व॑त्थ्युप॒भृत् । उ॒प॒भृद्रा॒ष्ट्रम् । उ॒प॒भृदित्यु॑प-भृत् । रा॒ष्ट्रमे॒व । ए॒व वि॒शि । वि॒श्यधि॑ । अध्यू॑हति । ऊ॒ह॒ति॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वा अ॑जुहोत् । अ॒जु॒हो॒थ्सा । सा यत्र॑ । यत्राहु॑तिः । आहु॑ति प्र॒त्यति॑ष्ठत् । आहु॑ति॒रित्या-हु॒तिः॒ । प्र॒त्यति॑ष्ठ॒त्ततः॑ । प्र॒त्यति॑ष्ठ॒दिति॑ प्रति-अति॑ष्ठत् । ततो॒ विक॑ङ्कतः । विक॑ङ्कत॒ उत् । विक॑ङ्कत॒ इति॒ वि-क॒ङ्क॒तः॒ । उद॑तिष्ठत् । अ॒ति॒ष्ठ॒त्ततः॑ । तत॑ प्र॒जाः । प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ यस्य॑ । यस्य॒ वैक॑ङ्कती । वैक॑ङ्कती ध्रु॒वा । धु॒वा भव॑ति । भव॑ति॒ प्रति॑ । प्रत्ये॒व । ए॒वाऽस्य॑ । अ॒स्याहु॑तयः । आहु॑तयस्तिष्ठन्ति । आहु॑तय॒ इत्या-हु॒त॒यः॒ । ति॒ष्ठ॒न्त्यथो᳚ । अथो॒ प्र । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रैव । ए॒व जा॑यते । जा॒य॒त॒ ए॒तत् । ए॒तद्वै । वै स्रु॒चाम् । स्रु॒चाꣳ रू॒पम् । रू॒पँय्यस्य॑ । यस्यै॒वꣳरू॑पाः । ए॒वꣳरू॑पा॒स्स्रुचः॑ । ए॒वꣳरू॑पा॒ इत्ये॒वं-रू॒पाः॒ । स्रुचो॒ भव॑न्ति । भव॑न्ति॒ सर्वा॑णि । सर्वा᳚ण्ये॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ रू॒पाणि॑ । रू॒पाणि॑ पशू॒नाम् । प॒शू॒नामुप॑ । उप॑ तिष्ठन्ते । ति॒ष्ठ॒न्ते॒ न । नाऽस्य॑ । अ॒स्याप॑रूपम् । अप॑रूपमा॒त्मन्न् । अप॑रूप॒मित्यप॑-रू॒प॒म्॒ । आ॒त्मञ्जा॑यते । जा॒य॒त॒ इति॑ जायते ॥ (24) ॥7॥
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये त्वा । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । त्वा॒ ज्योति॑ष्मते । ज्योति॑ष्मते॒ ज्योति॑ष्मन्तम् । ज्योति॑ष्मन्तङ्गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मि॒ दख्षा॑य । दख्षा॑य दख्ष॒वृधे᳚ । द॒ख्ष॒वृधे॑ रा॒तम् । द॒ख्ष॒वृध॒ इति॑ दख्ष-वृधे᳚ । रा॒तन्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो᳚ऽग्निजि॒ह्वेभ्यः॑ । अ॒ग्नि॒जि॒ह्वेभ्य॑स्त्वा । अ॒ग्नि॒जि॒ह्वेभ्य॒ इत्य॑ग्नि-जि॒ह्वेभ्यः॑ । त्व॒र्ता॒युभ्यः॑ । ऋ॒ता॒युभ्य॒ इन्द्र॑ज्येष्ठेभ्यः । ऋ॒ता॒युभ्य॒ इत्यृ॑ता॒यु-भ्यः॒ । इन्द्र॑ज्येष्ठेभ्यो॒ वरु॑णराजभ्यः । इन्द्र॑ज्येष्ठेभ्य॒ इतीन्द्र॑-ज्ये॒ष्ठे॒भ्यः॒ । वरु॑णराजभ्यो॒ वाता॑पिभ्यः । वरु॑णराजभ्य॒ इति॒ वरु॑णराज-भ्यः॒ । वाता॑पिभ्य प॒र्जन्या᳚त्मभ्यः । वाता॑पिभ्य इति॒ वाता॑पि-भ्यः॒ । प॒र्जन्या᳚त्मभ्यो दि॒वे । प॒र्जन्या᳚त्मभ्य॒ इति॑ प॒र्जन्या᳚त्म-भ्यः॒ । दि॒वे त्वा᳚ । त्वा॒न्तरि॑ख्षाय । अ॒न्तरि॑ख्षाय त्वा । त्वा॒ पृ॒थि॒व्यै । पृ॒थि॒व्यै त्वा᳚ । त्वाऽप॑ । अपे᳚न्द्र । इ॒न्द्र॒ द्वि॒ष॒तः । द्वि॒ष॒तो मनः॑ । मनोऽप॑ । अप॒ जिज्या॑सतः । जिज्या॑सतो जहि । ज॒ह्यप॑ । अप॒ यः । यो नः॑ । नो॒ऽरा॒ती॒यति॑ । अ॒रा॒ती॒यति॒ तम् । तञ्ज॑हि । ज॒हि॒ प्रा॒णाय॑ । प्रा॒णाय॑ त्वा । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । त्वा॒ऽपा॒नाय॑ । अ॒पा॒नाय॑ त्वा । अ॒पा॒नायेत्य॑प-अ॒नाय॑ । त्वा॒ व्या॒नाय॑ । व्या॒नाय॑ त्वा । व्या॒नायेति॑ वि-अ॒नाय॑ । त्वा॒ स॒ते । स॒ते त्वा᳚ । त्वाऽस॑ते । अस॑ते त्वा । त्वा॒ऽद्भ्यः । अ॒द्भ्यस्त्वा᳚ । अ॒द्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । त्वौष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्यो॒ विश्वे᳚भ्यः । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । विश्वे᳚भ्यस्त्वा । त्वा॒ भू॒तेभ्यः॑ । भू॒तेभ्यो॒ यतः॑ । यत॑ प्र॒जाः । प्र॒जा अक्खि॑द्राः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अक्खि॑द्रा॒ अजा॑यन्त । अजा॑यन्न॒ तस्मै᳚ । तस्मै᳚ त्वा । त्वा॒ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये विभू॒दाव्न्ने᳚ । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । वि॒भू॒दाव्न्ने॒ ज्योति॑ष्मते । वि॒भू॒दाव्न्न॒ इति॑ विभु-दाव्न्ने᳚ । ज्योति॑ष्मते॒ ज्योति॑ष्मन्तम् । ज्योति॑ष्मन्तञ्जुहोमि । जु॒हो॒मीति॑ जुहोमि ॥ (25) ॥8॥
याँव्वै । वा अ॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युश्च॑ । च॒ यज॑मानः । यज॑मानश्च । च॒ दे॒वता᳚म् । दे॒वता॑मन्तरि॒तः । अ॒न्त॒रि॒तस्तस्यै᳚ । अ॒न्त॒रि॒त इत्य॑न्तः-इ॒तः । तस्या॒ आ । आ वृ॑श्च्येते । वृ॒श्च्ये॒ते॒ प्रा॒जा॒प॒त्यम् । वृ॒श्च्ये॒ते॒ इति॑ वृश्च्येते । प्रा॒जा॒प॒त्यन्द॑धिग्र॒हम् । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा-प॒त्यम् । द॒धि॒ग्र॒हङ्गृ॑ह्णीयात् । द॒धि॒ग्र॒हमिति॑ दधि-ग्र॒हम् । गृ॒ह्णी॒या॒त्प्र॒जाष॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒स्सर्वाः᳚ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्य ए॒व । ए॒व नि । नि ह्नु॑वाते । ह्नु॒वा॒ते॒ ज्ये॒ष्ठः । ह्नु॒वा॒ते॒ इति॑ ह्नुवाते । ज्ये॒ष्ठो वै । वा ए॒षः । ए॒ष ग॑हाणाम् । ग्रहा॑णाँ॒य्यस्य॑ । यस्यै॒षः । ए॒ष गृ॒ह्यते᳚ । गृ॒ह्यते॒ ज्यैष्ठ्य᳚म् । ज्यैष्ठ्य॑मे॒व । ए॒व ग॑च्छति । ग॒च्छ॒ति॒ सर्वा॑साम् । सर्वा॑साँ॒व्वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्दे॒वता॑नाम् । दे॒वता॑नाꣳ रू॒पम् । रू॒पँय्यत् । यदे॒षः । ए॒ष ग्रहः॑ । ग्रहो॒ यस्य॑ । यस्यै॒षः । ए॒ष गृ॒ह्यते᳚ । गृ॒ह्यते॒ सर्वा॑णि । सर्वा᳚ण्ये॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ रू॒पाणि॑ । रू॒पाणि॑ पशू॒नाम् । प॒शू॒नामुप॑ । उप॑ तिष्ठन्ते । ति॒ष्ठ॒न्त॒ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतः । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । (26)
अ॒सि॒ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये त्वा । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । त्वा॒ ज्योति॑ष्मते । ज्योति॑ष्मते॒ ज्योति॑ष्मन्तम् । ज्योति॑ष्मन्तङ्गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑रे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ स॒मा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना᳚ङ्करोति । क॒रो॒त्य॒ग्नि॒जि॒ह्वेभ्यः॑ । अ॒ग्नि॒जि॒ह्वेभ्य॑स्त्वा । अ॒ग्नि॒जि॒ह्वेभ्य॒ इत्य॑ग्नि-जि॒ह्वेभ्यः॑ । त्व॒र्ता॒युभ्यः॑ । ऋ॒ता॒युभ्य॒ इति॑ । ऋ॒ता॒युभ्य॒ इत्यृ॑ता॒यु-भ्यः॒ । इत्या॑ह । आ॒है॒ताव॑तीः । ए॒ताव॑ती॒र्वै । वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒स्ताभ्यः॑ । ताभ्य॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सर्वा᳚भ्यः । सर्वा᳚भ्यो गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्यप॑ । अपे᳚न्द्र । इ॒न्द्र॒ द्वि॒ष॒तः । द्वि॒ष॒तो मनः॑ । मन॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ भ्रातृ॑व्यापनुत्त्यै । भ्रातृ॑व्यापनुत्त्यै प्रा॒णाय॑ । भ्रातृ॑व्यापनुत्त्या॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य-अ॒प॒नु॒त्त्यै॒ । प्रा॒णाय॑ त्वा । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । त्वा॒ऽपा॒नाय॑ । अ॒पा॒नाय॑ त्वा । अ॒पा॒नायेत्य॑प-अ॒नाय॑ । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रा॒णान् । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒व यज॑माने । यज॑माने दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मै᳚ । तस्मै᳚ त्वा । त्वा॒ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये विभू॒दाव्न्ने᳚ । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । वि॒भू॒दाव्न्ने॒ ज्योति॑ष्मते । वि॒भू॒दाव्न्न॒ इति॑ विभु-दाव्न्ने᳚ । ज्योति॑ष्मते॒ ज्योति॑ष्मन्तम् । ज्योति॑ष्मन्तञ्जुहोमि । जु॒हो॒मीति॑ । (27)
इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒स्सर्वाः᳚ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒व॒ता॒स्सर्वा᳚भ्यः । सर्वा᳚भ्य ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्यो जुहोति । जु॒हो॒त्या॒ज्य॒ग्र॒हम् । आ॒ज्य॒ग्र॒हङ्गृ॑ह्णीयात् । आ॒ज्य॒ग्र॒हमित्या᳚ज्य-ग्र॒हम् । गृ॒ह्णी॒या॒त्तेज॑स्कामस्य । तेज॑स्कामस्य॒ तेजः॑ । तेज॑स्काम॒स्येति॒ तेजः॑-का॒म॒स्य॒ । तेजो॒ वै । वा आज्य᳚म् । आज्य॑न्तेज॒स्वी । ते॒ज॒स्व्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ सो॒म॒ग्र॒हम् । सो॒म॒ग्र॒हङ्गृ॑ह्णीयात् । सो॒म॒ग्र॒हमिति॑ सोम-ग्र॒हम् । गृ॒ह्णी॒या॒द्ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑मस्य । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑मस्य ब्रह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑म॒स्येति॑ ब्रह्मवर्च॒स-का॒म॒स्य॒ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सँव्वै । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । वै सोमः॑ । सोमो᳚ ब्रह्मवर्च॒सी । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स्ये॑व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ द॒धि॒ग्र॒हम् । द॒धि॒ग्र॒हङ्गृ॑ह्णीयात् । द॒धि॒ग्र॒हमिति॑ दधि-ग्र॒हम् । गृ॒ह्णी॒या॒त्प॒शुका॑मस्य । प॒शुका॑म॒स्योर्क् । प॒शुका॑म॒स्येति॑ प॒शु-का॒म॒स्य॒ । ऊर्ग्वै । वै दधि॑ । दध्यूर्क् । ऊर्क्प॒शवः॑ । प॒शव॑ ऊ॒र्जा । ऊ॒र्जैव । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॑म्प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ इति॑ रुन्धे ॥ (28) ॥
त्वे क्रतु᳚म् । त्वे इति॒ त्वे । क्रतु॒मपि॑ । अपि॑ वृञ्जन्ति । वृ॒ञ्ज॒न्ति॒ विश्वे᳚ । विश्वे॒ द्विः । द्विर्यत् । यदे॒ते । ए॒ते त्रिः । त्रिर्भव॑न्ति । भव॒न्त्यूमाः᳚ । ऊमा॒ इत्यूमाः᳚ ॥ स्वा॒दोस्स्वादी॑यः । स्वादी॑यस्स्वा॒दुना᳚ । स्वा॒दुना॑ सृज । सृ॒जा॒ सम् । समतः॑ । अत॑ उ । ऊ॒ षु । सुमधु॑ । मधु॒ मधु॑ना । मधु॑ना॒ऽभि । अ॒भि यो॑धि । यो॒धीति॑ योधि ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये त्वा । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । त्वा॒ जुष्ट᳚म् । जुष्ट॑ङ्गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒म्ये॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये त्वा । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । त्वेति॑ त्वा ॥ प्रा॒ण॒ग्र॒हान्गृ॑ह्णाति । प्रा॒ण॒ग्र॒हानिति॑ प्राण-ग्र॒हान् । गृ॒ह्णा॒त्ये॒ताव॑त् । ए॒ताव॒द्वै । वा अ॑स्ति । अ॒स्ति॒ याव॑त् । याव॑दे॒ते । ए॒ते ग्रहाः᳚ । ग्रहा॒स्स्तोमाः᳚ । स्तोमा॒श्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॒ दिशः॑ । दिशो॒ याव॑त् । याव॑दे॒व । ए॒वास्ति॑ । अस्ति॒ तत् । तदव॑ । (29)
“व॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ज्ये॒ष्ठाः । ज्ये॒ष्ठा वै । वा ए॒तान् । ए॒तान्ब्रा᳚ह्म॒णाः । ब्रा॒ह्म॒णा पु॒रा । पु॒रा वि॒दाम् । वि॒दाम॑क्रन्न् । अ॒क्र॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा॒त्तेषा᳚म् । तेषा॒ꣳ॒ सर्वाः᳚ । सर्वा॒ दिशः॑ । दिशो॒ऽभिजि॑ताः । अ॒भिजि॑ता अभूवन्न् । अ॒भिजि॑ता॒ इत्य॒भि-जि॒ताः॒ । अ॒भू॒व॒न्॒, यस्य॑ । यस्यै॒ते । ए॒ते गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्ते॒ ज्यैष्ठ्य᳚म् । ज्यैष्ठ्य॑मे॒व । ए॒व ग॑च्छति । ग॒च्छ॒त्य॒भि । अ॒भि दिशः॑ । दिशो॑ जयति । ज॒य॒ति॒ पञ्च॑ । पञ्च॑ गृह्यन्ते । गृ॒ह्य॒न्ते॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ दिशः॑ । दिश॒स्सर्वा॑सु । सर्वा᳚स्वे॒व । ए॒व दि॒ख्षु । दि॒ख्ष्वृ॑ध्नुवन्ति । ऋ॒ध्नु॒व॒न्ति॒ नव॑नव । नव॑नव गृह्यन्ते । नव॑न॒वेति॒ नव॑-न॒व॒ । गृ॒ह्य॒न्ते॒ नव॑ । नव॒ वै । वै पुरु॑षे । पुरु॑षे प्रा॒णाः । प्रा॒णा प्रा॒णान् । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒व यज॑मानेषु । यज॑मानेषु दधति । द॒ध॒ति॒ प्रा॒य॒णीये᳚ । प्रा॒य॒णीये॑ च । प्रा॒य॒णीय॒ इति॑ प्र-अ॒य॒नीये᳚ । चो॒द॒य॒नीये᳚ । उ॒द॒य॒नीये॑ च । उ॒द॒य॒नीय॒ इत्यु॑त्-अ॒य॒नीये᳚ । च॒ गृ॒ह्य॒न्ते॒ । गृ॒ह्य॒न्ते॒ प्रा॒णाः । प्रा॒णा वै । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । वै प्रा॑णग्र॒हाः । प्रा॒ण॒ग्र॒हा प्रा॒णैः । प्रा॒ण॒ग्र॒हा इति॑ प्राण-ग्र॒हाः । (30)”
प्रा॒णैरे॒व । प्रा॒णैरिति॑ प्र-अ॒नैः । ए॒व प्र॒यन्ति॑ । प्र॒यन्ति॑ प्रा॒णैः । प्र॒यन्तीति॑ प्र-यन्ति॑ । प्रा॒णैरुत् । प्रा॒णैरिति॑ प्र-अ॒नैः । उद्य॑न्ति । य॒न्ति॒ द॒श॒मे । द॒श॒मेऽहन्न्॑ । अह॑न्गृह्यन्ते । गृ॒ह्य॒न्ते प्रा॒णाः । प्रा॒णा वै । प्रा॒णा॒ इति॑ प्र-अ॒नाः । वै प्रा॑णग्र॒हाः । प्रा॒ण॒ग्र॒हा प्रा॒णेभ्यः॑ । प्रा॒ण॒ग्र॒हा इति॑ प्राण-ग्र॒हाः । प्रा॒णेभ्य॒ खलु॑ । प्रा॒णेभ्य॒ इति॑ प्र-अ॒नेभ्यः॑ । खलु॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तत्प्र॒जाः । प्र॒जा य॑न्ति । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । य॒न्ति॒ यत् । यद्वा॑मदे॒व्यम् । वा॒म॒दे॒व्यँय्योनेः᳚ । वा॒म॒दे॒व्यमिति॑ वाम-दे॒व्यम् । योने॒श्च्यव॑ते । च्यव॑ते दश॒मे । द॒श॒मेऽहन्न्॑ । अह॑न्वामदे॒व्यम् । वा॒म॒दे॒व्यँय्योनेः᳚ । वा॒म॒दे॒व्यमिति॑ वाम-दे॒व्यम् । योने᳚श्च्यवते । च्य॒व॒ते॒ यत् । यद्द॑श॒मे । द॒श॒मेऽहन्न्॑ । अह॑न्गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्ते᳚ प्रा॒णेभ्यः॑ । प्रा॒णेभ्य॑ ए॒व । प्रा॒णेभ्य॒ इति॑ प्र-अ॒नेभ्यः॑ । ए॒व तत् । तत्प्र॒जाः । प्र॒जा न । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । न य॑न्ति । य॒न्ती॒ति॑ यन्ति ॥ (31) ॥10॥
प्र दे॒वम् । दे॒वन्दे॒व्या । दे॒व्या धि॒या । धि॒या भर॑त । भर॑ता जा॒तवे॑दसम् । जा॒तवे॑दस॒मिति॑ जा॒त-वे॒द॒स॒म्॒ ॥ ह॒व्या नः॑ । नो॒ व॒ख्ष॒त्॒ । व॒ख्ष॒दा॒नु॒षक् । आ॒नु॒षगित्या॑नु॒षक् ॥ अ॒यमु॑ । उ॒ ष्यः । स्य प्र । प्र दे॑व॒युः । दे॒व॒युर्होता᳚ । दे॒व॒युरिति॑ देव-युः । होता॑ य॒ज्ञाय॑ । य॒ज्ञाय॑ नीयते । नी॒य॒त॒ इति॑ नीयते ॥ रथो॒ न । न योः । योर॒भीवृ॑तः । अ॒भीवृ॑तो॒ घृणी॑वान् । अ॒भीवृ॑त॒ इत्य॒भि-वृ॒तः॒ । घृणी॑वाञ्चेतति । चे॒त॒ति॒ त्मना᳚ । त्मनेति॒ त्मना᳚ ॥ अ॒यम॒ग्निः । अ॒ग्निरु॑रुष्यति । उ॒रु॒ष्य॒त्य॒मृता᳚त् । अ॒मृता॑दिव । इ॒व॒ जन्म॑नः । जन्म॑न॒ इति॒ जन्म॑नः ॥ सह॑सश्चित् । चि॒थ्सही॑यान् । सही॑यान्दे॒वः । दे॒वो जी॒वात॑वे । जी॒वात॑वे कृ॒तः । कृ॒त इति॑ कृ॒तः ॥ इडा॑यास्त्वा । त्वा॒ प॒दे । प॒दे व॒यम् । व॒यन्नाभा᳚ । नाभा॑ पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या अधि॑ । अधीत्यधि॑ ॥ जात॑वेदो॒ नि । जात॑वेद॒ इति॒ जात॑-वे॒दः॒ । नि धी॑महि । धी॒म॒ह्यग्ने᳚ । अग्ने॑ ह॒व्याय॑ । ह॒व्याय॒ वोढ॑वे । वोढ॑व॒ इति॒ वोढ॑वे ॥ (32) ॥
अग्ने॒ विश्वे॑भिः । विश्वे॑भिस्स्वनीक । स्व॒नी॒क॒ दे॒वैः । स्व॒नी॒केति॑ सु-अ॒नी॒क॒ । दे॒वैरूर्णा॑वन्तम् । ऊर्णा॑वन्तम्प्रथ॒मः । ऊर्णा॑वन्त॒मित्यूर्णा᳚-व॒न्त॒म्॒ । प्र॒थ॒मस्सी॑द । सी॒द॒ योनि᳚म् । योनि॒मिति॒ योनि᳚म् ॥ कु॒ला॒यिन॑ङ्घृ॒तव॑न्तम् । घृ॒तव॑न्तꣳ सवि॒त्रे । घृ॒तव॑न्त॒मिति॑ घृ॒त-व॒न्त॒म्॒ । स॒वि॒त्रे य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्न॑य । न॒य॒ यज॑मानाय । यज॑मानाय सा॒धु । सा॒ध्विति॑ सा॒धु ॥ सीद॑ होतः । हो॒त॒स्स्वे । स्व उ॑ । उ॒ लो॒के । लो॒के चि॑कि॒त्वान् । चि॒कि॒त्वान्थ्सा॒दय॑ । सा॒दया॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ सु॑कृ॒तस्य॑ । सु॒कृ॒तस्य॒ योनौ᳚ । सु॒कृ॒तस्येति॑ सु-कृ॒तस्य॑ । योना॒विति॒ योनौ᳚ ॥ दे॒वा॒वीर्दे॒वान् । दे॒वा॒वीरिति॑ देव-अ॒वीः । दे॒वान् ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ यजासि । य॒जा॒स्यग्ने᳚ । अग्ने॑ बृ॒हत् । बृ॒हद्यज॑माने । यज॑माने॒ वयः॑ । वयो॑ धाः । धा॒ इति॑ धाः ॥ नि होता᳚ । होता॑ होतृ॒षद॑ने । हो॒तृ॒षद॑ने॒ विदा॑नः । हो॒तृ॒षद॑न॒ इति॑ होतृ-सद॑ने । विदा॑नस्त्वे॒षः । त्वे॒षो दी॑दि॒वान् । दी॒दि॒वाꣳ अ॑सदत् । अ॒स॒द॒थ्सु॒दख्षः॑ । सु॒दख्ष॒ इति॑ सु-दख्षः॑ ॥ अद॑ब्धव्रतप्रमति॒र्वसि॑ष्ठः । अद॑ब्धव्रतप्रमति॒रित्यद॑ब्धव्रत-प्र॒म॒तिः॒ । वसि॑ष्ठस्सहस्रम्भ॒रः । स॒ह॒स्स॒म्भ॒रश्शुचि॑जिह्वः । स॒ह॒स्र॒म्भ॒र इति॑ सहस्रं-भ॒रः । शुचि॑जिह्वो अ॒ग्निः । शुचि॑जिह्व॒ इति॒ शुचि॑-जि॒ह्वः॒ । अ॒ग्निरित्य॒ग्निः ॥ त्वन्दू॒तः । दू॒तस्त्वम् । त्वमु॑ । (33) ।
उ॒ नः॒ । न॒ प॒र॒स्पाः । प॒र॒स्पास्त्वम् । प॒र॒स्पा इति॑ परः-पाः । त्वँव्वस्यः॑ । वस्य॒ आ । आ वृ॑षभ । वृ॒ष॒भ॒ प्र॒णे॒ता । प्र॒णे॒तेति॑ प्र-ने॒ता ॥ अग्ने॑ तो॒कस्य॑ । तो॒कस्य॑ नः । न॒स्तने᳚ । तने॑ त॒नूना᳚म् । त॒नूना॒मप्र॑युच्छन्न् । अप्र॑युच्छ॒न्दीद्य॑त् । अप्र॑युच्छ॒न्नित्यप्र॑-यु॒च्छ॒न्न्॒ । दीद्य॑द्बोधि । बो॒धि॒ गो॒पाः । गो॒पा इति॑ गो-पाः ॥ अ॒भि त्वा᳚ । त्वा॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ स॒वि॒तः॒ । स॒वि॒त॒रीशा॑नम् । ईशा॑नँ॒व्वार्या॑णाम् । वार्या॑णा॒मिति॒ वार्या॑णाम् ॥ सदा॑ऽवन्न् । अ॒व॒न्भा॒गम् । भा॒गमी॑महे । ई॒म॒ह॒ इती॑महे ॥ म॒ही द्यौः । द्यौ पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒वी च॑ । च॒ नः॒ । न॒ इ॒मम् । इ॒मँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्मि॑मिख्षताम् । मि॒मि॒ख्ष॒ता॒मिति॑ मिमिख्षताम् ॥ पि॒पृ॒तान्नः॑ । नो॒ भरी॑मभिः । भरी॑मभि॒रिति॒ भरी॑म-भिः॒ ॥ त्वाम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ पुष्क॑रात् । पुष्क॑रा॒दधि॑ । अध्यथ॑र्वा । अध॑र्वा॒ निः । निर॑मन्थत । अ॒म॒न्थ॒ते॒त्य॑मन्थत ॥ मू॒र्ध्नो विश्व॑स्य । विश्व॑स्य वा॒घतः॑ । वा॒घत॒ इति॑ वा॒घतः॑ ॥ तमु॑ । उ॒ त्वा॒ । (34)
त्वा॒ द॒ध्यङ्ङ् । द॒ध्यङ्ङृषिः॑ । ऋषि॑ पु॒त्रः । पु॒त्र ई॑धे । ई॒धे॒ अथ॑र्वणः । अथ॑र्वण॒ इत्यथ॑र्वणः ॥ वृ॒त्र॒हण॑म्पुरन्द॒रम् । वृ॒त्र॒हण॒मिति॑ वृत्र-हन᳚म् । पु॒र॒न्द॒रमिति॑ पुरं-द॒रम् ॥ तमु॑ । उ॒ त्वा॒ । त्वा॒ पा॒थ्यः । पा॒थ्यो वृषा᳚ । वृषा॒ सम् । समी॑धे । ई॒धे॒ द॒स्यु॒हन्त॑मम् । द॒स्यु॒हन्त॑म॒मिति॑ दस्यु-हन्त॑मम् ॥ ध॒न॒ञ्ज॒यꣳ रणे॑रणे । ध॒न॒ञ्ज॒यमिति॑ धनं-ज॒यम् । रणे॑रण॒ इति॒ रणे᳚-र॒णे॒ ॥ उ॒त ब्रु॑वन्तु । ब्रु॒व॒न्तु॒ ज॒न्तवः॑ । ज॒न्तव॒ उत् । उद॒ग्निः । अ॒ग्निर्वृ॑त्र॒हा । वृ॒त्र॒हाऽज॑नि । वृ॒त्र॒हेति॑ वृत्र-हा । अ॒ज॒नी॒त्य॑जनि ॥ ध॒न॒ञ्ज॒यो रणे॑रणे । ध॒न॒ञ्ज॒य इति॑ धनं-ज॒यः । रणे॑रण॒ इति॒ रणे᳚-र॒णे॒ ॥ आ यम् । यꣳ हस्ते᳚ । हस्ते॒ न । न खा॒दिन᳚म् । खा॒दिन॒ꣳ॒ शिशु᳚म् । शिशु॑ञ्जा॒तम् । जा॒तन्न । न बिभ्र॑ति । बिभ्र॒तीति॒ बिभ्र॑ति ॥ वि॒शाम॒ग्निम् । अ॒ग्नि स्व॑ध्व॒रम् । स्व॒ध्व॒रमिति॑ सु-अ॒ध्व॒रम् । प्र दे॒वम् । दे॒वन्दे॒ववी॑तये । दे॒ववी॑तये॒ भर॑त । दे॒ववी॑तय॒ इति॑ दे॒व-वी॒त॒ये॒ । भर॑ता वसु॒वित्त॑मम् । व॒सु॒वित्त॑म॒मिति॑ वसु॒वित्-त॒म॒म्॒ ॥ आ स्वे । स्वे योनौ᳚ । योनौ॒ नि । नि षी॑दतु । सी॒द॒त्विति॑ सीदतु ॥ आ जा॒तम् । (35)
जा॒तञ्जा॒तवे॑दसि । जा॒तवे॑दसि प्रि॒यम् । जा॒तवे॑द॒सीति॑ जा॒त-वे॒द॒सि॒ । प्रि॒यꣳ शि॑शीत । शि॒शी॒ताति॑थिम् । अति॑थि॒मित्यति॑थिम् ॥ स्यो॒न आ । आ गृ॒हप॑तिम् । गृ॒हप॑ति॒मिति॑ गृ॒ह-प॒ति॒म्॒ ॥ अ॒ग्निना॒ऽग्निः । अ॒ग्निस्सम् । समि॑ध्यते । इ॒ध्य॒ते॒ क॒विः । क॒विर्गृ॒हप॑तिः । गृ॒हप॑ति॒र्युवा᳚ । गृ॒हप॑ति॒रिति॑ गृ॒ह-प॒तिः॒ । युवेति॒ युवा᳚ ॥ ह॒व्य॒वाड्जु॒ह्वा᳚स्यः । ह॒व्य॒वाडिति॑ हव्य-वाट् । जु॒ह्वा᳚स्य॒ इति॑ जु॒हु-आ॒स्यः॒ ॥ त्वꣳ हि । ह्य॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ अ॒ग्निना᳚ । अ॒ग्निना॒ विप्रः॑ । विप्रो॒ विप्रे॑ण । विप्रे॑ण॒ सन्न् । सन्थ्स॒ता । स॒तेति॑ स॒ता ॥ सखा॒ सख्या᳚ । सख्या॑ समि॒ध्यसे᳚ । स॒मि॒ध्यस॒ इति॑ सम्-इ॒ध्यसे᳚ ॥ तम्म॑र्जयन्त । म॒र्ज॒य॒न्त॒ सु॒क्रतु᳚म् । सु॒क्रतु॑म्पुरो॒यावा॑नम् । सु॒क्रतु॒मिति॑ सु-क्रतु᳚म् । पु॒रो॒यावा॑नमा॒जिषु॑ । पु॒रो॒यावा॑न॒मिति॑ पुरः-यावा॑नम् । आ॒जिष्वित्या॒जिषु॑ ॥ स्वेषु॒ ख्षये॑षु । ख्षये॑षु वा॒जिन᳚म् । वा॒जिन॒मिति॑ वा॒जिन᳚म् ॥ य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम॑यजन्त । अ॒य॒ज॒न्त॒ दे॒वाः । दे॒वास्तानि॑ । तानि॒ धर्मा॑णि । धर्मा॑णि प्रथ॒मानि॑ । प्र॒थ॒मान्या॑सन्न् । आ॒स॒न्नित्या॑सन्न् ॥ ते ह॑ । ह॒ नाक᳚म् । नाक॑म्महि॒मानः॑ । म॒हि॒मान॑स्सचन्ते । स॒च॒न्ते॒ यत्र॑ । यत्र॒ पूर्वे᳚ । पूर्वे॑ सा॒ध्याः । सा॒ध्यास्सन्ति॑ । सन्ति॑ दे॒वाः । दे॒वा इति॑ दे॒वाः ॥ (36) ॥
यु॒ञ्जा॒न प्र॑थ॒मम् । प्र॒थ॒मम्मनः॑ । मन॑स्त॒त्वाय॑ । त॒त्त्वाय॑ सवि॒ता । स॒वि॒ता धियः॑ । दि॒य इति॒ धियः॑ ॥ अ॒ग्निञ्ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्नि॒चाय्य॑ । नि॒चाय्य॑ पृथि॒व्याः । नि॒चाय्येति॑ नि-चाय्य॑ । पृ॒थि॒व्या अधि॑ । अध्या । आ भ॑रत् । अ॒भ॒र॒दित्य॑भरत् ॥ यु॒क्त्वाय॒ मन॑सा । मन॑सा दे॒वान् । दे॒वान्थ्सुवः॑ । सुव॑र्य॒तः । य॒तो धि॒या । धि॒या दिवम्᳚ । दिव॒मिति॒ दिव᳚म् ॥ बृ॒हज्ज्योतिः॑ । ज्योति॑ करिष्य॒तः । क॒रि॒ष्य॒तस्स॑वि॒ता । स॒वि॒ता प्र । प्रसु॑वाति । सु॒वा॒ति॒ तान् । तानिति॒ तान् ॥ यु॒क्तेन॒ मन॑सा । मन॑सा व॒यम् । व॒यन्दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ सवि॒तुः । स॒वि॒तुस्स॒वे । स॒व इति॑ स॒वे ॥ सु॒व॒र्गेया॑य॒ शक्त्यै᳚ । सु॒व॒र्गेया॒येति॑ सुवः-गेया॑य । शक्त्या॒ इति॒ शक्त्यै᳚ ॥ यु॒ञ्जते॒ मनः॑ । मन॑ उ॒त । उ॒त यु॑ञ्जते । यु॒ञ्ज॒ते॒ धियः॑ । धियो॒ विप्राः᳚ । विप्रा॒ विप्र॑स्य । विप्र॑स्य बृह॒तः । बृ॒ह॒तो वि॑प॒श्चितः॑ । वि॒प॒श्चित॒ इति॑ विप॒श्चितः॑ ॥ वि होत्राः᳚ । होत्रा॑ दधे । द॒धे॒ व॒यु॒ना॒वित् । व॒यु॒ना॒विदेकः॑ । व॒यु॒ना॒विदिति॑ वयुन-वित् । एक॒ इत् (1) ।इन्म॒ही।
म॒ही दे॒वस्य॑। दे॒वस्य॑ सवि॒तुः । स॒वि॒तु परि॑ष्टुतिः । परि॑ष्टुति॒रिति॒ परि॑-स्तु॒तिः॒ ॥ यु॒जे वा᳚म् । वा॒म्ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ पू॒र्व्यम् । पू॒र्व्यन्नमो॑भिः । नमो॑भि॒र्वि । नमो॑भि॒रिति॒ नमः॑- भिः॒ । वि श्लोकाः᳚ । श्लोका॑ यन्ति । य॒न्ति॒ प॒थ्या᳚ । प॒थ्ये॑व । इ॒व॒ सूराः᳚ । सूरा॒ इति॒ सूराः᳚ ॥ शृ॒ण्वन्ति॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ अ॒मृत॑स्य । अ॒मृत॑स्य पु॒त्राः । पु॒त्रा आ । आ ये । ये धामा॑नि । धामा॑नि दि॒व्यानि॑ । दि॒व्यानि॑ त॒स्थुः । त॒स्थुरिति॑ त॒स्थुः ॥ यस्य॑ प्र॒याण᳚म् । प्र॒याण॒मनु॑ । प्र॒याण॒मिति॑ प्र-यान᳚म् । अन्व॒न्ये । अ॒न्य इत् । इद्य॒युः । य॒युर्दे॒वाः । दे॒वा दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ महि॒मान᳚म् । म॒हि॒मान॒मर्च॑तः । अर्च॑त॒रित्यर्च॑तः ॥ य पार्थि॑वानि । पार्थि॑वानि विम॒मे । वि॒म॒मे सः । वि॒म॒म इति॑ वि-म॒मे । स एत॑शः । एत॑शो॒ रजाꣳ॑सि । रजाꣳ॑सि दे॒वः । दे॒वस्स॑वि॒ता । स॒वि॒ता म॑हित्व॒ना । म॒हि॒त्व॒नेति॑ महि-त्व॒ना ॥ देव॑ सवितः । स॒वि॒त॒ प्र । प्र सु॑व । सु॒व॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प्र । प्र सु॑व (2) ।सु॒व॒ य॒ज्ञप॑तिम् ।
य॒ज्ञप॑ति॒म्भगा॑य। य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म् । भगा॑य दि॒व्यः । दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः । ग॒न्ध॒र्व इति॑ गन्ध॒र्वः ॥ के॒त॒पू केत᳚म् । के॒त॒पूरिति॑ केत-पूः । केत॑न्नः । न॒ पु॒ना॒तु॒ । पु॒ना॒तु॒ वा॒चः । वा॒चस्पतिः॑ । पति॒र्वाच᳚म् । वाच॑म॒द्य । अ॒द्य स्व॑दाति । स्व॒दा॒ति॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ इ॒मन्नः॑ । नो॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ स॒वि॒तः॒ । स॒वि॒त॒र्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प्र । प्र सु॑व । सु॒व॒ दे॒वा॒युव᳚म् । दे॒वा॒युवꣳ॑ सखि॒विद᳚म् । दे॒वा॒युव॒मिति॑ देव-युव᳚म् । स॒खि॒विदꣳ॑ सत्रा॒जित᳚म् । स॒खि॒विद॒मिति॑ सखि-विद᳚म् । स॒त्रा॒जित॑न्धन॒जित᳚म् । स॒त्रा॒जित॒मिति॑ सत्र-जित᳚म् । ध॒न॒जितꣳ॑ सुव॒र्जित᳚म् । ध॒न॒जित॒मिति॑ धन-जित᳚म् । सु॒व॒र्जित॒मिति॑ सुवः-जित᳚म् ॥ ऋ॒चा स्तोम᳚म् । स्तोम॒ꣳ॒ सम् । सम॑र्धय । अ॒र्ध॒य॒ गा॒य॒त्रेण॑ । गा॒य॒त्रेण॑ रथन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम्-त॒रम् ॥ बृ॒हद्गा॑य॒त्रव॑र्तनि । गा॒य॒त्रव॑र्त॒नीति॑ गाय॒त्र-व॒र्त॒नि॒ ॥ दे॒वस्य॑ त्वा । त्वा॒ स॒वि॒तुः । स॒वि॒तु प्र॑स॒वे । प्र॒स॒वे᳚ऽश्विनोः᳚ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । अ॒श्विनो᳚र्बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या᳚म्पू॒ष्णः । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म् । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । हस्ता᳚भ्याङ्गाय॒त्रेण॑ । गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा । छन्द॒सा । आ द॑दे । द॒दे॒ऽङ्गि॒र॒स्वत् । ॒अङ्गि॒र॒स्वदभ्रिः॑ । अभ्रि॑रसि । अ॒सि॒ नारिः॑ (3) ।नारि॑रसि ।
अ॒सि॒ पृ॒थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्यास्स॒धस्था᳚त् । स॒धस्था॑द॒ग्निम् । स॒धस्था॒दिति॑ स॒ध-स्था॒त्॒ । अ॒ग्निम्पु॑री॒ष्य᳚म् । पु॒री॒ष्य॑मङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वदा । आ भ॑र । भ॒र॒त्रैष्टु॑भेन । त्रैष्टु॑भेन त्वा । त्वा॒ छन्द॑सा । छन्द॒सा । आ द॑दे । द॒दे॒र॒ङ्गि॒र॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्बभ्रिः॑ । बभ्रि॑रसि । अ॒सि॒ नारिः॑ । नारि॑रसि । अ॒सि॒ त्वया᳚ । त्वया॑ व॒यम् । व॒यꣳ स॒धस्थे᳚ । स॒धस्थ॒ आ । स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध-स्थे॒ । आग्निम् । अ॒ग्निꣳ श॑केम । श॒के॒म॒ खनि॑तुम् । खनि॑तुम्पुरी॒ष्य᳚म् । पु॒री॒ष्य॑ञ्जाग॑तेन । जाग॑तेन त्वा । त्वा॒ छन्द॑सा । छन्द॒सा । आ द॑दे । द॒दे॒ऽङ्गि॒र॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्धस्ते᳚ । हस्त॑ आ॒धाय॑ । आ॒धाय॑ सवि॒ता । आ॒धायेत्या᳚-धाय॑ । स॒वि॒ता बिभ्र॑त् । बिभ्र॒दभ्रि᳚म् । अभ्रिꣳ॑ हिर॒ण्ययीम्᳚ । हि॒र॒ण्ययि॒मिति॑ हिर॒ण्ययी᳚म् ॥ तया॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॒ रज॑स्रम् । अज॑स्र॒मित् । इद॒ग्निम् । अ॒ग्निङ्खा॒त्वी । खा॒त्वी नः॑ । न॒ आ । आ भ॑र । भ॒राऽऽनु॑ष्टुभेन । आनु॑ष्टुभेन त्वा । आनु॑ष्टुभे॒नेत्यानु॑-स्तु॒भे॒न॒ । त्वा॒ छन्द॑सा । छन्द॒सा । आ द॑दे । द॒दे॒ङ्गि॒र॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वदित्य॑ङ्गिर॒स्वत् (4) ॥
इ॒माम॑गृभ्णन् । अ॒गृ॒भ्ण॒न्र॒श॒नाम् । र॒श॒नामृ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॒ पूर्वे᳚ । पूर्व॒ आयु॑षि । आयु॑षि वि॒दथे॑षु । वि॒दथे॑षु क॒व्या । क॒व्येति॑ क॒व्या ॥ तया॑ दे॒वाः । दे॒वास्सु॒तम् । सु॒तमा । आ ब॑भूवुः । ब॒भू॒वु॒र्॒ ऋ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॒ सामन्न्॑ । साम᳚न्थ्स॒रम् । स॒रमा॒रप॑न्ती । आ॒रप॒न्तीत्या᳚-रप॑न्ती ॥ प्रतू᳚र्तँव्वाजिन्न् । प्रतू᳚र्त॒मिति॒ प्र-तू॒र्त॒म्॒ । वा॒जि॒न्ना । आ द्र॑व । द्र॒व॒ वरि॑ष्ठाम् । वरि॑ष्ठा॒मनु॑ । अनु॑ सँ॒व्वत᳚म् । सँ॒व्वत॒मिति॑ सम्-वत᳚म् ॥ दि॒वि ते᳚ । ते॒ जन्म॑ । जन्म॑ पर॒मम् । प॒र॒मम॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे॒ नाभिः॑ । नाभि॑ पृथि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्यामधि॑ । अधि॒ योनिः॑ । योनि॒रिति॒ योनिः॑ ॥ यु॒ञ्जाथा॒ꣳ॒ रास॑भम् । रास॑भँय्यु॒वम् । यु॒वम॒स्मिन्न् । अ॒स्मिन् यामे᳚ । यामे॑ वृषण्वसू । वृ॒ष॒ण्व॒सू॒ इति॑ वृषण्-व॒सू॒ ॥ अ॒ग्निम्भर॑न्तम् । भर॑न्तमस्म॒युम् । अ॒स्म॒युमित्य॑स्म-युम् ॥ योगे॑योगे त॒वस्त॑रम् । योगे॑योग॒ इति॒ योगे᳚-यो॒गे॒ । त॒वस्त॑रँ॒व्वाजे॑वाजे । त॒वस्त॑र॒मिति॑त॒वः- त॒र॒म् । वाजे॑वाजे हवामहे । वाजे॑वाज॒ इति॒ वाजे᳚-वा॒जे॒ । ह॒वा॒म॒ह॒ इति॑ हवामहे ॥ सखा॑य॒ इन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मू॒तये᳚ । ऊ॒तय॒ इत्यू॒तये᳚ ॥ प्र॒तूर्व॒न्ना । प्र॒तूर्व॒न्निति॑ प्र-तूर्वन्न्॑।
एहि॑। इ॒ह्य॒व॒क्रामन्न्॑ । अ॒व॒क्राम॒न्नश॑स्तीः । अ॒व॒क्राम॒न्नित्य॑व-क्रामन्न्॑ । अश॑स्ती रु॒द्रस्य॑ । रु॒द्रस्य॒ गाण॑पत्यात् । गाण॑पत्यान्मयो॒भूः । गाण॑पत्या॒दिति॒ गाण॑ प॒त्या॒त्॒ । म॒यो॒भूरा । म॒यो॒भूरिति॑ मयः-भूः । एहि॑ । इ॒हीती॑हि ॥ उ॒र्व॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मनु॑ । अन्वि॑हि । इ॒हि॒ स्व॒स्तिग॑व्यूतिः । स्व॒स्तिग॑व्यूति॒रभ॑यानि । स्व॒स्तिग॑व्यूति॒रिति॑ स्व॒स्ति-ग॒व्यू॒तिः॒ । अभ॑यानि कृ॒ण्वन् । कृ॒ण्वन्निति॑ कृ॒ण्वन् ॥ पू॒ष्णा स॒युजा᳚ । स॒युजा॑ स॒ह । स॒युजेति॑ स-युजा᳚ । स॒हेति॑ स॒ह ॥ पृ॒थि॒व्यास्स॒धस्था᳚त् । स॒धस्था॑द॒ग्निम् । स॒धस्था॒दिति॑स॒ध-स्था॒त्॒ । अ॒ग्निम्पु॑री॒ष्य᳚म् । पु॒री॒ष्य॑मङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वदच्छ॑ । अच्छे॑हि । इ॒ह्य॒ग्निम् । अ॒ग्निम्पु॑री॒ष्य᳚म् । पु॒री॒ष्य॑मङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वदच्छ॑ । अच्छे॑मः । इ॒मो॒ऽग्निम् । अ॒ग्निम्पु॑री॒ष्य᳚म् । पु॒री॒ष्य॑मङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्भ॑रिष्यामः । भ॒रि॒ष्या॒मो॒ऽग्निम् । अ॒ग्निम्पु॑री॒ष्य᳚म् । पु॒री॒ष्य॑मङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्भ॑रामः । भ॒रा॒म॒ इति॑ भरामः ॥ अन्व॒ग्निः । अ॒ग्निरु॒षसा᳚म् । उ॒षसा॒मग्र᳚म् । अग्र॑मख्यत् । अ॒ख्य॒दनु॑ । अन्वहा॑नि । अहा॑नि प्रथ॒मः । प्र॒थ॒मो जा॒तवे॑दाः । जा॒तवे॑दा॒ इति॑ जा॒त-वे॒दाः॒ ॥ अनु॒ सूर्य॑स्य (6) ।सूर्य॑स्य पुरु॒त्रा ।सूर्य॑स्य पुरु॒त्रा।
पु॒रु॒त्रा च॑।पु॒रु॒त्रेति॑ पुरु-त्रा । च॒ र॒श्मीन् ।र॒श्मीननु॑। अनु॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी आ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । आ त॑तान । त॒ता॒नेति॑ ततान ॥ आ॒गत्य॑ वा॒जी । आ॒गत्येत्या᳚-गत्य॑ । वा॒ज्यध्व॑नः । अध्व॑न॒स्सर्वाः᳚ । सर्वा॒ मृधः॑ । मृधो॒ वि । वि धू॑नुते । धू॒नु॒त इति॑ धूनुते ॥ अ॒ग्निꣳ स॒धस्थे᳚ । स॒धस्थे॑ मह॒ति । स॒धस्ध॒ इति॑ स॒ध-स्थे॒ । म॒ह॒ति चख्षु॑षा । चख्षु॑षा॒ नि । नि चि॑कीषते । चि॒की॒ष॒त॒ इति॑ चिकीषते ॥ आ॒क्रम्य॑ वाजिन् । आ॒क्रम्येत्या᳚-क्रम्य॑ । वा॒जि॒न्पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीम॒ग्निम् । अ॒ग्निमि॑च्छ । इ॒च्छ॒ रु॒चा । रु॒चा त्वम् । त्वमिति॒ त्वम् ॥ भूम्या॑ वृ॒त्वाय॑ । वृ॒त्वाय॑ नः । नो॒ ब्रू॒हि॒ । ब्रू॒हि॒ यतः॑ । यत॒ खना॑म । खना॑म॒ तम् । तँव्व॒यम् । व॒यमिति॑ व॒यम् ॥ द्यौस्ते᳚ । ते॒ पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठम्पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒वी स॒धस्थ᳚म् । स॒धस्थ॑मा॒त्मा । स॒धस्थ॒मिति॑ स॒ध-स्थ॒म्॒ । आ॒त्मान्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षꣳ समु॒द्रः । स॒मु॒द्रस्ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒रिति॒ योनिः॑ ॥ वि॒ख्याय॒ चख्षु॑षा । वि॒ख्यायेति॑ वि-ख्याय॑ । चख्षु॑षा॒ त्वम् । त्वम॒भि । अ॒भिति॑ष्ठ (7) ।ति॒ष्ठ॒ पृ॒त॒न्य॒तः ।
पृ॒त॒न्य॒त इति॑ पृतन्य॒तः ॥ उत्क्रा॑म । क्रा॒म॒ म॒ह॒ते । म॒ह॒ते सौभ॑गाय । सौभ॑गाया॒स्मात् । अ॒स्मादा॒स्थाना᳚त् । आ॒स्थाना᳚द्द्रविणो॒दाः । आ॒स्थाना॒दित्या᳚-स्थाना᳚त् । द्र॒वि॒णो॒दा वा॑जिन्न् । द्र॒वि॒णो॒दा इति॑ द्रविणः-दाः । वा॒जि॒न्नि॒ति॑ वाजिन्न् ॥ व॒यं स्या॑म । स्या॒म॒ सु॒म॒तौ । सु॒म॒तौ पृ॑थि॒व्याः । सु॒म॒ताविति॑ सु-म॒तौ । पृ॒थि॒व्या ॒अग्निम् । अ॒ग्निङ्ख॑नि॒ष्यन्तः॑ । ख॒नि॒ष्यन्त॑ उ॒पस्थे᳚ । उ॒पस्थे॑ अस्याः । उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प-स्थे॒ । अ॒स्या॒ इत्य॑स्याः ॥ उद॑क्रमीत् । अ॒क्र॒मी॒द्द्र॒वि॒णो॒दाः । द्र॒वि॒णो॒दा वा॒जी । द्र॒वि॒णो॒दा इति॑ द्रविणः-दाः । वा॒ज्यर्वा᳚ । अर्वाऽकः॑ । अक॒स्सः । स लो॒कम् । लो॒कꣳ सुकृ॑तम् । सुकृ॑तम्पृथि॒व्याः । सुकृ॑त॒मिति॒ सु-कृ॒त॒म् । पृ॒थि॒व्याः इति॑ पृथि॒व्याः ॥ तत॑ खनेम । ख॒ने॒म॒ सु॒प्रती॑कम् । सु॒प्रती॑कम॒ग्निम् । सु॒प्रती॑क॒मिति॑ सु-प्रती॑कम् । अ॒ग्निꣳ सुवः॑ । सुवो॒ रुहा॑णाः । रुहा॑णा॒ अधि॑ । अधि॒ नाके᳚ । नाक॑ उत्त॒मॆ । उ॒त्त॒म इत्यु॑त्-त॒मे ॥ अ॒पो दे॒वीः । दे॒वीरुप॑ । उप॑ सृज । सृ॒ज॒ मधु॑मतीः । मधु॑मतीरय॒ख्ष्माय॑ । मधु॑मती॒रिति॒ मधु॑-म॒तीः॒ । अ॒य॒ख्ष्माय॑ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ ॥ तासा॒ꣳ॒ स्थाना᳚त् । स्थाना॒दुत् । उज्जि॑हताम् । जि॒ह॒ता॒मोष॑धयः । ओष॑धयस्सुपिप्प॒लाः । सु॒पि॒प्प॒ला?इति॑ सु-पि॒प्प॒लाः ॥ जिघ॑र्म्य॒ग्निम् (8)।
। अ॒ग्निम्मन॑सा । मन॑सा घृ॒तेन॑ । घृ॒तेन॑ प्रति॒ख्ष्यन्त᳚म् । प्र॒ति॒ख्ष्यन्त॒म्भुव॑नानि । प्र॒ति॒ख्ष्यन्त॒मिति॑ प्रति-ख्ष्यन्त᳚म् । भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ । विश्वेति॒ विश्वा᳚ ॥ पृ॒थुन्ति॑र॒श्चा । ति॒र॒श्चा वय॑सा । वय॑सा बृ॒हन्त᳚म् । बृ॒हन्तँ॒व्व्यचि॑ष्ठम् । व्यचि॑ष्ठ॒मन्न᳚म् । अन्नꣳ॑ रभ॒सम् । र॒भ॒सँव्विदा॑नम् । विदा॑न॒मिति॒ विदा॑नम् ॥ आत्वा᳚ । त्वा॒ जि॒घ॒र्मि॒ । जि॒घ॒र्मि॒ वच॑सा । वच॑सा घृ॒तेन॑ । घृ॒तेना॑ र॒ख्षसा᳚ । अ॒र॒ख्षसा॒ मन॑सा । मन॑सा॒ तत् । तज्जु॑षस्व । जु॒ष॒स्वेति॑ जुषस्व ॥ मर्य॑श्रीस्स्पृह॒यद्व॑र्णः । मर्य॑श्री॒रिति॒ मर्य॑-श्रीः॒ । स्पृ॒ह॒यद्व॑र्णो अ॒ग्निः । स्पृ॒ह॒यद्व॑र्ण॒ इति॑ स्पृह॒यत्-व॒र्णः॒ । अ॒ग्निर्न । नाभि॒मृशे᳚ । अ॒भि॒मृशे॑ त॒नुवा᳚ । अ॒भि॒मृश॒ इत्य॑भि-मृशे᳚ । त॒नुवा॒ जर्हृ॑षाणः । जर्हृ॑षाण॒ इति॒ जर्हृ॑षाणः ॥ परि॒ वाज॑पतिः । वाज॑पति क॒विः । वाज॑पति॒रिति॒ वाज॑-प॒तिः॒ । क॒विर॒ग्निः । अ॒ग्निर्ह॒व्यानि॑ । ह॒व्यान्य॑क्रमीत् । अ॒क्र॒मी॒दित्य॑क्रमीत् ॥ दध॒द्रत्ना॑नि । रत्ना॑नि दा॒शुषे᳚ । दा॒शुष॒ इति॑ दा॒शुषे᳚ ॥ परि॑ त्वा । त्वा॒ऽग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ पुर᳚म् । पुरँ॑व्व॒यम् । व॒यँव्विप्र᳚म् । विप्रꣳ॑ सहस्य । स॒ह॒स्य॒धी॒म॒हि॒ । धी॒म॒हीति॑ धीमहि ॥ धृ॒षद्व॑र्णन्दि॒वेदि॑वे । धृ॒षद्व॑र्ण॒मिति॑ धृ॒षत्-व॒र्ण॒म् । दि॒वेदि॑वे भे॒त्तार᳚म् । दि॒वेदि॑व॒ इति॑ दि॒वे-दि॒वे॒ । भे॒त्तार॑म्भङ्गु॒राव॑तः । भ॒ङ्गु॒राव॑त॒ इति॑ भङ्गु॒र-व॒तः॒ ॥ त्वम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒द्युभिः॑ । द्युभि॒स्त्वम् । द्युभि॒रिति॒द्यु-भिः॒ । त्वमा॑शुशु॒ख्षणिः॑ । आ॒शु॒शु॒ख्षणि॒स्त्वम् । त्वम॒ध्भ्यः । अ॒द्भ्यस्त्वम् । अ॒ध्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । त्वमश्म॑नः । अश्म॑न॒स्परि॑ । परीति॒ परि॑ ॥ त्वँव्वने᳚भ्यः । वने᳚भ्य॒स्त्वम् । त्वमोष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्य॒स्त्वम् । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । त्वन्नृ॒णाम् । नृ॒णान्नृ॑पते । नृ॒प॒ते॒ जा॒य॒से॒ । नृ॒प॒त॒ इति॑ नृ-प॒ते॒ । जा॒य॒से॒ शुचिः॑ । शुचि॒रिति॒ शुचिः॑ (9) ॥
दे॒वस्य॑ त्वा। त्वा॒ स॒वि॒तुः । स॒वि॒तु प्र॑स॒वे । प्र॒स॒वे᳚ऽश्विनोः᳚ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । अ॒श्विनो᳚र्बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या᳚म्पू॒ष्णः । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म् । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । हस्ता᳚भ्याम्पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्यास्स॒धस्थे᳚ । स॒धस्थे॒ऽग्निम् । स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध-स्थे॒ । अ॒ग्निम्पु॑री॒ष्य᳚म् । पु॒री॒ष्य॑मङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वत्ख॑नामि । ख॒ना॒मीति॑ खनामि ॥ ज्योति॑ष्मन्तन्त्वा । त्वा॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ सु॒प्रती॑कम् । सु॒प्रती॑क॒मज॑स्रेण । सु॒प्रती॑क॒मिति॑ सु-प्रती॑कम् । अज॑स्रेण भा॒नुना᳚ । भा॒नुना॒ दीद्या॑नम् । दीद्या॑न॒मिति॒ दीद्या॑नम् ॥ शि॒वम्प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्योऽहिꣳ॑सन्तम् । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । अहिꣳ॑सन्तम्पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्यास्स॒धस्थे᳚ । स॒धस्थे॒ऽग्निम् । स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध-स्थे॒ । अ॒ग्निम्पु॑री॒ष्य᳚म् । पु॒री॒ष्य॑मङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वत्ख॑नामि । ख॒ना॒मीति॑ खनामि ॥ अ॒पाम्पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठम॑सि । अ॒सि॒ स॒प्रथाः᳚ । स॒प्रथा॑ उ॒रु । स॒प्रथा॒ इति॑ स-प्रथाः᳚ । उ॒र्व॑ग्निम् । अ॒ग्निम्भ॑रि॒ष्यत् । भ॒रि॒ष्यदप॑रावपिष्ठम् । अप॑रावपिष्ठ॒मित्यप॑रा-व॒पि॒ष्ठ॒म्॒ ॥ वर्ध॑मानम्म॒हः । म॒ह आ । आ च॑ । च॒ पुष्ठ॑रम् । पुष्क॑रन्दि॒वः । दि॒वो मात्र॑या । मात्र॑या वरि॒णा । व॒रि॒णा प्र॑थस्व । प्र॒थ॒स्वेति॑ प्रथस्व ॥ शर्म॑ च । च॒ स्थः॒ (10) ।स्थो॒ वर्म॑ ।
वर्म॑ च।च॒ स्थः॒।स्थो॒ अच्छि॑द्रे। अच्छि॑द्रे बहु॒ले। अच्छि॑द्रे॒ इत्यच्छि॑द्रे । ब॒हु॒ले उ॒भे । ब॒हु॒ले इति॑ बहु॒ले । उ॒भे इत्यु॒भे ॥ व्यच॑स्वती॒ सम् । व्यच॑स्वती॒ इति॒ व्यच॑स्वती । सँव्व॑साथाम् । व॒सा॒था॒म्भ॒र्तम् । भ॒र्तम॒ग्निम् । अ॒ग्निम्पु॑री॒ष्य᳚म् । पु॒री॒ष्य॑मिति॑ पुरी॒ष्य᳚म् ॥ सँव्व॑साथाम् । व॒सा॒था॒ꣳ॒ सु॒व॒र्विदा᳚ । सु॒व॒र्विदा॑ स॒मीची᳚ । सु॒व॒र्विदेति॑ सुवः-विदा᳚ । स॒मीची॒ उर॑सा । स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ । उर॑सा॒त्मना᳚ । त्मनेति॒त्मना᳚ ॥ अ॒ग्निम॒न्तः । अ॒न्तर्भ॑रि॒ष्यन्ती᳚ । भ॒रि॒ष्यन्ती॒ ज्योति॑ष्मन्तम् । भ॒रि॒ष्यन्ती॒ इति॑ भरि॒ष्यन्ती᳚ । ज्योति॑ष्यन्त॒मज॑स्रम् । अज॑स्र॒मित् । इदीत् ॥ पु॒री॒ष्यो॑ऽसि । अ॒सि॒ वि॒श्वभ॑राः । वि॒श्वभ॑रा॒ इति॑ वि॒श्व-भ॒राः॒ ॥ अथ॑र्वा त्वा । त्वा॒ प्र॒थ॒मः । प्र॒थ॒मो निः । निर॑मन्थत् । अ॒म॒न्थ॒द॒ग्ने॒ । अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने ॥ त्वाम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ पुष्क॑रात् । पुष्क॑रा॒ दधि॑ । अध्यथ॑र्वा । अथ॑र्वा॒ निः । निर॑मन्थत । अ॒म॒न्थ॒तेत्य॑मन्थत ॥ मू॒र्ध्नो विश्व॑स्य । विश्व॑स्य वा॒घतः॑ । वा॒घत॒ इति॑ वा॒घतः॑ ॥ तमु॑ । उ॒ त्वा॒ । त्वा॒ द॒ध्यङ् । द॒ध्यङ्ङृषि॑ । ऋषि॑ पु॒त्रः । पु॒त्र ई॑धे (11) ।ई॒धे॒ अथ॑र्वणः ।ई॒धे॒ अथ॑र्वणः।
अथ॑र्वणः॒ इत्यथ॑र्वणः॥ वृ॒त्र॒हण॑म्पुरन्द॒रम् । वृ॒त्र॒हण॒मिति॑ वृत्र-हन᳚म् । पु॒र॒न्द॒रमिति॑ पुरम्-द॒रम् ॥ तमु॑ । उ॒ त्वा॒ । त्वा पा॒थ्यः । पा॒थ्यो वृषा᳚ । वृषा॒ सम् । समी॑धे । ई॒धे॒ द॒स्यु॒हन्त॑मम् । द॒स्यु॒हन्त॑म॒मिति॑ दस्यु-हन्त॑मम् ॥ ध॒न॒ञ्ज॒यꣳ रणे॑रणे । ध॒न॒ञ्ज॒यमिति॑ धनम्-ज॒यम् । रणे॑रण॒ इति॒ रणे᳚-र॒णे॒ ॥ सीद॑ होतः । हो॒त॒स्स्वे । स्व उ॑ । उ॒ लो॒के । लो॒के चि॑कि॒त्वान् । चि॒कि॒त्वान्थ्सा॒ दय॑ । सा॒दया॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ सु॑कृ॒तस्य॑ । सु॒कृ॒तस्य॒ योनौ᳚ । सु॒कृ॒तस्येति॑ सु-कृतस्य॑ । योना॒विति॒ योनौ᳚ ॥ दे॒वा॒वीर्दे॒वान् । दे॒वा॒वीरिति॑ देव-अ॒वीः । दे॒वान् ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ यजासि । य॒जा॒स्यग्ने᳚ । अग्ने॑ बृ॒हत् । बृ॒हद्यज॑माने । यज॑माने॒ वयः॑ । वयो॑ धाः । धा॒ इति॑ धाः ॥ नि होता᳚ । होता॑ होतृ॒ष॑दने । हो॒तृ॒ष॑दने॒ विदा॑नः । हो॒तृ॒षद॑न॒ इति॑ होतृ-सद॑ने । विदा॑नस्त्वे॒षः । त्वे॒षो दी॑दि॒वान् । दि॒दी॒वाꣳ अ॑सदत् । अ॒स॒द॒थ्सु॒दख्षः॑ । सु॒दख्ष॒ इति॑ सु-दख्षः॑ ॥ अद॑ब्दव्रत प्रमति॒र्वसि॑ष्ठः । अद॑ब्दव्रतप्रमति॒रित्यद॑ब्दव्रत-प्र॒म॒तिः॒ । वसि॑ष्ठस्सहस्रम्भ॒रः । स॒ह॒स्र॒म्भ॒रश्शुचि॑जिह्वः । स॒ह॒स्र॒म्भ॒र इति॑ सहस्रम्-भ॒रः । शुचि॑जिह्वो अ॒ग्निः । शुचि॑जिह्व॒ इति॒ शुचि॑-जि॒ह्वः॒ । अ॒ग्निरित्य॒ग्निः ॥ सꣳ सी॑दस्व । सी॒द॒स्व॒ म॒हान् । म॒हाꣳ अ॑सि । अ॒सि॒ शोच॑स्व (12) ।शोच॑स्व देव॒वीत॑मः ।
दे॒व॒ वीत॑म॒ इति॑ देव-वीत॑मः ॥ वि धू॒मम् । धू॒मम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ अ॒रु॒षम् । अ॒रु॒षम्मि॑येध्य । मि॒ये॒ध्य॒ सृ॒ज । सृ॒जि प्र॑शस्त । प्र॒श॒स्त॒द॒र्॒श॒तम् । प्र॒श॒स्तेति॑ प्र-श॒स्त॒ । द॒र्॒श॒तमिति॑ दर्॒श॒तम् ॥ जनि॑ष्वा॒ हि । हि जेन्यः॑ । जेन्यो॒ अग्रे᳚ । अग्रे॒ अह्ना᳚म् । अह्नाꣳ॑ हि॒तः । हि॒तो हि॒तेषु॑ । हि॒तेष्व॑रु॒षः । अ॒रु॒षो वने॑षु । वने॒ष्विति॒ वने॑षु ॥ दमे॑दमे स॒प्त । दमे॑दम॒ इति॒ दमे᳚-द॒मे॒ । स॒प्त रत्ना᳚ । रत्ना॒ दधा॑नः । दधा॑न्नो॒ऽग्निः । अ॒ग्निर्होता᳚ । होता॒ नि । निष॑साद । स॒सा॒दा॒ यजी॑यान् । यजी॑या॒निति॒ यजी॑यान् (13) ॥
सन्ते᳚। ते॒ वा॒युः । वा॒युर्मा॑त॒रिश्वा᳚ । मा॒त॒रिश्वा॑ दधातु । द॒धा॒तू॒त्ता॒ नायै᳚ । उ॒त्ता॒नायै॒ हृद॑यम् । उ॒त्ता॒नाया॒ इत्यु॑त्-ता॒नायै᳚ । हृद॑यँ॒य्यत् । यद्विलि॑ष्टम् । विलि॑ष्ट॒मिति॒ वि-लि॒ष्ट॒म्॒ ॥ दे॒वानाँ॒य्यः । यश्चर॑ति । चर॑ति प्रा॒णथे॑न । प्रा॒णथे॑न॒ तस्मै᳚ । प्रा॒णथे॒नेति॑ प्र-अ॒नथे॑न । तस्मै॑ च । च॒ दे॒वि॒ । दे॒वि॒ वष॑ट् । वष॑डस्तु । अ॒स्तु॒ तुभ्य᳚म् । तुभ्य॒मिति॒ तुभ्य᳚म् ॥ सुजा॑तो॒ ज्योति॑षा । सुजा॑त॒ इति॒ सु-जा॒तः॒ । ज्योति॑षा स॒ह । स॒ह शर्म॑ । शर्म॒ वरू॑थम् । वरू॑थ॒ मा । आ स॑दः । अ॒स॒द॒स्सुवः॑ । सुव॒रिति॒ सुवः॑ ॥ वासो॑ अग्ने । अ॒ग्ने॒ वि॒श्वरू॑पम् । वि॒श्वरू॑प॒ꣳ॒ सम् । वि॒श्वरू॑प॒मिति॑ वि॒श्व-रू॒प॒म् । सँव्व्य॑यस्व । व्य॒य॒स्व॒ वि॒भा॒व॒सो॒ । वि॒भा॒व॒सो॒ इति॑ विभा -व॒सो॒ ॥ उदु॑ । उ॒ ति॒ष्ठ॒ । ति॒ष्ठ॒ स्व॒ध्व॒र॒ । स्व॒ध्व॒राव॑ । स्व॒ध्व॒रेति॑ सु-अ॒ध्व॒र॒ । अवा॑नः । नो॒ दे॒व्या । दे॒व्या कृ॒पा । कृ॒पेति॑ कृ॒पा ॥ दृ॒शे च॑ । च॒ भा॒सा । भा॒सा बृ॑ह॒ता । बृ॒ह॒ता सु॑शु॒क्वनिः॑ । सु॒शु॒क्वनि॒ रा । सु॒शु॒क्वनि॒रिति॑ सु-शु॒क्वनिः॑ । आग्ने᳚ । अ॒ग्ने॒या॒हि॒ । या॒हि॒सु॒श॒स्तिभिः॑ । सु॒श॒स्तिभि॒रिति॑ सुश॒स्ति-भिः॒ (14) ॥
ऊ॒र्ध्व उ॑।*ऊ॒षुणः॑।सु नः॑।न॒ ऊ॒तये᳚।ऊ॒तये॒ तिष्ठ॑। तिष्ठा॑ दे॒वः । दे॒वो न । न स॑वि॒ता । स॒वि॒तेति॑ स-वि॒ता ॥ ऊ॒र्धो वाज॑स्य । वाज॑स्य॒ सनि॑ता । सनि॑ता॒ यत् । यद॒ञ्जिभिः॑ । अ॒ञ्जिबि॒॑र्वाघद्भिः॑ । अ॒ञ्जिभि॒रित्य॒ञ्जि-भिः॒ । वा॒घद्भि॑र्वि॒ह्वया॑महे । वा॒घद्भि॒रिति॑ वा॒घत्-भिः॒ । वि॒ह्वया॑मह॒ इति॑ वि-ह्वया॑महे ॥ स जा॒तः । जा॒तो गर्भः॑ । गर्भो॑ असि । अ॒सि॒ रोद॑स्योः । रोद॑स्यो॒रग्ने᳚ । अग्ने॒ चारुः॑ । चारु॒र्विभृ॑तः । विभृ॑त॒ ओष॑धीषु । विभृ॑त॒ इति॒ वि-भृ॒तः॒ । ओष॑धी॒ष्वित्योष॑धीषु ॥ चि॒त्रश्शिशुः॑ । शिशु॒ परि॑ । परि॒ तमाꣳ॑सि । तमाꣳ॑स्य॒क्तः । अ॒क्त प्र । प्र मा॒तृभ्यः॑ । मा॒तृभ्यो॒ अधि॑ । मा॒तृभ्य॒ इति॑ मा॒तृ-भ्यः॒ । अधि॒ कनि॑क्रदत् । कनि॑क्रदद्गाः । गा॒ इति॑ गाः ॥ स्थि॒रो भ॑व । भ॒व॒वी॒ड्व॑ङ्गः । वी॒ड्व॑ङ्ग आ॒शुः । वी॒ड्व॑ङ्ग॒ इति॑ वी॒डु-अ॒ङ्गः॒ । आ॒शुर्भ॑व । भ॒व॒ वा॒जी । वा॒ज्य॑र्वन्न् । अ॒र्व॒न्नित्य॑र्वन्न् ॥ पृ॒थुर्भ॑व । भ॒व॒ सु॒षदः॑ । सु॒षद॒स्त्वम् । सु॒षद॒ इति॑ सु-सदः॑ । त्वम॒ग्नेः । अ॒ग्ने पु॑रीष॒वाह॑नः । पु॒री॒ष॒वाह॑न॒ इति॑ पुरीष- वाह॑नः ॥ शि॒वो भ॑व (15) ।भ॒व॒ प्र॒जाभ्यः॑ ।भ॒व॒ प्र॒जाभ्यः॑।
प्र॒जाभ्यो॒ मानु॑पीभ्यः। प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । मानु॑षीभ्य॒स्त्वम् । त्वम॑ङ्गिरः । अ॒ङ्गि॒र इत्य॑ङ्गिरः ॥ मा द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी अ॒भि । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । अ॒भिशू॑शुचः । शू॒शु॒चो॒ मा । माऽन्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒म्मा । मा वन॒स्पतीन्॑ । वन॒स्पती॒निति॑ वन॒स्पतीन्॑ ॥ प्रैतु॑ । ए॒तु॒ वा॒जी । वा॒जी कनि॑क्रदत् । कनि॑क्रद॒न्नान॑दत् । नान॑द॒द्रास॑भः । रास॑भ॒ पत्वा᳚ । पत्वेति॒ पत्वा᳚ ॥ भर॑न्न॒ग्निम् । अ॒ग्निम्पु॑री॒ष्य᳚म् । पु॒री॒ष्य॑म्मा । मा पा॑दि । पा॒द्यायु॑षः । आयु॑ष पु॒रा । पु॒रेति॑ पु॒रा ॥ रास॑भो वाम् । वा॒ङ्कनि॑क्रदत् । कनि॑क्रद॒थ्सुयु॑क्तः । सुयु॑क्तो वृषणा । सुयु॑क्त॒ इति॒ सु-यु॒क्तः॒ । वृ॒ष॒णा॒ रथे᳚ । रथ॒ इति॒ रथे᳚ ॥ सवा᳚म् । वा॒म॒ग्निम् । अ॒ग्निम्पु॑री॒ष्य᳚म् । पु॒री॒ष्य॑मा॒शुः । आ॒शुर्दू॒तः । दू॒तो व॑हात् । व॒हा॒दि॒तः । इ॒त इती॒तः ॥ वृषा॒ऽग्निम् । अ॒ग्निँव्वृष॑णम् । वृष॑ण॒म्भरन्न्॑ । भर॑न्न॒पाम् । अ॒पाङ्गर्भ᳚म् । गर्भꣳ॑ समु॒द्रियम्᳚ । स॒मु॒द्रिय॒मिति॑ समु॒द्रिय᳚म् ॥ अग्न॒ आ । आ या॑हि (16) ।या॒हि॒ वी॒तये᳚ ।
“वी॒तय॑ ऋ॒तम् । ऋ॒तꣳ स॒त्यम् । स॒त्यमिति॑ स॒त्यम् ॥ ओष॑धय॒ प्रति॑ । प्रति॑ गृह्णीत । गृ॒ह्णी॒ता॒ग्निम् । अ॒ग्निमे॒तम् । ए॒तꣳ शि॒वम् । शि॒वमा॒यन्त᳚म् । आ॒यन्त॑म॒भि । आ॒यन्त॒मित्या᳚-यन्त᳚म् । अ॒भ्यत्र॑ । अत्र॑ यु॒ष्मान् । यु॒ष्मानिति॑ यु॒ष्मान् ॥ व्यस्य॒न्॒, विश्वाः᳚ । व्यस्य॒न्निति॑ वि-अस्यन्न्॑ । विश्वा॒ अम॑तीः । अम॑ती॒ ररा॑तीः । अरा॑तीर्नि॒षीदन्न्॑ । नि॒षीद॑न्नः । नि॒षीद॒न्निति॑ नि-सीदन्न्॑ । नो॒ अप॑ । अप॑ दुर्म॒तिम् । दु॒र्म॒तिꣳ ह॑नत् । दु॒र्म॒तिमिति॑ दुः-म॒तिम् । ह॒न॒दिति॑ हनत् ॥ ओष॑धय॒ प्रति॑ । प्रति॑ मोदध्वम् । मो॒द॒ध्व॒मे॒न॒म् । ए॒न॒म्पुष्पा॑वतीः । पुष्पा॑वतीस्सुपिप्प॒लाः । पुष्पा॑वती॒रिति॒ पुष्प॑-व॒तीः॒ । सु॒पि॒प्प॒ला इति॑ सु-पि॒प्प॒लाः ॥ अ॒यँव्वः॑ । वो॒ गर्भः॑ । गर्भ॑ ऋ॒त्वियः॑ । ऋ॒त्विय॑ प्र॒त्नम् । प्र॒त्नꣳ स॒धस्थ᳚म् । स॒धस्थ॒ मा । स॒धस्थ॒मिति॑ स॒ध-स्थ॒म् । आऽस॑दत् । अ॒स॒ददित्य॑सदत् (17) ॥”
वि पाज॑सा । पाज॑सा पृ॒थुना᳚ । पृ॒थुना॒ शोशु॑चानः । शोशु॑चानो॒ बाध॑स्व । बाध॑स्व द्वि॒षः । द्वि॒षो र॒ख्षसः॑ । र॒ख्षसो॒ अमी॑वाः । अमी॑वा॒ इत्यमि॑वाः ॥ सु॒शर्म॑णो बृह॒तः । सु॒शर्म॑ण॒ इति॑ सु-शर्म॑णः । बृ॒ह॒तश्शर्म॑णि । शर्म॑णि स्याम् । स्या॒म॒ग्नेः । अ॒ग्ने॒र॒हम् । अ॒हꣳ सु॒हव॑स्य । सु॒हव॑स्य॒ प्रणी॑तौ । सु॒हव॒स्येति॑ सु-हव॑स्य । प्रणी॑ता॒विति॒ प्र-नी॒तौ॒ ॥ आपो॒ हि । हि ष्ठ । स्था म॑यो॒भुवः॑ । म॒यो॒भुव॒स्ताः । म॒यो॒भुव॒ इति॑ मयः-भुवः॑ । ता नः॑ । न॒ ऊ॒र्जे । ऊ॒र्जे द॑धातन । द॒धा॒त॒ने॒ति॑ दधातन ॥ म॒हे रणा॑य । रणा॑य॒ चख्ष॑से । चख्ष॑स॒ इति॒ चख्ष॑से ॥ यो वः॑ । व॒श्शि॒वत॑मः । शि॒वत॑मो॒ रसः॑ । शि॒वत॑म॒ इति॑ शि॒व-त॒मः॒ । रस॒स्तस्य॑ । तस्य॑ भाजयत । भा॒ज॒य॒ते॒ह । इ॒ह नः॑ । न॒ इति॑ नः ॥ उ॒श॒तीरि॑व । इ॒व॒ मा॒तरः॑ । मा॒तर॒ इति॑ मा॒तरः॑ ॥ तस्मा॒ अर᳚म् । अर॑ङ्गमाम । ग॒मा॒म॒ वः॒ । वो॒ यस्य॑ । यस्य॒ ख्षया॑य । ख्षया॑य॒ जिन्व॑थ । जिन्व॒थेति॒ जिन्व॑थ ॥ आपो॑ ज॒नय॑थ । ज॒नय॑था च । च॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ मि॒त्र।(18)
स्स॒ꣳ॒ सृज्य॑। स॒ꣳ॒सृज्य॑ पृथि॒वीम् । स॒ꣳ॒सृज्येति॑ सम्-सृज्य॑ । पृ॒थि॒वीम्भूमि᳚म् । भूमि॑ञ्च । च॒ ज्योति॑षा । ज्योति॑षा स॒ह । स॒हेति॑ स॒ह ॥ सुजा॑तञ्जा॒तवे॑दसम् । सुजा॑त॒मिति॒ सु-जा॒त॒म् । जा॒तवे॑दसम॒ग्निम् । जा॒तवे॑दस॒मिति॑ जा॒त-वे॒द॒स॒म् । अ॒ग्निँव्वै᳚श्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रँव्वि॒भुम् । वि॒भुमिति॑ वि-भुम् ॥ अ॒य॒ख्ष्माय॑ त्वा । त्वा॒ सम् । सꣳ सृ॑जामि । सृ॒जा॒मि॒ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ ॥ विश्वे᳚ त्वा । त्वा॒ दे॒वाः । दे॒वा वै᳚श्वान॒राः । वै॒श्वा॒न॒रास्सम् । सꣳ सृ॑जन्तु । सृ॒ज॒न्त्वानु॑ष्टुभेन । आनु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा । आनु॑ष्टुभे॒नेत्यानु॑-स्तु॒भे॒न॒ । छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वदित्य॑ङ्गिर॒स्वत् ॥ रु॒द्रास्स॒म्भृत्य॑ । स॒म्भृत्य॑ पृथि॒वीम् । स॒म्भृत्येति॑ सम्-भृत्य॑ । पृ॒थि॒वीम्बृ॒हत् । बृ॒हज्ज्योतिः॑ । ज्योति॒स्सम् । समी॑धिरे । ई॒धि॒र॒ इती॑धिरे ॥ तेषा᳚म्भा॒नुः । भा॒नुरज॑स्रः । अज॑स्र॒ इत् । इच्छु॒क्रः । शु॒क्रो दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॑ रोचते । रो॒च॒त॒ इति॑ रोचते ॥ सꣳसृ॑ष्टाँ॒व्वसु॑भिः । सꣳसृ॑ष्टा॒मिति॒ सम्-सृ॒ष्टा॒म्॒ । वसु॑भीरु॒द्रैः । वसु॑भि॒रिति॒ वसु॑-भिः॒ । रु॒द्रैर्धीरैः᳚ । धीरैः᳚ कर्म॒ण्या᳚म् । क॒र्म॒ण्या᳚म्मृद᳚म् । मृद॒मिति॒ मृद᳚म् ॥ हस्ता᳚भ्याम्मृ॒द्वीम् । मृ॒द्वीङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वा सि॑नीवा॒ली । सि॒नी॒वा॒ली क॑रोतु (19) ।क॒रो॒तु॒ ताम् ।क॒रो॒तु॒ ताम्।
तामिति॒ ताम्॥ सि॒नी॒वा॒ली सु॑कप॒र्दा । सु॒क॒प॒र्दा सु॑कुरी॒रा । सु॒क॒प॒र्देति॑ सु-क॒प॒र्दा । सु॒कु॒री॒रा स्वौ॑प॒शा । सु॒कु॒री॒रेति॑ सु-कु॒री॒रा । स्वौ॒प॒शेति॑ सु-औ॒प॒शा ॥ सा तुभ्य᳚म् । तुभ्य॑मदिते । अ॒दि॒ते॒ म॒हे॒ । म॒ह॒ आ । ओखाम् । उ॒खान्द॑धातु । द॒धा॒तु॒ हस्त॑योः । हस्त॑यो॒रिति॒ हस्त॑योः ॥ उ॒खाङ्क॑रोतु । क॒रो॒तु॒ शक्त्या᳚ । शक्त्या॑ बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या॒मदि॑तिः । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म्॒ । अदि॑तिर्धि॒या । धि॒येति॑ धि॒या ॥ मा॒ता पु॒त्रम् । पु॒त्रँय्यथा᳚ । यथो॒पस्थे᳚ । उ॒पस्थे॒ सा । उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प-स्थे॒ । साऽग्निम् । अ॒ग्निम्बि॑भर्तु । बि॒भ॒र्तु॒ गर्भे᳚ । गर्भ॒ आ । एत्या ॥ म॒खस्य॒ शिरः॑ । शिरो॑ऽसि । अ॒सि॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ प॒दे । प॒दे स्थः॑ । प॒दे इति॑ प॒दे । स्थः॒ इति॑ स्थः ॥ वस॑वस्त्वा । त्वा॒ कृ॒ण्व॒न्तु॒ । कृ॒ण्व॒न्तु॒ गा॒य॒त्रेण॑ । गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा । छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वत्पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒व्य॑सि । अ॒सि॒ रु॒द्राः । रु॒द्रास्त्वा᳚ । त्वा॒ कृ॒ण्व॒न्तु॒ । कृ॒ण्व॒न्तु॒ त्रैष्टु॑भेन । त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा । छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षमसि (20) ।अ॒स्या॒दि॒त्याः ।
आ॒दि॒त्यास्त्वा᳚ । त्वा॒ कृ॒ण्व॒न्तु॒ । कृ॒ण्व॒न्तु॒ जाग॑तेन । जाग॑तेन॒ छन्द॑सा । छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्द्यौः । द्यौर॑सि । अ॒सि॒ विश्वे᳚ । विश्वे᳚ त्वा । त्वा॒ दे॒वाः । दे॒वा वै᳚श्वान॒राः । वै॒श्वा॒न॒रा कृ॑ण्वन्तु । कृ॒ण्व॒न्त्वानु॑ष्टुभेन । आनु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा । आनु॑ष्टुभे॒नेत्यानु॑-स्तु॒भे॒न॒ । छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्दिशः॑ । दिशो॑ऽसि । अ॒सि॒ ध्रु॒वा । ध्रु॒वाऽसि॑ । अ॒सि॒ धा॒रय॑ । धा॒रया॒ मयि॑ । मयि॑ प्र॒जाम् । प्र॒जाꣳ रा॒यः । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । रा॒यस्पोष᳚म् । पोष॑ङ्गौप॒त्यम् । गौ॒प॒त्यꣳ सु॒वीर्य᳚म् । सु॒वीर्यꣳ॑ सजा॒तान् । सु॒वीर्य॒मिति॑ सु-वीर्य᳚म् । स॒जा॒तान् यज॑मानाय । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । यज॑माना॒यादि॑त्यै । अदि॑त्यै॒ रास्ना᳚ । रास्ना॑ऽसि । अ॒स्यदि॑तिः । अदि॑तिस्ते । ते॒ बिल᳚म् । बिल॑ङ्गृह्णातु । गृ॒ह्णा॒तु॒ पाङ्क्ते॑न । पाङ्क्ते॑न॒ छन्द॑सा । छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वदित्य॑ङ्गिर॒स्वत् ॥ कृ॒त्वाय॒ सा । सा म॒हीम् । म॒ही मु॒खाम् । उ॒खाम्मृ॒न्मयी᳚म् । मृ॒न्मयीँ॒य्योनि᳚म् । मृ॒न्मयी॒मिति॑ मृत्-मयी᳚म् । योनि॑म॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नय॒ इत्य॒ग्नये᳚ ॥ ताम्पु॒तेभ्यः॑ । पु॒त्रेभ्य॒स्सम् । सम्प्र । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒ददि॑तिः । अदि॑तिश्श्र॒पयान्॑ । श्र॒पया॒निति॑ । इतीतीति॑ (21) ॥
वस॑वस्त्वा। त्वा॒ धू॒प॒य॒न्तु॒ । धू॒प॒य॒न्तु॒ गा॒य॒त्रेण॑ । गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा । छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्रु॒द्राः । रु॒द्रास्त्वा᳚ । त्वा॒ धू॒प॒य॒न्तु॒ । धू॒प॒य॒न्तु॒ त्रैष्टु॑भेन । त्रैष्टु॑भेन॒ च्छन्द॑सा । छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वदा॑दि॒त्याः । आ॒दि॒त्यास्त्वा᳚ । त्वा॒ धू॒प॒य॒न्तु॒ । धू॒प॒य॒न्तु॒ जाग॑तेन । जाग॑तेन॒ छन्द॑सा । छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्विश्वे᳚ । विश्वे᳚ त्वा । त्वा दे॒वाः । दे॒वा वै᳚श्वान॒राः । वै॒श्वा॒न॒रा धू॑पयन्तु । धू॒प॒य॒न्त्वानु॑ष्टुभेन । आनु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा । आनु॑ष्टुभे॒नेत्यानु॑-स्तु॒भे॒न॒ । छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वदिन्द्रः॑ । इन्द्र॑स्त्वा । त्वा॒ धू॒प॒य॒तु॒ । धू॒प॒य॒त्व॒ङ्गि॒र॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्विष्णुः॑ । विष्णु॑स्त्वा । त्वा॒ धू॒प॒य॒तु॒ । धू॒प॒य॒त्व॒ङ्गि॒र॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒सद्वरु॑णः । वरु॑णस्त्वा । त्वा॒ धू॒प॒य॒तु॒ । धू॒प॒य॒त्व॒ङ्गि॒र॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वददि॑तिः । अदि॑तिस्त्वा । त्वा॒ दे॒वी । दे॒वी वि॒श्वदे᳚व्यावती । वि॒श्वदे᳚व्यावती पृथि॒व्याः । वि॒श्वदे᳚व्याव॒तीति॑वि॒श्वदे᳚व्य-व॒ती॒ । पृ॒थि॒व्यास्स॒धस्थे᳚ । स॒धस्थे᳚ऽङ्गिर॒स्वत् । स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध-स्थे॒ । अ॒ङ्गि॒र॒स्वत्ख॑नतु । ख॒न॒त्व॒व॒ट॒ । अ॒व॒ट॒ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚न्त्वा । त्वा॒ पत्नीः᳚ (22) ।पत्नी᳚र्दे॒वीः ।पत्नी᳚र्दे॒वीः।
दे॒वीर्वि॒श्वदे᳚व्यावतीः। वि॒श्वदे᳚व्यावती पृथि॒व्याः । वि॒श्वदे᳚व्यावती॒रिति॑ वि॒श्वदे᳚व्य-व॒तीः॒ । पृ॒थि॒व्यास्स॒धस्थे᳚ । स॒धस्थे᳚ङ्गिर॒स्वत् । स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध-स्थे॒ । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्द॑धतु । द॒ध॒तू॒खे॒ । उ॒खे॒ धि॒षणाः᳚ । धि॒षणा᳚स्त्वा । त्वा॒ दे॒वीः । दे॒वीर्वि॒श्वदे᳚व्यावतीः । वि॒श्वदे᳚व्यावती पृथि॒व्याः । वि॒श्वदे᳚व्यावती॒रिति॑ वि॒श्वदे᳚व्य-व॒तीः॒ । पृ॒थि॒व्यास्स॒धस्थे᳚ । स॒धस्थे᳚ऽङ्गिर॒स्वत् । स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध-स्थे॒ । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद॒भि । अ॒भीन्ध॑ताम् । इ॒न्ध॒ता॒मु॒खे॒ । उ॒खे॒ ग्नाः । ग्नास्त्वा᳚ । त्वा॒ दे॒वीः । दे॒वीर्वि॒श्वदे᳚व्यावतीः । वि॒श्वदे᳚व्यावती पृथि॒व्याः । वि॒श्वदे᳚व्यावती॒रिति॑ वि॒श्वदे᳚व्य-व॒तीः॒ । पृ॒थि॒व्यास्स॒धस्थे᳚ । स॒धस्थे᳚ऽङ्गिर॒स्वत् । स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध-स्थे॒ । अ॒ङ्गि॒र॒स्वच्छ्र॑पयन्तु । श्र॒प॒य॒न्तू॒खे॒ । उ॒खे॒ वरू᳚त्रयः । वरू᳚त्रयो॒ जन॑यः । जन॑यस्त्वा । त्वा॒ दे॒वीः । दे॒वीर्वि॒श्वदे᳚व्यावतीः । वि॒श्वदे᳚व्यावती पृथि॒व्याः । वि॒श्वदे᳚व्यावती॒रिति॑ वि॒श्वदे᳚व्य-व॒तीः॒ । पृ॒थि॒व्यास्स॒धस्थे᳚ । स॒धस्थे᳚ऽङ्गिर॒स्वत् । स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध-स्थे॒ । अ॒ङ्गि॒र॒स्वत्प॑चन्तु । प॒च॒न्तू॒खे॒ । उ॒ख इत्यु॑खे ॥ मित्रै॒ताम् । ए॒तामु॒खाम् । उ॒खाम्प॑च । प॒चै॒षा । ए॒षामा । मा भे॑दि । भे॒दी॒ति॑ भेधि ॥ ए॒तान्ते᳚ । ते॒ परि॑ । परि॑ ददामि । द॒दा॒म्यभि॑त्यै । अबि॒॑त्या इत्यभि॑त्यै ॥ अ॒भीमाम् (23) ।इ॒माम्म॑हि॒ना ।
म॒हि॒ना दिव᳚म् । दिव॑म्मि॒त्रः । मि॒त्रो ब॑भूव । ब॒भू॒व॒ स॒प्रथाः᳚ । स॒प्रथा॒ इति॑ स-प्रथाः᳚ ॥ उ॒त श्रव॑सा । श्रव॑सा पृथि॒वीम् । पृ॒थि॒वीमिति॑ पृथि॒वीम् ॥ मि॒त्रस्य॑ चर्षणी॒धृतः॑ । च॒र्॒ष॒णी॒धृत॒श्श्रवः॑ । च॒र्॒ष॒णी॒ धृत॒ इति॑ चर्षणि-धृतः॑ । श्रवो॑ दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ सान॒सिम् । सा॒न॒सिमिति॑ सान॒सिम् ॥ द्यु॒म्नञ्चि॒त्रश्र॑वस्तमम् । चि॒त्रश्र॑वस्तम॒मिति॑ चि॒त्रश्र॑वः-त॒म॒म्॒ ॥ दे॒वस्त्वा᳚ । त्वा॒ स॒वि॒ता । स॒वि॒तोत् । उद्व॑पतु । व॒प॒तु॒ सु॒पा॒णिः । सु॒पा॒णिस्स्व॑ङ्गु॒रिः । सु॒पा॒णिरिति॑ सु-पा॒णिः । स्व॒ङ्गु॒रिरिति॑ सु-अ॒ङ्गु॒रिः ॥ सु॒बा॒हुरु॒त । सु॒बा॒हुरिति॑ सु-बा॒हुः । उ॒त शक्त्या᳚ । शक्त्येति॒ शक्त्या᳚ ॥ अप॑द्यमाना पृथिवि । पृ॒थि॒व्याशाः᳚ । आशा॒ दिशः॑ । दिश॒ आ । आ पृ॑ण । पृ॒णे॒ति॑ पृण ॥ उ ति॑ष्ठ । ति॒ष्ठ॒ बृ॒ह॒ती । बृ॒ह॒ती भ॑व । भ॒वो॒र्ध्वा । ऊ॒र्ध्वा ति॑ष्ठ । ति॒ष्ठ॒ ध्रु॒वा । धु॒वा त्वम् । त्वमिति॒ त्वम् ॥ वस॑वस्त्वा । त्वा । आ छृ॑न्दन्तु । छृ॒न्द॒न्तु॒ गा॒य॒त्रेण॑ । गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा । छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्रु॒द्राः । रु॒द्रास्त्वा᳚ । त्वा । आ छृ॑न्दन्तु । छृ॒न्द॒न्तु॒ त्रैष्टु॑भेन । त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा । छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वदा॑दि॒त्याः । आ॒दि॒त्यास्त्वा᳚ । त्वा । आ छृ॑न्दन्तु । ॒छृ॒न्द॒न्तु॒ जाग॑तेन । जाग॑तेन॒ छन्द॑सा । छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्विश्वे᳚ । विश्वे᳚ त्वा । त्वा॒ दे॒वाः । दे॒वा वै᳚श्वान॒राः । वै॒श्वा॒न॒रा आ । आ छृ॑न्दन्तु । छृ॒न्द॒न्त्वानु॑ष्टुभेन । आनु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा । आनु॑ष्टुभे॒नेत्यानु॑-स्तु॒भे॒न॒ । छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वदित्य॑ङ्गिर॒स्वत् (24) ॥
समा᳚स्त्वा । त्वा॒ऽग्ने॒ । अ॒ग्न॒ ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तवो॑ वर्धयन्तु । व॒र्ध॒य॒न्तु॒ सँ॒व्व॒थ्स॒राः । सँ॒व्व॒थ्स॒रा ऋष॑यः । सँ॒व्व॒थ्स॒रा इति॑ सम्-व॒थ्स॒राः । ऋष॑यो॒ यानि॑ । यानि॑ स॒त्या । स॒त्येति॑ स॒त्या ॥ सन्दि॒व्येन॑ । दि॒व्येन॑ दीदिहि । दी॒दि॒हि॒ रो॒च॒नेन॑ । रो॒च॒नेन॒ विश्वाः᳚ । विश्वा॒ आ । आ भा॑हि । भा॒हि॒ प्र॒दिशः॑ । प्र॒दिश॑ पृथि॒व्याः । प्र॒दिश॒ इति॑ प्र-दिशः॑ । पृ॒थि॒व्याः इति॑ पृथि॒व्याः ॥ सञ्च॑ । चे॒ध्यस्व॑ । इ॒ध्यस्वाग्ने᳚ । अ॒ग्ने॒ प्र । प्र च॑ । च॒ बो॒ध॒य॒ । बो॒ध॒यै॒न॒म्॒ । ए॒न॒मुत् । उच्च॑ । च॒ ति॒ष्ठ॒ । ति॒ष्ठ॒ म॒ह॒ते । म॒ह॒ते सौभ॑गाय । सौभ॑गा॒येति॒ सौभ॑गाय ॥ मा च॑ । च॒ रि॒ष॒त्॒ । रि॒ष॒दु॒प॒स॒त्ता । उ॒प॒स॒त्ता ते᳚ । उ॒प॒स॒त्तेत्यु॑प-स॒त्ता । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ ब्र॒ह्माणः॑ । ब्र॒ह्माण॑स्ते । ते॒ य॒शसः॑ । य॒शस॑स्सन्तु । स॒न्तु॒ मा । माऽन्ये । अ॒न्य इत्य॒न्ये ॥ त्वाम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ वृ॒ण॒ते॒ । वृ॒ण॒ते॒ ब्रा॒ह्म॒णाः । ब्रा॒ह्म॒णा इ॒मे । इ॒मे शि॒वः । शि॒वो अ॑ग्ने (25) ।अ॒ग्ने॒ सँ॒व्वर॑णे ।
सँ॒व्वर॑णे भव । सँ॒व्वर॑ण॒ इति॑ सम्-वर॑णे । भ॒वा॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ स॒प॒त्न॒ हानः॑ । स॒प॒त्न॒हेति॑ सपत्न-हा । नो॒ अ॒भि॒मा॒ति॒जित् । अ॒भि॒मा॒ति॒जिच्च॑ । अ॒भि॒मा॒ति॒जिदित्य॑भिमाति-जित् । च॒ स्वे । स्वे गये᳚ । गये॑ जागृहि । जा॒गृ॒ह्यप्र॑युच्छन् । अप्र॑युच्छ॒न्नत्यप्र॑यु॒च्छ॒न्न्॒ ॥ इ॒हैव । ए॒वाग्ने᳚ । अ॒ग्ने॒ अधि॑ । अधि॑ धारय । धा॒र॒या॒ र॒यिम् । र॒यिम्मा । मा त्वा᳚ । त्वा॒ नि । नि क्रन्न्॑ । क्र॒न्पू॒पू॒र्व॒चितः॑ । पू॒र्व॒चि॒तो॑ निका॒रिणः॑ । पू॒र्व॒चित॒ इति॑ पूर्व-चितः॑ । नि॒का॒रिण॒ इति॑ नि-का॒रिणः॑ ॥ ख्ष॒त्रम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ सु॒यम᳚म् । सु॒यम॑मस्तु । सु॒यम॒मिति॑ सु-यम᳚म् । अ॒स्तु॒ तुभ्य᳚म् । तुभ्य॑मुपस॒त्ता । उ॒प॒स॒त्ता व॑र्धताम् । उ॒प॒स॒त्तेत्यु॑प-स॒त्ता । व॒र्ध॒ता॒न्ते॒ । ते॒ अनि॑ष्टृतः । अनि॑ष्टृत॒ इत्यनि॑ष्टृतः ॥ ख्ष॒त्रेणा᳚ग्ने । अ॒ग्ने॒ स्वायुः॑ । स्वायु॒स्सम् । स्वायु॒रिति॑ सु-आयुः॑ । सꣳ र॑भस्व । र॒भ॒स्व॒ मि॒त्रेण॑ । मि॒त्रेणा᳚ग्ने । अ॒ग्ने॒ मि॒त्र॒धेये᳚ । मि॒त्र॒धेये॑ यतस्व । मि॒त्र॒धेय॒ इति॑ मित्र-धेये᳚ । य॒त॒स्वेति॑ यतस्व ॥ स॒जा॒ताना᳚म्मध्यम॒स्थाः । स॒जा॒ताना॒मिति॑ स- जा॒ताना᳚म् । म॒ध्य॒म॒स्था ए॑धि । म॒ध्य॒म॒स्था इति॑ मध्यम-स्थाः । ए॒धि॒ राज्ञा᳚म् । राज्ञा॑मग्ने । अ॒ग्ने॒ वि॒ह॒व्यः॑ । वि॒ह॒व्यो॑ दीदिहि । वि॒ह॒व्य॑ इति॑ वि-ह॒व्यः॑ । दी॒दि॒ही॒ह । इ॒हेती॒ह ॥ अति॒ (26)।
निहः॑ । निहो॒ अति॑ । अति॒ स्रिधः॑ । स्रिधोऽति॑ । अत्यचि॑त्तिम् । अचि॑त्ति॒मति॑ । अत्यरा॑तिम् । अरा॑तिमग्ने । अ॒ग्न इत्य॑ग्ने ॥ विश्वा॒हि । ह्य॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ दु॒रि॒ता । दु॒रि॒ता स॑हस्व । दु॒रि॒तेति॑ दुः-इ॒ता । सह॒स्वाथ॑ । अथा॒स्मभ्य᳚म् । अ॒स्मभ्यꣳ॑ स॒हवी॑राम् । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म् । स॒हवी॑राꣳ र॒यिम् । स॒हवी॑रा॒मिति॑ स॒ह- वी॒रा॒म् । र॒यिन्दाः᳚ । दा॒ इति॑ दाः ॥ अ॒ना॒धृ॒ष्यो जा॒तवे॑दाः । अ॒ना॒धृ॒ष्य इत्य॑ना-धृ॒ष्यः । जा॒तवे॑दा॒ अनि॑ष्टृतः । जा॒तवे॑दा॒ इति॑ जा॒त-वे॒दाः॒ । अनि॑ष्टृतो वि॒राट् । वि॒राड॑ग्ने । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अ॒ग्ने॒ ख्ष॒त्र॒भृत् । ख्ष॒त्र॒भृद्दी॑दिहि । ख्ष॒त्र॒भृदिति॑ ख्षत्र-भृत् । दी॒दि॒ही॒ह । इ॒हेती॒ह ॥ विश्वा॒ आशाः᳚ । आशाः᳚ प्रमु॒ञ्चन्न् । प्र॒मु॒ञ्चन्मानु॑षीः । प्र॒मु॒ञ्चन्निति॑प्र-मु॒ञ्चन्न् । मानु॑षीर्भि॒यः । भि॒यश्शि॒वाभिः॑ । शि॒वाबि॒॑रद्य । अ॒द्य परि॑ । परि॑ पाहि । पा॒हि॒ नः॒ । नो॒ वृ॒धे । वृ॒ध इति॑ वृ॒धे ॥ बृह॑स्पते सवितः । स॒॒वि॒त॒र्बो॒धय॑ । बो॒धयै॑नम् । ए॒न॒ꣳ॒ सꣳशि॑तम् । सꣳशि॑तञ्चित् । सꣳशि॑त॒मिति॒सम्-शि॒त॒म् । चि॒थ्स॒न्त॒राम् । स॒न्त॒राꣳ सम् । स॒न्त॒रामिति॑ सम्- त॒राम् । सꣳ शि॑शाधि । शि॒शा॒धी॒ति॑ शिशाधि ॥ व॒र्धयै॑नम् । ए॒न॒म्म॒ह॒ते । म॒ह॒ते सौभ॑गाय (27) ।सौभ॑गाय॒ विश्वे᳚ ।
विश्व॑ एनम् । ए॒न॒मनु॑ । अनु॑ मदन्तु । म॒द॒न्तु॒ दे॒वाः । दे॒वा इति॑ दे॒वाः ॥ अ॒मु॒त्र॒ भूया॒दध॑ । अ॒मु॒त्र॒भूया॒दित्य॑मुत्र-भूया᳚त् । अध॒ यत् । यद्य॒मस्य॑ । य॒मस्य॒ बृह॑स्पते । बृह॑स्पते अ॒भिश॑स्तेः । अ॒भिश॑स्ते॒रमु॑ञ्चः । अ॒भिश॑स्ते॒रित्य॒भि-श॒स्तेः॒ । अमु॑ञ्च॒ इत्यमु॑ञ्चः ॥ प्रत्यौ॑हताम् । औ॒ह॒ता॒म॒श्विना᳚ । अ॒श्विना॑मृ॒त्युम् । मृ॒त्युम॑स्मात् । अ॒स्मा॒द्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मग्ने । अ॒ग्ने॒ भि॒षजा᳚ । भि॒षजा॒ शची॑भिः । शची॑भि॒रिति॒ शचि॑-भिः॒ ॥ उद्व॒यम् । व॒यन्तम॑सः । तम॑स॒स्परि॑ । परि॒ पश्य॑न्तः । पश्य॑न्तो॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॒रुत्त॑रम् । उत्त॑र॒मित्युत्-त॒र॒म्॒ ॥ दे॒वन्दे॑व॒त्रा । दे॒व॒त्रा सूर्य᳚म् । दे॒व॒त्रेति॑ देव-त्रा । सूर्य॒मग॑न्म । अग॑न्म॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑रुत्त॒मम् । उ॒त्त॒ममित्यु॑त्-त॒मम् (28) ॥
ऊ॒र्ध्वा अ॑स्य। अ॒स्य॒ स॒मिधः॑ । स॒मिधो॑ भवन्ति । स॒मिध॒ इति॑ सम्-इधः॑ । भ॒व॒न्त्यू॒र्ध्वा । ऊ॒र्ध्वा शु॒क्रा । शु॒क्रा शो॒चीꣳषि॑ । शो॒चीꣳष्य॒ग्नेः । अ॒ग्ने रित्य॒ग्नेः ॥ द्यु॒मत्त॑मा सु॒प्रती॑कस्य । द्यु॒मत्त॒मेति॑ द्यु॒मत्-त॒मा॒ । सु॒प्रती॑कस्य सू॒नोः । सू॒प्रती॑क॒स्येति॑ सु-प्रती॑कस्य । सू॒नोरिति॑ सू॒नोः ॥ त॒नू॒नपा॒दसु॑रः । त॒नू॒नपा॒दिति॒ तनू᳚-नपा᳚त् । असु॑रो वि॒श्ववे॑दाः । वि॒श्ववे॑दा दे॒वः । वि॒श्ववे॑दा॒ इति॑ वि॒श्व-वे॒दाः॒ । दे॒वो दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॑ दे॒वः । दे॒व इति॑ दे॒वः ॥ प॒थ आ । आऽन॑क्ति । अ॒न॒क्ति॒मध्वा᳚ । मध्वा॑ घृ॒तेन॑ । घृ॒तेनेति॑ घृ॒तेन॑ ॥ मध्वा॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्न॑ख्षसे । न॒ख्ष॒से॒ प्री॒णा॒नः । प्री॒णा॒नो नरा॒शꣳसः॑ । नरा॒शꣳसो॑ अग्ने । अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने ॥ सु॒कृद्दे॒वः । सु॒कृ॒दिति॑ सु-कृत् । दे॒वस्स॑वि॒ता । स॒वि॒तावि॒श्ववा॑रः । वि॒श्ववा॑र॒ इति॑ वि॒श्व-वा॒रः॒ ॥ अच्छा॒यम् । अ॒यमे॑ति । ए॒ति॒ शव॑सा । शव॑सा घृ॒तेन॑ । घृ॒तेने॑डा॒नः । ई॒डा॒नो वह्निः॑ । वह्नि॒र्नम॑सा । नम॒सेति॒ नम॑सा ॥ अ॒ग्निं स्रुचः॑ । स्रुचो॑ अध्व॒रेषु॑ । अ॒ध्व॒रेषु॑ प्र॒यथ्सु॑ । प्र॒यथ्स्विति॑ प्र॒यत्-सु॒ ॥ स य॑ख्षत् । य॒ख्ष॒द॒स्य॒ । अ॒स्य॒ म॒हि॒मान᳚म् । म॒हि॒मान॑म॒ग्नेः । अ॒ग्नेस्सः ।स ई᳚म् ।
ई॒ म॒न्द्रासु॑। म॒न्द्रासु॑ प्र॒यसः॑ । प्र॒यस॒ इति॑ प्र॒यसः॑ ॥ वसु॒श्चेति॑ष्ठः । चेति॑ष्ठो वसु॒धात॑मः । वसु॒धात॑मश्च । व॒सु॒धात॑म॒ इति॑ वसु-धात॑मः । चेति॑ च ॥ द्वारो॑ दे॒वीः । दे॒वीरनु॑ । अन्व॑स्य । अ॒स्य॒ विश्वे᳚ । विश्वे᳚ व्र॒ता । व्र॒ता द॑दन्ते । द॒द॒न्ते॒ अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेरित्य॒ग्नेः ॥ उ॒रु॒व्यच॑सो॒ धाम्ना᳚ । उ॒रु॒व्यच॑स॒ इत्यु॑रु- व्यच॑सः । धाम्ना॒ पत्य॑मानाः । पत्य॑माना॒ इति॒ पत्य॑मानाः ॥ ते अ॑स्य । ते इति॒ ते । अ॒स्य॒ योष॑णे । योष॑णे दि॒व्ये । योष॑णे॒ इति॒ योष॑णे । दि॒व्ये न । दि॒व्ये इति॑ दि॒व्ये । न योनौ᳚ । योना॑वु॒षासा॒नक्ता᳚ । उ॒षासा॒नक्तेत्यु॒षासा॒नक्ता᳚ ॥ इ॒मँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम॑वताम् । अ॒व॒ता॒म॒ध्व॒रम् । अ॒ध्व॒रन्नः॑ । न॒ इति॑ नः ॥ दै॒व्या॑ होतारौ । हो॒ता॒रा॒वू॒र्ध्वम् । ऊ॒र्ध्वम॑ध्व॒रम् । अ॒ध्व॒रन्नः॑ । नो॒ऽग्नेः । अ॒ग्नेर्जि॒ह्वाम् । जि॒ह्वाम॒भि । अ॒भि गृ॑णीतम् । गृ॒णी॒त॒मिति॑ गृणीतम् ॥ कृ॒णु॒तन्नः॑ । न॒स्स्वि॑ष्टिम् । स्वि॑ष्टि॒मिति॒ सु-इ॒ष्टि॒म् ॥ ति॒स्रो दे॒वीः । दे॒वी र्ब॒र्हिः । ब॒र्हिरा । एदम् । इ॒दꣳ स॑दन्तु । स॒द॒न्त्विडा᳚ । इडा॒सर॑स्वती (30) ।सर॑स्वती॒ भार॑ती ।
भार॒तीति॒ भार॑ती॥ म॒ही गृ॑णा॒ना । गृ॒णा॒नेति॑ गृणा॒ना ॥ तन्नः॑ । न॒स्तु॒रीप᳚म् । तु॒रीप॒मद्भु॑तम् । अद्भु॑तम्पुरु॒ख्षु । पु॒रु॒ख्षु त्वष्टा᳚ । त्वष्टा॑सु॒वीर᳚म् । सु॒वीर॒मिति॑ सु-वीर᳚म् ॥ रा॒यस्पोष᳚म् । पोषँ॒व्वि । विष्य॑तु । स्य॒तु॒ नाभि᳚म् । नाभि॑म॒स्मे । अ॒स्मे इत्य॒स्मे ॥ वन॑स्प॒तेऽव॑ । अव॑ सृज । सृ॒जा॒ ररा॑णः । ररा॑ण॒स्त्मना᳚ । त्मना॑ दे॒वेषु॑ । दे॒वेष्विति॑ दे॒वेषु॑ ॥ अ॒ग्निर्ह॒व्यम् । ह॒व्यꣳ श॑मि॒ता । श॒मि॒ता सू॑दयाति । सू॒द॒या॒ती॒ति॑ सूदयाति ॥ अग्ने॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ कृणुहि । कृ॒णु॒हि॒ जा॒त॒वे॒दः॒ । जा॒त॒वे॒द॒ इन्द्रा॑य । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात-वे॒दः॒ । इन्द्रा॑य ह॒व्यम् । ह॒व्यमिति॑ ह॒व्यम् ॥ विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा ह॒विः । ह॒विरि॒दम् । इ॒दञ्जु॑षन्ताम् । जु॒ष॒न्ता॒मिति॑ जुषन्ताम् ॥ हि॒र॒ण॒ग॒र्भस्सम् । हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ इति॑ हिरण्य-ग॒र्भः । सम॑वर्तत । अ॒व॒र्त॒ताग्रे᳚ । अग्रे॑ भू॒तस्य॑ । भू॒तस्य॑ जा॒तः । जा॒त पतिः॑ । पति॒रेकः॑ । एक॑ आसीत् । आ॒सी॒दित्या॑सीत् ॥ स दा॑धार । दा॒धा॒र॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीन्द्याम् (31) ।द्यामु॒त।
उ॒ते माम्। इ॒माङ्कस्मै᳚ । कस्मै॑ दे॒वाय॑ । दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ विधेम । वि॒धे॒मति॑ विधेम ॥ य प्रा॑ण॒तः । प्रा॒ण॒तो नि॑मिष॒तः । प्रा॒ण॒त इति॑ प्र-अ॒न॒तः । नि॒मि॒ष॒तो म॑हि॒त्वा । नि॒मि॒ष॒त इति॑ नि-मि॒ष॒तः । म॒हि॒त्वैकः॑ । म॒हि॒त्वेति॑ महि-त्वा । एक॒ इत् । इद्राजा᳚ । राजा॒ जग॑तः । जग॑तो ब॒भूव॑ । ब॒भूवेति॑ ब॒भूव॑ ॥ य ईशे᳚ । ईशे॑ अ॒स्य । अ॒स्य द्वि॒पदः॑ । द्वि॒पद॒श्चतु॑ष्पदः । द्वि॒पद॒ इति॑ द्वि-पदः॑ । चतु॑ष्पद॒ कस्मै᳚ । चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑- प॒दः॒ । कस्मै॑ दे॒वाय॑ । दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ विधेम । वि॒धे॒मेति॑ विधेम ॥ य आ᳚त्म॒दाः । आ॒त्म॒दा ब॑ल॒दाः । आ॒त्म॒दा इत्या᳚त्म-दाः । ब॒ल॒दा यस्य॑ । ब॒ल॒दा इति॑ बल-दाः । यस्य॒ विश्वे᳚ । विश्व॑ उ॒पास॑ते । उ॒पास॑ते प्र॒शिष᳚म् । उ॒पास॑त॒ इत्यु॑प-आस॑ते । प्र॒शिषँ॒य्यस्य॑ । प्र॒शिष॒मिति॑ प्र-शिष᳚म् । यस्य॑ दे॒वाः । दे॒वा इति॑ दे॒वाः ॥ यस्य॑ छा॒या । छा॒याऽमृत᳚म् । अ॒मृतँ॒य्यस्य॑ । यस्य॑ मृ॒त्युः । मृ॒त्यु कस्मै᳚ । कस्मै॑ दे॒वाय॑ । दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ विधेम । वि॒धे॒मेति॑ विधेम ॥ यस्ये॒मे । इ॒मे हि॒मव॑न्तः । हि॒मव॑न्तो महि॒त्वा । हि॒मव॑न्त॒ इति॑ हि॒म-व॒न्तः॒ । म॒हि॒त्वा यस्य॑ । म॒हि॒त्वेति॑ महि-त्वा । यस्य॑ समु॒द्रम् । स॒मु॒द्रꣳ र॒सया᳚ । र॒सया॑ स॒ह (32) ।स॒हाहुः ।स॒हाहुः।
आ॒हुरित्या॒हुः॥ यस्ये॒माः । इ॒मा प्र॒दिशः॑ । प्र॒दिशो॒ यस्य॑ । प्र॒दिश॒ इति॑प्र-दिशः॑ । यस्य॑ बा॒हू । बा॒हु कस्मै᳚ । बा॒हू इति॑ बा॒हू । कस्मै॑ दे॒वाय॑ । दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ विधेम । वि॒धे॒मेति॑ विधेम ॥ यङ्क्रन्द॑सी । क्रन्द॑सी॒ अव॑सा । क्रन्द॑सी॒ इति॒ क्रन्द॑सी । अव॑सा तस्तभा॒ने । त॒स्त॒भा॒ने अ॒भ्यैख्षे॑ताम् । त॒स्त॒भा॒ने इति॑ तस्तभा॒ने । अ॒भ्यैख्षे॑ता॒म्मन॑सा । अ॒भ्यैख्षे॑ता॒मित्य॑भि-एख्षे॑ताम् । मन॑सा॒ रेज॑माने । रेज॑माने॒ इति॒ रेज॑माने ॥ यत्राधि॑ । अधि॒ सूरः॑ । सूर॒ उदि॑तौ । उदि॑तौ॒व्येति॑ । उदि॑ता॒वित्युत्-इ॒तौ॒ । व्येति॒ कस्मै᳚ । व्येतीति॑ वि-एति॑ । कस्मै॑ दे॒वाय॑ । दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ विधेम । वि॒धे॒मेति॑ विधेम ॥ येन॒ द्यौः । द्यौरु॒ग्रा । उ॒ग्रा पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒वी च॑ । च॒ दृ॒ढे । दृ॒ढे येन॑ । दृ॒ढे इति॑ दृ॒ढे । येन॒ सुवः॑ । सुव॑स्स्तभि॒तम् । स्त॒भि॒तँय्येन॑ । येन॒ नाकः॑ । नाक॒ इति॒ नाकः॑ ॥ यो अ॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे॒ रज॑सः । रज॑सो वि॒मानः॑ । वि॒मान॒ कस्मै᳚ । वि॒मान॒ इति॑ वि-मानः॑ । कस्मै॑ दे॒वाय॑ । दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ विधेम । वि॒धे॒मेति॑ विधेम ॥ आपो॑ ह । ह॒ यत् । यन्म॑ह॒तीः । म॒ह॒तीर्विश्व᳚म् (33) ।विश्व॒मायन्न्॑ ।
आय॒न्दख्ष᳚म् । दख्ष॒न्दधा॑नाः । दधा॑ना ज॒नय॑न्ती । ज॒न॑यन्तीर॒ग्निम् । अ॒ग्निमित्य॒ग्निम् ॥ ततो॑ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒न्निः । निर॑वर्तत । अ॒व॒र्त॒तासुः॑ । असु॒रेकः॑ । एक॒ कस्मै᳚ । कस्मै॑ दे॒वाय॑ । दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ विधेम । वि॒धे॒मेति॑ विधेम ॥ यश्चि॑त् । चि॒दापः॑ । आपो॑ महि॒ना । म॒हि॒ना प॒र्यप॑श्यत् । प॒र्यप॑श्य॒द्दख्ष᳚म् । प॒र्यप॑श्य॒दिति॑ परि-अप॑श्यत् । दख्ष॒न्दधा॑नाः । दधा॑ना ज॒नय॑न्तीः । ज॒नय॑न्तीर॒ग्निम् । अ॒ग्निमित्य॒ग्निम् ॥ यो दे॒वेषु॑ । दे॒वेष्वधि॑ । अधि॑ दे॒वः । दे॒व एकः॑ । एक॒ आसी᳚त् । आसी॒त्कस्मै᳚ । कस्मै॑ दे॒वाय॑ । दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ विधेम । वि॒धे॒मेति॑ विधेम (34) ॥
आकू॑तिम॒ग्निम्। आकू॑ति॒मित्या-कू॒ति॒म्॒ । अ॒ग्निम्प्र॒युज᳚म् । प्र॒युज॒ं॒ स्वाहा᳚ । प्र॒युज॒मिति॑ प्र-युज᳚म् । स्वाहा॒ मनः॑ । मनो॑ मे॒धाम् । मे॒धाम॒ग्निम् । अ॒ग्निम्प्र॒युज᳚म् । प्र॒युज॒ं॒ स्वाहा᳚ । प्र॒युज॒मिति॑ प्र-युज᳚म् । स्वाहा॑ चि॒त्तम् । चि॒त्तँव्विज्ञा॑तम् । विज्ञा॑तम॒ग्निम् । विज्ञा॑त॒मिति॒ वि-ज्ञा॒त॒म्॒ । अ॒ग्निम्प्र॒युज᳚म् । प्र॒युज॒ं॒ स्वाहा᳚ । प्र॒युज॒मिति॑ प्र-युज᳚म् । स्वाहा॑ वा॒चः । वा॒चो विधृ॑तिम् । विधृ॑तिम॒ग्निम् । विधृ॑ति॒मिति॒ वि-धृ॒ति॒म् । अ॒ग्निम्प्र॒युज᳚म् । प्र॒युज॒ं॒ स्वाहा᳚ । प्र॒युज॒मिति॑ प्र-युज᳚म् । स्वाहा᳚ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये॒ मन॑वे । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । मन॑वे॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॑ । वै॒श्वा॒न॒राय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ ने॒तुः । ने॒तुर्मर्तः॑ । मर्तो॑ वृणीत । वृ॒णी॒त॒ स॒ख्यम् । स॒ख्यँव्विश्वे᳚ । विश्वे॑ रा॒यः । रा॒य इ॑षुध्यसि । इ॒षु॒ध्य॒सि॒ द्यु॒म्नम् । द्यु॒म्नँव्वृ॑णीत । वृ॒णी॒त॒ पु॒ष्यसे᳚ । पु॒ष्यसे॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ मा । मा सु । सुभि॑त्थाः । भि॒त्था॒ मा । मा सु । सु रि॑षः । रि॒षो॒ दृꣳह॑स्व । दृꣳह॑स्व वी॒डय॑स्व । वी॒डय॑स्व॒ सु । स्विति॒ सु ॥ अम्ब॑ धृष्णु । धृ॒ष्णु॒ वी॒रय॑स्व (35) ।वी॒रय॑स्वा॒ग्निः ।वी॒रय॑स्वा॒ग्निः।
अ॒ग्निश्च॑। चे॒दम् । इ॒दङ्क॑रिष्यथः । क॒रि॒ष्य॒थ॒ इति॑ करिष्यथः ॥ दृꣳह॑स्व देवि । दे॒वि॒ पृ॒थि॒वि॒ । पृ॒थि॒वि॒ स्व॒स्तये᳚ । स्व॒स्तय॑ आसु॒री । आ॒सु॒री मा॒या । मा॒या स्व॒धया᳚ । स्व॒धया॑ कृ॒ता । स्व॒धयेति॑ स्व-धया᳚ । कृ॒ताऽसि॑ । अ॒सीत्य॑सि ॥ जुष्ट॑न्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मि॒दम् । इ॒दम॑स्तु । अ॒स्तु॒ ह॒व्यम् । ह॒व्यमरि॑ष्टा । अरि॑ष्टा॒ त्वम् । त्वमुत् । उदि॑हि । इ॒हि॒ य॒ज्ञे । य॒ज्ञे अ॒स्मिन्न् । अ॒स्मिन्नित्य॒स्मिन्न् ॥ मित्रै॒ताम् । ए॒तामु॒खाम् । उ॒खान्त॑प । त॒पै॒षा । ए॒षा मा । मा भे॑दि । भे॒धी॒ति॑ भेधि ॥ ए॒तान्ते᳚ । ते॒ परि॑ । परि॑ ददामि । द॒दा॒म्यभि॑त्त्यै । अभि॑त्त्या॒ इत्यभि॑त्त्यै ॥ द्र्व॑न्नस्स॒र्पिरा॑सुतिः । द्र्व॑न्न॒ इति॒ द्रु-अ॒न्नः॒ । स॒र्पिरा॑सुति प्र॒त्नः । स॒र्पिरा॑सुति॒रिति॑ स॒र्पिः-अ॒सु॒तिः॒ । प्र॒त्नो होता᳚ । होता॒ वरे᳚ण्यः । वरे᳚ण्य॒ इति॒ वरे᳚ण्यः ॥ सह॑सस्पु॒त्रः । पु॒त्रो अद्भु॑तः । अद्भु॑त॒ इत्यद्भु॑तः ॥ पर॑स्या॒ अधि॑ । अधि॑ सँ॒व्वतः॑ । सँ॒व्वतोऽव॑रान् । सँ॒व्वत॒ इति॑ सम्-वतः॑ । अव॑राꣳ अ॒भि । अ॒भ्या (36) ।आत॑र ।
त॒रेति॑ तर ॥ यत्रा॒हम् । अ॒हमस्मि॑ । अस्मि॒ तान् । ताꣳ अ॑व । अ॒वे॒त्य॑व ॥ प॒र॒मस्याः᳚ परा॒वतः॑ । प॒रा॒वतो॑ रो॒हिद॑श्वः । प॒रा॒वत॒ इति॑ परा-वतः॑ । रो॒हिद॑श्व इ॒ह । रो॒हिद॑श्व॒ इति॑ रो॒हित्-अ॒श्वः॒ । इ॒हा । आ ग॑हि । ग॒ही॒ति॑ गहि ॥ पु॒री॒ष्य॑ पुरुप्रि॒यः । पु॒रु॒प्रि॒योऽग्ने᳚ । पु॒रु॒प्रि॒य इति॑ पुरु-प्रि॒यः । अग्ने॒ त्वम् । त्वन्त॑र । त॒रा॒ मृधः॑ । मृध॒ इति॒ मृधः॑ ॥ सीद॒ त्वम् । त्वम्मा॒तुः । मा॒तुर॒स्याः । अ॒स्या उ॒पस्थे᳚ । उ॒पस्थे॒ विश्वा॑नि । उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प-स्थे॒ । विश्वा᳚न्यग्ने । अ॒ग्ने॒ व॒युना॑नि । व॒युना॑नि वि॒द्वान् । वि॒द्वानिति॑ वि॒द्वान् ॥ मैना᳚म् । ए॒ना॒म॒र्चिषा᳚ । अ॒र्चिषा॒ मा । मा तप॑सा । तप॑सा॒ऽभि । अ॒भि शू॑शुचः । शू॒शु॒चो॒ऽन्तः । अ॒न्तर॑स्याम् । अ॒स्या॒ꣳ॒ शु॒क्रज्यो॑तिः । शु॒क्रज्यो॑ति॒र्वि । शु॒क्रज्यो॑ति॒रिति॑ शु॒क्र-ज्यो॒तिः॒ । वि भा॑हि । भा॒ही॒ति॑ भाहि ॥ अ॒न्तर॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ रु॒चा । रु॒चा त्वम् । त्व मु॒खायै᳚ । उ॒खायै॒ सद॑ने । सद॑ने॒ स्वे । स्व इति॒ स्वे ॥ तस्या॒स्त्वम् । त्वꣳ हर॑सा । हर॑सा॒ तपन्न्॑ । तप॒ञ्जात॑वेदः । जात॑वेदश्शि॒वः । जात॑वेद॒ इति॒ जात॑-वे॒दः॒ । शि॒वो भ॑व । भ॒वेति॑ भव ॥ शि॒वो भू॒त्वा । भू॒त्वा मह्य᳚म् । मह्य॑मग्ने । अ॒ग्नेऽथो᳚ । अथो॑ सीद । अथो॒ इत्यथो᳚ । सी॒द॒ शि॒वः । शि॒वस्व्तम् । त्वमिति॒ त्वम् ॥ शि॒वा कृ॒त्वा । कृ॒त्वा दिशः॑ । दिश॒स्सर्वाः᳚ । सर्वा॒स्स्वाम् । स्वाँय्योनि᳚म् । योनि॑मि॒ह । इ॒हा । आस॑दः । अ॒स॒द॒ इत्य॑सदः ॥
यद॑ग्ने ।अ॒ग्ने॒ यानि॑ ।यानि॒ कानि॑। कानि॑ च । चा । आते᳚ । ते॒ दारू॑णि । दारू॑णि द॒ध्मसि॑ । द॒ध्मसीति॑ द॒ध्मसि॑ ॥ तद॑स्तु । अ॒स्तु॒ तुभ्य᳚म् । तुभ्य॒मित् । इद्घृ॒तम् । घृ॒तन्तत् । तज्जु॑षस्व । जु॒ष॒स्व॒ य॒वि॒ष्ठ्य॒ । य॒वि॒ष्ठ्येति॑ यविष्ठ्य ॥ यदत्ति॑ । अत्त्यु॑प॒जिह्वि॑का । उ॒प॒जिह्वि॑का॒ यत् । उ॒प॒जिह्वि॒ केत्यु॑प-जिह्वि॑का । यद्व॒म्रः । व॒म्रो अ॑ति॒सर्प॑ति । अ॒ति॒सर्प॒तीत्य॑ति-सर्प॑ति ॥ सर्व॒न्तत् । तद॑स्तु । अ॒स्तु॒ ते॒ । ते॒ घृ॒तम् । घृ॒तन्तत् । तज्जु॑षस्व । जु॒ष॒स्व॒ य॒वि॒ष्ठ्य॒ । य॒वि॒ष्ठ्येति॑ यविष्ठ्य ॥ रात्रिꣳ॑ रात्रि॒मप्र॑यावम् । रात्रिꣳ॑ रात्रि॒मिति॒ रात्रिं᳚-रा॒त्रि॒म् । अप्र॑याव॒म्भर॑न्तः । अप्र॑याव॒मित्यप्र॑-या॒व॒म्॒ । भर॒न्तोऽश्वा॑य । अश्वा॑येव । इ॒व॒ तिष्ठ॑ते । तिष्ठ॑ते घा॒सम् । घा॒सम॑स्मै । अ॒स्मा॒ इत्य॑स्मै ॥ रा॒यस्पोषे॑ण । पोषे॑ण॒ सम् । समि॒षा । इ॒षा मद॑न्तः । मद॒न्तोऽग्ने᳚ । अग्ने॒ मा । माते᳚ । ते॒ प्रति॑वेशाः । प्रति॑वेशा रिषाम । प्रति॑वेशा॒ इति॒ प्रति॑-वे॒शाः॒ । रि॒षा॒मेति॑ रिषाम ॥ नाभा॑।
पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्यास्स॑मिधानम् । स॒मि॒धा॒नम॒ग्निम् । स॒मि॒धा॒नमिति॑ सम्-इ॒धा॒नम् । अ॒ग्निꣳ रा॒यः । रा॒यस्पोषा॑य । पोषा॑य बृह॒ते । बृ॒ह॒ते ह॑वामहे । ह॒वा॒म॒ह॒ इति॑ हवामहे ॥ इ॒र॒म्म॒दम्बृ॒हदु॑क्थम् । इ॒र॒म्म॒दमिती॑रम्-म॒दम् । बृ॒हदु॑क्थँ॒य्यज॑त्रम् । बृ॒हदु॑क्थ॒मिति॑ बृ॒हत्-उ॒क्थ॒म् । यज॑त्र॒ञ्जेता॑रम् । जेता॑रम॒ग्निम् । अ॒ग्निम्पृत॑नासु । पृत॑नासु सास॒हिम् । सा॒स॒हिमिति॑ सास॒हिम् ॥ यास्सेनाः᳚ । सेना॑ अ॒भित्व॑रीः । अ॒भित्व॑रीराव्या॒धिनीः᳚ । अ॒भीत्व॑री॒रित्य॑भि-इत्व॑रीः । आ॒व्या॒धि॒नी॒रुग॑णाः । आ॒व्या॒दि॒नीरित्या᳚-व्या॒धिनीः᳚ । उग॑णा उ॒त । उ॒तेत्यु॒त ॥ ये स्ते॒नाः । स्ते॒ना ये । ये च॑ । च॒ तस्क॑राः । तस्क॑रा॒ तान् । ताꣳस्ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्नेऽपि॑ । अपि॑ दधामि । द॒धा॒म्या॒स्ये᳚ । आ॒स्य॑ इत्या॒स्ये᳚ ॥ दंष्ट्रा᳚भ्याम्म॒लिम्लून्॑ । म॒लिम्लू॒ञ्जम्भ्यैः᳚ । जम्भ्यै॒स्तस्क॑रान् । तस्क॑राꣳ उ॒त । उ॒तेत्यु॒त ॥ हनू᳚भ्याꣳ स्ते॒नान् । हनू᳚भ्या॒मिति॒ हनु॑-भ्या॒म् । स्ते॒नान्भ॑गवः । भ॒ग॒व॒स्तान् । भ॒ग॒व॒ इति॑ भग-वः॒ । ताꣳस्त्वम् । त्वङ्खा॑द । खा॒द॒ सुखा॑दितान् । सुखा॑दिता॒निति॒ सु-खा॒दि॒ता॒न्॒ ॥ ये जने॑षु । जने॑षु म॒लिम्ल॑वः । म॒लिम्ल॑वस्स्ते॒नासः॑ । स्ते॒नास॒स्तस्क॑राः । तस्क॑रा॒ वने᳚ । वन॒ इति॒ वने᳚ ॥ ये (39)।
कख्षे॑षु। कख्षे᳚ष्वघा॒यवः॑ । अ॒घा॒यव॒स्तान् । अ॒घा॒यव इत्य॑घ-यवः॑ । ताꣳस्ते᳚ । ते॒ द॒धा॒मि॒ । द॒धा॒मि॒ जम्भ॑योः । जम्भ॑यो॒रिति॒ जम्भ॑योः ॥ यो अ॒स्मभ्य᳚म् । अ॒स्मभ्य॑मराती॒यात् । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म् । अ॒रा॒ती॒याद्यः । यश्च॑ । च॒ नः॒ । नो॒ द्वेष॑ते । द्वेष॑ते॒ जनः॑ । जन॒ इति॒ जनः॑ ॥ निन्दा॒द्यः । यो अ॒स्मान् । अ॒स्मान्दिफ्सा᳚त् । दिफ्सा᳚च्च । च॒ सर्व᳚म् । सर्व॒न्तम् । तम्म॑स्म॒सा । म॒स्म॒सा कु॑रु । कु॒र्विति॑ कुरु ॥ सꣳशि॑तम्मे । सꣳशि॑त॒मिति॒ सम्-शि॒त॒म्॒ । मे॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ सꣳशि॑तम् । सꣳशि॑तँव्वी॒र्य᳚म् । सꣳशि॑त॒मिति॒ सम्-शि॒त॒म्॒ । वी॒र्य॑म्बलम्᳚ । बल॒मिति॒ बल᳚म् ॥ सꣳशि॑तङ्ख्ष॒त्रम् । सꣳशि॑त॒मिति॒ सम्-शि॒त॒म् । ख्ष॒त्रञ्जि॒ष्णु । जि॒ष्णु यस्य॑ । यस्या॒हम् । अ॒हमस्मि॑ । अस्मि॑ पु॒रोहि॑तः । पु॒रोहि॑त॒ इति॑ पु॒रः-हि॒तः॒ ॥ उदे॑षाम् । ए॒षा॒म्बा॒हू । बा॒हू अ॑तिरम् । बा॒हू इति॑ बा॒हू । अ॒ति॒र॒ मुत् । उद्वर्चः॑ । वर्च॒ उत् । उदु॑ । ऊ॒बल᳚म् । बल॒मिति॒ बल᳚म् ॥ ख्षि॒णोमि॒ ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा॒ऽमित्रान्॑ । अ॒मित्रा॒नुत् । उन्न॑यामि (40) ।न॒या॒मि॒ स्वान् ।न॒या॒मि॒ स्वान्।
स्वाꣳ अ॒हम्। अ॒हमित्य॒हम् ॥ दृ॒शा॒नो रु॒क्मः । रु॒क्म उ॒र्व्या । उ॒र्व्यावि । व्य॑द्यौत् । अ॒द्यौ॒द्दु॒र्मर्ष᳚म् । दु॒र्मर्ष॒मायुः॑ । दु॒र्मर्ष॒मिति॑ दुः-मर्ष᳚म् । आयु॑श्श्रि॒ये । श्रि॒ये रु॑चा॒नः । रु॒चा॒न इति॑ रुचा॒नः ॥ अ॒ग्निर॒मृतः॑ । अ॒मृतो॑ अभवत् । अ॒भ॒व॒द्वयो॑भिः । वयो॑भि॒र्यत् । वयो॑भि॒रिति॒ वयः॑-भिः॒ । यदे॑नम् । ए॒न॒न्द्यौः । द्यौरज॑नयत् । अज॑नयथ्सु॒रेताः᳚ । सु॒रेता॒ इति॑ सु-रेताः᳚ ॥ विश्वा॑ रू॒पाणि॑ । रू॒पाणि॒ प्रति॑ । प॑ति मुञ्चते । मु॒ञ्च॒ते॒ क॒विः । क॒वि प्र । प्रासा॑वीत् । अ॒सा॒वी॒द्भ॒द्रम् । भ॒द्रम्द्वि॒पदे᳚ । द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे । द्वि॒पद॒ इति॑ द्वि-पदे᳚ । चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑-प॒दे॒ ॥ वि नाक᳚म् । नाक॑मख्यत् । अ॒ख्य॒थ्स॒वि॒ता । स॒वि॒तावरे᳚ण्यः । वरे॒ण्योऽनु॑ । अनु॑ प्र॒याण᳚म् । प्र॒याण॑ मु॒षसः॑ । प्र॒याण॒मिति॑ प्र-यान᳚म् । उ॒षसो॒ वि । वि रा॑जति । रा॒ज॒तीति॑ राजति ॥ नक्तो॒षासा॒ सम॑नसा । सम॑नसा॒ विरू॑पे । सम॑न॒सेति॒ स-म॒न॒सा॒ । विरू॑पे धा॒पये॑ते । विरू॑पे॒ इति॒ वि-रू॒पे॒ । धा॒पये॑ते॒ शिशु᳚म् । धा॒पये॑ते॒ इति॑ धा॒पये॑ते । शिशु॒मेक᳚म् । एकꣳ॑ समी॒ची । स॒मी॒ची इति॑ समी॒ची ॥ द्यावा॒ ख्षाम॑ । खा॑मा रु॒क्मः (41) ।रु॒क्मो अ॒न्तः ।
अ॒न्तर्वि । वि भा॑ति । भा॒ति॒ दे॒वाः । दे॒वा अ॒ग्निम् । अ॒ग्निन्धा॑रयन्न् । धा॒र॒य॒न्द्र॒वि॒णो॒दाः । द्र॒वि॒णो॒दा इति॑ द्रविणः-दाः ॥ सु॒प॒र्णो॑ऽसि । सु॒प॒र्ण इति॑ सु-प॒र्णः । अ॒सि॒ ग॒रुत्मान्॑ । ग॒रुत्मा᳚न्त्रि॒वृत् । त्रि॒वृत्ते᳚ । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । ते॒ शिरः॑ । शिरो॑ गाय॒त्रम् । गा॒य॒त्रञ्चख्षुः॑ । चख्षु॒स्स्तोमः॑ । स्तोम॑ आ॒त्मा । आ॒त्मा साम॑ । साम॑ ते । ते॒ त॒नूः । त॒नूर्वा॑मदे॒व्यम् । वा॒म॒दे॒व्यम्बृ॑हद्रथन्त॒रे । वा॒म॒दे॒व्यमिति॑ वाम-दे॒व्यम् । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे प॒ख्षौ । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे इति॑ बृहत्-र॒थ॒न्त॒रे । प॒ख्षौ य॑ज्ञाय॒ज्ञिय᳚म् । य॒ज्ञाय॒ज्ञिय॒म्पुच्छ᳚म् । पुच्छ॒ञ्छन्दाꣳ॑सि । छन्दा॒ꣳ॒स्यङ्गा॑नि । अङ्गा॑नि॒ धिष्णि॑याः । धिष्णि॑याश्श॒फाः । श॒फा यजूꣳ॑षि । यजूꣳ॑षि॒ नाम॑ । नामेति॒ नाम॑ ॥ सु॒प॒र्णो॑ऽसि । सु॒प॒र्ण इति॑ सु-प॒र्णः । अ॒सि॒ ग॒रुत्मान्॑ । ग॒रुत्मा॒न्दिव᳚म् । दिव॑ङ्गच्छ । ग॒च्छ॒ सुवः॑ । सुव॑ पत । प॒तेति॑ पत (42) ॥
अ॒ग्ने॒ यम् । यँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम॑ध्व॒रम् । अ॒ध्व॒रँव्वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वत॑ परि॒भूः । प॒रि॒भूरसि॑ । प॒रि॒भूरिति॑ परि-भूः । असीत्यसि॑ ॥ स इत् । इद्दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॑ गच्छति । ग॒च्छ॒तीति॑ गच्छति ॥ सोम॒ याः । यास्ते᳚ । ते॒ म॒यो॒भुवः॑ । म॒यो॒भुव॑ ऊ॒तयः॑ । म॒यो॒भुव॒ इति॑ मयः-भुवः॑ । ऊ॒तय॒स्सन्ति॑ । सन्ति॑ दा॒शुषे᳚ । दा॒शुष॒ इति॑ दा॒शुषे᳚ ॥ ताभि॑र्नः । नो॒ऽवि॒ता । अ॒वि॒ता भ॑व । भ॒वे॒ति॑ भव ॥ अ॒ग्नि र्मू॒र्धा । मू॒र्धाभुवः॑ । भुव॒ इति॒ भुवः॑ ॥ त्वन्नः॑ । न॒स्सो॒म॒ । सो॒म॒ या । या ते᳚ । ते॒ धामा॑नि । ध्वामा॒नीति॒ धामा॑नि ॥ तथ्स॑वि॒तुः । स॒वि॒तुर्वरे᳚ण्यम् । वरे᳚ण्य॒म्भर्गः॑ । भर्गो॑ दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ धीमहि । धि॒म॒हीति॑ धीमहि ॥ धियो॒ यः । योनः॑ । न॒ प्र॒चो॒दया᳚त् । प्र॒चो॒दया॒दिति॑ प्र-चो॒दया᳚त् ॥ अचि॑त्ती॒ यत् । यच्च॑कृ॒म । च॒कृ॒मा दैव्ये᳚ । दैव्ये॒ जने᳚ । जने॑ दी॒नैः । दी॒नैर्दख्षैः᳚ । दख्षै॒ प्रभू॑ती । प्रभू॑ती पूरुष॒त्वता᳚ । प्रभू॒तीति॒ प्र-भू॒ती॒ । पू॒रु॒ष॒त्वतेति॑ पूरुष-त्वता᳚ (43) ॥
दे॒वेषु॑ च । च॒ स॒वि॒तः॒ । स॒वि॒त॒ र्मानु॑षेषु । मानु॑षेषु च । च॒ त्वम् । त्वन्नः॑ । नो॒ अत्र॑ । अत्र॑ सुवतात् । सु॒व॒ता॒दना॑गसः । अना॑गस॒ इत्यना॑गसः ॥ चो॒द॒यि॒त्री सू॒नृता॑नाम् । सू॒नृता॑ना॒ञ्चेत॑न्ती । चेत॑न्ती सुमती॒नाम् । सु॒म॒ती॒नामिति॑ सु-म॒ती॒नाम् ॥ य॒ज्ञन्द॑धे । द॒धे॒ सर॑स्वती । सर॑स्व॒तीति॒ सर॑स्वती ॥ पावी॑रवी क॒न्या᳚ । क॒न्या॑ चि॒त्रायुः॑ । चि॒त्रायु॒स्सर॑स्वती । चि॒त्रायु॒रिति॑ चि॒त्र-आ॒युः॒ । सर॑स्वती वी॒रप॑त्नी । वी॒रप॑त्नी॒ धिय᳚म् । वी॒रप॒त्नीति॑ वी॒र-प॒त्नी॒ । धिय॑न्धात् । धा॒दिति॑ धात् ॥ ग्नाभि॒रच्छि॑द्रम् । अच्छि॑द्रꣳ शर॒णम् । श॒र॒णꣳ स॒जोषाः᳚ । स॒जोषा॑ दुरा॒धर्ष᳚म् । स॒जोषा॒ इति॑ स-जोषाः᳚ । दु॒रा॒धर्ष॑ङ्गृण॒ते । दु॒रा॒धर्ष॒मिति॑ दुः-आ॒धर्ष᳚म् । गृ॒ण॒ते शर्म॑ । शर्म॑ यꣳसत् । य॒ꣳ॒स॒दिति॑ यꣳसत् ॥ पू॒षा गाः । गा अनु॑ । अन्वे॑तु । ए॒तु॒ नः॒ । न॒ पू॒षा । पू॒षा र॑ख्षतु । र॒ख्ष॒त्वर्व॑तः । अर्व॑त॒ इत्यर्व॑तः ॥ पू॒षा वाज᳚म् । वाजꣳ॑ सनोतु । स॒नो॒तु॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ शु॒क्रन्ते᳚ । ते॒ अ॒न्यत्।अ॒न्यद्य॑ज॒तम् । य॒ज॒तन्ते᳚ । ते॒ अ॒न्यत् । अ॒न्यद्विषु॑रूपे । (44)
विषु॑रूपे॒ अह॑नी । विषु॑रूपे॒ इति॒ विषु॑-रू॒पे॒ । अह॑नी॒द्यौः । अह॑नी॒ इत्य॒ह॑नी । द्यौरि॑व । इ॒वा॒सि॒ । अ॒सी॒त्य॑सि ॥ विश्वा॒हि । हि मा॒याः । म॒या अव॑सि । अव॑सि स्वधावः । स्व॒धा॒वो॒ भ॒द्राः । स्व॒धा॒व इति॑ स्वधा-वः॒ । भ॒द्रा ते᳚ । ते॒ पू॒ष॒न्न्॒ । पू॒ष॒न्नि॒ह । इ॒ह रा॒तिः । रा॒ति र॑स्तु । अ॒स्त्वित्य॑स्तु ॥ ते॑ऽवर्धन्त । अ॒व॒र्ध॒न्त॒ स्वत॑वसः । स्वत॑वसो महित्व॒ना । स्वत॑वस॒ इति॒ स्व-त॒व॒सः॒ । म॒हि॒त्प॒ना नाक᳚म् । म॒हि॒त्व॒नेति॑ महि-त्व॒ना । आऽनाक᳚म् । नाक॑न्त॒स्थुः । त॒स्थुरु॒रु । उ॒रु च॑क्रिरे । च॒क्रि॒रे॒ सदः॑ । सद॒ इति॒ सदः॑ ॥ विष्णु॒र्यत् । यद्ध॑ । हाव॑त् । आव॒ द्वृष॑णम् । वृष॑णम्मद॒च्युत᳚म् । मद॒च्युतँ॒व्वयः॑ । म॒द॒च्युत॒मिति॑ मद-च्युत᳚म् । वयो॒ न । न सी॑दन्न् । सी॒द॒न्नधि॑ । अधि॑ ब॒र्॒?हिषि॑ । ब॒र्॒?हिषि॑ प्रि॒ये । प्रि॒य इति॑ प्रि॒ये ॥ प्र चि॒त्रम् । चि॒त्रम॒र्कम् । अ॒र्कङ्गृ॑ण॒ते । गृ॒ण॒ते तु॒राय॑ । तु॒राय॒ मारु॑ताय । मारु॑ताय॒ स्वत॑वसे । स्वत॑वसे भरध्वम् । स्वत॑वस॒ इति॒ स्व-त॒व॒से॒ । भ॒र॒ध्व॒मिति॑ भरध्वम् ॥ ये सहाꣳ॑सि । सहाꣳ॑सि॒ सह॑सा । सह॑सा॒ सह॑न्ते (45) ।सह॑न्ते॒ रेज॑ते ।
रेज॑ते अग्ने । अ॒ग्ने॒ पृ॒थि॒वी । पृ॒थि॒वी म॒खेभ्यः॑ । म॒खेभ्यः॒ इति॑ म॒खेभ्यः॑ ॥ विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा विश्वे᳚ । विश्वे॑ देवाः । दे॒वा॒ इति॑ देवाः ॥ द्यावा॑ नः । न॒ पृ॒थि॒वी । पृ॒थि॒वी इ॒मम् । पृ॒थि॒वी इति॑ पृथि॒वी । इ॒मꣳ सि॒ध्रम् । सि॒ध्रम॒द्य । अ॒द्य दि॑वि॒स्पृश᳚म् । दि॒वि॒स्पृश॒मिति॑ दिवि-स्पृश᳚म् ॥ य॒ज्ञन्दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॑ यच्छताम् । य॒च्छ॒ता॒मिति॑ यच्छताम् ॥ प्र पू᳚र्व॒जे । पू॒र्व॒जे पि॒तरा᳚ । पू॒र्व॒जे इति॑ पूर्व॒जे । पि॒तरा॒ नव्य॑सीभिः । नव्य॑सीभिर्गी॒र्भिः । गी॒र्भि कृ॑णुध्वम् । कृ॒णु॒ध्व॒ꣳ॒ सद॑ने । सद॑ने ऋ॒तस्य॑ । सद॑ने॒ इति॒ सद॑ने । ऋ॒तस्ये त्यृ॒तस्य॑ ॥ आ नः॑ । नो॒ द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ दैव्ये॑न । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ इति॑ द्यावा-पृ॒थि॒वी॒ । दैव्ये॑न॒ जने॑न । जने॑न यातम् । या॒त॒म्महि॑ । महि॑ वाम् । वाँ॒व्वरू॑थम् । वरू॑थ॒मिति॒ वरू॑थम् ॥ अ॒ग्निं स्तोमे॑न । स्तोमे॑न बोधय । बो॒ध॒य॒ स॒मि॒धा॒नः । स॒मि॒धा॒नो अम॑र्त्यम् । स॒मि॒धा॒न इति॑ सम्-इ॒धा॒नः । अम॑र्त्य॒मित्यम॑र्त्यम् ॥ ह॒व्या दे॒वेषु । दे॒वेषु॑ नः । नो॒ द॒ध॒त्॒ । द॒ध॒दिति॑ दधत् ॥ स ह॑व्य॒वाट् । ह॒व्य॒वाडम॑र्त्यः । ह॒व्य॒वाडिति॑ हव्य-वाट् । अम॑र्त्य उ॒शिक् । उ॒शिग्दू॒तः । दू॒तश्चनो॑हितः । चनो॑हित॒ इति॒ चनो॑हितः ॥ अ॒ग्नि र्धि॒या । धि॒या सम् । समृ॑ण्वति । ऋ॒ण्व॒तीतृ॑ण्वति ॥ शन्नः॑ । नो॒ भ॒व॒न्तु॒ । भ॒व॒न्तु॒ वाजे॑वाजे । वाजे॑वाज॒ इति॒ वाजे᳚-वा॒जे॒ (46) ॥
विष्णो॒ क्रमः॑ । क्रमो॑ऽसि । अ॒स्य॒भि॒मा॒ति॒हा । अ॒भि॒मा॒ति॒हा गा॑य॒त्रम् । अ॒बि॒॒माति॒हेत्य॑भिमाति-हा । गा॒य॒त्रञ्छन्दः॑ । छन्द॒ आ । आ रो॑ह । रो॒ह॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीमनु॑ । अनु॒ वि । वि क्र॑मस्व । क्र॒म॒स्व॒ निर्भ॑क्तः । निर्भ॑क्त॒स्सः । निर्भ॑क्त॒ इति॒ निः-भ॒क्तः॒ । स यम् । यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्मो विष्णोः᳚ । विष्णो॒ क्रमः॑ । क्रमो॑ऽसि । अ॒स्य॒भि॒श॒स्ति॒हा । अ॒भि॒श॒स्ति॒हा त्रैष्टु॑भम् । अ॒भि॒श॒स्ति॒हेत्य॑भिशस्ति-हा । त्रैष्टु॑भ॒ञ्छन्दः॑ । छन्द॒ आ । आ रो॑ह । रो॒हा॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मनु॑ । अनु॒ वि । वि क्र॑मस्व । क्र॒म॒स्व॒ निर्भ॑क्तः । निर्भ॑क्त॒स्सः । निर्भ॑क्त॒ इति॒ निः-भ॒क्तः॒ । स यम् । यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्मो विष्णोः᳚ । विष्णो॒ क्रमः॑ । क्रमो॑ऽसि । अ॒स्य॒रा॒ती॒य॒तः । अ॒रा॒ती॒य॒तो ह॒न्ता । ह॒न्ता जाग॑तम् । जाग॑त॒ञ्छन्दः॑ । छन्द॒ आ । आ रो॑ह । रो॒ह॒ दिव᳚म् । दिव॒मनु॑ । अनु॒ वि । वि क्र॑मस्व । क्र॒म॒स्व॒ निर्भ॑क्तः । निर्भ॑क्त॒स्सः । निर्भ॑क्त॒ इति॒ निः-भ॒क्तः॒ । स यम् । यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्मो विष्णोः᳚ (1)।विष्णो॒ क्रमः॑।
“क्रमो॑ऽसि। अ॒सि॒ श॒त्रू॒य॒तः । श॒त्रू॒य॒तो ह॒न्ता । श॒त्रू॒य॒त इति॑ शत्रु-य॒तः । ह॒न्ताऽऽनु॑ष्टुभम् । आनु॑ष्टुभ॒ञ्छन्दः॑ । आनु॑ष्टभ॒मित्यानु॑-स्तु॒भ॒म्॒ । छन्द॒ आ । आ रो॑ह । रो॒ह॒ दिशः॑ । दिशोऽनु॑ । अनु॒ वि । वि क्र॑मस्व । क्र॒म॒स्व॒ निर्भ॑क्तः । निर्भ॑क्त॒स्सः । निर्भ॑क्त॒ इति॒ निः-भ॒क्तः॒ । स यम् । यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्म इति॑ द्वि॒ष्मः ॥ अक्र॑न्दद॒ग्निः । अ॒ग्निस्स्त॒नयन्न्॑ । स्त॒नय॑न्निव । इ॒व॒ द्यौः । द्यौः, ख्षाम॑ । ख्षामा॒रेरि॑हत् । रेरि॑हद्वी॒रुधः॑ । वी॒रुध॑स्सम॒ञ्जन्न् । स॒म॒ञ्जन्निति॑ सम्-अ॒ञ्जन्न् ॥ स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नः । ज॒ज्ञा॒नो वि । वि हि । हीम् । ई॒मि॒द्धः । इ॒द्दो अख्य॑त् । अख्य॒ दा । आ रोद॑सी । रोद॑सी भा॒नुना᳚ । रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी । भा॒नुना॑ भाति । भा॒त्य॒न्तः । अ॒न्त-रित्य॒न्तः ॥ अग्ने᳚ऽभ्यावर्तिन्न् । अ॒भ्या॒व॒र्ति॒न्न॒भि । अ॒भ्या॒व॒र्तिन्नित्य॑भि-आ॒व॒र्ति॒न्न्॒ । अ॒भि नः॑ । न॒ आ । आ व॑र्तस्व । व॒र्त॒स्वायु॑षा । आयु॑षा॒ वर्च॑सा । वर्च॑सा स॒न्या । स॒न्या मे॒धया᳚ । मे॒धया᳚ प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॒ धने॑न । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । धने॒नेति॒ धने॑न ॥ अग्ने॑ (2)।”
अङ्गिरः। अ॒ङ्गि॒र॒श्श॒तम् । श॒तन्ते᳚ । ते॒ स॒न्तु॒ । स॒न्त्वा॒ वृतः॑ । आ॒वृत॑स्स॒हस्र᳚म् । आ॒वृत॒ इत्या᳚-वृतः॑ । स॒हस्र॑न्ते । त॒ उ॒पा॒वृतः॑ । उ॒पा॒वृत॒ इत्यु॑प-आ॒वृतः॑ ॥ तासा॒म्पोष॑स्य । पोष॑स्य॒ पोषे॑ण । पोषे॑ण॒ पुनः॑ । पुन॑र्नः । नो॒ न॒ष्टम् । न॒ष्टमा । आ कृ॑धि । कृ॒धि॒ पुनः॑ । पुन॑र्नः । नो॒ र॒यिम् । र॒यि मा । आ कृ॑धि । कृ॒धीति॑कृधि ॥ पुन॑रू॒र्जा । ऊ॒र्जा नि । निव॑र्तस्व । व॒र्त॒स्व॒ पुनः॑ । पुन॑रग्ने । अ॒ग्न इ॒षा । इ॒षायु॑षा । आयु॒षेत्यायु॑षा ॥ पुन॑र्नः । न॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वत॒ इति॑ वि॒श्वतः॑ ॥ स॒ह र॒य्या । र॒य्या नि । नि व॑र्तस्व । व॒र्त॒स्वाग्ने᳚ । अग्ने॒ पिन्व॑स्व । पिन्व॑स्व॒ धार॑या । धार॒येति॒ धार॑या ॥ वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वफ्स्नि॒येति॑ वि॒श्व-फ्स्नि॒या॒ । वि॒श्वत॒स्परि॑ । परीति॒ परि॑ ॥ उदु॑त्त॒मम् । उ॒त्त॒मँव्व॑रुण । उ॒त्त॒ममित्यु॑त्-त॒मम् । व॒रु॒ण॒ पाश᳚म् । पाश॑म॒स्मत् । अ॒स्मदव॑ । अवा॑ध॒मम् (3)।अ॒ध॒मँव्वि।
वि म॑ध्य॒मम्। म॒ध्य॒मं श्र॑थाय । श्र॒था॒ये॒ति॑ श्रथाय ॥ अथा॑व॒यम् । व॒यमा॑दित्य । आ॒दि॒त्य॒ व्र॒ते । व्र॒ते तव॑ । तवाना॑गसः । अना॑गसो॒ अदि॑तये । अदि॑तये स्याम । स्या॒मेति॑ स्याम ॥ आ त्वा᳚ । त्वा॒ऽहा॒र्॒ष॒म्॒ । आ॒हा॒र्॒ष॒म॒न्तः । अ॒न्तर॑भूः । अ॒भू॒र्ध्रु॒वः । ध्रु॒वस्ति॑ष्ठ । ति॒ष्ठा वि॑चाचलिः । अवि॑चाचलि॒रित्यवि॑-चा॒च॒लिः॒ ॥ विश॑स्त्वा । त्वा॒ सर्वाः᳚ । सर्वा॑वाञ्छन्तु । वा॒ञ्छ॒न्त्व॒स्मिन् । अ॒स्मिन्रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रमधि॑ । अधि॑ श्रय । श्र॒ये॒ति॑ श्रय ॥ अग्रे॑ बृ॒हन्न् । बृ॒हन्नु॒षसा᳚म् । उ॒षसा॑मू॒र्ध्वः । ऊ॒र्ध्वो अ॑स्थात् । अ॒स्था॒न्नि॒र्ज॒ग्मि॒वान् । नि॒र्ज॒ग्मि॒वान्तम॑सः । नि॒र्ज॒ग्मि॒वानिति॑ निः-ज॒ग्मि॒वान् । तम॑सो॒ ज्योति॑षा । ज्योति॒षा । आगा᳚त् । अ॒गा॒दित्य॑गात् ॥ अ॒ग्निर्भा॒नुना᳚ । भा॒नुना॒रुश॑ता । रुश॑ता॒ स्वङ्गः॑ । स्वङ्ग॒ आ । स्वङ्ग॒ इति॑ सु-अङ्गः॑ । आजा॒तः । जा॒तो विश्वा᳚ । विश्वा॒ सद्मा॑नि । सद्मा᳚न्यप्राः । अ॒प्रा॒ इत्य॑प्राः ॥ सीद॒ त्वम् । त्वम्मा॒तुः । मा॒तुर॒स्या (4)।अ॒स्या उ॒पस्थे᳚।
उ॒पस्थे॒ विश्वा॑नि। उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प-स्थे॒ । विश्वा᳚न्यग्ने । अ॒ग्ने॒ व॒युना॑नि । व॒युना॑नि वि॒द्वान् । वि॒द्वानिति॑ वि॒द्वान् ॥ मैना᳚म् । ए॒ना॒म॒र्चिषा᳚ । अ॒र्चिषा॒ मा । मा तप॑सा । तप॑सा॒ऽभि । अ॒भिशू॑शुचः । शू॒शु॒चो॒न्तः । अ॒न्तर॑स्याम् । अ॒स्या॒ꣳ शु॒क्रज्यो॑तिः । शु॒क्रज्यो॑ति॒र्वि । शु॒क्रज्यो॑ति॒रिति॑ शु॒क्र-ज्यो॒तिः॒ । वि भा॑हि । भा॒ही॒ति॑ भाहि ॥ अ॒न्तर॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ रु॒चा । रु॒चा त्वम् । त्वमु॒खायै᳚ । उ॒खायै॒ सद॑ने । सद॑ने॒ स्वे । स्व इति॒ स्वे ॥ तस्या॒स्त्वम् । त्वꣳ हर॑सा । हर॑सा॒ तपन्न्॑ । तप॒ञ्जात॑वेदः । जात॑वेदश्शि॒वः । जात॑वेद॒ इति॒ जात॑-वे॒दः॒ । शि॒वो भ॑व । भ॒वेति॑ भव ॥ शि॒वो भू॒त्वा । भू॒त्वा मह्य᳚म् । मह्य॑मग्ने । अ॒ग्नेऽथो᳚ । अथो॑ सीद । अथो॒ इत्यथो᳚ । सी॒द॒ शि॒वः । शि॒वस्त्वम् । त्वमिति॒ त्वम् ॥ शि॒वा कृ॒त्वा । कृ॒त्वा दिशः॑ । दिश॒स्सर्वाः᳚ । सर्वा॒स्स्वाम् । स्वाँय्योनि᳚म् । योनि॑मि॒ह । इ॒हा । आस॑दः । अ॒स॒द॒ इत्यस॑दः ॥ ह॒ꣳ॒सश्शु॑चि॒षत् । शु॒चि॒षद्वसुः॑ । शु॒चि॒षदिति॑ शुचि-सत् । वसु॑रन्तरिख्ष॒सत् । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒सद्धोता᳚ । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒सदित्य॑न्तरिख्ष-सत् । होता॑ वेदि॒षत् । वे॒दि॒षदति॑थिः । वे॒दि॒षदिति॑ वेदि-सत् । अति॑थिर्दुरोण॒सत् । दु॒रो॒ण॒सदिति॑ दुरोण-सत् ॥ नृ॒षद्व॑र॒सत् । नृ॒षदिति॑ नृ-सत् । व॒र॒सदृ॑त॒सत् । व॒र॒सदिति॑ वर-सत् । ऋ॒त॒सद्व्यो॑म॒सत् । ऋ॒त॒सदित्यृ॑त-सत् । व्यो॒म॒सद॒ब्जाः । व्यो॒म॒सदिति॑ व्योम-सत् । अ॒ब्जा गो॒जाः । अ॒ब्जा इत्य॑प्-जाः । गो॒जा ऋ॑त॒जाः । गो॒जा इति॑ गो-जाः । ऋ॒त॒जा अ॑द्रि॒जाः । ऋ॒त॒जा इत्यृ॑त-जाः । अ॒द्रि॒जा ऋ॒तम् । अ॒द्रि॒जा इत्य॑द्रि-जाः । ऋ॒तम्बृ॒हत् । बृ॒हदिति॑ बृ॒हत् (5) ॥
दि॒वस्परि॑। परि॑ प्रथ॒मम् । प्र॒थ॒मञ्ज॑ज्ञे । ज॒ज्ञे॒ अ॒ग्निः । अ॒ग्निर॒स्मत् । अ॒स्मद्द्वि॒तीय᳚म् । द्वि॒तीय॒म्परि॑ । परि॑ जा॒तवे॑दाः । जा॒तवे॑दा॒ इति॑ जा॒त-वे॒दाः॒ ॥ तृ॒तीय॑म॒फ्सु । अ॒फ्सुनृ॒मणाः᳚ । अ॒फ्सित्य॑प्-सु । नृ॒मणा॒ अज॑स्रम् । नृ॒मणा॒ इति॑ नृ-मनाः᳚ । अज॑स्र॒मिन्धा॑नः । इन्धा॑न एनम् । ए॒न॒ञ्ज॒र॒ते॒ । ज॒र॒ते॒ स्वा॒धीः । स्वा॒धीरिति॑ स्व-धीः ॥ वि॒द्मा ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ त्रे॒धा । त्रे॒धा त्र॒याणि॑ । त्र॒याणी॑ वि॒द्म । वि॒द्मा ते᳚ । ते॒ सद्म॑ । सद्म॒ विभृ॑तम् । विभृ॑तम्पुरु॒त्रा । विभृ॑त॒मिति॒ वि-भृ॒त॒म्॒ । पु॒रु॒त्रेति॑ पुरु-त्रा ॥ वि॒द्माते᳚ । ते॒ नाम॑ । नाम॑ पर॒मम् । प॒र॒मङ्गुहा᳚ । गुहा॒ यत् । यद्वि॒द्म । वि॒द्मातम् । तमुथ्स᳚म् । उथ्सँ॒य्यतः॑ । यत॑ आज॒गन्थ॑ । आ॒ज॒गन्थेत्या᳚-ज॒गन्थ॑ ॥ स॒मु॒द्रे त्वा᳚ । त्वा॒ नृ॒मणाः᳚ । नृ॒मणा॑ अ॒फ्सु । नृ॒मणा॒ इति॑ नृ-मनाः᳚ । अ॒फ्सृ॑न्तः । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । अ॒न्तर्नृ॒चख्षाः᳚ । नृ॒चख्षा॑ ईधे । नृ॒चख्षा॒ इति॑ नृ-चख्षाः᳚ । ई॒धे॒ दि॒वः । दि॒वो अ॑ग्ने । अ॒ग्न॒ ऊधन्न्॑ । ऊध॒न्नित्यूधन्न्॑ ॥ तृ॒तीये᳚ त्वा (6)।त्वा॒ रज॑सि।त्वा॒ रज॑सि।
रज॑सि तस्थि॒वाꣳस᳚म्। त॒स्थि॒वाꣳस॑मृ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॒ योनौ᳚ । योनौ॑ महि॒षाः । म॒हि॒षा अ॑हिन्वन्न् । अ॒हि॒न्व॒न्नित्य॑हिन्वन् ॥ अक्र॑न्दद॒ग्निः । अ॒ग्निस्स्त॒नयन्न्॑ । स्त॒नय॑न्निव । इ॒व॒ द्यौः । द्यौः ख्षाम॑ । ख्षामा॒रेरि॑हत् । रेरि॑हद्वी॒रुधः॑ । वी॒रुध॑स्सम॒ञ्जन्न् । स॒म॒ञ्जन्निति॑ सम्-अ॒ञ्जन्न् ॥ स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नः । ज॒ज्ञा॒नो वि । वि हि । हीम् । ई॒मि॒द्धः । इ॒द्धो अख्य॑त् । अख्य॒दा । आ रोद॑सी । रोद॑सी भा॒नुना᳚ । रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी । भा॒नुना॑ भाति । भा॒त्य॒न्तः । अ॒न्तरित्य॒न्तः ॥ उ॒शिक्पा॑व॒कः । पा॒व॒को अ॑र॒तिः । अ॒र॒तिस्सु॑मे॒धाः । सु॒मे॒धा मर्ते॑षु । सु॒मे॒धा इति॑ सु-मे॒धाः । मर्ते᳚ष्व॒ग्निः । अ॒ग्निर॒मृतः॑ । अ॒मृतो॒ नि । नि धा॑यि । धा॒यी॒ति॑ धायि ॥ इय॑र्तिधू॒मम् । धू॒मम॑रु॒षम् । अ॒रु॒षम्भरि॑भ्रत् । भरि॑भ्र॒दुत् । उच्छु॒क्रेण॑ । शु॒क्रेण॑ शो॒चिषा᳚ । शो॒चिषा॒ द्याम् । द्यामिन॑ख्षत् । इन॑ख्ष॒दिती॒न॑ख्षत् ॥ विश्व॑स्य के॒तुः । के॒तुर्भुव॑नस्य । भुव॑नस्य॒ गर्भः॑ । गर्भ॒ आ (7)।आ रोद॑सी।
रोद॑सी अपृणात्। रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी । अ॒पृ॒णा॒ज्जाय॑मानः । जाय॑मान॒ इति॒ जाय॑मानः ॥ वी॒डुञ्चि॑त् । चि॒दद्रि᳚म् । अद्रि॑मभिनत् । अ॒भि॒न॒त्प॒रा॒यन्न् । प॒रा॒यञ्जनाः᳚ । प॒रा॒यन्निति॑ परा-यन्न् । जना॒ यत् । यद॒ग्निम् । अ॒ग्निमय॑जन्त । अय॑जन्त॒ पञ्च॑ । पञ्चेति॒ पञ्च᳚ ॥ श्री॒णामु॑दा॒रः । उ॒दा॒रो ध॒रुणः॑ । ध॒रुणो॑ रयी॒णाम् । र॒यी॒णाम्म॑नी॒षाणा᳚म् । म॒नी॒षाणा॒म्प्रार्प॑णः । प्रार्प॑ण॒स्सोम॑गोपाः । प्रार्प॑ण॒ इति॑ प्र-अर्प॑णः । सोम॑ गोपा॒ इति॒ सोम॑-गो॒पाः॒ ॥ वसोः᳚ सू॒नुः । सू॒नुस्सह॑सः । सह॑सो अ॒फ्सु । अ॒फ्सु राजा᳚ । अ॒फ्सित्य॑प्-सु । राजा॒ वि । वि भा॑ति । भा॒त्यग्रे᳚ । अग्र॑ उ॒षसा᳚म् । उ॒षसा॑मिधा॒नः । इ॒धा॒न इती॑धा॒नः ॥ यस्ते᳚ । ते॒ अ॒द्य । अ॒द्य कृ॒णव॑त् । कृ॒णव॑द्भद्रशोचे । भ॒द्र॒शो॒चे॒ऽपू॒पम् । भ॒द्र॒शो॒च॒ इति॑ भद्र-शो॒चे॒ । अ॒पू॒पन्दे॑व । दे॒व॒घृ॒तव॑न्तम् । घृ॒तव॑न्तमग्ने । घृ॒तव॑न्त॒मिति॑ घृ॒त-व॒न्त॒म् । अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने ॥ प्रतम् । तन्न॑य । न॒य॒ प्र॒त॒राम् । प्र॒त॒रा वस्यः॑ । प्र॒त॒रामिति॑ प्र-त॒राम् । वस्यो॒ अच्छ॑ । अच्छा॒भि । अ॒भिद्यु॒म्नम् । द्यु॒म्नन्दे॒वभ॑क्तम् । दे॒वभ॑क्तँय्यविष्ठ । दे॒वभ॑क्त॒मिति॑ दे॒व-भ॒क्त॒म् । य॒वि॒ष्ठे॒ति॑ यविष्ठ ॥ आ तम् (8)।
। तम्भ॑ज । भ॒ज॒ सौ॒श्र॒व॒सेषु॑ । सौ॒श्र॒व॒सेष्व॑ग्ने । अ॒ग्न॒ उ॒क्थ?उ॑क्थे । उ॒क्थ?उ॑क्थ॒ आ । उ॒क्थ?उ॑क्थ॒ इत्यु॒क्थे-उ॒क्थे॒ । आ भ॑ज । भ॒ज॒ श॒स्यमा॑ने । श॒स्यमा॑न॒ इति॑ श॒स्यमा॑ने ॥ प्रि॒यस्सूर्ये᳚ । सूर्ये᳚ प्रि॒यः । प्रि॒यो अ॒ग्ना । अ॒ग्ना भ॑वाति । भ॒वा॒त्युत् । उज्जा॒तेन॑ । जा॒तेन॑ भि॒नद॑त् । भि॒नद॑दुत् । उज्जनि॑त्वैः । जनि॑त्वै॒रिति॒ जनि॑त्वैः ॥ त्वाम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ यज॑मानाः । यज॑माना॒ अनु॑ । अनु॒ द्यून् । द्यून् विश्वा᳚ । विश्वा॒ वसू॑नि । वसू॑नि दधिरे । द॒धि॒रे॒ वार्या॑णि । वार्या॒णीति॒ वार्या॑णि ॥ त्वया॑ स॒ह । स॒ह द्रवि॑णम् । द्रवि॑णमि॒च्छमा॑नाः । इ॒च्छमा॑ना व्र॒जम् । व्र॒जङ्गोम॑न्तम् । गोम॑न्तमु॒शिजः॑ । गोम॑न्त॒मिति॒ गो-म॒न्त॒म् । उ॒शिजो॒ वि । वि व॑व्रुः । व॒व्रु॒रिति॑ वव्रुः ॥ दृ॒शा॒नो रु॒क्मः । रु॒क्म उ॒र्व्या । उ॒र्व्या वि । व्य॑द्यौत् । अ॒द्यौ॒द्दु॒र्मर्ष᳚म् । दु॒र्मर्ष॒मायुः॑ । दु॒र्मर्ष॒मिति॑ दुः-मर्ष᳚म् । आयु॑श्श्रि॒ये । श्रि॒ये रु॑चा॒नः । रु॒चा॒न इति॑ रुचा॒नः ॥ अ॒ग्निर॒मृतः॑ । अ॒मृतो॑ अभवत् । अ॒भ॒व॒द्वयो॑भिः । वयो॑भि॒र्यत् । वयो॑भि॒रिति॒वयः॑-भिः॒ । यदे॑नम् । ए॒न॒न्द्यौः । द्यौरज॑नयत् । अज॑नयथ्सु॒रेताः᳚ । सु॒रेता॒ इति॑ सु-रेताः᳚ (9) ॥
अन्न॑प॒तेऽन्न॑स्य । अन्न॑पत॒ इत्यन्न॑-प॒ते॒ । अन्न॑स्य नः । नो॒ दे॒हि॒ । दे॒ह्य॒न॒मी॒वस्य॑ । अ॒न॒मी॒वस्य॑ शु॒ष्मिणः॑ । शु॒ष्मिण॒ इति॑ शु॒ष्मिणः॑ ॥ प्र प्र॑दा॒तार᳚म् । प्र॒दा॒तार॑न्तारिषः । प्र॒दा॒तार॒मिति॑ प्र-दा॒तार᳚म् । ता॒रि॒ष॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॑न्नः । नो॒ धे॒हि॒ । धे॒हि॒ द्वि॒पदे᳚ । द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे । द्वि॒पद॒ इति॑ द्वि-पदे᳚ । चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑- प॒दे॒ ॥ उदु॑ । उ॒ त्वा॒ । त्वा॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा अग्ने᳚ । अग्ने॒ भर॑न्तु । भर॑न्तु॒ चित्ति॑भिः । चित्ति॑भि॒रिति॒ चित्ति॑-भिः॒ ॥ स नः॑ । नो॒ भ॒व॒ । भ॒व॒ शि॒वत॑मः । शि॒वत॑मस्सु॒प्रती॑कः । शि॒वत॑म॒ इति॑ शि॒व-त॒मः॒ । सु॒प्रती॑को वि॒भाव॑सुः । सु॒प्रती॑क॒ इति॑ सु-प्रती॑कः । वि॒भाव॑सु॒रिति॑ वि॒भा-व॒सुः॒ ॥ प्रेत् । इद॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ ज्योति॑ष्मान् । ज्योति॑ष्मान् याहि । या॒हि॒ शि॒वेभिः॑ । शि॒वेभि॑र॒र्चिभिः॑ । अ॒र्चिभि॒स्व्तम् । अ॒र्चिभि॒रित्य॒र्चि-भिः॒ । त्वमिति॒ त्वम् ॥ बृ॒हद्भि॑र्भा॒नुभिः॑ । बृ॒हद्भि॒रिति॑ बृ॒हत्-भिः॒ । भा॒नुभि॒र्भासन्न्॑ । भा॒नुभि॒रिति॑भा॒नु-भिः॒ । भास॒न्मा । मा हिꣳ॑सीः । हि॒ꣳ॒सी॒स्त॒नुवा᳚ । त॒नुवा᳚ प्र॒जाः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः ॥ स॒मिधा॒ऽग्निम् । स॒मिधेति॑ सम्-इधा᳚ । अ॒ग्निन्दु॑वस्यत । दु॒व॒स्य॒त॒घृ॒तैः । घृ॒तैर्भो॑धयत । बो॒ध॒य॒ताति॑थिम् । अति॑थि॒मित्यति॑थिम् ॥ आऽस्मिन्न्॑ (10)।
“अ॒स्मि॒न्॒, ह॒व्या। ह॒व्या जु॑होतन । जु॒हो॒त॒ने॒ति॑ जुहोतन ॥ प्र प्रा॒यम् । प्रप्रेति॒ प्र-प्र॒ । अ॒यम॒ग्निः । अ॒ग्निर्भ॑र॒तस्य॑ । भ॒र॒तस्य॑ शृण्वे । शृण्वे॒ वि । वि यत् । यथ्सूर्यः॑ । सूर्यो॒ न । न रोच॑ते । रोच॑ते बृ॒हत् । बृ॒हद्भाः । भा इति॒ भाः ॥ अ॒भि यः । य पू॒रुम् । पू॒रुम्पृत॑नासु । पृत॑नासु त॒स्थौ । त॒स्थौ दी॒दाय॑ । दी॒दाय॒ दैव्यः॑ । दैव्यो॒ अति॑थिः । अति॑थिश्शि॒वः । शि॒वो नः॑ । न॒ इति॑ नः ॥ आपो॑ देवीः । दे॒वी॒ प्रति॑ । प्रति॑ गृह्णीत । गृ॒ह्णी॒त॒ भस्म॑ । भस्मै॒ तत् । ए॒तथ्स्यो॒ने । स्यो॒ने कृ॑णुध्वम् । कृ॒णु॒ध्व॒ꣳ॒ सु॒र॒भौ । सु॒र॒भावु॑ । उ॒ लो॒के । लो॒क इति॑ लो॒के ॥ तस्मै॑ नमन्ताम् । न॒म॒न्ता॒ञ्जन॑यः । जन॑यस्सु॒पत्नीः᳚ । सु॒पत्नी᳚र्मा॒ता । सु॒पत्नी॒रिति॑ सु-पत्नीः᳚ । मा॒तेव॑ । इ॒व॒ पु॒त्रम् । पु॒त्रम्बि॑भृत । बि॒भृ॒तासु । स्वे॑नम् । ए॒न॒मित्ये॑नम् ॥ अ॒फ्स्व॑ग्ने । अ॒फ्सित्य॑प्-सु । अ॒ग्ने॒ सधिः॑ । सधि॒ष्टव॑ (11)।तव॒ सः।तव॒ सः।”
सौष॑धीः। ओष॑धी॒रनु॑ । अनु॑ रुध्यसे । रु॒ध्य॒स॒ इति॑ रुध्यसे ॥ गर्भे॒ सन्न् । सञ्जा॑यसे । जा॒य॒से॒ पुनः॑ । पुन॒रिति॒ पुनः॑ ॥ गर्भो॑ असि । अ॒स्योष॑धीनाम् । ओष॑धीना॒ङ्गर्भः॑ । गर्भो॒ वन॒स्पती॑नाम् । वन॒स्पती॑ना॒मिति॒ वन॒स्पती॑नाम् ॥ गर्भो॒ विश्व॑स्य । विश्व॑स्य भू॒तस्य॑ । भू॒तस्याग्ने᳚ । अग्ने॒ गर्भः॑ । गर्भो॑ अ॒पाम् । अ॒पाम॑सि । अ॒सी॒त्य॑सि ॥ प्र॒सद्य॒ भस्म॑ना । प्र॒सद्येति॑ प्र-सद्य॑ । भस्म॑ना॒ योनि᳚म् । योनि॑म॒पः । अ॒पश्च॑ । च॒पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीम॑ग्ने । अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने ॥ स॒ꣳ॒सृज्य॑ मा॒तृभिः॑ । स॒ꣳ॒सृज्येति॑ सम्-सृज्य॑ । मा॒तृभि॒स्त्वम् । मा॒तृभि॒रिति॑ मा॒तृ-भिः॒ । त्वञ्ज्योति॑ष्मान् । ज्योति॑ष्मा॒न्पुनः॑ । पुन॒रा । आऽस॑दः । अ॒स॒द॒ इत्य॑सदः ॥ पुन॑रा॒सद्य॑ । आ॒सद्य॒ सद॑नम् । आ॒सद्येत्या᳚-सद्य॑ । सद॑नम॒पः । अ॒पश्च॑ । च॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीम॑ग्ने । अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने ॥ शेषे॑ मा॒तुः । मा॒तुर्यथा᳚ । यथो॒पस्थे᳚ । उ॒पस्थे॒ऽन्तः । उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प-स्थे॒ । अ॒न्तर॒स्याम् । अ॒स्याꣳ शि॒वत॑मः । शि॒वत॑म॒ इति॑ शि॒व-त॒मः॒ ॥ पुन॑रू॒र्जा (12)।ऊ॒र्जा नि।
नि व॑र्तस्व। व॒र्त॒स्व॒ पुनः॑ । पुन॑रग्ने । अ॒ग्न॒ इ॒षा । इ॒षाऽऽयु॑षा । आयु॒षेत्यायु॑षा ॥ पुन॑र्नः । न॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वत॒ इति॑ वि॒श्वतः॑ ॥ स॒हर॒य्या । र॒य्या नि । नि व॑र्तस्व । व॒र्त॒स्वाग्ने᳚ । अग्ने॒ पिन्व॑स्व । पिन्व॑स्व॒ धार॑या । धार॒येति॒ धार॑या ॥ वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वफ्स्नि॒येति॑ वि॒श्व-फ्स्नि॒या॒ । वि॒श्वत॒स्परि॑ । परीति॒ परि॑ ॥ पुन॑स्त्वा । त्वा॒दि॒ऽऽत्याः । आ॒दि॒त्या रु॒द्राः । रु॒द्रा वस॑वः । वस॑व॒स्सम् । समि॑न्धताम् । इ॒न्द॒ता॒म्पुनः॑ । पुन॑र्ब्र॒ह्माणः॑ । ब्र॒ह्माणो॑ वसुनीथ । व॒सु॒नी॒थ॒ य॒ज्ञैः । व॒सु॒नी॒थेति॑ वसु-नी॒थ॒ । य॒ज्ञैरिति॑ य॒ज्ञैः ॥ घृ॒तेन॒ त्वम् । त्वन्त॒नुवः॑ । त॒नुवो॑ वर्धयस्व । व॒र्ध॒य॒स्व॒ स॒त्याः । स॒त्यास्स॑न्तु । स॒न्तु॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ । कामा॒ इति॒ कामाः᳚ ॥ बोधा॑ नः । नो॒ अ॒स्य । अ॒स्य वच॑सः । वच॑सो यविष्ठ । य॒वि॒ष्ठ॒ मꣳहि॑ष्ठस्य । मꣳहि॑ष्ठस्य॒ प्रभृ॑तस्य । प्रभृ॑तस्य स्वधावः । प्रभृ॑त॒स्येति॒ प्र-भृ॒त॒स्य॒ । स्व॒धा॒व॒ इति॑ स्वधा-वः॒ ॥ पीय॑ति त्वः । त्वो॒ अनु॑ । अनु॑ त्वः । त्वो॒ गृ॒णा॒ति॒ । गृ॒णा॒ति॒ व॒न्दारुः॑ । व॒न्दारु॑स्ते । ते॒ त॒नुव᳚म् । त॒नुवँ॑व्वन्दे । व॒न्दे॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने ॥ स बो॑धि । बो॒धि॒ सू॒रिः । सू॒रिर्म॒घवा᳚ । म॒घवा॑ वसु॒दावा᳚ । म॒घवेति॑ म॒घ-वा॒ । वसु॒दावा॒ वसु॑पतिः । व॒सु॒दावेति॑ वसु-दावा᳚ । वसु॑पति॒रिति॒ वसु॑-प॒तिः॒ ॥ यु॒यो॒ध्य॑स्मत् । अ॒स्मद्द्वेषाꣳ॑सि । द्वे॒षा॒ꣳ॑सीति॒ द्वेषाꣳ॑सि (13) ॥
अपे॑त। इ॒त॒ वि । वीत॑ । इ॒त॒ वि । विच॑ । च॒ स॒र्प॒त॒ । स॒र्प॒तातः॑ । अतो॒ ये । येऽत्र॑ । अत्र॒ स्थ । स्थ पु॑रा॒णाः । पु॒रा॒णा ये । ये च॑ । च॒ नूत॑नाः । नूत॑ना॒ इति॒ नूत॑नाः ॥ अदा॑दि॒दम् । इ॒दँय्य॒मः । य॒मो॑ऽव॒सान᳚म् । अ॒व॒सान॑म्पृथि॒व्याः । अ॒व॒सान॒मित्य॑व-सान᳚म् । पृ॒थि॒व्या अक्रन्न्॑ । अक्र॑न्नि॒मम् । इ॒मम्पि॒तरः॑ । पि॒तरो॑ लो॒कम् । लो॒क म॑स्मै । अ॒स्मा॒ इत्य॑स्मै ॥ अ॒ग्नेर्भस्म॑ । भस्मा॑सि । अ॒स्य॒ग्नेः । अ॒ग्ने पुरी॑षम् । पुरी॑षमसि । अ॒सि॒ स॒ञ्ज्ञान᳚म् । स॒ञ्ज्ञान॑मसि । स॒ञ्ज्ञान॒मिति॑ सम्-ज्ञान᳚म् । अ॒सि॒ का॒म॒धर॑णम् । का॒म॒धर॑ण॒म्मयि॑ । का॒म॒धर॑ण॒मिति॑ काम-धर॑णम् । मयि॑ ते । ते॒ का॒म॒धर॑णम् । का॒म॒धर॑णम्भूयात् । का॒म॒धर॑ण॒मिति॑ काम-धर॑णम् । भू॒या॒दिति॑ भूयात् ॥ सँय्याः । या वः॑ । व॒ प्रि॒याः । प्रि॒यास्त॒नुवः॑ । त॒नुव॒स्सम् । सम्प्रि॒या । प्रि॒या हृद॑यानि । हृद॑यानि वः । व॒ इति॑ वः ॥ अ॒त्मा वः॑ । वो॒ अ॒स्तु॒ (14)।अ॒स्तु॒ सम्प्रि॑यः।
सम्प्रि॑य॒स्सम्प्रि॑याः। सम्प्रि॑य॒ इति॒ सम्-प्रि॒यः॒ । सम्प्रि॑यास्त॒नुवः॑ । सम्प्रि॑या॒ इति॒ सम्-प्रि॒याः॒ । त॒नुवो॒ मम॑ । ममेति॒ मम॑ ॥ अ॒यꣳ सः । सो अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्यस्मिन्न्॑ । यस्मि॒न्थ्सोम᳚म् । सोम॒मिन्द्रः॑ । इन्द्र॑स्सु॒तम् । सु॒तन्द॒धे । द॒धे ज॒ठरे᳚ । ज॒ठरे॑ वावशा॒नः । वा॒व॒शा॒न इति॑ वावशा॒नः ॥ स॒ह॒स्रियँ॒व्वाज᳚म् । वाज॒मत्य᳚म् । अत्य॒न्न । न सप्ति᳚म् । सप्तिꣳ॑ सस॒वान् । स॒स॒वान्थ्सन्न् । स॒स॒वानिति॑ स-स॒वान् । सन्थ्सू॑यसे । स्थू॒य॒से॒ जा॒त॒वे॒दः॒ । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात-वे॒दः॒ ॥ अग्ने॑ दि॒वः । दि॒वो अर्ण᳚म् । अर्ण॒मच्छ॑ । अच्छा॑ जिगासि । जिगा॒स्यच्छ॑ । अच्छा॑ दे॒वान् । दे॒वाꣳ ऊ॑चिषे । ऊ॒चि॒षे॒ धिष्णि॑याः । धिष्णि॑या॒ ये । य इति॒ ये ॥ या प॒रस्ता᳚त् । प॒रस्ता᳚द्रोच॒ने । रो॒च॒ने सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य॒ याः । याश्च॑ । चा॒वस्ता᳚त् । अ॒वस्ता॑दुप॒तिष्ठ॑न्ते । उ॒प॒तिष्ठ॑न्त॒ आपः॑ । उ॒पतिष्ठ॑न्त॒ इत्यु॑प-तिष्ठ॑न्ते । आप॒ इत्यापः॑ ॥ आग्ने॒ यत् । यत्ते᳚ । ते॒ दि॒वि । दि॒वि वर्चः॑ । वर्च॑ पृथि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्याँय्यत् । यदोष॑धीषु (15)।ओष॑धिष्व॒फ्सु।
अ॒फ्सुवा᳚। अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । वा॒ य॒ज॒त्र॒ । य॒ज॒त्रेति॑ यजत्र ॥ येना॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षमु॒रु । उ॒र्वा॑त॒तन्थ॑ । आ॒त॒तन्थ॑त्वे॒षः । आ॒त॒तन्थेत्या᳚-त॒तन्थ॑ । त्वे॒षस्सः । स भा॒नुः । भा॒नुर॑र्ण॒वः । अ॒र्ण॒वो नृ॒चख्षाः᳚ । नृ॒चख्षा॒ इति॑ नृ-चख्षाः᳚ ॥ पु॒री॒ष्या॑सो अ॒ग्नयः॑ । अ॒ग्नय॑ प्राव॒णेभिः॑ । प्रा॒व॒णेभि॑स्स॒जोष॑सः । प्रा॒व॒णेभि॒रिति॑ प्र-व॒नेभिः॑ । स॒जोष॑स॒ इति॑ स-जोष॑सः ॥ जु॒षन्ताꣳ॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यमाहु॑तम् । आहु॑तमनमी॒वाः । आहु॑त॒मित्या-हु॒त॒म् । अ॒न॒मी॒वा इषः॑ । इषो॑ म॒हीः । म॒हीरिति॑ म॒हीः ॥ इडा॑मग्ने । अ॒ग्ने॒ पु॒रु॒दꣳस᳚म् । पु॒रु॒दꣳसꣳ॑ स॒निम् । पु॒रु॒दꣳस॒मिति॑ पुरु-दꣳस᳚म् । स॒निङ्गोः । गोश्श॑श्वत्त॒मम् । श॒श्व॒त्त॒मꣳ हव॑मानाय । श॒श्व॒त्त॒ममिति॑ शश्वत्-त॒मम् । हव॑मानाय साध । सा॒धे॒ति॑ साध ॥ स्यान्नः॑ । न॒स्सू॒नुः । सू॒नुस्तन॑यः । तन॑यो वि॒जावा᳚ । वि॒जावाग्ने᳚ । वि॒जावेति॑ वि-जावा᳚ । अग्ने॒ सा । सा ते᳚ । ते॒ सु॒म॒तिः । सु॒म॒तिर्भू॑तु । सु॒म॒तिरिति॑ सु-म॒तिः । भू॒त्व॒स्मे । अ॒स्मे इत्य॒स्मे ॥ अ॒यन्ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑र् ऋ॒त्वियः॑ । ऋ॒त्वियो॒ यतः॑ । यतो॑ जा॒तः । जा॒तो अरो॑चथाः । अरो॑चथा॒ इत्यरो॑चथाः ॥ तञ्जा॒नन्न् (16)।जा॒नन्न॑ग्ने।
अ॒ग्न॒ आ। आ रो॑ह । रो॒हाथ॑ । अथा॑नः । नो॒ व॒र्ध॒य॒ । व॒र्ध॒या॒ र॒यिम् । र॒यिमिति॑ र॒यिम् ॥ चिद॑सि । अ॒सि॒ तया᳚ । तया॑ दे॒वत॑या । दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्ध्रु॒वा । ध्रु॒वा सी॑द । सी॒द॒ प॒रिचित् । प॒रि॒चिद॑सि । प॒रि॒चिदिति॑ परि-चित् । अ॒सि॒ तया᳚ । तया॑ दे॒वत॑या । दे॒वत॑यांऽगिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वध्ध्रु॒वा । ध्रु॒वा सी॑द । सी॒द॒ लो॒कम् । लो॒कम्पृ॑ण । पृ॒ण॒ छि॒द्रम् । छि॒द्रम्पृ॑ण । पृ॒णाऽथो᳚ । अथो॑ सीद । अथो॒ इत्यथो᳚ । सी॒द॒ शि॒वा । शि॒वा त्वम् । त्वमिति॒ त्वम् ॥ इ॒न्द्रा॒ग्नी त्वा᳚ । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी । त्वा॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑र॒स्मिन्न् । अ॒स्मिन् योनौ᳚ । योना॑वसीषदन्न् । अ॒सी॒ष॒द॒न्नित्य॑सीषदन्न् ॥ ता अ॑स्य । अ॒स्य॒ सूद॑दोहसः । सूद॑दोहस॒स्सोम᳚म् । सूद॑दोहस॒ इति॒ सूद॑-दो॒ह॒सः॒ । सोमं॑ श्रीणन्ति । श्री॒ण॒न्ति॒ पृश्न॑यः । पृश्न॑य॒ इति॒ पृश्न॑यः ॥ जन्म॑न्दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ॒व्विशः॑ । विश॑स्त्रि॒षु । त्रि॒ष्वा । आ रो॑च॒ने । रो॒च॒ने दि॒वः । दि॒वः इति॑ दि॒वः (17) ॥
समि॑तम्। इ॒त॒ꣳ॒ सम् । सङ्क॑ल्पेथाम् । क॒ल्पे॒था॒ꣳ॒ सम्प्रि॑यौ । सम्प्रि॑यौ रोचि॒ष्णू । सम्प्रि॑या॒विति॒ सम्-प्रि॒यौ॒ । रो॒चि॒ष्णू सु॑मन॒स्यमा॑नौ । रो॒चि॒ष्णू इति॑ रोचि॒ष्णू । सु॒म॒न॒स्यमा॑ना॒विति॑ सु-म॒न॒स्यमा॑नौ ॥ इष॒मूर्ज᳚म् । ऊर्ज॑म॒भि । अ॒भि सँ॒व्वसा॑नौ । सँ॒व्वसा॑नौ॒ सम् । सँ॒व्वसा॑ना॒विति॑ सम्-वसा॑नौ । सँव्वा᳚म् । वा॒म्मनाꣳ॑सि । मनाꣳ॑सि॒ सम् । सँव्व्र॒ता । व्र॒ता सम् । समु॑ । उ॒ चि॒त्तानि॑ । चि॒त्तान्या । आऽक॑रम् । अ॒क॒र॒मि॒त्य॑करम् ॥ अग्ने॑ पुरीष्य । पु॒री॒ष्या॒धि॒पाः । अ॒धि॒पा भ॑व । अ॒धि॒पा इत्य॑धि-पाः । भ॒वा॒ त्वम् । त्वन्नः॑ । न॒ इति॑ नः ॥ इष॒मूर्ज᳚म् । ऊर्जँ॒य्यज॑मनाय । यज॑मानाय धेहि । धे॒ही॒ति॑ धेहि ॥ पु॒री॒ष्य॑स्त्वम् । त्वम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ रयि॒मान् । र॒यि॒मन्पु॑ष्टि॒मान् । र॒यि॒मानिति॑ रयिमान् । पु॒ष्टि॒माꣳ अ॑सि । पु॒ष्टि॒मानिति॑ पुष्टि-मान् । अ॒सी॒त्य॑सि ॥ शि॒वा कृ॒त्वा । कृ॒त्वा दिशः॑ । दिश॒ सर्वाः᳚ । सर्वा॒स्स्वाम् । स्वाँय्योनि᳚म् । योनि॑मि॒ह । इ॒हा । आऽस॑दः । अ॒स॒द॒ इत्य॑सदः ॥ भव॑तन्नः । न॒स्सम॑नसौ । सम॑नसौ॒ समो॑कसौ । सम॑नसा॒विति॒ स-म॒न॒सौ॒ । समो॑कसा वरे॒पसौ᳚ (18)।समो॑कसा॒विति॒ सम्-ओ॒क॒सौ॒।
अ॒रे॒पसा॒वित्य॑रे॒पसौ᳚ ॥ मा य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ हिꣳ॑सिष्टम् । हि॒ꣳ॒सि॒ष्ट॒म्मा । मा य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑तिञ्जातवेदसौ । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म् । जा॒त॒वे॒द॒सौ॒ शि॒वौ । जा॒त॒वे॒द॒सा॒विति॑ जात-वे॒द॒सौ॒ । शि॒वौ भ॑वतम् । भ॒व॒त॒म॒द्य । अ॒द्य नः॑ । न॒ इति॑ नः ॥ मा॒तेव॑ । इ॒व॒ पु॒त्रम् । पु॒त्रम्पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒वी पु॑री॒ष्य᳚म् । पु॒री॒ष्य॑म॒ग्निम् । अ॒ग्निं स्वे । स्वे योनौ᳚ । योना॑वभाः । अ॒भा॒रु॒खा । उ॒खेत्यु॒खा ॥ ताँव्विश्वैः᳚ । विश्वै᳚र्दे॒वैः । दे॒वैरृ॒तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॑स्सँव्विदा॒नः । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । सँ॒व्वि॒दा॒न प्र॒जाप॑तिः । सँ॒व्वि॒दा॒नमिति॑ सम्-वि॒दा॒नः । प्र॒जाप॑तिर्वि॒श्वक॑र्मा । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वि॒श्वक॑र्मा॒ वि । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । वि मु॑ञ्चतु । मु॒ञ्च॒त्विति॑ मुञ्चतु ॥ यद॒स्य । अ॒स्य पा॒रे । पा॒रे रज॑सः । रज॑सश्शु॒क्रम् । शु॒क्रञ्ज्योतिः॑ । ज्योति॒रजा॑यत । अजा॑य॒तेत्य जा॑यत ॥ तन्नः॑ । न॒ प॒र्॒ष॒त्॒ । प॒र्॒ष॒दति॑ । अति॒ द्विषः॑ । द्विषोऽग्ने᳚ । अग्ने॑ वैश्वानर । वै॒श्वा॒न॒र॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ॥ नम॒स्सु । सु ते᳚ । ते॒ नि॒र्॒ऋ॒ते॒ । नि॒र्॒ऋ॒ते॒ वि॒श्व॒रू॒पे॒ । नि॒र्॒ऋ॒त॒ इति॑ निः-ऋ॒ते॒ । वि॒श्व॒रू॒पे॒ऽय॒स्मय᳚म् । वि॒श्व॒रू॒प॒ इति॑ विश्व-रू॒पे॒ (19)।
। अ॒य॒स्मयँ॒व्वि । वि चृ॑त । चृ॒ता॒ ब॒न्धम् । ब॒न्धमे॒तम् । ए॒तमित्ये॒तम् ॥ य॒मेन॒ त्वम् । त्वँय्य॒म्या᳚ । य॒म्या॑ सँव्विदा॒ना । सँ॒व्वि॒दा॒नोत्त॒मम् । सँ॒व्वि॒दा॒नेति॑ सम्-वि॒दा॒ना । उ॒त्त॒मन्नाक᳚म् । उ॒त्त॒ममित्यु॑त्-त॒मम् । नाक॒मधि॑ । अधि॑ रोहय । रो॒ह॒ये॒मम् । इ॒ममिती॒मम् ॥ यत्ते॑ । दे॒वी । दे॒वीनिरृ॑तिः । निरृ॑तिराब॒बन्ध॑ । निरृ॑ति॒रिति॒ निः-ऋ॒तिः॒ । आ॒ब॒बन्ध॒ दाम॑ । आ॒ब॒बन्धेत्या᳚-ब॒बन्ध॑ । दाम॑ ग्री॒वासु॑ । ग्री॒वास्व॑विच॒र्त्यम् । अ॒वि॒च॒र्त्यमित्य॑वि-च॒र्त्यम् ॥ इ॒दन्ते᳚ । ते॒ तत् । तद्वि । विष्या॑मि । स्या॒म्यायु॑षः । आयु॑षो॒ न । नमध्या᳚त् । मध्या॒दथ॑ । अथा॑ जी॒वः । जी॒व पि॒तुम् । पि॒तुम॑द्धि । अ॒द्धि॒ प्रमु॑क्तः । प्रमु॑क्त॒ इति॒ प्र-मु॒क्तः॒ ॥ यस्या᳚स्ते । ते॒ अ॒स्याः । अ॒स्या क्रू॒रे । क्रू॒र आ॒सन्न् । आ॒सञ्जु॒होमि॑ । जु॒होम्ये॒षाम् । ए॒षाम्ब॒न्धाना᳚म् । ब॒न्धाना॑मव॒सर्ज॑नाय । अ॒व॒सर्ज॑ना॒येत्य॑व-सर्ज॑नाय ॥ भूमि॒रिति॑ । इति॑ त्वा । त्वा॒ जनाः᳚ । जना॑वि॒दुः । वि॒दुर्निरृ॑तिः । निरृ॑ति॒ रिति॑ । निरृ॑ति॒रिति॒ निः-ऋ॒तिः॒। (20)
इति॑ त्वा। त्वा॒ऽहम् । अ॒हम्परि॑ । परि॑ वेद । वे॒द॒ वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वत॒ इति॑ वि॒श्वतः॑ ॥ असु॑न्वन्त॒मय॑जमानम् । अय॑जमानमिच्छ । इ॒च्छ॒ स्ते॒नस्य॑ । स्ते॒नस्ये॒त्याम् । इ॒त्यान्तस्क॑रस्य । तस्क॑र॒स्यानु॑ । अन्वे॑षि । ए॒षीत्ये॑षि ॥ अ॒न्यम॒स्मत् । अ॒स्मदि॑च्छ । इ॒च्छ॒ सा । सा ते᳚ । त॒ इ॒त्या । इ॒त्या॒ नमः॑ । नमो॑ देवि । दे॒वि॒ नि॒र्॒ऋ॒ते॒ । नि॒र्॒ऋ॒ते॒ तुभ्य᳚म् । नि॒र्॒ऋ॒त॒ इति॑ निः-ऋ॒ते॒ । तुभ्य॑मस्तु । अ॒स्त्वि॒त्य॑स्तु ॥ दे॒वीम॒हम् । अ॒हन्निरृ॑तिम् । निरृ॑तिँ॒व्वन्द॑मानः । निर्॑?ऋति॒मिति॒ निः-ऋ॒ति॒म् । वन्द॑मान पि॒ता । पि॒तेव॑ । इ॒व॒ पु॒त्रम् । पु॒त्रन्द॑सये । द॒स॒ये॒ वचो॑भिः । वचो॑भि॒रिति॒ वचः॑-भिः॒ ॥ विश्व॑स्य॒ या । या जाय॑मानस्य । जाय॑मानस्य॒ वेद॑ । वेद॒ शिर॑श्शिरः । शिर॑श्शिर॒ प्रति॑ । शिर॑श्शिर॒ इति॒ शिरः॑-शि॒रः॒ । प्रति॑ सू॒री । सू॒री वि । वि च॑ष्टे । च॒ष्ट॒ इति॑ चष्टे ॥ नि॒वेश॑नस्स॒ङ्गम॑नः । नि॒वेश॑न॒ इति॑ नि-वेश॑नः । स॒ङ्गम॑नो॒ वसू॑नाम् । स॒ङ्गम॑न॒ इति॑ सम्-गम॑नः । वसू॑नाँ॒व्विश्वा᳚ । विश्वा॑ रू॒पा । रू॒पा भि । अ॒भिच॑ष्टे (21)।च॒ष्टे॒ शची॑भिः।च॒ष्टे॒ शची॑भिः।
शची॑भि॒रिति॒ शचि॑-भिः॒ ॥ दे॒व इ॑व । इ॒व॒ स॒वि॒ता । स॒वि॒ता स॒त्यध॑र्मा । स॒त्यध॒मेन्द्रः॑ । स॒त्यध॒र्मेति॑ स॒त्य-ध॒र्मा॒ । इन्द्रो॒ न । न त॑स्थौ । त॒स्थौ॒ स॒म॒रे । स॒म॒रे प॑थी॒नाम् । स॒म॒र इति॑ सम्-अ॒रे । प॒थी॒नामिति॑ पथी॒नाम् ॥ सँव्व॑र॒त्राः । व॒र॒त्रा द॑धातन । द॒धा॒त॒न॒ निः । निरा॑हा॒वान् । आ॒हा॒वान्कृ॑णोतन । आ॒हा॒वानित्या᳚- हा॒वान् । कृ॒णो॒त॒ ने॒ति॑कृणोतन ॥ सि॒ञ्चाम॑हा अव॒टम् । अ॒व॒टमु॒द्रिण᳚म् । उ॒द्रिणँ॑व्व॒यम् । व॒यँव्विश्वा᳚ । विश्वाऽहा᳚ । अहाऽद॑स्तम् । अद॑स्त॒मख्षि॑तम् । अख्षि॑त॒मित्यख्षि॑तम् ॥ निष्कृ॑ताहामव॒टम् । निष्कृ॑ताहाव॒मिति॒ निष्कृ॑त-आ॒हा॒व॒म्॒ । अ॒व॒टꣳसु॑वर॒त्रम् । सु॒व॒र॒त्रंꣳ सु॑षेच॒नम् । सु॒व॒र॒त्रमिति॑ सु-व॒र॒त्रम् । सु॒षे॒च॒नमिति॑ सु-से॒च॒नम् ॥ उ॒द्रिणꣳ॑ सिञ्चे । सि॒ञ्चे॒ अख्षि॑तम् । अख्षि॑त॒मित्यख्षि॑तम् ॥ सीरा॑ युञ्जन्ति । यु॒ञ्ज॒न्ति॒ क॒वयः॑ । क॒मयो॑ यु॒गा । यु॒गा वि । वि त॑न्वते । त॒न्व॒ते॒ पृथ॑क् । पृथ॒गिति॒ पृथ॑क् ॥ धीरा॑ दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॑ सुम्न॒या । सु॒म्न॒येति॑ सुम्न॒या ॥ यु॒नक्त॒ सीरा᳚ । सीरा॒ वि । वि यु॒गा । यु॒गा त॑नोत । त॒नो॒त॒ कृ॒ते । कृ॒ते योनौ᳚ । योनौ॑ वपत । व॒प॒ते॒ह (22)।इ॒ह बीज᳚म्।
बीज॒मिति॒ बीज᳚म् ॥ गि॒रा च॑ । च॒ श्रु॒ष्टिः । श्रु॒ष्टिस्सभ॑राः । सभ॑रा॒ अस॑त् । सभ॑रा॒ इति॒ स-भ॒राः॒ । अस॑न्नः । नो॒ नेदी॑यः । नेदी॑य॒ इत् । इथ्सृ॒ण्या᳚ । सृ॒ण्या॑ प॒क्वम् । प॒क्वमा । आय॑त् । अ॒य॒दि॒त्य॑यत् ॥ लाङ्ग॑ल॒म्पवी॑रवम् । पवी॑रवꣳ सु॒शेव᳚म्। सु॒शेवꣳ॑ सुम॒तिथ्स॑रु । सु॒शेव॒मिति॑ सु-शेव᳚म् । सु॒म॒तिथ्स॒र्विति॑ सुम॒ति-थ्स॒रु॒ ॥ उदित् । इत्कृ॑ष॒ति । कृ॒ष॒ति॒ गाम् । गामवि᳚म् । अवि॑म्प्रफ॒र्व्य᳚म् । प्र॒फ॒र्व्य॑ञ्च । प॒फ॒र्व्य॑मिति॑ प्र-फ॒र्व्य᳚म् । च॒ पीव॑रीम् । पीव॑री॒मिति॒ पीव॑रीम् ॥ प्र॒स्थाव॑द्रथ॒वाह॑नम् । प्र॒स्थाव॒दिति॑ प्र॒स्थ-व॒त्॒ । र॒थ॒वाह॑न॒मिति॑ रथ-वाह॑नम् ॥ शु॒नन्नः॑ । न॒ फालाः᳚ । फाला॒ वि । वि तु॑दन्तु । तु॒द॒न्तु॒ भूमि᳚म् । भूमिꣳ॑ शु॒नम् । शु॒नङ्की॒नाशाः᳚ । की॒नाशा॑ अ॒भि । अ॒भि य॑न्तु । य॒न्तु॒ वा॒हान् । वा॒हानिति॑ वा॒हान् ॥ शु॒नम्प॒र्जन्यः॑ । प॒र्जन्यो॒ मधु॑ना । मधु॑ना॒ पयो॑भिः । पयो॑भि॒श्शुना॑सीरा । पयो॑भि॒रिति॒ पयः॑-भिः॒ । शुना॑सीरा शु॒नम् । शु॒नम॒स्मासु॑ । अ॒स्मासु॑ धत्तम् । ध॒त्त॒मिति॑ धत्तम् ॥ काम॑ङ्कामदुघे । का॒म॒दु॒घे॒ धु॒ख्ष्व॒ । का॒म॒दु॒घ॒ इति॑ काम-दु॒घे॒ । दु॒ख्ष्व॒ मि॒त्राय॑ । मि॒त्राय॒ वरु॑णाय । वरु॑णाय च । चेति॑ च ॥ इन्द्रा॑या॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ पू॒ष्णे । पू॒ष्ण ओष॑धीभ्यः । ओष॑धिभ्य प्र॒जाभ्यः॑ । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ ॥ घृ॒तेन॒ सीता᳚ । सीता॒ मधु॑ना । मधु॑ना॒ सम॑क्ता । सम॑क्ता॒ विश्वैः᳚ । सम॒क्तेति॒ सम्-अ॒क्ता॒ । विश्वै᳚र्दे॒वैः । दे॒वैरनु॑मता । अनु॑मता म॒रुद्भिः॑ । अनु॑म॒तेत्यनु॑-म॒ता॒ । म॒रुद्भि॒रिति॑ म॒रुत्-भिः॒ ॥ ऊर्ज॑स्वती॒ पय॑सा । पय॑सा॒ पिन्व॑माना । पिन्व॑माना॒ऽस्मान् । अ॒स्मान्थ्सी॑ते । सी॒ते॒ पय॑सा । पय॑सा॒ऽभ्याव॑वृथ्स्व । अ॒भ्याव॑वृ॒थ्स्वेत्य॑भि-आव॑वृथ्स्व (23) ॥
या जा॒ताः। जा॒ता ओष॑धयः । ओष॑धयो दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑ स्त्रिं॒ꣳ । त्रि॒यु॒गम्पु॒रा । त्रि॒यु॒गमिति॑ त्रि-यु॒गम् । पु॒रेति॑ पु॒रा ॥ मन्दा॑मि ब॒भ्रूणा᳚म् । ब॒भ्रूणा॑म॒हम् । अ॒हꣳ श॒तम् । श॒तन्धामा॑नि । धामा॑नि स॒प्त । स॒प्त च॑ । चेति॑ च ॥ श॒तँव्वः॑ । वो॒ अ॒म्ब॒ । अ॒म्ब॒ धामा॑नि । धामा॑नि स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑मु॒त । उ॒त वः॑ । वो॒ रुहः॑ । रुह॒ इति॒ रुहः॑ ॥ अथा॑ शतक्रत्वः । श॒त॒क्र॒त्वो॒ यू॒यम् । श॒त॒क्र॒त्व॒ इति॑ शत-क्र॒त्वः॒ । यू॒यमि॒मम् । इ॒मम्मे᳚ । मे॒ अ॒ग॒दम् । अ॒ग॒दङ्कृ॑त । कृ॒ते॒ति॑ कृत ॥ पुष्टा॑वती प्र॒सूव॑तीः । पुष्वा॑वती॒रिति॒ पुष्प॑-व॒तीः॒ । प्र॒सूव॑ती फ॒लिनीः᳚ । प्र॒सूव॑ती॒रिति॑ प्र-सूव॑तीः । फ॒लिनी॑रफ॒लाः । अ॒फ॒ला उ॒त । उ॒तेत्यु॒त ॥ अश्वा॑ इव । इ॒व॒ स॒जित्व॑रीः । स॒जित्व॑रीर्वी॒रुधः॑ । स॒जित्व॑री॒रिति॑ स-जित्व॑रीः । वी॒रुध॑ पारयि॒ष्णवः॑ । पा॒र॒यि॒ष्णव॒ इति॑ पारयि॒ष्णवः॑ ॥ ओष॑धी॒रिति॑ । इति॑ मातरः । मा॒त॒र॒स्तत् । तद्वः॑ । वो॒ दे॒वीः॒ । दे॒वी॒रुप॑ । उप॑ ब्रुवे । ब्रु॒व॒ इति॑ ब्रुवे ॥ रपाꣳ॑सि विघ्न॒तीः । वि॒घ्न॒तीरि॑त । वि॒घ्न॒तीरिति॑ वि-घ्न॒तीः । इ॒त॒रपः॑ (24)।रप॑श्चा॒तय॑मानाः।रप॑श्चा॒तय॑मानाः।
चा॒तय॑माना॒ इति॑ चा॒तय॑मानाः ॥ अ॒श्व॒त्थेवः॑ । वो॒ नि॒षद॑नम् । नि॒षद॑नम्प॒र्णे । नि॒षद॑न॒मिति॑ नि-सद॑नम् । प॒र्णे वः॑ । वो॒ व॒स॒तिः । व॒स॒ति कृ॒ता । कृ॒तेति॑ कृ॒ता ॥ गो॒भाज॒ इत् । गो॒भाज॒ इति॑ गो-भाजः॑ । इत्किल॑ । किला॑सथ । अ॒स॒थ॒ यत् । यथ्स॒नव॑थ । स॒नव॑थ॒ पूरु॑षम् । पूरु॑ष॒मिति॒ पूरु॑षम् ॥ यद॒हम् । अ॒हँव्वा॒जयन्न्॑ । वा॒जय॑न्नि॒माः । इ॒मा ओष॑धीः । ओष॑धी॒र् हस्ते᳚ । हस्त॑ आद॒धे । आ॒द॒ध इत्या᳚-द॒धे ॥ आ॒त्मा यख्ष्म॑स्य । यख्ष्म॑स्य नश्यति । न॒श्य॒ति॒ पु॒रा । पु॒रा जी॑व॒गृभः॑ । जी॒व॒गृभो॑ यथा । जी॒व॒गृभ॒ इति॑ जीव-गृभः॑ । य॒थेति॑ यथा ॥ यदोष॑धयः । ओष॑धयस्स॒ङ्गच्छ॑न्ते । स॒ङ्गच्छ॑न्ते॒ राजा॑नः । स॒ङ्गच्छ॑न्त॒ इति॑ सम्-गच्छ॑न्ते । राजा॑न॒स्समि॑तौ । समि॑ताविव । समि॑ता॒विति॒ सम्-इ॒तौ॒ । इ॒वे॒ती॑व ॥ विप्र॒स्सः । स उ॑च्यते । उ॒च्य॒ते॒ भि॒षक् । भि॒षग्र॑ख्षो॒हा । र॒ख्षो॒हाऽमी॑व॒चात॑नः । र॒ख्षो॒हेति॑ रख्षः-हा । अ॒मी॒व॒चात॑न॒ इत्य॑मीव-चात॑नः ॥ निष्कृ॑ति॒र्नाम॑ । निष्कृ॑ति॒रिति॒ निः-कृ॒तः॒ । नाम॑ वः । वो॒ मा॒ता । मा॒ताऽथ॑ । अथा॑ यू॒यम् । यू॒यं स्थ॑ । स्थ॒ सङ्कृ॑तीः । सङ्कृ॑ती॒रिति॒ सम्-कृ॒तीः॒ ॥ स॒रा प॑त॒त्रिणीः᳚ (25)।प॒त॒त्रिणीः᳚ स्थन।
स्थ॒न॒ यत्। यदा॒मय॑ति । आ॒मय॑ति॒ निः । निष्कृ॑त । कृ॒तेति॑ कृत ॥ अ॒न्यावः॑ । वो॒ अ॒न्याम् । अ॒न्याम॑वतु । अ॒व॒त्व॒न्या । अ॒न्याऽन्यस्याः᳚ । अ॒न्यस्या॒ उप॑ । उपा॑वत । अ॒व॒तेत्य॑वत ॥ तास्सर्वाः᳚ । सर्वा॒ ओष॑धयः । ओष॑धयस्सँव्विदा॒नाः । सँ॒व्वि॒दा॒ना इ॒दम् । सँ॒व्वि॒दा॒ना इति॑ सम्-वि॒दा॒नाः । इ॒दम्मे᳚ । मे॒ प्र । प्राव॑त । अ॒व॒ता॒ वचः॑ । वच॒ इति॒ वचः॑ ॥ उच्छुष्माः᳚ । शुष्मा॒ ओष॑धिनाम् । ओष॑धीना॒ङ्गावः॑ । गावो॑ गो॒ष्ठात् । गो॒ष्ठादि॑व । गो॒ष्ठादिति॑ गो-स्थात् । इ॒वे॒र॒ते॒ । ई॒र॒त॒ इती॑रते ॥ धनꣳ॑ सनि॒ष्यन्ती॑नाम् । स॒नि॒ष्यन्ती॑नामा॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॒न्तव॑ । तव॑ पूरुष । पू॒रु॒षेति॑ पूरुष ॥ अति॒ विश्वाः᳚ । विश्वाः᳚ परि॒ष्ठाः । प॒रि॒ष्ठास्स्ते॒नः । प॒रि॒ष्ठा इति॑ परि स्थाः । स्ते॒न इ॑व । इ॒व॒व्र॒जम् । व्र॒जम॑क्रमुः । अ॒क्र॒मु॒रित्य॑क्रमुः ॥ ओष॑धय॒ प्र । प्राचु॑च्यवुः । अ॒चु॒च्य॒वु॒र्यत् । यत्किम् । किञ्च॑ । च॒ त॒नुवा᳚म् । त॒नुवा॒ꣳ॒ रपः॑ । रप॒ इति॒ रपः॑ ॥ यास्ते᳚ (26)।
। त॒ आ॒त॒स्थुः । आ॒त॒स्थुरा॒त्मान᳚म् । आ॒त॒स्थुरित्या᳚-त॒स्थुः । आ॒त्मानँ॒य्याः । या आ॑विवि॒शुः । आ॒वि॒वि॒शु परु॑परुः । आ॒वि॒वि॒शुरित्या᳚-वि॒वि॒शुः । परु॑परु॒रिति॒ परुः॑-प॒रुः॒ ॥ तास्ते᳚ । ते॒ यख्ष्म᳚म् । यख्ष्मँ॒व्वि । वि बा॑धन्ताम् । बा॒ध॒न्ता॒मु॒ग्रः । उ॒ग्रो म॑ध्यम॒शीः । म॒ध्य॒म॒शीरि॑व । म॒ध्य॒म॒शीरिति॑ मध्यम-शीः । इ॒वे॒ती॑व ॥ सा॒कँय्य॑ख्ष्म । य॒ख्ष्म॒ प्र । प्र प॑त । प॒त॒श्ये॒नेन॑ । श्ये॒नेन॑ किकिदी॒विना᳚ । कि॒कि॒दी॒विनेति॑ किकिदी॒विना᳚ ॥ सा॒कँव्वात॑स्य । वात॑स्य॒ ध्राज्या᳚ । ध्राज्या॑ सा॒कम् । सा॒कन्न॑श्य । न॒श्य॒ नि॒हाक॑या । नि॒हाक॒येति॑ नि-हाक॑या ॥ अ॒श्वा॒व॒तीꣳ सो॑मव॒तीम् । अ॒श्वा॒व॒तीमित्य॑श्व-व॒तीम् । सो॒म॒व॒तीमू॒र्जय॑न्तीम् । सो॒म॒व॒तीमिति॑ सोम-व॒तीम् । ऊ॒र्जय॑न्ती॒मुदो॑जसम् । उदो॑जस्य॒मित्युत्-ओ॒ज॒स॒म्॒ ॥ आ वि॑थ्सि । वि॒थ्सि॒ सर्वाः᳚ । सर्वा॒ ओष॑धीः । ओष॑धीर॒स्मै । अ॒स्मा अ॑रि॒ष्टता॑तये । अ॒रि॒ष्टता॑तय॒ इत्य॑रि॒ष्ट-ता॒त॒ये॒ ॥ या फ॒लिनीः᳚ । फ॒लिनी॒र्याः । या अ॑घ॒लाः । अ॒घ॒ला अ॑पु॒ष्पाः । अ॒पु॒ष्पा याः । याश्च॑ । च॒ पु॒ष्पिणीः᳚ । पु॒ष्पिणी॒रिति॑ पु॒ष्पिणीः᳚ ॥ बृह॒स्पति॑ प्रसूता॒स्ताः । बृह॒स्पति॑ प्रसूता॒ इति॒ बृह॒स्पति॑-प्र॒सू॒ताः॒ । ता नः॑ । नो॒ मु॒ञ्च॒न्तु॒ । मु॒ञ्च॒न्त्वꣳह॑सः । अꣳह॑स॒ इत्यꣳह॑सः ॥ या (27)।
ओष॑धयः । ओष॑धय॒स्सोम॑राज्ञीः । सोम॑राज्ञी॒ प्रवि॑ष्टाः । सोम॑राज्ञी॒रिति॒ सोम॑-रा॒ज्ञीः॒ । प्रवि॑ष्टा पृथि॒वीम् । प्रवि॑ष्टा॒ इति॒ प्र-वि॒ष्टाः॒ । पृ॒थि॒वीमनु॑ । अन्वित्यनु॑ ॥ तासा॒न्त्वम् । त्वम॑सि । अ॒स्यु॒त्त॒मा । उ॒त्त॒मा प्र । उ॒त्त॒मेत्यु॑त्-त॒मा । प्रणः॑ । नो॒ जी॒वात॑वे । जी॒वात॑वे सुव । सु॒वे॒ति॑ सुव ॥ अ॒व॒पत॑न्तीरवदन् । अ॒व॒पत॑न्ती॒रित्य॑व-पत॑न्तीः । अ॒व॒द॒न्दि॒वः । दि॒व ओष॑धयः । ओष॑धय॒ परि॑ । परीति॒ परि॑ ॥ यञ्जी॒वम् । जी॒वम॒श्नवा॑महै । अ॒श्नवा॑महै॒न । न सः । स रि॑ष्याति । रि॒ष्या॒ति॒ पूरु॑षः । पूरु॑ष॒ इति॒ पूरु॑षः ॥ याश्च॑ । चे॒दम् । इ॒दमु॑पशृ॒ण्वन्ति॑ । उ॒प॒शृ॒ण्वन्ति॒ याः । उ॒प॒शृ॒ण्वन्तीत्यु॑प-शृ॒ण्वन्ति॑ । या श्च॑ । च॒ दू॒रम् । दू॒रम्परा॑गताः । परा॑गता॒ इति॒ परा᳚-ग॒ताः॒ ॥ इ॒ह स॒ङ्गत्य॑ । स॒ङ्गत्य॒ ताः । स॒ङ्गत्येति॑ सम्-गत्य॑ । तास्सर्वाः᳚ । सर्वा॑ अ॒स्मै । अ॒स्मै सम् । सन्द॑त्त । द॒त्त॒ भे॒ष॒जम् । भे॒ष॒जमिति॑ भेष॒जम् ॥ मा वः॑ । वो॒ रि॒ष॒त्॒ । रि॒ष॒त्ख॒नि॒ता । ख॒नि॒ता यस्मै᳚ । यस्मै॑ च । चा॒हम् । अ॒हङ्खना॑मि । खना॑मि वः । व॒ इति॑ वः ॥ द्वि॒पच्चतु॑ष्पत् । द्वि॒पदिति॑ द्वि-पत् । चतु॑ष्पद॒स्माक᳚म् । चतु॑ष्प॒दिति॒ चतु॑प॒त्॒ । अ॒स्माक॒ꣳ॒ सर्व᳚म् । सर्व॑मस्तु । अ॒स्त्वना॑तुरम् । अना॑तुर॒मित्यना᳚-तु॒र॒म्॒ ॥ ओष॑धय॒स्सम् । सँव्व॑दन्ते । व॒द॒न्ते॒ सोमे॑न । सोमे॑न स॒ह । स॒ह राज्ञा᳚ । राज्ञेति॒ राज्ञा᳚ ॥ यस्मै॑ क॒रोति॑ । क॒रोति॑ ब्राह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒ण॒स्तम् । तꣳ रा॑जन् । रा॒ज॒न्पा॒र॒या॒म॒सि॒ । पा॒र॒या॒म॒सी॒ति॑ पारयामसि (28) ॥ 6॥
मा नः॑। नो॒ हि॒ꣳ॒सी॒त्॒ । हि॒ꣳ॒सी॒ज्ज॒नि॒ता । ज॒नि॒ता यः । य पृ॑थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या यः । यो वा᳚ । वा॒ दिव᳚म् । दिवꣳ॑ स॒त्यध॑र्मा । स॒त्यध॑र्मा ज॒जान॑ । स॒त्यध॒र्मेति॑ स॒त्य-ध॒र्मा॒ । ज॒जानेति॑ ज॒जान॑ ॥ यश्च॑ । चा॒पः । अ॒पश्च॒न्द्राः । च॒न्द्रा बृ॑ह॒तीः । बृ॒ह॒ती ज॒जान॑ । ज॒जान॒ कस्मॆ᳚ । कस्मै दे॒वाय॑ । दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ विधेम । वि॒धे॒मेति॑ विधेम ॥ अ॒भ्याव॑र्तस्व पृथिवि । अ॒भ्याव॑र्त॒स्वेत्य॑भि-आव॑र्तस्व । पृ॒थि॒वि॒ य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॒ पय॑सा । पय॑सा स॒ह । स॒हेति॑ स॒ह ॥ व॒पान्ते᳚ । ते॒ अ॒ग्निः । अ॒ग्निरि॑षि॒तः । इ॒षि॒तोव॑ । अव॑ सर्पतु । स॒र्प॒त्विति॑ सर्पतु ॥ अग्ने॒ यत् । यत्तॆ᳚ । ते॒ शु॒क्रम् । शु॒क्रँय्यत् । यच्छ॒न्द्रम् । च॒न्द्र यत् । यत्पू॒तम् । पू॒तँय्यत् । यद्य॒ज्ञियम्᳚ । य॒ज्ञिय॒मिति॑ य॒ज्ञिय᳚म् ॥ तद्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॑ भरामसि । भ॒रा॒म॒सी॒ति॑ भरामसि ॥ इष॒मूर्ज᳚म् । ऊर्ज॑म॒हम् । अ॒हमि॒तः । इ॒त आ (29)।आ द॑दे।
द॒द॒ ऋ॒तस्य॑। ऋ॒तस्य॒ धाम्नः॑ । धाम्नो॑ आ॒मृत॑स्य । अ॒मृत॑स्य॒ योनेः᳚ । योने॒रिति॒ योनेः᳚ ॥ आ नः॑ । नो॒ गोषु॑ । गोषु॑ विशतु । वि॒श॒त्वा । त्वौष॑धीषु । ओष॑धीषु॒ जहा॑मि । जहा॑मि से॒दिम् । से॒दिमनि॑राम् । अनि॑रा॒ममी॑वाम् । अमी॑वा॒मित्यमी॑वाम् ॥ अग्ने॒ तव॑ । तव॒ श्रवः॑ । श्रवो॒ वयः॑ । वयो॒ महि॑ । महि॑ भ्राजन्ति । भ्रा॒ज॒न्त्य॒र्चयः॑ । अ॒र्चयो॑ विभावसो । वि॒भा॒व॒सो॒ इति॑ विभा-व॒सो॒ ॥ बृह॑द्भानो॒ शव॑सा । बृह॑द्भानो॒ इति॒ बृह॑त्-भा॒नो॒ । शव॑सा॒ वाज᳚म् । वाज॑मु॒क्थ्य᳚म् । उ॒क्थ्य॑न्दधा॑सि । दधा॑सि दा॒शुषे᳚ । दा॒शुषे॑ कवे । क॒व॒ इति॑ कवे ॥ इ॒र॒ज्यन्न॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ प्र॒थ॒य॒स्व॒ । प्र॒थ॒य॒स्व॒ ज॒न्तुभिः॑ । ज॒न्तुभि॑र॒स्मे । ज॒न्तुभि॒रिति॑ ज॒न्तु-भिः॒ । अ॒स्मे रायः॑ । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । रायो॑ अमर्त्य । अ॒म॒र्त्ये॒त्य॑मर्त्य ॥ स द॑र्श॒तस्य॑ । द॒र्॒श॒तस्य॒ वपु॑षः । वपु॑षो॒ वि । वि रा॑जसि । रा॒ज॒सी॒ पृ॒णख्षि॑ । पृ॒णख्षि॑ सान॒सिम् । सा॒न॒सिꣳ र॒यिम् । र॒यिमिति॑ र॒यिम् ॥ ऊर्जो॑ नपात् । न॒पा॒ज्जात॑वेदः । जात॑वेदस्सुश॒स्तिभिः॑ । जात॑वेद॒ इति॒ जात॑-वे॒दः॒ । सु॒श॒स्तिभि॒र्मन्द॑स्व । सु॒श॒स्तिभि॒रिति॑ सुश॒स्ति-भिः॒ (30)।मन्द॑स्व धी॒तिभिः॑।मन्द॑स्व धी॒तिभिः॑।
धी॒तिभि॑र्हि॒तः। धी॒तिभि॒रिति॑ धी॒ति-भिः॒ । हि॒त इति॑ हि॒तः ॥ त्वे इषः॑ । त्वे इति॒ त्वे । इष॒स्सम् । सन्द॑धुः । द॒धु॒र्भूरि॑रेतसः । भूरि॑रेतसश्चि॒त्रोत॑यः । भूरि॑रेतस॒ इति॒ भूरि॑-रे॒त॒सः॒ । चि॒त्रोत॑यो वा॒मजा॑ताः । चि॒त्रोत॑य॒ इति॑ चि॒त्र-ऊ॒त॒यः॒ । वा॒मजा॑ता॒ इति॑ वा॒म-जा॒ताः॒ ॥ पा॒व॒कव॑र्चाश्शु॒क्रव॑र्चाः । पा॒व॒कव॑र्चा॒ इति॑ पाव॒का-व॒र्चाः॒ । शु॒क्रव॑र्चा॒ अनू॑नवर्चाः । शु॒क्रव॑र्चा॒ इति॑ शु॒क्र-व॒र्चाः॒ । अनू॑नवर्चा॒ उत् । अनू॑नवर्चा॒ इत्यनू॑न-व॒र्चाः॒ । उदि॑यर्षि । इ॒य॒र्षि॒ भा॒नुना᳚ । भा॒नुनेति॑ भा॒नुना᳚ ॥ पु॒त्र पि॒तरा᳚ । पि॒तरा॑ वि॒चरन्न्॑ । वि॒चर॒न्नुप॑ । वि॒चर॒न्निति॑ वि-चरन्न्॑ । उपा॑वसि । अ॒व॒स्यु॒भे । उ॒भे पृ॑णख्षि । उ॒भे इत्यु॒भे । पृ॒ण॒ख्षि॒ रोद॑सी । रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी ॥ ऋ॒तावा॑नम्महि॒षम् । ऋ॒तावा॑न॒मित्यृ॒त-वा॒न॒म् । म॒हि॒षँव्वि॒श्वच॑र्षणिम् । वि॒श्वच॑र्षणिम॒ग्निम् । वि॒श्वच॑र्षणि॒मिति॑ वि॒श्व-च॒र्॒ष॒णि॒म् । अ॒ग्निꣳ सु॒म्नाय॑ । सु॒म्नाय॑ दधिरे । द॒दि॒॒रे पु॒रः । पु॒रो जनाः᳚ । जना॒ इति॒ जनाः᳚ ॥ श्रुत्क॑र्णꣳ स॒प्रथ॑स्तमम् । श्रुत्क॑र्ण॒मिति॒ श्रुत्-क॒र्ण॒म्॒ । स॒प्रथ॑स्तमन्त्वा । स॒प्रथ॑स्तम॒मिति॑ स॒प्रथः॑-त॒म॒म्॒ । त्वा॒ गि॒रा । गि॒रा दैव्य᳚म् । दैव्य॒म्मानु॑षा । मानु॑षा यु॒गा । य॒गेति॑ यु॒गा ॥ नि॒ष्क॒र्तार॑मध्व॒रस्य॑ । नि॒ष्क॒र्तार॒मिति॑ निः-क॒र्तार᳚म् । अ॒ध्व॒रस्य॒ प्रचे॑तसम् । प्रचे॑तस॒ङ्ख्षय॑न्तम् । प्रचे॑तस॒मिति॒ प्र-चे॒त॒स॒म् । ख्षय॑न्त॒ꣳ॒ राध॑से । राध॑से म॒हे । म॒ह इति॑ म॒हे ॥ रा॒तिम्भृगू॑णाम् । भृगू॑णा मु॒शिज᳚म् । उ॒शिज॑ङ्क॒विक्र॑तुम् । क॒विक्र॑तुम्पृ॒णख्षि॑ । क॒विक्र॑तु॒मिति॑ क॒वि-क्र॒तु॒म् । पृ॒णख्षि॑ सान॒सिम् (31)।सा॒न॒सिꣳ र॒यिम्।
र॒यिमिति॑ र॒यिम् ॥ चित॑स्स्थ । स्थ॒ प॒रि॒चितः॑ । प॒रि॒चित॑ ऊर्ध्व॒चितः॑ । प॒रि॒चित॒ इति॑ परि-चितः॑ । ऊ॒र्ध्व॒चित॑श्श्रयध्वम् । ऊ॒र्ध्व॒चित॒ इत्यू᳚र्ध्व-चितः॑ । श्र॒य॒ध्व॒न्तया᳚ । तया॑ दे॒वत॑या । दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्ध्रु॒वाः । धु॒वास्सी॑दत । सी॒द॒तेति॑ सीदत ॥ आ प्या॑यस्व । प्या॒य॒स्व॒ सम् । समे॑तु । ए॒तु॒ ते॒ । ते॒ वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वत॑स्सोम । सो॒म॒ वृष्णि॑यम् । वृष्णि॑य॒मिति॒ वृष्णि॑यम् ॥ भवा॒ वाज॑स्य । वाज॑स्य सङ्ग॒थे । स॒ङ्ग॒थ इति॑ सम्-ग॒थे ॥ सन्ते᳚ । ते॒ पयाꣳ॑सि । पयाꣳ॑सि॒ सम् । समु॑ । उ॒य॒न्तु॒ । य॒न्तु॒ वाजाः᳚ । वाजा॒स्सम् । सँव्वृष्णि॑यानि । वृष्णि॑यान्यभिमाति॒षाहः॑ । अ॒भि॒मा॒ति॒षाह॒ इत्य॑भिमाति-साहः॑ ॥ आ॒प्याय॑मानो अ॒मृता॑य । अ॒प्याय॑मन॒ इत्या᳚-प्याय॑मानः । अ॒मृता॑य सोम । सो॒म॒ दि॒वि । दि॒वि श्रवाꣳ॑सि । श्रवाꣳ॑ स्युत्त॒मानि॑ । उ॒त्त॒मानि॑ धिष्व । उ॒त्त॒मानीत्युत्- त॒मानि॑ । धि॒ष्वेति॑ धिष्व (32) ॥
अ॒भ्य॑स्थात् । अ॒स्था॒द्विश्वाः᳚ । विश्वा॒ पृत॑नाः । पृत॑ना॒ अरा॑तीः । अरा॑ती॒स्तत् । तद॒ग्निः । अ॒ग्निरा॑ह । आ॒ह॒ तत् । तदु॑ । उ॒ सोमः॑ । सोम॑ आह । आ॒हेत्या॑ह ॥ बृह॒स्पति॑स्सवि॒ता । स॒वि॒ता तत् । तन्मे᳚ । म॒ आ॒ह॒ । आ॒ह॒ पू॒षा । पू॒षा मा᳚ । मा॒ऽधा॒त्॒ । अ॒धा॒थ्सु॒कृ॒तस्य॑ । सु॒कृ॒तस्य॑ लो॒के । सु॒कृ॒तस्येति॑ सु-कृ॒तस्य॑ । लो॒क इति॑ लो॒के ॥ यदक्र॑न्दः । अक्र॑न्द प्रथ॒मम् । प्र॒थ॒मञ्जाय॑मानः । जाय॑मान उ॒द्यन् । उ॒द्यन्थ्स॑मु॒द्रात् । उ॒द्यन्नित्यु॑त्-यन्न् । स॒मु॒द्रादु॒त । उ॒त वा᳚ । वा॒ पुरी॑षात् । पुरी॑षा॒दिति॒ पुरी॑षात् ॥ श्ये॒नस्य॑ प॒ख्षा । प॒ख्षा ह॑रि॒णस्य॑ । ह॒रि॒णस्य॑ बा॒हू । बा॒हू उप॑स्तुतम् । बा॒हू इति॑ बा॒हू । उप॑स्तुत॒ञ्जनि॑म । उप॑स्तुत॒मित्युप॑-स्तु॒त॒म्॒ । जनि॑म॒ तत् । तत्ते᳚ । त्ते॒ अ॒र्व॒न्न्॒ । अ॒र्व॒न्नित्य॑र्वन्न् ॥ अ॒पाम्पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठम॑सि । अ॒सि॒ योनिः॑ । योनि॑र॒ग्नेः । अ॒ग्नेस्स॑मु॒द्रम् । स॒मु॒द्रम॒भि॑तः । अ॒भित॒ पिन्व॑मानम् । पिन्व॑मान॒मिति॒ पिन्व॑मानम् ॥ वर्ध॑मानम्म॒हः। म॒ह आ। (33)
आ च॑ । च॒ पुष्क॑रम् । पुष्क॑रन्दि॒वः । दि॒वो मात्र॑या । मात्र॑या वरि॒णा । व॒रि॒णा प्र॑थस्व । प्र॒थ॒स्वेति॑ प्रथस्व ॥ ब्रह्म॑ जज्ञा॒नम् । ज॒ज्ञा॒नम्प्र॑थ॒मम् । प्र॒थ॒मम्पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒द्वि । वि सी॑म॒तः । सी॒म॒तस्सु॒रुचः॑ । सु॒रुचो॑ वे॒नः । सु॒रुच॒ इति॑ सु-रुचः॑ । वे॒न आ॑वः । आ॒व॒ इत्या॑वः ॥ स बु॒ध्नियाः᳚ । बु॒ध्निया॑ उप॒माः । उ॒प॒मा अ॑स्य । उ॒प॒मा?इत्यु॑प-माः । अ॒स्य॒वि॒ष्ठाः । वि॒ष्ठास्स॒तः । वि॒ष्ठा इति॑ वि-स्थाः । स॒तश्च॑ । च॒ योनि᳚म् । योनि॒ मस॑तः । अस॑तश्च । च॒ विवः॑ । विव॒ इति॒ विवः॑ ॥ हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भस्सम् । हि॒र॒ण्य॒गर्भ इति॑ हिरण्य-ग॒र्भः । सम॑वर्तत । अ॒व॒र्त॒ताग्रे᳚ । अग्रे॑ भू॒तस्य॑ । भू॒तस्य॑ जा॒तः । जा॒त पतिः॑ । पति॒रेकः॑ । एक॑ आसीत् । आ॒सी॒दित्या॑सीत् ॥ स दा॑धार । दा॒धा॒र॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीन्द्याम् । द्यामु॒त । उ॒तेमाम् । इ॒माङ्कस्मै᳚ । कस्मै॑ दे॒वाय॑ । दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ विधेम । वि॒धे॒मेति॑ विधेम ॥ द्र॒फ्सश्च॑स्कन्द । च॒स्क॒न्द॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीमनु॑ (34)।अनु॒ द्याम्।
द्यामि॒मम्। इ॒मञ्च॑ । च॒ योनि᳚म् । योनि॒मनु॑ । अनु॒ यः । यश्च॑ । च॒ पूर्वः॑ । पूर्व॒ इति॒ पूर्वः॑ ॥ तृ॒तीयँ॒य्योनि᳚म् । योनि॒मनु॑ । अनु॑ स॒ञ्चर॑न्तम् । स॒ञ्चर॑न्तन्द्र॒फ्सम् । स॒ञ्चर॑न्त॒मिति॑ सम्-चर॑न्तम् । द्र॒फ्सञ्जु॑होमि । जु॒हो॒म्यनु॑ । अनु॑ स॒प्त । स॒प्त होत्राः᳚ । होत्रा॒ इति॒ होत्राः᳚ ॥ नमो॑ अस्तु । अ॒स्तु॒ स॒र्पेभ्यः॑ । स॒र्पेभ्यो॒ ये । ये के । के च॑ । च॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वी मनु॑ । अन्वित्यनु॑ ॥ ये अ॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे॒ ये । ये दि॒वि । दि॒वि तेभ्यः॑ । तेभ्य॑स्स॒र्पेभ्यः॑ । स॒र्पेभो॒ नमः॑ । नम॒ इति॒ नमः॑ ॥ ये॑ऽदः । अ॒दो रो॑च॒ने । रो॒च॒ने दि॒वः । दि॒वो ये । ये वा᳚ । वा॒ सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य र॒श्मिषु॑ । र॒श्मिष्विति॑ र॒श्मिषु॑ ॥ येषा॑म॒फ्सु । अ॒फ्सुस॒दः॑ । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । सद॑ कृ॒तम् । कृ॒तन्तेभ्यः॑ । तेभ्य॑स्स॒र्पेभ्यः॑ । स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ । नम॒ इति॒ नमः॑ ॥ या इष॑वः । इष॑वो यातु॒धाना॑नाम् । या॒तु॒धाना॑नाँ॒य्ये । या॒तु॒धाना॑ना॒मिति॑ यातु-धाना॑नाम् । ये वा᳚ । वा॒ वन॒स्पतीन्॑ । वन॒स्पती॒ꣳ॒ रनु॑ । अन्वित्यनु॑ ॥ येऽवा᳚ । वा॒ऽव॒टेषु॑ । अ॒व॒टेषु॒ शेर॑ते । शेर॑ते॒ तेभ्यः॑ । तेभ्य॑स्स॒र्पेभ्यः॑ । स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ । नम॒ इति॒ नमः॑ (35) ॥
ध्रु॒वाऽसि॑ । अ॒सि॒ ध॒रुणा᳚ । ध॒रुणाऽस्तृ॑ता । अस्तृ॑ता वि॒श्वक॑र्मणा । वि॒श्वक॑र्मणा॒ सुकृ॑ता । वि॒श्वक॑र्म॒णेति॑ वि॒श्व-क॒र्म॒णा॒ । सुकृ॒तेति॒ सु-कृ॒ता॒ ॥ मात्वा᳚ । त्वा॒ स॒मु॒द्रः । स॒मु॒द्र उत् । उद्व॑धीत् । व॒धी॒न्मा । मा सु॑प॒र्णः । सु॒प॒र्णो व्य॑थमाना । सु॒प॒र्ण इति॑ सु-प॒र्णः । अव्य॑थमाना पृथि॒वीम् । पृ॒थि॒वीन्दृꣳ॑ह । दृꣳ॒हेति॑ दृꣳह ॥ प्र॒जाप॑तिस्त्वा । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । त्वा॒ सा॒द॒य॒तु॒ । सा॒द॒य॒तु॒ पृ॒थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या पृ॒ष्ठे । पृ॒ष्ठे व्यच॑स्वतीम् । व्यच॑स्वती॒म्प्रथ॑स्वतीम् । प्रथ॑स्वती॒म्प्रथः॑ । प्रथो॑ऽसि । अ॒सि॒ पृ॒थि॒वी । पृ॒थि॒व्य॑सि । अ॒सि॒ भूः । भूर॑सि । अ॒सि॒ भूमिः॑ । भूमि॑रसि । अ॒स्यदि॑तिः । अदि॑तिरसि । अ॒सि॒ वि॒श्वधा॑याः । वि॒श्वधा॑या॒ विश्व॑स्य । वि॒श्वधा॑या॒ इति॑ वि॒श्व-धा॒याः॒ । विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य । भुव॑नस्य ध॒र्त्री । ध॒र्त्री पृ॑थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीँय्य॑च्छ । य॒च्छ॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीन्दृꣳ॑ह । दृ॒ꣳ॒ह॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीम्मा । मा हिꣳ॑सीः । हि॒ꣳ॒सी॒र्॒विश्व॑स्मै । विश्व॑स्मै प्रा॒णाय॑ । प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । अ॒पा॒नाय॑ व्या॒नाय॑ । अ॒पा॒नायेत्य॑प-अ॒नाय॑ । व्या॒नायो॑दा॒नाय॑ । व्या॒नायेति॑ वि-अ॒नाय॑ । उ॒दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै᳚ । उ॒दा॒नायेत्यु॑त्-अ॒नाय॑ । प्र॒ति॒ष्ठायै॑ च॒रित्रा॑य । प्र॒ति॒ष्ठाया॒ इति॑ प्रति-स्थायै।᳚ (36)
। च॒रित्रा॑या॒ग्निः । अ॒ग्निस्त्वा᳚ । त्वा॒भि । अ॒भिपा॑तु । पा॒तु॒ म॒ह्या । म॒ह्या स्व॒स्त्या । स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा᳚ । छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन । शन्त॑मेन॒ तया᳚ । शन्त॑मे॒नेति॒ शम्-त॒मे॒न॒ । तया॑ दे॒वत॑या । दे॒वत॑याङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्ध्रु॒वा । ध्रु॒वा सी॑द । सी॒दे॒ति॑ सीद ॥ काण्डा᳚त्काण्डात्प्र॒रोह॑न्ती । काण्डा᳚त्काण्डा॒दिति॒ काण्डा᳚त्-का॒ण्डा॒त्॒ । प्र॒रोह॑न्ती॒ परु॑षपरुषः । प्र॒रोह॒न्तीति॑ प्र-रोह॑न्ती । परु॑षपरुष॒ परि॑ । परु॑षपरुष॒ इति॒ परु॑षः-प॒रु॒षः॒ । परीति॒ परि॑ ॥ ए॒वा नः॑ । नो॒ दू॒र्वे॒ । दू॒र्वे॒ प्र । प्र त॑नु । त॒नु॒ स॒हस्रे॑ण । स॒हस्रे॑ण श॒तेन॑ । श॒तेन॑ च । चेति॑ च ॥ या श॒तेन॑ । श॒तेन॑ प्रत॒नोषि॑ । प्र॒त॒नोषि॑ स॒हस्रे॑ण । प्र॒त॒नोषीति॑ प्र-त॒नोषि॑ । स॒हस्रे॑ण वि॒रोह॑सि । वि॒रोह॒सीति॑ वि-रोह॑सि ॥ तस्या᳚स्ते । ते॒ दे॒वि॒ । दे॒वी॒ष्ट॒के॒ । इ॒ष्ट॒के॒ वि॒धेम॑ । वि॒धेम॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ व॒यम् । व॒यमिति॑ व॒यम् ॥ अषा॑ढाऽसि । अ॒सि॒ सह॑माना । सह॑माना॒ सह॑स्व । सह॒स्वारा॑तीः । अरा॑ती॒स्सह॑स्व । सह॑स्वारातीय॒तः । अ॒रा॒ती॒य॒तस्सह॑स्व । सह॑स्व॒ पृत॑नाः । पृत॑ना॒स्सह॑स्व । सह॑स्व पृतन्य॒तः । पृ॒त॒न्य॒त इति॑ पृतन्य॒तः ॥ स॒हस्र॑वीर्यासि । स॒हस्र॑वी॒र्येति॑ स॒हस्र॑-वी॒र्या॒। (37)
अ॒सि॒ सा । सा मा᳚ । मा॒ जि॒न्व॒ । जि॒न्वेति॑ जिन्व ॥ मधु॒ वाताः᳚ । वाता॑ ऋताय॒ते । ऋ॒ता॒य॒ते मधु॑ । ऋ॒ता॒य॒त इत्यृ॑त-य॒ते । मधु॑ ख्षरन्ति । ख्ष॒र॒न्ति॒ सिन्ध॑वः । सिन्ध॑व॒ इति॒ सिन्ध॑वः ॥ माध्वी᳚र्नः । न॒स्स॒न्तु॒ । स॒न्त्वोष॑धीः । ओष॑धी॒रित्योष॑धीः ॥ मधु॒ नक्त᳚म् । नक्त॑मु॒त । उ॒तोषसि॑ । उ॒षसि॒ मधु॑मत् । मधु॑म॒त्पार्थि॑वम् । मधु॑म॒दिति॒ मधु॑-म॒त्॒ । पार्थि॑व॒ꣳ॒ रजः॑ । रज॒ इति॒ रजः॑ ॥ मधु॒ द्यौः । द्यौर॑स्तु । अ॒स्तु॒ नः॒ । न॒ पि॒ता । पि॒तेति॑ पि॒ता ॥ मधु॑मान्नः । मधु॑मा॒निति॒ मधु॑-मा॒न्॒ । नो॒ वन॒स्पतिः॑ । वन॒स्पति॒र्मधु॑मान् । मधु॑माꣳ अस्तु । मधु॑मा॒निति॒ मधु॑-मा॒न्॒ । अ॒स्तु॒ सूर्यः॑ । सूर्य॒ इति॒ सूर्यः॑ ॥ माध्वी॒र्गावः॑ । गावो॑ भवन्तु । भ॒व॒न्तु॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ म॒ही द्यौः । द्यौ पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒वी च॑ । च॒ नः॒ । न॒ इ॒मम् । इ॒मम्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्मि॑मिख्षताम् । मि॒मि॒ख्ष॒ता॒मिति॑ मिमिख्षताम् ॥ पि॒पृ॒तान्नः॑ । नो॒ भरी॑मभिः । भरी॑मभि॒रिति॒ भरी॑म-भिः॒ ॥ तद्विष्णोः᳚ । विष्णोः᳚ पर॒मम् । प॒र॒मम्। (38)
प॒दम् । प॒दꣳ सदा᳚ । सदा॑ पश्यन्ति । प॒श्य॒न्ति॒ सू॒रयः॑ । सू॒रय॒ इति॑ सू॒रयः॑ ॥ दि॒वीव॑ । इ॒व॒ चख्षुः॑ । चख्षु॒रात॑तम् । आत॑त॒मित्या-त॒त॒म्॒ ॥ ध्रु॒वाऽसि॑ । अ॒सि॒ पृ॒थि॒वि॒ । पृ॒थि॒वि॒ सह॑स्व । सह॑स्व पृतन्य॒तः । पृ॒त॒न्य॒त इति॑ पृतन्य॒तः ॥ स्यू॒ता दे॒वेभिः॑ । दे॒वेभि॑र॒मृते॑न । अ॒मृते॒ना । आगाः᳚ । अ॒गा॒ इत्य॑गाः ॥ यास्ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ सूर्ये᳚ । सूर्ये॒ रुचः॑ । रुच॑ उद्य॒तः । उ॒द्य॒तो दिव᳚म् । उ॒द्य॒त इत्यु॑त्-य॒तः । दिव॑मात॒न्वन्ति॑ । आ॒त॒न्वन्ति॑ र॒श्मिभिः॑ । आ॒त॒न्वन्तीत्या᳚-त॒न्वन्ति॑ । र॒श्मिभि॒रिति॑ र॒श्मि-भिः॒ ॥ ताभि॒स्सर्वा॑भिः । सर्वा॑भी रु॒चे । रु॒चे जना॑य । जना॑य नः । न॒स्कृ॒धि॒ । कृ॒धी॒ति॑ कृधि ॥ या वः॑ । वो॒ दे॒वाः॒ । दे॒वा॒स्सूर्ये᳚ । सूर्ये॒ रुचः॑ । रुचो॒ गोषु॑ । गोष्वश्वे॑षु । अश्वे॑षु॒ याः । या रुचः॑ । रुच॒ इति॒ रुचः॑ ॥ इन्द्रा᳚ग्नी॒ताभिः॑ । इन्द्रा᳚ग्नी॒ इतीन्द्र॑-अ॒ग्नी॒ । ताभि॒स्सर्वा॑भिः । सर्वा॑भी॒रुच᳚म् । रुच॑न्नः । नो॒ ध॒त्त॒ । ध॒त्त॒ बृ॒ह॒स्प॒ते॒ । बृ॒ह॒स्प॒त॒ इति॑ बृहस्पते ॥ वि॒राड्ज्योतिः॑ । वि॒राडिति॑ वि-राट् (39)।
ज्योति॑रधारयत्। अ॒धा॒र॒य॒थ्स॒म्रा॒ट् । स॒म्राड्ज्योतिः॑ । स॒म्राडिति॑ सम्-राट् । ज्योति॑रधारयत् । अ॒धा॒र॒य॒थ्स्व॒राट् । स्व॒राड्ज्योतिः॑ । स्व॒राडिति॑ स्व-राट् । ज्योति॑रधारयत् । अ॒धा॒र॒य॒दि॒त्य॑धारयत् ॥ अग्ने॑ यु॒ख्ष्व । यु॒ख्ष्वा हि । हि ये । ये तव॑ । तवाश्वा॑सः । अश्वा॑सो देव । दे॒व॒ सा॒धवः॑ । सा॒धव॒ इति॑ सा॒धवः॑ ॥ अरँ॒व्वह॑न्ति । वह॑न्त्या॒शवः॑ । आ॒शव॒ इत्या॒शवः॑ ॥ यु॒ख्ष्वाहि । हि दे॑व॒हूत॑मान् । दे॒व॒हूत॑माꣳ॒ अश्वान्॑ । दे॒व॒हूत॑मा॒निति॑ देव-हूत॑मान् । अश्वाꣳ॑ अग्ने । अ॒ग्ने॒ र॒थीः । र॒थीरि॑व । इ॒वे॒ती॑व ॥ निहोता᳚ । होता॑ पू॒र्व्यः । पू॒र्व्यस्स॑दः । स॒द॒ इति॑ सदः ॥ द्र॒फ्सश्च॑स्कन्द । च॒स्क॒न्द॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीमनु॑ । अनु॒ द्याम् । द्यामि॒मम् । इ॒मञ्च॑ । च॒ योनि᳚म् । योनि॒मनु॑ । अनु॒ यः । यश्च॑ । च॒ पूर्वः॑ । पूर्व॒ इति॒ पूर्वः॑ ॥ तृ॒तीयँ॒य्योनि᳚म् । योनि॒मनु॑ । अनु॑ स॒ञ्चर॑न्तम् । स॒ञ्चर॑न्तन्द्र॒फ्सम् । स॒ञ्चर॑न्त॒मिति॑ सम्-चर॑न्तम् । द्र॒फ्सञ्जु॑होमि । जु॒हो॒म्यनु॑ । अनु॑ स॒प्त (40)।स॒प्त होत्राः᳚।
होत्रा॒ इति॒ होत्राः᳚ ॥ अभू॑दि॒दम् । इ॒दँव्विश्व॑स्य । विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य । भुव॑नस्य॒ वाजि॑नम् । वाजि॑नम॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्वै᳚श्वान॒रस्य॑ । वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ च । चेति॑ च ॥ अ॒ग्नि र्ज्योति॑षा । ज्योति॑षा॒ ज्योति॑ष्मान् । ज्योति॑ष्मान्रु॒क्मः । रु॒क्मो वर्च॑सा । वर्च॑सा॒ वर्च॑स्वान् । वर्च॑स्वा॒निति॒ वर्च॑स्वान् ॥ ऋ॒चे त्वा᳚ । त्वा॒ रु॒चे । रु॒चे त्वा᳚ । त्वा॒ सम् । समित् । इथ्स्र॑वन्ति । स्र॒व॒न्ति॒ स॒रितः॑ । स॒रितो॒ न । न धेनाः᳚ । धेना॒ इति॒ धेनाः᳚ ॥ अ॒न्तर् हृ॒दा । हृ॒दा मन॑सा । मन॑सा पू॒यमा॑नाः । पू॒यमा॑ना॒ इति॑ पू॒यमा॑नाः ॥ घृ॒तस्य॒ धाराः᳚ । धारा॑ अ॒भि । अ॒भि चा॑कशीमि । चा॒क॒शी॒मी॒ति॑ चाकशीमि ॥ हि॒र॒ण्ययो॑ वेत॒सः । वे॒त॒सो मध्ये᳚ । मध्य॑ आसाम् । आ॒सा॒मित्या॑साम् ॥ तस्मि᳚न्थ्सुप॒र्णः । सु॒प॒र्णो म॑धु॒कृत् । सु॒प॒र्ण इति॑ सु-प॒र्णः । म॒धु॒कृक्कु॑ला॒यी । म॒धु॒कृदिति॑ मधु-कृत् । कु॒ला॒यी भजन्न्॑ । भज॑न्नास्ते । आ॒स्ते॒ मधु॑ । मधु॑ दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्य॒ इति॑ दे॒वता᳚भ्यः ॥ तस्या॑ऽऽसते । आ॒स॒ते॒ हर॑यः । हर॑यस्स॒प्त । स॒प्त तीरे᳚ । तीरे᳚ स्व॒धाम् । स्व॒धान्दुहा॑नाः । स्व॒धामिति॑ स्व-धाम् । दुहा॑ना अ॒मृत॑स्य । अ॒मृत॑स्य॒ धारा᳚म् । धारा॒मिति॒ धारां᳚ः (41) ॥
आ॒दि॒त्यङ्गर्भ᳚म्। गर्भ॒म्पय॑सा । पय॑सा सम॒ञ्जन्न् । स॒म॒ञ्जन्थ्स॒हस्र॑स्य । स॒म॒ञ्जन्निति॑ सम्-अ॒ञ्जन्न् । स॒हस्र॑स्य प्रति॒माम् । प्र॒ति॒माँव्वि॒श्वरू॑पम् । प्र॒ति॒मामिति॑ प्रति-माम् । वि॒श्वरू॑प॒मिति॑ वि॒श्व-रू॒प॒म् ॥ परि॑ वृङ्ग्धि । वृ॒ङ्ग्धि॒ हर॑सा । हर॑सा॒ मा । माऽभि । अ॒भि मृ॑ख्षः । मृ॒ख्ष॒श्श॒तायु॑षम् । श॒तायु॑षङ्कृणुहि । श॒तायु॑ष॒मिति॑ श॒त-आ॒यु॒ष॒म् । कृ॒णु॒हि॒ ची॒यमा॑नः । ची॒यमा॑न॒ इति॑ ची॒य- मा॑नः ॥ इ॒मम्मा । मा हिꣳ॑सीः । हि॒ꣳ॒सी॒र्द्वि॒पाद᳚म् । द्वि॒पाद॑म्पशू॒नाम् । द्वि॒पाद॒मिति॑ द्वि-पाद᳚म् । प॒शू॒नाꣳ सह॑स्राख्ष । सह॑स्राख्ष॒ मेधे᳚ । सह॑स्रा॒ख्षेति॒ सह॑स्र-अ॒ख्ष॒ । मेध॒ आ । आ ची॒यमा॑नः । ची॒यमा॑न॒ इति॑ ची॒यमा॑नः ॥ म॒युमा॑र॒ण्यम् । आ॒र॒ण्यमनु॑ । अनु॑ ते । ते॒ दि॒शा॒मि॒ । दि॒शा॒मि॒ तेन॑ । तेन॑ चिन्वा॒नः । चि॒न्वा॒नस्त॒नुवः॑ । त॒नुवो॒ नि । निषी॑द । सी॒देति॑ सीद ॥ वात॑स्य॒ ध्राजि᳚म् । ध्राजिँ॒व्वरु॑णस्य । वरु॑णस्य॒ नाभि᳚म् । नाभि॒मश्व᳚म् । अश्व॑ञ्जज्ञा॒नम् । ज॒ज्ञा॒नꣳ स॑रि॒रस्य॑ । स॒रि॒रस्य॒ मध्ये᳚ । मध्य॒ इति॒ मध्ये᳚ ॥ शिशु॑न्न॒दीना᳚म् । न॒दीना॒ꣳ॒ हरि᳚म् । हरि॒मद्रि॑बुद्धम् । अद्रि॑बुद्ध॒मग्ने᳚ । अद्रि॑बुद्ध॒मित्यद्रि॑-बु॒द्ध॒म्॒ । अग्ने॒ मा । मा हिꣳ॑सीः (42)।हि॒ꣳ॒सी॒ प॒र॒मे।
प॒र॒मे व्यो॑मन्न्। व्यो॑म॒न्निति॒ वि-ओ॒म॒न्न्॒ ॥ इ॒मम्मा । मा हिꣳ॑सीः । हि॒ꣳ॒सी॒रेक॑शफम् । एक॑शफम्पशू॒नाम् । एक॑शफ॒मित्येक॑ श॒फ॒म् । प॒शू॒नाङ्क॑निक्र॒दम् । क॒नि॒क्र॒दँव्वा॒जिन᳚म् । वा॒जिनँ॒व्वाजि॑नेषु । वाजि॑ने॒ष्विति॒ वाजि॑नेषु ॥ गौ॒रमा॑र॒ण्यम् । आ॒र॒ण्यमनु॑ । अनु॑ ते । ते॒ दि॒शा॒मि॒ । दि॒शा॒मि॒ तेन॑ । तेन॑ चिन्वा॒नः । चि॒न्वा॒न स्त॒नुवः॑ । त॒नुवो॒ नि । निषी॑द । सी॒देति॑ सीद ॥ अज॑स्र॒मिन्दु᳚म् । इन्दु॑मरु॒षम् । अ॒रु॒षम्भु॑र॒ण्युम् । भु॒र॒ण्युम॒ग्निम् । अ॒ग्निमी॑डे । ई॒डे॒ पू॒र्वचि॑त्तौ । पू॒र्वचि॑त्तौ॒ नमो॑भिः । पू॒र्वचि॑त्ता॒विति॑ पू॒र्व-चि॒त्तौ॒ । नमो॑भि॒रिति॒ नमः॑-भिः॒ ॥ स पर्व॑भिः । पर्व॑भिर् ऋतु॒शः । पर्व॑भि॒रिति॒ पर्व॑-भिः॒ । ऋ॒तु॒श कल्प॑मानः । ऋ॒तु॒श इत्यृ॑तु-शः । कल्प॑मानो॒ गाम् । गाम्मा । मा हिꣳ॑सीः । हि॒ꣳ॒सी॒रदि॑तिम् । अदि॑तिँव्वि॒राज᳚म् । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् ॥ इ॒मꣳ स॑मु॒द्रम् । स॒मु॒द्रꣳ श॒तधा॑रम् । श॒तधा॑र॒मुथ्स᳚म् । श॒तधा॑र॒मिति॑ श॒त-धा॒र॒म् । उथ्सँ॑व्व्य॒च्यमा॑नम् । व्य॒च्यमा॑न॒म्भुव॑नस्य । व्य॒च्यमा॑न॒मिति॑ वि-अ॒च्यमा॑नम् । भुव॑नस्य॒ मध्ये᳚ । मध्य॒ इति॒ मध्ये᳚ ॥ घृ॒तन्दुहा॑नाम् । दुहा॑ना॒मदि॑तिम् । अदि॑ति॒ञ्जना॑य । जना॒याग्ने᳚ । अग्ने॒ मा (43)।मा हिꣳ॑सीः।मा हिꣳ॑सीः।
हि॒ꣳ॒सी॒ प॒र॒मे। प॒र॒मे व्यो॑मन्न् । व्यो॑म॒न्निति॒ वि-ओ॒म॒न्न्॒ ॥ ग॒व॒यमा॑र॒ण्यम् । आ॒र॒ण्यमनु॑ । अनु॑ ते । ते॒ दि॒शा॒मि॒ । दि॒शा॒मि॒ तेन॑ । तेन॑ चिन्वा॒नः । चि॒न्वा॒नस्त॒नुवः॑ । त॒नुवो॒ नि । निषी॑द । सी॒देति॑ सीद ॥ वरू᳚त्रि॒न्त्वष्टुः॑ । त्वष्टु॒र्वरु॑णस्य । वरु॑णस्य॒ नाभि᳚म् । नाभि॒मवि᳚म् । अवि॑ञ्जज्ञा॒नाम् । ज॒ज्ञा॒नाꣳ रज॑सः । रज॑स॒ पर॑स्मात् । पर॑स्मा॒दिति॒ पर॑स्मात् ॥ म॒हीꣳ सा॑ह॒स्रीम् । सा॒ह॒स्रीमसु॑रस्य । असु॑रस्य मा॒याम् । मा॒यामग्ने᳚ । अग्ने॒ मा । मा हिꣳ॑सीः । हि॒ꣳ॒सी॒ प॒र॒मे । प॒र॒मे व्यो॑मन्न् । व्यो॑म॒न्निति॒ वि-ओ॒म॒न्न्॒ ॥ इ॒मामू᳚र्णा॒युम् । ऊ॒र्णा॒युँव्वरु॑णस्य । वरु॑णस्य मा॒याम् । मा॒यान्त्वच᳚म् । त्वच॑म्पशू॒नाम् । प॒शू॒नान्द्वि॒पदा᳚म् । द्वि॒पदा॒ञ्चतु॑ष्पदाम् । द्वि॒पदा॒मिति॑ द्वि-पदा᳚म् । चतु॑ष्पदा॒मिति॒ चतुः॑-प॒दा॒म् ॥ त्वष्टु॑ प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना᳚म्प्रथ॒मम् । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । प्र॒थ॒मञ्ज॒नित्र᳚म् । ज॒नित्र॒मग्ने᳚ । अग्ने॒ मा । मा हिꣳ॑सीः । हि॒ꣳ॒सी॒ प॒र॒मे । प॒र॒मे व्यो॑मन्न् । व्यो॑म॒न्निति॒ वि-ओ॒म॒न्न्॒ ॥ उष्ट्र॑मार॒ण्यम् । आ॒र॒ण्यमनु॑ (44)।अनु॑ ते।
ते॒ दि॒शा॒मि॒। दि॒शा॒मि॒ तेन॑ । तेन॑ चिन्वा॒नः । चि॒न्वा॒नस्त॒नुवः॑ । त॒नुवो॒ नि । निषी॑द । सी॒देति॑ सीद ॥ यो अ॒ग्निः । अ॒ग्निर॒ग्नेः । अ॒ग्ने स्तप॑सः । तप॒सोधि॑ । अधि॑ जा॒तः । जा॒तश्शोचा᳚त् । शोचा᳚त्पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या उ॒त । उ॒त वा᳚ । वा॒ दि॒वः । दि॒वस्वरि॑ । परीति॒ परि॑ ॥ येन॑ प्र॒जाः । प्र॒जा वि॒श्वक॑र्मा । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । वि॒श्वक॑र्मा॒ व्यान॑ट् । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । व्यान॒ट्तम् । व्यान॒डिति॑ वि-आन॑ट् । तम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ हेडः॑ । हेड॒ परि॑ । परि॑ ते । ते॒ वृ॒ण॒क्तु॒ । वृ॒ण॒क्त्विति॑ वृणक्तु ॥ अ॒जा हि । ह्य॑ग्नेः । अ॒ग्नेरज॑निष्ट । अज॑निष्ट॒ गर्भा᳚त् । ग॒र्भा॒थ्सा । सा वै । वा अ॑पश्यत् । अ॒प॒श्य॒ज्ज॒नि॒तार᳚म् । ज॒नि॒तार॒मग्रे᳚ । अग्र॒ इत्यग्रे᳚ ॥ तया॒ रोह᳚म् । रोह॑मायन्न् । आ॒य॒न्नुप॑ । उप॒ मेध्या॑सः । मेध्या॑स॒स्तया᳚ । तया॑ दे॒वाः । दे॒वा दे॒वता᳚म् । दे॒वता॒मग्रे᳚ । अग्र॑ आयन्न् । आ॒य॒न्नित्या॑यन्न् ॥ श॒र॒भ॒मा॑र॒ण्यम् । आ॒र॒ण्यमनु॑ । अनु॑ ते । ते॒ दि॒शा॒मि॒ । दि॒शा॒मि॒ तेन॑ । तेन॑ चिन्वा॒नः । चि॒न्वा॒न स्त॒नुवः॑ । त॒नुवो॒ नि । निषी॑द । सी॒देति॑ सीद (45) ॥
इन्द्रा᳚ग्नी रोच॒ना। इन्द्रा᳚ग्नी॒ इतीन्द्र॑-अ॒ग्नी॒ । रो॒च॒ना दि॒वः । दि॒व परि॑ । परि॒ वाजे॑षु । वाजे॑षु भूषथः । भू॒ष॒थ॒ इति॑ भूषथः ॥ तद्वा᳚म् । वा॒ञ्चे॒ति॒ । चे॒ति॒ प्र । प्र वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मिति॑ वी॒र्य᳚म् ॥ श्नथ॑द्वृ॒त्रम् । वृ॒त्रमु॒त । उ॒त स॑नोति । स॒नो॒ति॒ वाज᳚म् । वाज॒मिन्द्रा᳚ । इन्द्रा॒ यः । यो अ॒ग्नी । अ॒ग्नी सहु॑री । अ॒ग्नी इत्य॒ग्नी । सहु॑री सप॒र्यात् । सहु॑री इति॒ स-हु॒री॒ । स॒प॒र्यादिति॑ सप॒र्यात् ॥ इ॒र॒ज्यन्ता॑ वस॒व्य॑स्य । व॒स॒व्य॑स्य॒ भूरेः᳚ । भूरे॒स्सह॑स्तमा । सह॑स्तमा॒ सह॑सा । सह॑स्त॒मेति॒ सहः॑-त॒मा॒ । सह॑सा वाज॒यन्ता᳚ । वा॒ज॒यन्तेति॑ वाज-यन्ता᳚ ॥ प्र च॑र्ष॒णिभ्यः॑ । च॒र्ष॒णिभ्य॑ पृतना । च॒र्ष॒णिभ्य॒ इति॑ चर्ष॒णि-भ्यः॒ । पृ॒त॒ना॒ हवे॑षु । हवे॑षु॒ प्र । प्र पृ॑थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या रि॑रिचाथे । रि॒रि॒चा॒थे॒ दि॒वः । रि॒रि॒चा॒थे॒ इति॑ रिरिचाथे । दि॒वश्च॑ । चेति॑ च ॥ प्र सिन्धु॑भ्यः । सिन्धु॑भ्य॒ प्र । सिन्धु॑भ्य॒ इति॒ सिन्धु॑-भ्यः॒ । प्र गि॒रिभ्यः॑ । गि॒रिभ्यो॑ महि॒त्वा । गि॒रिभ्य॒ इति॑ गि॒रि-भ्यः॒ । म॒हि॒त्वा प्र । म॒हि॒त्वेति॑ महि-त्वा । प्रेन्द्रा᳚ग्नी । इन्द्रा᳚ग्नी॒ विश्वा᳚ । इन्द्रा᳚ग्नी॒ इतीन्द्र॑-अ॒ग्नी॒ । विश्वा॒ भुव॑ना । भुव॒नाऽति॑ । अत्य॒न्या । अ॒न्येत्य॒न्या ॥ मरु॑तो॒ यस्य॑ । यस्य॒ हि (46)।हि ख्षये᳚।
खये॑ पा॒थ। पा॒था दि॒वः । दि॒वो वि॑महसः । वि॒म॒ह॒स॒ इति॑ वि-म॒ह॒सः॒ ॥ स सु॑गो॒पात॑मः । सु॒गो॒पात॑मो॒ जनः॑ । सु॒गो॒पात॑म॒ इति॑ सुगो॒प-त॒मः॒ । जन॒ इति॒ जनः॑ ॥ य॒ज्ञैर्वा᳚ । वा॒ य॒ज्ञ॒वा॒ह॒सः॒ । य॒ज्ञ॒वा॒ह॒सो॒ विप्र॑स्य । य॒ज्ञ॒वा॒ह॒स॒ इति॑ यज्ञ-वा॒ह॒सः॒ । विप्र॑स्य वा । वा॒ म॒ती॒नाम् । म॒ती॒नामिति॑ मती॒नाम् ॥ मरु॑तश्शृणु॒त । शृ॒णु॒ता हव᳚म् । हव॒मिति॒ हव᳚म् ॥ श्रि॒यसे॒ कम् । कम्भा॒नुभिः॑ । भा॒नुभि॒स्सम् । भा॒नुभि॒रिति॑ भा॒नु-भिः॒ । सम्मि॑मिख्षिरे । मि॒मि॒ख्ष॒रे॒ ते । ते र॒श्मिभिः॑ । र॒श्मिभि॒स्ते । र॒श्मिभि॒रिति॑ र॒श्मि-भिः॒ । त ऋक्व॑भिः । ऋक्व॑भिस्सुखा॒दयः॑ । ऋक्व॑भि॒रित्यृक्व॑-भिः॒ । सु॒खा॒दय॒ इति॑ सु-खा॒दयः॑ ॥ ते वाशी॑मन्तः । वाशी॑मन्त इ॒ष्मिणः॑ । वाशी॑मन्त॒ इति॒ वाशि॑मन्तः । इ॒ष्मिणो॒ अभी॑रवः । अभी॑रवो वि॒द्रे । वि॒द्रे प्रि॒यस्य॑ । प्रि॒यस्य॒ मार॑तस्य । मारु॑तस्य॒ धाम्नः॑ । धाम्न॒ इति॒ धाम्नः॑ ॥ अव॑ते । ते॒ हेडः॑ । हेड॒ उत् । उदु॑त्त॒मम् । उ॒त्त॒ममित्युत्-त॒मम् ॥ कया॑ नः । न॒श्चि॒त्रः । चि॒त्र आ । आ भु॑वत् । भु॒व॒दू॒ती । ऊ॒ती स॒दावृ॑धः । स॒दा वृ॑ध॒स्सखा᳚ । स॒दावृ॑ध॒ इति॑ स॒दा-वृ॒धः॒ । सखेति॒ सखा᳚ ॥ कया॒ शचि॑ष्ठया । शचि॑ष्ठया वृ॒ता । वृ॒तेति॑ वृ॒ता (47)॥
। को अ॒द्य । अ॒द्य यु॑ङ्क्ते । यु॒ङ्क्ते॒ धु॒रि । धु॒रि गाः । गा ऋ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॒ शिमी॑वतः । शिमी॑वतो भा॒मिनः॑ । भा॒मिनो॑ दुर्हृणा॒यून् । दु॒र्॒हृ॒णा॒यूनिति॑ दुः-हृ॒णा॒यून् ॥ आ॒सन्नि॑षून् हृ॒थ्स्वसः॑ । आ॒सन्नि॑षू॒नित्या॒सन्न्-इ॒षू॒न्॒ । हृ॒थ्स्वसो॑ मयो॒भून् । हृ॒थ्स्वस॒ इति॑ हृथ्सु-असः॑ । म॒यो॒भून् यः । म॒यो॒भूनिति॑ मयः- भून् । य ए॑षाम् । ए॒षा॒म्भृ॒त्याम् । भृ॒त्यामृ॒णध॑त् । ऋ॒णध॒थ्सः । स जी॑वात् । जी॒वा॒दिति॑ जीवात् ॥ अग्ने॒ नय॑ । नया । आ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒ꣳ॒ शम् । शन्नः॑ । नो॒ भ॒व॒न्तु॒ । भ॒व॒न्तु॒ वाजे॑वाजे । वाजे॑वाज॒ इति॒ वाजे᳚-वा॒जे॒ ॥ अ॒फ्स्व॑ग्ने । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । अ॒ग्ने॒ सधिः॑ । सधि॒ष्टव॑ । तव॒ सः । सौष॑धीः । ओष॑धी॒रनु॑ । अनु॑रुध्यसे । रु॒ध्य॒स॒ इति॑ रुध्यसे ॥ गर्भे॒ सन्न् । सञ्जा॑यसे । जा॒य॒से॒ पुनः॑ । पुन॒रिति॒ पुनः॑ ॥ वृषा॑ सोम । सो॒म॒ द्यु॒मान् । द्यु॒माꣳ अ॑सि । द्यु॒मानिति॑ द्यु-मान् । अ॒सि॒ वृषा᳚ । वृषा॑ देव । दे॒व॒ वृष॑व्रतः । वृष॑व्रत॒ इति॒ वृष॑-व्र॒तः॒ ॥ वृषा॒ धर्मा॑णि । धर्मा॑णि दधिषे । द॒धि॒ष॒ इति॑ दधिषे ॥ इ॒मम्मे᳚ । मे॒ व॒रु॒ण॒ । व॒रु॒ण॒ तत् । तत्त्वा᳚ । त्वा॒ या॒मि॒ । या॒मि॒ त्वम् । त्वन्नः॑ । नो॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ सः । स त्वम् । त्वन्नः॑ । नो॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने (48) ॥11॥
अ॒पान्त्वा᳚ । त्वेमन्न्॑ । एम᳚न्थ्सादयामि । सा॒द॒या॒म्य॒पाम् । अ॒पान्त्वा᳚ । त्वो॒द्मन्न्॑ । ओद्म᳚न्थ्सादयामि । सा॒द॒या॒म्य॒पाम् । अ॒पान्त्वा᳚ । त्वा॒ भस्मन्न्॑ । भस्म᳚न्थ्सादयामि । सा॒द॒या॒म्य॒पाम् । अ॒पान्त्वा᳚ । त्वा॒ ज्योति॑षि । ज्योति॑षि सादयामि । सा॒द॒या॒म्य॒पाम् । अ॒पान्त्वा᳚ । त्वाऽय॑ने । अय॑ने सादयामि । सा॒द॒या॒म्य॒र्ण॒वे । अ॒र्ण॒वे सद॑ने । सद॑ने सीद । सी॒द॒ स॒मु॒द्रे । स॒मु॒द्रे सद॑ने । सद॑ने सीद । सी॒द॒ स॒लि॒ले । स॒लि॒ले सद॑ने । सद॑ने सीद । सी॒दा॒पाम् । अ॒पाङ्ख्षये᳚ । ख्षये॑ सीद । सी॒दा॒पाम् । अ॒पाꣳ सधि॑षि । सधि॑षि सीद । सी॒दा॒पाम् । अ॒पान्त्वा᳚ । त्वा॒ सद॑ने । सद॑ने सादयामि । सा॒द॒या॒म्य॒पाम् । अ॒पान्त्वा᳚ । त्वा॒ स॒धस्थे᳚ । स॒धस्थे॑ सादयामि । स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध-स्थे॒ । सा॒द॒या॒म्य॒पाम् । अ॒पान्त्वा᳚ । त्वा॒ पुरी॑षे । पुरी॑षे सादयामि । सा॒द॒या॒म्य॒पाम् । अ॒पान्त्वा᳚ । त्वा॒ योनौ᳚ । योनौ॑ सादयामि । सा॒द॒या॒म्य॒पाम् । अ॒पान्त्वा᳚ । त्वा॒ पाथ॑सि । पाथ॑सि सादयामि । सा॒द॒या॒मि॒ गा॒य॒त्री । गा॒य॒त्री छन्धः॑ । छन्द॑स्त्रि॒ष्टुप् । त्रि॒ष्टुप्छन्दः॑ । छन्दो॒ जग॑ती । जग॑ती॒ छन्दः॑ । छन्दो॑ऽनु॒ष्टुप् । अ॒नु॒ष्टुष्छन्दः॑ । अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु-स्तुप् । छन्द॑ प॒ङ्क्तिः । प॒ङ्क्तिश्चन्दः॑ । छन्द॒ इति॒ छन्दः॑ (1) ॥1॥
अ॒यम्पु॒रः। पु॒रो भुवः॑ । भुव॒स्तस्य॑ । तस्य॑ प्रा॒णः । प्रा॒णो भौ॑वाय॒नः । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । भौ॒वा॒य॒नो व॑स॒न्तः । व॒स॒न्त प्रा॑णाय॒नः । प्रा॒णा॒य॒नो गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री वा॑स॒न्ती । वा॒स॒न्ती गा॑यत्रि॒यै । गा॒य॒त्रि॒यै गा॑य॒त्रम् । गा॒य॒त्रङ्गा॑य॒त्रात् । गा॒य॒त्रादु॑पा॒ꣳ॒शुः । उ॒पा॒ꣳ॒शुरु॑पा॒ꣳ॒शोः । उ॒पा॒ꣳ॒शुरित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शुः । उ॒पा॒ꣳ॒शोस्त्रि॒वृत् । उ॒पा॒ꣳ॒शोरित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शोः । त्रि॒वृत्त्रि॒वृतः॑ । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । त्रि॒वृतो॑ रथन्त॒रम् । त्रि॒वृत॒ इति॑ त्रि-वृतः॑ । र॒थ॒न्त॒रꣳ र॑थन्त॒रात् । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम्-त॒रम् । र॒थ॒न्त॒राद्वसि॑ष्ठः । र॒थ॒न्त॒रादिति॑ रथम्-त॒रात् । वसि॑ष्ठ॒ ऋषिः॑ । ऋषि॑ प्र॒जाप॑तिगृहीतया । प्र॒जाप॑तिगृहीतया॒ त्वया᳚ । प्र॒जाप॑तिगृहीत॒येति॑ प्र॒जाप॑ति-गृ॒हि॒त॒या॒ । त्वया᳚ प्रा॒णम् । प्रा॒णङ्गृ॑ह्णामि । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । गृ॒ह्णा॒मि॒ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्यो॒ऽयम् । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । अ॒यन्द॑ख्षि॒णा । द॒ख्षि॒णा वि॒श्वक॑र्मा । वि॒श्वक॑र्मा॒ तस्य॑ । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । तस्य॒ मनः॑ । मनो॑ वैश्वकर्म॒णम् । वै॒श्व॒क॒र्मणङ्ग्री॒ष्मः । वै॒श्व॒क॒र्म॒णमिति॑ वैश्व-क॒र्म॒णम् । ग्री॒ष्मो मा॑न॒सः । मा॒न॒सस्त्रि॒ष्टुक् । त्रि॒ष्टुग्ग्रैष्मी । ग्रै॒ष्मी त्रि॒ष्टुभः॑ । त्रि॒ष्टुभ॑ ऐ॒डम् । ऐ॒ड मै॒डात् । ऐ॒डाद॑न्तर्या॒मः । अ॒न्त॒र्या॒मो᳚ऽन्तर्या॒मात् । अ॒न्त॒र्या॒म इत्य॑न्तः-या॒मः । अ॒न्त॒र्या॒मात्प॑ञ्चद॒शः । अ॒न्त॒र्या॒मादित्य॑न्तः-या॒मात् । प॒ञ्च॒द॒श प॑ञ्चद॒शात् । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । प॒ञ्च॒द॒शाद्बृ॒हत् । प॒ञ्च॒द॒शादिति॑ पञ्च-द॒शात् । बृ॒हद्बृ॑ह॒तः । बृ॒ह॒तो भ॒रद्वा॑जः । भ॒रद्वा॑ज॒ ऋषिः॑ । ऋषि॑ प्र॒जाप॑ति गृहीतया । प्र॒जाप॑तिगृहीतया॒ त्वया᳚ । प्र॒जाप॑तिगृहीत॒येति॑ प्र॒जाप॑ति-गृ॒ही॒त॒या॒ । त्वया॒ मनः॑ (2)।मनो॑ गृह्णामि।मनो॑ गृह्णामि।
गृ॒ह्णा॒मि॒ प्र॒जाभ्यः॑। प्र॒जाभ्यो॒ऽयम् । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । अ॒यम्प॒श्चात् । प॒श्चाद्वि॒श्वव्य॑चाः । वि॒श्वव्य॑चा॒स्तस्य॑ । वि॒श्वव्य॑चा॒ इति॑ वि॒श्व-व्य॒चाः॒ । तस्य॒ चख्षुः॑ । चख्षु॑र्वैश्वव्यच॒सम् । वै॒श्व॒व्य॒च॒सँव्व॒र्॒?षाणि॑ । वै॒श्व॒व्य॒चसमिति॑ वैश्व-व्य॒च॒सम् । व॒र्॒?षाणि॑ चाख्षु॒षाणि॑ । चा॒ख्षु॒षाणि॒ जग॑ती । जग॑ती वा॒र्॒?षी । वा॒र्॒?षी जग॑त्याः । जग॑त्या॒ ऋख्ष॑मम् । ऋख्ष॑म॒मृख्ष॑मात् । ऋख्ष॑माच्छु॒क्रः । शु॒क्रश्शु॒क्रात् । शु॒क्राथ्स॑प्तद॒शः । स॒प्त॒द॒शस्स॑प्तद॒शात् । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । स॒प्त॒द॒शाद्वै॑रू॒पम् । स॒प्त॒द॒शादिति॑ सप्त-द॒शात् । वै॒रू॒पँव्वै॑रू॒पात् । वै॒रू॒पाद्वि॒श्वामि॑त्रः । वि॒श्वामि॑त्र॒ ऋषिः॑ । वि॒श्वामि॑त्र॒ इति॑ वि॒श्व-मि॒त्रः॒ । ऋषि॑ प्र॒जाप॑तिगृहीतया । प्र॒जाप॑तिगृहितया॒ त्वया᳚ । प्र॒जाप॑ति गृहीत॒येति॑ प्र॒जाप॑ति-गृ॒हि॒त॒या॒ । त्वया॒ चख्षुः॑ । चख्षु॑र्गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मि॒ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॑ इ॒दम् । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । इ॒दमु॑त्त॒रात् । उ॒त्त॒राथ्सुवः॑ । उ॒त्त॒रादित्यु॑त्-त॒रात् । सुव॒स्तस्य॑ । तस्य॒ श्रोत्र᳚म् । श्रोत्रꣳ॑ सौ॒व्वम् । सौ॒व्वꣳ श॒रत् । श॒रच्छ्रौ॒त्री । श्रौ॒त्य॑नु॒ष्टुप् । अ॒नु॒ष्टुप्छा॑र॒दी । अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु- स्तुप् । शा॒र॒द्य॑नु॒ष्टुभः॑ । अ॒नु॒ष्टुभ॑स्स्वा॒रम् । अ॒नु॒ष्टभ॒ इत्य॑नु-स्तुभः॑ । स्वा॒रं स्वा॒रात् । स्वा॒रान्म॒न्थी । म॒न्थी म॒न्थिनः॑ । म॒न्थिन॑ एकवि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श ए॑क॒वि॒ꣳ॒शात् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳशाद्वै॑रा॒जम् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शादित्ये॑क-वि॒ꣳ॒शात् । वै॒रा॒जँव्वै॑रा॒जात् । वै॒रा॒जाज्ज॒मद॑ग्निः । ज॒मद॑ग्नि॒र्ऋषिः॑ । ऋषि॑ प्र॒जाप॑तिगृहीतया (3)।प्र॒जाप॑तिगृहीतया॒ त्वया᳚।प्र॒जाप॑तिगृहीत॒येति॑ प्र॒जाप॑ति-गृ॒ही॒त॒या॒।
त्वया॒ श्रोत्र᳚म्। श्रोत्र॑ङ्गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मि॒ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॑ इ॒यम् । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । इ॒यमु॒परि॑ । उ॒परि॑ म॒तिः । म॒तिस्तस्यै᳚ । तस्यै॒ वाक् । वाङ्मा॒ती । मा॒ती हे॑म॒न्तः । हे॒म॒न्तो वा᳚च्याय॒नः । वा॒च्या॒य॒न प॒ङ्क्तिः । प॒ङ्क्तिर् है॑म॒न्ती । है॒म॒न्ती प॒ङ्क्त्यै । प॒ङ्क्त्यै नि॒धन॑वत् । नि॒धन॑वन्नि॒धन॑वतः । नि॒धन॑व॒दिति॑ नि॒धन॑-व॒त्॒ । नि॒धन॑वत आग्रय॒णः । नि॒धन॑वत॒ इति॑ नि॒धन॑-व॒तः॒ । आ॒ग्र॒य॒ण आ᳚ग्रय॒णात् । आ॒ग्र॒य॒णात्त्रि॑णवत्रयस्त्रि॒ꣳ॒शौ । त्रि॒ण॒व॒त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳशौ त्रि॑णवत्त्रयस्त्रि॒ꣳ॒शाभ्या᳚म् । त्रि॒ण॒व॒त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳशाविति॑ त्रिणव-त्र॒य॒स्त्वि॒ꣳ॒शौ ।त्रि॒ण॒व॒त्रि॒ꣳ॒शाभ्याꣳ॑शाक्वररैव॒ते । त्रि॒ण॒व॒त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒-शाभ्या॒मिति॑ त्रिणवत्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒-शाभ्या᳚म् । शा॒क्व॒र॒रै॒व॒ते शा᳚क्वररैव॒ताभ्या᳚म् । शा॒क्व॒र॒रै॒व॒ते इति॑ शाक्वर-रै॒व॒ते । शा॒क्व॒र॒ रै॒व॒ताभ्याँ᳚व्वि॒श्वक॑र्मा । श्वा॒क्व॒र॒रै॒व॒ताभ्या॒मिति॑ शाक्वर-रै॒व॒ताभ्या᳚म् । वि॒श्वक॒र्मर्षिः॑ । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । ऋषि॑ प्र॒जाप॑तिगृहीतया । प्र॒जाप॑तिगृहीतया॒ त्वया᳚ । प्र॒जाप॑तिगृहीत॒ येति॑ प्र॒जाप॑ति-गृ॒ही॒त॒या॒ । त्वया॒ वाच᳚म् । वाच॑ङ्गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मि॒ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ (4) ॥
प्राची॑ दि॒शाम्। दि॒शाँव्व॑स॒न्तः । व॒स॒न्त ऋ॑तू॒नाम् । ऋ॒तू॒नाम॒ग्निः । अ॒ग्नि र्दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒द्रवि॑णम् । द्रवि॑णन्त्रि॒वृत् । त्रि॒वृथ्स्तोमः॑ । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । स्तोम॒स्सः । स उ॑ । उ॒ प॒ञ्च॒द॒शव॑र्तनिः । प॒ञ्च॒द॒शव॑र्तनि॒स्त्र्यविः॑ । प॒ञ्च॒द॒शव॑र्तनि॒रिति॑ पञ्चद॒श-व॒र्त॒निः॒ । त्र्यवि॒र्वयः॑ । त्र्यवि॒रिति॑ त्रि-अविः॑ । वय॑ कृ॒तम् । कृ॒तमया॑नाम् । अया॑नाम्पुरोवा॒तः । पु॒रो॒वा॒तो वातः॑ । पु॒रो॒वा॒त इति॑ पुरः-वा॒तः । वात॒स्सान॑गः । सान॑ग॒ ऋषिः॑ । ऋषि॑र्दख्षि॒णा । द॒ख्षि॒णा दि॒शाम् । दि॒शाङ्ग्री॒ष्मः । ग्री॒ष्म ऋ॑तू॒नाम् । ऋ॒तू॒नामिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता᳚ ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रन्द्रवि॑णम् । द्रवि॑णम्पञ्चद॒शः । प॒ञ्च॒द॒शस्स्तोमः॑ । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । स्तोम॒स्सः । स उ॑ । उ॒ स॒प्त॒द॒शव॑र्तनिः । स॒प्त॒द॒शव॑र्तनिर्दित्य॒वाट् । स॒प्त॒द॒शव॑र्तनि॒रिति॑ सप्तद॒श-व॒र्त॒निः॒ । दि॒त्य॒वाड्वयः॑ । दि॒त्य॒वाडिति॑ दित्य-वाट् । वय॒स्त्रेता᳚ । त्रेताऽया॑नाम् । अया॑नान्दख्षिणाद्वा॒तः । द॒ख्षि॒णा॒द्वा॒तोवातः॑ । द॒ख्षि॒णा॒द्वा॒त इति॑ दख्षिणात्-वा॒तः । वात॑स्सना॒तनः॑ । स॒ना॒तन॒ ऋषिः॑ । स॒ना॒तन॒ इति॑ सना-तनः॑ । ऋषि॑ प्र॒तीची᳚ । प्र॒तीची॑दि॒शाम् । दि॒शाँव्व॒र्॒?षाः । व॒र्॒?षा ऋ॑तू॒नाम् । ऋ॒तू॒नाँव्विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ विट् (5)।विड्द्रवि॑णम्।
द्रवि॑णꣳ सप्तद॒शः। स॒प्त॒द॒शस्स्तोमः॑ । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । स्तोम॒स्सः । स उ॑ । उ॒वे॒क॒वि॒ꣳ॒शव॑र्तनिः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शव॑र्तनिस्त्रिव॒थ्सः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शव॑र्तनि॒रित्ये॑कवि॒ꣳ॒श-व॒र्त॒निः॒ । त्रि॒व॒थ्सो वयः॑ । त्रि॒व॒थ्स इति॑ त्रि-व॒थ्सः । वयो᳚ द्वाप॒रः । द्वा॒प॒रोऽया॑नाम् । अया॑नाम्पश्चाद्वा॒तः । प॒श्चा॒द्वा॒तो वातः॑ । प॒श्चा॒द्वा॒त इति॑ पश्चात्-वा॒तः । वातो॑ऽह॒भूनः॑ । अ॒ह॒भून॒ ऋषिः॑ । ऋषि॒रुदी॑ची । उदी॑ची दि॒शाम् । दि॒शाꣳ श॒रत् । श॒रदृ॑तू॒नाम् । ऋ॒तू॒नाम्मि॒त्रावरु॑णौ । मि॒त्रावरु॑णौ दे॒वता᳚ । मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा-वरु॑णौ । दे॒वता॑ पु॒ष्टम् । पु॒ष्टन्द्रवि॑णम् । द्रवि॑णमेकवि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शस्स्तोमः॑ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । स्तोम॒स्सः । स उ॑ । उ॒ त्रि॒ण॒वव॑र्तनिः । त्रि॒ण॒वव॑र्तनि स्तुर्य॒वाट् । त्रि॒ण॒वव॑र्तनि॒रिति॑ त्रिण॒व-व॒र्त॒निः॒ । तु॒र्य॒वाड्वयः॑ । तु॒र्य॒वाडिति॑ तुर्य-वाट् । वय॑ आस्क॒न्दः । आ॒स्क॒न्दोऽ॑या॑नाम् । आ॒स्क॒न्द इत्या᳚-स्क॒न्दः । अया॑नामुत्तराद्वा॒तः । उ॒त्त॒रा॒द्वा॒तो वातः॑ । उ॒त्त॒रा॒द्वा॒त इत्यु॑त्तरात्-वातः॑ । वात॑ प्र॒त्नः । प्र॒त्न ऋषिः॑ । ऋषि॑ रू॒र्ध्वा । ऊ॒र्ध्वा दि॒शाम् । दि॒शाꣳ हे॑मन्तशिशि॒रौ । हे॒म॒न्त॒शि॒शि॒रावृ॑तू॒नाम् । हे॒म॒न्त॒शि॒शि॒राविति॑ हेमन्त-शि॒शि॒रौ । ऋ॒तू॒नाम्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑र्दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ वर्चः॑ । वर्चो॒ द्रवि॑णम् । द्रवि॑णन्त्रिण॒वः । त्रि॒ण॒वस्स्तोमः॑ । त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि-न॒वः । स्तोम॒स्सः । स उ॑ । उ॒ त्त॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒ शव॑र्तनिः । त्र॒य॒स्ति॒ꣳ॒शव॑र्तनि पष्ठ॒वात् । त्र॒य॒स्ति॒ꣳ॒शव॑र्तनि॒ रिति॑ त्रयस्त्रि॒ꣳ॒श-व॒र्त॒निः॒ । प॒ष्ठ॒वाद्वयः॑ । प॒ष्ठ॒वादिति॑ पष्ठ-वात् । वयो॑ऽभि॒भूः । अ॒भि॒भूरया॑नाम् । अ॒भि॒भूरित्य॑भि-भूः । अया॑नाँव्विष्वग्वा॒तः । वि॒ष्व॒ग्वा॒तो वातः॑ । वि॒ष्व॒ग्वा॒त इति॑ विष्वक्-वा॒तः । वात॑स्सुप॒र्णः । सु॒प॒र्ण ऋषिः॑ । सु॒प॒र्ण इति॑ सु-प॒र्णः । ऋषि॑ पि॒तरः॑ । पि॒तर॑ पिताम॒हाः । पि॒ता॒म॒हा परे᳚ । परेऽव॑रे । अव॑रे॒ ते । ते नः॑ । न॒ पा॒न्तु॒ । पा॒न्तु॒ ते । ते नः॑ । नो॒ऽव॒न्तु॒ । अ॒व॒न्त्व॒स्मिन् । अ॒स्मिन्ब्रह्मन्न्॑ । ब्रह्म॑न्न॒स्मिन्न् । अ॒स्मन्ख्ष॒त्रे । ख्ष॒त्रे᳚ऽस्याम् । अ॒स्यामा॒शिषि॑ । आ॒शिष्य॒स्याम् । आ॒शिषीत्या᳚-शिषि॑ । अ॒स्याम्पु॑रो॒धाया᳚म् । पु॒रो॒धाया॑म॒स्मिन्न् । पु॒रो॒धाया॒मिति॑ पुरः-धाया᳚म् । अ॒स्मिन्कर्मन्न्॑ । कर्म॑न्न॒स्याम् । अ॒स्यान्दे॒वहू᳚त्याम् । दे॒वहू᳚त्या॒मिति॑ दे॒व-हू॒त्या॒म् (6) ॥
ध्रु॒वख्षि॑तिर्ध्रु॒वयो॑निः । ध्रु॒वख्षि॑ति॒रिति॑ ध्रु॒व-ख्षि॒तिः॒ । ध्रु॒वयो॑निर्ध्रु॒वा । ध्रु॒वयो॑नि॒रिति॑ ध्रु॒व-यो॒निः॒ । ध्रु॒वाऽसि॑ । अ॒सि॒ ध्रु॒वाम् । ध्रु॒वाँय्योनि᳚म् । योनि॒ मा । आसी॑द । सी॒ध॒ सा॒ध्या । सा॒ध्येति॑ सा॒ध्या ॥ उख्ष॑स्य के॒तुम् । के॒तुम्प्र॑थ॒मम् । प्र॒थ॒मम्पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॑द॒श्विना᳚ । अ॒श्विना᳚ऽध्व॒र्यू । अ॒ध्व॒र्यू सा॑दयताम् । अ॒ध्व॒र्यू इत्य॑ध्व॒र्यू । सा॒द॒य॒ता॒मि॒ह । इ॒ह त्वा᳚ । त्वे॒ति॑ त्वा ॥ स्वे दख्षे᳚ । दख्षे॒ दख्ष॑पिता । दख्ष॑ पिते॒ह । दख्ष॑पि॒तेति॒ दख्ष॑-पि॒ता॒ । इ॒ह सी॑द । सी॒द॒ दे॒व॒त्रा । दे॒व॒त्रा पृ॑थि॒वी । दे॒व॒त्रेति॑ देव-त्रा । पृ॒थि॒वी बृ॑ह॒ती । बृ॒ह॒ती ररा॑णा । ररा॒णेति॒ ररा॑णा ॥ स्वा॒स॒स्था त॒नुवा᳚ । स्वा॒स॒स्थेति॑ सु-आ॒स॒स्था । त॒नुवा॒ सम् । सँव्वि॑शस्व । वि॒श॒स्व॒ पि॒ता । पि॒तेव॑ । इ॒वै॒धि॒ । ए॒धि॒ सू॒नवे᳚ । सू॒नव॒ आ । आ सु॒शेवा᳚ । सु॒शेवा॒ऽश्विना᳚ । सु॒शेवेति॑ सु-शेवा᳚ । अ॒श्विना᳚ऽध्व॒र्यू । अ॒ध्व॒र्यू सा॑दयताम् । अ॒ध्व॒र्यू इत्य॑ध्व॒र्यू । सा॒द॒य॒ता॒मि॒ह । इ॒हत्वा᳚ । त्वे॒ति॑ त्वा ॥ कु॒ला॒यिनी॒ वसु॑मती । वसु॑मती वयो॒धाः । वसु॑म॒तीति॒ वसु॑-म॒ती॒ । व॒यो॒धा र॒यिम् । व॒यो॒धा इति॑ वयः-धाः । र॒यिन्नः॑ । नो॒ व॒र्ध॒ । व॒र्ध॒ ब॒हु॒लम् । ब॒हु॒लꣳ सु॒वीर᳚म् । सु॒वीर॒मिति॑ सु-वीर᳚म् (7) ॥
अपाम॑तिम् । अम॑तिन्दुर्म॒तिम् । दुर्म॒तिम्बाध॑माना । दु॒र्म॒तिमिति॑ दुः-म॒तिम् । बाध॑माना रा॒यः । रा॒यस्पोषे᳚ । पोषे॑ य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑तिमा॒भज॑न्ती । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म् । आ॒भज॑न्ती॒ सुवः॑ । आ॒भज॒न्तीत्या᳚-भज॑न्ती । सुव॑र्धेहि । धे॒हि॒ यज॑मानाय । यज॑मनाय॒ पोष᳚म् । पोष॑म॒श्विना᳚ । अ॒श्विना᳚ऽध्व॒र्यू । अ॒ध्व॒र्यू सा॑दयताम् । अ॒ध्व॒र्यू इत्य॑ध्व॒र्यू । सा॒द॒य॒ता॒मि॒ह । इ॒ह त्वा᳚ । त्वे॒ति॑ त्वा ॥ अ॒ग्ने पुरी॑षम् । पुरी॑षमसि । अ॒सि॒ दे॒व॒यानी᳚ । दे॒व॒यानी॒ ताम् । दे॒व॒यानीति॑ देव-यानी᳚ । तान्त्वा᳚ । त्वा॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ अ॒भि । अ॒भि गृ॑णन्तु । गृ॒ण॒न्तु॒ दे॒वाः । दे॒वा इति॑ दे॒वाः ॥ स्तोम॑पृष्ठा घृ॒तव॑ती । स्तोम॑पृ॒ष्ठेति॒ स्तोम॑-पृ॒ष्ठा॒ । घृ॒तव॑ती॒ह । घृ॒तव॒तीति॑ घृ॒त-व॒ती॒ । इ॒ह सी॑द । सी॒द॒ प्र॒जाव॑त् । प्र॒जाव॑द॒स्मे । प्र॒जाव॒दिति॑ प्र॒जा-व॒त्॒ । अ॒स्मे द्रवि॑णा । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । द्रवि॒णा । आ य॑जस्व । य॒ज॒स्वा॒श्विना᳚ । अ॒श्विना᳚ऽध्व॒र्यू । अ॒ध्व॒र्यू सा॑दयताम् । अ॒ध्व॒र्यू इत्य॑ध्व॒र्यू । सा॒द॒य॒ता॒मि॒ह । इ॒ह त्वा᳚ । त्वे॒ति॑ त्वा ॥ दि॒वो मू॒र्धा । मू॒र्धासि॑ । अ॒सि॒ पृ॒थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या नाभिः॑ । नाभि॑ र्वि॒ष्टम्भ॑नी । वि॒ष्टम्भ॑नी दि॒शाम् । वि॒ष्टम्भ॒नीति॑ वि-स्तम्भ॑नी । दि॒शामधि॑पत्नी । अधि॑पत्नी॒ भुव॑नानाम् । अधि॑प॒त्नीत्यधि॑-प॒त्नी॒ । भुव॑नाना॒मिति॒ भुव॑नानाम् (8) ॥
ऊ॒र्मिर्द्र॒फ्सः । द्र॒फ्सो अ॒पाम् । अ॒पाम॑सि । अ॒सि॒ वि॒श्वक॑र्मा । वि॒श्वक॑र्मा ते । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । त॒ ऋषिः॑ । ऋषि॑र॒श्विना᳚ । अ॒श्विना᳚ऽध्व॒र्यू । अ॒ध्व॒र्यू सा॑दयताम् । अ॒ध्व॒र्यू इत्य॑ध्व॒र्यू । सा॒द॒य॒ता॒मि॒ह । इ॒ह त्वा᳚ । त्वे॒ति॑ त्वा ॥ स॒जूरृ॒तुभिः॑ । स॒जूरिति॑ स-जूः । ऋ॒तुभि॑स्स॒जूः । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । स॒जूर्वि॒धाभिः॑ । स॒जूरिति॑ स-जूः । वि॒धाभि॑स्स॒जूः । वि॒धाभि॒रिति॑ वि-धाभिः॑ । स॒जूर्वसु॑भिः । स॒जूरिति॑ स-जूः । वसु॑भिस्स॒जूः । वसु॑भि॒रिति॒ वसु॑-भिः॒ । स॒जूरु॒द्रैः । स॒जूरिति॑ स-जूः । रु॒द्रैस्स॒जूः । स॒जूरा॑दि॒त्यैः । स॒जूरिति॑ स-जूः । आ॒दि॒त्यैस्स॒जूः । स॒जूर्विश्वैः᳚ । स॒जूरिति॑स-जूः । विश्वै᳚र्दे॒वैः । दे॒वैस्स॒जूः । स॒जूर्दे॒वैः । स॒जूरिति॑ स-जूः । दे॒वैस्स॒जूः । स॒जूर्दे॒वैः । स॒जूरिति॑ स-जूः । दे॒वैर्व॑योना॒धैः । व॒यो॒ना॒धैर॒ग्नये᳚ । व॒यो॒ना॒धैरिति॑ वयः-ना॒धैः । अ॒ग्नये᳚ त्वा । त्वा॒ वै॒श्वा॒न॒राय॑ । वै॒श्वा॒न॒राया॒श्विना᳚ । अ॒श्विना᳚ऽध्व॒र्यू । अ॒ध्व॒र्यू सा॑दयताम् । अ॒ध्व॒र्यू इत्य॑ध्व॒र्यू । सा॒द॒य॒ता॒मि॒ह । इ॒हत्वा᳚ । त्वे॒ति॑ त्वा ॥ प्रा॒णम्मे᳚ । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒ह्य॒पा॒नम् । अ॒पा॒नम्मे᳚ । अ॒पा॒नमित्य॑प-अ॒नम् । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ व्या॒नम् । व्या॒नम्मे᳚ । व्या॒नमिति॑ वि-अ॒नम् । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ चख्षुः॑ । चख्षु॑र्मे । म॒ उ॒र्व्या । उ॒र्व्या वि । वि भा॑हि । भा॒हि॒ श्रोत्र᳚म् । श्रोत्र॑म्मे । मे॒ श्लो॒क॒य॒ । श्लो॒क॒या॒पः । अ॒प स्पि॑न्व । पि॒न्वौष॑धीः । ओष॑धीर्जिन्व । जि॒न्व॒ द्वि॒पात् । द्वि॒पात्पा॑हि । द्वि॒पादिति॑ द्वि-पात् । पा॒हि॒ चतु॑ष्पात् । चतु॑ष्पादव । चतु॑ष्पा॒दिति॒ चतुः॑-पा॒त्॒ । अ॒व॒ दि॒वः । दि॒वो वृष्टि᳚म् । वृष्टि॒मा । ऐर॑य । ई॒र॒ये॒ती॑रय (9) ॥4॥
“त्र्यवि॒र्वयः॑ । त्र्यवि॒रिति॑ त्रि-अविः॑ । वय॑स्त्रि॒ष्टुप् । त्रि॒ष्टुप्छन्दः॑ । छन्दो॑दित्य॒वाट् । दि॒त्य॒वाड्वयः॑ । दि॒त्य॒वाडिति॑ दित्य-वाट् । वयो॑ वि॒राट् । वि॒राट्छन्दः॑ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । छन्द॒ पञ्चा॑विः । पञ्चा॑वि॒र्वयः॑ । पञ्चा॑वि॒रिति॒ पञ्च॑-अ॒विः॒ । वयो॑ गाय॒त्री । गा॒य॒त्री छन्दः॑ । छन्द॑स्त्रिव॒थ्सः । त्रि॒व॒थ्सो वयः॑ । त्रि॒व॒थ्स इति॑ त्रि-व॒थ्सः । वय॑ उ॒ष्णिहा᳚ । उ॒ष्णिहा॒ छन्दः॑ । छन्द॑स्तुर्य॒वाट् । तु॒र्य॒वाड्वयः॑ । तु॒र्य॒वाडिति॑ तुर्य-वाट् । वयो॑ऽनु॒ष्टुप् । अ॒नु॒ष्टुप्छन्दः॑ । अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु-स्तुप् । छन्द॑ पष्ठ॒वात् । प॒ष्ठ॒वाद्वयः॑ । प॒ष्ठ॒वादिति॑ पष्ठ-वात् । वयो॑ बृह॒ती । बृ॒ह॒ती छन्दः॑ । छन्द॑ उ॒ख्षा । उ॒ख्षा वयः॑ । वय॑स्स॒तोबृ॑हती । स॒तोबृ॑हती॒ छन्दः॑ । स॒तोबृ॑ह॒तीति॑ स॒तः-बृ॒ह॒ती॒ । छन्द॑ ऋष॒भः । ऋ॒ष॒भो वयः॑ । वय॑ क॒कुत् । क॒कुच्छन्दः॑ । छन्दो॑ धे॒नुः । धे॒नुर्वयः॑ । वयो॒ जग॑ती । जग॑ती॒ छन्दः॑ । छन्दो॑ऽन॒ड्वान् । अ॒न॒ड्वान्वयः॑ । वय॑ प॒ङ्क्तिः । प॒ङ्क्तिश्छन्दः॑ । छन्दो॑ ब॒स्तः । ब॒स्तो वयः॑ । वयो॑ विव॒लम् । वि॒व॒लञ्छन्दः॑ । वि॒व॒लमिति॑ वि-व॒लम् । छन्दो॑वृ॒ष्णिः । वृ॒ष्णिर्वयः॑ । वयो॑ विशा॒लम् । वि॒शा॒लञ्छन्दः॑ । वि॒शा॒लमिति॑ वि-शा॒लम् । छन्द॒ पुरु॑षः । पुरु॑षो॒ वयः॑ । वय॑स्त॒न्द्रम् । त॒न्द्रञ्छन्दः॑ । छन्दो᳚ व्या॒घ्रः । व्या॒घ्रो वयः॑ । वयोऽना॑धृष्टम् । अना॑धृष्ट॒ञ्छन्दः॑ । अना॑धृष्ट॒मित्यना᳚-धृ॒ष्ट॒म् । छन्द॑स्सि॒ꣳ॒हः । सि॒ꣳ॒हो वयः॑ । वय॑श्छ॒दिः । छ॒दिश्छन्दः॑ । छन्दो॑ विष्ट॒म्भः । वि॒ष्ट॒म्भो वयः॑ । वि॒ष्ट॒म्भ इति॑ वि-स्त॒म्भः । वयोऽधि॑पतिः । अधि॑पति॒श्छन्दः॑ । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । छन्दः॑, ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रँव्वयः॑ । वयो॒ मय॑न्दम् । मय॑न्द॒ञ्छन्दः॑ । छन्दो॑ वि॒श्वक॑र्मा । वि॒श्वक॑र्मा॒ वयः॑ । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । वय॑ परमे॒ष्ठी । प॒र॒मे॒ष्ठी छन्दः॑ । छन्दो॑ मू॒र्धा । मू॒र्धा वयः॑ । वय॑ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒श्छन्दः॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । छन्दः॒ इति॒ छन्दः॑ (10) ॥”
इन्द्रा᳚ग्नी॒ अव्य॑थमानाम्। इन्द्रा᳚ग्नी॒ इतीन्द्र॑-अ॒ग्नी॒ । अव्य॑थमाना॒मिष्ट॑काम् । इष्ट॑कान्दृꣳहतम् । दृ॒ꣳ॒ह॒तँ॒य्यु॒वम् । यु॒वमिति॑ यु॒वम् ॥ पृ॒ष्ठेन॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑ख्षम् । द्याव्या॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । अ॒न्तरि॑ख्षञ्च । च॒ वि । वि बा॑धताम् । बा॒ध॒ता॒मि॒ति॑ बाधताम् ॥ वि॒श्वक॑र्मा त्वा । वि॒श्व॒कर्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । त्वा॒ सा॒द॒य॒तु॒ । सा॒द॒य॒त्व॒न्तरि॑ख्षस्य । अ॒न्तरि॑ख्षस्य पृ॒ष्ठे । पृ॒ष्ठे व्यच॑स्वतीम् । व्यच॑स्वती॒म्प्रथ॑स्वतीम् । प्रथ॑स्वती॒म्भास्व॑तीम् । भास्व॑तीꣳ सूरि॒मती᳚म् । सू॒रि॒मती॒मा । सू॒रि॒मती॒मिति॑ सूरि-मती᳚म् । आ या । याद्याम् । द्याम्भासि॑ । भास्या । आ पृ॑थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीमा । ओरु । उ॒र्व॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षम॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षँय्यच्छ । यच्छा॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षन्दृꣳह । दृ॒ꣳ॒हा॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒म्मा । मा हिꣳ॑सीः । हि॒ꣳ॒सी॒र्विश्व॑स्मै । विश्व॑स्मै प्रा॒णाय॑ । प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । अ॒पा॒नाय॑ व्या॒नाय॑ । अ॒पा॒नायेत्य॑प-अ॒नाय॑ । व्या॒नायो॑दा॒नाय॑ । व्या॒नायेति॑ वि-अ॒नाय॑ । उ॒दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै᳚ । उ॒दा॒नायेत्यु॑त्-अ॒नाय॑ । प्र॒ति॒ष्ठायै॑ च॒रित्रा॑य । प्र॒ति॒ष्ठाया॒ इति॑ प्रति-स्थायै᳚ । च॒रित्रा॑य वा॒युः । वा॒युस्त्वा᳚ । त्वा॒ऽभि । अ॒भि पा॑तु । पा॒तु॒म॒ह्या । म॒ह्या स्व॒स्त्या । स्व॒स्थ्या छ॒र्दिषा᳚ (11)।छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन।
शन्त॑मेन॒ तया᳚। शन्त॑मे॒नेति॒ शम्-त॒मे॒न॒ । तया॑ दे॒वत॑या । दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्ध्रु॒वा । ध्रु॒वासी॑द । सी॒देति॑ सीद ॥ राज्ञ॑सि । अ॒सि॒ प्राची᳚ । प्राची॒दिक् । दिग्वि॒राट् । वि॒राड॑सि । वि॒रा॒डिति॑ वि-राट् । अ॒सि॒ द॒ख्षि॒णा । द॒ख्षि॒णा॒दिक् । दिख्स॒म्राट् । स॒म्राड॑सि । स॒म्राडिति॑ सम्-राट् । अ॒सि॒ प्र॒तीची᳚ । प्र॒तीची॒दिक् । दिख्स्व॒ राट् । स्व॒राड॑सि । स्व॒राडिति॑ स्व-राट् । अ॒स्युदी॑ची । उदी॑ची॒ दिक् । दिगधि॑पत्नी । अधि॑पत्न्यसि । अधि॑प॒त्नीत्यधि॑-प॒त्नी॒ । अ॒सि॒ बृ॒ह॒ती । बृ॒ह॒ती दिक् । दिगायुः॑ । आयु॑र्मे । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णम्मे᳚ । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒ह्य॒पा॒नम् । अ॒पा॒नम्मे᳚ । अ॒पा॒नमित्य॑प-अ॒नम् । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒व्या॒नम् । व्या॒नम्मे᳚ । व्या॒नमिति॑ वि-अ॒नम् । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ चख्षुः॑ । चर्ख्षु॑र्मे । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ श्रोत्र᳚म् । श्रोत्र॑म्मे । मे॒पा॒हि॒ । पा॒हि॒ मनः॑ । मनो॑ मे । मे॒ जि॒न्व॒ । जि॒न्व॒ वाच᳚म् । वाच॑म्मे । मे॒ पि॒न्व॒ । पि॒न्वा॒ऽऽत्मन᳚म् । आ॒त्मान॑म्मे । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्मे । मे॒ य॒च्छ॒ । य॒च्छे॒ति॑ यच्छ (12) ॥
मा छन्दः॑। छन्द॑ प्र॒मा । प्र॒मा छन्दः॑ । प्र॒मेति॑ प्र-मा । छन्द॑ प्रति॒मा । प्र॒ति॒मा छन्दः॑ । प्र॒ति॒मेति॑ प्रति-मा । छन्दो᳚ऽस्त्री॒विः । अ॒स्त्री॒विश्छन्दः॑ । छन्द॑ प॒ङ्क्तिः । प॒ङ्क्तिश्छन्दः॑ । छन्द॑ उ॒ष्णिहा᳚ । उ॒ष्णिहा॒ छन्दः॑ । छन्दो॑ बृह॒ती । बृ॒ह॒ती छन्दः॑ । छन्दो॑नु॒ष्टुप् । अ॒नु॒ष्टुप्छन्दः॑ । अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु-स्तुप् । छन्दो॑ वि॒राट् । वि॒राट्छन्दः॑ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । छन्दो॑ गाय॒त्री । गा॒य॒त्री छन्दः॑ । छन्द॑स्त्रि॒ष्टुप् । त्रि॒ष्टुप्छन्दः॑ । छन्दो॒ जग॑ती । जग॑ती॒ छन्दः॑ । छन्द॑ पृथि॒वी । पृ॒थि॒वी छन्दः॑ । छन्दो॒ऽन्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ञ्छन्दः॑ । छन्दो॒द्यौः । द्यौश्चन्दः॑ । छन्द॒स्समाः᳚ । समा॒श्छन्दः॑ । छन्दो॒ नख्ष॑त्राणि । नख्ष॑त्राणि॒ छन्दः॑ । छन्दो॒ मनः॑ । मन॒श्छन्दः॑ । छन्दो॒ वाक् । वाक्छन्दः॑ । छन्द॑ कृ॒षिः । कृ॒षिश्छन्दः॑ । छन्दो॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒ञ्छन्दः॑ । छन्दो॒ गौः । गौश्छन्दः॑ । छन्दो॒जा । अ॒जा छन्दः॑ । छन्दोऽश्वः॑ । अश्व॒श्छन्दः॑ । छन्द॒ इति॒ छन्दः॑ ॥ अ॒ग्निर्दे॒वता᳚ (13) ।दे॒वता॒ वातः॑।
वातो॑ दे॒वता᳚। दे॒वता॒ सूर्यः॑ । सूर्यो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ च॒न्द्रमाः᳚ । च॒न्द्रमा॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ वस॑वः । वस॑वो दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ रु॒द्राः । रु॒द्रा दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ऽदि॒त्याः । अ॒दि॒त्या दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ म॒रुतः॑ । म॒रुतो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑र्दे॒वता᳚ । दे॒वतेन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ वरु॑णः । वरु॑णो दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ मू॒र्धा । मू॒र्धाऽ॑सि॑ । अ॒सि॒ राट् । राड्ध्रु॒वा । ध्रु॒वाऽ॑सि॑ । अ॒सि॒ ध॒रुणा᳚ । ध॒रुणा॑ य॒न्त्री । य॒न्त्र्य॑सि । अ॒सि॒ यमि॑त्री । यमि॑त्री॒षे । इ॒षे त्वा᳚ । त्वॊर्जे । ऊ॒र्जे त्वा᳚ । त्वा॒ कृ॒ष्यै । कृ॒ष्यै त्वा᳚ । त्वा॒ ख्षेमा॑य । ख्षेमा॑य त्वा । त्वा॒ यन्त्री᳚ । यन्त्री॒ राट् । राड्ध्रु॒वा । ध्रु॒वाऽसि॑ । अ॒सि॒ धर॑णी । धर॑णी ध॒र्त्री । ध॒र्त्र्य॑सि । अ॒सि॒ धरि॑त्री । धरि॒त्य्रायु॑षे । आयु॑षे त्वा । त्वा॒ वर्च॑से । वर्च॑से त्वा । त्वौज॑से । ओज॑से त्वा । त्वा॒ बला॑य । बला॑य त्वा । त्वे॒ति॑ त्वा (14) ॥
आ॒शुस्त्रि॒वृत् । त्रि॒वृद्भा॒न्तः । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । भा॒न्त प॑ञ्चद॒शः । प॒ञ्च॒द॒शो व्यो॑म । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । व्यो॑म सप्तद॒शः । व्यो॑मेति॒ वि-ओ॒म॒ । स॒प्त॒दश प्रतू᳚र्तिः । स॒प्त॒दश इति॑ सप्त-द॒शः । प्रतू᳚र्तिरष्टाद॒शः । प्रतू᳚र्ति॒रिति॒ प्र-तू॒र्तिः॒ । अ॒ष्टा॒द॒शस्तपः॑ । अ॒ष्टा॒द॒श इत्य॑ष्टा-द॒शः । तपो॑ नवद॒शः । न॒व॒द॒शो॑ऽभिव॒र्तः । न॒व॒द॒श इति॑ नव-द॒शः । अ॒भि॒व॒र्तस्स॑वि॒ꣳ॒शः । अ॒बि॒॒वर्त इत्य॑भि-व॒र्तः । स॒वि॒ꣳ॒शो ध॒रुणः॑ । स॒वि॒ꣳ॒श इति॑ स-वि॒ꣳ॒शः । ध॒रुण॑ एकवि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शो वर्चः॑ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । वर्चो᳚ द्वावि॒ꣳ॒शः । द्वा॒वि॒ꣳ॒शस्स॒म्भर॑णः । स॒म्भर॑णस्त्रयोवि॒ꣳ॒शः । स॒म्भर॑ण॒ इति॑ सम्-भर॑णः । त्र॒यो॒वि॒ꣳ॒शो योनिः॑ । त्र॒यो॒वि॒ꣳ॒श इति॑ त्रयः-वि॒ꣳ॒शः । योनि॑श्चतुर्वि॒ꣳ॒शः । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒शो गर्भाः᳚ । च॒तु॒वि॒र्ग्ं॒श इति॑ चतुः-वि॒ꣳ॒शः । गर्भाः᳚ पञ्चवि॒ꣳ॒शः । प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒श ओजः॑ । प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒श इति॑ पञ्च-वि॒ꣳ॒शः । ओज॑स्त्रिण॒वः । त्रि॒ण॒वक्रतुः॑ । त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि-न॒वः । क्रतु॑रेकत्रि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒त्रि॒ꣳश प्र॑ति॒ष्ठा । ए॒क॒त्रि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-त्रि॒ꣳ॒शः । प्र॒ति॒ष्ठा त्र॑यस्त्रि॒ꣳ॒शः । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शो ब्र॒ध्नस्य॑ । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श इति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शः । ब्र॒ध्नस्य॑ वि॒ष्टप᳚म् । वि॒ष्टप॑ञ्चतुस्त्रि॒ꣳ॒शः । च॒तु॒स्ति॒ꣳ॒शो नाकः॑ । च॒तु॒स्त्रि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः-त्रि॒ꣳ॒शः । नाक॑ष्षट्त्रि॒ꣳ॒शः । ष॒ट्॒त्रि॒ꣳशो वि॑व॒र्तः । ष॒ट्॒त्रि॒ꣳ॒श इति॑ षट्-त्रि॒ꣳ॒शः । वि॒व॒र्तो᳚ऽष्टाचत्वारि॒ꣳ॒शः । वि॒व॒र्त इति॑ वि-व॒र्तः । अ॒ष्टा॒च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शोः ध॒र्त्रः । अ॒ष्टा॒च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श इत्य॑ष्टा-च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शः । ध॒र्त्रश्च॑तुष्टो॒मः । च॒तु॒ष्टो॒म इति॑ चतुः-स्तो॒मः (15) ॥8॥
अ॒ग्नेर्भा॒गः। भा॒गो॑ऽसि । अ॒सि॒ दी॒ख्षायाः᳚ । दी॒ख्षाया॒ आधि॑पत्यम् । आधि॑पत्य॒म्ब्रह्म॑ । आधि॑पत्य॒मित्याधि॑-प॒त्य॒म्॒ । ब्रह्म॑स्पृ॒तम् । स्पृ॒तन्त्रि॒वृत् । त्रि॒वृथ्स्तोमः॑ । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । स्तोम॒ इन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य भा॒गः । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सि॒ विष्णोः᳚ । विष्णो॒राधि॑पत्यम् । आधि॑पत्यङ्ख्ष॒त्रम् । आधि॑पत्य॒मित्याधि॑-प॒त्य॒म् । ख्ष॒त्रग्ग्स्पृ॒तम् । स्पृ॒तम्प॑ञ्चद॒शः । प॒ञ्च॒द॒शस्स्तोमः॑ । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । स्तोमो॑ नृ॒चख्ष॑साम् । नृ॒चख्ष॑साम्भा॒गः । नृ॒चख्ष॑सा॒मिति॑ नृ-चख्ष॑साम् । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सि॒ धा॒तुः । धा॒तुराधि॑पत्यम् । आधि॑पत्यञ्ज॒नित्र᳚म् । आधि॑पत्य॒मित्याधि॑-प॒त्य॒म् । ज॒नित्रं॑ स्पृ॒तम् । स्पृ॒तꣳ स॑प्तद॒शः । स॒प्त॒द॒शस्स्तोमः॑ । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । स्तोमो॑ मि॒त्रस्य॑ । मि॒त्रस्य॑ भा॒गः । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सि॒ वरु॑णस्य । वरु॑ण॒स्याऽऽधि॑पत्यम् । आधि॑पत्यन्दि॒वः । आधि॑पत्य॒मित्याधि॑-प॒त्य॒म् । दि॒वो वृ॒ष्टिः । वृ॒ष्टिर्वाताः᳚ । वाताः᳚ स्पृ॒ताः । स्पृ॒ता ए॑कवि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शस्स्तोमः॑ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । स्तोमोऽदि॑त्यै । अदि॑त्यै भा॒गः । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सि॒ पू॒ष्णः । पू॒ष्ण आधि॑पत्यम् । आधि॑पत्य॒मोजः॑ । आधि॑पत्य॒मित्याधि॑-प॒त्य॒म् । ओज॑स्स्पृ॒तम् । स्पृ॒तन्त्रि॑ण॒वः । त्रि॒ण॒वस्स्तोमः॑ । त्रि॒ण॒व इति॑ त्रिण॒वः । स्तोमो॒ वसू॑नाम् । वसू॑नाम्भा॒गः । भा॒गो॑ऽसि (16)।अ॒सि॒ रु॒द्राणा᳚म्।
रु॒द्राणा॒माधि॑पत्यम्। आधि॑पत्य॒ञ्चतु॑ष्पात् । आधि॑पत्य॒मित्याधि॑-प॒त्य॒म् । चतु॑ष्पाथ्स्पृ॒तम् । चतु॑ष्पा॒दिति॒ चतुः॑-पा॒त्॒ । स्प्रृ॒तञ्च॑तुर्वि॒ꣳ॒शः । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒शस्स्तोमः॑ । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः-वि॒ꣳ॒शः । स्तोम॑ आदि॒त्याना᳚म् । आ॒दि॒त्याना᳚म्भा॒गः । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सि॒ म॒रुता᳚म् । म॒रुता॒ माधि॑पत्यम् । आधि॑पत्य॒ङ्गर्भाः᳚ । आधि॑पत्य॒मित्याधि॑-प॒त्य॒म् । गर्भाः᳚ स्प्रृ॒ताः । स्पृ॒ता प॑ञ्चवि॒ꣳ॒शः । प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒शस्स्तोमः॑ । प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒शः इति॑ पञ्च-वि॒ꣳ॒शः । स्तोमो॑ दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ सवि॒तुः । स॒वि॒तुर्भा॒गः । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सि॒ बृह॒स्पतेः᳚ । बृह॒स्पते॒राधि॑पत्यम् । आधि॑पत्यꣳ स॒मीचीः᳚ । आधि॑पत्य॒मित्याधि॑-प॒त्य॒म् । स॒मीची॒र्दिशः॑ । दिश॑स्स्पृ॒ताः । स्पृ॒ताश्च॑तुष्टो॒मः । च॒तु॒ष्टो॒मस्स्तोमः॑ । च॒तु॒ष्टो॒म इति॑ चतुः-स्तो॒मः । स्तोमो॒ यावा॑नाम् । यावा॑नाम्भा॒गः । भा॒गो॑ऽसि । अ॒स्य या॑वानाम् । अया॑वाना॒माधि॑पत्यम् । आधि॑पत्यम्प्र॒जाः । आधि॑पत्य॒मित्याधि॑-प॒त्य॒म् । प्र॒जास्स्पृ॒ताः । प्र॒ता इति॑ प्र-जाः । स्पृ॒ताश्च॑तुश्चत्वारि॒ꣳ॒शः । च॒तुः॒ च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शस्स्तोम॑ । च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः-च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शः । स्तोम॑ ऋभू॒णाम् । ऋ॒भू॒णाम्भा॒गः । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सि॒ विश्वे॑षाम् । विश्वे॑षान्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒माधि॑पत्यम् । आधि॑पत्यम्भू॒तम् । आधि॑पत्य॒मित्याधि॑-प॒त्य॒म् । भू॒तन्निशा᳚न्तम् । निशा᳚न्तंस्पृ॒तम् । निशा᳚न्त॒मिति॒ नि-शा॒न्त॒म्॒ । स्पृ॒तन्त्र॑यस्त्रि॒ꣳ॒शः । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शस्स्तोमः॑ । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श इति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शः । स्तोम॒ इति॒ स्तोमः॑ (17) ॥
एक॑यास्तुवत । अ॒स्तु॒व॒त॒ प्र॒जाः । प्र॒जा अ॑धीयन्त । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒धी॒य॒न्त॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒रधि॑पतिः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अधि॑पतिरासीत् । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । आ॒सी॒त्ति॒सृभिः॑ । ति॒सृभि॑रस्तुवत । ति॒सृभि॒रिति॑ ति॒सृ-भिः॒ । अ॒स्तु॒व॒त॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्मा॑सृज्यत । अ॒सृ॒ज्य॒त॒ ब्रह्म॑णः । ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑ । पति॒रधि॑पतिः । अधि॑पतिरासीत् । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । आ॒सी॒त्प॒ञ्चभिः॑ । प॒ञ्चभि॑रस्तुवत । प॒ञ्चभि॒रिति॑ प॒ञ्च-भिः॒ । अ॒स्तु॒व॒त॒ भू॒तानि॑ । भू॒तान्य॑सृज्यन्त । अ॒सृ॒ज्य॒न्त॒ भू॒ताना᳚म् । भू॒ताना॒म्पतिः॑ । पति॒ रधि॑पतिः । अधि॑पतिरासीत् । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । आ॒सी॒थ्स॒प्तभिः॑ । स॒प्तभि॑रस्तुवत । स॒प्तभि॒रिति॑ स॒प्त-भिः॒ । अ॒स्तु॒व॒त॒ स॒प्त॒र्॒?षयः॑ । स॒प॒र्षयो॑ऽसृज्यन्त । स॒प्त॒र्॒?षय॒ इति॑ सप्त-ऋ॒षयः॑ । अ॒सृ॒ज्य॒न्त॒ धा॒ता । धा॒ताऽधि॑पतिः । अधि॑पतिरासीत् । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । आ॒सी॒न्न॒वभिः॑ । न॒वभि॑रस्तुवत । न॒वभि॒रिति॑ न॒व-भिः॒ । अ॒स्तु॒व॒त॒पि॒तरः॑ । पि॒तरो॑ऽसृज्यन्त । अ॒सृ॒ज्य॒न्तादि॑तिः । अदिति॒रधि॑पत्नी । अधि॑पत्न्यासीत् । अधि॑प॒त्नी?इत्यधि॑-प॒त्नी॒ । आ॒सी॒ दे॒का॒द॒शभिः॑ । ए॒का॒द॒शभि॑रस्तुवत । ए॒का॒द॒शभि॒रित्ये॑काद॒श-भिः॒ । अ॒स्तु॒ व॒त॒र्तवः॑ । ऋ॒तवो॑ऽसृज्यन्त । अ॒सृ॒ज्य॒न्ता॒ऽऽर्त॒र्वः । आ॒र्त॒वोऽधि॑पतिः । अधि॑पतिरासीत् । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । आ॒सी॒त्त्र॒यो॒द॒शभिः॑ । त्र॒यो॒द॒शभि॑रस्तुवत । त्र॒यो॒द॒शभि॒रिति॑ त्रयोद॒श-भिः॒ । अ॒स्तु॒व॒त॒ मासाः᳚ । मासा॑ असृज्यन्त । अ॒सृ॒ज्य॒न्त॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रोधि॑पतिः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । अधि॑पतिरासीत् । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ (18)।
आ॒सी॒त्प्र॒ञ्च॒द॒शभिः॑ । प॒ञ्च॒द॒शभि॑रस्तुवत । प॒ञ्च॒द॒शभि॒रिति॑ पञ्चद॒श-भिः॒ । अ॒स्तु॒व॒त॒ ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रम॑सृज्यत । अ॒सृ॒ज्य॒तेन्द्रः॑ । इन्द्रोऽधि॑पतिः । अधि॑पतिरासीत् । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । आ॒सी॒थ्स॒प्त॒द॒शभिः॑ । स॒प्त॒दशभि॑रस्तुवत । स॒प्त॒द॒शभि॒रिति॑ सप्तद॒श-भिः॒ । अ॒स्तु॒व॒त॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॑ऽ सृज्यन्त । अ॒सृ॒ज्य॒न्त॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒रधि॑पतिः । अधि॑पतिरासीत् । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । आ॒सी॒न्न॒व॒द॒शभिः॑ । न॒व॒द॒शभि॑रस्तुवत । न॒व॒द॒शभि॒रिति॑ नवद॒श-भिः॒ । अ॒स्तु॒व॒त॒शू॒द्रा॒र्यौ । शू॒द्रा॒र्याव॑सृज्येताम् । शू॒द्रा॒र्याविति॑ शूद्र-अ॒र्यौ । अ॒सृ॒ज्ये॒ता॒म॒हो॒रा॒त्रे । अ॒हो॒ रा॒त्रे अधि॑पत्नी । अ॒हो॒रा॒त्रे इत्य॑हः-रा॒त्रे । अधि॑पत्नी आस्ताम् । अधि॑पत्नी॒ इत्यधि॑-प॒त्नी॒ । आ॒स्ता॒मे क॑विꣳशत्या । एक॑विꣳशत्यास्तुवत । एक॑विꣳश॒त्येतेक॑वि॒ꣳ॒श॒त्या॒ । अ॒स्तु॒व॒तैक॑शफाः । एक॑शफा प॒शवः॑ । एक॑शफा॒ इत्येक॑-श॒फाः॒ । प॒शवो॑ऽसृज्यन्त । अ॒सृ॒ज्य॒न्त॒ वरु॑णः । वरु॒णोधि॑पतिः । अधि॑पतिरासीत् । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । आ॒सी॒त्त्रयो॑विꣳशत्या । त्रयो॑विꣳशत्यास्तुवत । त्रयो॑विꣳश॒त्येति॒ त्रयः॑-वि॒ꣳ॒श॒त्या॒ । अ॒स्तु॒व॒त॒ ख्षु॒द्राः । ख्षु॒द्रा प॒शवः॑ । प॒शवो॑ऽसृज्यन्त । अ॒सृ॒ज्य॒न्त॒ पू॒षा ।पू॒षाऽधि॑पतिः । अधि॑पतिरासीत् । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । आ॒सी॒त्पञ्च॑विꣳशत्या । पञ्च॑विꣳशत्याऽस्तुवत । पञ्च॑विꣳश॒त्येति॒ पञ्च॑-वि॒ꣳ॒श॒त्या॒ । अ॒स्तु॒व॒त्त्या॒र॒ण्याः । आ॒र॒ण्या प॒शवः॑ । प॒शवो॑ऽसृज्यन्त । अ॒सृ॒ज्य॒न्त॒ वा॒युः । वा॒युरधि॑पतिः । अधि॑पतिरासीत् । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । आ॒सी॒थ्स॒प्तविꣳ॑शत्या । स॒प्तविꣳ॑शत्याऽस्तुवत । स॒प्तविꣳ॑श॒त्येति॑ स॒प्त-वि॒ꣳ॒श॒त्या॒ । अ॒स्तु॒व॒त॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी वि । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृथि॒वी । व्यै॑ताम् (19)।
ऐ॒ताँ॒व्वस॑वः । वस॑वो रु॒द्राः । रु॒द्रा आ॑दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या अनु॑ । अनु॒ वि । व्या॑यन्न् । आ॒य॒न्तेषा᳚म् । तेषा॒माधि॑पत्यम् । आधि॑पत्यमासीत् । आधि॑पत्य॒मित्याधि॑-प॒त्य॒म् । आ॒सी॒न्नव॑विꣳशत्या । नव॑विꣳशत्याऽस्तुवत । नव॑विꣳश॒त्येति॒ नव॑-वि॒ꣳ॒श॒त्या॒ । अ॒स्तु॒व॒तवन॒स्पत॑यः । वन॒स्पत॑योऽसृज्यन्त । अ॒सृ॒ज्य॒न्त॒ सोमः॑ । सोमोऽधि॑पतिः । अधि॑पतिरासीत् । अधि॑पति॒रत्यधि॑प॒तिः॒ । आ॒सी॒देक॑त्रिꣳशताः । एक॑त्रिꣳशताऽस्तुवत । एक॑त्रिꣳश॒तेत्येक॑-त्रि॒ꣳ॒श॒ता॒ । अ॒स्तु॒व॒त॒ प्र॒जाः । प्र॒जा अ॑सृज्यन्त । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज्य॒न्त॒ यावा॑नाम् । याव॑नाञ्च । चाया॑वानाम् । अया॑वानाञ्च । चाऽऽधि॑पत्यम् । आधि॑पत्यमासीत् । आधि॑पत्य॒मित्याधि॑-प॒त्य॒म् । आ॒सी॒त्त्रय॑स्त्रिꣳशता । त्रय॑स्त्रिꣳशतास्तुवत । त्रय॑स्त्रिꣳश॒तेति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒ता॒ । अ॒स्तु॒व॒त॒ भू॒तानि॑ । भू॒तान्य॑शाम्यन्न् । अ॒शा॒म्य॒न्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति परमे॒ष्ठी । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प॒र॒मे॒ष्ठ्यधि॑पतिः । अधि॑पतिरासीत् । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । आ॒सी॒दि॒त्या॑सीत् (20) ॥
इयमे॒व । ए॒व सा । सा या । या प्र॑थ॒मा । प्र॒थ॒मा व्यौच्छ॑त् । व्यौच्छ॑द॒न्तः । व्यौच्छ॒दिति॑ वि-औच्छ॑त् । अ॒न्तर॒स्याम् । अ॒स्याञ्च॑रति । च॒र॒ति॒ प्रवि॑ष्टा । प्रवि॒ष्टेति॒ प्र-वि॒ष्टा॒ ॥ व॒धूर्ज॑जान । ज॒जा॒न॒ न॒व॒गत् । न॒व॒गज्जनि॑त्री । न॒व॒गदिति॑ नव-गत् । जनि॑त्री॒ त्रयः॑ । त्रय॑ एनाम् । ए॒ना॒म्म॒हि॒मानः॑ । म॒हि॒मान॑स्सचन्ते । स॒च॒न्त॒ इति॑ सचन्ते ॥ छन्द॑स्वती उ॒षसा᳚ । छन्द॑स्वती॒ इति॒ छन्द॑स्वती । उ॒षसा॒ पेपि॑शाने । पेपि॑शाने समा॒नम् । पेपि॑शाने॒ इति॒ पेपि॑शाने । स॒मा॒नँय्योनि᳚म् । योनि॒मनु॑ । अनु॑ स॒ञ्चर॑न्ती । स॒ञ्चर॑न्ती॒ इति॑ सम्-चर॑न्ती ॥ सूर्य॑पत्नी॒ वि । सूर्य॑पत्नी॒ इति॒ सूर्य॑-प॒त्नी॒ । वि च॑रतः । च॒र॒त॒ प्र॒जा॒न॒ती । प्र॒जा॒न॒ती के॒तुम् । प्र॒जा॒न॒ती इति॑ प्र-जा॒न॒ती । के॒तुङ्कृ॑ण्वा॒ने । कृ॒ण्वा॒ने अ॒जरे᳚ । कृ॒ण्वा॒ने इति॑ कृण्वा॒ने । अ॒जरे॒ भूरि॑रेतसा । अ॒ज॒रे इत्य॒जरे᳚ । भूरि॑रेत॒सेति॒ भूरि॑-रे॒त॒सा॒ ॥ ऋ॒तस्य॒ पन्था᳚म् । पन्था॒ मनु॑ । अनु॑ त्रि॒स्रः । त्रि॒स्र आ । आगुः॑ । अ॒गु॒स्त्रयः॑ । त्रयो॑ घ॒र्मासः॑ । घ॒र्मासो॒ अनु॑ । अनु॒ ज्योति॑षा । ज्योति॒षा आगुः॑ । एति॑ अ॒गुः॒ ।अ॒गु॒रित्य॑गुः ॥ प्र॒जामेका᳚ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । एका॒ रख्ष॑ति । रख्ष॒त्यूर्ज᳚म् । ऊर्ज॒मेका᳚ । एका᳚ व्र॒तम् ।
व्र॒तमेका᳚ । एका॑ रख्षति । र॒ख्ष॒ति॒ दे॒व॒यू॒नाम् । दे॒व॒यू॒नामिति॑ देव-यू॒नाम् ॥ च॒तु॒ष्टो॒मो अ॑भवत् । च॒तु॒ष्टो॒म इति॑ चतुः-स्तो॒मः । अ॒भ॒व॒द्या । या तु॒रीया᳚ । तु॒रीया॑ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ प॒ख्षौ । प॒ख्षावृ॑षयः । ऋ॒ष॒यो॒ भव॑न्ती । भव॒न्तीति॒ भव॑न्ती ॥ गा॒य॒त्रीन्त्रि॒ष्टुभ᳚म् । त्रि॒ष्टुभ॒ञ्जग॑तीम् । जग॑तीमनु॒ष्टुभ᳚म् । अ॒नु॒ष्टुभ॑म्बृ॒हत् । अ॒नु॒ष्टुभ॒मित्य॑नु-स्तुभ᳚म् । बृ॒हद॒र्कम् । अ॒र्कँय्यु॑ञ्जा॒नाः । यु॒ञ्जा॒नास्सुवः॑ । सुव॒रा । आभ॑रन् । अ॒भ॒र॒न्नि॒दम् । इ॒दमिती॒दम् ॥ प॒ञ्चभि॑र्धा॒ता । प॒ञ्चभि॒रिति॑ प॒ञ्च-भिः॒ । धा॒ता वि । विद॑धौ । द॒धा॒वि॒दम् । इ॒दँय्यत् । यत्तासा᳚म् । तासा॒ꣳ॒स्व सॄः᳚ । स्वसॄ॑रजनयत् । अ॒ज॒न॒य॒त्पञ्च॑पञ्च । पञ्च॑प॒ञ्चेति॒ पञ्च॑-प॒ञ्च॒ ॥ तासा॑मु । उ॒ य॒न्ति॒ । य॒न्ति॒ प्र॒य॒वेण॑ । प्र॒य॒वेण॒ पञ्च॑ । प्र॒य॒वेणेति॑ प्र-य॒वेन॑ । पञ्च॒ नाना᳚ । नाना॑ रू॒पाणि॑ । रू॒पाणि॒ क्रत॑वः । क्रत॑वो॒ वसा॑नाः । वसा॑ना॒ इति॒ वसा॑नाः ॥ त्रि॒ꣳ॒शथ्स्वसा॑रः । स्वसा॑र॒ उप॑ । उप॑यन्ति । य॒न्ति॒ नि॒ष्कृ॒तम् । नि॒ष्कृ॒तꣳ स॑मा॒नम् । नि॒ष्कृ॒तमिति॑ निः-कृ॒तम् । स॒मा॒नङ्के॒तुम् । के॒तुम्प्र॑तिमु॒ञ्चमा॑नाः । प्र॒ति॒मु॒ञ्चमा॑ना॒ इति॑ प्रति-मु॒ञ्चमा॑नाः ॥ (22)
ऋ॒तूꣳस्त॑न्वते । त॒न्व॒ते॒ क॒वयः॑ । क॒वय॑ प्रजान॒तीः । प्र॒जा॒न॒तीर्मध्ये॑छन्दसः । प्र॒जा॒न॒तीरिति॑ प्र-जा॒न॒तीः । मध्ये॑छन्दस॒ परि॑ । मध्ये॑छन्दस॒ इति॒ मध्ये᳚-छ॒न्द॒सः॒ । परि॑ यन्ति । य॒न्ति॒ भास्व॑तीः । भास्व॑ती॒रिति॒ भास्व॑तीः ॥ ज्योति॑ष्मती॒ प्रतिः॑ । प्रति॑ मुञ्चते । मु॒ञ्च॒ते॒ नभः॑ । नभो॒ रात्री᳚ । रात्री॑ दे॒वी । दे॒वी सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य व्र॒तानि॑ । व्र॒तानीति॑ व्र॒तानि॑ ॥ वि प॑श्यन्ति । प॒श्य॒न्ति॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ जाय॑मानाः । जाय॑माना॒ नाना॑रूपाः । नाना॑रूपा मा॒तुः । नाना॑रूपा॒ इति॒ नाना᳚-रू॒पाः॒ । मा॒तुर॒स्याः । अ॒स्या उ॒पस्थे᳚ । उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प-स्थे॒ ॥ ए॒का॒ष्ट॒का तप॑सा । ए॒का॒ष्ट॒केत्ये॑क-अ॒ष्ट॒का । तप॑सा॒ तप्य॑मना । तप्य॑माना ज॒जान॑ । ज॒जान॒ गर्भ᳚म् । गर्भ॑म्महि॒मान᳚म् । म॒हि॒मान॒मिन्द्र᳚म् । इन्द्र॒मितीन्द्र᳚म् ॥ तेन॒ दस्यून्॑ । दस्यू॒न्वि । व्य॑सहन्त । अ॒सं॒ह॒त॒ दे॒वाः । दे॒वा ह॒न्ता । ह॒न्ताऽसु॑राणाम् । असु॑राणामभवत् । अ॒भ॒व॒च्छची॑भिः । शची॑भि॒रिति॒ शचि॑-भिः॒ ॥ अना॑नुजामनु॒जाम् । अना॑नुजा॒मित्यना॑नु-जा॒म्॒ । अ॒नु॒जाम्माम् । अ॒नु॒जामित्य॑नु-जाम् । माम॑कर्त । अ॒क॒र्त॒ स॒त्यम् । स॒त्यँव्वद॑न्ती । वद॒न्त्यनु॑ । अन्वि॑च्छे । इ॒च्छ॒ ए॒तत् । ए॒तदित्ये॒तत् ॥ भू॒यास॑मस्य। (23)
अ॒स्य॒ सु॒म॒तौ । सु॒म॒तौ यथा᳚ । सु॒म॒ताविति॑ सु-म॒तौ । यथा॑ यू॒यम् । यू॒यम॒न्या । अ॒न्या वः॑ । वो॒ अ॒न्याम् । अ॒न्यामति॑ । अति॒ मा । मा प्र । प्र यु॑क्त । यु॒क्तेति॑ युक्त ॥ अभू॒न्मम॑ । मम॑ सुम॒तौ । सु॒म॒तौ वि॒श्ववे॑दाः । सु॒म॒ताविति॑ सु-म॒तौ । वि॒श्ववे॑दा॒ आष्ट॑ । वि॒श्ववे॑दा॒ इति॑ वि॒श्व-वे॒दाः॒ । आष्ट॑ प्रति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठामवि॑दत् । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । अवि॑द॒द्धि । हि गा॒धम् । गा॒धमिति॑ गा॒धम् ॥ भू॒यास॑मस्य । अ॒स्य॒ सु॒म॒तौ । सु॒म॒तौ यथा᳚ । सु॒म॒ताविति॑ सु-म॒तौ । यथा॑ यू॒यम् । यू॒यम॒न्या । अ॒न्या वः॑ । वो॒ अ॒न्याम् । अ॒न्यामति॑ । अति॒ मा । मा प्र । प्रयु॑क्त । यु॒क्तेति॑ युक्त ॥ पञ्च॒ व्यु॑ष्टीः । व्यु॑ष्टी॒रनु॑ । व्यु॑ष्टी॒रिति॒ वि-उ॒ष्टीः॒ । अनु॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ दोहाः᳚ । दोहा॒ गाम् । गाम्पञ्च॑नाम्नीम् । पञ्च॑नाम्नीमृ॒तवः॑ । पञ्च॑नाम्नी॒मिति॒ पञ्च॑-ना॒म्नी॒म्॒ । ऋ॒तवोऽनु॑ । अनु॒ पञ्च॑ । पञ्चेति॒ पञ्च॑ ॥ पञ्च॒ दिशः॑ । दिश॑ पञ्चद॒शेन॑ । प॒ञ्च॒द॒शेन॑ क्ल्॒?प्ताः । प॒ञ्च॒द॒शेनेति॑ पञ्च-द॒शेन॑ । क्ल्॒?प्तास्स॑मा॒न मू᳚र्ध्नीः । स॒मा॒नमू᳚ध्नीर॒भि । स॒मा॒नमू᳚ध्नी॒रिति॑ समा॒न-मू॒ध्नीः॒ । अ॒भि लो॒कम् । लो॒कमेक᳚म् । एक॒मित्येक᳚म् ॥ (24)
ऋ॒तस्य॒ गर्भः॑ । गर्भ॑ प्रथ॒मा । प्र॒थ॒मा व्यू॒षुषी᳚ । व्यू॒षुष्य॒पाम् । व्यू॒षुषीति॑ वि-ऊ॒षुषी᳚ । अ॒पामेका᳚ । एका॑ महि॒मान᳚म् । म॒हि॒मान॑म्बिभर्ति । बि॒भ॒र्तीति॑ बिभर्ति ॥ सूर्य॒स्यैका᳚ । एका॒ चर॑ति । चर॑ति निष्कृ॒तेषु॑ । नि॒ष्कृ॒तेषु॑ घ॒र्मस्य॑ । नि॒ष्कृ॒तेष्विति॑निः-कृ॒तेषु॑ । घ॒र्मस्यैका᳚ । एका॑ सवि॒ता । स॒वि॒तैका᳚म् । एका॒न्नि । निय॑च्छति । य॒च्छ॒ती॒ति॑ यच्छति ॥ या प्र॑थ॒मा । प्र॒थ॒मा व्यौच्छ॑त् । व्यौच्छ॒थ्सा । व्यौच्छ॒दिति॑ वि-औच्छ॑त् । सा धे॒नुः । धे॒नुर॑भवत् । अ॒भ॒व॒द्य॒मे । य॒म इति॑ य॒मे ॥ सा नः॑ । न॒ पय॑स्वती । पय॑स्वती धुख्ष । धु॒ख्ष्वोत्त॑रामुत्तराम् । उत्त॑रामुत्तरा॒ꣳ॒ समाम्᳚ । उत्त॑रामुत्तरा॒मित्युत्त॑राम्-उ॒त्त॒रा॒म्॒ । समा॒मिति॒ समाम्᳚ ॥ शु॒क्रर्ष॑भा॒ नभ॑सा । शु॒क्रर्ष॒भेति॑ शु॒क्र-ऋ॒ष॒भा॒ । नभ॑सा॒ ज्योति॑षा । ज्योति॒ षा । आगा᳚त् । अ॒गा॒द्वि॒श्वरू॑पा । वि॒श्वरू॑पा शब॒लीः । वि॒श्वरू॒पेति॑ वि॒श्व-रू॒पा॒ । श॒ब॒लीर॒ग्निके॑तुः । अ॒ग्निके॑तु॒रित्य॒ग्नि-के॒तुः॒ ॥ स॒मा॒नमर्थ᳚म् । अर्थ॑ स्वप॒स्यमा॑ना । स्व॒प॒स्यमा॑ना॒ बिभ्र॑ती । स्व॒प॒स्यमा॒नेति॑ सु-अ॒प॒स्यमा॑ना । बिभ्र॑ती ज॒राम् । ज॒राम॑जरे । अ॒ज॒र॒ उ॒षः॒ । उ॒ष॒ आ । आ गाः᳚ । अ॒गा॒ इत्य॑गाः ॥ ऋ॒तू॒नाम्पत्नी᳚ । पत्नी᳚ प्रथ॒मा । प्र॒थ॒मेयम् । इ॒यमा । आगा᳚त् । अ॒गा॒दह्ना᳚म् । अह्ना᳚न्ने॒त्री । ने॒त्री ज॑नि॒त्री । ज॒नि॒त्री प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् ॥ एका॑ स॒ती । स॒ती ब॑हु॒धा । ब॒हु॒धोषः॑ । ब॒हु॒धेति॑ बहु-धा । उषो॒ वि । व्यु॑च्छसि । उ॒च्छ॒स्यजी᳚र्णा । अजी᳚र्णा॒ त्वम् । त्वञ्ज॑रयसि । ज॒र॒य॒सि॒ सर्व᳚म् । सर्व॑ म॒न्यत् । अ॒न्यदित्य॒न्यत् ॥ (25) ॥11॥
अग्ने॑ जा॒तान् । जा॒तान्प्र । प्रणु॑द । नु॒दा॒नः॒ । न॒स्स॒पत्नान्॑ । स॒पत्ना॒न्प्रति॑ । प्रत्यजा॑तान् । अजा॑ताञ्जातवेदः । जा॒त॒वे॒दो॒ नु॒द॒स्व॒ । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात- वे॒दः॒ । नु॒द॒स्वेति॑ नुदस्व ॥ अ॒स्मे दी॑दिहि । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । दी॒दि॒हि॒ सु॒मनाः᳚ । सु॒मना॒ अहे॑डन्न् । सु॒मना॒ इति॑ सु-मनाः᳚ । अहे॑ड॒न्तव॑ । तव॑ स्याम् । स्या॒ꣳ॒ शर्मन्न्॑ । शर्म॑न्त्रि॒वरू॑थः । त्रि॒वरू॑थ उ॒द्भित् । त्रि॒वरू॑थ॒ इति॑ त्रि-वरू॑थः । उ॒द्भिदित्यु॑त्-भित् ॥ सह॑सा जा॒तान् । जा॒ता न्प्र । प्रणु॑द । नु॒दा॒ नः॒ । न॒स्स॒पत्नान्॑ । स॒पत्ना॒न्प्रति॑ । प्रत्यजा॑तान् । अजा॑ताञ्जातवेदः । जा॒त॒वे॒दो॒ नु॒द॒स्व॒ । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात-वे॒दः॒ । नु॒द॒स्वे॒ति॑ नुदस्व ॥ अधि॑ नः । नो॒ ब्रू॒हि॒ । ब्रू॒हि॒ सु॒म॒न॒स्यमा॑नः । सु॒म॒न॒स्यमा॑नो व॒यम् । सु॒म॒न॒स्यमा॑न॒ इति॑ सु-म॒न॒स्यमा॑नः । व॒यं स्या॑म । स्या॒म॒ प्र । प्रणु॑द । नु॒दा॒नः॒ । न॒स्स॒पत्नान्॑ । स॒पत्ना॒निति॑ स॒पत्नान्॑ ॥ च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शस्स्तोमः॑ । च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः-च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शः । स्तोमो॒ वर्चः॑ । वर्चो॒ द्रवि॑णम् । द्रवि॑णꣳ षोड॒शः । षो॒ड॒शस्स्तोमः॑ । स्तोम॒ ओजः॑ । ओजो॒ द्रवि॑णम् । द्रवि॑णम्पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या पुरी॑षम् । पुरी॑षमसि (26)। अ॒स्यफ्सः॑।
अफ्सो॒ नाम॑ । नामेति॒ नाम॑ ॥ ए॒व॒श्छन्दः॑ । छन्दो॒ वरि॑वः । वरि॑व॒श्छन्दः॑ । छन्द॑श्श॒म्भूः । श॒म्भूश्छन्दः॑ । श॒म्भूरिति॑ शम्-भूः॑ । छन्द॑ परि॒भूः । परि॒भूश्छन्दः॑ । प॒रि॒भूरिति॑ परि-भूः । छन्द॑ आ॒च्छत् । आ॒च्छच्छन्दः॑ । छन्दो॒ मनः॑ । मन॒श्छन्दः॑ । छन्दो॒ व्यचः॑ । व्यच॒श्छन्दः॑ । छन्द॒स्सिन्धुः॑ । सिन्धु॒श्छन्दः॑ । छन्द॑स्समु॒द्रम् । स॒मु॒द्रञ्छन्दः॑ । छन्द॑स्सलि॒लम् । स॒लि॒लञ्छन्दः॑ । छन्द॑स्सँ॒य्यत् । सँ॒य्यच्छन्दः॑ । सँ॒य्यदिति॑ सम्-यत् । छन्दो॑ वि॒यत् । वि॒यच्छन्दः॑ । वि॒यदिति॑ वि-यत् । छन्दो॑ बृ॒हत् । बृ॒हच्छन्दः॑ । छन्दो॑ रथन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रञ्छन्दः॑ । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम्-त॒रम् । छन्दो॑ निका॒यः । नि॒का॒यश्छन्दः॑ । नि॒का॒य इति॑ नि-का॒यः । छन्दो॑ विव॒धः । वि॒व॒धश्छन्दः॑ । वि॒व॒ध इति॑ वि-व॒धः । छन्दो॒ गिरः॑ । गिर॒श्छन्दः॑ । छन्दो॒ भ्रजः॑ । भ्रज॒श्छन्दः॑ । छन्द॑स्स॒ष्टुप् । स॒ष्टु प्छन्दः॑ । स॒ष्टुबिति॑ स-स्तुप् । छन्दो॑ऽनु॒ष्टुप् । अ॒नु॒ष्टुप्छन्दः॑ । अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु-स्तुप् । छन्द॑ क॒कुत् । क॒कुच्छन्दः॑ । छन्द॑स्त्रि क॒कुत् । त्रि॒क॒कुच्छन्दः॑ । त्रि॒क॒कुदिति॑ त्रि-क॒कुत् । छन्द॑ का॒व्यम् । का॒व्यञ्छन्दः॑ । छन्दो᳚ऽङ्कु॒पम् । अ॒ङ्कु॒पञ्छन्दः॑ (27)।छन्द॑ प॒दप॑ङ्क्तिः।
“प॒दप॑ङ्क्ति॒श्छन्दः॑। प॒दप॑ङ्क्ति॒रिति॑ प॒द-प॒ङ्क्तिः॒ । छन्दो॒ऽख्षर॑ पङ्क्तिः । अ॒ख्षर॑पङ्क्ति॒ श्छन्दः॑ । अ॒ख्षर॑ पङ्क्ति॒रित्य॒ख्षर॑-प॒ङ्क्तिः॒ । छन्दो॑ विष्टा॒रप॑ङ्क्तिः । वि॒ष्टा॒रप॑ङ्क्ति॒श्छन्दः॑ । वि॒ष्टा॒रप॑ङ्क्ति॒रिति॑ विष्टा॒र-प॒ङ्क्तिः॒ । छन्दः॑, ख्षु॒रः । ख्षु॒रो भृज्वान्॑ । भृज्वा॒ञ्छन्दः॑ । छन्द॑ प्र॒च्छत् । प्र॒च्छच्छन्दः॑ । छन्द॑ प॒ख्षः । प॒ख्षश्छन्दः॑ । छन्द॒ एवः॑ । एव॒ श्छन्दः॑ । छन्दो॒ वरि॑वः । वरि॑व॒श्छन्दः॑ । छन्दो॒ वयः॑ । वय॒श्छन्दः॑ । छन्दो॑ वय॒स्कृत् । व॒य॒स्कृच्छन्दः॑ । व॒य॒स्कृदिति॑ वयः-कृत् । छन्दो॑ विशा॒लम् । वि॒शा॒लञ्छन्दः॑ । वि॒शा॒लमिति॑ वि-शा॒लम् । छन्दो॒ विष्प॑र्धाः । विष्प॑र्धा॒श्छन्दः॑ । विष्प॑र्द्धा॒ इति॒ वि-स्प॒र्धाः॒ । छन्द॑ श्छ॒दिः । छ॒दिश्छन्दः॑ । छन्दो॑ दूरोह॒णम् । दू॒रो॒ह॒णञ्छन्दः॑ । दू॒रो॒ह॒णमिति॑ दुः-रो॒ह॒णम् । छन्द॑स्त॒न्द्रम् । त॒न्द्रञ्छन्दः॑ । छन्दो᳚ऽङ्का॒ङ्कम् । अ॒ङ्का॒ङ्कञ्छन्दः॑ । छन्द॒ इति॒ छन्दः॑ (28) ॥”
अ॒ग्निर्वृ॒त्राणि॑ । वृ॒त्राणि॑ जङ्घनत् । ज॒ङ्घ॒न॒द्द्र॒वि॒ण॒स्युः । द्र॒वि॒ण॒स्युर्वि॑प॒न्यया᳚ । वि॒प॒न्य॒येति॑ वि-प॒न्यया᳚ ॥ समि॑द्धश्शु॒क्रः । समि॑द्धि इति॒ सम्-इ॒द्धः॒ । शु॒क्र आहु॑तः । आहु॑त॒ इत्या-हु॒तः॒ ॥ त्वꣳ सो॑म । सो॒मा॒सि॒ । अ॒सि॒ सत्प॑तिः । सत्प॑ति॒ स्त्वम् । सत्प॑ति॒रिति॒ सत्-प॒तिः॒ । त्वꣳ राजा᳚ । राजो॒त । उ॒त वृ॑त्र॒हा । वृ॒त्र॒हेति॑ वृत्र-हा ॥ त्वम्भ॒द्रः । भ॒द्रो अ॑सि । अ॒सि॒ क्रतुः॑ । क्रतु॒रिति॒ क्रतुः॑ ॥ भ॒द्रा ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ स्व॒नी॒क॒ । स्व॒नी॒क॒ स॒न्दृक् । स्व॒नी॒केति॑ सु-अ॒नी॒क॒ । स॒न्दृग्घो॒रस्य॑ । स॒न्दृगिति॑ सम्-दृक् । घो॒रस्य॑ स॒तः । स॒तो विषु॑णस्य । विषु॑णस्य॒ चारुः॑ । चारु॒रिति॒ चारुः॑ ॥ नयत् । यत्ते᳚ । ते॒ शो॒चिः । शो॒चिस्तम॑सा । तम॑सा॒ वर॑न्त । वर॑न्त॒ न । न ध्व॒स्मानः॑ । ध्व॒स्मान॑स्त॒नुवि॑ । त॒नुवि॒ रेपः॑ । रेप॒ आ । आ धुः॑ । धु॒रिति॑ धुः ॥ भ॒द्रन्ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ स॒ह॒सि॒न्न्॒ । स॒ह॒सि॒न्ननी॑कम् । अनी॑कमुपा॒के । उपा॒क आ । आ रो॑चते । रो॒च॒ते॒ सूर्य॑स्य । सूर्य॒स्येति॒ सूर्य॑स्य (29) ॥
रुश॑द्दृ॒शे। दृ॒शे द॑दृशे । द॒दृ॒शे॒ न॒क्त॒या । न॒क्त॒या चि॑त् । चि॒दरू᳚ख्षितम् । अरू᳚ख्षितन्दृ॒शे । दृ॒श आ । आ रू॒पे । रू॒पे अन्नम्᳚ । अन्न॒मित्यन्नम्᳚ ॥ सैना । ए॒नानी॑केन । अनी॑केन सुवि॒दत्रः॑ । सु॒वि॒दत्रो॑ अ॒स्मे । सु॒वि॒दत्र॒ इति॑ सु-वि॒दत्रः॑ । अ॒स्मे यष्टा᳚ । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । यष्टा॑ दे॒वान् । दे॒वाꣳ आय॑जिष्ठः । आय॑जिष्ठस्स्व॒स्ति । आय॑जिष्ठ॒ इत्या-य॒जि॒ष्ठः॒ । स्व॒स्तीति॑ स्व॒स्ति ॥ अद॑ब्धो गो॒पाः । गो॒पा उ॒त । गो॒पा इति॑ गो-पाः । उ॒त नः॑ । न॒ प॒र॒स्पाः । प॒र॒स्पा अग्ने᳚ । प॒र॒स्पा इति॑ परः-पाः । अग्ने᳚ द्यु॒मत् । द्यु॒मदु॒त । द्यु॒मदिति॑ द्यु-मत् । उ॒त रे॒वत् । रे॒वद्दि॑दीहि । दि॒दी॒ही॒ति॑ दिदीहि ॥ स्व॒स्ति नः॑ । नो॒ दि॒वः । दि॒वो अ॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ पृ॒थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या वि॒श्वायुः॑ । वि॒श्वायु॑र्धेहि । वि॒श्वा॒यु॒रिति॑ वि॒श्व-आ॒युः॒ । धे॒हि॒ य॒जथा॑य । य॒जथा॑य देव । दे॒वेति॑ देव ॥ यथ्सी॒महि॑ । सी॒महि॑ दिविजात । दि॒वि॒जात॒ प्रश॑स्तम् । दि॒वि॒जा॒तेति॑ दिवि-जा॒त॒ । प्रश॑स्त॒न्तत् । प्रश॑स्त॒मिति॒ प्र-श॒स्त॒म्॒ । तद॒स्मासु॑ । अ॒स्मासु॒ द्रवि॑णम् । द॑विणन्धेहि । धे॒हि॒ चि॒त्रम् । चि॒त्रमिति॑ चि॒त्रम् ॥ यथा॑ होतः । हो॒त॒र्मनु॑षः (30)।मनु॑षो दे॒वता॑ता।मनु॑षो दे॒वता॑ता।
दे॒वता॑ता य॒ज्ञेभिः॑। दे॒वता॒तेति॑ दे॒व-ता॒ता॒ । य॒ज्ञेभि॑स्सूनो । सू॒नो॒ स॒ह॒सः॒ । सू॒नो॒ इति॑ सूनो । स॒ह॒सो॒ यजा॑सि । यजा॒सीति॒ यजा॑सि ॥ ए॒वा नः॑ । नो॒ अ॒द्य । अ॒द्य स॑म॒ना । स॒म॒ना स॑मा॒नान् । स॒मा॒नानु॒शन्न् । उ॒शन्न॑ग्ने । अ॒ग्न॒ उ॒श॒तः । उ॒श॒तो य॑ख्षि । य॒ख्षि॒ दे॒वान् । दे॒वानिति॑ दे॒वान् ॥ अग्निमी॑डे । ई॒डे॒ पु॒रोहि॑तम् । पु॒रोहि॑तँय्य॒ज्ञस्य॑ । पु॒रोहि॑त॒मिति॑ पु॒रः-हि॒त॒म्॒ । य॒ज्ञस्य॑ दे॒वम् । दे॒वमृ॒त्विजम्᳚ । ऋ॒त्विज॒मित्यृ॒त्विज᳚म् ॥ होता॑रꣳ रत्न॒धात॑मम् । र॒त्न॒धात॑म॒मिति॑ रत्न-धात॑मम् ॥ वृषा॑ सोम । सो॒म॒ द्यु॒मान् । द्यु॒माꣳ अ॑सि । द्यु॒मानिति॑ द्यु-मान् । अ॒सि॒ वृषा᳚ । वृषा॑ देव । दे॒व॒ वृष॑व्रतः । वृष॑व्रत॒ इति॒ वृष॑-व्र॒तः॒ ॥ वृषा॒ धर्मा॑णि । धर्मा॑णि दधिषे । द॒धि॒ष॒ इति॑ दधिषे ॥ सान्त॑पना इ॒दम् । सान्त॑पना॒ इति॒ साम्-त॒प॒नाः॒ । इ॒दꣳ ह॒विः । ह॒विर्मरु॑तः । मरु॑त॒स्तत् । तज्जु॑ष्टन । जु॒जु॒ष्ट॒नेति॑ जुजुष्टन ॥ यु॒ष्माको॒ती । ऊ॒ती रि॑शादसः । रि॒शा॒द॒स॒ इति॑ रिश-अ॒द॒सः॒ ॥ यो नः॑ । नो॒ मर्तः॑ । मर्तो॑ वसवः । व॒स॒वो॒ दु॒र्॒हृ॒णा॒युः । दु॒र्॒हृ॒णा॒युस्ति॒रः । दु॒र्॒हृ॒णा॒युरिति॑ दुः-हृ॒णा॒युः । ति॒रस्स॒त्यानि॑ । स॒त्यानि॑ मरुतः (31)।म॒रु॒तो॒ जिघाꣳ॑सात्।म॒रु॒तो॒ जिघाꣳ॑सात्।
जिघाꣳ॑सा॒दिति॒ जिघाꣳ॑सात् ॥ द्रु॒ह पाश᳚म् । पाश॒म्प्रति॑ । प्रति॒ सम् । समु॑चीष्ट । मु॒ची॒ष्ट॒ तपि॑ष्ठेन । तपि॑ष्ठेन॒ तप॑सा । तप॑सा हन्तन । ह॒न्त॒ना॒ तम् । तमिति॒ तम् ॥ सँ॒व्व॒थ्स॒रीणा॑म॒रुतः॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रीणा॒ इति॑ सम्-व॒थ्स॒रीणाः᳚ । म॒रुत॑स्स्व॒र्काः । स्व॒र्का उ॑रु॒ख्षयाः᳚ । स्व॒र्का इति॑ सु-अ॒र्काः । उ॒रु॒ख्षया॒स्सग॑णाः । उ॒रु॒ख्षया॒ इत्यु॒रुख्षयाः᳚ । सग॑णा॒ मानु॑षेषु । सग॑णा॒ इति॒ स-ग॒णाः॒ । मानु॑षे॒ष्विति॒ मानु॑षेषु ॥ ते᳚स्मत् । अ॒स्मत्पाशान्॑ । पाशा॒न्प्र । प्रमु॑ञ्चन्तु । मु॒ञ्च॒न्त्व॒ꣳह॑सः । अꣳह॑सस्सान्तप॒नाः । सा॒न्त॒प॒ना म॑दि॒राः । सा॒न्त॒प॒ना इति॑ साम्-त॒प॒नाः । म॒दि॒रा मा॑दयि॒ष्णवः॑ । ॒मा॒द॒यि॒ष्णव॒ इति॑ मादयि॒ष्णवः॑ ॥ ॒पि॒प्री॒हि दे॒वान् । दे॒वाꣳ उ॑श॒तः । उ॒श॒तो य॑विष्ठ । य॒वि॒ष्ठ॒वि॒द्वान् । वि॒द्वाꣳ ऋ॒तून् । ऋ॒तूꣳ ऋ॑तुपते । ऋ॒तु॒प॒ते॒ य॒ज॒ । ऋ॒तु॒प॒त॒ इत्यृ॑तु-प॒ते॒ । य॒जे॒ह । इहेती॒ह ॥ ये दैव्याः᳚ । दैव्या॑ ऋ॒त्विजः॑ । ऋ॒त्विज॒स्तेभिः॑ । तेभि॑रग्ने । अ॒ग्ने॒ त्वम् । त्वꣳ होतॄ॑णाम् । होतॄ॑णामसि । अ॒स्याय॑जिष्ठः । आय॑जिष्ठ॒ इत्या-य॒जि॒ष्ठः॒ ॥ अग्ने॒ यत् । यद॒द्य । अ॒द्य वि॒शः । वि॒शो अ॑ध्वरस्य । अ॒ध्व॒र॒स्य॒ हो॒तः॒ । हो॒त॒ पाव॑क (32)।पाव॑क शोचे।
शो॒चे॒ वेः। वेष्ट्वम् । त्वꣳ हि । हि यज्वा᳚ । यज्वेति॒ यज्वा᳚ ॥ ऋ॒ता य॑जासि । य॒जा॒सि॒ म॒हि॒ना । म॒हि॒ना वि । वि यत् । यद्भूः । भूर्ह॒व्या । ह॒व्याव॑ह । व॒ह॒ य॒वि॒ष्ठ॒ । य॒वि॒ष्ठ॒ या । याते᳚ । ते॒ अ॒द्य । अ॒द्येत्य॒द्य ॥ अ॒ग्निना॑ र॒यिम् । र॒यिम॑श्नवत् । अ॒श्न॒व॒त्पोष᳚म् । पोष॑मे॒व । ए॒व दि॒वेदि॑वे । दि॒वेदि॑व॒ इति॑ दि॒वे-दि॒वे॒ ॥ य॒शसँ॑व्वी॒रव॑त्तमम् । वी॒रव॑त्तम॒मिति॑ वी॒रव॑त्-त॒म॒म्॒ ॥ ग॒य॒स्छानो॑ अमीव॒हा । ग॒य॒स्फान॒ इति॑ गय-स्फानः॑ । अ॒मी॒व॒हा व॑सु॒वित् । अ॒मी॒व॒हेत्य॑मीव-हा । व॒सु॒वित्प्रु॑ष्टि॒वर्ध॑नः । व॒सु॒विदिति॑ वसु-वित् । पु॒ष्टि॒वर्ध॑न॒ इति॑ पुष्टि-वर्ध॑नः ॥ सु॒मि॒त्रस्सो॑म । सु॒मि॒त्र इति॑ सु-मि॒त्रः । सो॒म॒ नः॒ । नो॒ भ॒व॒ । भ॒वेति॑ भव ॥ गृह॑मेधास॒ आ । गृह॑मेधास॒ इति॒ गृह॑-मे॒धा॒सः॒ ।आ ग॑त । गतेति॑ गत । मरु॑तो॒ मा । माऽप॑ । अप॑ भूतन । भू॒त॒ने॒ति॑ भूतन ॥ प्र॒मु॒ञ्चन्तो॑ नः । प्र॒मु॒ञ्चत॒ इति॑ प्र-मु॒ञ्चन्तः॑ । नो॒ अꣳह॑सः । अꣳह॑स॒ इत्य॒ङ्ग्॑?हसः ॥ पू॒र्वीभि॒र्॒ हि । हि द॑दाशि॒म । द॒धा॒शि॒म श॒रद्भिः॑ । श॒रद्भि॑र्मरुतः । श॒रद्भि॒रिति॑ शरत्-भिः॒ । म॒रु॒तो॒ व॒यम् । व॒यमिति॑ व॒यम् ॥ महो॑भिश्चर्षणी॒नाम् । महो॑भि॒रिति॒ महः॑-भिः॒ (33)।
। च॒र्॒ष॒णी॒नामिति॑ चर्ष॒णी॒नाम् ॥ प्रबु॒ध्निया᳚ । बु॒ध्निया॑ ईरते । ई॒र॒ते॒ वः॒ । वो॒ महाꣳ॑सि । महाꣳ॑सि॒ प्र । प्रणामा॑नि । नामा॑नि प्रयज्यवः । प्र॒य॒ज्य॒व॒स्ति॒र॒ध्व॒म्॒ । प्र॒य॒ज्य॒व॒ इति॑ प्र-य॒ज्य॒वः॒ । ति॒र॒ध्व॒मिति॑ तिरध्वम् ॥ स॒ह॒स्रिय॒न्दम्य᳚म् । दम्य॑म्भा॒गम्। भा॒गमे॒तम् । ए॒तङ्गृ॑हमे॒धीय᳚म् । गृ॒ह॒मे॒धीय॑म्मरुतः । गृ॒ह॒मे॒धीय॒मिति॑ गृह-मे॒धीय᳚म् । म॒रु॒तो॒ जु॒ष॒ध्व॒म्॒ । जु॒ष॒ध्व॒मि॒ति॑ जुषध्वम् ॥ उप॒यम् । यमेति॑ । एति॑ युव॒तिः । युव॒तिस्सु॒दख्ष᳚म् । सु॒दख्ष॑न्दो॒षा । सु॒दख्ष॒मिति॑ सु-दख्ष᳚म् । दो॒षा वस्तोः᳚ । वस्तो᳚र् ह॒विष्म॑ती । ह॒विष्म॑ती घृ॒ताची᳚ । घृ॒ताचीति॑ घृ॒ताची᳚ ॥ उप॒ स्वा । स्वैन᳚म् । ए॒न॒म॒रम॑तिः । अ॒रम॑तिर्वसू॒युः । व॒सू॒यूरिति॑ वसु-युः ॥ इ॒मो अ॑ग्ने । इ॒मो इती॒ मो । अ॒ग्ने॒ वी॒तत॑मानि । वी॒तत॑मानि ह॒व्या । वी॒तत॑मा॒नीति॑ वी॒त-त॒मा॒नि॒ । ह॒व्याऽज॑स्रः । अज॑स्रो वख्षि । व॒ख्षि॒ देवता॑तिम् । दे॒वता॑ति॒मच्छ॑ । दे॒वता॑ति॒मिति॑ दे॒व-ता॒ति॒म्॒ । अच्छेत्य च्छ॑ ॥ प्रति॑ नः । न॒ ई॒म्॒ । ई॒ꣳ॒ सु॒र॒भीणि॑ । सु॒र॒भीणि॑ वियन्तु । वि॒य॒न्त्विति॑ वियन्तु ॥ क्री॒डँव्वः॑ । व॒श्शर्धः॑ । शर्धो॒ मारु॑तम् । मारु॑तमन॒र्वाण᳚म् । अ॒न॒र्वाणꣳ॑ रथे॒शुभ᳚म् । र॒थे॒शुभ॒मिति॒ रथेशुभ᳚म् ॥
कण्वा॑ अ॒भि। अ॒भि प्र । प्रगा॑यत । गा॒य॒तेति॑ गायत ॥ अत्या॑सो॒ नः । न ये । ये म॒रुतः॑ । म॒रुत॒स्स्वञ्चः॑ । स्वञ्चो॑ यख्ष॒दृशः॑ । यख्ष॒दृशो॒न । य॒ख्ष॒दृश॒ इति॑ यख्ष-दृशः॑ । न शु॒भय॑न्त । शु॒भय॑न्त॒ मर्याः᳚ । मर्या॒ इति॒ मर्याः᳚ ॥ ते ह॑र्म्ये॒ष्ठाः । ह॒र्म्ये॒ष्ठाश्शिश॑वः । ह॒र्म्ये॒ष्ठा इति॑ हर्म्ये-स्थाः । शिश॑वो॒ न । न शु॒भ्राः । शु॒भ्रा व॒थ्सासः॑ । व॒थ्सासो॒ न । न प्र॑क्री॒डिनः॑ । प्र॒क्री॒डिन॑ पयो॒धाः । प्र॒क्री॒डिन॒ इति॑ प्र-क्री॒डिनः॑ । प॒यो॒धा इति॑ पयः-धाः ॥ प्रैषा᳚म् । ए॒षा॒मज्मे॑षु । अज्मे॑षु विथु॒रा । विथु॒रेव॑ । इ॒व॒ रे॒ज॒ते॒ । रे॒ज॒ते॒ भूमिः॑ । भूमि॒र्यामे॑षु । यामे॑षु॒ यत् । यद्ध॑ । ह॒ यु॒ञ्जते᳚ । यु॒ञ्जते॑ शु॒भे । शु॒भ इति॑ शु॒भे ॥ ते क्री॒डयः॑ । क्री॒डयो॒ धुन॑यः । धुन॑यो॒ भ्राज॑दृष्टयः । भ्राज॑दृष्टयस्स्व॒यम् । भ्राज॑दृष्टय॒ इति॒ भ्राज॑त्-ऋ॒ष्ट॒यः॒ ।स्व॒यम्म॑हि॒त्वम् । म॒हि॒त्वम्प॑नयन्त । म॒हि॒त्वमिति॑ महि- त्वम् । प॒न॒य॒न्त॒ धूत॑यः । धूत॒य इति॒ धूत॑यः ॥ उ॒प॒ह्व॒रेषु॒ यत् । उ॒प॒ह्व॒रेष्वित्यु॑प-ह्व॒रेषु॑ । यदचि॑ध्वम् । अचि॑ध्वँय्य॒यिम् । य॒यिँव्वयः॑ । वय॑ इव । इ॒व॒ म॒रु॒तः॒ । म॒रु॒त॒ केन॑ (35)।केन॑ चित्।
चित्प॒था। प॒थेति॑ प॒था ॥ श्चोत॑न्ति॒ कोशाः᳚ । कोशा॒ उप॑ । उप॑ वः । वो॒ रथे॑षु । रथे॒ष्वा । आ घृ॒तम् । घृत॑मुख्षत । उ॒ख्ष॒ता॒ मधु॑वर्णम् । मधु॑वर्ण॒ मर्च॑ते । मधु॑वर्ण॒मिति॒ मधु॑-व॒र्ण॒म्॒ । अर्च॑त॒ इत्यर्च॑ते ॥ अ॒ग्निम॑ग्नि॒ꣳ॒ हवी॑मभिः । अ॒ग्निम॑ग्नि॒मित्य॒ग्निम्-अ॒ग्नि॒म्॒ । हवी॑मभि॒स्सदा᳚ । हवी॑मभि॒रिति॒ हवी॑म-भिः॒ । सदा॑ हवन्त । ह॒व॒न्त॒ वि॒श्पति᳚म् । वि॒श्पति॒मिति॑ वि॒श्वति᳚म् ॥ ह॒व्य॒वाह॑म्पुरुप्रि॒यम् । ह॒व्य॒वाहमिति॑ हव्य-वाह᳚म् । पु॒रु॒प्रि॒यमिति॑ पुरु-प्रि॒यम् ॥ तꣳ हि । हि शश्व॑न्तः । शश्व॑न्त॒ ईड॑ते । ईड॑ते स्रु॒चा । स्रु॒चादे॒वम् । दे॒वङ्घृ॑त॒श्चुता᳚ । घृ॒त॒श्चुतेति॑ घृत-श्चुता᳚ ॥ अ॒ग्निꣳ ह॒व्याय॑ । ह॒व्याय॒ वोड॑वे । वोड॑व॒ इति॒ वोड॑वे ॥ इन्द्रा᳚ग्नी रोच॒ना । इन्द्रा᳚ग्नी॒ इतीन्द्र॑-अ॒ग्नी॒ । रो॒च॒ना दि॒वः । दि॒वश्श्नथ॑त् । श्नथ॑द्वृ॒त्रम् । वृ॒त्रमिन्द्र᳚म् । इन्द्रँ॑व्वः । वो॒ वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वत॒स्परि॑ । परीन्द्र᳚म् । इन्द्र॒ नरः॑ । नरो॒ विश्व॑कर्मन् । विश्व॑कर्मन् ह॒विषा᳚ । विश्व॑कर्म॒न्निति॒ विश्व॑-क॒र्म॒न्न्॒ । ह॒विषा॑ वावृधा॒नः । वा॒वृ॒धा॒नो विश्व॑कर्मन् । विश्व॑कर्मन् ह॒विषा᳚ । विश्व॑कर्म॒न्निति॒ विश्व॑-क॒र्म॒न्न्॒ । ह॒विषा॒ वर्ध॑नेन । वर्ध॑ने॒नेति॒ वर्ध॑नेन (36) ॥
र॒श्मिर॑सि। अ॒सि॒ ख्षया॑य । ख्षया॑य त्वा । त्वा॒ ख्षय᳚म् । ख्षय॑ञ्जिन्व । जि॒न्व॒ प्रेतिः॑ । प्रेति॑रसि । प्रेति॒रिति॒ प्र-इ॒तिः॒ । अ॒सि॒ धर्मा॑य । धर्मा॑य त्वा । त्वा॒ धर्म᳚म् । धर्म॑ञ्जिन्व । जि॒न्वान्वि॑तिः । अन्वि॑तिरसि । अन्वि॑ति॒रित्यनु॑-इ॒तिः॒ । अ॒सि॒ दि॒वे । दि॒वे त्वा᳚ । त्वा॒ दिव᳚म् । दिव॑ञ्जिन्व । जि॒न्व॒ स॒न्धिः । स॒न्धिर॑सि । स॒न्धिरिति॑ सम्-धिः । अ॒स्य॒न्तरि॑ख्षाय । अ॒न्तरि॑ख्षाय त्वा । त्वा॒ऽन्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरिख्ष॑ञ्जिन्व । जि॒न्व॒ प्र॒ति॒धिः । प्र॒ति॒धिर॑सि । प्र॒ति॒धिरिसि॑ प्रतिधिः । अ॒सि॒ पृ॒थि॒व्यै । पृ॒थि॒व्यै त्वा᳚ । त्वा॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीञ्जि॑न्व । जि॒न्व॒ वि॒ष्ट॒म्भः । वि॒ष्ट॒म्भो॑ऽसि । वि॒ष्ट॒म्भ इति॑ वि-स्त॒म्भः । अ॒सि॒ वृष्ट्यै᳚ । वृष्ट्यै᳚ त्वा । त्वा॒ वृष्टि᳚म् । वृष्टि॑ञ्जिन्व । जि॒न्व॒ प्र॒वा । प्र॒वाऽसि॑ । प्र॒वेति॑ प्र-वा । अ॒स्यह्ने᳚ । अह्ने᳚ त्वा । त्वाऽहः॑ । अह॑र्जिन्व । जि॒न्वानु॑वा । अ॒नु॒वाऽसि॑ । अ॒नु॒वेत्य॑नु-वा । अ॒सि॒ रात्रि॑यै । रात्रि॑यै त्वा । त्वा॒ रात्रि᳚म् । रात्रि॑ञ्जिन्व । जि॒न्वो॒शिक् । उ॒शिग्॑?सि (1)।अ॒सि॒ वसु॑भ्यः।
वसु॑भ्यस्त्वा। वसु॑भ्य॒ इति॒ वसु॑-भ्यः॒ । त्वा॒ वसून्॑ । वसू᳚ञ्जिन्व । जि॒न्व॒ प्र॒के॒तः । प्र॒के॒तो॑ऽसि । प्र॒के॒त इति॑ प्र-के॒तः । अ॒सि॒ रु॒द्रेभ्यः॑ । रु॒द्रेभ्य॑स्त्वा । त्वा॒ रु॒द्रान् । रु॒द्राञ्जि॑न्व । जि॒न्व॒ सु॒दी॒तिः । सु॒दी॒तिर॑सि । सु॒दी॒तिरिति॑ सु-दी॒तिः । अ॒स्या॒दि॒त्येभ्यः॑ । आ॒दि॒त्येभ्य॑स्त्वा । त्वा॒ऽऽदि॒त्यान् । आ॒दि॒त्याञ्जि॑न्व । जि॒न्वौजः॑ । ओजो॑ऽसि । अ॒सि॒ पि॒तृभ्यः॑ । पि॒तृभ्य॒स्त्वा । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । त्वा॒ पि॒तॄन् । पि॒तॄञ्जि॑न्व । जि॒न्व॒ तन्तुः॑ । तन्तु॑रसि । अ॒सि॒ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॑स्त्वा । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । त्वा॒ प्र॒जाः । प्र॒जा जि॑न्व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । जि॒न्व॒ पृ॒त॒ना॒षाट् । पृ॒त॒ना॒षाड॑सि । अ॒सि॒ प॒शुभ्यः॑ । प॒शुभ्य॑स्त्वा । प॒शुभ्य॒ इति॑ प॒शु-भ्यः॒ । त्वा॒ प॒शून् । प॒शूञ्जि॑न्व । जि॒न्व॒रे॒वत् । रे॒वद॑सि । अ॒स्योष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्यस्त्वा । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । त्वौष॑धीः । ओष॑धीर्जिन्व । जि॒न्वा॒भि॒जित् । अ॒भि॒जिद॑सि । अ॒भि॒जिदित्य॑भि-जित् । अ॒सि॒ यु॒क्तग्रा॑वा । ॒यु॒क्तग्रा॒वेन्द्रा॑य । यु॒क्तग्रा॒वेति॑ यु॒क्त-ग्रा॒वा॒ । इन्द्रा॑य त्वा । त्वेन्द्र᳚म् । इन्द्र॑ञ्जिन्व । जि॒न्वाधि॑पतिः । अधि॑पतिरसि । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । अ॒सि॒ प्रा॒णाय॑ (2)।प्रा॒णाय॑ त्वा।प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑।
त्वा॒ प्रा॒णम्। प्रा॒णञ्जि॑न्व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । जि॒न्व॒ य॒न्ता । य॒न्ताऽसि॑ । अ॒स्य॒पा॒नाय॑ । अ॒पा॒नाय॑ त्वा । अ॒पा॒नायेत्य॑प-अ॒नाय॑ । त्वा॒ऽपा॒नम् । अ॒पा॒नञ्जि॑न्व । अ॒पा॒नमित्य॑प-अ॒नम् । जि॒न्व॒ स॒ꣳ॒सर्पः॑ । स॒ꣳ॒सर्पो॑ऽसि । स॒ꣳ॒सर्प॒ इति॑ सम्-सर्पः॑ । अ॒सि॒ चख्षु॑षे । चख्षु॑षे त्वा । त्वा॒ चख्षुः॑ । चख्षु॑र्जिन्व । जि॒न्व॒ व॒यो॒धाः । व॒यो॒धा अ॑सि । व॒यो॒धा इति॑ वयः-धाः । अ॒सि॒ श्रोत्रा॑य । श्रोत्रा॑य त्वा । त्वा॒ श्रोत्र᳚म् । श्रोत्र॑ञ्जिन्व । जि॒न्व॒त्रि॒वृत् । त्रि॒वृद॑सि । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । अ॒सि॒ प्र॒वृत् । प्र॒वृद॑सि । प्र॒वृदि॑ति प्र-वृत् । अ॒सि॒ सँ॒व्वृत् । सँ॒व्वृद॑सि । सँ॒व्वृदि॑ति सम्-वृत् । अ॒सि॒ वि॒वृत् । वि॒वृद॑सि । वि॒वृदिति॑ वि-वृत् । अ॒सि॒ स॒ꣳ॒रो॒हः । स॒ꣳ॒रो॒हो॑ऽसि । स॒ꣳ॒रो॒ह इति॑ सम्-रो॒हः । अ॒सि॒ नी॒रो॒हः । नी॒रो॒हो॑ऽसि । नी॒रो॒ह इति॑ निः-रो॒हः । अ॒सि॒ प्र॒ रो॒हः । प्र॒रो॒हो॑ऽसि । प्र॒रो॒ह इति॑ प्र-रो॒हः । अ॒स्य॒नु॒रो॒हः । अ॒नु॒ रो॒हो॑ऽसि । अ॒नु॒रो॒ह इत्य॑नु-रो॒हः । अ॒सि॒ व॒सु॒कः । व॒सु॒को॑ऽसि । अ॒सि॒ वेष॑श्रिः । वेष॑श्रिरसि । वेष॑श्रि॒रिति॒ वेष॑-श्रिः॒ । अ॒सि॒ वस्य॑ष्टिः । वस्य॑ष्टिरसि । अ॒सी॒त्य॑सि (3) ॥
राज्ञ्य॑सि। अ॒सि॒ प्राची᳚ । प्राची॒ दिक् । दिग्वस॑वः । वस॑वस्ते । ते॒ दे॒वाः । दे॒वा अधि॑पतयः । अधि॑पतयो॒ऽग्निः । अधि॑पतय॒ इत्यधि॑-प॒त॒यः॒ । अ॒ग्निर् हे॑ति॒नाम् । हे॒ती॒नाम्प्र॑तिध॒र्ता । प्र॒ति॒ध॒र्ता त्रि॒वृत् । प्र॒ति॒ध॒र्तेति॑ प्रति-ध॒र्ता । त्रि॒वृत्त्वा᳚ । त्रि॒वृ॒दिति॑ त्रि-वृत् । त्वा॒ स्तोमः॑ । स्तोम॑ पृथि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्याꣳ श्र॑यतु । श्र॒य॒त्वाज्य᳚म् । आज्य॑मु॒क्तम् । उ॒क्तमव्य॑थयत् । अव्य॑थयथ्स्तभ्नातु । स्त॒भ्ना॒तु॒ र॒थ॒न्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रꣳ साम॑ । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम्-त॒रम् । साम॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै वि॒राट् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । वि॒राड॑सि । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अ॒सि॒ द॒ख्षि॒णा । द॒ख्षि॒णा दिक् । दिग्रु॒द्राः । रु॒द्रास्ते᳚ । ते॒ दे॒वाः । दे॒वा अधि॑पतयः । अधि॑पतय॒ इन्द्रः॑ । अधि॑पतय॒ इत्यधि॑-प॒त॒यः॒ । इन्द्रो॑ हेती॒नाम् । हे॒ती॒नाम्प्र॑तिध॒र्ता । प्र॒ति॒धर्ता प॑ञ्चद॒शः । प्र॒ति॒धर्तेति॑ प्रति-ध॒र्ता । प॒ञ्च॒द॒शस्त्वा᳚ । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । त्वा॒ स्तोमः॑ । स्तोम॑ पृथि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्याꣳ श्र॑यतु । श्र॒य॒तु॒ प्र?उ॑गम् । प॑उगमु॒क्थम् । उ॒क्थमव्य॑थयत् । अव्य॑थयथ्स्तभ्नातु । स्त॒भ्ना॒तु॒ बृ॒हत् । बृ॒हथ्साम॑ । साम॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै स॒म्राट् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । स॒म्राड॑सि । स॒म्राडिति॑ सम्-राट् । अ॒सि॒ प्र॒तीची᳚ । प्र॒तीची॒ दिक् (4)।दिगा॑दि॒त्याः।दिगा॑दि॒त्याः।
आ॒दि॒त्यास्ते᳚। ते॒ दे॒वाः । दे॒वा अधि॑पतयः । अधि॑पतय॒स्सोमः॑ । अधि॑पतय॒ इत्यधि॑-प॒त॒यः॒ । सोमॊ॑ हेती॒नाम् । हे॒ती॒नाम्प्र॑तिध॒र्ता । प्र॒ति॒ध॒र्ता स॑प्तद॒शः । प्र॒ति॒ध॒र्तेति॑ प्रति-ध॒र्ता । स॒प्त॒द॒शस्त्वा᳚ । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । त्वा॒ स्तो॒मः॑ । स्तोम॑ पृथि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्याꣳ श्र॑यतु । श्र॒य॒तु॒ म॒रु॒त्व॒तीय᳚म् । म॒रु॒त्व॒तीय॑मु॒क्थम् । उ॒क्थमव्य॑थयत् । अव्य॑थयथ्स्तभ्नातु । स्त॒भ्ना॒तु॒ वै॒रू॒पम् । वै॒रू॒पꣳ साम॑ । साम॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै स्व॒राट् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑- स्थि॒त्यै॒ । स्व॒राड॑सि । स्व॒राडिति॑ स्व-राट् । अ॒स्युदी॑ची । उदी॑ची॒ दिक् । दिग्विश्वे᳚ । विश्वे॑ते । ते॒ दे॒वाः । दे॒वा अधि॑पतयः । अधि॑पतयो॒ वरु॑णः । अधि॑पतय॒ इत्यधि॑-प॒त॒यः॒ । वरु॑णो हेती॒नाम् । हे॒ती॒नाम्प्र॑तिध॒र्ता । प्र॒ति॒ध॒र्तैक॑वि॒ꣳ॒शः । प्र॒ति॒ध॒र्तेति॑ प्रति-ध॒र्ता । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शस्त्वा᳚ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । त्वा॒ स्तोमः॑ । स्तोम॑ पृथि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्याꣳ श्र॑यतु । श्र॒य॒तु॒ निष्के॑वल्यम् । निष्के॑वल्यमु॒क्थम् । उ॒क्थमव्य॑थयत् । अव्य॑थयथ्स्तभ्नातु । स्त॒भ्ना॒तु॒ वै॒रा॒जम् । वै॒रा॒जꣳ साम॑ । साम॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ अधि॑पत्नी । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑- स्थि॒त्यै॒ । अधि॑पत्य्नसि । अधि॑प॒त्नीत्यधि॑-प॒त्नी॒ । अ॒सि॒ बृ॒ह॒ती । बृ॒ह॒ती दिक् । दिङ्म॒रुतः॑ । म॒रुत॑स्ते । ते॒ दे॒वाः । दे॒वा अधि॑पतयः (5)।अधि॑पतयो॒ बृह॒स्पतिः॑।अधि॑पतय॒ इत्यधि॑-प॒त॒यः॒।
बृह॒स्पति॑र्हेती॒नाम्। हे॒ती॒नाम्प्र॑तिध॒र्ता । प्र॒ति॒ध॒र्ता त्रि॑णवत्रयस्त्रि॒ꣳ॒शौ । प्र॒ति॒ध॒र्तेति॑ प्रति-ध॒र्ता । त्रि॒ण॒व॒त्र॒य॒स्त्रिꣳ॒शौ त्वा᳚ । त्रि॒ण॒व॒त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शाविति॑ त्रिणव-त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शौ । त्वा॒ स्तोमौ᳚ । स्तोमौ॑ पृथि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्याꣳ श्र॑यताम् । श्र॒य॒ताँ॒व्वै॒श्व॒दे॒वा॒ग्नि॒मा॒रु॒ते । वै॒श्वदे॒वा॒ग्नि॒मा॒रु॒ते उ॒क्थे । वै॒श्व॒दे॒वा॒ग्निमा॒रु॒ते इति॑ वैश्वदेव-आ॒ग्नि॒मा॒रु॒ते । उ॒क्थे अव्य॑थयन्ती । उ॒क्थे इ॒त्यु॒क्थे । अव्य॑थयन्ती स्तभ्नीताम् । अव्य॑थयन्ती॒ इत्यव्य॑थयन्ती । स्त॒भ्नी॒ता॒ꣳ॒ शा॒क्व॒र॒रै॒व॒ते । शा॒क्व॒र॒रै॒व॒ते साम॑नी । शा॒क्व॒र॒रै॒व॒ते इति॑ शाक्वर-रै॒व॒ते । साम॑नी॒ प्रति॑ष्ठित्यै । साम॑नी॒ इति॒ साम॑नी । प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑ख्षाय । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । अ॒न्तरि॑ख्षा॒यर्ष॑यः । ऋष॑यस्त्वा । त्वा॒ प्र॒थ॒म॒जाः । प्र॒थ॒म॒जा दे॒वेषु॑ । प्र॒थ॒म॒जा इति॑ प्रथम-जाः । दे॒वेषु॑ दि॒वः । दि॒वो मात्र॑या । मात्र॑या वरि॒णा । व॒रि॒णा प्र॑थन्तु । प्र॒थ॒न्तु॒ वि॒ध॒र्ता । वि॒ध॒र्ता च॑ । वि॒ध॒र्तेति॑ वि-ध॒र्ता । चा॒यम् । अ॒यमधि॑पतिः । अधि॑पतिश्च । अधि॑पति॒रित्यधि-प॒तिः॒ । च॒ ते । ते त्वा᳚ । त्वा॒ सर्वे᳚ । सर्वे॑ सँव्विदा॒नाः । सँ॒व्वि॒दा॒ना नाक॑स्य । सँ॒व्वि॒दा॒ना इति॑ सम्-वि॒दा॒नाः । नाक॑स्य पृ॒ष्ठे । पृ॒ष्ठेसु॑व॒र्गे । सु॒व॒र्गे लो॒के । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गे । लो॒के यज॑मानम् । यज॑मानञ्च । च॒ सा॒द॒य॒न्तु॒ । सा॒द॒य॒न्त्विति॑ सादयन्तु (6) ॥
अ॒यम्पु॒रः। पु॒रो हरि॑केशः । हरि॑केश॒स्सूर्य॑रश्मिः । हरि॑केश॒ इति॒ हरि॑- के॒शः॒ । सूर्य॑रश्मि॒स्तस्य॑ । सूर्य॑रश्मि॒रिति॒ सूर्य॑-र॒श्मिः॒ । तस्य॑ रथगृ॒थ्सः । र॒थ॒गृ॒थ्सश्च॑ । र॒थ॒गृ॒थ्स इति॑ रथ-गृ॒थ्सः । च॒ रथौ॑जाः । रथौ॑जाश्च । रथौ॑जा॒ इति॒ रथ॑-ओ॒जाः॒ । च॒ से॒ना॒नि॒ग्रा॒म॒ण्यौ᳚ । से॒ना॒नि॒गा॒॒मण्यौ॑ पुञ्जिकस्थ॒ला । से॒ना॒नि॒ग्रा॒म॒ण्या॑विति॑ सेनानि-ग्रा॒म॒ण्यौ᳚ । पु॒ञ्जि॒क॒स्थ॒ला च॑ । पुं॒॒जिक॒स्थ॒लेति॑ पुञ्जिक-स्थ॒ला । च॒ कृ॒त॒स्थ॒ला । कृ॒त॒स्थ॒ला च॑ । कृ॒त॒स्थ॒लेति॑ कृत-स्थ॒ला । चा॒फ्स॒रसौ᳚ । अ॒फ्स॒रसौ॑ यातु॒धानाः᳚ । या॒तु॒धाना॑ हे॒तिः । या॒तु॒धाना॒ इति॑ यातु-धानाः᳚ । हे॒ती रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि॒ प्रहे॑तिः । प्रहे॑तिर॒यम् । प्रहे॑ति॒रिति॒ प्र-हे॒तिः॒ । अ॒यन्द॑ख्षि॒णा । द॒ख्षि॒णा वि॒श्वक॑र्मा । वि॒श्वक॑र्मा॒ तस्य॑ । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । तस्य॑ रथस्व॒नः । र॒थ॒स्व॒नश्च॑ । र॒थ॒स्व॒न इति॑ रथ-स्व॒नः । च॒ रथे॑चित्रः । रथे॑चित्रश्च । रथे॑चित्र॒ इति॒ रथे᳚-चि॒त्रः॒ । च॒ से॒ना॒नि॒ग्रा॒म॒ण्यौ᳚ । से॒ना॒नि॒ग्रा॒म॒ण्यौ॑ मेन॒का । से॒ना॒नि॒ग्रा॒म॒ण्याविति॑ सेनानि-ग्रा॒म॒ण्यौ᳚ । मे॒न॒का च॑ । च॒ स॒ह॒ज॒न्या । स॒ह॒ज॒न्या च॑ । स॒ह॒जन्येति॑ सह- ज॒न्या । चा॒फ्स॒रसौ᳚ । अ॒फ्स॒रसौ॑ द॒ङ्ख्ष्णवः॑ । द॒ङ्ख्ष्णव॑ प॒शवः॑ । प॒शवो॑ हे॒तिः । हे॒ति पौरु॑षेयः । पौरु॑षेयो व॒धः । व॒ध प्रहे॑तिः । प्रहे॑तिर॒यम् । प्रहे॑ति॒रिति॒ प्र-हे॒तिः॒ । अ॒यम्प॒श्चात् । प॒श्चाद्वि॒श्वव्य॑चाः । वि॒श्वव्य॑चा॒स्तस्य॑ । वि॒श्वव्य॑चा॒ इति॑ वि॒श्व-व्य॒चाः॒ । तस्य॒ रथ॑प्रोतः । रथ॑प्रोतश्च । रथ॑प्रोत॒ इति॒ रथ॑-प्रो॒तः॒ । चास॑मरथः । अस॑मरथश्च । अस॑मरथ॒ इत्यस॑म-र॒थः॒ । च॒ से॒ना॒नि॒ग्रा॒म॒ण्यौ᳚ । से॒ना॒नि॒ग्रा॒म॒ण्यौ᳚ प्र॒म्लोच॑न्ती । से॒ना॒नि॒ग्रा॒म॒ण्या॑विति॑ सेनानि-ग्रा॒म॒ण्यौ᳚ । प्र॒म्लोच॑न्ती च । प्र॒म्लोच॒न्तीति॑ प्र-म्लोच॑न्ती । चा॒(7)।नु॒ म्लोच॑न्ती।
अ॒नु॒ म्लोच॑न्ती च। अ॒नु॒ म्लोच॒न्तीत्य॑नु-म्लोच॑न्ती । चा॒फ्स॒रसौ᳚ । अ॒फ्स॒रसौ॑ स॒र्पाः । स॒र्पा हे॒तिः । हे॒तिर्व्या॒घ्राः । व्या॒घ्रा प्रहे॑तिः । प्रहे॑तिर॒यम् । प्रहे॑ति॒रिति॑ प्र-हे॒तिः॒ । अ॒यमु॑त्त॒रात् । उ॒त्त॒राथ्सँ॒य्यद्व॑सुः । उ॒त्त॒रादित्यु॑त्-त॒रात् । सँ॒य्युद्व॑सु॒स्तस्य॑ । सँ॒य्य्यद्व॑सु॒रिति॑ सँ॒य्य्यत्-व॒सुः॒ । तस्य॑ सेन॒जित् । से॒न॒जिच्च॑ । से॒न॒जिदिति॑ सेन-जित् । च॒ सु॒षेणः॑ । सु॒षेण॑श्च । सु॒षेण॒ इति॑ सु-सेनः॑ । च॒ से॒ना॒नि॒ग्रा॒म॒ण्यौ᳚ । से॒ना॒नि॒गा॒म॒ण्यौ॑ वि॒श्वाची᳚ । से॒ना॒नि॒ग्रा॒म॒ण्या॑विति॑ सेनानि-ग्रा॒म॒ण्यौ᳚ । वि॒श्वाची॑ च । च॒ घृ॒ताची᳚ । घृ॒ताची॑ च । चा॒फ्स॒रसौ᳚ । अ॒फ्स॒रसा॒वापः॑ । आपो॑ हे॒तिः । हे॒तिर्वातः॑ । वात॒ प्रहे॑तिः । प्रहे॑तिर॒यम् । प्रहे॑ति॒रिति॒ प्र-हे॒तिः॒ । अ॒यमु॒परि॑ । उ॒पर्य॒र्वाग्व॑सुः । अ॒र्वाग्व॑सु॒स्तस्य॑ । अ॒र्वाग्व᳚सु॒रित्य॒र्वाक्-व॒सुः॒ । तस्य॒ तार्ख्ष्यः॑ । तार्ख्ष्य॑श्च । चा॒रि॑ष्टनेमिः । अरि॑ष्टनेमिश्च । अरि॑ष्टनेमि॒रित्यरि॑ष्ट-ने॒मिः॒ । च॒ से॒ना॒नि॒ग्रा॒म॒ण्यौ᳚ । से॒ना॒नि॒ ग्रा॒म॒ण्या॑वु॒र्वशी᳚ । से॒ना॒नि॒ग्रा॒म॒ण्या॑विति॑ सेनानि-ग्रा॒म॒ण्यौ᳚ । उ॒र्वर्शी॑ च । च॒ पू॒र्वचि॑त्तिः । पू॒र्वचि॑त्तिश्च । पू॒र्वचि॑त्ति॒रिति॑ पू॒र्व-चि॒त्तिः॒ । चा॒फ्स॒रसौ᳚ । अ॒फ्स॒रसौ᳚ वि॒द्युत् । वि॒द्युद्धे॒तिः । वि॒द्युदिति॑ वि-द्युत् । हे॒तिर॑व॒ स्फूर्जन्न्॑ । अ॒व॒ स्फूज॒न्प्रहे॑तिः । अ॒व॒ स्फूर्ज॒न्नित्य॑व-स्पूर्जन्न्॑ । प्रहे॑ति॒ स्तेभ्यः॑ । प्रहे॑ति॒रिति॒ प्र-हे॒तिः॒ । तेभ्यो॒ नमः॑ । नम॒स्ते । ते नः॑ । नो॒ मृ॒ड॒य॒न्तु॒ । मृ॒ड॒य॒न्तु॒ ते । ते यम् (8)।यन्द्वि॒ष्मः।
द्वि॒ष्मो यः। यश्च॑ । च॒ नः॒ । नो॒ द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ तम् । तँव्वः॑ । वो॒ जम्भे᳚ । जम्भे॑ दधामि । द॒धा॒म्या॒योः । आ॒योस्त्वा᳚ । त्वा॒ सद॑ने । सद॑ने सादयामि । सा॒द॒या॒म्यव॑तः । अव॑तश्छा॒याया᳚म् । छा॒याया॒न्नमः॑ । नम॑स्समु॒द्राय॑ । स॒मु॒द्राय॒ नमः॑ । नम॑स्समु॒द्रस्य॑ । स॒मु॒द्रस्य॒ चख्ष॑से । चख्ष॑से परमे॒ष्ठी । प॒र॒मे॒ष्ठी त्वा᳚ । त्वा॒ सा॒द॒य॒तु॒ । सा॒द॒य॒तु॒ दि॒वः । दि॒व पृ॒ष्ठे । पृ॒ष्ठे व्यच॑स्वतीम् । व्यच॑स्वती॒म्प्रथ॑स्वतीम् । प्रथ॑स्वतीँव्वि॒भूम॑तीम् । वि॒भूम॑तीम्प्र॒भूम॑तीम् । वि॒भूम॑ती॒मिति॑ वि-भूम॑तीम् । प्र॒भूम॑तीम्परि॒भूम॑तीम् । प्र॒भूम॑ती॒मिति॑ प्र-भूम॑तीम् । प॒रि॒भूम॑ती॒न्दिव᳚म् । प॒रि॒भूम॑ती॒मिति॑ परि-भूम॑तीम् । दिवँ॑य्यच्छ । य॒च्छ दिव᳚म् । दिव᳚न्दृꣳह । दृ॒ꣳ॒ह॒ दिव॑म् । दिव॒म्मा । मा हिꣳ॑सीः । हि॒ꣳ॒सी॒र्विश्व॑स्मै । विश्व॑स्मै प्रा॒णाय॑ । प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । अ॒पा॒नाय॑ व्या॒नाय॑ । अ॒पा॒नयेत्य॑प-अ॒नाय॑ । व्या॒नायो॑दा॒नाय॑ । व्या॒नायेति॑ वि-अ॒नाय॑ । उ॒दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै᳚ । उ॒दा॒नायेत्यु॑त्-अ॒नाय॑ । प्र॒ति॒ष्ठायै॑ च॒रित्रा॑य । प्र॒ति॒ष्ठाया॒ इति॑ प्रति-स्थायै᳚ । च॒रित्रा॑य॒ सूर्यः॑ । सूर्य॑स्त्वा । त्वा॒ऽभि । अ॒भि पा॑तु । पा॒तु॒ म॒ह्या । म॒ह्या स्व॒स्त्या । स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा᳚ । छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन । शन्त॑मेन॒ तया᳚ । शन्त॑मे॒नेति॒ शम्-त॒मे॒न॒ । तया॑ दे॒वत॑या । दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒रस्वद्ध्रु॒वा । ध्रु॒वासी॑द । सी॒दे॒ति॑ सीद ॥ प्रोथ॒दश्वः॑ । अश्वो॒ न । न यव॑से । यव॑से अवि॒ष्यन्न् । अ॒वि॒ष्यन्न् य॒दा । य॒दा म॒हः । म॒हस्सँ॒व्वर॑णात् । सँ॒व्वर॑णा॒द्व्यस्था᳚त् । सँ॒व्वर॑णा॒दिति॑ सम्-वर॑णात् । व्यस्था॒दिति॑ वि-अस्था᳚त् ॥ आद॑स्य । अ॒स्य॒ वातः॑ । वातो॒ अनु॑ । अनु॑ वाति । वा॒ति॒ शो॒चिः । शो॒चिरध॑ । अध॑ स्म । स्म॒ ते॒ । ते॒ व्रज॑नम् । व्रज॑नङ्कृ॒ष्णम् । कृ॒ष्णम॑स्ति । अ॒स्तीत्य॑स्ति (9) ॥
अ॒ग्निर्मू॒र्धा । मू॒र्धा दि॒वः । दि॒व क॒कुत् । क॒कुत्पतिः॑ । पति॑ पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या अ॒यम् । अ॒यमित्य॒यम् ॥ अ॒पाꣳ रेताꣳ॑सि । रेताꣳ॑सि जिन्वति । जि॒न्व॒तीति॑ जिन्वति ॥ त्वाम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ पुष्क॑रात् । पुष्क॑रा॒वधि॑ । अध्यथ॑र्वा । अथ॑र्वा॒ निः । निर॑मन्थत । अ॒म॒न्थ॒ते॒त्य॑मन्थत ॥ मू॒र्ध्नो विश्व॑स्य । विश्व॑स्य वा॒घतः॑ । वा॒घत॒ इति॑ वा॒घतः॑ ॥ अ॒यम॒ग्निः । अ॒ग्निस्स॑ह॒स्रिणः॑ । स॒ह॒स्रिणो॒ वाज॑स्य । वाज॑स्य श॒तिनः॑ । श॒तिन॒स्पतिः॑ । पति॒रिति॒ पतिः॑ ॥ मू॒र्धा क॒विः । क॒वी र॑यी॒णाम् । र॒यी॒णामिति॑ रयी॒णाम् ॥ भुवो॑ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ रज॑सः । रज॑सश्च । च॒ ने॒ता । ने॒ता यत्र॑ । यत्रा॑ नि॒युद्भिः॑ । नि॒युद्भि॒स्सच॑से । नि॒युद्भि॒रिति॑ नि॒युत्-भिः॒ । सच॑से शि॒वाभिः॑ । शि॒वाभि॒रिति॑ शि॒वाभिः॑ ॥ दि॒वि मू॒र्धान᳚म् । मू॒र्धान॑न्दधिषे । द॒धि॒षे॒ सु॒व॒र्॒?षाम् । सु॒व॒र्॒?षाञ्जि॒ह्वाम् । सु॒व॒र्॒?षामिति॑ सुवः-साम् । जि॒ह्वाम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ च॒कृ॒षे॒ । च॒कृ॒षे॒ ह॒व्य॒वा᳚हम् । ह॒व्य॒वाह॒मिति॑ हव्य-वाह᳚म् ॥ अबो᳚ध्य॒ग्निः । अ॒ग्निस्स॒मिधा᳚ । स॒मिधा॒ जना॑नाम् । समि॒धेति॑ सम्-इधा᳚ । जना॑ना॒म्प्रति॑। (10)
प॑ति धे॒नुम्। धे॒नुमि॑व । इ॒वा॒ऽऽय॒तीम् । आ॒य॒तीमु॒षास᳚म् । आ॒य॒तीमित्या᳚-य॒तीम् । उ॒षास॒मित्यु॒षास᳚म् ॥ य॒ह्वा इ॑व । इ॒व॒ प्र । प्रव॒याम् । व॒यामु॒ज्जिहा॑नाः । उ॒ज्जिहा॑ना॒ प्र । उ॒ज्जिहा॑ना॒ इत्यु॑त्-जिहा॑नाः । प्र भा॒नवः॑ । भा॒नव॑स्सिस्रते । सि॒स्र॒ते॒ नाक᳚म् । नाक॒मच्छ॑ । अच्छेत्यच्छ॑ ॥ अवो॑चाम क॒वये᳚ । क॒वये॒ मेध्या॑य । मेध्या॑य॒ वचः॑ । वचो॑ व॒न्दारु॑ । व॒न्दारु॑ वृष॒भाय॑ । वृ॒ष॒भाय॒ वृष्णे᳚ । वृष्ण॒ इति॒ वृष्णे᳚ ॥ गवि॑ष्ठिरो॒ नम॑सा । नम॑सा॒ स्तोम᳚म् । स्तोम॑म॒ग्नौ । अ॒ग्नौ दि॒वि । दि॒वीव॑ । इ॒व रु॒क्मम् । रु॒क्ममु॒र्व्यञ्च᳚म् । उ॒र्व्यञ्च॑मश्रेत् । अ॒श्रे॒-दित्य॑श्रेत् ॥ जन॑स्य गो॒पाः । गो॒पा अ॑जनिष्ट । गो॒पा इति॑ गो-पाः । अ॒ज॒नि॒ष्ट॒ जागृ॑विः । जागृ॑विर॒ग्निः । अ॒ग्निस्सु॒दख्षः॑ । सु॒दख्ष॑स्सुवि॒ताय॑ । सु॒दख्ष॒ इति॑ सु-दख्षः॑ । सु॒वि॒ताय॒ नव्य॑से । नव्य॑स इति॒ नव्य॑से ॥ घृ॒तप्र॑तीको बृह॒ता । घृ॒तप्र॑तीक॒ इति॑ घृ॒त-प्र॒ती॒कः॒ । बृ॒ह॒ता दि॑वि॒स्पृशा᳚ । दि॒वि॒स्पृशा᳚ द्यु॒मत् । दि॒वि॒स्पृशेति॑ दिवि-स्पृशा᳚ । द्यु॒मद्वि । द्यु॒मदिति॑ द्यु-मत् । वि भा॑ति । भा॒ति॒ भ॒र॒तेभ्यः॑ । भ॒र॒तेभ्य॒श्शुचिः॑ । शुचि॒रिति॒ शुचिः॑ ॥ त्वाम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ अङ्गि॑रसः (11)।अङ्गि॑रसो॒ गुहा᳚।अङ्गि॑रसो॒ गुहा᳚।
गुहा॑ हि॒तम् । हि॒तमनु॑ । अन्व॑विन्दन् । अ॒वि॒न्द॒ञ्छि॒श्रि॒या॒णम् । शि॒श्रि॒या॒णँव्वने॑वने । वने॑वन॒ इति॒ वने᳚-व॒ने॒ ॥ सजा॑यसे । जा॒य॒से॒ म॒थ्यमा॑नः । म॒थ्यमा॑न॒स्सहः॑ । सहो॑ म॒हत् । म॒हत्वाम् । त्वामा॑हुः । आ॒हु॒स्सह॑सः । सह॑सस्पु॒त्रम् । पु॒त॑मङ्गिरः । अ॒ङ्गि॒र॒ इत्य॑ङ्गिरः ॥ य॒ज्ञस्य॑ के॒तुम् । के॒तुम्प्र॑थ॒मम् । प्र॒थ॒मम्पु॒रोहि॑तम् । पु॒रोहि॑त म॒ग्निम् । पु॒रोहि॑त॒मिति॑ पुरः-हि॒त॒म्॒ । अ॒ग्निन्न॑रः । नर॑स्त्रिषध॒स्थे । त्रि॒ष॒ध॒स्ते सम् । त्रि॒ष॒ध॒स्थ इति॑ त्रि-स॒ध॒स्थे । समि॑न्ध ते । इ॒न्ध॒त॒ इती᳚न्धते ॥ इन्द्रे॑ण दे॒वैः । दे॒वैस्स॒रथ᳚म् । स॒रथ॒ꣳ॒सः । स॒रथ॒मिति॑ स-रथ᳚म् । स ब॒र्॒?हिषि॑ । ब॒र्॒?हिषि॒ सीद॑त् । सीद॒न्नि । नि होता᳚ । होता॑ य॒जथा॑य । य॒जथा॑य सु॒क्रतुः॑ । सु॒क्रतु॒रिति॑ सु-क्रतुः॑ ॥ त्वाञ्चि॑त्रश्रवस्तम । चि॒त्र॒श्र॒व॒स्त॒म हव॑न्ते । चि॒त्र॒श्र॒व॒स्त॒मेति॑ चित्रश्रवः-त॒म॒ । हव॑न्ते वि॒ख्षु । वि॒ख्षुज॒न्तवः॑ । ज॒न्त॒व॒ इति॑ ज॒न्तवः॑ ॥ शो॒चिष्के॑शम्पुरुप्रि॒य । शो॒चिष्के॑श॒-मिति॑ शो॒चिः-के॒श॒म्॒ । पु॒रु॒प्रि॒याग्ने᳚ । पु॒रु॒प्रि॒येति॑ पुरु-प्रि॒य । अग्ने॑ ह॒व्याय॑ । ह॒व्याय॒ वोड॑वे । वोढ॑व॒ इति॒ वोढ॑वे ॥ सखा॑य॒स्सम् । सँव्वः॑ । वस्स॒म्यञ्च᳚म् । स॒म्यञ्च॒मिष᳚म् (12)।इष॒ं॒ स्तोम᳚म्।
स्तोम॑ञ्च। चा॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नय॒ इत्य॒ग्नये᳚ ॥ वर्षि॑ष्ठाय ख्षिती॒नाम् । ख्षि॒ती॒ना॒मू॒र्जः । ऊ॒र्जॊ नप्त्रे᳚ । नप्त्रे॒ सह॑स्वते । सह॑स्वत॒ इति॒ सह॑स्वते ॥सꣳस॒मित् । सꣳस॒मिति॒ सम्-स॒म्॒ । इद्यु॑वसे । यु॒व॒से॒ वृ॒ष॒न्न्॒ । वृ॒ष॒न्नग्ने᳚ । अग्ने॒ विश्वा॑नि । विश्वा᳚न्य॒र्यः । अ॒र्य आ । एत्या ॥ इ॒डस्प॒दे । प॒दे सम् । समि॑ध्यसे । इ॒ध्य॒से॒ सः । स नः॑ । नो॒ वसू॑नि । वसू॒न्या । आ भ॑र । भ॒रे॒ति॑ भर ॥ ए॒नावः॑ । वो॒ अ॒ग्निम् । अ॒ग्निन्नम॑सा । नम॑सो॒र्जः । ऊ॒र्जो नपा॑तम् । नपा॑त॒मा । आहु॑वे । हु॒व॒ इति॑ हुवे ॥ प्रि॒यञ्चेति॑ष्ठम् । चेति॑ष्ठमर॒तिम् । अ॒र॒तिंस्व॑ध्व॒रम् । स्व॒ध्व॒रँव्विश्व॑स्य । स्व॒ध्व॒रमिति॑ सु-अ॒ध्व॒रम् । विश्व॑स्य दू॒तम् । दू॒तम॒मृत᳚म् । अ॒मृत॒मित्य॒मृत᳚म् ॥ स यो॑जते । यो॒ज॒ते॒ अ॒रु॒षः । अ॒रु॒षो वि॒श्वभो॑जसा । वि॒श्वभो॑जसा॒ सः । वि॒श्वभो॑ज॒सेति॑ वि॒श्व-भो॒ज॒सा॒ । स दु॑द्रवत् । दु॒द्र॒वथ्स्वा॑हुतः । स्वा॑हुत॒ इति॒ सु-आ॒हु॒तः॒ ॥ सु॒ ब्रह्मा॑ य॒ज्ञः । सु॒ब्रह्मेति॑ सु-ब्रह्मा᳚ । य॒ज्ञस्सु॒शमी᳚ (13)।सु॒शमी॒ वसू॑नाम्।सु॒शमीति॑ सु-शमी᳚।
वसू॑नान्दे॒वम्। दे॒वꣳ राधः॑ । राधो॒ जना॑नाम् । जना॑ना॒मिति॒ जना॑नाम् ॥ उद॑स्य । अ॒स्य॒ शो॒चिः । शो॒चिर॑स्थात् । अ॒स्था॒दा॒जुह्वा॑नस्य । आ॒जुह्वा॑नस्य मी॒ढुषः॑ । आ॒जुह्वा॑न॒स्येत्या᳚-जुह्वा॑नस्य । मी॒ढुष॒ इति॑ मि॒डुषः॑ ॥ उद्धू॒मासः॑ । धू॒मासो॑ अरु॒षासः॑ । अ॒रु॒षासो॑ दिवि॒स्पृशः॑ । दि॒वि॒स्पृश॒स्सम् । दि॒वि॒स्पृश॒ इति॑ दिवि-स्पृशः॑ । सम॒ग्निम् । अ॒ग्निमि॑न्धते । इ॒न्ध॒ते॒ नरः॑ । नर॒ इति॒ नरः॑ ॥ अग्ने॒ वाज॑स्य । वाज॑स्य॒ गोम॑तः । गोम॑त॒ ईशा॑नः । गोम॑त॒ इति॒ गो-म॒तः॒ । ईशा॑नस्सहसः । स॒ह॒सो॒ य॒हो॒ । य॒हो॒ इति॑ यहो ॥ अ॒स्मे धे॑हि । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । धे॒हि॒ जा॒त॒वे॒दः॒ । जा॒त॒वे॒दो॒ महि॑ । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात-वे॒दः॒ । महि॒ श्रवः॑ । श्रव॒ इति॒ श्रवः॑ ॥ स ई॑धा॒नः । ई॒धा॒नो वसुः॑ । वसु॑ष्क॒विः । क॒विर॒ग्निः । अ॒ग्निरी॒डेन्यः॑ । ई॒डेन्यो॑ गि॒रा । गि॒रेति॑ गि॒रा ॥ रे॒वद॒स्मभ्य᳚म् । अ॒स्मभ्य॑म्पुर्वणीक । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म् । पु॒र्व॒णी॒क॒ दी॒दि॒हि॒ । पु॒र्व॒णी॒के॒ति॑ पुरु-अ॒नी॒क॒ । दी॒दि॒ही॒ति॑ दीदिहि ॥ ख्ष॒पो रा॑जन्न् । रा॒ज॒न्नु॒त । उ॒त त्मना᳚ । त्मनाऽग्ने᳚ । अग्ने॒ वस्तोः᳚ । वस्तो॑ रु॒त । उ॒तोषसः॑ । उ॒षस॒ इत्यु॒षसः॑ ॥ स ति॑ग्मजम्भ (14)।ति॒ग्म॒ज॒म्भ॒ र॒ख्षसः॑।ति॒ग्म॒ज॒म्भेति॑ तिग्म-ज॒म्भ॒।
र॒ख्षसो॑ दह। द॒ह॒ प्रति॑ । प्रतीति॒ प्रति॑ ॥ आ ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्न॒ इ॒धी॒म॒हि॒ । इ॒धी॒म॒हि॒ द्यु॒मन्त᳚म् । द्यु॒मन्त॑न्देव । द्यु॒मन्त॒मिति॑ द्यु-मन्त᳚म् । दे॒वा॒जर᳚म् । अ॒जर॒मित्य॒जर᳚म् ॥ यद्ध॑ । ह॒ स्या । स्या ते᳚ । ते॒ पनी॑यसी । पनी॑यसी स॒मित् । स॒मिद्दी॒दय॑ति । स॒मिदिति॑ सम्-इत् । दी॒दय॑ति॒ द्यवि॑ । द्यवीष᳚म् । इषं॑ स्तो॒तृभ्यः॑ । स्तो॒तृभ्य॒ आ । स्तो॒तृभ्य॒ इति॑ स्तो॒तृ-भ्यः॒ । आ भ॑र । भ॒रे॒ति॑ भर ॥ आते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्न ऋ॒चा । ऋ॒चा ह॒विः । ह॒विश्शु॒क्रस्य॑ । शु॒क्रस्य॑ ज्योतिषः । ज्यो॒ति॒ष॒स्प॒ते॒ । प॒त॒ इति॑ पते ॥ सुश्च॑न्द्र॒ दस्म॑ । सु॒श्च॒न्द्रेति॒ सु-च॒न्द्र॒ । दस्म॒ विश्प॑ते । विश्प॑ते॒ हव्य॑वाट् । हव्य॑वा॒ट्तुभ्य᳚म् । हव्य॑वा॒डिति॒ हव्य॑-वा॒ट्॒ । तुभ्यꣳ॑ हूयते । हू॒य॒त॒ इष᳚म् । इष॑ स्तो॒तृभ्यः॑ । स्तो॒तृभ्य॒ आ । स्तो॒तृभ्य॒ इति॑ स्तोतृ-भ्यः॒ । आ भ॑र । भ॒रे॒ति॑ भर ॥ उ॒भे सु॑श्चन्द्र । उ॒भे इत्यु॒भे । सु॒श्च॒न्द्र॒ स॒र्पिषः॑ । सु॒श्च॒न्द्रेति॑ सु-च॒न्द्र॒ । स॒र्पिषो॒ दर्वी᳚ । दर्वी᳚श्रीणीषे । दर्वी॒ इति॒ दर्वी᳚ । श्री॒णी॒ष॒ आ॒सनि॑ । आ॒सनीत्या॒सनि॑ ॥ उ॒तो नः॑ । उ॒तो इत्यु॒तो । न॒ उत् । उत्पु॑पूर्याः (15)।पु॒पू॒र्या॒ उ॒क्थेषु॑।पु॒पू॒र्या॒ उ॒क्थेषु॑।
उ॒क्थेषु॑ शवसः। श॒व॒स॒स्प॒ते॒ । प॒त॒ इष᳚म् । इषं॑ स्तो॒तृभ्यः॑ । स्तो॒तृभ्य॒ आ । स्तो॒तृभ्य॒ इति॑ स्तो॒तृ-भ्यः॒ । आ भ॑र । भ॒रे॒ति॑ भर ॥ अग्ने॒ तम् । तम॒द्य । अ॒द्याश्व᳚म् । अश्व॒न्न । न स्तोमैः᳚ । स्तोमै॒ क्रतु᳚म् । क्रतु॒न्न । न भ॒द्रम् । भ॒द्रꣳ हृ॑दि॒स्पृश᳚म् । हृ॒दि॒स्पृश॒मिति॑ हृदि-स्पृश᳚म् ॥ ऋ॒ध्या मा॑ते । त॒ ओहैः᳚ । ओहै॒रित्योहैः᳚ ॥ अधा॒ हि । ह्य॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ क्रतोः᳚ । क्रतो᳚र्भ॒द्रस्य॑ । भ॒द्रस्य॒ दख्ष॑स्य । दख्ष॑स्य सा॒धोः । सा॒धोरिति॑ सा॒धोः ॥ र॒थीर् ऋ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॑ बृह॒तः । बृ॒ह॒तो ब॒भूथ॑ । ब॒भूथेति॑ ब॒भूथ॑ ॥ आ॒भिष्टे᳚ । ते॒ अ॒द्य । अ॒द्य गी॒र्भिः । गी॒र्भिर्गृ॒णन्तः॑ । गृ॒णन्तोऽग्ने᳚ । अग्ने॒ दाशे॑म । दाशे॒मेति॒ दाशे॑म ॥ प्र ते᳚ । ते॒ दि॒वः । दि॒वो न । न स्त॑नयन्ति । स्त॒न॒य॒न्ति॒ शुष्माः᳚ । शुष्मा॒ इति॒ शुष्माः᳚ ॥ ए॒भिर्नः॑ । नो॒ अ॒र्कैः । अ॒र्कैर्भव॑ । भवा॑ नः । नो॒ अ॒र्वाङ् (16)।अ॒र्वाङ् सुवः॑।
सुव॒र्न। न ज्योतिः॑। ज्योति॒रिति॒ ज्योतिः॑ ॥ अग्ने॒ विश्वे॑भिः । विश्वे॑भिस्सु॒मनाः᳚ । सु॒मना॒ अनी॑कैः । सु॒मना॒ इति॑ सु-मनाः᳚ । अनी॑कै॒रित्यनी॑कैः ॥ अ॒ग्निꣳ होता॑रम् । होता॑रम्मन्ये । म॒न्ये॒ दास्व॑न्तम् । दास्व॑न्तँ॒व्वसोः᳚ । वसोः᳚ सू॒नुम् । सू॒नुꣳ सह॑सः । सह॑सो जा॒तवे॑दसम् । जा॒तवे॑दस॒मिति॑ जा॒त-वे॒द॒स॒म्॒ ॥ विप्र॒न्न । न जा॒तवे॑दसम् । जा॒तवे॑दस॒मिति॑ जा॒त-वे॒द॒स॒म्॒ ॥ य ऊ॒र्ध्वया᳚ । ऊ॒र्ध्वया᳚ स्वध्व॒रः । स्व॒ध्व॒रो दे॒वः । स्व॒ध्व॒र इति॑ सु-अ॒ध्व॒रः । दे॒वो दे॒वाच्या᳚ । दे॒वाच्या॑ कृ॒पा । कृ॒पेति॑ कृ॒पा ॥ घृ॒तस्य॒ विभ्रा᳚ष्टिम् । विभ्रा᳚ष्टि॒मनु॑ । विभ्रा᳚ष्टि॒मिति॒ वि-भ्रा॒ष्टि॒म्॒ । अनु॑ शु॒क्रशो॑चिषः । शु॒क्रशो॑चिष आ॒जुह्वा॑नस्य । शु॒क्रशो॑चिष॒ इति॑ शु॒क्र-शो॒चि॒षः॒ । आ॒जुह्वा॑नस्य स॒र्पिषः॑ । आ॒जुह्वा॑न॒स्येत्या᳚-जुह्वा॑नस्य । स॒र्पिर्ष॒ इति॑ स॒र्पिषः॑ ॥ अग्ने॒ त्वम् । त्व नः॑ । नो॒ अन्त॑मः । अन्त॑म॒ इत्यन्त॑मः ॥ उ॒त त्रा॒ता । त्रा॒ता शि॒वः । शि॒वो भ॑व । भ॒व॒ व॒रू॒थ्यः॑ । व॒रू॒थ्य॑ इति॑ वरू॒थ्यः॑ ॥ तन्त्वा᳚ । त्वा॒ शो॒चि॒ष्ठ॒ । शो॒चि॒ष्ठ॒ दी॒दि॒वः॒ । दी॒दि॒व॒ इति॑ दीदिवः ॥ सु॒म्नाय॑ नू॒नम् । नू॒नमी॑महे । ई॒म॒हे॒ सखि॑भ्यः । सखि॑भ्य॒ इति॒ सखि॑भ्यः॒ ॥ वसु॑र॒ग्निः । अ॒ग्निर्वसु॑श्रवाः । वसु॑श्रवा॒ इति॒ वसु॑-श्र॒वाः॒ ॥ अच्छा॑नख्षि । न॒ख्षि॒ द्यु॒मत्त॑मः । द्यु॒मत्त॑मो र॒यिम् । द्यु॒मत्त॑म॒ इति॑ द्यु॒मत्-त॒मः॒ । र॒यिन्दाः᳚ ।दा॒ इति॑ दाः (17) ॥
इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या᳚न्त्वा। इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या॒मिती᳚न्द्रा॒ग्नि-भ्या॒म् । त्वा स॒युजा᳚ । स॒युजा॑ यु॒जा । स॒युजेति॑ स-युजा᳚ । यु॒जा यु॑नज्मि । यु॒न॒ज्म्या॒घा॒राभ्या᳚म् । आ॒घा॒राभ्या॒न्तेज॑सा । आ॒घा॒राभ्या॒मित्या᳚-घा॒राभ्या᳚म् । तेज॑सा॒ वर्च॑सा । वर्च॑सो॒क्थेभिः॑ । उ॒क्थेभि॒स्स्तो॒मे॑भिः । स्तोमे॑भि॒श्छन्दो॑भिः । छन्दो॑भीर॒य्यै । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । र॒य्यै पोषा॑य । पोषा॑य सजा॒ताना᳚म् । स॒जा॒ताना᳚म्मध्यम॒स्थेया॑य । स॒जा॒ताना॒मिति॑ स-जा॒ताना᳚म् । म॒ध्य॒म॒स्थेया॑य॒ मया᳚ । म॒ध्य॒म॒स्थेया॒येति॑ मध्यम-स्थेया॑य । मया᳚ त्वा । त्वा॒ स॒युजा᳚ । स॒युजा॑ यु॒जा । स॒युजेति॑ स-युजा᳚ । यु॒जा यु॑नज्मि । यु॒न॒ज्म्य॒म्बा । अ॒म्बा दु॒ला । दु॒ला नि॑त॒त्निः । नि॒त॒त्निर॒भ॑यन्ती । नि॒त॒त्निरिति॑ नि-त॒त्निः । अ॒भ्रय॑न्ती मे॒घय॑न्ती । मे॒घय॑न्ती व॒र्॒?षय॑न्ती । व॒र्॒?षय॑न्ती चुपु॒णीका᳚ । चु॒पु॒णीका॒ नाम॑ । नामा॑ऽसि । अ॒सि॒ प्र॒जाप॑तिना । प्र॒जाप॑तिना त्वा । प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा- प॒ति॒ना॒ । त्वा॒ विश्वा॑भिः । विश्वा॑भिर्धी॒भिः । धी॒भिरुप॑ । उप॑ दधामि । द॒धा॒मि॒ पृ॒थि॒वी । पृ॒थि॒व्यु॑दपु॒रम् । उ॒द॒पु॒रमन्ने॑न । उ॒द॒पु॒रमित्यु॑द-पु॒रम् । अन्ने॑न वि॒ष्टा । वि॒ष्टा म॑नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या᳚स्ते । ते॒ गो॒प्तारः॑ । गो॒प्तारो॒ऽग्निः । अ॒ग्निर्विय॑त्तः । विय॑त्तोऽस्याम् । विय॑त्त॒ इति॒ वि-य॒त्तः॒ । अ॒स्या॒न्ताम् । ता म॒हम् । अ॒हम्प्र । प्रप॑द्ये । प॒द्ये॒ सा (18)।सा मे᳚।
मे॒ शर्म॑। शर्म॑ च । च॒ वर्म॑ । वर्म॑ च । चा॒स्तु॒ । अ॒स्त्वधि॑ द्यौः । अधि॑ द्यौर॒न्तरि॑ख्षम् । अधि॑द्यौ॒रित्यधि॑-द्यौः॒ । अ॒न्तरि॑ख्ष॒म्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा वि॒ष्टा । वि॒ष्टा म॒रुतः॑ । म॒रुत॑स्ते । ते॒ गो॒प्तारः॑ । गो॒प्तारो॑ वा॒युः । वा॒युर्विय॑त्तः । विय॑त्तोऽस्याम् । विय॑त्त॒ इति॒ वि-य॒त्तः॒ । अ॒स्या॒न्ताम् । ताम॒हम् । अ॒हम्प्र । प्रप॑द्ये । प॒द्ये॒ सा । सा मे᳚ । मे॒ शर्म॑ । शर्म॑ च । च॒ वर्म॑ । वर्म॑ च । चा॒स्तु॒ । अ॒स्तु॒ द्यौः । द्यौरप॑राजिता । अप॑राजिता॒ऽमृते॑न । अप॑राजि॒तेत्यप॑रा-जि॒ता॒ । अ॒मृते॑न वि॒ष्टा । वि॒ष्टाऽऽदि॒त्याः । आ॒दि॒त्यास्ते᳚ । ते॒ गो॒प्तारः॑ । गो॒प्तार॒स्सूर्यः॑ । सूर्यो॒ विय॑त्तः । विय॑त्तोऽस्याम् । विय॑त्त॒ इति॒ वि-य॒त्तः॒ । अ॒स्या॒न्ताम् । ता म॒हम् । अ॒हम्प्र । प्र प॑द्ये । प॒द्ये॒ सा । सा मे᳚ । मे॒ शर्म॑ । शर्म॑ च । च॒ वर्म॑ । वर्म॑ च । चा॒स्तु॒ । अ॒स्त्वित्य॑स्तु (19) ॥
बृह॒स॑तिस्त्वा। त्वा॒ सा॒द॒य॒तु॒ । सा॒द॒य॒तु॒ पृ॒थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या॒ पृ॒ष्ठे । पृ॒ष्ठे ज्योति॑ष्मतीम् । ज्योति॑ष्मतीँ॒व्विश्व॑स्मै । विश्व॑स्मै प्रा॒णाय॑ । प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । अ॒पा॒नाय॒ विश्व᳚म् । अ॒पा॒नायेत्य॑प-अ॒नाय॑ । विश्व॒ञ्ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्यच्छ । य॒च्छा॒ग्निः । अ॒ग्निस्ते᳚ । तेऽधि॑पतिः । अधि॑पतिर्वि॒श्वक॑र्मा । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । वि॒श्वक॑र्मा त्वा । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । त्वा॒ सा॒द॒य॒तु॒ । सा॒द॒य॒त्वन्तरि॑ख्षस्य । अ॒न्तरि॑ख्षस्य पृ॒ष्ठे । पृ॒ष्ठे ज्योति॑ष्मतीम् । ज्योति॑ष्मतीँ॒व्विश्व॑स्मै । विश्व॑स्मै प्रा॒णाय॑ । प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । अ॒पा॒नाय॒ विश्व᳚म् । अ॒पा॒नायेत्य॑प-अ॒नाय॑ । विश्व॒ञ्ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्यच्छ । य॒च्छ॒ वा॒युः । वा॒युस्ते᳚ । तेऽधि॑पतिः । अधि॑पति प्र॒जाप॑तिः । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । प्र॒जाप॑तिस्त्वा । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा- प॒तिः॒ । त्वा॒ सा॒द॒य॒तु॒ । सा॒द॒य॒तु॒ दि॒वः । दि॒व पृ॒ष्ठे । पृ॒ष्ठे ज्योति॑ष्मतीम् । ज्योति॑ष्मतीँ॒व्विश्व॑स्मै । विश्व॑स्मै प्रा॒णाय॑ । प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । अ॒पा॒नाय॒ विश्व᳚म् । अ॒पा॒नायेत्य॑प-अ॒नाय॑ । विश्व॒ञ्ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्यच्छ । य॒च्छ॒ प॒र॒मे॒ष्ठी । प॒र॒मे॒ष्ठी ते᳚ । तेऽधि॑पतिः । अधि॑पति पुरोवा॒त सनिः॑ । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । पु॒रो॒वा॒त॒ सनि॑रसि । पु॒रो॒वा॒त॒ सनि॒रिति॑ पुरोवात-सनिः॑ । अ॒स्य॒भ्र॒ सनिः॑ । अ॒भ्र॒ सनि॑रसि । अ॒भ्र॒सनि॒रित्य॑भ्र-सनिः॑ । अ॒सि॒ वि॒द्यु॒थ्सनिः॑ (20)।वि॒द्यु॒थ्सनि॑रसि।वि॒द्यु॒थ्सनि॒रिति॑ विद्युत्-सनिः॑।
अ॒सि॒ स्त॒न॒यि॒त्नु॒ सनिः॑। स्त॒न॒यि॒त्नु॒ सनि॑रसि । स्त॒न॒यि॒त्यु॒सनि॒रिति॑ स्तनयित्नु-सनिः॑ । अ॒सि॒ वृ॒ष्टि॒सनिः॑ । वृ॒ष्टि॒सनि॑रसि । वृ॒ष्टि॒सनि॒रिति॑ वृष्टि-सनिः॑ । अ॒स्य॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्यानी᳚ । यान्य॑सि । अ॒सि॒ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मग्ने॒यानी᳚ । अ॒ग्ने यान्य॑सि । अ॒ग्ने॒ यानीत्य॑ग्ने-यानी᳚ । अ॒सि॒ वा॒योः । वा॒योर्यानी᳚ । यान्य॑सि । अ॒सि॒ दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ᳚व्वायो॒ यानी᳚ । वा॒यो॒ यान्य॑सि । वा॒यो॒ यानीति॑ वायो-यानी᳚ । अ॒स्य॒न्तरि॑ख्षस्य । अ॒न्तरि॑ख्षस्य॒ यानी᳚ । यान्य॑सि । अ॒सि॒ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मन्तरिख्ष॒ यानी᳚ । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒ यान्य॑सि । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒- यानीत्य॑न्तरिख्ष-यानी᳚ । अ॒स्य॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षमसि । अ॒स्यन्तरि॑ख्षाय । अ॒न्तरि॑ख्षाय त्वा । त्वा॒ स॒लि॒ला । स॒लि॒लाय॑ त्वा । त्वा॒ सर्णी॑काय । सर्णी॑काय त्वा । त्वा॒ सती॑काय । सती॑काय त्वा । सती॑का॒येति॒ स-ती॒का॒य॒ । त्वा॒ केता॑य । केता॑य त्वा । त्वा॒ प्रचे॑तसे । प्रचे॑तसे त्वा । प्रचे॑तस॒ इति॒ प्र-चे॒त॒से॒ । त्वा॒ विव॑स्वते । विव॑स्वते त्वा । त्वा॒ दि॒वः । दि॒वस्त्वा᳚ । त्वा॒ ज्योति॑षे । ज्योति॑ष आदि॒त्येभ्यः॑ । आ॒दि॒त्येभ्य॑स्त्वा । त्व॒र्चे । ऋ॒चे त्वा᳚ । त्वा॒ रु॒चे । रु॒चे त्वा᳚ । त्वा॒ द्यु॒ते । द्यु॒ते त्वा᳚ । त्वा॒ भा॒से । भा॒से त्वा᳚ । त्वा॒ ज्योति॑षे । ज्योति॑षे त्वा । त्वा॒ य॒शो॒दाम् । य॒शो॒दान्त्वा᳚ । य॒शो॒दामिति॑ यशः-दाम् । त्वा॒ यश॑सि । यश॑सि तेजो॒दाम् । ते॒जो॒दान्त्वा᳚ । ते॒जो॒दामिति॑ तेजः-दाम् । त्वा॒ तेज॑सि । तेज॑सि पयो॒दाम् । प॒यो॒दान्त्वा᳚ । प॒यो॒दामिति॑ पयः दाम् । त्वा॒ पय॑सि । पय॑सि वर्चो॒दाम् । व॒र्चो॒दान्त्वा᳚ । व॒र्चो॒दामिति॑ वर्चः-दाम् । त्वा॒ वर्च॑सि । वर्च॑सि द्रविणो॒दाम् । द्र॒वि॒णो॒दान्त्वा᳚ । द्र॒वि॒णो॒दामिति॑ द्रविणः-दाम् । त्वा॒ द्रवि॑णे । द्रवि॑णे सादयामि । सा॒द॒या॒मि॒ तेन॑ । तेन॒र्षि॑णा । ऋषि॑णा॒ तेन॑ । तेन॒ ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा॒ तया᳚ । तया॑ दे॒वत॑या । दे॒वत॑यांऽगिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒रस्वद्ध्रु॒वा । ध्रु॒वासी॑द । सी॒देति॑ सीद (21) ॥
भू॒य॒स्कृद॑सि । भू॒य॒स्कृदिति॑ भूयः-कृत् । अ॒सि॒ व॒रि॒व॒स्कृत् । व॒रि॒व॒स्कृद॑सि । व॒रि॒व॒स्कृदिति॑ वरिवः-कृत् । अ॒सि॒ प्राची᳚ । प्राच्य॑सि । अ॒स्यू॒र्ध्वा । ऊ॒र्ध्वाऽसि॑ । अ॒स्य॒न्त॒रि॒ख्ष॒सत् । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒ सद॑सि । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒ सदित्य॑न्तरिख्ष-सत् । अ॒स्य॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे सीद । सी॒दा॒फ्सु॒षत् । अ॒फ्सु॒षद॑सि । अ॒फ्सु॒षदित्य॑फ्सु-सत् । अ॒सि॒ श्ये॒न॒सत् । श्ये॒न॒सद॑सि । श्ये॒न॒सदिति॑ श्येन-सत् । अ॒सि॒ गृ॒ध्र॒सत् । गृ॒ध्र॒सद॑सि । गृ॒ध्र॒सदिति॑ गृध्र-सत् । अ॒सि॒ सु॒प॒र्ण॒सत् । सु॒प॒र्णसद॑सि । सु॒प॒र्ण॒सदिति॑ सुपर्ण-सत् । अ॒सि॒ ना॒क॒सत् । ना॒क॒सद॑सि । ना॒क॒सदिति॑ नाक-सत् । अ॒सि॒ पृ॒थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्यास्त्वा᳚ । त्वा॒ द॑विणे । द्रवि॑णे सादयामि । सा॒द॒या॒म्य॒न्तरिख्ष॑स्य । अ॒न्तरि॑ख्षस्य त्वा । त्वा॒ द्रवि॑णे । द॑विणे सादयामि । सा॒द॒या॒मि॒ दि॒वः । दि॒वस्त्वा᳚ । त्वा॒ द्रवि॑णे । द॑विणे सादयामि । सा॒द॒या॒मि॒ दि॒शाम् । दि॒शान्त्वा᳚ । त्वा॒ द्रवि॑णे । द्रवि॑णे सादयामि । सा॒द॒या॒मि॒ द्र॒वि॒णो॒दाम् । द्र॒वि॒णो॒दान्त्वा᳚ । द्र॒वि॒णो॒दामिति॑ द्रविणः-दाम् । त्वा॒ द्रवि॑णे । द्रवि॑णे सादयामि । सा॒द॒या॒मि॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णम्मे᳚ । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒ह्य॒पा॒नम् । अ॒पा॒नम्मे᳚ । अ॒पा॒नमित्य॑प-अ॒नम् । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ व्या॒नम् । व्या॒नम्मे᳚ । व्या॒नमिति॑ वि-अ॒नम् । मे॒। (22)
पा॒हि॒ । पा॒ह्यायुः॑ । आयु॑र्मे । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ वि॒श्वायुः । वि॒श्वायु॑र्मे । वि॒श्वायु॒रिति॑ वि॒श्व-आ॒युः॒ । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ स॒र्वायुः॑ । स॒र्वायु॑र्मे । स॒र्वायु॒रिति॑ स॒र्व-आ॒युः॒ । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒ह᳚ग्ने । अग्ने॒ यत् । यत्ते᳚ । ते॒ पर᳚म् । पर॒ꣳ॒ हृत् । हृन्नाम॑ । नाम॒ तौ । तावा । एहि॑ । इ॒हि॒ सम् । सꣳ र॑भावहै । र॒भा॒व॒है॒ पाञ्च॑जन्येषु । पाञ्च॑जन्ये॒ष्वपि॑ । पाञ्च॑जन्ये॒ष्विति॒ पाञ्च॑-ज॒न्ये॒षु॒ । अप्ये॑धि । ए॒ध्य॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ यावाः᳚ । यावा॒ अया॑वाः । अया॑वा॒ एवाः᳚ । एवा॒ ऊमाः᳚ । ऊमा॒स्सब्दः॑ । सब्द॒स्सग॑रः । सग॑रस्सु॒मेकः॑ । सु॒मेक॒ इति॑ सु-मेकः॑ (23) ॥7॥
अ॒ग्निना॑ विश्वा॒षाट् । वि॒श्वा॒षाट्थ्सूर्ये॑ण । सूर्ये॑ण स्व॒राट् । स्व॒राट्क्रत्वा᳚ । स्व॒राडिति॑ स्व-राट् । क्रत्वा॒ शची॒पतिः॑ । शची॒पति॑र्ऋष॒भेण॑ । ऋ॒ष॒भेण॒ त्वष्टा᳚ । त्वष्टा॑ य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ म॒घवान्॑ । म॒घवा॒न्दख्षि॑णया । म॒घवा॒निति॑ म॒घ-वा॒न्॒ । दख्षि॑णया सुव॒र्गः । सु॒व॒र्गो म॒न्युना᳚ । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । म॒न्युना॑ वृत्र॒हा । वृ॒त्र॒हा सौहा᳚र्द्येन । वृ॒त्र॒हेति॑ वृत्र-हा । सौहा᳚र्द्येन तनू॒धाः । त॒नू॒धा अन्ने॑न । त॒नू॒धा इति॑ तनू-धाः । अन्ने॑न॒ गयः॑ । गय॑ पृथि॒व्या । पृ॒थि॒व्याऽस॑नोत् । अ॒स॒नो॒दृ॒ग्भिः । ऋ॒ग्भिर॑न्ना॒दः । ऋ॒ग्भिरित्यृ॑क्-भिः । अ॒न्ना॒दो व॑षट्का॒रेण॑ । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । व॒ष॒ट्का॒रेण॒र्धः । व॒ष॒ट्का॒रेणेति॑ वषट्-का॒रेण॑ । ऋ॒द्धस्साम्ना᳚ । साम्ना॑ तनू॒पाः । त॒नू॒पावि॒राजा᳚ । त॒नू॒पा इति॑ तनू-पाः । वि॒राजा॒ ज्योति॑ष्मान् । ज्योति॑ष्मा॒न्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा सोम॒पाः । सो॒म॒पा गोभिः॑ । सो॒म॒पा इति॑ सोम-पाः । गोभि॑र्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्दा॑धार । दा॒धा॒र॒ ख्ष॒त्रेण॑ । ख्ष॒त्रेण॑ मनु॒ष्यान्॑ । म॒नु॒ष्या॑नश्वे॑न । अश्वे॑न च । च॒ रथे॑न । रथे॑न च । च॒ व॒ज्री । व॒ज्र्यृ॑तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॑ प्र॒भुः । ऋ॒तु॒भि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । प्र॒भुस्सँ॑व्वथ्स॒रेण॑ । प्र॒भुरिति॑ प्र-भुः । सँ॒व्व॒थ्स॒रेण॑ परि॒भूः । सँ॒व्व॒थ्स॒रेणेति॑ सम्-व॒थ्स॒रेण॑ । प॒रि॒भूस्तप॑सा । प॒रि॒भूरिति॑ परि-भूः । तप॒साऽना॑धृष्टः । अना॑धृष्ट॒स्सूर्यः॑ । अना॑धृष्ट॒ इत्यना᳚-धृ॒ष्टः॒ । सूर्य॒स्सन्न् । सन्त॒नूभिः॑ । त॒नूभि॒रिति॑ त॒नूभिः॑ (24) ॥8॥
“प्रजाप॑ति॒र्मन॑सा । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । मन॒सान्धः॑ । अन्धोऽच्छे॑तः । अच्छे॑तो धा॒ता । अच्छे॑त॒ इत्यच्छ॑-इ॒तः॒ । धा॒ता दी॒ख्षाया᳚म् । दी॒ख्षायाꣳ॑ सवि॒ता । स॒वि॒ता भृ॒त्याम् । भृ॒त्याम्पू॒षा । पू॒षा सो॑म॒क्रय॑ण्याम् । सो॒म॒ क्र॑यण्याँ॒व्वरु॑णः । सो॒म॒क्रय॑ण्या॒मिति॑ सोम-क्रय॑ण्याम् । वरु॑ण॒ उप॑नद्धः । उप॑न॒द्धोऽसु॑रः । उप॑नद्ध॒ इत्युप॑-न॒द्धः॒ । असु॑र क्री॒यमा॑णः । क्री॒यमा॑णो मि॒त्रः । मि॒त्र क्री॒तः । क्री॒तश्शि॑पिवि॒ष्टः । शि॒पि॒वि॒ष्ट आसा॑दितः । शि॒पि॒वि॒ष्ट इति॑ शिपि-वि॒ष्टः । आसा॑दितो न॒रन्धि॑षः । आसा॑दित॒ इत्या-सा॒दि॒तः॒ । न॒रन्धि॑ष प्रो॒ह्यमा॑णः । प्रो॒ह्यमा॒णोऽधि॑पतिः । प्रो॒ह्यमा॑ण॒ इति॑ प्र-उ॒ह्यमा॑नः । अधि॑पति॒राग॑तः । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । आग॑त प्र॒जाप॑तिः । आग॑त॒ इत्या-ग॒तः॒ । प्र॒जाप॑ति प्रणी॒यमा॑नः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒णी॒यमा॑नो॒ग्निः । प्र॒णी॒यमा॑न॒ इति॑ प्र-नी॒यमा॑नः । अ॒ग्निराग्नी᳚ध्रे । आग्नी᳚ध्रे॒ बृह॒स्पतिः॑ । आग्नी᳚ध्र॒ इत्याग्नि॑-इ॒ध्रे॒ । बृह॒स्पति॒ राग्नी᳚ध्रात् । आग्नी᳚ध्रात्प्रणी॒यमा॑नः । आग्नी᳚ध्रा॒रित्याग्नि॑-इ॒ध्रा॒त्॒ । प्र॒णी॒यमा॑न॒ इन्द्रः॑ । प्र॒णी॒यमा॑न॒ इति॑ प्र-नी॒यमा॑नः । इन्द्रो॑ हवि॒र्धाने᳚ । ह॒वि॒र्धानेऽदि॑तिः । ह॒वि॒र्धान॒ इति॑ हविः-धाने᳚ । अदि॑ति॒रासा॑दितः । आसा॑दितो॒ विष्णुः॑ । आसा॑दित॒ इत्या-सा॒दि॒तः॒ । विष्णु॑रुपावह्रि॒यमा॑णः । उ॒पा॒व॒ह्रि॒यमा॒णोऽथ॑र्वा । उ॒पा॒व॒ह्रि॒यमा॑ण॒ इत्यु॑प-अ॒व॒ह्रि॒यमा॑णः । अथ॒र्वो पो᳚त्तः । उपो᳚त्तो य॒मः । उपो᳚त्त॒ इत्युप॑-उ॒त्तः॒ । य॒मो॑ऽभिषु॑तः । अभिषु॑तोऽपूत॒पाः । अ॒बि॑षुत॒ इत्य॒भि-सु॒तः॒ । अ॒पू॒त॒पा आ॑धू॒यमा॑नः । अ॒पू॒त॒पा इत्य॑पूत-पाः । आ॒धू॒य॒मा॑नो वा॒युः । आ॒धू॒यमा॑न॒ इत्या᳚-धू॒यमा॑नः । वा॒यु पू॒यमा॑नः । पू॒यमा॑नो मि॒त्रः । मि॒त्रः, ख्षी॑र॒श्रीः । ख्षी॒र॒श्रीर्म॒न्थी । ख्षी॒र॒श्रीरिति॑ ख्षीर-श्रीः । म॒न्थी स॑क्तु॒श्रीः । स॒क्तु॒श्रीर्वै᳚श्वदे॒वः । स॒क्तु॒श्रीरिति॑ सक्तु-श्रीः । वै॒श्व॒दे॒व उन्नी॑तः । वै॒श्व॒दे॒व इति॑ वैश्व-दे॒वः । उन्नी॑तो रु॒द्रः । उन्नी॑त॒ इत्युत्-नी॒तः॒ । रु॒द्र आहु॑तः । आहु॑तो वा॒युः । आहु॑त॒ इत्या-हु॒तः॒ । वा॒युरावृ॑त्तः । आवृ॑त्तो नृ॒चख्षाः᳚ । आवृ॑त्त॒ इत्या-वृ॒त्तः॒ । नृ॒चख्षा॒ प्रति॑ख्यातः । नृ॒चख्षा॒ इति॑ नृ-चख्षाः᳚ । प्रति॑ख्यातो भ॒ख्षः । प्रति॑ख्यात॒ इति॒ प्रति॑-ख्या॒तः॒ । भ॒ख्ष आग॑तः । आग॑त पितृ॒णाम् । आग॑त॒ इत्या-ग॒तः॒ । पितृ॒णान्ना॑राश॒ꣳ॒सः । ना॒रा॒श॒ꣳसोऽसुः॑ । असु॒रात्तः॑ । आत्त॒स्सिन्धुः॑ । सिन्धु॑रवभृ॒थम् । अ॒व॒भृ॒थम॑वप्र॒यन्न् । अ॒व॒भृ॒थमित्य॑व-भृ॒थम् । अ॒व॒ प्र॒यन्थ्स॑मु॒द्रः । अ॒व॒ प्र॒यन्नि॑त्यव-प्र॒यन्न् । स॒मु॒द्रोऽव॑गतः । अव॑गतस्सलि॒लः । अव॑गत॒ इत्यव॑-ग॒तः॒ । स॒लि॒ल प्रप्लु॑तः । प्रप्लु॑त॒स्सुवः॑ । प्रप्लु॑त॒ इति॒ प्र-प्लु॒तः॒ । सुव॑रु॒दृच᳚म् । उ॒दृच॑ङ्ग॒तः । उ॒दृच॒मित्यु॑त्-ऋच᳚म् । ग॒त इति॑ ग॒तः (25) ॥”
कृत्ति॑का॒ नख्ष॑त्रम्। नख्ष॑त्रम॒ग्निः । अ॒ग्निर्दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ऽग्नेः । अ॒ग्ने रुचः॑ । रुच॑स्स्थ । स्थ॒ प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑तेर्धा॒तुः । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । धा॒तुस्सोम॑स्य । सोम॑स्य॒र्चे । ऋ॒चे त्वा᳚ । त्वा॒ रु॒चे । रु॒चे त्वा᳚ । त्वा॒ द्यु॒ते । ॒द्यु॒ते त्वा᳚ । त्वा॒ भा॒से । भा॒से त्वा᳚ । त्वा॒ ज्योति॑षे । ज्योति॑षे त्वा । त्वा॒ रो॒हि॒णी । रो॒हि॒णी नख्ष॑त्रम् । नख्ष॑त्रम्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्दे॒वता᳚ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा- प॒तिः॒ । देवता॑ मृग॒शीर्षम् । मृ॒ग॒शीर्षन्नख्ष॑त्रम् । मृ॒ग॒शीर्षमिति॑ मृग-शी॒र्॒?षम् । नख्ष॑त्र॒ꣳ॒ सोमः॑ । सोमो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ऽर्द्रा । आ॒र्द्रा नख्ष॑त्रम् । नख्ष॑त्रꣳ रु॒द्रः । रु॒द्रो ॒देवता᳚ । दे॒वता॒ पुन॑र्वसू । पुन॑र्वसू॒ नख्ष॑त्रम् । पुन॑र्वसू॒ इति॒ पुनः॑-व॒सू॒ । नख्ष॑त्र॒मदि॑तिः । अदि॑तिर्दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ ति॒ष्यः॑ । ति॒ष्यो॑ नख्ष॑त्रम् । नख्ष॑त्र॒म्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑ र्दे॒वता᳚ । दे॒वर्ता᳚ऽऽश्रे॒षाः । आ॒श्रे॒षा नख्ष॑त्रम् । आ॒श्रे॒षा इत्या᳚-श्रे॒षाः । नख्ष॑त्रꣳ स॒र्पाः । स॒र्पा दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ म॒घाः । म॒घा नख्ष॑त्रम् । नख्ष॑त्रम्पि॒तरः॑ । पि॒तरो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ फल्गु॑नी । फल्गु॑नी॒ नख्ष॑त्रम् । फल्गु॑नी इति॒ फल्गु॑नी । नख्ष॑त्रमर्य॒मा(26)।
अ॒र्य॒मा दे॒वता᳚। दे॒वता॒ फल्गु॑नि । फल्गु॑नी॒ नख्ष॑त्रम् । फल्गु॑नी॒ इति॒ फल्गु॑नी । नख्ष॑त्र॒म्भगः॑ । भगो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ हस्तः॑ । हस्तो॒ नख्ष॑त्रम् । नख्ष॑त्रꣳ सवि॒ता । स॒वि॒ता दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ चि॒त्रा । चि॒त्रा नख्ष॑त्रम् । नख्ष॑त्र॒मिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता᳚ स्वा॒ती । स्वा॒ती नख्ष॑त्रम् । नख्ष॑त्रँव्वा॒युः । वा॒युर्दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ विशा॑खे । विशा॑खे॒ नख्ष॑तम् । विशा॑खे॒ इति॒ वि-शा॒खे॒ । नख्ष॑त्रमिन्द्रा॒ग्नी । इ॒न्द्रा॒ग्नी दे॒वता᳚ । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी । दे॒वता॑ऽनूरा॒धाः । अ॒नू॒रा॒धा नख्ष॑त्रम् । अ॒नू॒रा॒धा इत्य॑नु-रा॒धाः । नख्ष॑त्रम्मि॒त्रः । मि॒त्रो दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ रोहि॒णी । रो॒हि॒णी नख्ष॑त्रम् । नख्ष॑त्र॒मिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ वि॒चृतौ᳚ । वि॒चृतौ॒ नख्ष॑त्रम् । वि॒चृ॒ता॒विति॑ वि-चृतौ᳚ । नख्ष॑त्रम्पि॒तरः॑ । पि॒तरो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ऽषा॒ढाः । अ॒षा॒ढा नख्ष॑त्रम् । नख्ष॑त्र॒मापः॑ । आपो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ऽषा॒ढाः । अ॒षा॒ढा नख्ष॑त्रम् । नख्ष॑त्रँ॒व्विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा दे॒वता᳚ । दे॒वता᳚ श्रो॒णा । श्रो॒णा नख्ष॑त्रम् । नख्ष॑त्रँ॒व्विष्णुः॑ । विष्णु॑र्दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ श्रवि॑ष्ठाः । श्रवि॑ष्ठा॒ नख्ष॑त्रम् । नख्ष॑त्रँ॒व्वस॑वः (27)।वस॑वो दे॒वता᳚।
दे॒वता॑ श॒तभि॑षक्। श॒तभि॑ष॒ङ्नख्ष॑त्रम् । श॒तबि॒॑षगिति॑ श॒त-भि॒ष॒क्॒ । नख्ष॑त्र॒मिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता᳚ प्रोष्ठप॒दाः । प्रो॒ष्ठ॒प॒दा नख्ष॑त्रम् । प्रो॒ष्ठ॒प॒दा इति॑ प्रोष्ठ-प॒दाः । नख्ष॑त्रम॒जः । अ॒ज एक॑पात् । एक॑पाद्दे॒वता᳚ । एक॑पा॒दित्येक॑-पा॒त्॒ । दे॒वता᳚ प्रोष्ठप॒दाः । प्रो॒ष्ठ॒प॒दा नख्ष॑त्रम् । प्रो॒ष्ठ॒प॒दा इति॑ प्रोष्ठ-प॒दाः । नख्ष॑त्र॒महिः॑ । अहि॑र्बु॒ध्नियः॑ । बु॒ध्नियो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ रे॒वती᳚ । रे॒वती॒ नख्ष॑त्रम् । नख्ष॑त्रम्पू॒षा । पू॒षा दे॒वता᳚ । दे॒वता᳚ऽश्व॒युजौ᳚ । अ॒श्व॒युजौ॒ नख्ष॑त्रम् । अ॒श्व॒युजा॒वित्य॑श्व-युजौ᳚ । नख्ष॑त्रम॒श्विनौ᳚ । अ॒श्विनौ॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ऽप॒भर॑णीः । अ॒प॒भर॑णी॒र्नख्ष॑त्रम् । अ॒प॒भर॑णी॒रित्य॑प-भर॑णीः । नख्ष॑त्रँय्य॒मः । य॒मो दे॒वता᳚ । दे॒वता॑ पू॒र्णा । पू॒र्णा प॒श्चात् । प॒श्चाद्यत् । यत्ते᳚ । ते॒ दे॒वाः । दे॒वा अद॑धुः । अद॑धु॒रित्यद॑धुः (28) ॥
मधु॑श्च । च॒ माध॑वः । माध॑वश्च । च॒ वास॑न्तिकौ । वास॑न्तिकावृ॒तू । ऋ॒तू शु॒क्रः । ऋ॒तू इत्यृ॒तू । शु॒क्रश्च॑ । च॒ शुचिः॑ । शुचि॑श्च । च॒ ग्रैष्मौ᳚ । ग्रैष्मा॑वृ॒तू । ऋ॒तू नभः॑ । ऋ॒तू इत्यृ॒तू । नभ॑श्च । च॒ न॒भ॒स्यः॑ । न॒भ॒स्य॑श्च । च॒ वार्॑?षिकौ । वार्॑?षिकावृ॒तू । ऋ॒तू इ॒षः । ऋ॒तू इत्यृ॒तू । इ॒षश्च॑ । चो॒र्जः । ऊ॒र्जश्च॑ । च॒ शा॒र॒दौ । शा॒र॒दावृ॒तू । ऋ॒तू सहः॑ । ऋ॒तू इत्यृ॒तू । सह॑श्च । च॒ स॒ह॒स्यः॑ । स॒ह॒स्य॑ श्च । च॒ हैम॑न्तिकौ । हैम॑न्तिकावृ॒तू । ऋ॒तू तपः॑ । ऋ॒तू इत्यृ॒तू । तप॑श्च । च॒ त॒प॒स्यः॑ । त॒प॒स्य॑श्च । च॒ शै॒शि॒रौ । शै॒शि॒रा वृ॒तू । ऋ॒तू अ॒ग्नेः । ऋ॒तू इत्यृ॒तू । अ॒ग्नेर॑न्तश्श्ले॒षः । अ॒न्त॒श्श्लेषो॑ऽसि । अ॒न्त॒श्श्लेष॒ इत्य॑न्तः-श्ले॒षः । अ॒सि॒ कल्पे॑ताम् । कल्पे॑ता॒न्द्याव्या॑पृथि॒वी । द्याव्या॑पृथि॒वी कल्प॑न्ताम् । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । कल्प॑न्ता॒मापः॑ । आप॒ ओष॑धीः । ओष॑धी॒ कल्प॑न्ताम् । कल्प॑न्ताम॒ग्नयः॑ । अ॒ग्नय॒ पृथ॑क् । पृथ॒ङ्मम॑ । मम॒ ज्यैष्ठ्या॑य । ज्यैष्ठ्या॑य॒ सव्र॑ता । सव्र॑ता॒ ये । सव्र॑ता॒ इति॒ स-व्र॒ताः॒। (29)
ये᳚ऽग्नयः॑। अ॒ग्नय॒स्सम॑नसः । सम॑नसोऽन्त॒रा । सम॑नस॒ इति॒ स-म॒न॒सः॒ । अ॒न्त॒रा द्याव्या॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी शै॑शि॒रौ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । शै॒शि॒रा वृ॒तू । ऋ॒तू अ॒भि । ऋ॒तू इत्यृ॒तू । अ॒भि कल्प॑मानाः । कल्प॑माना॒ इन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मिव । इ॒व॒ दे॒वाः । दे॒वा अ॒भि । अ॒भि सम् । सँव्वि॑शन्तु । वि॒श॒न्तु॒ सँ॒य्यत् । सँ॒य्यच्च॑ । सँ॒य्यदिति॑ सम्-यत् । च॒ प्रचे॑ताः । प्रचे॑ताश्च । प्रचे॑ता॒ इति॒ प्र-चे॒ताः॒ । चा॒ग्नेः । अ॒ग्नेस्सोम॑स्य । सोम॑स्य॒ सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्यो॒ग्रा । उ॒ग्रा च॑ । च॒ भी॒मा । भी॒मा च॑ । च॒ पि॒तृ॒णाम् । पि॒तृ॒णाँय्य॒मस्य॑ । य॒मस्येन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य ध्रु॒वा । ध्रु॒वा च॑ । च॒ पृ॒थि॒वी । पृ॒थि॒वी च॑ । च॒ दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ सवि॒तुः । स॒वि॒तुर्म॒रुता᳚म् । म॒रुताँ॒व्वरु॑णस्य । वरु॑णस्य ध॒र्त्री । ध॒त्री च॑ । च॒ धरि॑त्री । धरि॑त्री च । च मि॒त्रावरु॑णयोः । मि॒त्रा॒वरु॑णयोर्मि॒त्रस्य॑ । मि॒त्रावरु॑णयो॒रिति॑ मि॒त्रा-वरु॑णयोः । मि॒त्रस्य॑ धा॒तुः । धा॒तु प्राची᳚ । पा॑ची च । च॒ प्र॒तीची᳚ । प्र॒तीची॑ च । च॒ वसू॑नाम् । वसू॑नाꣳ रु॒द्राणा᳚म् (30)।रु॒द्राणा॑ मादि॒त्याना᳚म्।रु॒द्राणा॑ मादि॒त्याना᳚म्।
आ॒दि॒त्याना॒न्ते। ते ते᳚ । तेऽधि॑पतयः । अधि॑पतय॒स्तेभ्यः॑ । अधि॑पतय॒ इत्यधि॑-प॒त॒यः॒ । तेभ्यो॒ नमः॑ । नम॒स्ते । ते नः॑ । नो॒ मृ॒ड॒य॒न्तु॒ । मृ॒ड॒य॒न्तु॒ ते । ते यम् । यन्द्मि॒ष्मः । द्मि॒ष्मो यः । यश्च॑ । च॒ नः॒ । नो॒ द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ तम् । तँव्वः॑ । वो॒ जम्भे᳚ । जम्भे॑ दधामि । द॒धा॒मि॒ स॒हस्र॑स्य । स॒हस्रस्य॑ प्र॒मा । प्र॒मा अ॑सि । प्र॒मेति॑ प्र-मा । अ॒सि॒ स॒हस्र॑स्य । स॒हस्र॑स्य प्रति॒मा । प्र॒ति॒मा अ॑सि । प्र॒ति॒मेति॑ प्रति-मा । अ॒सि॒ स॒हस्र॑स्य । स॒हस्र॑स्य वि॒मा । वि॒मा अ॑सि । वि॒मेति॑ वि-मा । अ॒सि॒ स॒हस्र॑स्य । स॒हस्र॑स्यो॒न्मा । उ॒न्मा अ॑सि । उ॒न्मेत्यु॑त्-मा । अ॒सि॒ सा॒ह॒स्रः । सा॒ह॒स्रो॑ऽसि । अ॒सि॒ स॒हस्रा॑य । स॒हस्रा॑य त्वा । त्वे॒माः । इमा मे᳚ । मे॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्न॒ इष्ट॑काः । इष्ट॑का धे॒नवः॑ । धे॒नव॑स्सन्तु । स॒न्त्वेका᳚ । एका॑ च । च॒ श॒तम् । श॒तञ्च॑ । च॒ स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑ञ्च । चा॒युत᳚म् । अ॒युत॑ञ्च (31)।च॒ नि॒युत॑म्।
नि॒युत॑ञ्च। नि॒युत॒मिति॑ नि-युत᳚म् । च॒ प्र॒युत᳚म् । प्र॒युत॑ञ्च । प्र॒युत॒मिति॑ प्र-युत᳚म् । चार्बु॑दम् । अर्बु॑दञ्च । च॒ न्य॑र्बुदम् । न्य॑र्बुदञ्च । न्य॑र्बुद॒मिति॒ नि-अ॒र्बु॒द॒म्॒ । च॒ स॒मु॒द्रः । स॒मु॒द्रश्च॑ । च॒ मध्य᳚म् । मध्य॑ञ्च । चान्तः॑ । अन्त॑श्च । च॒ प॒रा॒र्द्धः॒ । प॒रा॒र्धश्च॑ । प॒रा॒र्ध इति॑ पर-अ॒र्द्धः । चे॒माः । इ॒मा मे᳚ । मे॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्न॒ इष्ट॑काः । इष्ट॑का धे॒नवः॑ । धे॒नव॑स्सन्तु । स॒न्तु॒ ष॒ष्टिः । ष॒ष्टिस्स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑म॒युत᳚म् । अ॒युत॒मख्षी॑यमाणाः । अख्षी॑यमाणा ऋत॒स्थाः । ऋ॒त॒स्थास्स्थ॑ । ऋ॒त॒स्था इत्यृ॑त-स्थाः । स्थ॒र्ता॒वृधः॑ । ऋ॒ता॒वृधो॑ घृत॒श्चुतः॑ । ऋ॒ता॒वृध॒ इत्यृ॑त-वृधः॑ । घृ॒त॒श्चुतो॑ मधु॒श्चुतः॑ । घृ॒त॒श्चुत॒ इति॑ घृत-श्चुतः॑ । म॒धु॒श्चुत॒ ऊर्ज॑स्वतीः । म॒धु॒श्चुत॒ इति॑ मधु-श्चुतः॑ । ऊर्ज॑स्वतीस्स्वधा॒विनीः᳚ । स्व॒धा॒विनी॒स्ताः । स्व॒धा॒विनी॒रिति॑ स्वधा-विनीः᳚ । ता मे᳚ । मे॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्न॒ इष्ट॑काः । इष्ट॑का धे॒नवः॑ । धे॒नव॑स्सन्तु । स॒न्तु॒ वि॒राजः॑ । वि॒राजो॒ नाम॑ । वि॒राज॒ इति॑ वि-राजः॑ । नाम॑ काम॒धुघाः᳚ । का॒म॒धुघा॑ अ॒मुत्र॑ । का॒म॒धुघा॒ इति॑ काम-धुघाः᳚ । अ॒मुत्रा॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑ल्लो॒के । लो॒क इति॑ लो॒के (32) ॥
समिद्दि॒शाम्। स॒मिदिति॑ सम्-इत् । दि॒शामा॒शयाः᳚ । आ॒शया॑ नः । न॒स्सु॒व॒र्वित् । सु॒व॒र्विन्मधोः᳚ । सु॒व॒र्विदिति॑ सुवः-वित् । मधो॒रतः॑ । अतो॒ माध॑वः । माध॑व पातु । पा॒त्व॒स्मान् । अ॒स्मानित्य॒स्मान् ॥ अ॒ग्निर्दे॒वः । दे॒वो दु॒ष्टरी॑तुः । दु॒ष्टरी॑तु॒ रदा᳚भ्यः । अदा᳚भ्य इ॒दम् । इ॒दङ्ख्ष॒त्रम् । ख॒त्रꣳ र॑ख्षतु । र॒ख्ष॒तु॒ पातु॑ । पा॒त्व॒स्मान् । अ॒स्मानित्य॒स्मान् ॥ र॒थ॒न्त॒रꣳ साम॑भिः । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम्-त॒रम् । साम॑भि पातु । साम॑भि॒रिति॒ साम॑-भिः॒ । पा॒त्व॒स्मान् । अ॒स्मान्गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री छन्द॑साम् । छन्द॑साँव्वि॒श्वरू॑पा । वि॒श्व॒रूपेति॑ वि॒श्व-रू॒पा॒ ॥ त्रि॒वृन्नः॑ । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । नो॒ वि॒ष्ठया᳚ । वि॒ष्ठया॒ स्तोमः॑ । वि॒ष्ठयेति॑ वि-स्थया᳚ । स्तोमो॒ अह्ना᳚म् । अह्नाꣳ॑ समु॒द्रः । स॒मु॒द्रो वातः॑ । वात॑ इ॒दम् । इ॒दमोजः॑ । ओज॑ पिपर्तु । पि॒प॒र्त्विति॑ पिपर्तु ॥ उ॒ग्रा दि॒शाम् । दि॒शाम॒भिभू॑तिः । अ॒भिभू॑तिर्वयो॒धाः । अ॒भिभू॑ति॒रित्य॒भि-भू॒तिः॒ । व॒यो॒धाश्शुचिः॑ । व॒यो॒धा इति॑ वयः-धाः । शुचि॑श्शु॒क्रे । शु॒क्रे अह॑नि । अह॑न्योज॒सीना᳚ । ओ॒ज॒सीनेत्यो॑ज॒सीना᳚ ॥ इन्द्राधि॑पतिः । अधि॑पति पिपृतात् । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । पि॒पृ॒ता॒दतः॑ । अतो॑ नः । नो॒ महि॑ (33)।महि॑ ख्ष॒त्रम्।महि॑ ख्ष॒त्रम्।
ख्ष॒त्रँव्वि॒श्वतः॑। वि॒श्वतो॑ धारय । धा॒र॒ये॒दम् । इ॒दमिती॒दम् ॥ बृ॒हथ्सा॑म । साम॑ ख्षत्र॒भृत् । ख्ष॒त्र॒भृद्वृ॒द्धवृ॑ष्णियम् । ख्ष॒त्र॒भृदिति॑ ख्षत्र-भृत् । वृ॒द्धवृ॑ष्णियन्त्रि॒ष्टुभा᳚ । वृ॒द्धवृ॑ष्णिय॒मिति॑ वृ॒द्ध-वृ॒ष्णि॒य॒म्॒ । त्रि॒ष्टुभौजः॑ । ओज॑श्शुभि॒तम् । शु॒भि॒तमु॒ग्रवी॑रम् । उ॒ग्रवी॑र॒मित्यु॒ग्र-वी॒र॒म्॒ ॥ इन्द्र॒ स्तोमे॑न । स्तोमे॑न पञ्चद॒शेन॑ । प॒ञ्च॒द॒शेन॒ मध्य᳚म् । प॒ञ्च॒द॒शेनेति॑ पञ्च-द॒शेन॑ । मध्य॑मि॒दम् । इ॒दँव्वाते॑न । वाते॑न॒ सग॑रेण । सग॑रेण रख्ष । र॒ख्षेति॑ रख्ष ॥ प्राची॑ दि॒शाम् । दि॒शाꣳ स॒हय॑शाः । स॒हय॑शा॒ यश॑स्वती । स॒हय॑शा॒ इति॑ स॒ह-य॒शाः॒ । यश॑स्वती॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ देवाः । दे॒वा॒ प्रा॒वृषा᳚ । प्रा॒वृषाऽह्ना᳚म् । अह्ना॒ꣳ॒ सुव॑र्वती । सुव॑र्व॒तीति॒ सुवः॑-व॒ती॒ ॥ इ॒दङ्ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रन्दु॒ष्टर᳚म् । दु॒ष्टर॑मस्तु । अ॒स्त्वोजः॑ । ओजोऽना॑दृष्टम् । अना॑दृष्टꣳ सह॒स्रिय᳚म् । अना॑धृष्ट॒मित्यना᳚-धृ॒ष्ट॒म्॒ । स॒ह॒स्रिय॒ꣳ॒ सह॑स्वत् । सह॑स्व॒दिति॒ सह॑स्वत् ॥ वै॒रू॒पे सामन्न्॑ । साम॑न्नि॒ह । इ॒ह तत् । तच्छ॑केम । श॒के॒म॒ जग॑त्या । जग॑त्यैनम् । ए॒नँ॒व्वि॒ख्षु । विख्ष्वा । आवे॑शयामः । वे॒श॒या॒म॒ इति॑ वेशयामः ॥ विश्वे॑ देवाः । दे॒वा॒स्स॒प्त॒दशेन॑ (34)।स॒प्त॒द॒शेन॒ वर्चः॑।स॒प्तद॒शेनेति॑ सप्त-द॒शेन॑।
वर्च॑ इ॒दम्। इ॒दङ्ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रꣳ स॑लि॒लवा॑तम् । स॒लि॒लवा॑तमु॒ग्रम् । स॒लि॒ल॒वा॑त॒मिति॑ सलि॒ल-वा॒त॒म् । उ॒ग्रमित्यु॒ग्रम् ॥ ध॒र्त्री दि॒शाम् । दि॒शाङ्ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रमि॒दम् । इ॒दन्दा॑धार । दा॒धा॒रो॒प॒ स्था । उ॒प॒स्थाऽशा॑नाम् । उ॒प॒स्थेत्यु॑प-स्था । आशा॑नाम्मि॒त्रव॑त् । मि॒त॑वदस्तु । मि॒त्र॒व॒दिति॑ मि॒त्र- व॒त्॒ । अ॒स्त्वोजः॑ । ओज॒ इत्योजः॑ ॥ मित्रा॑वरुणा श॒रदा᳚ । मित्रा॑वरु॒णेति॒ मित्रा᳚-व॒रु॒णा॒ । श॒रदाऽह्ना᳚म् । अह्ना᳚ञ्चिकित्नू । चि॒कि॒त्नू॒ अ॒स्मै । चि॒कि॒त्नू॒ इति॑ चिकित्नू । अ॒स्मै रा॒ष्ट्राय॑ । रा॒ष्ट्राय॒ महि॑ । महि॒ शर्म॑ । शर्म॑ यच्छतम् । य॒च्छ॒त॒मिति॑ यच्छतम् ॥ वै॒रा॒जे सामन्न्॑ । साम॒न्नधि॑ । अधि॑ मे । मे॒ म॒नी॒षा । म॒नी॒षाऽनु॒ष्टुभा᳚ । अ॒नु॒ष्टुभा॒ सम्भृ॑तम् । अ॒नु॒ष्टुभेत्य॑नु-स्तुभा᳚ । सम्भृ॑तँव्वी॒र्य᳚म् । सम्भृ॑त॒मिति॒ सम्-भृ॒त॒म्॒ । वी॒र्यꣳ॑ सहः॑ । सह॒ इति॒ सहः॑ ॥ इ॒दङ्ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रम्मि॒त॑वत् । मि॒त्रव॑दा॒र्द्रदा॑नु । मि॒त्रव॒दिति॑ मि॒त्र-व॒त्॒ । आ॒र्द्रदा॑नु॒मित्रा॑वरुणा । आ॒र्द्रदा॒न्वित्या॒र्द्र-दा॒नु॒ । मित्रा॑वरुणा॒ रख्ष॑तम् । मित्रा॑वरु॒णेति॒ मित्रा᳚-वरुणा । रख्ष॑त॒ माधि॑पत्यैः । आधि॑पत्यै॒रित्याधि॑-प॒त्यैः॒ ॥ स॒म्राड्दि॒शाम् । स॒म्राडिति॑ सम्-राट् । दि॒शाꣳ स॒हसा᳚म्नी । स॒हसा᳚म्नी॒ सह॑स्वती । स॒हसा॒म्नीति॑ स॒ह-सा॒म्नी॒ । सह॑स्वत्यृ॒तुः । ऋ॒तुर् हे॑म॒न्तः । हे॒म॒न्तो वि॒ष्ठया᳚ । वि॒ष्ठया॑ नः । वि॒ष्ठयेति॑ वि-स्थया᳚ । न॒ पि॒प॒र्तु॒ । पि॒प॒र्त्विति॑ पिपर्तु ॥ अ॒व॒स्युवा॑ता बृह॒तीः । अ॒व॒स्युवा॑ता॒ इत्य॑व॒स्यु-वा॒ताः॒ ।
बृ॒ह॒तीर्नु(35)। नु शक्व॑रीः। शक्व॑रीरि॒मम् । इ॒मँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञ म॑वन्तु । अ॒व॒न्तु॒ नः॒ । नो॒ घृ॒ताचीः᳚ । घृ॒ताची॒रिति॑ घृ॒ताचीः᳚ ॥ सुव॑र्वती सु॒दुघा॑ । सुव॑र्व॒तीति॒ सुवः॑-व॒ती॒ । सु॒दुघा॑ नः । सु॒दुघेति॑ सु-दुघा᳚ । न॒ पय॑स्वती । पय॑स्वती दि॒शाम् । दि॒शान्दे॒वी । दे॒व्य॑वतु । अ॒व॒तु॒ नः॒ । नो॒ घृ॒ताची᳚ । घृ॒ताचीति॑ घृ॒ताची᳚ ॥ त्वङ्गो॒पाः । गो॒पा पु॑र?ए॒ता । गो॒पा इति॑ गो-पाः । पु॒र॒ ए॒तोत । पु॒र॒एतेति॑ पुरः-ए॒ता । उ॒त प॒श्चात् । प॒शाद्बृह॑स्पते । बृह॑स्पते॒ याम्या᳚म् । याम्याँ᳚य्युङ्ग्धि । यु॒ङ्॒ग्धि॒ वाचम्᳚ । वाच॒मिति॒ वाच᳚म् ॥ ऊ॒र्ध्वा दि॒शाम् । दि॒शाꣳ रन्तिः॑ । रन्ति॒राशा᳚ । आशौष॑धीनाम् । ओष॑धीनाꣳ सँव्वथ्स॒रेण॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रेण॑ सवि॒ता । सँ॒व्व॒थ्स॒रेणेति॑ सम्-व॒थ्स॒रेण॑ । स॒वि॒ता नः॑ । नो॒ अह्नाम्᳚ । अह्ना॒मित्यह्नाम्᳚ ॥ रे॒वथ्साम॑ । सामाति॑च्छन्दाः । अति॑च्छन्दा॒ उ । अति॑च्छन्दा॒ इत्यति॑-छ॒न्दाः॒ । उ॒ छन्दः॑ । छन्दोऽजा॑तशत्रुः । अजा॑तशत्रुस्स्यो॒ना । अजा॑तशत्रु॒रित्यजा॑त-श॒त्रुः॒ । स्यो॒ना नः॑ । नो॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्त्वित्य॑स्तु ॥ स्तोम॑त्रयस्त्रिꣳशे॒ भुव॑नस्य । स्तोम॑त्रयस्त्रिꣳश॒ इति॒ स्तोम॑-त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शे॒ । भुव॑नस्य पत्नि । प॒त्नि॒ विव॑स्वद्वाते । विव॑स्वद्वाते अ॒भि । विव॑स्वद्वात॒ इति॒ विव॑स्वत्-वा॒ते॒ । अ॒भि नः॑ (36)।नो॒ गृ॒णा॒हि॒।
गृ॒णा॒ही॒ति॑ गृणाहि ॥ घृ॒तव॑ती सवितः । घृ॒तव॒तीति॑ घृ॒त-व॒ती॒ । स॒वि॒त॒राधि॑पत्यैः । आधि॑पत्यै॒ पय॑स्वती । आधि॑पत्यै॒रित्याधि॑-प॒त्यैः॒ । पय॑स्वती॒ रन्तिः॑ । रन्ति॒राशा᳚ । अशा॑ नः । नो॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्त्वित्य॑स्तु ॥ ध्रु॒वा दि॒शाम् । दि॒शाँव्विष्णु॑पत्नी । विष्णु॑प॒त्न्यघो॑रा । विष्णु॑प॒त्नीति॒ विष्णु॑-प॒त्नी॒ । अघो॑रा॒ऽस्य । अ॒स्येशा॑ना । ईशा॑ना॒ सह॑सः । सह॑सो॒ या । या म॒नोता᳚ । म॒नोतेति॑ म॒नोता᳚ ॥ बृह॒स्पति॑र्मात॒रिश्वा᳚ । मा॒त॒रिश्वो॒त । उ॒त वा॒युः । वा॒युस्स॑न्धुवा॒नाः । स॒न्धु॒वा॒ना वाताः᳚ । स॒न्धु॒वा॒ना इति॑ सम्-धु॒वा॒नाः । वाता॑ अ॒भि । अ॒भि नः॑ । नो॒ गृ॒ण॒न्तु॒ । गृ॒ण॒न्त्वि॒ति॑ गृणन्तु ॥ वि॒ष्ट॒म्भो दि॒वः । वि॒ष्ट॒म्भ इति॑ वि-स्त॒म्भः । दि॒वो ध॒रुणः॑ । ध॒रुण॑ पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या अ॒स्य । अ॒स्येशा॑ना । ईशा॑ना॒ जग॑तः । जग॑तो॒ विष्णु॑पत्नी । विष्णु॑प॒त्नीति॒ विष्णु॑-प॒त्नी॒ ॥ वि॒श्वव्य॑चा इ॒षय॑न्ती । वि॒श्वव्य॑चा॒ इति॑ वि॒श्व-व्य॒चाः॒ । इ॒षय॑न्ती॒ सुभू॑तिः । सुभू॑तिश्शि॒वा । सुभू॑ति॒रिति॒ सु-भू॒तिः॒ । शि॒वा नः॑ । नो॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्त्वदि॑तिः । अदि॑तिरु॒पस्थे᳚ । उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प-स्थे॒ ॥ वै॒श्वा॒न॒रो नः॑ । न॒ ऊ॒त्या । ऊ॒त्या पृ॒ष्टः । पृ॒ष्टो दि॒वि । दि॒व्यनु॑ । अनु॑ नः । नो॒ऽद्य । अ॒द्यानु॑मतिः । अनु॑मति॒रनु॑ । अनु॑मति॒रित्यनु॑-म॒तिः॒ । अन्वित् । इद॑नुमते । अ॒नु॒म॒ते॒ त्वम् । अ॒नु॒म॒त॒ इत्य॑नु-म॒ते॒ । त्वङ्कया᳚ । कया॑ नः । न॒श्चि॒त्रः । चि॒त्र आ । आ भु॑वत् । भु॒व॒त्कः । को अ॒द्य । अ॒द्य यु॑ङ्ते । यु॒ङ्त॒ इति॑ युङ्ते (37) ॥
नम॑स्ते। ते॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्र॒ म॒न्यवे᳚ । म॒न्यव॑ उ॒तो । उ॒तो ते᳚ । उ॒तो इत्यु॒तो । त॒ इष॑वे । इष॑वे॒ नमः॑ । नम॒ इति॒ नमः॑ ॥ नम॑स्ते । त्ते॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्तु॒ धन्व॑ने । धन्व॑ने बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या॑मु॒त । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म्॒ । उ॒त ते᳚ । ते॒ नमः॑ । नमस्या । याते᳚ । त॒ इषुः॑ । इषु॑श्शि॒वत॑मा । शि॒वत॑मा शि॒वम् । शि॒वत॒मेति॑ शि॒व-त॒मा॒ । शि॒वम्ब॒भूव॑ । ब॒भूव॑ ते । ते॒ धनुः॑ । धनु॒रिति॒ धनुः॑ ॥ शि॒वा श॑र॒व्या᳚ । श॒र॒व्या॑ या । या तव॑ । तव॒ तया᳚ । तया॑ नः । नो॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्र॒ मृ॒ड॒य॒ । मृ॒ड॒ये॒ति॑ मृडय ॥ या ते᳚ । ते॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्र॒ शि॒वा । शि॒वा त॒नूः । त॒नूरघो॑रा । अघो॒राऽपा॑पकाशिनी । अपा॑पकाशि॒नीत्यपा॑प-का॒शि॒नी॒ ॥ तया॑ नः । न॒स्स्त॒नुवा᳚ । त॒नुवा॒ शन्त॑मया । शन्त॑मया॒ गिरि॑शन्त । शन्त॑म॒येति॒ शम्-त॒म॒या॒ । गिरि॑शन्ता॒भि । गिरि॑श॒न्तेति॒ गिरि॑-श॒न्त॒ । अभि॒ चा॑कशीहि । चा॒क॒शी॒ही॒ति॑ चाकशीहि ॥ यामिषु᳚म् । इषु॑ङ्गिरिशन्त । गि॒रि॒श॒न्त॒ हस्ते᳚ । गि॒रि॒श॒न्तेति॑ गिरि- श॒न्त॒ (1)।हस्ते॒ बिभ॑र्षि।
बिभ॒र्॒?ष्यस्त॑वे । अस्त॑व॒ इत्यस्त॑वे ॥ शि॒वाङ्गि॑रित्र । गि॒रि॒त्र॒ ताम् । गि॒रि॒त्रेति॑ गिरि-त्र॒ । ताङ्कु॑रु । कु॒रु॒ मा । मा हिꣳ॑सीः । हि॒ꣳ॒सी॒ पुरु॑षम् । पुरु॑ष॒ञ्जग॑त् । जग॒दिति॒ जग॑त् ॥ शि॒वेन॒ वच॑सा । वच॑सा त्वा । त्वा॒ गिरि॑श । गिरि॒शाच्छ॑ । अच्छा॑ वदामसि । व॒दा॒म॒सी॒ति॑ वदामसि ॥ यथा॑ नः । न॒स्सर्व᳚म् । सर्व॒मित् । इज्जग॑त् । जग॑दय॒ख्ष्मम् । अ॒य॒ख्ष्मꣳ सु॒मनाः᳚ । सु॒मना॒ अस॑त् । सु॒मना॒ इति॑ सु-मनाः᳚ । अस॒दित्यस॑त् ॥ अध्य॑वोचत् । अ॒वो॒च॒द॒धि॒व॒क्ता । अ॒धि॒व॒क्ता प्र॑थ॒मः । अ॒धि॒व॒क्तेत्य॑धि-व॒क्ता । प्र॒थ॒मो दैव्यः॑ । दैव्यो॑ भि॒षक् । भि॒षगिति॑ भि॒षक् ॥ अहीꣳ॑श्च । च॒ सर्वान्॑ । सर्वा᳚ञ्ज॒म्भयन्न्॑ । ज॒म्भय॒न्थ्सर्वाः᳚ । सर्वा᳚श्च । च॒ या॒तु॒धा॒न्यः॑ । या॒तु॒धा॒न्य॑ इति॑ यातु-धा॒न्यः॑ ॥ अ॒सौ यः । यस्ता॒म्रः । ता॒म्रो अ॑रु॒णः । अ॒रु॒ण उ॒त । उ॒त ब॒भ्रुः । ब॒भ्रुस्सु॑म॒ङ्गलः॑ । सु॒म॒ङ्गल॒ इति॑ सु- म॒ङ्गलः॑ ॥ ये च॑ । चे॒ माम् । इ॒माꣳ रु॒द्राः । रु॒द्रा अ॒भितः॑ । अ॒भितो॑ दि॒ख्षु (2)।दि॒ख्षु श्रि॒ताः।दि॒ख्षु श्रि॒ताः।
श्रि॒तास्स॑हस्र॒शः। स॒ह॒स्र॒शोऽव॑ । स॒ह॒स्र॒श इति॑ सहस्र-शः । अवै॑षाम् । ए॒षा॒ꣳ॒ हेडः॑ । हेड॑ ईमहे । ई॒म॒ह॒ इती॑महे ॥ अ॒सौ यः । यो॑ऽव॒सर्प॑ति । अ॒व॒सर्प॑ति॒ नील॑ग्रीवः । अ॒व॒सर्प॒तीत्य॑व-सर्प॑ति । नील॑ग्रीवो॒ विलो॑हितः । नील॑ग्रीव॒ इति॒ नील॑-ग्री॒वः॒ । विलो॑हित॒ इति॒ वि-लो॒हि॒तः॒ ॥ उ॒तैन᳚म् । ए॒न॒ङ्गो॒पाः । गो॒पा अ॑दृशन्न् । गो॒पा इति॑ गो-पाः । अ॒दृ॒श॒न्नदृ॑शन्न् । अदृ॑शन्नुदहा॒र्यः॑ । उ॒द॒हा॒र्य इत्यु॑द-हा॒र्यः॑ ॥ उ॒तैन᳚म् । ए॒नँ॒व्विश्वा᳚ । विश्वा॑ भू॒तानि॑ । भू॒तानि॒ सः । स दृ॒ष्टः । दृ॒ष्टो मृ॑डयाति । मृ॒ड॒या॒ति॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ नमो॑ अस्तु । अ॒स्तु॒ नील॑ग्रीवाय । नील॑ग्रीवाय सहस्रा॒ख्षाय॑ । नील॑ग्रीवा॒-येति॒ नील॑-ग्री॒वा॒य॒ । स॒ह॒स्रा॒ख्षाय मी॒ढुषे᳚ । स॒ह॒स्रा॒ख्षायेति॑ सहस्र-अ॒ख्षाय॑ । मी॒ढुष॒ इति॑ मी॒ढुषे᳚ ॥ अथो॒ ये । अथो॒ इत्यथो᳚ । ये अ॑स्य । अ॒स्य॒ सत्वा॑नः । सत्वा॑नो॒ऽहम् । अ॒हन्तेभ्यः॑ । तेभ्यो॑ऽकरम् । अ॒क॒र॒न्नमः॑ । नम॒ इति॒ नमः॑ ॥ प्र मु॑ञ्च । मु॒ञ्च॒ धन्व॑नः । धन्व॑न॒स्त्वम् । त्व मु॒भयोः᳚ । उ॒भयो॒ रार्त्नि॑योः । आर्त्नि॑यो॒र्ज्याम् । ज्यामिति॒ ज्याम् ॥ याश्च॑ । च॒ ते॒ । ते॒ हस्ते᳚ । हस्त॒ इष॑वः (3)।इष॑व॒ परा᳚।
परा॒ ताः। ता भ॑गवः । भ॒ग॒वो॒ व॒प॒ । भ॒ग॒व॒ इति॑ भग-वः॒ । व॒पेति॑ वप ॥ अ॒व॒तत्य॒ धनुः॑ । अ॒व॒तत्येत्य॑व-तत्य॑ । धनु॒स्त्वम् । त्वꣳ सह॑स्राख्ष । सह॑स्राख्ष॒ शते॑षुधे । सह॑स्राख्षेति॒ सह॑स्र-अ॒ख्ष॒ । शते॑षुध॒ इति॒ शत॑-इ॒षु॒धे॒ ॥ नि॒शीर्य॑ श॒ल्याना᳚म् । नि॒शीर्येति॑ नि-शीर्य॑ । श॒ल्याना॒म्मुखा᳚ । मुखा॑ शि॒वः । शि॒वो नः॑ । न॒स्सु॒मनाः᳚ । सु॒मना॑ भव । सु॒मना॒ इति॑ सु-मनाः᳚ । भ॒वेति॑ भव ॥ विज्य॒न्धनुः॑ । विज्य॒मिति॒ वि-ज्य॒म्॒ । धनु॑ कप॒र्दिनः॑ । कप॒र्दिनो॒ विश॑ल्यः । विश॑ल्यो॒ बाण॑वान् । विश॑ल्य॒ इति॒ वि-श॒ल्यः॒ । बाण॑वाꣳ उ॒त । बाण॑वा॒निति॒ बाण॑-वा॒न्॒ । उ॒तेत्यु॒त ॥ अने॑शन्नस्य । अ॒स्येष॑वः । इष॑व आ॒भुः । आ॒भुर॑स्य । अ॒स्य॒ नि॒ष॒ङ्गथिः॑ । नि॒ष॒ङ्गथि॒ रिति॑ नि-स॒ङ्गथिः॑ ॥ या ते᳚ । ते॒ हे॒तिः । हे॒तिर्मी॑ढुष्टम । मी॒ढु॒ष्ट॒म॒ हस्ते᳚ । मी॒ढु॒ष्ट॒मेति॑ मीढुः-त॒म॒ । हस्ते॑ ब॒भूव॑ । ब॒भूव॑ ते । ते॒ धनुः॑ । धनु॒रिति॒ धनुः॑ ॥ तया॒ऽस्मान् । अ॒स्मान् वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वत॒ स्त्वम् । त्वम॑य॒ख्ष्मया᳚ । अ॒य॒ख्ष्मया॒ परि॑ । परि॑ ब्भुज । भु॒जेति॑ भुज ॥ नम॑स्ते । ते॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्त्वायु॑धाय । आयु॑धा॒यना॑तताय । अना॑तताय धृ॒ष्णवे᳚ । अना॑तता॒येत्यना᳚त॒ता॒य॒ । धृ॒ष्णव॒ इति॑ धृ॒ष्णवे᳚ ॥ उ॒भाभ्या॑मु॒त । उ॒त ते᳚ । ते॒ नमः॑ । नमो॑ बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या॒न्तव॑ । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म् । तव॒ धन्व॑ने । धन्व॑न॒ इति॒ धन्व॑ने ॥ परि॑ ते । ते॒ धन्व॑नः । धन्व॑नो हे॒तिः । हे॒ति र॒स्मान् । अ॒स्मान्वृ॑णक्तु । वृ॒ण॒क्तु॒ वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वत॒ इति॑ वि॒श्वतः॑ ॥ अथो॒ यः । अथो॒ इत्यथो᳚ । य इ॑षु॒धिः । इ॒षु॒धिस्तव॑ । इ॒षु॒धिरिती॑षुधिः । तवा॒रे । आ॒रे अ॒स्मत् । अ॒स्मन्नि । नि धे॑हि । धे॒हि॒ तम् । तमिति॒ तम् (4) ॥
नमो॒ हिर॑ण्यबाहवे। हिर॑ण्यबाहवे सेना॒न्ये᳚ । हिर॑ण्यबाहव॒ इति॒ हिर॑ण्य-बा॒ह॒वे॒ । से॒ना॒न्ये॑ दि॒शाम् । से॒ना॒न्य॑ इति॑ सेना-न्ये᳚ । दि॒शाञ्च॑ । च॒ पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॑ वृ॒ख्षेभ्यः॑ । वृ॒ख्षेभ्यो॒ हरि॑केशेभ्यः । हरि॑केशेभ्यःपशू॒नाम् । हरि॑केशेभ्य॒ इति॒ हरि॑-के॒शे॒भ्यः॒ । प॒शू॒नाम्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॑स्स॒स्पिञ्ज॑राय । स॒स्पिञ्ज॑राय॒ त्विषी॑मते । त्विषी॑मते पथी॒नाम् । त्विषी॑मत॒ इति॒ त्विषि॑-म॒ते॒ । प॒थी॒नाम्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॑ बभ्लु॒शाय॑ । ब॒भ्लु॒शाय॑ विव्या॒धिने᳚ । वि॒व्या॒धिनेऽन्ना॑नाम् । वि॒व्या॒धिन॒ इति॑ वि- व्या॒दि᳚ने । अन्ना॑ना॒म्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॒ हरि॑केशाय । हरि॑केशायोपवी॒तिने᳚ । हरि॑केशा॒ येति॒ हरि॑-के॒शा॒य॒ । उ॒प॒वी॒तिने॑ पु॒ष्टाना᳚म् । उ॒प॒वी॒तिन॒ इत्यु॑प-वी॒तिने᳚ । पु॒ष्टाना॒म्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॑ भ॒वस्य॑ । भ॒वस्य॑ हे॒त्यै । हे॒त्यै जग॑ताम् । जग॑ता॒म्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॑ रु॒द्राय॑ । रु॒द्राया॑ऽऽतता॒विने᳚ । आ॒त॒ता॒विने॒ ख्षेत्रा॑णाम् । आ॒त॒ता॒विन॒ इत्या᳚-त॒ता॒विने᳚ । ख्षेत्रा॑णा॒म्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॑स्सू॒ताय॑ । सू॒तायाह॑न्त्याय । अह॑न्त्याय॒ वना॑नाम् । वना॑ना॒म्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ (5)।नमो॒ रोहि॑ताय।
रोहि॑ताय स्थ॒पत॑ये। स्थ॒पत॑ये वृ॒ख्षाणा᳚म् । वृ॒ख्षाणा॒म्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॑ म॒न्त्रिणे᳚ । म॒न्त्रिणे॑ वाणि॒जाय॑ । वा॒णि॒जाय॒ कख्षा॑णाम् । कख्षा॑णा॒म्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॑ भुव॒न्तये᳚ । भु॒व॒न्तये॑ वारिवस्कृ॒ताय॑ । वा॒रि॒व॒स्कृ॒तायौष॑धीनाम् । वा॒रि॒व॒स्कृ॒तायेति॑ वारिवः-कृ॒ताय॑ । ओष॑धीना॒म्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॑ उ॒च्चै र्घो॑षाय । उ॒च्चैर्घो॑षाऽऽया क्र॒न्दय॑ते । उ॒च्चैर्घो॑षा॒येत्यु॒च्चैः-घो॒षा॒य॒ । आ॒क्र॒न्दय॑ते पत्ती॒नाम् । आ॒क्र॒न्दय॑त॒ इत्या᳚-क्र॒न्दय॑ते । प॒त्ती॒नाम्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॑ कृथ्स्नवी॒ताय॑ । कृ॒थ्स्न॒वी॒ताय॒ धाव॑ते । कृ॒थ्स्न॒वी॒तायेति॑ कृथ्स्न-वी॒ताय॑ । धाव॑ते॒ सत्व॑नाम् । सत्व॑ना॒म्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नम॒ इति॒ नमः॑ (6) ॥
नम॒स्सह॑मानाय। सह॑मानाय निव्या॒धिने᳚ । निव्या॒दि॑न आव्या॒दि॑नीनाम् । नि॒व्या॒धिन॒ इति॑ नि-व्या॒दि᳚ने । आ॒व्या॒धिनी॑ना॒म्पत॑ये । आ॒व्या॒धिनीना॑ना॒मित्या᳚-व्या॒धिनी॑नाम् । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॑ ककु॒भाय॑ । क॒कु॒भाय॑ निष॒ङ्गिणे᳚ । नि॒ष॒ङ्गिणे᳚ स्ते॒नाना᳚म् । नि॒ष॒ङ्गिण॒ इति॑ नि-स॒ङ्गिने᳚ । स्ते॒नाना॒म्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॑ निष॒ङ्गिणे᳚ । नि॒ष॒ङ्गिण॑ इषुधि॒मते᳚ । नि॒ष॒ङ्गिण॒ इति॑ नि-स॒ङ्गिने᳚ । इ॒षु॒धि॒मते॒ तस्क॑राणाम् । इ॒षु॒धि॒मत॒ इती॑षुधि-मते᳚ । तस्क॑राणा॒म्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॒ वञ्च॑ते । वञ्च॑ते परि॒वञ्च॑ते । परि॒ वञ्च॑ते स्तायू॒नाम् । प॒रि॒वञ्च॑त॒ इति॑ परि-वञ्च॑ते । स्ता॒यू॒नाम्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॑ निचे॒रवे᳚ । नि॒चे॒रवे॑ परिच॒राय॑ । नि॒चे॒रव॒ इति॑ नि-चे॒रवे᳚ । प॒रि॒चरायार॑ण्यानाम् । प॒रि॒च॒रायेति॑ परि-च॒राय॑ । अर॑ण्याना॒म्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॑स्सृका॒विभ्यः॑ । सृ॒का॒विभ्यो॒ जिघाꣳ॑सद्भ्यः । सृ॒का॒विभ्य॒ इति॑ सृका॒वि-भ्यः॒ । जिघाꣳ॑ सद्भ्योमुष्ण॒ताम् । जिघाꣳ॑सद्भ्य॒ इति॒ जिघाꣳ॑सत्-भ्यः॒ । मु॒ष्ण॒ताम्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॑ऽसि॒मद्भ्यः॑ । अ॒सि॒मद्भ्यो॒ नक्त᳚म् । अ॒सि॒मद्भ्य॒ इत्य॑सि॒मत्-भ्यः॒ । नक्त॒ञ्चर॑द्भ्यः । चर॑द्भ्य प्रकृ॒न्ताना᳚म् । चर॑द्भ्य॒ इति॒ चर॑त्-भ्यः॒ । प्र॒कृ॒न्ताना॒म्पत॑ये । प्र॒कृ॒न्ताना॒मिति॑ प्र-कृ॒ताना᳚म् । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॑ उष्णी॒षिणे᳚ । उ॒ष्णी॒षिणे॑ गिरिच॒राय॑ । गि॒रि॒च॒राय॑ कुलु॒ञ्चाना᳚म् । गि॒रि॒च॒रायेति॑ गिरि-च॒राय॑ । कु॒लु॒ञ्चाना॒म्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ (7)।नम॒ इषु॑मद्भ्यः।
इषु॑मद्भ्यो धन्वा॒विभ्यः॑। इषु॑मद्भ्य॒ इतीषु॑मत्-भ्यः॒ । ध॒न्वा॒विभ्य॑श्च । ध॒न्वा॒विभ्य॒ इति॑ धन्वा॒वि-भ्यः॒ । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॑ आतन्वा॒नेभ्यः॑ । आ॒त॒न्वा॒नेभ्य॑ प्रति॒दधा॑नेभ्यः । आ॒त॒न्वा॒नेभ्य॒ इत्या᳚-त॒न्वा॒नेभ्यः॑ । प्र॒ति॒दधा॑नेभ्यश्च । प्र॒ति॒दधा॑नेभ्य॒ इति॑ प्रति-दधा॑नेभ्यः । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॑ आ॒यच्छ॑द्भ्यः । आ॒यच्छ॑द्भ्यो विसृ॒जद्भ्यः॑ । आ॒यच्छ॑द्भ्य॒ इत्या॒यच्छ॑त्-भ्यः॒ । विसृ॒जद्भ्य॑श्च । विसृ॒जद्भ्य॒ इति॑ विसृ॒जत्-भ्यः॒ । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमोऽस्य॑द्भ्यः । अस्य॑द्भ्यो॒ विध्य॑द्भ्यः । अस्य॑द्भ्य॒ इत्यस्य॑त्-भ्यः॒ । विध्य॑द्भ्यश्च । विध्य॑द्भ्य॒ इति॒ विध्य॑त्-भ्यः॒ । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॒ आसी॑नेभ्यः । आसी॑नेभ्य॒श्शया॑नेभ्यः । शया॑नेभ्यश्च । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॑स्स्व॒पद्भ्यः॑ । स्व॒पद्भ्यो॒ जाग्र॑द्भ्यः । स्व॒पद्भ्य॒ इति॑ स्व॒पत्-भ्यः॒ । जाग्र॑द्भ्यश्च । जाग्र॑द्भ्य॒ इति॒ जाग्र॑त्-भ्यः॒ । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॒स्स्तिष्ठ॑द्भ्यः । तिष्ठ॑द्भ्यो॒ धाव॑द्भ्यः । तिष्ठ॑द्भ्य॒ इति॒ तिष्ठ॑त्-भ्यः॒ । धाव॑द्भ्यश्च । धाव॑द्भ्य॒ इति॒ धाव॑त्-भ्यः॒ । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॑स्स॒भाभ्यः॑ । स॒भाभ्य॑स्स॒भाप॑तिभ्यः । स॒भाप॑तिभ्यश्च । स॒भाप॑तिभ्य॒ इति॑ स॒भाप॑ति-भ्यः॒ । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॒ अश्वे᳚भ्यः । अश्वे॒भ्योऽश्व॑पतिभ्यः । अश्व॑पतिभ्यश्च । अश्व॑पतिभ्य॒ इत्यश्व॑पति-भ्यः॒ । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नम॒ इति॒ नमः॑ (8) ॥
“नम॑ आव्या॒धिनी᳚भ्यः । आ॒व्या॒धिनी᳚भ्यो वि॒विध्य॑न्तीभ्यः । आ॒व्या॒धीनी᳚भ्य॒ इत्या᳚-व्या॒धिनी᳚भ्यः । वि॒विध्य॑न्तीभ्यश्च । वि॒विध्य॑न्तीभ्य॒ इति॑ वि-विध्य॑न्तीभ्यः । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॒ उग॑णाभ्यः । उग॑णाभ्यस्तृꣳह॒तीभ्यः॑ । तृ॒ꣳ॒ह॒तीभ्य॑श्च । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॑ गृ॒थ्सेभ्यः॑ । गृ॒थ्सेभ्यो॑ गृ॒थ्सप॑तिभ्यः । गृ॒थ्सप॑तिभ्यश्च । गृ॒थ्सप॑तिभ्य॒ इति॑ गृ॒थ्सप॑ति-भ्यः॒ । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॒ व्राते᳚भ्यः । व्राते᳚भ्यो॒ व्रात॑पतिभ्यः । व्रात॑पतिभ्यश्च । व्रात॑पतिभ्य॒ इति॒ व्रात॑पति-भ्यः॒ । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॑ ग॒णेभ्यः॑ । ग॒णेभ्यो॑ ग॒णप॑तिभ्यः । ग॒णप॑तिभ्यश्च । ग॒णप॑तिभ्य॒ इति॑ ग॒णप॑ति-भ्यः॒ । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॒ विरू॑पेभ्यः । विरू॑पेभ्यो वि॒श्वरू॑पेभ्यः । विरू॑पेभ्य॒ इति॒ वि-रू॒पे॒भ्यः॒ । वि॒श्वरू॑पेभ्यश्च । वि॒श्वरू॑पेभ्य॒ इति॑ वि॒श्व-रू॒पे॒भ्यः॒ । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॑ म॒हद्भ्यः॑, । म॒हद्भ्यः॑, ख्षुल्ल॒केभ्यः॑ । म॒हद्भ्य॒ इति॑ म॒हत्-भ्यः॒ । ख्षु॒ल्ल॒केभ्य॑श्च । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॑ र॒थिभ्यः॑ । र॒थिभ्यो॑ऽर॒थेभ्यः॑ । र॒थिभ्य॒ इति॑ र॒थि-भ्यः॒ । अ॒र॒थेभ्य॑श्च । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॒ रथे᳚भ्यः। रथे᳚भ्यो॒ रथ॑पतिभ्यः । (9)”
“रथ॑पतिभ्यश्च । रथ॑पतिभ्य॒ इति॒ रथ॑पति-भ्यः॒ । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॒स्सेना᳚भ्यः । सेना᳚भ्यस्सेना॒निभ्यः॑ । से॒ना॒निभ्य॑श्च । से॒ना॒निभ्य॒ इति॑ सेना॒नि-भ्यः॒ । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमः॑, ख्ष॒त्तृभ्यः॑ । ख्ष॒त्तृभ्य॑स्सङ्ग्रही॒तृभ्यः॑ । ख्ष॒त्तृभ्य॒ इति॑ ख्ष॒त्तृ-भ्यः॒ । स॒ङ्ग्र॒ही॒तृभ्य॑श्च । स॒ङ्ग्र॒ही॒तृभ्य॒ इति॑ सङ्ग्रही॒तृ-भ्यः॒ । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॒स्तख्ष॑भ्यः । तख्ष॑भ्यो रथका॒रेभ्यः॑ । तख्ष॑भ्य॒ इति॒ तख्ष॑-भ्यः॒ । र॒थ॒का॒रेभ्य॑श्च । र॒थ॒का॒रेभ्य॒ इति॑ रथ-का॒रेभ्यः॑ । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॒ कुला॑लेभ्यः । कुला॑लेभ्य क॒र्मारे᳚भ्यः । क॒र्मारे᳚भ्यश्च । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॑ पु॒ञ्जिष्टे᳚भ्यः । पु॒ञ्जिष्टे᳚भ्यो निषा॒देभ्यः॑ । नि॒षा॒देभ्य॑श्च । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॑ इषु॒कृद्भ्यः॑ । इ॒षु॒कृद्भ्यो॑ धन्व॒कृद्भ्यः॑ । इ॒षु॒कृद्भ्य॒ इती॑षु॒कृत्-भ्यः॒ । ध॒न्व॒कृद्भ्य॑श्च । ध॒न्व॒कृद्भ्य॒ इति॑ धन्व॒कृत्-भ्यः॒ । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नमो॑ मृग॒युभ्यः॑ । मृ॒ग॒युभ्य॑श्श्व॒निभ्यः॑ । मृ॒ग॒युभ्य॒ इति॑ मृग॒यु-भ्यः॒ । श्व॒निभ्य॑श्च । श्व॒निभ्य॒ इति॑ श्व॒नि-भ्यः॒ । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नमो॒ नमः॑ । नम॒श्श्वभ्यः॑ । श्वभ्य॒श्श्वप॑तिभ्यः । श्वभ्य॒ इति॒ श्व-भ्यः॒ । श्वप॑तिभ्यश्च । श्वप॑तिभ्य॒ इति॒ श्वप॑ति-भ्यः॒ । च॒ वः॒ । वो॒ नमः॑ । नम॒ इति॒ नमः॑ (10) ॥4॥”
नमो॑ भ॒वाय॑। भ॒वाय॑ च । च॒ रु॒द्राय॑ । रु॒द्राय॑ च । च॒ नमः॑ । नम॑श्श॒र्वाय॑ । श॒र्वाय॑ च । च॒ प॒शु॒पत॑ये । प॒शु॒पत॑ये च । प॒शु॒पत॑य॒ इति॑ पशु-पत॑ये । च॒ नमः॑ । नमो॒ नील॑ग्रीवाय । नील॑ग्रीवाय च । नील॑ग्रीवा॒येति॒ नील॑-ग्री॒वा॒य॒ । च॒ शि॒ति॒कण्ठा॑य । शि॒ति॒कण्ठा॑य च । शि॒ति॒कण्ठा॒येति॑ शिति-कण्ठा॑य । च॒ नमः॑ । नम॑ कप॒र्दिने᳚ । क॒प॒र्दिने॑ च । च॒ व्यु॑प्तकेशाय । व्यु॑प्तकेशाय च । व्यु॑प्तकेशा॒येति॒ व्यु॑प्त-के॒शा॒य॒ । च॒ नमः॑ । नम॑स्सहस्रा॒ख्षाय॑ । स॒ह॒स्रा॒ख्षाय॑ च । स॒ह॒स्रा॒ख्षायेति॑ सहस्र-अ॒ख्षाय॑ । च॒ श॒तध॑न्वने । श॒तध॑न्वने च । श॒तध॑न्वन॒ इति॑ श॒त-ध॒न्व॒ने॒ । च॒ नमः॑ । नमो॑ गिरि॒शाय॑ । गि॒रि॒शाय॑ च । च॒ शि॒पि॒विष्टाय॑ । शि॒पि॒वि॒ष्टाय॑ च । शि॒पि॒वि॒ष्टायेति॑ शिपि-वि॒ष्टाय॑ । च॒ नमः॑ । नमो॑ मी॒ढुष्ट॑माय । मी॒ढुष्ट॑माय च । मी॒ढुष्ट॑मा॒येति॑ मी॒ढुः-त॒मा॒य॒ । चेषु॑मते । इषु॑मते च । इषु॑मत॒ इतीषु॑-म॒ते॒ । च॒ नमः॑ । नमो᳚ ह्र॒स्वाय॑ । ह्र॒स्वाय॑ च । च॒ वा॒म॒नाय॑ । वा॒म॒नाय॑ च । च नमः॑ । नमो॑ बृह॒ते । बृ॒ह॒ते च॑ । च॒ वर्षी॑यसे । वर्षी॑यसे च । च॒ नमः॑ । नमो॑ वृ॒द्धाय॑ । वृ॒द्धाय॑ च । च॒ सँ॒व्वृध्व॑ने । सँ॒व्वृध्व॑ने च । सँ॒व्वृध्व॑न॒ इति॑ सम्-वृध्व॑ने (11)।च॒ नमः॑।
नमो॒ अग्रि॑याय। अग्रि॑याय च । च॒ प्र॒थ॒माय॑ । प्र॒थ॒माय॑ च । च॒ नमः॑ । नम॑ आ॒शवे᳚ । आ॒शवे॑ च । चा॒जि॒राय॑ । अ॒जि॒राय॑ च । च॒ नमः॑ । नम॒श्शीघ्रि॑याय । शीघ्रि॑याय च । च॒ शीभ्या॑य । शीभ्या॑य च । च॒ नमः॑ । नम॑ ऊ॒र्म्या॑य । ऊ॒र्म्या॑य च । चा॒व॒स्व॒न्या॑य । अ॒व॒स्व॒न्या॑य च । अ॒व॒स्व॒न्या॑येत्य॑व-स्वन्या॑य । च॒ नमः॑ । नम॑स्स्रोत॒स्या॑य । स्रो॒त॒स्या॑य च । च॒ द्वीप्या॑य । द्वीप्या॑य च । चेति॑ च (12) ॥
नमो᳚ ज्ये॒ष्ठाय॑। ज्ये॒ष्ठाय॑ च । च॒ क॒नि॒ष्ठाय॑ । क॒नि॒ष्ठाय॑ च । च॒ नमः॑ । नम॑ पूर्व॒जाय॑ । पू॒र्व॒जाय॑ च । पू॒र्व॒जा॒येति॑ पूर्व-जाय॑ । चा॒प॒र॒जाय॑ । अ॒प॒र॒जाय॑ च । अ॒प॒र॒जायेत्य॑पर-जाय॑ । च॒ नमः॑ । नमो॑ मध्य॒माय॑ । म॒ध्य॒माय॑ च । चा॒प॒ग॒ल्भाय॑ । अ॒प॒ग॒ल्भाय॑ च । अ॒प॒ग॒ल्भायेत्य॑प-ग॒ल्भाय॑ । च॒ नमः॑ । नमो॑ जघ॒न्या॑य । ज॒घ॒न्या॑य च । च॒ बुध्नि॑याय । बुध्नि॑याय च । च॒ नमः॑ । नम॑स्सो॒भ्या॑य । सो॒भ्या॑य च । च॒ प्र॒ति॒स॒र्या॑य । प्र॒ति॒सर्या॑य च । प्र॒ति॒सर्या॑येति॑ प्रति-सर्या॑य । च॒ नमः॑ । नमो॒ याम्या॑य । याम्या॑य च । च॒ ख्षेम्या॑य । ख्षेम्या॑य च । च॒ नमः॑ । नम॑ उर्व॒र्या॑य । उ॒र्व॒या॑य च । च॒ खल्या॑य । खल्या॑य च । च॒ नमः॑ । नम॒श्श्लोक्या॑य । श्लोक्या॑य च । चा॒व॒सा॒न्या॑य । अ॒व॒सा॒न्या॑य च । अ॒व॒सा॒न्या॑येत्य॑व-सा॒न्या॑य । च॒ नमः॑ । नमो॒ वन्या॑य । वन्या॑य च । च॒ कख्ष्या॑य । कख्ष्या॑य च । च॒ नमः॑ । नम॑श्श्र॒वाय॑ । श्र॒वाय॑ च । च॒ प्र॒ति॒श्र॒वाय॑ । प्र॒ति॒श्र॒वाय॑ च । प्र॒ति॒श्र॒वायेति॑ प्रति-श्र॒वाय॑ (13)।च॒ नमः॑।
नम॑ आ॒शुषे॑णाय। आ॒शुषे॑णाय च । आ॒शुषे॑णा॒येत्या॒शु-से॒ना॒य॒ । चा॒ऽशुर॑थाय । आ॒शुर॑थाय च । आ॒शुर॑था॒येत्या॒शु-र॒था॒य॒ । च॒ नमः॑ । नम॒श्शूरा॑य । शूरा॑य च । चा॒व॒भि॒न्द॒ते । अ॒व॒भि॒न्द॒ते च॑ । अ॒व॒भि॒न्द॒त इत्य॑व-भि॒न्द॒ते । च॒ नमः॑ । नमो॑ व॒र्मिणे᳚ । व॒र्मिणे॑ च । च॒ व॒रू॒थिने᳚ । व॒रू॒थिने॑ च । च॒ नमः॑ । नमो॑ बि॒ल्मिने᳚ । बि॒ल्मिने॑ च । च॒ क॒व॒चिने᳚ । क॒व॒चिने॑ च । च॒ नमः॑ । नम॑श्श्रु॒ताय॑ । श्रु॒ताय॑ च । च॒ श्रु॒त॒से॒नाय॑ । श्रु॒त॒से॒नाय॑ च । श्रु॒त॒से॒नायेति॑ श्रुत-से॒नाय॑ । चेति॑ च (14) ॥
नमो॑ दुन्दु॒भ्या॑य। दु॒न्दु॒भ्या॑य च । चा॒ऽऽह॒न॒न्या॑य । आ॒ह॒न॒न्या॑य च । आ॒ह॒न॒न्या॑येत्या᳚-ह॒न॒न्या॑य । च॒ नमः॑ । नमो॑ धृ॒ष्णवे᳚ । धृ॒ष्णवे॑ च । च॒ प्र॒मृ॒शाय॑ । प्र॒मृ॒शाय॑ च । प्र॒मृ॒शायेति॑ प्र-मृ॒शाय॑ । च॒ नमः॑ । नमो॑ दू॒ताय॑ । दू॒ताय॑ च । च॒ प्रहि॑ताय । प्रहि॑ताय च । प्रहि॑ता॒येति॒ प्र-हि॒ता॒य॒ । च॒ नमः॑ । नमो॑ निष॒ङ्गिणे᳚ । नि॒ष॒ङ्गिणे॑ च । नि॒ष॒ङ्गिण॒ इति॑ नि-स॒ङ्गिने᳚ । चे॒षु॒धि॒मते᳚ । इ॒षु॒धि॒मते॑ च । इ॒षु॒धि॒मत॒ इती॑षुधि-मते᳚ । च॒ नमः॑ । नम॑स्ती॒ख्ष्णेष॑वे । ती॒ख्ष्णेष॑वे च । ती॒ख्ष्णेष॑व॒ इति॑ ती॒ख्ष्ण-इ॒ष॒वे॒ । चा॒ऽऽयु॒धिने᳚ । आ॒यु॒धिने॑ च । च॒ नमः॑ । नम॑स्स्वायु॒धाय॑ । स्वा॒यु॒धाय॑ च । स्वा॒यु॒धायेति॑ सु-आ॒यु॒धाय॑ । च॒ सु॒धन्व॑ने । सु॒धन्व॑ने च । सु॒धन्व॑न॒ इति॑ सु-धन्व॑ने । च॒ नमः॑ । नम॒स्स्रुत्या॑य । स्रुत्या॑य च । च॒ पथ्या॑य । पथ्या॑य च । च॒ नमः॑ । नम॑ का॒ट्या॑य । का॒ट्या॑य च । च॒ नी॒प्या॑य । नी॒प्या॑य च । च॒ नमः॑ । नम॒स्सूद्या॑य । सूद्या॑य च । च॒ स॒र॒स्या॑य । स॒र॒स्या॑य च । च॒ नमः॑ । नमो॑ ना॒द्याय॑ । ना॒द्याय॑ च । च॒ वै॒श॒न्ताय॑ । वै॒श॒न्ताय॑ च (15)।च॒ नमः॑।
नम॒ कूप्या॑य। कूप्या॑य च । चा॒व॒ट्या॑य । अ॒व॒ट्या॑य च । च॒ नमः॑ । नमो॒ वर्ष्या॑य । वर्ष्या॑य च । चा॒व॒र्॒?ष्याय॑ । अ॒व॒र्ष्याय॑ च । च॒ नमः॑ । नमो॑ मे॒घ्या॑य । मे॒घ्या॑य च । च॒ वि॒द्यु॒त्या॑य । वि॒द्यु॒त्या॑य च । वि॒द्यु॒त्या॒येति॑ वि-द्यु॒त्या॑य । च॒ नमः॑ । नम॑ ई॒ध्रिया॑य । ई॒ध्रिया॑य च । चा॒ऽऽत॒प्या॑य । आ॒त॒प्या॑य च । आ॒त॒प्या॑येत्या᳚-त॒प्या॑य । च॒ नमः॑ । नमो॒ वात्या॑य । वात्या॑य च । च॒ रेष्मि॑याय । रेष्मि॑याय च । च॒ नमः॑ । नमो॑ वास्त॒व्या॑य । वा॒स्त॒व्या॑य च । च॒ वा॒स्तु॒पाय॑ । वा॒स्तु॒पाय॑ च । वा॒स्तु॒पायेति॑ वास्तु-पाय॑ । चेति॑ च (16) ॥
नम॒स्सोमा॑य। सोमा॑य च । च॒ रु॒द्राय॑ । रु॒द्राय॑ च । च॒ नमः॑ । नम॑स्ता॒म्राय॑ । ता॒म्राय॑ च । चा॒रु॒णाय॑ । अ॒रु॒णाय॑ च । च॒ नमः॑ । नम॑श्श॒ङ्गाय॑ । श॒ङ्गाय॑ च । च॒ प॒शु॒पत॑ये । प॒शु॒पत॑ये च । प॒शु॒पत॑य॒ इति॑ पशु-पत॑ये । च॒ नमः॑ । नम॑ उ॒ग्राय॑ । उ॒ग्राय॑ च । च॒ भी॒माय॑ । भी॒माय॑ च । च॒ नमः॑ । नमो॑ अग्रेव॒धाय॑ । अ॒ग्रे॒व॒धाय॑ च । अ॒ग्रे॒व॒धाये॒त्य॑ग्रे-व॒धाय॑ । च॒ दू॒रे॒व॒धाय॑ । दू॒रे॒व॒धाय च॑ । दू॒रे॒व॒धायेति॑ दूरे-व॒धाय॑ । च॒ नमः॑ । नमो॑ ह॒न्त्रे । ह॒न्त्रे च॑ । च॒ हनी॑यसे । हनी॑यसे च । च॒ नमः॑ । नमो॑ वृ॒ख्षेभ्यः॑ । वृ॒ख्षेभ्यो॒ हरि॑केशेभ्यः । हरि॑केशेभ्यो॒ नमः॑ । हरि॑केशेभ्य॒ इति॒ हरि॑-के॒शे॒भ्यः॒ । नम॑स्ता॒राय॑ । ता॒राय॒ नमः॑ । नम॑श्श॒म्भवे᳚ । श॒म्भवे॑ च । श॒म्भव॒ इति॑ शम्-भवे᳚ । च॒ म॒यो॒भवे᳚ । म॒यो॒भवे॑ च । म॒यो॒भव॒ इति॑ मयः- भवे᳚ । च॒ नमः॑ । नम॑श्शङ्क॒राय॑ । श॒ङ्क॒राय॑ च । श॒ङ्क॒रायेति॑ शम्-क॒राय॑ । च॒ म॒य॒स्क॒राय॑ । म॒य॒स्क॒राय॑ च । म॒य॒स्क॒रायेति॑ मयः-क॒राय॑ । च॒ नमः॑ । नम॑श्शि॒वाय॑ । शि॒वाय॑ च । च॒ शि॒वत॑राय । शि॒वत॑राय च । शि॒व॒त॑रा॒येति॑ शि॒व॒- त॒रा॒य॒ (17)।च॒ नमः॑।
नम॒स्तीर्थ्या॑य। तीर्थ्या॑य च । च॒ कूल्या॑य । कूल्या॑य च । च॒ नमः॑ । नम॑ पा॒र्या॑य । पा॒र्या॑य च । चा॒ वा॒र्या॑य । अ॒वा॒र्या॑य च । च॒ नमः॑ । नम॑ प्र॒तर॑णाय । प्र॒तर॑णाय च । प्र॒तर॑णा॒येति॑ प्र-तर॑णाय । चो॒त्तर॑णाय । उ॒त्तर॑णाय च । उ॒त्तर॑णा॒येत्यु॑त्-तर॑णाय । च॒ नमः॑ । नम॑ आता॒र्या॑य । आ॒ता॒र्या॑य च । आ॒ता॒र्या॑येत्या᳚-ता॒र्या॑य । चा॒ला॒द्या॑य । आ॒ला॒द्या॑य च । आ॒ला॒द्या॑येत्या᳚-ला॒द्या॑य । च॒ नमः॑ । नम॒श्शष्प्या॑य । शष्प्या॑य च । च॒ फेन्या॑य । फेन्या॑य च । च॒ नमः॑ । नम॑स्सिक॒त्या॑य । सि॒क॒त्या॑य च । च॒ प्र॒वाह्या॑य । प्र॒वा॒ह्या॑य च । प॒॒वाह्या॑येति॑ प्र-वा॒ह्या॑य । चेति॑ च (18) ॥
नम॑ इरि॒ण्या॑य। इ॒रि॒ण्या॑य च । च॒ प्र॒प॒थ्या॑य । प्र॒प॒थ्या॑य च । प्र॒प॒थ्या॑येति॑ प्र-प॒थ्या॑य । च॒ नमः॑ । नम॑ किꣳशि॒लाय॑ । कि॒ङ्ग्॒शि॒लाय॑ च । च॒ ख्षय॑णाय । ख्षय॑णाय च । च॒ नमः॑ । नम॑ कप॒र्दिने᳚ । क॒प॒र्दिने॑ च । च॒ पु॒ल॒स्तये᳚ । पु॒ल॒स्तये॑ च । च॒ नमः॑ । नमो॒ गोष्ठ्या॑य । गोष्ठ्या॑य च । गोष्य्ठा॒येति॒ गो-स्थ्या॒य॒ । च॒ गृह्या॑य । गृह्या॑य च । च॒ नमः॑ । नम॒ स्तल्प्या॑य । तल्प्या॑य च । च॒ गेह्या॑य । गेह्या॑य च । च॒ नमः॑ । नम॑ का॒ट्या॑य । का॒ट्या॑य च । च॒ ग॒ह्व॒रे॒ष्ठाय॑ । ग॒ह्व॒रे॒ष्ठाय॑ च । ग॒ह्व॒रे॒ष्ठायेति॑ गह्वरे-स्थाय॑ । च॒ नमः॑ । नमो᳚ ह्रद॒य्या॑य । ह्र॒द॒य्या॑य च । च॒ नि॒वे॒ष्प्या॑य । नि॒वे॒ष्प्या॑य च । नि॒वे॒ष्प्या॑येति॑ नि-वे॒ष्प्या॑य । च॒ नमः॑ । नम॑ पाꣳस॒व्या॑य । पा॒ꣳ॒स॒व्या॑य च । च॒ र॒ज॒स्या॑य । र॒ज॒स्या॑य च । च॒ नमः॑ । नम॒श्शुष्क्या॑य । शुष्क्या॑य च । च॒ ह॒रि॒त्या॑य । ह॒रि॒त्या॑य च । च॒ नमः॑ । नमो॒ लोप्या॑य । लोप्या॑य च । चो॒ल॒प्या॑य । उ॒ल॒प्या॑य च (19)।च॒ नमः॑।
नम॑ ऊ॒र्व्या॑य। ऊ॒र्व्या॑य च । च॒ सू॒र्म्या॑य । सू॒र्म्या॑य च । च॒ नमः॑ । नम॑ प॒र्ण्या॑य । प॒र्ण्याय॑ च । च॒ प॒र्ण॒श॒द्या॑य । प॒र्ण॒श॒द्या॑य च । प॒र्ण॒श॒द्या॑येति॑ पर्ण-श॒द्या॑य । च॒ नमः॑ । नमो॑ऽपगु॒रमा॑णाय । अ॒प॒गु॒रमा॑णाय च । अ॒प॒गु॒रमा॑णा॒येत्य॑प गु॒रमा॑णाय । चा॒भि॒घ्न॒ते । अ॒भि॒घ्न॒ते च॑ । अ॒भि॒घ्न॒त इत्य॑भि-घ्न॒ते । च॒ नमः॑ । नम॑ आक्खिद॒ते । आ॒क्खि॒द॒ते च॑ । आ॒क्खि॒द॒त इत्या᳚-खि॒द॒ते । च॒ प॒॒क्खिद॒ते । प्र॒क्खि॒द॒ते च॑ । प्र॒क्खि॒द॒त इति॑ प्र-खि॒द॒ते । च॒ नमः॑ । नमो॑ वः । व॒ कि॒रि॒केभ्यः॑ । कि॒रि॒केभ्यो॑ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒ꣳ॒ हृद॑येभ्यः । हृद॑येभ्यो॒ नमः॑ । नमो॑ विख्षीण॒केभ्यः॑ । वि॒ख्षी॒ण॒केभ्यो॒ नमः॑ । वि॒ख्षी॒ण॒केभ्य॒ इति॑ विख्षी॒ण-केभ्यः॑ । नमो॑ विचिन्व॒त्केभ्यः॑ । वि॒चि॒न्व॒त्केभ्यो॒ नमः॑ । वि॒चि॒न्व॒त्केभ्य॒ इति॑ वि-चि॒न्व॒त्केभ्यः॑ । नम॑ आनिर्ह॒तेभ्यः॑ । आ॒नि॒र्॒ह॒तेभ्यो॒ नमः॑ । आ॒नि॒र्॒ह॒तेभ्य॒ इत्या॑निः-ह॒तेभ्यः॑ । नम॑ आमीव॒त्केभ्यः॑ । आ॒मी॒व॒त्केभ्य॒ इत्या᳚-मी॒व॒त्केभ्यः॑ (20) ॥
द्रापे॒ अन्ध॑सः । अन्ध॑सस्पते । प॒ते॒ दरि॑द्रत् । दरि॑द्र॒न्नील॑लोहित । नील॑लोहि॒तेति॒ नील॑-लो॒हि॒त॒ ॥ ए॒षाम्पुरु॑षाणाम् । पुरु॑षाणामे॒षाम् । ए॒षाम्प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाम्मा । मा भेः । भे र्मा । माऽरः॑ । अरो॒ मो । मो ए॑षाम् । मो इति॒ मो । ए॒षा॒ङ्किम् । किञ्च॒न । च॒नाऽऽम॑मत् । आ॒म॒म॒दित्या॑ममत् ॥या ते॑ । ते॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्र॒शि॒वा । शि॒वा त॒नूः । त॒नूश्शि॒वा । शि॒वा वि॒श्वाह॑भेषजी । वि॒श्वाह॑भेष॒जीति॑ वि॒श्वाह॑-भे॒ष॒जी॒ ॥ शि॒वा रु॒द्रस्य॑ । रु॒द्रस्य॑ भेष॒जी । भे॒ष॒जी तया᳚ । तया॑ नः । नो॒ मृ॒ड॒ । मृ॒ड॒ जी॒वसे᳚ । जी॒वस॒ इति॑ जी॒वसे᳚ ॥ इ॒माꣳ रु॒द्राय॑ । रु॒द्राय॑ त॒वसे᳚ । त॒वसे॑ कप॒र्दिने᳚ । क॒प॒र्दिने᳚ ख्ष॒यद्वी॑राय । ख्ष॒यद्वी॑राय॒ प्र । ख्ष॒यद्वी॑रा॒येति॑ ख्ष॒यत्-वी॒रा॒य॒ । प्रभ॑रामहे । भ॒रा॒म॒हे॒ म॒तिम् । म॒तिमिति॑ म॒तिम् ॥ यथा॑ नः । न॒श्शम् । शमस॑त् । अस॑द्द्वि॒पदे᳚ । द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे । द्वि॒पद॒ इति॑ द्वि-पदे᳚ । चतु॑ष्वदे॒ विश्व᳚म् । चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑-प॒दे॒ । विश्व॑म्पु॒ष्टम् । पु॒ष्टङ्ग्रामे᳚ । ग्रामे॑ अ॒स्मिन्न्। अ॒स्मिन्नना॑तुरम्। (21)
अना॑तुर॒मित्यना᳚-तु॒र॒म्॒ ॥ मृ॒डा नः॑ । नो॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्रो॒ । उ॒त नः॑ । नो॒ मयः॑ । मय॑स्कृधि । कृ॒धि॒ ख्ष॒यद्वी॑राय । ख्ष॒यद्वी॑राय॒ नम॑सा । ख्ष॒यद्वी॑रा॒येति॑ ख्षय॒त्-वी॒रा॒य॒ । नम॑सा विधेम । वि॒धे॒म॒ ते॒ । त॒ इति॑ ते ॥ यच्छम् । शञ्च॑ । च॒ योः । योश्च॑ । च॒ मनुः॑ । मनु॑राय॒जे । आ॒य॒जे पि॒ता । आ॒य॒ज इत्या᳚-य॒जे । पि॒ता तत् । तद॑श्याम । अ॒श्या॒म॒ तव॑ । तव॑ रुद्र । रु॒द्र॒ प्रणी॑तौ । प्रणी॑ता॒विति॒ प्र-नी॒तौ॒ ॥ मा नः॑ । नो॒ म॒हान्त᳚म् । म॒हान्त॑ मु॒त । उ॒त मा । मा नः॑ । नो॒ अ॒र्भ॒कम् । अ॒र्भ॒कम्मा । मा नः॑ । न॒ उख्ष॑न्तम् । उख्ष॑न्तमु॒त । उ॒त मा । मा नः॑ । न॒ उ॒ख्षि॒तम् । उ॒ख्षि॒त-मित्यु॑ख्षि॒तम् ॥ मा नः॑ । नो॒ व॒धीः॒ । व॒धी॒ पि॒तर᳚म् । पि॒तर॒म्मा । मोत । उ॒त मा॒तर᳚म् । मा॒तर॑म्प्रि॒याः । प्रि॒या मा । मा नः॑ । न॒स्त॒नुवः॑ (22)।त॒नुवो॑ रुद्र।
रु॒द्र॒ री॒रि॒षः॒। री॒रि॒ष॒ इति॑ रीरिषः ॥ मा नः॑ । न॒ स्तो॒के । तो॒के तन॑ये । तन॑ये॒ मा । मा नः॑ । न॒ आयु॑षि । आयु॑षि॒ मा । मा नः॑ । नो॒ गोषु॑ । गोषु॒ मा । मा नः॑ । नो॒ अश्वे॑षु । अश्वे॑षु रीरिषः । री॒रि॒ष॒ इति॑ रीरिषः ॥ वी॒रान्मा । मानः॑ । नो॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्र॒ भा॒मि॒तः॒ । भा॒मि॒तो व॑धीः । व॒धी॒र्॒ ह॒विष्म॑न्तः । ह॒विष्म॑न्तो॒ नम॑सा । नम॑सा विधेम । वि॒धे॒म॒ ते । त॒ इति॑ ते ॥ आ॒रात्ते᳚ । ते॒ गो॒घ्ने । गो॒घ्न उ॒त । गो॒घ्न इति॑ गो-घ्ने । उ॒त पू॑रुष॒घ्ने । पू॒रु॒ष॒घ्ने ख्ष॒यद्वी॑राय । पू॒रु॒ष॒घ्न इति॑ पूरुष-घ्ने । ख्ष॒यद्वी॑राय सु॒म्नम् । ख्ष॒यद्वी॑रा॒ येति॑ ख्ष॒यत्-वी॒रा॒य॒ । सु॒म्नम॒स्मे । अ॒स्मे ते᳚ । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । ते॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्त्वित्य॑स्तु ॥ रख्षा॑ च । च॒ नः॒ । नो॒ अधि॑ । अधि॑ च । च॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ ब्रू॒हि॒ । ब्रू॒ह्यध॑ । अधा॑ च । च॒ नः॒ । न॒श्शर्म॑ । शर्म॑ यच्छ । य॒च्छ॒ द्वि॒बर्हाः᳚ । द्वि॒बर्हा॒ इति॑ द्वि-बर्हाः᳚ ॥ स्तु॒हि श्रु॒तम् (23)।
श्रु॒तङ्ग॑र्त॒सद᳚म्। ग॒र्त॒सदँ॒य्युवा॑नम् । ग॒र्त॒सद॒मिति॑ गर्त-सद᳚म् । युवा॑नम्मृ॒गम् । मृ॒गन्न । न भी॒मम् । भी॒ममु॑पह॒त्नुम् । उ॒प॒ह॒त्नुमु॒ग्रम् । उ॒ग्र॒मित्यु॒ग्रम् ॥ मृ॒डा ज॑रि॒त्रे । ज॒रि॒त्रे रु॑द्र । रु॒द्र॒ स्तवा॑नः । स्तवा॑नो अ॒न्यम् । अ॒न्यन्ते᳚ । ते॒ अ॒स्मत् । अ॒स्मन्नि । नि व॑पन्तु । व॒प॒न्तु॒ सेनाः᳚ । सेना॒ इति॒ सेनाः᳚ ॥ परि॑णः । नो॒ रु॒द्रस्य॑ । रु॒द्रस्य॑ हे॒तिः । हे॒तिर्वृ॑णक्तु । वृ॒ण॒क्तु॒ परि॑ । परि॑ त्वे॒षस्य॑ । त्वे॒षस्य॑ दुर्म॒तिः । दु॒र्म॒तिर॑घा॒योः । दु॒र्म॒तिरिति॑ दुः-म॒तिः । अ॒घा॒योरित्य॑घ-योः ॥ अव॑ स्थि॒रा । स्थि॒रा म॒घव॑द्भ्यः । म॒घव॑द्भ्यस्तनुष्व । म॒घव॑द्भ्य॒ इति॑ म॒घव॑त्-भ्यः॒ । त॒नु॒ष्व॒ मीढ्वः॑ । मीढ्व॑स्तो॒काय॑ । तो॒काय॒ तन॑याय । तन॑याय मृडय । मृ॒ड॒ये॒ति॑ मृडय ॥ मीढु॑ष्टम॒ शिव॑तम । मीढु॑ष्ट॒मेति॒ मीढुः᳚-त॒म॒ । शिव॑तम शि॒वः । शिव॑त॒मेति॒ शिव॑-त॒म॒ । शि॒वो नः॑ । न॒स्सु॒मनाः᳚ । सु॒मना॑ भव । सु॒मना॒ इति॑ सु-मनाः᳚ । भ॒वेति॑ भव ॥ प॒र॒मे वृ॒ख्षे । वृ॒ख्ष आयु॑धम् । आयु॑धन्नि॒धाय॑ । नि॒धाय॒ कृत्ति᳚म् । नि॒धायेति॑ नि-धाय॑ । कृत्तिँ॒व्वसा॑नः । वसा॑न॒ आ । आ च॑र । च॒र॒ पिना॑कम् (24)।पिना॑क॒म्बिभ्र॑त्।
बिभ्र॒दा। आ ग॑हि । ग॒ही॒ति॑ गहि ॥ विकि॑रिद॒ विलो॑हित । विकि॑रि॒देति॒ वि-कि॒रि॒द॒ । विलो॑हित॒ नमः॑ । विलो॑हि॒तेति॒ वि-लो॒हि॒त॒ । नम॑स्ते । ते॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्तु॒ भ॒ग॒वः॒ । भ॒ग॒व॒ इति॑ भग-वः॒ ॥ यास्ते᳚ । ते॒ स॒हस्र᳚म् । स॒हस्रꣳ॑ हे॒तयः॑ । हे॒तयो॒ऽन्यम् । अ॒न्यम॒स्मत् । अ॒स्मन्नि । नि व॑पन्तु । व॒प॒न्तु॒ ताः । ता इति॒ ताः ॥ स॒हस्रा॑णि सहस्र॒धा । स॒ह॒स्र॒धा बा॑हु॒वोः । स॒ह॒स्र॒धेति॑ सहस्र-धा । बा॒हु॒वोस्तव॑ । तव॑ हे॒तयः॑ । हे॒तय॒ इति॑ हे॒तयः॑ ॥ तासा॒मीशा॑नः । ईशा॑नो भगवः । भ॒ग॒व॒ प॒रा॒चीना᳚ । भ॒ग॒व॒ इति॑ भग-वः॒ । प॒रा॒चीना॒ मुखा᳚ । मुखा॑ कृधि । कृ॒धीति॑ कृधि (25) ॥
“स॒हस्रा॑णि सहस्र॒शः। स॒ह॒स्र॒शो ये । स॒ह॒स्र॒श इति॑ सहस्र-शः । ये रु॒द्राः । रु॒द्रा अधि॑ । अधि॒ भूम्याम्᳚ । भूम्या॒मिति॒ भूम्याम्᳚ ॥ तेषाꣳ॑ सहस्रयोज॒ने । स॒ह॒स्र॒यो॒ज॒नेऽव॑ । स॒ह॒स्र॒यो॒ज॒न इति॑ सहस्र-यो॒ज॒ने । अव॒ धन्वा॑नि । धन्वा॑नि तन्मसि । त॒न्म॒सी॒ति॑ तन्मसि ॥ अ॒स्मिन्म॑हति । म॒ह॒त्य॑र्ण॒वे । अ॒र्ण॒वे᳚ऽन्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे भ॒वाः । भ॒वा अधि॑ । अधीत्यधि॑ ॥ नील॑ग्रीवाश्शिति॒कण्ठाः᳚ । नील॑ग्रीवा॒ इति॒ नील॑-ग्री॒वाः॒ । शि॒ति॒कण्ठाः᳚ श॒र्वाः । शि॒ति॒कण्ठा॒ इति॑ शिति-कण्ठाः᳚ । श॒र्वा अ॒धः, । अ॒धः, ख्ष॑माच॒राः । ख्ष॒मा॒च॒रा इति॑ ख्षमाच॒राः ॥ नील॑ग्रीवाश्शिति॒कण्ठाः᳚ । नील॑ग्रीवा॒ इति॒ नील॑-ग्री॒वाः॒ । शि॒ति॒कण्ठा॒ दिव᳚म् । शि॒ति॒कण्ठा॒ इति॑ शिति- कण्ठाः᳚ । दिवꣳ॑ रु॒द्राः । रु॒द्रा उप॑श्रिताः । उप॑श्रिता॒ इत्युप॑-श्रि॒ताः॒ ॥ ये वृ॒ख्षेषु॑ । वृ॒ख्षेषु॑ स॒स्पिञ्ज॑राः । स॒स्पिञ्ज॑रा॒ नील॑ग्रीवाः । नील॑ग्रीवा॒ विलो॑हिताः । नील॑ग्रीवा॒ इति॒ नील॑-ग्री॒वाः॒ । विलो॑हिता इति॒ वि-लो॒हि॒ताः॒ ॥ ये भू॒ताना᳚म् । भू॒ताना॒मधि॑पतयः । अधि॑पतयो विशि॒खासः॑ । अधि॑पतय॒ इत्यधि॑-प॒त॒यः॒ । वि॒शि॒खास॑ कप॒र्दिनः॑ । वि॒शि॒खास॒ इति॑ वि-शि॒खासः॑ । क॒प॒र्दिन॒ इति॑ कप॒र्दिनः॑ ॥ ये अन्ने॑षु । अन्ने॑षु वि॒विध्य॑न्ति । वि॒विध्य॑न्ति॒ पात्रे॑षु । वि॒विध्य॒न्तीति॑ वि-विध्य॑न्ति । पात्रे॑षु॒ पिब॑तः । पिब॑तो॒ जनान्॑ । जना॒निति॒ जनान्॑ ॥ ये प॒थाम् । प॒थाम्प॑थि॒रख्ष॑यः । प॒थि॒रख्ष॑य ऐलबृ॒दाः । प॒थि॒रख्ष॑य॒ इति॑ पथि-रख्ष॑यः । ऐ॒ल॒बृ॒दा य॒व्युधः॑ । य॒व्युध॒ इति॑ य॒व्युधः॑ ॥ ये ती॒र्थानि॑ (26)।ती॒र्थानि॑ प्र॒चर॑न्ति।”
प्र॒चर॑न्ति सृ॒काव॑न्तः। प्र॒च॒र॒न्तीति॑ प्र-चर॑न्ति । सृ॒काव॑न्तो निष॒ङ्गिणः॑ । सृ॒काव॑न्त॒ इति॑ सृ॒का-व॒न्तः॒ । नि॒ष॒ङ्गिण॒ इति॑ नि-स॒ङ्गिनः॑ ॥ य ए॒ताव॑न्तः । ए॒ताव॑न्तश्च । च॒ भूयाꣳ॑सः । भूयाꣳ॑सश्च । च॒ दिशः॑ । दिशो॑ रु॒द्राः । रु॒द्रा वि॑तस्थि॒रे । वि॒त॒स्थि॒र इति॑ वि- त॒स्थि॒रे ॥ तेषाꣳ॑ सहस्रयोज॒ने । स॒ह॒स्र॒यो॒ज॒नेऽव॑ । स॒ह॒स्र॒यो॒ज॒न इति॑ सहस्र-यो॒ज॒ने । अव॒ धन्वा॑नि । धन्वा॑नि तन्मसि । त॒न्म॒सी॒ति॑ तन्मसि ॥ नमो॑ रु॒द्रेभ्यः॑ । रु॒द्रेभ्यो॒ ये । ये पृ॑थि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्याँय्ये । ये᳚ऽन्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे॒ ये ।ये दि॒वि । दि॒वि येषा᳚म् । येषा॒मन्न᳚म् । अन्नँ॒व्वातः॑ । वातो॑ व॒र्॒?षम् । व॒र्॒?षमिष॑वः । इष॑व॒स्तेभ्यः॑ । तेभ्यो॒ दश॑ । दश॒ प्राचीः᳚ । प्राची॒र्दश॑ । दश॑ दख्षि॒णा । द॒ख्षि॒णा दश॑ । दश॑ प्र॒तीचीः᳚ । प्र॒तीची॒र्दश॑ । दशो दी॑चीः । उदी॑ची॒र्दश॑ । दशो॒र्ध्वाः । ऊ॒र्ध्वास्तेभ्यः॑ । तेभ्यो॒ नमः॑ । नम॒स्ते । ते नः॑ । नो॒ मृ॒ड॒य॒न्तु॒ । मृ॒ड॒य॒न्तु॒ ते । ते यम् । यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्मो यः । यश्च॑ । च॒ नः॒ । नो॒ द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ तम् । तँव्वः॑ । वो॒ जम्भे᳚ । जम्भे॑ दधामि । द॒धा॒मीति॑ दधामि (27) ॥
अश्म॒न्नूर्ज᳚म् । ऊर्ज॒म्पर्व॑ते । पर्व॑ते शिश्रिया॒णाम् । शि॒श्रि॒या॒णाँव्वाते᳚ । वाते॑ प॒र्जन्ये᳚ । प॒र्जन्ये॒ वरु॑णस्य । वरु॑णस्य॒ शुष्मे᳚ । शुष्म॒ इति॒ शुष्मे᳚ ॥ अ॒द्भ्य ओष॑धीभ्यः । अ॒द्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । ओष॑धीभ्यो॒ वन॒स्पति॑भ्यः । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । वन॒स्पति॒भ्योऽधि॑ । वन॒स्पति॑भ्य॒ इति॒ वन॒स्पति॑-भ्यः॒ । अधि॒ सम्भृ॑ताम् । सम्भृ॑ता॒न्ताम् । सम्भृ॑ता॒मिति॒ सम्-भृ॒ता॒म्॒ । तान्नः॑ । न॒ इष᳚म् । इष॒मूर्ज᳚म् । ऊर्ज॑न्धत्त । ध॒त्त॒म॒रु॒तः॒ । म॒रु॒त॒स्स॒ꣳ॒र॒रा॒णाः । स॒ꣳ॒र॒रा॒णा इति॑ सम्-र॒रा॒णाः ॥ अश्मग्गंस्ते । ते॒ ख्षुत् । ख्षुद॒मुम् । अ॒मुन्ते᳚ । ते॒ शुक् । शुगृ॑च्छतु । ऋ॒च्छ॒तु॒ यम् । यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्म इति॑ द्वि॒ष्मः ॥ स॒मु॒द्रस्य॑ त्वा । त्वा॒ऽवाक॑या । अ॒वाक॒याऽ ग्ने᳚ । अग्ने॒ परि॑ । परि॑व्ययामसि । व्य॒या॒म॒सी॒ति॑ व्ययामसि ॥ पा॒व॒को अ॒स्मभ्य᳚म् । अ॒स्मभ्यꣳ॑ शि॒वः । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म् । शि॒वो भ॑व । भ॒वेति॑ भव ॥ हि॒मस्य॑ त्वा । त्वा॒ ज॒रायु॑णा । ज॒रायु॒णाऽग्ने᳚ । अग्ने॒ परि॑ । परि॑व्ययामसि । व्य॒या॒म॒सी॒ति॑ व्ययामसि ॥ पा॒व॒को अ॒स्मभ्य᳚म् । अ॒स्मभ्यꣳ॑ शि॒वः । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म् । शि॒वो भ॑व । भ॒वे॒ति॑ भव ॥ उप॒ज्मन्न्। (1)
ज्मन्नुप॑। उप॑वेतसे । वे॒त॒सेऽव॑त्तरम् । अव॑त्तरन्न॒दीषु॑ । अव॑त्तर॒मित्यव॑त्-त॒र॒म् । न॒दीष्वा । एत्या ॥ अग्ने॑ पि॒त्तम् । पि॒त्तम॒पाम् । अ॒पाम॑सि । अ॒सीत्य॑सि ॥ मण्डू॑कि॒ ताभिः॑ । ताभि॒रा । आ ग॑हि । ग॒हि॒ सा । सेमम् । इ॒मन्नः॑ । नो॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमिति॑ य॒ज्ञम् ॥ पा॒व॒कव॑र्णꣳ शि॒वम् । पा॒व॒कव॑र्ण॒मिति॑ पाव॒क-व॒र्ण॒म्॒ । शि॒वङ्कृ॑धि । कृ॒धी॒ति॑ कृधि ॥ पा॒व॒क आ । आचि॒तय॑न्त्या । चि॒तय॑न्त्या कृ॒पा । कृ॒पेति॑ कृ॒पा ॥ ख्षाम॑नु॒रुचे । रु॒रु॒च उ॒षसः॑ । उ॒षसो॒ न । न भा॒नुना᳚ । भा॒नुनेति॑ भा॒नुना᳚ ॥ तूर्व॒न्न । न यामन्न्॑ । याम॒न्नेत॑शस्य । एत॑शस्य॒ नु । नूरणे᳚ । रण॒ आ । आ यः । यो घृ॒णे । घृ॒ण इति॑ घृ॒णे ॥ न ततृ॑षा॒णः । त॒तृ॒षा॒णो अ॒जरः॑ । अ॒जर॒ इत्य॒जरः॑ ॥ अग्ने॑ पावक । पा॒व॒क॒ रो॒चिषा᳚ । रो॒चिषा॑ म॒न्द्रया᳚ । म॒न्द्रया॑ देव । दे॒व॒ जि॒ह्वया᳚ । जि॒ह्वयेति॑ जि॒ह्वया᳚ ॥ आ॒ दे॒वा॒न् (2)।दे॒वान्व॑ख्षि।दे॒वान्व॑ख्षि।
व॒ख्षि॒ यख्षि॑। यख्षि॑ च । चेति॑ च ॥ स नः॑ । न॒ पा॒व॒क॒ । पा॒व॒क॒ दी॒दि॒वः॒ । दी॒दि॒वोऽग्ने᳚ । अग्ने॑ दे॒वान् । दे॒वाꣳ इ॒ह । इ॒हा । आव॑ह । व॒हेति॑ वह ॥ उप॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ ह॒विः । ह॒विश्च॑ । च॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ अ॒पामि॒दम् । इ॒दन्न्यय॑नम् । न्यय॑नꣳ समु॒द्रस्य॑ । न्यय॑न॒मिति॑ नि- अय॑नम् । स॒मु॒द्रस्य॑ नि॒वेश॑नम् । नि॒वेश॑न॒मिति॑ नि-वेश॑नम् ॥ अ॒न्यन्ते᳚ । ते॒ अ॒स्मत् । अ॒स्मत्त॑पन्तु । त॒प॒न्तु॒ हे॒तयः॑ । हे॒तय॑ पाव॒कः । पा॒व॒को अ॒स्मभ्य᳚म् । अ॒स्मभ्यꣳ॑ शि॒वः । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म् । शि॒वो भ॑व । भ॒वेति॑ भव ॥ नम॑स्ते । ते॒ हर॑से । हर॑से शो॒चिषे᳚ । शो॒चिषे॒ नमः॑ । नम॑स्ते । ते॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्त्व॒र्चिषे᳚ । अ॒र्चिष॒ इत्य॒र्चिषे᳚ ॥ अ॒न्यन्ते᳚ । ते॒ अ॒स्मत् । अ॒स्मत्त॑पन्तु । त॒प॒न्तु॒ हे॒तयः॑ । हे॒तय॑ पाव॒कः । पा॒व॒को अ॒स्मभ्य᳚म् । अ॒स्मभ्यꣳ॑ शि॒वः । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म् । शि॒वो भ॑व । भ॒वेति॑ भव ॥ नृ॒षदे॒वट् (3)।नृ॒षद॒ इति॑ नृ-सदे᳚।वड॑फ्सु॒षदे᳚।
“अ॒फ्सु॒षदे॒ वट्। अ॒फ्सु॒षद॒ इत्य॑फ्सु-सदे᳚ । वड्व॑॑न॒सदे᳚ । व॒न॒सदे॒ वट् । व॒न॒सद॒ इति॑ वन-सदे᳚ । वड्ब॑र्हि॒षदे᳚ । ब॒र्॒हि॒षदे॒ वट् । ब॒र्॒हि॒षद॒ इति॑ बर्हि-सदे᳚ । वटथ्सु॑व॒र्विदे᳚ । सु॒व॒र्विदे॒ वट् । सु॒व॒र्विद॒ इति॑ सुवः-विदे᳚ । वडिति॒ वट् ॥ ये दे॒वाः । दे॒वा दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ᳚य्य॒ज्ञियाः᳚ । य॒ज्ञिया॒ य॒ज्ञिया॑नाम् । य॒ज्ञिया॑नाꣳ सँव्वथ्स॒रीण᳚म् । सँ॒व्व॒थ्स॒रीण॒मुप॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रीण॒मिति॑ सम्- व॒थ्स॒रीण᳚म् । उप॑ भा॒गम् । भा॒गमास॑ते । आस॑त॒ इत्यास॑ते ॥ अ॒हु॒तादो॑ ह॒विषः॑ । अ॒हु॒ताद॒ इत्य॑हुत-अदः॑ । ह॒विषो॑ य॒ज्ञे । य॒ज्ञे अ॒स्मिन्न् । अ॒स्मिन्थ्स्व॒यम् । स्व॒यञ्जु॑हुध्वम् । जु॒हु॒ध्व॒म्मधु॑नः । मधु॑नो घृ॒तस्य॑ । घृ॒तस्येति॑ घृ॒तस्य॑ ॥ ये दे॒वाः । दे॒वा दे॒वेषु॑ । दे॒वेष्वधि॑ । अधि॑ देव॒त्वम् । दे॒व॒त्वमायन्न्॑, । दे॒व॒त्वमिति॑ देव-त्वम् । आय॒न्॒, ये । ये ब्रह्म॑णः । ब्रह्म॑ण पुर?ए॒तारः॑ । पु॒र॒ए॒तारो॑ अ॒स्य । पु॒र॒ए॒तार॒ इति॑ पुरः-ए॒तारः॑ । अ॒स्येत्य॒स्य ॥ येभ्यो॒ न । नर्ते । ऋ॒ते पव॑ते । पव॑ते॒ धाम॑ । धाम॒ किम् । किञ्च॒न । च॒न न । न ते । ते दि॒वः । दि॒वो न । न पृ॑थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या अधि॑ । अधि॒ स्नुषु॑ । स्नुष्विति॒ स्नुषु॑ ॥ प्रा॒ण॒दा अ॑पान॒दाः । प्रा॒ण॒दा इति॑ प्राण-दाः ।”
अ॒पा॒न॒दा व्या॑न॒दाः । अ॒पा॒न॒दा इत्य॑पान-दाः । व्या॒न॒दाश्च॑ख्षु॒र्दाः । व्या॒न॒दा इति॑ व्यान-दाः । च॒ख्षु॒र्दा व॑र्चो॒दाः । च॒ख्षु॒र्दा इति॑ चख्षुः-दाः । व॒र्चो॒दा व॑रिवो॒दाः । व॒र्चो॒दा इति॑ वर्चः-दाः । व॒रि॒वो॒दा इति॑ वरिवः-दाः ॥ अ॒न्यन्ते᳚ । ते॒ अ॒स्मत् । अ॒स्मत्त॑पन्तु । त॒प॒न्तु॒ हे॒तयः॑ । हे॒तय॑ पाव॒कः । पा॒व॒को अ॒स्मभ्य᳚म् । अ॒स्मभ्यꣳ॑ शि॒वः । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म् । शि॒वो भ॑व । भ॒वेति॑ भव ॥ अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ । ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । शो॒चिषा॒ यꣳस॑त् । यꣳस॒द्विश्व᳚म् । विश्व॒न्नि । न्य॑त्रिण᳚म् । अ॒त्रिण॒मित्य॒त्रिण᳚म् ॥ अ॒ग्निर्नः॑ । नो॒ व॒ꣳ॒स॒ते॒ । व॒ꣳ॒स॒ते॒ र॒यिम् । र॒यिमिति॑ र॒यिम् ॥ सैना । ए॒नाऽनी॑केन । अनी॑केन सुवि॒दत्रः॑ । सु॒वि॒दत्रो॑ अ॒स्मे । सु॒वि॒दत्र॒ इति॑ सु-वि॒दत्रः॑ । अ॒स्मे यष्टा᳚ । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । यष्टा॑ दे॒वान् । दे॒वाꣳ आय॑जिष्ठः । आय॑जिष्ठस्स्व॒स्ति । आय॑जिष्ठ॒ इत्या-य॒जि॒ष्ठः॒ । स्व॒स्तीति॑ स्व॒स्ति ॥ अद॑ब्धो गो॒पाः । गो॒पा उ॒त । गो॒पा इति॑ गो- पाः । उ॒त नः॑ । न॒ प॒र॒स्पाः । प॒र॒स्पा अग्ने᳚ । प॒र॒स्पा इति॑ परः-पाः । अग्ने᳚द्यु॒मत् । द्यु॒मदु॒त । द्यु॒मदिति॑ द्यु-मत् । उ॒त रे॒वत् । रे॒वद्दि॑दीहि । दि॒दी॒ही॒ति॑ दिदीहि (5) ॥
य इ॒मा । इ॒मा विश्वा᳚ । विश्वा॒ भुव॑नानि । भुव॑नानि॒ जुह्व॑त् । जुह्व॒दृषिः॑ । ऋषि॒र्॒ होता᳚ । होता॑ निष॒साद॑ । नि॒ष॒सादा॑ पि॒ता । नि॒ष॒सादेति॑ नि-स॒साद॑ । पि॒ता नः॑ । न॒ इति॑ नः ॥ स आ॒शिषा᳚ । आ॒शिषा॒ द्रवि॑णम् । आ॒शिषेत्या᳚-शिषा᳚ । द्रवि॑णमि॒च्छमा॑नः । इ॒च्छमा॑न परम॒च्छदः॑ । प॒र॒म॒च्छदो॒ वरे᳚ । प॒र॒म॒च्छद॒ इति॑ परम-छदः॑ । वर॒ आ । आ वि॑वेश । वि॒वे॒शेति॑ विवेश ॥ वि॒श्वक॑र्मा॒ मन॑सा । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । मन॑सा॒ यत् । यद्विहा॑याः । विहा॑या धा॒ता । विहा॑या॒ इति॒ वि-हा॒याः॒ । धा॒ता वि॑धा॒ता । वि॒धा॒ता प॑र॒मा । वि॒धा॒तेति॑ वि-धा॒ता । प॒र॒मोत । उ॒त स॒न्दृक् । स॒न्दृगिति॑ सम्-दृक् ॥ तेषा॑मि॒ष्टानि॑ । इ॒ष्टानि॒ सम् । समि॒षा । इ॒षा म॑दन्ति । म॒द॒न्ति॒ यत्र॑ । यत्र॑ सप्त॒र्॒?षीन् । सप्त॒र्॒?षीन्प॒रः । स॒प्त॒र्षीनिति॑ सप्त-ऋ॒षीन् । प॒र एक᳚म् । एक॑मा॒हुः । आ॒हुरित्या॒हुः ॥ यो नः॑ । न॒ पि॒ता । पि॒ता ज॑नि॒ता । ज॒नि॒ता यः । यो वि॑धा॒ता । वि॒धा॒ता यः । वि॒धा॒तेति॑-धा॒ता । यो नः॑ । न॒स्स॒तः । स॒तो अ॒भि । अ॒भ्या । आस॑त् । सज्ज॒जान॑ । ज॒जानेति॑ ज॒जान॑ (6) ॥
यो दे॒वाना᳚म्। दे॒वाना᳚न्नाम॒धाः । ना॒म॒धा एकः॑ । ना॒म॒धा इति॑ नाम-धाः । एक॑ ए॒व । ए॒व तम् । तꣳ स॑म्प्र॒श्नम् । स॒म्प्र॒श्नम्भुव॑ना । स॒म्प्र॒श्नमिति॑ सम्-प्र॒श्नम् । भुव॑ना यन्ति । य॒न्त्य॒न्या । अ॒न्येत्य॒न्या ॥ त आ । आ य॑जन्त । अ॒य॒ज॒न्त॒ द्रवि॑णम् । द॑विण॒ꣳ॒ सम् । सम॑स्मै । अ॒स्मा॒ ऋष॑यः । ऋष॑य॒ पूर्वे᳚ । पूर्वे॑ जरि॒तारः॑ । जरि॒तारो॒ न । न भू॒ना । भू॒नेति॑ भू॒ना ॥ अ॒सूर्ता॒ सूर्ता᳚ । सूर्ता॒ रज॑सः । रज॑सो वि॒माने᳚ । वि॒माने॒ ये । वि॒मान॒ इति॑ वि-माने᳚ । ये भू॒तानि॑ । भू॒तानि॑ स॒मकृ॑ण्वन्न् । स॒मकृ॑ण्वन्नि॒मानि॑ । स॒मकृ॑ण्व॒न्निति॑ सम्-अकृ॑ण्वन्न् । इ॒मानीती॒मानि॑ ॥ न तम् । तँव्वि॑धाथ । वि॒दा॒थ॒ यः । य इ॒दम् । इ॒दञ्ज॒जान॑ । ज॒जाना॒न्यत् । अ॒न्यद्यु॒ष्माक᳚म् । यु॒ष्माक॒मन्त॑रम् । अन्त॑रम्भवाति । भ॒वा॒तीति॑ भवाति ॥ नी॒हा॒रेण॒ प्रावृ॑ताः । प्रावृ॑ता॒ जल्प्या᳚ । जल्प्या॑ च । चा॒सु॒तृपः॑ । अ॒सुतृप॑ उक्थ॒शासः॑ । अ॒सु॒तृप॒ इत्य॑सु-तृपः॑ । उ॒क्थ॒शास॑श्चरन्ति । उ॒क्थ॒शास॒ इत्यु॑क्थ-शासः॑ । च॒र॒न्तीति॑ चरन्ति ॥ प॒रो दि॒वा । दि॒वा प॒रः । प॒र ए॒ना (7)।ए॒ना पृ॑थि॒व्या।
पृ॒थि॒व्या प॒रः। प॒रो दे॒वेभिः॑ । दे॒वेभि॒रसु॑रैः । असु॑रै॒र्गुहा᳚ । गुहा॒ यत् । यदिति॒ यत् ॥ कंस्वि॑त् । स्वि॒द्गर्भ᳚म् । गर्भ॑म्प्रथ॒मम् । प्र॒थ॒मन्द॑ध्रे । द॒ध्र॒ आपः॑ । आपो॒ यत्र॑ । यत्र॑ दे॒वाः । दे॒वास्स॒मग॑च्छन्त । स॒मग॑च्छन्त॒ विश्वे᳚ । स॒मग॑च्छ॒न्तेति॑ सम्-अग॑च्छन्त । विश्व॒ इति॒ विश्वे᳚ ॥ तमित् । इद्गर्भ᳚म् । गर्भ॑म्प्रथ॒मम् । प्र॒थ॒मन्द॑ध्रे । द॒ध्र॒ आपः॑ । आपो॒ यत्र॑ । यत्र॑ दे॒वाः । दे॒वास्स॒मग॑च्छन्त । स॒मग॑च्छन्त॒ विश्वे᳚ । स॒मग॑च्छ॒न्तेति॑ सम्-अग॑च्छन्त । विश्व॒ इति॒ विश्वे᳚ ॥ अ॒जस्य॒ नाभौ᳚ । नाभा॒वधि॑ । अध्येक᳚म् । एक॒मर्पि॑तम् । अर्पि॑तँ॒य्यस्मिन्न्॑ । यस्मि॑न्नि॒दम् । इ॒दँव्विश्व᳚म् । विश्व॒म्भुव॑नम् । भुव॑न॒मधि॑ । अधि॑ श्रि॒तम् । श्रि॒तमिति॑ श्रि॒तम् ॥ वि॒श्वक॑र्मा॒ हि । वि॒श्व-क॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । ह्यज॑निष्ट । अज॑निष्ट दे॒वः । दे॒व आत् । आदित् । इद्ग॑न्ध॒र्वः । ग॒न्ध॒र्वो अ॑भवत् । अ॒भ॒व॒द्द्वि॒तीयः॑ । द्वि॒तीय॒ इति॑ द्वि॒तीयः॑ ॥ तृ॒तीय॑ पि॒ता । पि॒ता ज॑नि॒ता । ज॒नि॒तौष॑धीनाम् (8)।ओष॑धिनाम॒पाम्।
अ॒पाङ्गर्भ᳚म्। गर्भँ॒व्वि । व्य॑दधात् । अ॒द॒धा॒त्॒पु॒रु॒त्रा । पु॒रु॒त्रेति॑ पुरु-त्रा ॥ चख्षु॑ष पि॒ता । पि॒ता मन॑सा । मन॑सा॒ हि । हि धीरः॑ । धीरो॑ घृ॒तम् । घृ॒तमे॑ने । ए॒ने॒ अ॒ज॒न॒त्॒ । ए॒ने॒ इत्ये॑ने । अ॒ज॒न॒न॒न्न॑माने । नन्न॑माने॒ इति॒ नन्न॑माने ॥ य॒देत् । इदन्ताः᳚ । अन्ता॒ अद॑दृंहन्त । अद॑दृꣳहन्त॒ पूर्वे᳚ । पूर्व॒ आ । आदित् । इद्द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी अ॑प्रथेताम् । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚- पृ॒थि॒वी । अ॒प्र॒थे॒ता॒मित्य॑प्रथेताम् ॥ वि॒श्वत॑श्चख्षुरु॒त । वि॒श्वत॑श्चख्षु॒रिति॑ वि॒श्वतः॑-च॒ख्षुः॒ । उ॒त वि॒श्वतो॑मुखः । वि॒श्वतो॑मुखो वि॒श्वतो॑हस्तः । वि॒श्वतो॑मुख॒ इति॑ वि॒श्वतः॑-मु॒खः॒ । वि॒श्वतो॑हस्त उ॒त । वि॒श्वतो॑हस्त॒ इति॑ वि॒श्वतः॑-ह॒स्तः॒ । उ॒त वि॒श्वत॑स्पात् । वि॒श्वत॑स्पा॒दिति॑ वि॒श्वतः॑-पा॒त्॒ ॥ सम्बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या॒न्नम॑ति । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म् । नम॑ति॒ सम् । सम्पत॑त्रैः । पत॑त्रै॒र्द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी ज॒नयन्न्॑ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । ज॒न॑यन्दे॒वः । दे॒व एकः॑ । एक॒ इत्येकः॑ ॥ किं स्वि॑त् । स्वि॒दा॒सी॒त् । आ॒सी॒द॒धि॒ष्ठान᳚म् । अ॒धि॒ष्ठान॑मा॒रम्भ॑णम् । अ॒धि॒ष्ठान॒मित्य॑धि-स्थान᳚म् । आ॒रम्भ॑णङ्कत॒मत् । आ॒रम्भ॑ण॒ मित्या᳚-रम्भ॑णम् । क॒त॒मथ्स्वि॑त् । स्वि॒त्किम् । किमा॑सीत् । आ॒सी॒दि॒त्या॑सीत् ॥ यदी॒भूमि᳚म् । भूमि॑ञ्ज॒नयन्न्॑ (9)।ज॒नय॑न्वि॒श्वक॑र्मा।ज॒नय॑न्वि॒श्वक॑र्मा।
वि॒श्वक॑र्मा॒ वि। वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । विद्याम् । द्यामौर्णो᳚त् । और्णो᳚न्महि॒ना । म॒हि॒नावि॒श्वच॑ख्षाः । वि॒श्वच॑ख्षा॒ इति॑ वि॒श्व-च॒ख्षाः॒ ॥ किंस्वि॑त् । स्वि॒द्वन᳚म् । वन॒ङ्कः । क उ॑ । उ॒ सः । स वृ॒ख्षः । वृ॒ख्ष?आ॑सीत् । आ॒सी॒द्यतः॑ । यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒ख्षुः । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । नि॒ष्टत॒ख्षुरिति॑ निः-त॒त॒ख्षुः ॥ मनी॑षिणो॒ मन॑सा । मन॑सा पृ॒च्छत॑ । पृ॒च्छतेत् । इदु॑ । उ॒ तत् । तद्यत् । यद॒ध्यति॑ष्ठत् । अ॒ध्यति॑ष्ठ॒द्भुव॑नानि । अ॒ध्यति॑ष्ठ॒दित्य॑धि-अति॑ष्ठत् । भुव॑नानि धा॒रयन्न्॑ । धा॒रयन्निति॑ धा॒रयन्न्॑ ॥ या ते᳚ । ते॒ धामा॑नि । धामा॑नि पर॒माणि॑ । प॒र॒माणि॒ या । याऽव॒ मा । ॒अ॒व॒मा या । या म॑ध्य॒मा । म॒ध्य॒मा वि॑श्वकर्मन् । वि॒श्व॒क॒र्म॒न्नु॒ त । वि॒श्व॒क॒र्म॒न्निति॑ वि॒श्व-क॒र्म॒न्न्॒ । उ॒तेमा । इ॒मेती॒मा ॥ शिख्षा॒ सखि॑भ्यः । सखि॑भ्यो ह॒विषि॑ । सखि॑भ्य॒ इति॒ सखि॑-भ्यः॒ । ह॒विषि॑ स्वधावः । स्व॒धा॒व॒स्स्व॒यम् । स्व॒धा॒वः॒ इति॑ स्वधा-वः॒ । स्व॒यँय्य॑जस्व । य॒ज॒स्व॒ त॒नुव᳚म् । त॒नुव॑ञ्जुषा॒णः । जु॒षा॒ण इति॑ जुषा॒णः ॥ वा॒चस्पति᳚म् । पतिँ॑व्वि॒श्वक॑र्माणम् । वि॒श्वक॑र्माण मू॒तये᳚ (10)।वि॒श्वक॑र्माण॒मिति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ण॒म्।ऊ॒तये॑ मनो॒युज᳚म्।
म॒नो॒युजँ॒व्वाजे᳚। म॒नो॒युज॒मिति॑ मनः-युज᳚म् । वाजे॑ अ॒द्य । अ॒द्या ॑हुवेम । हु॒वे॒मे॒ति॑ हुवेम ॥ स नः॑ । नो॒ नेदि॑ष्ठा । नेदि॑ष्ठा॒ हव॑नानि । हव॑नानि जोषते । जो॒ष॒ते॒ वि॒श्वश॑म्भूः । वि॒श्वश॑म्भू॒रव॑से । वि॒श्वश॑म्भू॒रिति॑ वि॒श्व- श॒म्भूः॒ । अव॑से सा॒धुक॑र्मा । सा॒धुक॒र्मेति॑ सा॒धु-क॒र्मा॒ ॥ विश्व॑कर्मन् ह॒विषा᳚ । विश्व॑कर्म॒न्निति॒ विश्व॑-क॒र्म॒न्न्॒ । ह॒विषा॑ वावृधा॒नः । वा॒वृ॒धा॒नस्स्व॒यम् । स्व॒यँय्य॑जस्व । य॒ज॒स्व॒ त॒नुव᳚म् । त॒नुव॑ञ्जुषा॒णः । जु॒षा॒ण इति॑ जुषा॒णः ॥ मुह्य॑न्त्व॒न्ये । अ॒न्ये अ॒भितः॑ । अ॒भित॑स्स॒पत्नाः᳚ । स॒पत्ना॑ इ॒ह । इ॒हास्माक᳚म् । अ॒स्माक॑म्म॒घवा᳚ । म॒घवा॑ सू॒रिः । म॒घवेति॑ म॒घ-वा॒ । सू॒रिर॑स्तु । अ॒स्त्वित्य॑स्तु ॥ विश्व॑कर्मन् ह॒विषा᳚ । विश्व॑कर्म॒न्निति॒ विश्व॑-क॒र्म॒न्न्॒ । ह॒विषा॒ वर्ध॑नेन । वर्ध॑नेन त्रा॒तार᳚म् । त्रा॒तार॒मिन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मकृणोः । अ॒कृ॒णो॒र॒व॒ध्यम् । अ॒व॒ध्यमित्य॑व॒ध्यम् ॥ तस्मै॒ विशः॑ । विश॒स्सम् । सम॑नमन्त । अ॒न॒म॒न्त॒ पू॒र्वीः । पू॒र्वीर॒यम् । अ॒यमु॒ग्रः । उ॒ग्रो वि॑ह॒व्यः॑ । वि॒ह॒व्यो॑ यथा᳚ । वि॒ह॒व्य॑ इति॑ वि-ह॒व्यः॑ । यथास॑त् । अस॒दित्यस॑त् ॥ स॒मु॒द्राय॑ व॒युना॑य । व॒युना॑य॒ सिन्धू॑नाम् । सिन्धू॑ना॒म्पत॑ये । पत॑ये॒ नमः॑ । नम॒ इति॒ नमः॑ ॥ न॒दीना॒ꣳ॒ सर्वा॑साम् । सर्वा॑साम्पि॒त्रे । पि॒त्रे जु॑हु॒त । जु॒हु॒ता वि॒श्वक॑र्मणे । वि॒श्वक॑र्मणे॒ विश्वा᳚ । वि॒श्वक॑र्मण॒ इति॑ वि॒श्व-क॒र्म॒णे॒ । विश्वाऽहा᳚ । अहाऽम॑र्त्यम् । अम॑र्त्यꣳ ह॒विः । ह॒विरिति॑ ह॒विः (11) ॥
उदे॑नम् । ए॒न॒मु॒त्त॒राम् । उ॒त्त॒रान्न॑य । उ॒त्त॒रामित्यु॑त्-त॒राम् । न॒ याग्ने᳚ । अग्ने॑ घृतेन । घृ॒ते॒ना॒ऽऽहु॒त॒ । आ॒हु॒तेत्या॑हु॒त॒ ॥ रा॒यस्पोषे॑ण । पोषे॑ण॒ सम् । सꣳ सृ॑ज । सृ॒ज॒ प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ च । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । च॒ धने॑न । धने॑न च । चेति॑ च ॥ इन्द्रे॒मम् । इ॒मम्प्र॑त॒राम् । प्र॒त॒राङ्कृ॑धि । प्र॒त॒रामिति॑ प्र-त॒राम् । कृ॒धि॒ स॒जा॒ताना᳚म् । स॒जा॒ताना॑मसत् । स॒जा॒ताना॒मिति॑ स-जा॒ताना᳚म् । अ॒स॒द्व॒शी । व॒शीति॑ व॒शी ॥ स मे॑नम् । ए॒नँ॒व्वर्च॑सा । वर्च॑सा सृज । सृ॒ज॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॑ भाग॒धाः । भा॒ग॒धा अ॑सत् । भा॒ग॒धा इति॑ भाग-धाः । अ॒स॒दित्य॑सत् ॥ यस्य॑ कु॒र्मः । कु॒र्मो ह॒विः । ह॒विर्गृ॒हे । गृ॒हे तम् । तम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ व॒र्ध॒य॒ । व॒र्ध॒या॒ त्वम् । त्वमिति॒ त्वम् ॥ तस्मै॑ दे॒वाः । दे॒वा अधि॑ । अधि॑ ब्रुवन्न् । ब्रु॒व॒न्न॒यम् । अ॒यञ्च॑ । च॒ ब्रह्म॑णः । ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑ । पति॒रिति॒ पतिः॑ ॥ उदु॑ । उ॒त्वा॒ । त्वा॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा अग्ने।᳚ (12)
। अग्ने॒ भर॑न्तु । भर॑न्तु॒ चित्ति॑भिः । चित्ति॑भि॒रिति॒ चित्ति॑-भिः॒ ॥ स नः॑ । नो॒ भ॒व॒ । भ॒व॒ शि॒वत॑मः । शि॒वत॑मस्सु॒प्रती॑कः । शि॒वत॑म॒ इति॑ शि॒व-त॒मः॒ । सु॒प्रती॑को वि॒भा॑वसुः । सु॒प्रती॑क॒ इति॑ सु-प्रती॑कः । वि॒भाव॑सु॒रिति॑ वि॒भा-व॒सुः॒ ॥ पञ्च॒ दिशः॑ । दिशो॒ दैवीः᳚ । दैवी᳚र्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम॑वन्तु । अ॒व॒न्तु॒ दे॒वीः । दे॒वीरप॑ । अपाम॑तिम् । अम॑तिन्दुर्म॒तिम् । दु॒र्म॒तिम्बाध॑मानाः । दु॒र्म॒तिमिति॑ दुः-म॒तिम् । बाध॑माना॒ इति॒ बाध॑- मानाः ॥ रा॒यस्पोषे᳚ । पोषे॑ य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑तिमा॒भज॑न्तीः । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म् । आ॒भज॑न्ती॒रित्या᳚-भज॑न्तीः ॥ रा॒यस्पोषे᳚ । पोषे॒ अधि॑ । अधि॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो अ॑स्थात् । अ॒स्था॒थ्समि॑द्धे । समि॑द्धे अ॒ग्नौ । समि॑द्ध॒ इति॒ सम्-इ॒द्धे॒ । अ॒ग्नावधि॑ । अधि॑ मामहा॒नः । मा॒म॒हा॒न इति॑ मामहा॒नः ॥ उ॒क्थप॑त्र॒ ईड्यः॑ । उ॒क्थप॑त्र॒ इत्यु॒क्थ-प॒त्रः॒ । ईड्यो॑ गृभी॒तः । गृ॒भी॒तस्त॒प्तम् । त॒प्तङ्घ॒र्मम् । घ॒र्मम्प॑रि॒गृह्य॑ । प॒रि॒गृह्या॑ यजन्त । प॒रि॒गृह्येति॑ परि-गृह्य॑ । अ॒य॒ज॒न्ते॒त्य॑जन्त ॥ ऊ॒र्जा यत् । यद्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमश॑मन्त । अश॑मन्त दे॒वाः । दे॒वा दैव्या॑य । दैव्या॑य ध॒र्त्रे । ध॒र्त्रे जोष्ट्रे᳚ । जोष्ट्र॒ इति॒ जोष्ट्रे᳚ ॥ दे॒व॒श्रीश्श्रीम॑णाः । दे॒व॒श्रीरिति॑ देव-श्रीः । श्रीम॑णाश्श॒तप॑याः । श्रीम॑णा॒ इति॒ श्री- म॒नाः॒ । श॒तप॑या परि॒गृह्य॑ । श॒तप॑या॒ इति॑ श॒तप॑याः (13)।
प॒रि॒गृह्य॑ दे॒वाः। प॒रि॒गृह्येति॑ परि-गृह्य॑ । दे॒वा य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमा॑यन्न् । आ॒य॒न्नित्या॑यन्न् ॥ सूर्य॑रश्मि॒र्हरि॑केशः । सूर्य॑रश्मि॒रिति॒ सूर्य॑-र॒श्मिः॒ । हरि॑केश पु॒रस्ता᳚त् । हरि॑केश॒ इति॒ हरि॑-के॒शः॒ । पु॒रस्ता᳚थ्सवि॒ता । स॒वि॒ता ज्योतिः॑ । ज्यो॒ति॒रुत् । उद॑यान् । अ॒या॒ꣳ॒ अज॑स्रम् । अज॑स्र॒मित्यज॑स्रम् ॥ तस्य॑ पू॒षा । पू॒षा प्र॑स॒वम् । प्र॒स॒वँय्या॑ति । प्र॒स॒वमिति॑ प्र-स॒वम् । या॒ति॒ दे॒वः । दे॒वस्स॒म्पश्यन्न्॑ । स॒म्पश्य॒न्॒विश्वा᳚ । स॒म्पश्यन्निति॑ सम्-पश्यन्न्॑ । विश्वा॒ भुव॑नानि । भुव॑नानि गो॒पाः । गो॒पा इति॑ गो-पाः ॥ दे॒वा दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॑ अध्व॒र्यन्तः॑ । अ॒ध्व॒र्यन्तो॑ अस्थुः । अ॒स्थु॒र्वी॒तम् । वी॒तꣳ श॑मि॒त्रे । श॒मि॒त्रे श॑मि॒ता । श॒मि॒ता य॒जध्यै᳚ । य॒जध्या॒ इति॑ य॒जध्यै᳚ ॥ तु॒रीयो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो यत्र॑ । यत्र॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यमेति॑ । एति॒ ततः॑ । तत॑ पाव॒काः । पा॒व॒का आ॒शिषः॑ । आ॒शिषो॑ नः । आ॒शिष॒ इत्या᳚-शिषः॑ । नो॒ जु॒ष॒न्ता॒म् । जु॒ष॒न्ता॒मि॒ति॑ जुषन्ताम् ॥ वि॒मान॑ ए॒षः । वि॒मान॒ इति॑ वि-मानः॑ । ए॒ष दि॒वः । दि॒वो मध्ये᳚ । मध्य॑ आस्ते । आ॒स्त॒ आ॒प॒प्रि॒वान् । आ॒प॒प्रि॒वान्रोद॑सी । आ॒प॒प्रि॒वानित्या᳚-प॒प्रि॒वान् । रोद॑सी अ॒न्तरि॑ख्षम् । रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मित्य॒न्तरी॑ख्षम् ॥ स वि॒श्वाचीः᳚ । वि॒श्वाची॑र॒भि (14)।अ॒भिच॑ष्टे।
च॒ष्टे॒ घृ॒ताचीः᳚। घृ॒ताची॑रन्त॒रा । अ॒न्त॒रा पूर्व᳚म् । पूर्व॒मप॑रम् । अप॑रञ्च । च॒ के॒तुम् । के॒तुमिति॑ के॒तुम् ॥ उ॒ख्षा स॑मु॒द्रः । स॒मु॒द्रो अ॑रु॒णः । अ॒रु॒णस्सु॑प॒र्णः । सु॒प॒र्ण पूर्व॑स्य । सु॒प॒र्ण इति॑ सु-प॒र्णः । पूर्व॑स्य॒ योनि᳚म् । योनि॑म्पि॒तु । पि॒तुरा । आ वि॑वेश । वि॒वे॒शे॒ति॑ विवेश ॥ मध्ये॑ दि॒वः । दि॒वो निहि॑तः । निहि॑त॒ पृश्निः॑ । निहि॑त॒ इति॒ नि-हि॒तः॒ । पृश्नि॒ रश्मा᳚ । अश्मा॒ वि । वि च॑क्रमे । च॒क्र॒मे॒ रज॑सः । रज॑स पाति । पा॒त्यन्तौ᳚ । अन्ता॒वित्यन्तौ᳚ ॥ इन्द्रँ॒व्विश्वाः᳚ । विश्वा॑ अवीवृधन्न् । अ॒वी॒वृ॒ध॒न्थ्स॒मु॒द्र॒व्य॑चसम् । स॒मु॒द्रव्य॑चस॒ङ्गिरः॑ । स॒मु॒द्रव्य॑चस॒मिति॑ समु॒द्र-व्य॒च॒सम् । गिर॒ इति॒ गिरः॑ ॥ र॒थीत॑मꣳ रथी॒नाम् । र॒थीत॑म॒मिति॑ र॒थि-त॒म॒म्॒ । र॒थी॒नाँव्वाजा॑नाम् । वाजा॑ना॒ꣳ॒ सत्प॑तिम् । सत्प॑ति॒म्पति᳚म् । सत्प॑ति॒मिति॒ सत्-प॒ति॒म् । पति॒मिति॒ पति᳚म् ॥ सु॒म्न॒हूर्य॒ज्ञः । सु॒म्न॒हूरिति॑ सुम्न-हूः । य॒ज्ञो दे॒वान् । दे॒वाꣳ आ । आ च॑ । च॒ व॒ख्ष॒त्॒ । व॒ख्ष॒द्यख्ष॑त् । यख्ष॑द॒ग्निः । अ॒ग्निर्दे॒वः । दे॒वो दे॒वान् । दे॒वाꣳ आ । आ च॑ । च॒ व॒ख्ष॒त्॒ । व॒ख्ष॒दिति॑ वख्षत् ॥ वाज॑स्यमा । मा॒ प्र॒सवेन॑ । प्र॒स॒वेनो᳚ऽद्ग्रा॒भेण॑ । प्र॒स॒वेनेति॑ प्र-स॒वेन॑ । उ॒द्ग्रा॒भेणोत् । उ॒द्ग्रा॒भेणेत्यु॑त्-ग्रा॒भेण॑ । उद॑ग्रभीत् । अ॒ग्र॒भी॒दित्य॑ ग्रभीत् ॥ अथा॑ स॒पत्नान्॑ । स॒पत्ना॒ꣳ॒ इन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ मे । मे॒ नि॒ग्रा॒भेण॑ । नि॒ग्रा॒भेणाध॑रान् । नि॒ग्रा॒भेणेति॑ नि-ग्रा॒भेण॑ । अध॑राꣳ अकः । अ॒क॒रित्य॑कः ॥ उ॒द्ग्रा॒भञ्च॑ । उ॒द्ग्रा॒भमित्यु॑त्-ग्रा॒भम् । च॒ नि॒ग्रा॒भम् । नि॒ग्रा॒भञ्च॑ । नि॒ग्रा॒भमिति॑ नि-ग्रा॒भम् । च॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑दे॒वाः । दे॒वा अ॑वीवृधन्न् । अ॒वी॒वृ॒ध॒न्नित्य॑विवृधन्न् ॥ अथा॑ स॒पत्नान्॑ । स॒पत्ना॑निन्द्रा॒ग्नी । इ॒न्द्रा॒ग्नी मे᳚ । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी । मे॒ वि॒षू॒चीनान्॑ । वि॒षू॒चीना॒न्वि । व्य॑स्यताम् । अ॒स्य॒ता॒मित्य॑स्यताम् (15) ॥
“आ॒शुश्शिशा॑नः। शिशा॑नो वृष॒भः । वृ॒ष॒भो न । न यु॒ध्मः । यु॒ध्मो घ॑नाघ॒नः, । घ॒ना॒घ॒नः, ख्षोभ॑णः । ख्षोभ॑णश्चर्षणी॒नाम् । च॒र्॒ष॒णी॒नामिति॑ चर्षणी॒नाम् ॥ स॒ङ्क्रन्द॑नोऽनिमि॒षः । स॒ङ्क्रन्द॑न॒ इति॑ सम्-क्रन्द॑नः । अ॒नि॒मि॒ष ए॑कवी॒रः । अ॒नि॒मि॒ष इत्य॑नि-मि॒षः । ए॒क॒वी॒रश्श॒तम् । ए॒क॒वी॒र इत्ये॑क-वी॒रः । श॒तꣳ सेनाः᳚ । सेना॑ अजयत् । अ॒ज॒य॒थ्सा॒कम् । सा॒कमिन्द्रः॑ । इन्द्र॒ इतीन्द्रः॑ ॥ स॒ङ्क्रन्द॑नेनाऽनिमि॒षेण॑ । स॒ङ्क्रन्द॑ने॒ नेति॑ सम्-क्रन्द॑नेन । अ॒नि॒मि॒षेण॑ जि॒ष्णुना᳚ । अ॒नि॒मि॒षेणेत्य॑नि-मि॒षेण॑ । जि॒ष्णुना॑ युत्का॒रेण॑ । यु॒त्का॒रेण॑ दुश्च्यव॒नेन॑ । यु॒त्का॒रेणेति॑ युत्-का॒रेण॑ । दु॒श्च्य॒व॒नेन॑ धृ॒ष्णुना᳚ । दु॒श्च्य॒वनेनेति॑ दुः-च्य॒व॒नेन॑ । धृ॒ष्णुणेति॑ धृ॒ष्णुना᳚ ॥ तदिन्द्रे॑ण । इन्द्रे॑ण जयत । ज॒य॒त॒ तत् । तथ्स॑हध्वम् । स॒ह॒ध्वँ॒य्युधः॑ । युधो॑ नरः । नर॒ इषु॑हस्तेन । इषु॑हस्तेन॒ वृष्णा᳚ । इषु॑हस्ते॒नेतीषु॑-ह॒स्ते॒न॒ । वृष्णेति॒ वृष्णा᳚ ॥ स इषु॑हस्तैः । इषु॑हस्तै॒स्सः । इषु॑हस्तै॒रितीषु॑-ह॒स्तैः॒ । स नि॑ष॒ङ्गिभिः॑ । नि॒ष॒ङ्गिभि॑र्व॒शी । नि॒ष॒ङ्गिभि॒रिति॑ निष॒ङ्गि-भिः॒ । व॒शी संस्र॑ष्टा । सग्ग्स्र॑ष्टा॒ सः । सग्ग्स्र॒ष्टेति॒ सम्-स्र॒ष्टा॒ । स युधः॑ । युध॒ इन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ ग॒णेन॑ । ग॒णेनेति॑ ग॒णेन॑ ॥ स॒ꣳ॒सृ॒ष्ट॒जिथ्सो॑म॒पाः । स॒ꣳ॒सृ॒ष्ट॒जिति॑ सꣳसृष्ट-जित् । सो॒म॒पा बा॑हुश॒र्धी । सो॒म॒पा इति॑ सोम-पाः । बा॒हु॒शर्ध्यू᳚र्ध्वध॑न्वा । बा॒हु॒श॒र्धीति॑ बाहु-श॒र्धी । ऊ॒र्ध्वध॑न्वा॒ प्रति॑हिताभिः । ऊ॒र्ध्वध॒न्वेत्यू॒र्ध्व-ध॒न्वा॒ । प्रति॑हिताभि॒रस्ता᳚ । प्रति॑हिताभि॒रिति॒ प्रति॑-हि॒ता॒भिः॒ । अस्तेत्यस्ता᳚ ॥ बृह॑स्पते॒ परि॑ । परि॑ दीय (16)।दी॒या॒ रथे॑न।”
रथे॑न रख्षो॒हा। र॒ख्षो॒हाऽमित्रान्॑ । र॒ख्षो॒हेति॑ रख्षः-हा । अमित्राꣳ॑ अप॒बाध॑मानः । अ॒प॒बाध॑मान॒ इत्य॑प-बाध॑मानः ॥ प्र॒भ॒ञ्जन्थ्सेनाः᳚ । प्र॒भ॒ञ्जन्निति॑ प्र-भ॒ञ्जन्न् । सेनाः᳚ प्रमृ॒णः । प्र॒मृ॒णो यु॒धा । प्र॒मृ॒ण इति॑ प्र-मृ॒णः । यु॒धा जयन्न्॑ । जय॑न्न॒स्माक᳚म् । अ॒स्माक॑मेधि । ए॒ध्य॒विता । अ॒वि॒ता रथा॑नाम् । रथा॑ना॒मिति॒ रथा॑नाम् ॥ गो॒त्र॒भिद॑ङ्गो॒विद᳚म् । गो॒त्र॒बि॒दमिति॑ गोत्र-भिद᳚म् । गो॒विदँ॒व्वज्र॑बाहुम् । गो॒विद॒मिति॑ गो-विद᳚म् । वज्र॑बाहु॒ञ्जय॑न्तम् । वज्र॑बाहु॒मिति॒ वज्र॑-बा॒हु॒म् । जय॑न्त॒मज्म॑ । अज्म॑ प्रमृ॒णन्त᳚म् । प्र॒मृ॒णन्त॒मोज॑सा । प्र॒मृ॒णन्त॒मिति॑ प्रमृ॒णन्त᳚म् । ओज॒सेत्योज॑सा ॥ इ॒मꣳ स॑जाताः । स॒जा॒ता॒ अनु॑ । स॒जा॒ता॒ इति॑ स-जा॒ताः॒ । अनु॑वीरयध्वम् । वी॒र॒य॒ध्व॒मिन्द्र᳚म् । इन्द्रꣳ॑ सखा॒यः । स॒खा॒योऽनु॑ । अनु॒ सम् । सꣳ र॑भध्वम् । र॒भ॒ध्व॒मिति॑ रभध्वम ॥ ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒यस्स्थवि॑रः । ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒य इति॑ बल-वि॒ज्ञा॒यः । स्थवि॑र॒ प्रवी॑रः । प्रवी॑र॒स्सह॑स्वान् । प्रवी॑र॒ इति॒ प्र-वी॒रः॒ । सह॑स्वान् वा॒जी । वा॒जी सह॑मानः । सह॑मान उ॒ग्रः । उ॒ग्र इत्यु॒ग्रः ॥ अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा । अ॒भि॑वी॒र इत्य॒भि-वी॒रः॒ । अ॒भिस॑त्वा सहो॒जाः । अ॒भिस॒ त्वेत्य॒भि-स॒त्वा॒ । स॒हो॒जा जैत्र᳚म् । स॒हो॒जा इति॑ सहः-जाः । जैत्र॑मिन्द्र । इन्द्र॒ रथ᳚म् । रथ॒ मा । आ ति॑ष्ठ । ति॒ष्ठ॒ गो॒वित् । गो॒विदिति॑ गो-वित् ॥ अ॒भि गो॒त्राणि॑ । गो॒त्राणि॒ सह॑सा । सह॑सा॒ गाह॑मानः । गाह॑मानोऽदा॒यः । अ॒दा॒यो वी॒रः ।
वी॒रश्श॒तम॑न्युः । श॒तम॑न्यु॒रिन्द्रः॑ । श॒तम॑न्यु॒रिति॑ श॒त-म॒न्युः॒ । इन्द्र॒ इतीन्द्रः॑ ॥ दु॒श्च॒व॒न पृ॑तना॒षाट् । दु॒श्च्य॒वन॒ इति॑ दुः-च्य॒व॒नः । पृ॒त॒ना॒षाड॑यु॒ध्यः । अ॒युध्यो᳚ऽस्माकम् । अ॒स्माक॒ꣳ॒ सेनाः᳚ । सेना॑ अवतु । अ॒व॒तु॒ प्र । प्र यु॒थ्सु । यु॒थ्स्विति॑ युत्-सु ॥ इन्द्र॑ आसाम् । आ॒सा॒न्ने॒ता । ने॒ता बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒र्दख्षि॑णा । दख्षि॑णा य॒ज्ञः । य॒ज्ञ पु॒रः । पु॒र ए॑तु । ए॒तु॒ सोमः॑ । सोम॒ इति॒ सोमः॑ ॥ दे॒व॒सेनाना॑मभिभञ्जती॒नाम् । दे॒व॒से॒नाना॒मिति॑ देव-से॒नाना᳚म् । अ॒भि॒भ॒ञ्ज॒ती॒नाञ्जय॑न्तीनाम् । अ॒बि॒॒भञ्ज॒ती॒नामित्य॑भि-भ॒ञ्ज॒ती॒नाम् । जय॑न्तीनाम्म॒रुतः॑ । म॒रुतो॑ यन्तु । य॒न्त्वग्रे᳚ । अग्र॒ इत्यग्रे᳚ ॥ इन्द्र॑स्य॒ वृष्णः॑ । वृष्णो॒ वरु॑णस्य । वरु॑णस्य॒ राज्ञः॑ । राज्ञ॑ आदि॒त्याना᳚म् । आ॒दि॒त्याना᳚म्म॒रुता᳚म् । म॒रुता॒ꣳ॒ शर्धः॑ । शर्ध॑ उ॒ग्रम् । उ॒ग्रमित्यु॒ग्रम् ॥ म॒हाम॑नसाम्भुवनच्य॒वाना᳚म् । म॒हाम॑नसा॒मिति॑ म॒हा-म॒न॒सा॒म्॒ । भु॒व॒न॒च्य॒वाना॒ङ्घोषः॑ । भु॒व॒न॒च्य॒वाना॒मिति॑ भुवन-च्य॒वाना᳚म् । घोषो॑ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒ञ्जय॑ताम् । जय॑ता॒मुत् । उद॑स्थात् । अ॒स्था॒दित्य॑स्थात् ॥ अ॒स्माक॒मिन्द्रः॑ । इन्द्र॒स्समृ॑तेषु । समृ॑तेषु ध्व॒जेषु॑ । समृ॑ते॒ष्मिति॒ सम्-ऋ॒ते॒षु॒ । ध्व॒जेष्व॒स्माक᳚म् । अ॒स्माकँ॒य्याः । या इ॑षवः । इष॑व॒स्ताः । ता ज॑यन्तु । ज॒य॒न्त्विति॑ जयन्तु (18) ॥
अ॒स्माकँ॑व्वी॒राः। वी॒रा उत्त॑रे । उत्त॑रे भवन्तु । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रे॒ । भ॒व॒न्त्व॒स्मान् । अ॒स्मानु॑ । उ॒दे॒वाः॒ । दे॒वा॒ अ॒व॒त॒ । अ॒व॒ता॒ हवे॑षु । हवे॒ष्विति॒ हवे॑षु ॥ उद्ध॑र्षय । ह॒र्॒ष॒य॒ म॒घ॒व॒न्न्॒ । म॒घ॒व॒न्नायु॑धानि । म॒घ॒व॒न्निति॑ मघ-व॒न्न्॒ । आयु॑धा॒न्युत् । उथ्सत्व॑नाम् । सत्व॑नाम्माम॒काना᳚म् । मा॒म॒काना॒म्महाꣳ॑सि । महाꣳ॑सीति॒ महाꣳ॑सि ॥ उद्वृ॑त्रहन् । वृ॒त्र॒ह॒न्॒वा॒जिना᳚म् । वृ॒तृ॒ह॒न्निति॑ वृतृ-ह॒न्न्॒ । वा॒जिनाँ॒व्वाजि॑नानि । वाजि॑ना॒न्युत् । उद्रथा॑नाम् । रथा॑ना॒ञ्जय॑ताम् । जय॑तामेतु । ए॒तु॒ घोषः॑ । घोष॒ इति॒ घोषः॑ ॥ उप॒ प्र । प्रेत॑ । इ॒त॒ जय॑त । जय॑ता नरः । न॒र॒स्स्थि॒राः । स्थि॒रा वः॑ । व॒स्स॒न्तु॒ । स॒न्तु॒ बा॒हवः॑ । बा॒हव॒ इति॑ बा॒हवः॑ ॥ इन्द्रो॑ वः । व॒श्शर्म॑ । शर्म॑ यच्छतु । य॒च्छ॒त्व॒ना॒धृ॒ष्याः । अ॒ना॒धृ॒ष्या यथा᳚ । अ॒ना॒धृ॒ष्या इत्य॑ना-धृ॒ष्याः । यथास॑थ । अस॒थे इत्यस॑थ ॥ अव॑सृष्टा॒ परा᳚ । अव॑सृ॒ष्टेत्यव॑-सृ॒ष्टा॒ । परा॑ पत । प॒त॒ शर॑व्ये । शर॑व्ये॒ ब्रह्म॑सꣳशिता । ब्रह्म॑सꣳशि॒तेति॒ ब्रह्म॑-स॒ꣳ॒शि॒ता॒ ॥ गच्छा॒मित्रान्॑ । अमित्रा॒न्प्र (19)।प्र वि॑श।
वि॒श॒ मा। मैषा᳚म् । ए॒षा॒ङ्कम् । कञ्च॒न । च॒ नोत् । उच्छि॑षः । शि॒ष॒ इति॑ शिषः ॥ मर्मा॑णि ते । ते॒ वर्म॑भिः । वर्म॑भिश्छादयामि । वर्म॑भि॒रिति॒ वर्म॑-भिः॒ । छा॒द॒या॒मि॒ सोमः॑ । सोम॑स्त्वा । त्वा॒ राजा᳚ । राजा॒ऽमृते॑न । अ॒मृते॑ना॒भि । अ॒भिव॑स्ताम् । व॒स्ता॒मिति॑ वस्ताम् ॥ उ॒रोर्वरी॑यः । वरी॑यो॒ वरि॑वः । वरि॑वस्ते । ते॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्तु॒ जय॑न्तम् । जय॑न्त॒न्त्वाम् । त्वा मनु॑ । अनु॑ मदन्तु । म॒द॒न्तु॒ दे॒वा । दे॒वा इति॑ दे॒वाः ॥ यत्र॑ बा॒णाः । बा॒णास्स॒म्पत॑न्ति । स॒म्पत॑न्ति कुमा॒राः । स॒म्पती॒ति॑ सम्-पत॑न्ति । कु॒मा॒रा वि॑शि॒खाः । वि॒शि॒खा इ॑व । वि॒शि॒खा इति॑ वि-शि॒खाः । इ॒वेती॑व ॥ इन्द्रो॑ नः । न॒स्तत्र॑ । तत्र॑ वृत्र॒हा । वृ॒त्र॒हा वि॑श्वा॒हा । वृ॒त्र॒हेति॑ वृत्र-हा । वि॒श्वा॒हा शर्म॑ । वि॒श्वा॒हेति॑ विश्व-हा । शर्म॑ यच्छतु । य॒च्छ॒त्विति॑ यच्छतु (20) ॥
प्राची॒मनु॑ । अनु॑ प्र॒दिश᳚म् । प्र॒दिश॒म्प्र । प्र॒दिश॒मिति॑ प्र-दिश᳚म् । प्रेहि॑ । इ॒हि॒ वि॒द्वान् । वि॒द्वान॒ग्नेः । अ॒ग्नेर॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ पु॒रो अ॑ग्निः । पु॒रो अ॑ग्निर्भव । पु॒रो अ॑ग्नि॒रिति॑ पु॒रः-अ॒ग्निः॒ । भ॒वे॒ह । इ॒हेती॒ह ॥ विश्वा॒ आशाः᳚ । आशा॒ दीद्या॑नः । दीद्या॑नो॒ वि । वि भा॑हि । भा॒ह्यूर्ज᳚म् । ऊर्ज॑न्नः । नो॒ धे॒हि॒ । धे॒हि॒ द्वि॒पदे᳚ । द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे । द्वि॒पद॒ इति॑ द्वि-पदे᳚ । चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑-प॒दे॒ ॥ क्रम॑ध्वम॒ग्निना᳚ । अ॒ग्निना॒ नाक᳚म् । नाक॒मुख्य᳚म् । उख्य॒ꣳ॒ हस्ते॑षु । हस्ते॑षु॒ बिभ्र॑तः । बिभ्र॑त॒ इति॒ बिभ्र॑तः ॥ दि॒व पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठꣳ सुवः॑ । सुव॑र्ग॒त्वा । ग॒त्वा मि॒श्राः । मि॒श्रा दे॒वेभिः॑ । दे॒वेभि॑राध्वम् । आ॒ध्व॒मित्या᳚ध्वम् ॥ पृ॒थि॒व्या अ॒हम् । अ॒हमुत् । उद॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मा । आरु॑हम् । अ॒रु॒ह॒म॒न्तरि॑ख्षात् । अ॒न्तरि॑ख्षा॒द्दिव᳚म् । दिव॒मा । आरु॑हम् । अ॒रु॒ह॒मित्य॑रुहम् ॥ दि॒वो नाक॑स्य । नाक॑स्य पृ॒ष्ठात् । पृ॒ष्ठाथ्सुवः॑ । सुव॒र्जोतिः॑ । ज्योति॑रगाम्। । अ॒गा॒म॒हम् । (21)
अह॒मित्य॒हम् ॥ सुव॒र्यन्तः॑ । यन्तो॒ न । नाप॑ । अपे᳚ख्षन्ते । ई॒ख्ष॒न्त॒ आ । आद्याम् । द्याꣳ रो॑हन्ति । रो॒ह॒न्ति॒ रोद॑सी । रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी ॥ य॒ज्ञँय्ये । ये वि॒श्वतो॑धारम् । वि॒श्वतो॑धार॒ꣳ॒ सुवि॑द्वाꣳसः । वि॒श्वतो॑धार॒मिति॑ वि॒श्वतः॑-धा॒र॒म्॒ । सुवि॑द्वाꣳसो वितेनि॒रे । सुवि॑द्वाꣳस॒ इति॒ सु-वि॒द्वा॒ꣳ॒सः॒ । वि॒ते॒नि॒र इति॑ वि-ते॒नि॒रे ॥ अग्ने॒ प्र । प्रेहि॑ । इ॒हि॒ प्र॒थ॒मः । प्र॒थ॒मो दे॑वय॒ताम् । दे॒व॒य॒ताञ्चख्षुः॑ । दे॒व॒य॒तामिति॑ देव-य॒ताम् । चख्षु॑र्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मु॒त । उ॒त मर्त्या॑नाम् । मर्त्या॑ना॒मिति॒ मर्त्या॑नाम् ॥ इय॑ख्षमाणा॒ भृगु॑भिः । भृगु॑भिस्स॒जोषाः᳚ । भृगु॑भि॒रिति॒ भृगु॑-भिः॒ । स॒जोषा॒स्सुवः॑ । स॒जोषा॒ इति॑ स-जोषाः᳚ । सुव॑र्यन्तु । य॒न्तु॒ यज॑मानाः । यज॑मानास्स्व॒स्ति । स्व॒स्तीति॑ स्व॒स्ति ॥ नक्तो॒षासा॒ सम॑नसा । सम॑नसा॒ विरू॑पे । सम॑न॒सेति॒ स-म॒न॒सा॒ । विरू॑पे धा॒पये॑ते । विरू॑पे॒ इति॒ वि-रू॒पे॒ । धा॒पये॑ते॒ शिशु᳚म् । धा॒प॑येते॒ इति॑ धा॒पये॑ते । शिशु॒मेक᳚म् । एकꣳ॑ समी॒ची । स॒मी॒ची इति॑ समी॒ची ॥ द्यावा॒ ख्षाम॑ । ख्षामा॑ रु॒क्मः । रु॒क्मो अ॒न्तः । अ॒न्तर्वि । विभा॑ति । भा॒ति॒ दे॒वाः । दे॒वा अ॒ग्निम् । अ॒ग्नि धा॑रयन्न् । धा॒र॒य॒न्द्र॒वि॒णो॒दाः । द्र॒वि॒णो॒दा इति॑ द्रविणः- दाः ॥ अग्ने॑ सहस्राख्ष । स॒ह॒स्रा॒ख्ष॒ श॒त॒मू॒र्ध॒न्न्॒ । स॒ह॒स्रा॒ख्षेति॑ सहस्र- अ॒ख्ष॒। (22)
“श॒त॒मू॒र्ध॒॒ञ्छ॒तम्। श॒त॒मू॒र्ध॒नि॑ति शत-मू॒र्ध॒न्न्॒ । श॒तन्ते᳚ । ते॒ प्रा॒णाः । प्रा॒णास्स॒हस्र᳚म् । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । स॒हस्र॑मपा॒नाः । अ॒पा॒ना इत्य॑प-अ॒नाः ॥ त्वꣳ सा॑हस्र॒स्य॑ । सा॒ह॒स्रस्य॑ रा॒यः । रा॒य ई॑शिषे । ई॒शि॒षे॒ तस्मै᳚ । तस्मै॑ ते । ते॒ वि॒धे॒म॒ । वि॒धे॒म॒ वाजा॑य । वाजा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ॥ सु॒प॒र्णो॑ऽसि । सु॒प॒र्ण इति॑ सु-प॒र्णः । अ॒सि॒ गरुत्मान्॑ । ग॒रुत्मा᳚न्पृथि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्याꣳ सी॑द । सी॒द॒ पृ॒ष्ठे । पृ॒ष्ठे पृ॑थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्यास्सी॑द । सी॒द॒ भा॒सा । भा॒साऽन्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मा । आ पृ॑ण । पृ॒ण॒ ज्योति॑षा । ज्योति॑षा॒ दिव᳚म् । दिव॒ मुत् । उत्त॑भान । स्त॒भा॒न॒ तेज॑सा । तेज॑सा॒ दिशः॑ । दिश॒ उत् । उद्दृꣳ॑ह । दृ॒ꣳ॒हेति॑ दृꣳह ॥ आ॒जुह्वा॑नस्सु॒प्रती॑कः । आ॒जुह्वा॑न॒ इत्या᳚-जुह्वा॑नः । सु॒प्रती॑क पु॒रस्ता᳚त् । सु॒प्रती॑क॒ इति॑ सु-प्रती॑कः । पु॒रस्ता॒दग्ने᳚ । अग्ने॒ स्वाम् । स्वाँय्योनि᳚म् । योनि॒ मा । आसी॑द । सी॒द॒सा॒ध्या । सा॒ध्येति॑ सा॒ध्या ॥ अ॒स्मिन्थ्स॒दस्थे᳚ । स॒धस्थे॒ अधि॑ । स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध-स्थे॒ । अध्युत्त॑रस्मिन् । उत्त॑रस्मि॒न्॒, विश्वे᳚ । उत्त॑रस्मि॒न्नित्युत्- त॒र॒स्मि॒न्न्॒ । विश्वे॑ देवाः (23)।दे॒वा॒ यज॑मानः।”
यज॑मानश्च। च॒ सी॒द॒त॒ । सी॒द॒तेति॑ सीदत ॥ प्रेद्धो॑ अग्ने । प्रेद्ध॒ इति॒ प्र-इ॒द्धः॒ । अ॒ग्ने॒ दी॒दि॒हि॒ । दी॒दि॒हि॒ पु॒रः । पु॒रो नः॑ । नोज॑स्रया । अज॑स्रया सू॒र्म्या᳚ । सू॒र्म्या॑ यविष्ठ । य॒वि॒ष्ठेति॑ यविष्ठ ॥ त्वाꣳ शश्व॑न्तः । शश्व॑न्त॒ उप॑ । उप॑ यन्ति । यन्ति॒ वाजाः᳚ । वाजा॒ इति॒ वाजाः᳚ ॥ वि॒धेम॑ ते । ते॒ प॒र॒मे । प॒र॒मे जन्मन्न्॑ । जन्म॑न्नग्ने । अ॒ग्ने॒ वि॒धेम॑ । वि॒धेम॒ स्तोमैः᳚ । स्तोमै॒रव॑रे । अव॑रे स॒धस्थे᳚ । स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध- स्थे॒ ॥ यस्मा॒द्योनेः᳚ । योने॑रु॒दारि॑थ । उ॒दारि॑था॒ यजे᳚ । उ॒दारि॒थेत्यु॑त्- आरि॑थ । यजे॒ तम् । तम्प्र । प्र त्वे । त्वे ह॒वीꣳषि॑ । त्वे इति॒ त्वे । ह॒वीꣳषि॑ जुहुरे । जु॒हु॒रे॒ समि॑द्धे । समि॑द्ध॒ इति॒ सम्-इ॒द्धे॒ ॥ ताꣳ स॑वि॒तुः । स॒वि॒तुर्वरे᳚ण्यस्य । वरे᳚ण्यस्य चि॒त्राम् । चि॒त्रा मा । आहम् । अ॒हँव्वृ॑णे । वृ॒णे॒ सु॒म॒तिम् । सु॒म॒तिँव्वि॒श्वज॑न्याम् । सु॒म॒तिमिति॑ सु-म॒तिम् । वि॒श्वज॑न्या॒मिति॑ वि॒श्व-ज॒न्या॒म्॒ ॥ याम॑स्य । अ॒स्य॒ कण्वः॑ । कण्वो॒ अदु॑हत् । अदु॑ह॒त्प्रपी॑नाम् । प्रपी॑नाꣳ स॒हस्र॑धाराम् । प्रपी॑ना॒मिति॒ प्र-पी॒ना॒म्॒ । स॒हस्र॑धारा॒म्पय॑सा । स॒हस्र॑धारा॒मिति॑ स॒हस्र॑-धा॒रा॒म्॒ (24)।
। पय॑सा म॒हीम् । म॒हीङ्गाम् । गामिति॒ गाम् ॥ स॒प्त ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ स॒मिधः॑ । स॒मिध॑स्स॒प्त । स॒मिध॒ इति॑ सम्-इधः॑ । स॒प्त॒ जि॒ह्वाः । जि॒ह्वास्स॒प्त । स॒प्त ऋष॑यः । ऋष॑यस्स॒प्त । स॒प्त धाम॑ । धाम॑ प्रि॒याणि॑ । प्रि॒याणि॑ति प्रि॒याणि॑ ॥ स॒प्त होत्राः᳚ । होत्राः᳚ सप्त॒धा । स॒प्तधा त्वा᳚ । स॒प्त॒धेति॑ सप्त-धा । त्वा॒ य॒ज॒न्ति॒ । य॒ज॒न्ति॒ स॒प्त । स॒प्त योनीः᳚ । योनी॒रा । आ पृ॑णस्व । पृ॒ण॒स्वा॒ घृ॒तेन॑ । घृ॒तेनेति॑ घृ॒तेन॑ ॥ ई॒दृङ्च॑ । चा॒न्या॒दृङ् । अ॒न्या॒दृङ्च॑ । चै॒ता॒दृङ् । ए॒ता॒दृङ्च॑ । च॒ प॒॒तिदृङ् । प्र॒ति॒दृङ्च॑ । प्र॒ति॒दृङ्गिति॑ प्रति-दृङ् । च॒ मि॒तः । मि॒तश्च॑ । च॒ सम्मि॑तः । सम्मि॑तश्च । सम्मि॑त॒ इति॒ सम्-मि॒तः॒ । च सभ॑रा । सभ॑रा॒ इति॒ स-भ॒राः॒ ॥ शु॒क्रज्यो॑तिश्च । शु॒क्रज्यो॑ति॒रिति॑ शु॒क्र-ज्यो॒तिः॒ । च॒ चि॒त्रज्यो॑तिः । चि॒त्रज्यो॑तिश्च । चि॒त्रज्यो॑ति॒रिति॑ चि॒त्र-ज्यो॒तिः॒ । च॒ स॒त्यज्यो॑तिः ।स॒त्य ज्यो॑ति॒श्च । स॒त्यज्यो॑ति॒रिति॑ स॒त्य-ज्यो॒तिः॒ ।च॒ ज्योति॑ष्मान् । ज्योति॑ष्मान्च॒ । च॒ स॒त्यः । स॒त्यश्च॑ । च॒र्त॒पाः । ऋ॒त॒पाश्च॑ । ऋ॒त॒पा इत्यृ॑त-पाः । चात्यꣳ॑हाः । अत्यꣳ॑हा॒ इत्यति॑-अ॒ꣳ॒हाः॒ (25) ॥
ऋ॒त॒जिच्च॑ । ऋ॒त॒जिदित्यृ॑त-जित् । च॒ स॒त्य॒जित् । स॒त्य॒जिच्च॑ । स॒त्य॒जिदिति॑ सत्य-जित् । च॒ से॒न॒जित् । से॒न॒ जिच्च॑ । से॒न॒जिदिति॑ सेन-जित् । च॒ सु॒षेणः॑ । सु॒षेण॑श्च । सु॒षेण॒ इति॑ सु-सेनः॑ । चान्त्य॑मित्रः । अन्त्य॑मित्रश्च । अन्त्य॑मित्र॒ इत्यन्ति॑-अ॒मि॒त्रः॒ । च॒ दू॒रे अ॑मित्रः । दू॒रे अ॑मित्रश्च । दू॒रे?अ॑मित्र॒ इति॑ दू॒रे अ॒मि॒त्रः॒ । च॒ ग॒णः॒ । ग॒ण इति॑ ग॒णः ॥ ऋ॒तश्च॑ । च॒ स॒त्यः । स॒त्यश्च॑ । च॒ ध्रु॒वः । ध्रु॒वश्च॑ । च॒ ध॒रुणः॑ । ध॒रुण॑श्च । च॒ ध॒र्ता । ध॒र्ता च॑ । च॒ वि॒ध॒र्ता । वि॒ध॒र्ता च॑ । वि॒ध॒र्तेति॑ वि-ध॒र्ता । च॒ वि॒धा॒र॒यः । वि॒धा॒र॒य इति॑ वि-धा॒र॒यः ॥ ई॒दृख्षा॑स एता॒दृख्षा॑सः । ए॒ता॒दृख्षा॑स॒ उ । *ऊ॒षुणः॑ । सु नः॑ । न॒स्स॒दृख्षा॑सः । स॒दृख्षा॑स॒ प्रति॑सदृख्षासः । प्रति॑सदृख्षास॒ आ । प्रति॑सदृख्षास॒ इति॒ प्रति॑-स॒दृ॒ख्षा॒सः॒ । एत॑न । इ॒त॒नेती॑तन ॥ मि॒तास॑श्च । च॒ सम्म्मि॑तासः । सम्मि॑तासश्च । सम्मि॑तास॒ इति॒ सम्-मि॒ता॒सः॒ । च॒ नः॒ । न॒ ऊ॒तये᳚ । ऊ॒तये॒ सभ॑रसः । सभ॑रसो मरुतः । सभ॑रस॒ इति॒ स-भ॒र॒सः॒ । म॒रु॒तो॒ य॒ज्ञे । य॒ज्ञे अ॒स्मिन्न् । अ॒स्मिन्निन्द्र᳚म् । इन्द्र॒न्दैवीः᳚ । दैवी॒र्विशः॑ । विशो॑ म॒रुतः॑ । म॒रुतोऽनु॑वर्त्मानः । अनु॑वर्त्मानो॒ यथा᳚ । अनु॑वर्त्मान॒ इत्यनु॑-व॒र्त्मा॒नः॒ । यथेन्द्र᳚म् । इन्द्र॒न्दैवीः᳚ । दैवी॒र्विशः॑ । विशो॑ म॒रुतः॑ । म॒रुतोऽनु॑वर्त्मानः । अनु॑वर्त्मान ए॒वम् । अनु॑वर्त्मान॒ इत्यनु॑-व॒र्त्मा॒नः॒ । ए॒वमि॒मम् । इ॒मँय्यज॑मानम् । यज॑मान॒न्दैवीः᳚ । दैवी᳚श्च । च॒ विशः॑ । विशो॒ मानु॑षीः । मानु॑षीश्च । चानु॑वर्त्मानः । अनु॑वर्त्मानो भवन्तु । अनु॑वर्त्मान॒ इत्यनु॑-व॒र्त्मा॒नः॒ । भ॒व॒न्त्विति॑ भवन्तु (26) ॥
जी॒मूत॑स्येव। इ॒व॒ भ॒व॒ति॒ । भ॒व॒ति॒ प्रती॑कम् । प्रती॑कँ॒य्यत् । यद्व॒र्मी । व॒र्मी याति॑ । याति॑ स॒मदा᳚म् । स॒मदा॑मु॒पस्थे᳚ । स॒मदा॒मिति॑ स-मदा॑म् । उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प-स्थे॒ ॥ अना॑विद्धया त॒नुवा᳚ । अना॑विद्ध॒येत्यना᳚-वि॒द्ध॒या॒ । त॒नुवा॑ जय । ज॒य॒ त्वम् । त्वꣳ सः । स त्वा᳚ । त्वा॒ वर्म॑णः । वर्म॑णो महि॒मा । म॒हि॒मा पि॑पर्तु । पि॒प॒र्त्विति॑ पिपर्तु ॥ धन्व॑ना॒ गाः । गा धन्व॑ना । धन्व॑ना॒ऽऽजिम् । आ॒जिञ्ज॑येम । ज॒ये॒म॒ धन्व॑ना । धन्व॑ना ती॒व्राः । ती॒व्रास्स॒मदः॑ । स॒मदो॑ जयेम । स॒मद॒ इति॑ स-मदः॑ । ज॒ये॒मेति॑ जयेम ॥ धनु॒श्शत्रोः᳚ । शत्रो॑रपका॒मम् । अ॒प॒का॒मङ्कृ॑णोति । अ॒प॒का॒ममित्य॑प-का॒मम् । कृ॒णो॒ति॒ धन्व॑ना । धन्व॑ना॒ सर्वाः᳚ । सर्वाः᳚ प्र॒दिशः॑ । प्र॒दिशो॑ जयेम । प्र॒दिश॒ इति॑ प्र- दिशः॑ । ज॒ये॒मेति॑ जयेम ॥ व॒ख्ष्यन्ती॑व । इवेत् । इदा । आ ग॑नीगन्ति । ग॒नी॒ग॒न्ति॒ कर्ण᳚म् । कर्ण॑म्प्रि॒यम् । प्रि॒यꣳ सखा॑यम् । सखा॑यम्परिषस्वजा॒ना । प॒रि॒ष॒स्व॒जा॒-नेति॑ परि-स॒स्व॒जा॒ना ॥ योषे॑व । इ॒व॒ शि॒ङ्क्ते॒ । शि॒ङ्क्ते॒ वित॑ता । वि॒त॒ताऽधि॑ । वि॒त॒तेति॒ वि-त॒ता॒ । अधि॒ धन्वन्न्॑ (27)।धन्व॒ञ्ज्या।धन्व॒ञ्ज्या।
“ज्या इ॒यम्। इ॒यꣳ सम॑ने । सम॑ने पा॒रय॑न्ती । पा॒रय॒न्तीति॑ पा॒रय॑न्ती ॥ ते आ॒चर॑न्ती । ते इति॒ ते । आ॒चर॑न्ती॒ सम॑ना । आ॒चर॑न्ती॒ इत्या᳚-चर॑न्ती । सम॑नेव । इ॒व॒ योषा᳚ । योषा॑ मा॒ता । मा॒तेव॑ । इ॒व॒ पु॒त्रम् । पु॒त्रम्बि॑भृताम् । बि॒भृ॒ता॒मु॒पस्थे᳚ । उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प-स्थे॒ ॥ अप॒ शत्रून्॑, । शत्रून्॑, विध्यताम् । वि॒ध्य॒ता॒ꣳ॒ सँ॒व्वि॒दा॒ने । सँ॒व्वि॒दा॒ने॒ आर्त्नी᳚ । सँ॒व्वि॒दा॒ने इति॑ सम्-वि॒दा॒ने । आर्त्नि॑ इ॒मे । आर्त्नी॒ इत्यार्त्नी᳚ । इ॒मे वि॑ष्फु॒रन्ति᳚ । इ॒मे इती॒मे । वि॒ष्फुरन्ती॑ अ॒मित्रान्॑ । वि॒ष्फुरन्ती॒ इति॑ वि-स्फुरन्ती᳚ । अ॒मित्रा॒नित्य॒मिता॑न् ॥ ब॒ह्वी॒नाम्पि॒ता । पि॒ता ब॒हुः । ब॒हुर॑स्य । अ॒स्य॒ पु॒त्रः । पु॒त्रश्चि॒श्चा । चि॒श्चा कृ॑णोति । कृ॒णो॒ति॒ सम॑ना । सम॑नाऽव॒गत्य॑ । अ॒व॒गत्येत्य॑व-गत्य॑ ॥ इ॒षु॒धिस्सङ्काः᳚ । इ॒षु॒धिरिती॑षु-धिः । सङ्का॒ पृत॑नाः । पृत॑नाश्च । च॒ सर्वाः᳚ । सर्वाः᳚ पृ॒ष्ठे । पृ॒ष्ठे निन॑द्धः । निन॑द्धो जयति । निन॑द्ध॒ इति॒ नि-न॒द्धः॒ । ज॒य॒ति॒ प्रसू॑तः । प्रसू॑त॒ इति॒ प्र-सू॒तः॒ ॥ रथे॒ तिष॑न्न् । तिष्ठ॑न्नयति । न॒य॒ति॒ वा॒जिनः॑ । वा॒जिन॑ पु॒रः । पु॒रो यत्र॑यत्र । यत्र॑यत्र का॒मय॑ते । यत्र॑य॒त्रेति॒ यत्र॑- य॒त्र॒ । का॒मय॑ते सुषार॒थिः । सु॒षा॒र॒थिरिति॑ सु-सा॒र॒थिः ॥ अ॒भीशूना॑म्महि॒मान᳚म् (28)।म॒हि॒मान॑म्पनायत।”
प॒ना॒य॒त॒ मनः॑। मन॑ प॒श्चात् । प॒श्चादनु॑ । अनु॑ यच्छन्ति । य॒च्छ॒न्ति॒ र॒श्मयः॑ । र॒श्मय॒ इति॑ र॒श्मयः॑ ॥ ती॒व्रान्घोषान्॑ । घोषा᳚न्कृण्वते । कृ॒ण्व॒ते॒ वृष॑पाणयः । वृष॑पाण॒योऽश्वाः᳚ । वृष॑पाणय॒ इति॒ वृष॑-पा॒ण॒यः॒ । अश्वा॒ रथे॑भिः । रथे॑भिस्स॒ह । स॒ह वा॒जय॑न्तः । वा॒जय॑न्त॒ इति॑ वा॒जय॑न्तः ॥ अ॒व॒क्राम॑न्त॒ प्रप॑दैः । अ॒व॒क्राम॑न्त॒ इत्य॑व- क्राम॑न्तः । प्रप॑दैर॒मित्रान्॑ । प्रप॑दै॒रिति॒ प्र-प॒दैः॒ । अ॒मित्रा᳚न्ख्षि॒णन्ति॑ । ख्षि॒णन्ति॒ शत्रून्॑ । शत्रू॒ꣳ॒रन॑पव्ययन्तः । अन॑पव्ययन्त॒ इत्यन॑प-व्य॒य॒न्तः॒ ॥ र॒थ॒वाह॑नꣳ ह॒विः । र॒थ॒वाह॑न॒मिति॑ रथ-वाह॑नम् । ह॒विर॑स्य । अ॒स्य॒ नाम॑ । नाम॒ यत्र॑ । यत्राऽऽयु॑धम् । आयु॑ध॒न्निहि॑तम् । निहि॑तमस्य । निहि॑त॒मिति॒ नि-हि॒त॒म्॒ । अ॒स्य॒ वर्म॑ । वर्मेति॒ वर्म॑ ॥ तत्रा॒रथ᳚म् । रथ॒मुप॑ । उप॑ श॒ग्मम् । श॒ग्मꣳ स॑देम । स॒दे॒म॒ वि॒श्वाहा᳚ । वि॒श्वाहा॑व॒यम् । वि॒श्वाहेति॑ विश्वा-अहा᳚ । व॒यꣳ सु॑मन॒स्य मा॑नाः । सु॒म॒न॒स्यमा॑ना॒ इति॑ सु-म॒न॒स्यमा॑नाः ॥ स्वा॒दु॒ष॒ꣳ॒सद॑ पि॒तरः॑ । स्वा॒दु॒ष॒ꣳ॒सद॒ इति॑ स्वादु-स॒ꣳ॒सदः॑ । पि॒तरो॑ वयो॒धाः । व॒यो॒धा कृ॑च्छ्रे॒श्रितः॑ । व॒यो॒धा इति॑ वयः-धाः । कृ॒च्छ्रे॒श्रित॒श्शक्ती॑वन्तः । कृ॒च्छ्रे॒श्रित॒ इति॑ कृच्छ्रे-श्रितः॑ । शक्ती॑वन्तो गभी॒राः । शक्ती॑वन्त॒ इति॒ शक्ति॑-व॒न्तः॒ । ग॒भी॒रा इति॑ गभी॒राः ॥ चि॒त्रसे॑ना॒ इषु॑बलाः । चि॒त्रसे॑ना॒ इति॑ चि॒त्र-से॒नाः॒ । इषु॑बला॒ अमृ॑ध्राः । इषु॑बला॒ इतीषु॑-ब॒लाः॒ । अमृ॑ध्रास्स॒तोवी॑राः । स॒तोवी॑रा उ॒रवः॑ । स॒तोवी॑रा॒ इति॑ स॒तः-वी॒राः॒ । उ॒रवो᳚ व्रातसा॒हाः । व्रा॒त॒सा॒हा इति॑ व्रात- सा॒हाः ॥ ब्राह॑णास॒ पित॑रः (29)।
पित॑र॒स्सोम्या॑सः। सोम्या॑सश्शि॒वे । शि॒वे नः॑ । शि॒वे इति॑ शि॒वे । नो॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी अ॑ने॒हसा᳚ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । अ॒ने॒हसेत्य॑ने॒हसा᳚ ॥ पू॒षा नः॑ । न॒ पा॒तु॒ । पा॒तु॒ दु॒रि॒तात् । दु॒रि॒तादृ॑तावृदः । दु॒रि॒तादिति॑ दुः-इ॒तात् । ऋ॒ता॒वृ॒धो॒ रख्ष॑ । ऋ॒ता॒वृ॒ध॒ इत्यृ॑त-वृ॒धः॒ । रख्षा॒ माकिः॑ । माकि॑र्नः । नो॒ अ॒घशꣳ॑ सः । अ॒घशꣳ॑स ईशत । अ॒घशꣳ॑स॒ इत्य॒घ-श॒ꣳ॒सः॒ । ई॒श॒ते॒ती॑शत ॥ सु॒प॒र्णँव्व॑स्ते । सु॒प॒र्णमिति॑ सु-प॒र्णम् । व॒स्ते॒ मृ॒गः । मृ॒गो अ॑स्याः । अ॒स्या॒ दन्तः॑ । दन्तो॒ गोभिः॑ । गोभि॒स्सन्न॑द्धा । सन्न॑द्धा पतति । सन्न॒द्धेति॒ सम्-न॒द्धा॒ । प॒त॒ति॒ प्रसू॑ता । प्रसू॒तेति॒ प्र- सू॒ता॒ ॥ यत्रा॒ नरः॑ । नर॒स्सम् । सञ्च॑ । च॒ वि । वि च॑ । च॒ द्रव॑न्ति । द्रव॑न्ति॒ तत्र॑ । तत्रा॒स्मभ्य᳚म् । अ॒स्मभ्य॒मिष॑वः । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म् । इष॑व॒श्शर्म॑ । शर्म॑ यꣳसन्न् । य॒ꣳ॒स॒न्निति॑ यꣳसन्न् ॥ ऋजी॒॑ते॒ परि॑ । परि॑ वृङ्ग्धि । वृ॒ङ्ग्धि॒ नः॒ । नोऽश्मा᳚ । अश्मा॑ भवतु । भ॒व॒तु॒ नः॒ । न॒स्त॒नूः । त॒नूरिति॑ त॒नूः ॥ सोमो॒ अधि॑ । अधि॑ ब्रवीतुः । ब्र॒वी॒तुः॒ नः॒ । नोऽदि॑तिः (30)।अदि॑ति॒श्शर्म॑।अदि॑ति॒श्शर्म॑।
शर्म॑ यच्छतु। य॒च्छ॒त्विति॑ यच्छतु ॥ आज॑ङ्घन्ति । ज॒ङ्घ॒न्ति॒ सानु॑ । सान्वे॑षाम् । ए॒षा॒ञ्ज॒घनान्॑ । ज॒घना॒ꣳ॒ उप॑ । उप॑ जिघ्नते । जि॒घ्न॒त॒ इति॑ जिघ्नते ॥ अश्वा॑जनि॒ प॑चेतसः । अश्वा॑ज॒नीत्यश्व॑-अ॒ज॒नि॒ । प्रचे॑त॒सोऽश्वान्॑ । प्रचे॑तस॒ इति॒ प्र-चे॒त॒सः॒ । अश्वा᳚न्थ्स॒मथ्सु॑ । स॒मथ्सु॑ चोदय । स॒मथ्स्विति॑ स॒मत्-सु॒ । चो॒द॒येति॑ चोदय ॥ अहि॑रिव । इ॒व॒ भो॒गैः । भो॒गै परि॑ । पर्ये॑ति । ए॒ति॒ बा॒हुम् । बा॒हुञ्ज्यायाः᳚ । ज्याया॑ हे॒तिम् । हे॒तिम्प॑रि॒बाध॑मानः । प॒रि॒बाध॑मान॒ इति॑ परि-बाध॑मानः ॥ ह॒स्त॒घ्नो विश्वा᳚ । ह॒स्त॒घ्न इति॑ हस्त-घ्नः । विश्वा॑ व॒युना॑नि । व॒युना॑नि वि॒द्वान् । वि॒द्वान्पुमान्॑ । पुमा॒न्पुमाꣳ॑ सम् । पुमाꣳ॑स॒म्परि॑ । परि॑ पातु । पा॒तु॒ वि॒श्वतः॑ । वि॒श्वत॒ इति॑ वि॒श्वतः॑ ॥ वन॑स्पते वी॒ड्व॑ङ्गः । वी॒ड्व॑ङ्गो॒ हि । वी॒ड्व॑ङ्ग॒ इति॑ वी॒डु-अ॒ङ्गः॒ । हि भू॒याः । भू॒या अ॒स्मथ्स॑खा । अ॒स्मथ्स॑खा प्र॒तर॑णः । अ॒स्मथ्स॒खेत्य॒स्मत्-स॒खा॒ । प्र॒तर॑ण॒स्सु॒वीरः॑ । प्र॒तर॑ण॒ इति॑ प्र-तर॑णः । सु॒वीर॒ इति॑ सु-वीरः॑ ॥ गोभि॒स्सन्न॑द्धः । सन्न॑द्धो असि । सन्न॑द्ध॒ इति सम्-न॒द्धः॒ । अ॒सि॒ वीडय॑स्व । वी॒डय॑स्वाऽऽस्था॒ता । आ॒स्था॒ऽताते᳚ । आ॒स्था॒तेत्या᳚-स्था॒ता । ते॒ जं॒॒॒तु । ज॒य॒तु॒ जेत्वा॑नि । जेत्वा॒नीति॒ जेत्वा॑नि ॥ दि॒व पृ॑थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या परिः॑ (31)।पर्योजः॑।
ओज॒ उद्भृ॑तम्। उद्भृ॑तँ॒व्वन॒स्पति॑भ्यः । उद्भृ॑त॒मित्युत्-भृ॒त॒म्॒ । वन॒स्पति॑भ्य॒ परि॑ । वन॒स्पति॑भ्य॒ इति॒ वन॒स्पति॑-भ्यः॒ । पर्याभृ॑तम् । आभृ॑त॒ꣳ॒ सहः॑ । आभृ॑त॒मित्या-भृ॒त॒म्॒ । सह॒ इति॒ सहः॑ ॥ अ॒पामो॒ज्मान᳚म् । ओ॒ज्मान॒म्परि॑ । परि॒ गोभिः॑ । गोभि॒रावृ॑तम् । आवृ॑त॒मिन्द्र॑स्य । आवृ॑त॒मित्या-वृ॒त॒म्॒ । इन्द्र॑स्य॒ वज्र᳚म् । वज्रꣳ॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॒ रथ᳚म् । रथँ॑य्यज । य॒जे॒ति॑ यज ॥ इन्द्र॑स्य॒ वज्रः॑ । वज्रो॑ म॒रुता᳚म् । म॒रुता॒ मनी॑कम् । अनी॑कम्मि॒त्रस्य॑ । मि॒त्रस्य॒ गर्भः॑ । गर्भो॒ वरु॑णस्य । वरु॑णस्य॒ नाभिः॑ । नाभि॒रिति॒ नाभिः॑ ॥ सेमाम् । इ॒मान्नः॑ । नो॒ ह॒व्यदा॑तिम् । ह॒व्यदा॑तिञ्जुषा॒णः । ह॒व्यदा॑ति॒मिति॑ ह॒व्य-दा॒ति॒म्॒ । जु॒षा॒णो देव॑ । देव॑ रथ । र॒थ॒ प्रति॑ । प्रति॑ ह॒व्या । ह॒व्या गृ॑भाय । गृ॒भा॒येति॑ गृभाय ॥ उप॑ श्वासय । श्वा॒स॒य॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीमु॒त । उ॒त द्याम् । द्याम्पु॑रु॒त्रा । पु॒रु॒त्रा ते᳚ । पु॒रु॒त्रेति॑ पुरु-त्रा । ते॒ म॒नु॒ता॒म् । म॒नु॒ताँ॒व्विष्ठि॑तम् । विष्ठि॑त॒ञ्जग॑त् । विष्ठि॑त॒मिति॒ वि-स्थि॒त॒म्॒ । जग॒दिति॒ जग॑त् ॥ स दु॑न्दुभे । दु॒न्दु॒भे॒ स॒जूः । स॒जूरिंर्द्रे॑ण । स॒जूरिति॑ स-जूः । इन्द्रे॑ण दे॒वैः । दे॒वैर्दू॒रात् । दू॒राद्दवी॑यः (32) ।
दवी॑यो॒ अप॑ । अप॑ सेध । से॒ध॒ शत्रून्॑ । शत्रूनिति॒ शत्रून्॑ ॥ आक्र॑न्दय । क्र॒न्द॒य॒ बल᳚म् । बल॒मोजः॑ । ओजो॒ नः । न आ । आधाः᳚ । धा॒निः । निष्ट॑निहि । स्त॒नि॒हि॒ दु॒रि॒ता॒ । दु॒रि॒ता बाध॑मानः । दु॒रि॒तेति॑ दुः-इ॒ता । बाध॑मान॒ इति॒ बाध॑मानः ॥ अप॑ प्रोथ । प्रो॒थ॒ दु॒न्दु॒भे॒ । दु॒न्दु॒भे॒ दु॒च्छुनान्॑ । दु॒च्छुनाꣳ॑ इ॒तः । इ॒त इन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य मु॒ष्टिः । मु॒ष्टिर॑सि । अ॒सि॒ वी॒डय॑स्व । वी॒डय॒स्वेति॑ वी॒डय॑स्व ॥ आऽमूः । अ॒मूर॑ज । अ॒ज॒ प्र॒त्याव॑र्तय । प्र॒त्याव॑र्तये॒माः । प्र॒त्याव॑र्त॒येति॑ प्रति-आव॑र्तय । इ॒मा के॑तु॒मत् । के॒तु॒मद्दु॑न्दुभिः । के॒तु॒मदिति॑ केतु-मत् । दु॒न्दु॒भि र्वा॑वदीति । वा॒व॒दि॒तीति॑ वावदीति ॥ समश्व॑पर्णाः । अश्व॑पर्णा॒श्चर॑न्ति । अश्व॑पर्णा॒ इत्यश्व॑-प॒र्णाः॒ । चर॑न्ति नः । नो॒ नरः॑ । नरो॒ऽस्माक᳚म् । अस्माक॑मिन्द्र । इ॒न्द्र॒ र॒थिनः॑ । र॒थिनो॑ जयन्तु । ज॒य॒न्त्विति॑ जयन्तु (33) ॥
यन्दक्र॑न्दः। अक्र॑न्द प्रथ॒मम् । प्र॒थ॒मञ्जाय॑मानः । जाय॑मान उ॒द्यन्न् । उ॒द्यन्थ्स॑मु॒द्रात् । उ॒द्यन्नित्यु॑त्-यन्न् । स॒मु॒द्रादु॒त । उ॒त वा᳚ । वा॒ पुरी॑षात् । पुरी॑षा॒दिति॒ पुरी॑षात् ॥ श्ये॒नस्य॑ प॒ख्षा । प॒ख्षा ह॑रि॒णस्य॑ । ह॒रि॒णस्य॑ बा॒हू । बा॒हू उ॑प॒स्तुत्य᳚म् । बा॒हू इति॑ बा॒हू । उ॒प॒स्तुत्य॒म्महि॑ । उ॒प॒स्तुत्य॒मित्यु॑प-स्तुत्य᳚म् । महि॑ जा॒तम् । जा॒तन्ते᳚ । ते॒ अ॒र्व॒न्न्॒ । अ॒र्व॒- न्नित्य॑र्वन्न् ॥ य॒मेन॑ द॒त्तम् । द॒त्तन्त्रि॒तः । त्रि॒त ए॑नम् । ए॒न॒मा॒यु॒न॒क्॒ । आ॒यु॒न॒गिन्द्रः॑ । इन्द्र॑ एणम् । ए॒न॒म्प्र॒थ॒मः । प्र॒थ॒मो अधि॑ । अध्य॑तिष्ठत् । अ॒ति॒ष्ठ॒दित्य॑तिष्ठत् ॥ ग॒न्ध॒र्वो अ॑स्य । अ॒स्य॒ र॒श॒नाम् । र॒श॒नाम॑गृभ्णात् । अ॒गृ॒भ्णा॒थ्सूरा᳚त् । सूरा॒दश्व᳚म् । अश्वँ॑व्वसवः । व॒स॒वो॒ निः । निर॑तष्ट । अ॒त॒ष्टेत्य॑तष्ट ॥ असि॑ य॒मः । य॒मो असि॑ । अस्या॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो अ॑र्वन् । अ॒र्व॒न्नसि॑ । असि॑ त्रि॒तः । त्रि॒तो गुह्ये॑न । गुह्ये॑न व्र॒तेन॑ । व्र॒तेनेति॑ व्र॒तेन॑ ॥ असि॒ सोमे॑न । सोमे॑न स॒मया᳚ । स॒मया॒ विपृ॑क्तः (34)।विपृ॑क्त आ॒हुः।विपृ॑क्त॒ इति॒ वि-पृ॒क्तः॒।
“आ॒हुस्ते᳚। ते॒ त्रीणि॑ । त्रीणि॑ दि॒वि । दि॒वि बन्ध॑नानि । बन्ध॑ना॒नीति॒ बन्ध॑नानि ॥ त्रिणि॑ ते । त॒ आ॒हुः॒ । आ॒हु॒र्दि॒वि । दि॒वि बन्ध॑नानि । बन्ध॑नानि॒ त्रीणि॑ । त्रीण्य॒फ्सु । अ॒फ्सुत्रीणि॑ । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । त्रीण्य॒न्तः । अ॒न्तस्स॑मु॒द्रे । स॒मु॒द्र इति॑ समु॒द्रे ॥ उ॒तेव॑ । इ॒व॒ मे॒ । मे॒ वरु॑णः । वरु॑णश्चन्थ्सि । छ॒न्थ्स्य॒र्व॒न्न्॒, । अ॒र्व॒न्॒, यत्र॑ । यत्रा॑ ते । त॒ आ॒हुः । आ॒हु प॑र॒मम् । प॒र॒मञ्ज॒नित्र᳚म् । ज॒नित्र॒मिति॑ ज॒नित्र᳚म् ॥ इ॒माते᳚ । ते॒ वा॒जि॒न्न्॒ । वा॒जि॒न्नव॒ मार्ज॑नानि । अ॒व॒ मार्ज॑नानी॒मा । अ॒व॒मार्ज॑ना॒ नीत्य॑व-मार्ज॑नानि । इ॒मा श॒फाना᳚म् । श॒फानाꣳ᳚ सनि॒तुः । स॒नि॒तु र्नि॒धाना᳚ । नि॒धानेति॑ नि-धाना᳚ ॥ अत्रा॑ ते । ते॒ भ॒ध्राः । भ॒द्रा र॑श॒नाः । र॒श॒ना अ॑पश्यम् । अ॒प॒श्य॒मृ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॒ याः । या अ॑भि॒रख्ष॑न्ति । अ॒भि॒रख्ष॑न्ति गो॒पाः । अ॒भि॒रख्ष॒न्तीत्य॑भि-रख्ष॑न्ति । गो॒पा इति॑ गो-पाः ॥ आ॒त्मान॑न्ते । ते॒ मन॑सा । मन॑सा॒ऽऽरात् । आ॒राद॑जानाम् । अ॒जा॒ना॒म॒वः । अ॒वो दि॒वा (35)।दि॒वा प॒तय॑न्तम्।दि॒वा प॒तय॑न्तम्।”
प॒तय॑न्तम्पत॒ङ्गम्। प॒त॒ङ्गमिति॑ पत॒ङ्गम् ॥ शिरो॑ अपश्यम् । अ॒प॒श्य॒म्प॒थिभिः॑ । प॒थिभि॑स्सु॒गेभिः॑ । प॒थिभि॒रिति॑ प॒थि-भिः॒ । सु॒गेभि॑ररे॒णुभिः॑ । सु॒गेभि॒रिति॑ सु-गेभिः॑ । अ॒रे॒णुभि॒र्जेह॑मानम् । अ॒रे॒णुभि॒रित्य॑रे॒णु-भिः॒ । जेह॑मानम्पत॒त्रि । प॒त॒त्रीति॑ पत॒त्रि ॥ अत्रा॑ ते । ते॒ रू॒पम् । रू॒पमु॑त्त॒मम् । उ॒त्त॒मम॑पश्यम् । उ॒त्त॒ममित्यु॑त्-त॒मम् । अ॒प॒श्य॒ञ्जिगी॑षमाणम् । जिगी॑षमाणमि॒षः । इ॒ष आ । आ प॒दे । प॒दे गोः । गोरिति॒ गोः ॥ य॒दा ते᳚ । ते॒ मर्तः॑ । मर्तो॒ अनु॑ । अनु॒ भोग᳚म् । भोग॒मान॑ट् । आन॒डात् । आदित् । इद्ग॑सिष्ठः । ग्रसि॑ष्ठ॒ ओष॑धीः । ओष॑धिरजीगः । अ॒जी॒ग इत्य॑जीगः ॥ अनु॑ त्वा । त्वा॒ रथः॑ । रथो॒ अनु॑ । अनु॒ मर्यः॑ । मर्यो॑ अर्वन्न् । अ॒र्व॒न्ननु॑ । अनु॒ गावः॑ । गावोऽनु॑ । अनु॒ भगः॑ । भग॑ क॒नीनाम्᳚ । क॒नीना॒मिति॑ क॒नीनाम्᳚ ॥ अनु॒ व्राता॑सः । व्राता॑स॒स्तव॑ । तव॑ स॒ख्यम् । स॒ख्यमी॑युः । ई॒यु॒रनु॑ । अनु॑ दे॒वाः । दे॒वा म॑मिरे । म॒मि॒रे॒ वी॒र्य᳚म् (36)।वी॒र्य॑न्ते।
“त इति॒ ते ॥ हिर॑ण्यशृ॒ङ्गोऽयः॑ । हिर॑ण्यशृङ्ग॒ इति॒ हिर॑ण्य-शृ॒ङ्गः॒ । अयो॑ अस्य । अ॒स्य॒ पादाः᳚ । पादा॒ मनो॑जवाः । मनो॑जवा॒ अव॑रः । मनो॑जवा॒ इति॒ मनः॑-ज॒वाः॒ । अव॑र॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑ आसीत् । आ॒सी॒दित्या॑-सीत् ॥ दे॒वा इत् । इद॑स्य । अ॒स्य॒ ह॒वि॒रद्य᳚म् । ह॒वि॒रद्य॑मायन्न् । ह॒वि॒रद्य॒मिति॑ हविः-अद्य᳚म् । आ॒य॒न्॒, यः । यो अर्व॑न्तम् । अर्व॑न्तम्प्रथ॒मः । प्र॒थ॒मो अ॒ध्यति॑ष्ठत् । अ॒ध्यति॑ष्ठ॒दित्य॑धि-अति॑ष्ठत् ॥ ई॒र्मान्ता॑स॒स्सिलि॑कमध्यमास । ई॒र्मान्ता॑स॒ इती॒र्मा-अ॒न्ता॒सः॒ । सिलि॑कमध्यमास॒स्सम् । सिलि॑कमध्यमास॒ इति॒ सिलि॑क-म॒ध्य॒मा॒सः॒ । सꣳ शूर॑णासः । शूर॑णासो दि॒व्यासः॑ । दि॒व्यासो॒ अत्याः᳚ । अत्या॒ इत्यत्याः᳚ ॥ ह॒ꣳ॒सा इ॑व । इ॒व॒ श्रे॒णि॒शः । श्रे॒णि॒शो य॑तन्ते । श्रे॒णि॒श इति॑ श्रेणि-शः । य॒त॒न्ते॒ यत् । यदाख्षि॑षुः । आख्षि॑षुर्दि॒व्यम् । दि॒व्यमज्म᳚म् । अज्म॒मश्वाः᳚ । अश्वा॒ इत्यश्वाः᳚ ॥ तव॒ शरी॑रम् । शरी॑रम्पतयि॒ष्णु । प॒त॒यिष्ण्व॑र्वन्न् । अ॒र्व॒न्तव॑ । तव॑ चि॒त्तम् । चि॒त्तँव्वातः॑ । वात॑ इव । इ॒व॒ ध्रजी॑मान् । ध्रजी॑मा॒निति॒ ध्रजी॑मान् ॥ तव॒ शृङ्गा॑णि । शृङ्गा॑णि॒ विष्ठि॑ता । विष्ठि॑ता पुरु॒त्रा । विष्ठि॒तेति॒ वि-स्थि॒ता॒ । पु॒रु॒त्राऽर॑ण्येषु । पु॒रु॒त्रेति॑ पुरु-त्रा । अर॑ण्येषु॒ जर्भु॑राणा । जर्भु॑राणा चरन्ति । च॒र॒न्तीति॑ चरन्ति ॥ उप॒ प्र (37)।”
। प्रा गा᳚त् । अगा॒च्छस॑नम् । शस॑नँव्वा॒जी । वा॒ज्यर्वा᳚ । अर्वा॑देव॒द्रीचा᳚ । दे॒व॒द्रीचा॒ मन॑सा । दे॒व॒द्रीचेति॑ देव-द्रीचा᳚ । मन॑सा॒ दीध्या॑नः । दीध्या॑न॒ इति॒ दीध्या॑नः ॥ अ॒ज पु॒रः । पु॒रो नी॑यते । नी॒य॒ते॒ नाभिः॑ । नाभि॑रस्य । अ॒स्यानु॑ । अनु॑ प॒श्चात् । प॒श्चात्क॒वयः॑ । क॒वयो॑ यन्ति । य॒न्ति॒ रे॒भाः । रे॒भा इति॑ रे॒भाः ॥ उप॒ प्र । प्रागा᳚त् । अगा॒त्प॒र॒मम् । प॒र॒मम्यत् । यथ्स॒धस्थ᳚म् । स॒धस्थ॒मर्वान्॑ । स॒धस्थ॒मिति॑ स॒ध-स्थ॒म् । अर्वा॒ꣳ॒ अच्छ॑ । अच्छा॑ पि॒तर᳚म् । पि॒तर॑म्मा॒तर᳚म् । मा॒तर॑ञ्च । चेति॑ च ॥ अ॒द्या दे॒वान् । दे॒वाञ्जुष्ट॑तमः । जुष्ट॑तमो॒ हि । जुष्ट॑तम॒ इति॒ जुष्ट॑-त॒मः॒ । हि ग॒म्याः । ग॒म्या अथ॑ । अथा । आशा᳚स्ते । शा॒स्ते॒ दा॒शुषे᳚ । दा॒शाषे॒ वार्या॑णि । वार्या॒णीति॒ वार्या॑णि (38) ॥
मा नः॑। नो॒ मि॒त्रः । मि॒त्रो वरु॑णः । वरु॑णो अर्य॒मा । अ॒र्य॒मायुः॑ । आ॒युरिन्द्रः॑ । इन्द्र॑ ऋभु॒ख्षाः । ऋ॒भु॒ख्षा म॒रुतः॑ । ऋ॒भु॒ख्षा इत्यृ॑भु-ख्षाः । म॒रुत॒ परि॑ । परि॑ ख्यन् । ख्य॒न्निति॑ ख्यन् ॥ यद्वा॒जिनः॑ । वा॒जिनो॑ दे॒वजा॑तस्य । दे॒वजा॑तस्य॒ सप्तेः᳚ । दे॒वजा॑त॒स्येति॑ दे॒व-जा॒त॒स्य॒ । सप्तेः᳚ प्रव॒ख्ष्यामः॑ । प्र॒व॒ख्ष्यामो॑ वि॒दथे᳚ । प्र॒वख्ष्याम॒ इति॑ प्र-व॒ख्ष्यामः॑ । वि॒दथे॑ वी॒र्या॑णि । वी॒र्या॑णीति॑ वी॒र्या॑णि ॥ यन्नि॒र्णिजा᳚ । नि॒र्णिजा॒ रेख्ण॑सा । नि॒र्णिजेति॑ निः-निजा᳚ । रेख्ण॑सा॒ प्रावृ॑तस्य । प्रावृ॑तस्य रा॒तिम् । रा॒तिङ्गृ॑भी॒ताम् । गृ॒भी॒ताम्मु॑ख॒तः । मु॒ख॒तो नय॑न्ति । नय॒न्तीति॒ नय॑न्ति ॥ सुप्रा॑ङ॒जः । सुप्रा॒ङति॒ सुप्राङ्॒ । अ॒जो मेम्य॑त् । मेम्य॑द्वि॒श्वरू॑पः । वि॒श्वरू॑प इन्द्रापू॒ष्णोः । वि॒श्वरू॑प॒ इति॑ वि॒श्व-रू॒पः॒ । इ॒न्द्रा॒पू॒ष्णो प्रि॒यम् । इ॒न्द्रा॒पू॒ष्णोरिती᳚न्द्रा-पू॒ष्णोः । प्रि॒यमपि॑ । अप्ये॑ति । ए॒ति॒ पाथः॑ । पाथ॒ इति॒ पाथः॑ ॥ ए॒ष छ्छागः॑ । छ्छाग॑ पु॒रः । पु॒रो अश्वे॑न । अश्वे॑न वा॒जिना᳚ । वा॒जिना॑ पू॒ष्णः । पू॒ष्णो भा॒गः । भा॒गो नी॑यते । नी॒य॒ते॒ वि॒श्वदे᳚व्यः । वि॒श्वदे᳚व्य॒ इति॑ वि॒श्व-दे॒व्यः॒ ॥ अ॒बि॒॒प्रियँ॒य्यत् । अ॒बि॒॒प्रिय॒-मित्य॑भि-प्रिय᳚म् । यत्पु॑रो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॒मर्व॑ता । अर्व॑ता॒ त्वष्टा᳚ । त्वष्टेत् (39)।इदे॑नम्।
ए॒न॒ꣳ॒ सौ॒श्र॒व॒साय॑। सौ॒श्र॒व॒साय॑ जिन्वति । जि॒न्व॒तीति॑ जिन्वति ॥ यद्ध॒विष्य᳚म् । ह॒विष्य॑मृतु॒शः । ऋ॒तु॒शो दे॑व॒यान᳚म् । ऋ॒तु॒श इत्यृ॑तु- शः । दे॒व॒यानन्त्रिः । दे॒व॒यान॒मिति॑ देव-यान᳚म् । त्रिर्मानु॑षाः । मानु॑षा॒ परि॑ । पर्यश्व᳚म् । अश्व॒न्नय॑न्ति । नय॒न्तीति॒ नय॑न्ति ॥ अत्रा॑ पू॒ष्णः । पू॒ष्ण प्र॑थ॒मः । प्र॒थ॒मो भा॒गः । भा॒ग ए॑ति । ए॒ति॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यः॑प्रतिवे॒दयन्न्॑ । प्र॒ति॒वेदय॑न्न॒जः । प्र॒ति॒वे॒दय॒न्निति॑ प्रति-वे॒दयन्न्॑ । अ॒ज इत्य॒जः ॥ होता᳚ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युराव॑याः । आव॑या अग्निमि॒न्धः । आव॑या॒ इत्या- व॒याः॒ । अ॒ग्नि॒मि॒न्धो ग्रा॑वग्रा॒भः । अ॒ग्नि॒मि॒न्ध इत्य॑ग्निम्-इ॒न्धः । ग्रा॒व॒ग्रा॒भ उ॒त । ग्रा॒व॒ग्रा॒भ इति॑ ग्राव-ग्रा॒भः । उ॒त शंस्ता᳚ । शंस्ता॒ सुवि॑प्रः । सुवि॑प्र॒ इति॒ सु-वि॒प्रः॒ ॥ तेन॑ य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॒ स्व॑रङ्कृतेन । स्व॑रङ्कृतेन॒ स्वि॑ष्टेन । स्व॑रङ्कृते॒नेति॒ सु-अ॒र॒ङ्कृ॒ते॒न॒ । स्वि॑ष्टेन व॒ख्षणाः᳚ । स्वि॑ष्टे॒नेति॒ सु-इ॒ष्टे॒न॒ । व॒ख्षणा॒ आ । आ पृ॑णध्वम् । पृ॒ण॒ध्व॒मिति॑ पृणध्वम् ॥ यू॒प॒व्र॒स्का उ॒त । यू॒प॒व्र॒स्का इति॑ यूप-व्र॒स्काः । उ॒त ये । ये यू॑पवा॒हाः । यू॒प॒वाहाश्च॒षाल᳚म् । यू॒प॒वा॒हा इति॑ यूप-वा॒हाः । च॒षालँ॒य्ये । ये अ॑श्वयू॒पाय॑ । अ॒श्व॒यू॒पाय॒ तख्ष॑ति । अ॒श्व॒यू॒पायेत्य॑श्व-यू॒पाय॑ । तख्ष॒तीति॒ तख्ष॑ति ॥ ये च॑ । चार्व॑ते । अर्व॑ते॒ पच॑नम् । पच॑नꣳ स॒म्भर॑न्ति । स॒म्भर॑न्त्यु॒तो । स॒म्भर॒न्तीति॑ सम्-भर॑न्ति । उ॒तो तेषा᳚म् (40)।उ॒तो इत्यु॒तो।उ॒तो इत्यु॒तो।
तेषा॑म॒भिगू᳚र्तिः। अ॒भिगू᳚र्तिर्नः । अ॒भिगू᳚र्ति॒-रित्य॒भि-गू॒र्तिः॒ । न॒ इ॒न्व॒तु॒ । इ॒न्व॒त्विती᳚न्वतु ॥ उप॒ प्र । पा᳚गात् । अ॒गा॒थ्सु॒मत् । सु॒मन्मे᳚ । सु॒मदिति॑ सु-मत् । मे॒ऽधा॒यि॒ । अ॒धा॒यि मन्म॑ । मन्म॑ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒माशाः᳚ । आशा॒ उप॑ । उप॑ वी॒तपृ॑ष्ठ । वी॒तपृ॑ष्ठः॒ इति॑ वी॒त-पृ॒ष्ठः॒ ॥ अन्वे॑नम् । ए॒नँ॒व्विप्राः᳚ । विप्रा॒ ऋष॑यः । ऋष॑यो मदन्ति । म॒द॒न्ति॒ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्पु॒ष्टे । पु॒ष्टे च॑कृम । च॒कृ॒मा॒ सु॒बन्धु᳚म् । सु॒बन्धु॒मिति॑ सु-बन्धु᳚म् ॥ यद्वा॒जिनः॑ । वा॒जिनो॒ दाम॑ । दाम॑ स॒न्दान᳚म् । स॒न्दान॒मर्व॑तः । स॒न्दान॒मिति॑ सम्-दान᳚म् । अर्व॑तो॒ या । या शी॑र्ष॒ण्या᳚ । शी॒र्॒ष॒ण्या॑ रश॒ना । र॒श॒ना रज्जुः॑ । रज्जु॑ रस्य । अ॒स्येत्य॑स्य ॥ यद्वा᳚ । वा॒घ॒ । घा॒स्य॒ । अ॒स्य॒ प्रभृ॑तम् । प्रभृ॑तमा॒स्ये᳚ । प॑भृत॒मिति॒ प्र-भृ॒त॒म्॒ । आ॒स्ये तृण᳚म् । तृण॒ꣳ॒ सर्वा᳚ । सर्वा॒ ता । ता ते᳚ । ते॒ अपि॑ । अपि॑ दे॒वेषु॑ । दे॒वेष्व॑स्तु । अ॒स्त्वित्य॑स्तु ॥ यदश्व॑स्य । अश्व॑स्य क्र॒विषः॑ (41)।क्र॒विषो॒ मख्षि॑का।
मख्षि॒काऽऽश॑। आश॒ यत् । यद्वा᳚ । वा॒ स्वरौ᳚ । स्वरौ॒ स्वधि॑तौ । स्वधि॑तौ रि॒प्तम् । स्वधि॑ता॒विति॒ स्व-धि॒तौ॒ । रि॒प्तमस्ति॑ । अस्तीत्यस्ति॑ ॥ यद्धस्त॑योः । हस्त॑योश्शमि॒तुः । श॒मि॒तुर्यत् । यन्न॒खेषु॑ । न॒खेषु॒ सर्वा᳚ । सर्वा॒ता । ता ते᳚ । ते॒ अपि॑ । अपि॑ दे॒वेषु॑ । दे॒वेष्व॑स्तु । अ॒स्त्वित्य॑स्तु ॥ यदूव॑ध्यम् । ऊव॑ध्यमु॒दर॑स्य । उ॒दर॑स्याप॒वाति॑ । अ॒प॒वाति॒ यः । अ॒प॒वातीत्य॑प-वाति॑ । य?आ॒मस्य॑ । आ॒मस्य॑ क्र॒विषः॑ । क्र॒विषो॑ ग॒न्धः । ग॒न्धो अस्ति॑ । अस्तीत्यस्ति॑ ॥ सु॒कृ॒ता तत् । सु॒कृ॒तेति॑ सु-कृ॒ता । तच्छ॑मि॒तारः॑ । श॒मि॒तार॑ कृण्वन्तु । कृ॒ण्व॒न्तू॒त । उ॒त मेध᳚म् । मेधꣳ॑ शृत॒पाक᳚म् । शृ॒त॒पाक॑म्पचन्तु । शृ॒त॒पाक॒मिति॑ शृत-पाक᳚म् । प॒च॒न्त्विति॑ पचन्तु ॥ यत्ते᳚ । ते॒ गात्रा᳚त् । गात्रा॑द॒ग्निना᳚ । अ॒ग्निना॑ प॒च्यमा॑नात् । प॒च्यमा॑नाद॒भि । अ॒भि शूल᳚म् । शूल॒न्निह॑तस्य । निह॑तस्याव॒धाव॑ति । निह॑त॒स्येति॒ नि-ह॒त॒स्य॒ । अ॒व॒धाव॒तीत्य॑व-धाव॑ति ॥ मा तत् । तद्भूम्या᳚म् । भूम्या॒ मा । आश्रि॑षत् । श्रि॒ष॒न्मा । मा तृणे॑षु । तृणे॑षु दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॒स्तत् । तदु॒शद्भ्यः॑ । उ॒शद्भ्यो॑ रा॒तम् । उ॒शद्भ्य॒ इत्यु॒शत्-भ्यः॒ । रा॒तम॑स्तु । अ॒स्त्वित्य॑स्तु (42) ॥
ये वा॒जिन᳚म्। वा॒जिन॑म्परि॒पश्य॑न्ति । प॒रि॒पश्य॑न्ति प॒क्वम् । प॒रि॒पश्य॒न्तीति॑ परि-पश्य॑न्ति । प॒क्वँय्ये । य ई᳚म् । ई॒मा॒हुः । आ॒हु॒स्सु॑र॒भिः । सु॒र॒भिर्निः । निर्ह॑र । ह॒रेति॑ । इतीतीति॑ ॥ ये च॑ । चार्व॑तः । अर्व॑तो माꣳसभि॒ख्षाम् । मा॒ꣳ॒ स॒भि॒ख्षामु॒पास॑ते । मा॒ꣳ॒स॒भि॒ख्षामिति॑ माꣳस-भि॒ख्षाम् । उ॒पास॑त उ॒तो । उ॒पास॑त॒ इत्यु॑प-आस॑ते । उ॒तो तेषा᳚म् । उ॒तो इत्यु॒तो । तेषा॑म॒भिगू᳚र्तिः । अ॒भिगू᳚र्तिर्नः । अ॒भिगू᳚र्ति॒रित्य॒भि-गू॒र्तिः॒ । न॒ इ॒न्व॒तु॒ । इ॒न्व॒त्विती᳚ न्वतु ॥ यन्नीख्ष॑णम् । नीख्ष॑णम्मा॒ꣳ॒स्पच॑न्याः । मा॒ꣳ॒स्पच॑न्या उ॒खायाः᳚ । उ॒खाया॒ या । या पात्रा॑णि । पात्रा॑णि यू॒ष्णः । यू॒ष्ण आ॒सेच॑नानि । आ॒सेच॑ना॒नीत्या᳚-सेच॑नानि ॥ ऊ॒ष्म॒ण्या॑ऽपि॒धाना᳚ । अ॒पि॒धाना॑ चरू॒णाम् । अ॒पि॒धान्येत्य॑पि-धाना᳚ । च॒रू॒णाम॒ङ्काः । अ॒ङ्कास्सू॒नाः । सू॒ना परि॑ । परि॑ भूषन्ति । भू॒ष॒न्त्यश्वम्᳚ । अश्व॒मित्यश्व᳚म् ॥ नि॒क्रम॑णन्नि॒षद॑नम् । नि॒क्रम॑ण॒मिति॑ नि-क्रम॑णम् । नि॒षद॑नँव्वि॒वर्त॑नम् । नि॒षद॑न॒मिति॑ नि-सद॑नम् । वि॒वर्त॑नँ॒य्यत् । वि॒वर्त॑न॒मिति॑ वि-वर्त॑नम् । यच्छ॑ । च पड्बी॑शम् । पड्बी॑श॒मर्व॑तः । अर्व॑त॒रित्यर्व॑तः ॥ यच्छ॑ । च॒ प॒पौ । प॒पौ यत् । यच्छ॑ । च॒ घा॒सिम् (43)।घा॒सिञ्ज॒घास॑।
ज॒घास॒ सर्वा᳚। सर्वा॒ ता । ता ते᳚ । ते॒ अपि॑ । अपि॑ दे॒वेषु॑ । दे॒वेष्व॑स्तु । अ॒स्त्वित्य॑स्तु ॥ मा त्वा᳚ । त्वा॒ग्निः । अ॒ग्निर्ध्व॑नयत् । ध्व॒न॒य॒द्धू॒मग॑न्धिः । धू॒मग॑न्धि॒र्मा । धू॒मग॑न्धि॒रिति॑ धू॒म-ग॒न्धिः॒ । मोखा । उ॒खा भ्राज॑न्ति । भ्राज॑न्त्य॒भि । अ॒भिविक्त॑ । वि॒क्त॒ जघ्रिः॑ । जघ्रि॒रिति॒ जघ्रिः॑ ॥ इ॒ष्टँव्वी॒तम् । वी॒तम॒भिगू᳚र्तम् । अ॒भिगू᳚र्तँ॒व्वष॑ट्कृतम् । अ॒भिगू᳚र्त॒मित्य॒भि-गू॒र्त॒म्॒ । वष॑ट्कृत॒न्तम् । वष॑ट्कृत॒मिति॒ वष॑ट्-कृ॒त॒म्॒ । त॒न्दे॒वासः॑ । दे॒वास॒ प्रति॑ । प्रति॑ गृभ्णन्ति । गृ॒भ्ण॒न्त्य॒श्वम्᳚ । अश्व॒मित्यश्वम्᳚ ॥ यदश्वा॑य । अश्वा॑य॒ वासः॑ । वास॑ उपस्तृ॒णन्ति॑ । उ॒प॒स्तृ॒णन्न्त्य॑धीवा॒सम् । उ॒प॒स्तृ॒णन्तीत्यु॑प-स्तृ॒णन्ति॑ । अ॒धी॒वा॒सँय्या । अ॒धी॒वा॒समित्य॑धि-वा॒सम् । या हिर॑ण्यानि । हिर॑ण्यान्यस्मै । अ॒स्मा॒ इत्य॑स्मै ॥ स॒न्दान॒मर्व॑न्तम् । स॒न्दान॒मिति॑ सम्-दान᳚म् । अर्व॑न्त॒म्पड्बी॑शम् । पड्बी॑शम्प्रि॒या । प्रि॒या दे॒वेषु॑ । दे॒वेष्वा । आ या॑मयन्ति । या॒म॒य॒न्तीति॑ यामयन्ति ॥ यत्ते᳚ । ते॒ सा॒दे । सा॒दे मह॑सा । मह॑सा॒ शूकृ॑तस्य । शूकृ॑तस्य॒ पार्ष्णि॑या । शूकृ॑त॒स्येति॒ शू-कृ॒त॒स्य॒ । पार्ष्णि॑या वा । वा॒ कश॑या (44)।कश॑या वा।कश॑या वा।
वा॒ तू॒तोद॑। तु॒तोदेति॑ तु॒तोद॑ ॥ स्रु॒चेव॑ । इव॒ ता । ता ह॒विषः॑ । ह॒विषो॑ अध्व॒रेषु॑ । अ॒ध्व॒रेषु॒ सर्वा᳚ । सर्वा॒ ता । ता ते᳚ । ते॒ ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा सूदयामि । सू॒द॒या॒मी॒ति॑ सूदयामि ॥ चतु॑स्त्रिꣳशद्वा॒जिनः॑ । चतु॑स्त्रिꣳश॒दिति॒ चतुः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒त्॒ । वा॒जिनो॑ दे॒वब॑न्धोः । दे॒वब॑न्धो॒र्वङ्क्रीः᳚ । दे॒व॑बन्धो॒ रिति॑ दे॒व-ब॒न्धोः॒ । वङ्क्रीरश्व॑स्य । अश्व॑स्य॒ स्वधि॑तिः । स्वधि॑ति॒स्सम् । स्वधि॑ति॒रिति॒ स्व-धि॒तिः॒ । समे॑ति । ए॒तीत्ये॑ति ॥ अच्चि॑द्रा॒ गात्रा᳚ । गात्रा॑ व॒युना᳚ । व॒युना॑ कृणोत । कृ॒णो॒त॒ परु॑ष्परुः । परु॑ष्परुरनु॒घुष्य॑ । परु॑ष्परु॒ रिति॒ परुः॑-प॒रुः॒ । अ॒नु॒घुष्या॒ वि । अ॒नु॒घुष्येत्य॑नु-घुष्य॑ । वि श॑स्त । श॒स्तेति॑ शस्त ॥ एक॒ स्त्वष्टुः॑ । त्वष्टु॒रश्व॑स्य । अश्व॑स्या विश॒स्ता । वि॒श॒स्ता द्वा । वि॒श॒स्तेति॑ वि-श॒स्ता । द्वा य॒न्तारा᳚ । य॒न्तारा॑ भवतः । भ॒व॒त॒स्तथा᳚ । तथ॒र्तुः । ऋ॒तुरित्यृ॒तुः ॥ याते᳚ । ते॒ गात्रा॑णाम् । गात्रा॑णामृ॒तुधा । ऋ॒तु॒धा कृ॒णोमि॑ । ऋ॒तु॒तेत्यृ॑तु-धा । कृ॒णोमि॒ ताता᳚ । ताता॒ पिण्डा॑नाम् । तातेति॒ ता-ता॒ । पिण्डा॑ना॒म्प्र । प्र जु॑होमि । जु॒हो॒म्य॒ग्नौ । अ॒ग्नावित्य॒ग्नौ ॥ मा त्वा᳚ । त्वा॒ त॒प॒त्॒ (45)।त॒प॒त्प्रि॒यः।
प्रि॒य आ॒त्मा। आ॒त्माऽपि॒यन्त᳚म् । अ॒पि॒यन्त॒म्मा । अ॒पि॒यन्त॒मित्य॑पि-यन्त᳚म् । मा स्वधि॑तिः । स्वधि॑ति स्त॒नुवः॑ । स्वधि॑ति॒रिति॒ स्व-दि॒॒तिः । त॒नु॒व॒ आ । आ ति॑ष्ठिपत् । ति॒ष्ठि॒प॒त्ते॒ । त॒ इति॑ ते ॥ मा ते᳚ । ते॒ गृ॒ध्नुः । गृ॒ध्नुर॑विश॒स्ता । अ॒वि॒श॒स्ताऽति॒हाय॑ । अ॒वि॒श॒स्ते॒त्य॑वि-श॒स्ता । अ॒ति॒हाय॑ छि॒द्रा । अ॒ति॒हायेत्य॑ति-हाय॑ । छि॒द्रा गात्रा॑णि । गात्रा᳚ण्य॒सिना᳚ । अ॒सि॒ना॒ मिथु॑ । मिथू॑ कः । क॒ इति॑ कः ॥ न वै । वा वु॑ । उ॒वे॒तत् । ए॒तन्म्रि॑यसे । म्रि॒य॒से॒न । न रि॑ष्यसि । रि॒ष्यसि॒ दे॒वान् । दे॒वाꣳ इत् । इदे॑षि । ए॒षि॒ प॒थिभिः॑ । प॒थिभि॑स्सु॒गेभिः॑ । प॒थिभि॒रिति॑ प॒थि-भिः॒ । सु॒गेभि॒रिति॑ सु-गेभिः॑ ॥ हरी॑ ते । हरी॒ इति॒ हरी᳚ । ते॒ युञ्जा᳚ । युञ्जा॒ पृष॑ती । पृष॑ती अभूताम् । पृष॑ती॒ इति॒ पृष॑ती । अ॒भू॒ता॒मुप॑ । उपा᳚स्थात् । अ॒स्था॒द्वा॒जी । वा॒जी धु॒रि । धु॒रि रास॑भस्य । रास॑भस्ये॒ति रास॑भस्य ॥ सु॒गव्य॑न्नः । सु॒गव्य॒मिति॑ सु-गव्य᳚म् । नो॒ वा॒जी । वा॒जी स्वश्वि॑यम् । स्वश्वि॑यम्पु॒ꣳ॒सः । स्वश्वि॑य॒मिति॑ सु-अश्वि॑यम् । पु॒ꣳ॒स पु॒त्रान् । पु॒त्राꣳ उ॒त । उ॒त वि॑श्वा॒पुष᳚म् । वि॒श्वा॒पुषꣳ॑ र॒यिम् । वि॒श्वा॒पुष॒मिति॑ विश्व-पुष᳚म् । र॒यिमिति॑ र॒यिम् ॥ अ॒ना॒गा॒स्त्वन्नः॑ । अ॒ना॒गा॒स्त्वमित्य॑नागाः-त्वम् । नो॒ अदि॑तिः । अदि॑ति कृणोतु । कृ॒णो॒तु॒ ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रन्नः॑ । नो॒ अश्वः॑ । अश्वो॑ वनताम् । व॒न॒ता॒ꣳ॒ ह॒विष्मान्॑ । ह॒विष्मा॒निति॑ ह॒विष्मान्॑ (46) ॥
अग्ना॑विष्णू स॒जोष॑सा । अग्ना॑विष्णू॒ इत्यग्ना᳚-वि॒ष्णू॒ । स॒जोष॑से॒माः । स॒जोष॒सेति॑ स-जोष॑सा । इ॒मा व॑र्धन्तु । व॒र्ध॒न्तु॒ वा॒म् । वा॒ङ्गिरः॑ । गिर॒ इति॒ गिरः॑ ॥ द्यु॒म्नैर्वाजे॑भिः । वाजे॑भि॒रा । आग॑तम् । ग॒त॒मिति॑ गतम् ॥ वाज॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ प॒॒सवः । प्र॒स॒वश्च॑ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वः । च॒ मे॒ । मे॒ प्रय॑तिः । प्रय॑तिश्च । प्रय॑ति॒रिति॒ प्र-य॒तिः॒ । च॒ मे॒ । मे॒ प्रसि॑तिः । प्रसि॑ति श्च । प्रसि॑ति॒रिति॒ प्र- सि॒तिः॒ । च॒ मे॒ । मे॒ धी॒तिः । धी॒ति श्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ क्रतुः॑ । क॑तुश्च । च॒ मे॒ । मे॒ स्वरः॑ । स्वर॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ श्लोकः॑ । श्लोक॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ श्रा॒वः । श्रा॒वश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ श्रुतिः॑ । श्रुति॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ सुवः॑ । सुव॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ प्रा॒णः । प्रा॒णश्च॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । च॒ मे॒ । मे॒ऽपा॒नः । अ॒पा॒नश्च॑ । अ॒पा॒न इत्य॑प अ॒नः। (1)
। च॒ मे॒ । मे॒ व्या॒नः । व्या॒नश्च॑ । व्या॒न इति॑ वि-अ॒नः । च॒ मे॒ । मेऽसुः॑ । असु॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ चि॒त्तम् । चि॒त्तञ्च॑ । च॒ मे॒ । म॒ आधी॑तम् । आधी॑तञ्च । आधी॑त॒मित्या᳚-धी॒त॒म्॒ । च॒ मे॒ । मे॒ वाक् । वाक्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ मनः॑ । मन॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ चख्षुः॑ । चख्षु॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ श्रोत्र᳚म् । श्रोत्र॑ञ्च । च॒ मे॒ । मे॒ दख्षः॑ । दख्ष॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ बल᳚म् । बल॑ञ्च । च॒ मे॒ । म॒ ओजः॑ । ओज॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ सहः॑ । सह॑श्च । च॒ मे॒ । म॒ आयुः॑ । आयु॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ ज॒रा । ज॒रा च॑ । च॒ मे॒ । म॒ आ॒त्मा । आ॒त्मा च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ त॒नूः । त॒नूश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ शर्म॑ । शर्म॑ च । च॒ मे॒ । मे॒ वर्म॑ । वर्म॑ च । च॒ मे॒ । मेऽङ्गा॑नि । अङ्गा॑नि च । च॒ मे॒ । मे॒ऽस्थानि॑ । अ॒स्थानि॑ च । च॒ मे॒ । मे॒ परूꣳ॑षि । परूꣳ॑षि च । च॒ मे॒ । मे॒ शरी॑राणि । शरी॑राणि च । ॒च॒ ॒मे॒ । म॒ इति॑ मे (2) ॥1॥
ज्यैष्ठ्य॑ञ्च। च॒ मे॒ । म॒ आधि॑पत्यम् । आधि॑पत्यञ्च । आधि॑पत्य॒मित्याधि॑- प॒त्य॒म्॒ । च॒ मे॒ । मे॒ म॒न्युः । म॒न्युश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ भामः॑ । भाम॑श्च । च॒ मे॒ । मेऽमः॑ । अम॑श्च । च॒ मे॒ । मेऽम्भः॑ । अम्भ॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ जे॒मा । जे॒मा च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ म॒हि॒मा । म॒हि॒मा च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ व॒रि॒मा । व॒रि॒मा च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ प्र॒थि॒मा । प्र॒थि॒मा च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ वर्ष्मा । व॒र्ष्मा च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ द्रा॒घु॒या । द्रा॒घु॒या च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ वृ॒द्धम् । वृ॒द्धञ्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ वृद्धिः॑ । वृद्धि॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ स॒त्यम् । स॒त्यञ्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ श्र॒द्धा । श्र॒द्धा च॑ । श्र॒द्धेति॑ श्रत्-धा । च॒ मे॒ । मे॒ जग॑त् । जग॑च्च (3)।च॒ मे॒।
मे॒ धन᳚म्। धन॑ञ्च । च॒ मे॒ । मे॒ वशः॑ । वश॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ त्विषिः॑ । त्विषि॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ क्री॒डा । क्री॒डा च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ मोदः॑ । मोद॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ जा॒तम् । जा॒तञ्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ ज॒नि॒ष्यमा॑णम् । ज॒नि॒ष्यमा॑णञ्च । च॒ मे॒ । मे॒ सू॒क्तम् । सू॒क्तञ्च॑ । सू॒क्तमिति॑ सु-उ॒क्तम् । च॒ मे॒ । मे॒ सु॒कृ॒तम् । सु॒कृ॒तञ्च॑ । सु॒कृ॒तमिति॑ सु-कृ॒तम् । च॒ मे॒ । मे॒ वि॒त्तम् । वि॒त्तञ्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ वेद्य᳚म् । वेद्य॑ञ्च । च॒ मे॒ । मे॒ भू॒तम् । भू॒तञ्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ भ॒वि॒ष्यत् । भ॒वि॒ष्यच्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ सु॒गम् । सु॒गञ्च॑ । सु॒गमिति॑ सु-गम् । च॒ मे॒ । मे॒ सु॒पथ᳚म् । सु॒पथ॑ञ्च । सु॒पथ॒मिति॑ सु-पथ᳚म् । च॒ मे॒ । म॒ ऋ॒द्धम् । ऋ॒द्धञ्च॑ । च॒ मे॒ । म॒ ऋद्धिः॑ । ऋद्धि॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ क्ल्॒?प्तम् । क्ल्॒?प्तञ्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ क्ल्प्तिः॑ । क्ल्प्ति॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ म॒तिः । म॒तिश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ सु॒म॒तिः । सु॒म॒तिश्च॑ । सु॒म॒तिरिति॑ सु-म॒तिः । च॒ मे॒ । म॒ इति॑ मे (4) ॥
शञ्च॑। च॒ मे॒ । मे॒ मयः॑ । मय॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ प्रि॒यम् । प्रि॒यञ्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ऽनु॒ का॒मः । अ॒नु॒ का॒मश्च॑ । अ॒नु॒का॒म इत्य॑नु-का॒मः । च॒ मे॒ । मे॒ कामः॑ । काम॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ सौ॒म॒न॒सः । सौ॒म॒न॒सश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ भ॒द्रम् । भ॒द्रञ्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ श्रेयः॑ । श्रेय॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ वस्यः॑ । वस्य॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ यशः॑ । यश॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ भगः॑ । भग॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ द्रवि॑णम् । द्रवि॑णञ्च । च॒ मे॒ । मे॒ य॒न्ता । य॒न्ता च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ ध॒र्ता । ध॒र्ता च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ ख्षेमः॑ । ख्षेम॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ धृतिः॑ । धृति॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ विश्व᳚म् । विश्व॑ञ्च (5)।च॒ मे॒।
मे॒ महः॑। मह॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ सँ॒व्वित् । सँ॒व्विच्च॑ । सँ॒व्विदिति॑ सम्-वित् । च॒ मे॒ । मे॒ ज्ञात्र᳚म् । ज्ञात्र॑ञ्च । च॒ मे॒ । मे॒ सूः । सूश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ प्र॒सूः । प्र॒सूश्च॑ । प्र॒सूरिति॑ प्र-सूः । च॒ मे॒ । मे॒ सीर᳚म् । सीर॑ञ्च । च॒ मे॒ । मे॒ ल॒यः । ल॒यश्च॑ । च॒ मे॒ । म॒ ऋ॒तम् । ऋ॒तञ्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ऽमृत᳚म् । अ॒मृत॑ञ्च । च॒ मे॒ । मे॒ऽय॒ख्ष्मम् । अ॒य॒ख्ष्मञ्च॑ । च॒ मे॒ । मेऽना॑मयत् । अना॑मयच्च । च॒ मे॒ । मे॒ जी॒वातुः॑ । जी॒वातु॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ धी॒र्घा॒॒यु॒त्वम् । धी॒र्घा॒यु॒त्वञ्च॑ । धी॒र्घा॒यु॒त्वमिति॑ धीर्घायु-त्वम् । च॒ मे॒ । मे॒ऽन॒मि॒त्रम् । अ॒न॒मि॒त्रञ्च॑ । च॒ मे॒ । मेऽभ॑यम् । अभ॑यञ्च । च॒ मे॒ । मे॒ सु॒गम् । सु॒गञ्च॑ । सु॒गमिति॑ सु-गम् । च॒ मे॒ । मे॒ शय॑नम् । शय॑नञ्च । च॒ मे॒ । मे॒ सू॒षा । सू॒षा च॑ । सू॒षेति॑ सु-उ॒षा । च॒ मे॒ । मे॒ सु॒दिन॑म् । सु॒दिन॑ञ्च । सु॒दिन॒मिति॑ सु-दिन᳚म् । च॒ मे॒ । म॒ इति॑ मे (6) ॥
ऊर्क्च॑। च॒ मे॒ । मे॒ सू॒नृता᳚ । सू॒नृता॑ च । च॒ मे॒ । मे॒ पयः॑ । पय॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ रसः॑ । रस॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ घृ॒तम् । घृ॒तञ्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ मधु॑ । मधु॑ च । च॒ मे॒ । मे॒ सग्धिः॑ । सग्धि॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ सपी॑तिः । सपी॑तिश्च । सपी॑ति॒रिति॒ स-पी॒तिः॒ । च॒ मे॒ । मे॒ कृ॒षिः । कृ॒षिश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ वृष्टिः॑ । वृष्टि॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ जैत्र᳚म् । जैत्र॑ञ्च । च॒ मे॒ । म औद्भि॑द्यम् । औद्भि॑द्यञ्च । औद्भि॑द्य॒मित्यौत्-भि॒द्य॒म्॒ । च॒ मे॒ । मे॒ र॒यिः । र॒यिश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ रायः॑ । राय॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ पु॒ष्टम् । पु॒ष्टञ्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ पुष्टिः॑ । पुष्टि॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ वि॒भु । वि॒भु च॑ (7)।वि॒भ्विति॑वि-भु।च॒ मे॒।
मे॒ प्र॒भु। प्र॒भु च॑ । प्र॒भ्विति॑ प्र-भु । च॒ मे॒ । मे॒ ब॒हु । ब॒हु च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ भूयः॑ । भूय॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ पू॒र्णम् । पू॒र्णञ्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ पू॒र्णत॑रम् । पू॒र्णत॑रञ्च । पू॒र्णत॑र॒मिति॑ पू॒र्ण-त॒र॒म्॒ । च॒ मे॒ । मेऽख्षि॑तिः । अख्षि॑तिश्च । च॒ मे॒ । मे॒ कूय॑वाः । कूय॑वाश्च । च॒ मे॒ । मेऽन्न᳚म् । अन्न॑ञ्च । च॒ मे॒ । मे॒ अख्षु॑त् । अख्षु॑त् च॒ । च॒ मे॒ । मे॒ व्री॒हयः॑ । व्री॒हय॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ यवाः᳚ । यवा᳚श्च । च॒ मे॒ । मे॒ माषाः᳚ । माषा᳚श्च । च॒ मे॒ । मे॒ तिलाः᳚ । तिला᳚श्च । च॒ मे॒ । मे॒ मु॒द्गाः । मु॒द्गाश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ ख॒ल्वाः᳚ । ख॒ल्वा᳚श्च । च॒ मे॒ । मे॒ गो॒धूमाः᳚ । गो॒धूमा᳚श्च । च॒ मे॒ । मे॒ म॒सुराः᳚ । म॒सुरा᳚श्च । च॒ मे॒ । मे॒ प्रि॒यङ्ग॑वः । प्रि॒यङ्ग॑वश्च । च॒ मे॒ । मेऽण॑व । अण॑वश्च । च॒ मे॒ । मे॒ श्या॒माकाः᳚ । श्या॒माका᳚श्च । च॒ मे॒ । मे॒ नी॒वाराः᳚ । नी॒वारा॑श्च॒ । च॒ मे॒ । म॒ इति॑ मे (8) ॥
अश्मा॑ च। च॒ मे॒ । मे॒ मृत्ति॑का । मृत्ति॑का च । च॒ मे॒ । मे॒ गि॒रयः॑ । गि॒रयश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ पर्व॑ताः । पर्व॑ताश्च । च॒ मे॒ । मे॒ सिक॑ताः । सिक॑ताश्च । च॒ मे॒ । मे॒ व॒नस्पत॑यः । व॒न॒स्पत॑यश्च । च॒ मे॒ । मे॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यञ्च । च॒ मे॒ । मेऽयः॑ । अय॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ सीस᳚म् । सीस॑ञ्च । च॒ मे॒ । मे॒ त्रपु॑ । त्रपु॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ श्या॒मम् । श्या॒मञ्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ लो॒हम् । लो॒हञ्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ऽग्निः । अ॒ग्निश्च॑ । च॒ मे॒ । म॒ आपः॑ । आप॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ वी॒रुधः॑ । वी॒रुध॑श्च । च॒ मे॒ । म॒ ओष॑धयः । ओष॑धयश्च । च॒ मे॒ । मे॒ कृ॒ष्ट॒प॒ च्यम् । कृ॒ष्ट॒प॒च्यञ्च॑ । कृ॒ष्ट॒प॒च्यमिति॑ कृष्ट-प॒च्यम् (9)।च॒ मे॒।
मे॒ऽकृ॒ष्ट॒प॒च्यम्। अ॒कृ॒ष्ट॒प॒च्यञ्च॑ । अ॒कृ॒ष्ट॒प॒च्यमित्य॑कृष्ट-प॒च्यम् । च॒ मे॒ । मे॒ ग्रा॒म्याः । ग्रा॒म्याश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ प॒शवः॑ । प॒शव॑ आर॒ण्याः । आ॒र॒ण्याश्च॑ । च॒ य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ कल्पन्ताम् । क॒ल्प॒न्ताँ॒व्वि॒त्तम् । वि॒त्तञ्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ वित्तिः॑ । वित्ति॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ भू॒तम् । भू॒तञ्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ भूतिः॑ । भूति॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ वसु॑ । वसु॑ च । च॒ मे॒ । मे॒ व॒स॒तिः । व॒स॒तिश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ कर्म॑ । कर्म॑ च । च॒ मे॒ । मे॒ शक्तिः॑ । शक्ति॑श्च । च॒ मे॒ । मेऽर्थः॑ । अर्थ॑श्च । च॒ मे॒ । म॒ एमः॑ । एम॑श्च । च॒ मे॒ । म॒ इतिः॑ । इति॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ गतिः॑ । गति॑श्च । च॒ मे॒ । म॒ इति॑ मे (10) ॥
अ॒ग्निश्च॑। च॒ मे॒ । म॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ सोमः॑ । सोम॑श्च । च॒ मे॒ । म॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑ श्च । च॒ मे॒ । मे॒ स॒वि॒ता । स॒वि॒ता च॑ । च॒ मे॒ । म॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ सर॑स्वती । सर॑स्वती च । च॒ मे॒ । म॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ पू॒षा । पू॒षा च॑ । च॒ मे॒ । म॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑श्च । च॒ मे॒ । म॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ मि॒त्रः । मि॒त्र श्च॑ । च॒ मे॒ । म॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ वरु॑णः । वरु॑णश्च । च॒ मे॒ । म॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ त्वष्टा᳚ । त्वष्टा॑ च (11)।च॒ मे॒।
म॒ इन्द्रः॑। इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ धा॒ता । धा॒ता च॑ । च॒ मे॒ । म॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ विष्णुः॑ । विष्णु॑श्च । च॒ मे॒ । म॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ऽश्विनौ᳚ । अ॒श्विनौ॑ च । च॒ मे॒ । म॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ म॒रुतः॑ । म॒रुत॑श्च । ॒च॒ मे॒ । म॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ च । च॒ मे॒ । मे॒ दे॒वाः । दे॒वा इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ पृ॒थि॒वी । पृ॒थि॒वी च॑ । च॒ मे॒ । म॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ऽन्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षञ्च । च॒ मे॒ । म॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ द्यौः । द्यौ श्च॑ । च॒ मे॒ । म॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ दिशः॑ । दिश॑श्च । च॒ मे॒ । म॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ मू॒र्धा । मू॒र्धा च॑ । च॒ मे॒ । म॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जापति॑श्च । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । च॒ मे॒ । म॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑श्च । च॒ मे॒ । म॒ इति॑ मे (12) ॥
अं॒ꣳ॒शुश्च॑। च॒ मे॒ । मे॒ र॒श्मिः । र॒श्मिश्च॑ । च॒ मे॒ । मेऽदा᳚भ्यः । अदा᳚भ्यश्च । च॒ मे॒ । मेऽधि॑पतिः । अधि॑पतिश्च । अधि॑पति॒रित्य॑धि॑-प॒तिः॒ । च॒ मे॒ । म॒ उ॒पा॒ꣳ॒शुः । उ॒पा॒ꣳ॒शुश्च॑ । उ॒पा॒ꣳ॒शुरित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शुः । च॒ मे॒ । मे॒ऽन्त॒र्या॒मः । अ॒न्त॒र्या॒मश्च॑ । अ॒न्त॒र्या॒म इत्य॑न्तः-या॒मः । च॒ मे॒ । म॒ ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वः । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वश्च॑ । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वः । च॒ मे॒ । मे॒ मै॒त्रा॒व॒रु॒णः । मै॒त्रा॒व॒रु॒णश्च॑ । मै॒त्रा॒व॒रु॒ण इति॑ मैत्रा-व॒रु॒णः । च॒ मे॒ । म॒ आ॒श्वि॒नः । आ॒श्वि॒नश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ प्र॒ति॒प्र॒स्थानः॑ । प्र॒ति॒प्र॒स्थान॑श्च । प्र॒ति॒प्रस्थान॒ इति॑ प्रति- प्र॒स्थानः॑ । च॒ मे॒ । मे॒ शु॒क्रः । शु॒क्रश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ म॒न्थी । म॒न्थी च॑ । च॒ मे॒ । म॒ आ॒ग्र॒य॒णः । आ॒ग्र॒य॒ण॒श्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ वै॒श्व॒दे॒वः । वै॒श्व॒दे॒वश्च॑ । वै॒श्व॒देव इति॑ वैश्व-दे॒वः । च॒ मे॒ । मे॒ ध्रु॒वः । ध्रु॒वश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ वै॒श्वा॒न॒रः । वै॒श्वा॒न॒रश्च॑ । च॒ मे॒ । म॒ ऋ॒तु॒ग्र॒हाः । ऋ॒तु॒ग्र॒हाश्च॑ । ऋ॒तु॒ग्र॒हा इत्यृ॑तु-ग्र॒हाः (13)।च॒ मे॒।
मे॒ऽति॒ग्रा॒ह्याः᳚। अ॒ति॒ ग्रा॒ह्या᳚श्च । अ॒ति॒ ग्रा॒ह्या॑ इत्य॑ति-ग्रा॒ह्याः᳚ । च॒ मे॒ । म॒ ऐ॒न्द्रा॒ग्नः । ऐ॒न्द्रा॒ग्नश्च॑ । ऐ॒न्द्रा॒ग्न इत्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नः । च॒ मे॒ । मे॒ वै॒श्व॒दे॒वः । वै॒श्व॒दे॒वश्च॑ । वै॒श्व॒दे॒व इति॑ वैश्व-दे॒वः । च॒ मे॒ । मे॒ म॒रु॒त्व॒तीयाः᳚ । म॒रु॒त्व॒तीया᳚श्च । च॒ मे॒ । मे॒ मा॒हे॒न्द्रः । मा॒हे॒न्द॑श्च । मा॒हे॒न्द्र इति॑ माहा-इ॒न्द्र । च॒ मे॒ । म॒ आ॒दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ सा॒वि॒त्रः । सा॒वि॒त्रश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ सा॒र॒स्व॒तः । सा॒र॒स्व॒तश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ पौ॒ष्णः । पौ॒ष्णश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ पा॒त्नी॒व॒तः । पा॒त्नी॒व॒तश्च॑ । पा॒त्नी॒व॒त इति॑ पात्नी-व॒तः । च॒ मे॒ । मे॒ हा॒रि॒यो॒ज॒नः । हा॒रि॒यो॒ज॒नश्च॑ । हा॒रि॒यो॒ज॒न इति॑ हारि- यो॒ज॒नः । च॒ मे॒ । म॒ इति॑ मे (14) ॥
इ॒ध्मश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ ब॒र्॒?हिः । ब॒र्॒?हिश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ वेदिः॑ । वेदि॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ धिष्णि॑याः । धिष्णि॑याश्च । च॒ मे॒ । मे॒ स्रुचः॑ । स्रुच॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ च॒म॒साः । च॒म॒साश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ ग्रावा॑णः । ग्रावा॑णश्च । च॒ मे॒ । मे॒ स्वर॑वः । स्वर॑वश्च । च॒ मे॒ । म॒ उ॒प॒र॒वाः । उ॒प॒र॒वाश्च॑ । उ॒प॒र॒वा इत्युप॑-र॒वाः । च॒ मे॒ । मे॒ऽधि॒षव॑णे । अ॒धि॒षव॑णे च । अ॒धि॒षव॑णे॒ इत्य॑धि-सव॑ने । च॒ मे॒ । मे॒ द्रो॒ण॒क॒लशः । द्रो॒ण॒क॒ल॒शश्च॑ । द्रो॒ण॒क॒ल॒श इति॑ द्रोण-क॒ल॒शः । च॒ मे॒ । मे॒ वा॒य॒व्या॑नि । वा॒य॒व्या॑नि च । च॒ मे॒ । मे॒ पू॒त॒भृत् । पू॒त॒भृच्च॑ । पू॒त॒भृदिति॑ पूत-भृत् । च॒ मे॒ । म॒ आ॒ध॒व॒नीयः॑ । आ॒ध॒व॒नीय॑श्च । आ॒ध॒व॒नीय॒ इत्या᳚-ध॒व॒नीयः॑ । च॒ मे॒ । म॒ आग्नी᳚ध्रम् । आग्नी᳚ध्रञ्च । आग्नी᳚ध्र॒मित्याग्नि॑-इ॒ध्र॒म्॒ । च॒ मे॒ । मे॒ ह॒वि॒र्धान᳚म् । ह॒वि॒र्धान॑ञ्च । ह॒वि॒र्धान॒मिति॑ हविः-धान᳚म् । च॒ मे॒ । मे॒ गृ॒हाः । गृ॒हाश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ सदः॑ । सदश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ पु॒रो॒डाशाः᳚ । पु॒रो॒डाशा᳚श्च । च॒ मे॒ । मे॒ प॒च॒ताः । प॒च॒ताश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ऽव॒ भृथः॑ । अ॒व॒भृ॒थश्च॑ । अ॒व॒भृ॒थ इत्य॑व- भृ॒थः । च॒ मे॒ । मे॒ स्व॒गा॒का॒रः । स्व॒गा॒का॒रश्च॑ । स्व॒गा॒का॒र इति॑ स्वगा-का॒रः । च॒ मे॒ । म॒ इति॑ मे (15) ॥8॥
अ॒ग्निश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ घ॒र्मः । घ॒र्मश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ऽर्कः । अ॒र्कश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ सूर्यः॑ । सूर्य॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ प्रा॒णः । प्रा॒णश्च॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । च॒ मे॒ । मे॒ऽश्व॒मे॒धः । अ॒श्व॒मे॒धश्च॑ । अ॒श्व॒मे॒ध इत्य॑श्व-मे॒धः । च॒ मे॒ । मे॒ पृ॒थि॒वी । पृ॒थि॒वी च॑ । च॒ मे॒ । मेऽदि॑तिः । अदि॑तिश्च । च॒ मे॒ । मे॒ दितिः॑ । दिति॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ द्यौः । द्यौश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ शक्व॑रीः । शक्व॑रीर॒ङ्गुल॑यः । अ॒ङ्गुल॑यो॒ दिशः॑ । दिश॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ कल्पन्ताम् । क॒ल्प॒न्ता॒मृक् । ऋक्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ साम॑ । साम॑ च । च॒ मे॒ । मे॒ स्तोमः॑ । स्तोम॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ यजुः॑ । यजु॑श्च । च॒ मे॒ । मे॒ दी॒ख्षा । दी॒ख्षा च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ तपः॑ । तप॑श्च । च॒ मे॒ । म॒ ऋ॒तुः । ऋ॒तुश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ व्र॒तम् । व्र॒तञ्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ऽहो॒रा॒त्रयोः᳚ । अ॒हो॒रा॒त्रयो᳚र्वृ॒ष्ट्या । अ॒हो॒रा॒त्रयो॒ रित्य॑हः-रा॒त्रयोः᳚ । वृ॒ष्ट्या बृ॑हद्रथन्त॒रे । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे च॑ । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे इति॑ बृहत्-र॒थ॒न्त॒रे । च॒ मे॒ । मे॒ य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ कल्पेताम् । क॒ल्पे॒ता॒मिति॑ कल्पेताम् (16) ॥9॥
गर्भा᳚श्च। च॒ मे॒ । मे॒व॒थ्साः । व॒थ्साश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ त्र्यविः॑ । त्र्यवि॑श्च । त्र्यवि॒रिति॑ त्रि-अविः॑ । च॒ मे॒ । मे॒ त्र्य॒वी । त्र्य॒वी च॑ । त्र्य॒विति त्रि-अ॒वी । च॒ मे॒ । मे॒ दि॒त्य॒वाट् । दि॒त्य॒वाट्च॑ । दि॒त्य॒वाडिति॑ दित्य-वाट् । च॒ मे॒ । मे॒ दि॒त्यौ॒ही । दि॒त्यौ॒ही च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ पञ्चा॑विः । पञ्चा॑विश्च । पञ्चा॑वि॒रिति॒ पञ्च॑-अ॒विः॒ । च॒ मे॒ । मे॒ प॒ञ्चा॒वी । प॒ञ्चा॒वी च॑ । प॒ञ्चा॒वीति॑ पञ्च-अ॒वी । च॒ मे॒ । मे॒ त्रि॒व॒थ्सः । त्रि॒व॒थ्सश्च॑ । त्रि॒व॒थ्स इति॑ त्रि-व॒थ्सः । च॒ मे॒ । मे॒ ति॒॒वथ्सा । त्रि॒व॒थ्सा च॑ । त्रि॒व॒थ्सेति॑ त्रि-व॒थ्सा । च॒ मे॒ । मे॒ तु॒र्य॒वाट् । तु॒र्य॒वाट्च॑ । तु॒र्य॒वाडिति॑ तुर्य-वाट् । च॒ मे॒ । मे॒ तु॒र्यौ॒ही । तु॒र्यौ॒ही च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ प॒ष्ठ॒वात् । प॒ष्ठ॒वाच्च॑ । प॒ष्ठ॒वादिति॑ पष्ठ-वात् । च॒ मे॒ । मे॒ प॒ष्ठौ॒ही । प॒ष्ठौ॒ही च॑ । च॒ मे॒ । म॒ उ॒ख्षा । उ॒ख्षा च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ व॒शा । व॒शा च॑ । च॒ मे॒ । म॒ ऋ॒ष॒भः । ऋ॒ष॒भश्च॑ (17)।च॒ मे॒।
मे॒ वे॒हत्। वे॒हच्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ ऽन॒ड्वान् । अ॒न॒ड्वाञ्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ धे॒नुः । धे॒नुश्च॑ । च॒ मे॒ । म॒ आयुः॑ । आयु॑र्य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ता॒म्प्रा॒णः । प्रा॒णो य॒ज्ञेन॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ता॒म॒पा॒नः । अ॒पा॒नो य॒ज्ञेन॑ । अ॒पा॒न इत्य॑प-अ॒नः । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ताँव्व्या॒नः । व्या॒नो य॒ज्ञेन॑ । व्या॒न इति॑ वि-अ॒नः । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ता॒ञ्चख्षुः॑ । चख्षु॑र्य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ता॒ꣳ॒ श्रोत्र᳚म् । श्रोत्रँ॑य्य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ता॒म्मनः॑ । मनो॑ य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ताँ॒व्वाक् । वा॒ग्य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ता॒मा॒त्मा । आ॒त्मा य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ताँ॒य्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । क॒ल्प॒ता॒मिति॑ कल्पताम् (18) ॥
एका॑ च। च॒ मे॒ । मे॒ ति॒स्रः । तिस्रश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ पञ्च॑ । पञ्च॑ च । च॒ मे॒ । मे॒ स॒प्त । स॒प्त च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ नव॑ । नव॑ च । च॒ मे॒ । म॒ एका॑दश । एका॑दश च । च॒ मे॒ । मे॒ त्रयो॑दश । त्रयो॑दश च । त्रयो॑द॒शेति॒ त्रयः॑-द॒श॒ । च॒ मे॒ । मे॒ पञ्च॑दश । पञ्च॑दश च । पञ्च॑द॒शेति॒ पञ्च॑-द॒श॒ । च॒ मे॒ । मे॒ स॒प्तद॑श । स॒प्तद॑श च । स॒प्तद॒शेति॑ स॒प्त-द॒श॒ । च॒ मे॒ । मे॒ नव॑दश । नव॑दश च । नव॑द॒शेति॒ नव॑-द॒श॒ । च॒ मे॒ । म॒ एक॑विꣳशतिः । एक॑विꣳशतिश्च । एक॑विꣳशति॒ रित्ये॑क-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । च॒ मे॒ । मे॒ त्रयो॑विꣳशतिः । त्रयो॑विꣳशतिश्च । त्रयो॑विꣳशति॒ रिति॒ त्रयः॑-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । च॒ मे॒ । मे॒ पञ्च॑विꣳशतिः । पञ्च॑विꣳशतिश्च । पञ्च॑विꣳशति॒ रिति॒ पञ्च॑-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । च॒ मे॒ । मे॒ स॒प्तविꣳ॑शतिः । स॒प्तविꣳ॑शतिश्च । स॒प्तविꣳ॑शति॒ रिति॑ स॒प्त-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । च॒ मे॒ । मे॒ नव॑विꣳशतिः । नव॑विꣳशतिश्च । नव॑विꣳशति॒रिति॒ नव॑-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । च॒ मे॒ । म॒ एक॑त्रिꣳशत् । एक॑त्रिꣳशच्च । एक॑त्रिꣳश॒दित्येक॑-त्रि॒ꣳ॒श॒त्॒ । च॒ मे॒ । मे॒ त्रय॑स्त्रिꣳशत् । त्रय॑स्त्रिꣳशच्च (19)।त्रय॑स्त्रिꣳश॒दिति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒त्॒।च॒ मे॒।
मे॒ चत॑स्रः। चत॑स्रश्च । च॒ मे॒ । मे॒ऽष्टौ । अ॒ष्टौ च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श च । च॒ मे॒ । मे॒ षोड॑श । षोड॑श च । च॒ मे॒ । मे॒ वि॒ꣳ॒श॒तिः । वि॒ꣳ॒श॒ति श्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ चतु॑र्विꣳशतिः । चतु॑र्विꣳशतिश्च । चतु॑र्विꣳशति॒रिति॒ चतुः॑-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । च॒ मे॒ । मे॒ऽष्टाविꣳ॑शतिः । अ॒ष्टाविꣳ॑शतिश्च । अ॒ष्टाविꣳ॑शति॒रित्य॒ष्टा-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । च॒ मे॒ । मे॒ द्वात्रिꣳ॑शत् । द्वात्रिꣳ॑शच्च । च॒ मे॒ । मे॒ षट्त्रिꣳ॑शत् । षट्त्रिꣳ॑शच्च । षट्त्रिꣳ॑श॒दिति॒ षट्-त्रि॒ꣳ॒श॒त्॒ । च॒ मे॒ । मे॒ च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शत् । च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शच्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ चतु॑श्चत्वारिꣳशत् । चतु॑श्चत्वारिꣳशच्च । चतु॑श्चत्वारिꣳश॒दिति॒ चतुः॑-च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श॒त्॒ । च॒ मे॒ । मे॒ऽष्टाच॑त्वारिꣳशत् । अ॒ष्टाच॑त्वारिꣳशच्च । अ॒ष्टाच॑त्वारिꣳश॒दित्य॒ष्टा-च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श॒त्॒ । च॒ मे॒ । मे॒ वाजः॑ । वाज॑श्च । च॒ प्र॒स॒वः । प्र॒स॒वश्च॑ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वः । चा॒पि॒जः । अ॒पि॒जश्च॑ । अ॒पि॒ज इत्य॑पि-जः । च॒ क्रतुः॑ । क्रतु॑श्च । च॒ सुवः॑ । सुव॑श्च । च॒ मू॒र्धा । मू॒र्धा च॑ । च॒ व्यश्नि॑यः । व्यश्नि॑यश्च । व्यश्नि॑य॒ इति॑ वि-अश्नि॑यः । चा॒ऽ॒ऽन्त्या॒य॒नः । आ॒न्त्या॒य॒नश्च॑ । चान्त्यः॑ । अन्त्य॑ श्च । च॒ भौ॒व॒नः । भौव॒नश्च॑ । च॒ भुव॑नः । भुव॑नश्च । चाधि॑पतिः । अधि॑पतिश्व । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । चेति॑ च (20) ॥
वाजो॑ नः। न॒स्स॒प्त । स॒प्त प्र॒दिशः॑ । प्र॒दिश॒श्चत॑स्रः । प्र॒दिश॒ इति॑ प्र-दिशः॑ । चत॑स्रो वा । वा॒ प॒रा॒वतः॑ । प॒रा॒वत॒ इति॑ परा-वतः॑ ॥ वाजो॑ नः । नो॒ विश्वैः᳚ । विश्वै᳚र्दे॒वैः । दे॒वैर्धन॑सातौ । धन॑सातावि॒ह । धन॑साता॒विति॒ धन॑-सा॒तौ॒ । इ॒हाव॑तु । अ॒व॒त्वित्य॑वतु ॥ विश्वे॑ अ॒द्य । अ॒द्य म॒रुतः॑ । म॒रुतो॒ विश्वे᳚ । विश्व॑ ऊ॒ती । ऊ॒ती विश्वे᳚ । विश्वे॑ भवन्तु । भ॒व॒न्त्व॒ग्नयः॑ । अ॒ग्नय॒स्समि॑द्धाः । समि॑द्धा॒ इति॒ सम्-इ॒द्धाः॒ ॥ विश्वे॑ नः । नो॒ दे॒वाः । दे॒वा अव॑सा । अव॒ सा । आग॑मन्तु । ग॒म॒न्तु॒ विश्व᳚म् । विश्व॑मस्तु । अ॒स्तु॒ द्रवि॑णम् । द्रवि॑णँ॒व्वाजः॑ । वाजो॑ अ॒स्मे । अ॒स्मे इत्य॒स्मे ॥ वाज॑स्य प्रस॒वम् । प्र॒स॒वन्दे॑वाः । प्र॒स॒वमिति॑ प्र-स॒वम् । दे॒वा॒ रथैः᳚ । रथै᳚र्यात । या॒ता॒ हि॒र॒ण्ययैः᳚ । हि॒र॒ण्ययै॒रिति॑ हिर॒ण्ययैः᳚ ॥ अग्नि॒रिन्द्रः॑ । इन्द्रो॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑र्म॒रुतः॑ । म॒रुत॒स्सोम॑पीतये । सोम॑पीतय॒ इति॒ सोम॑-पी॒त॒ये॒ ॥ वाजे॑वाजेऽवत । वाजे॑वाज॒ इति॒ वाजे᳚-वा॒जे॒ । अ॒व॒ता॒ वा॒जि॒नः॒ । वा॒जि॒नो॒ नः॒ । नो॒ धने॑षु (21)।धने॑षु विप्राः।धने॑षु विप्राः।
वि॒प्रा॒ अ॒मृ॒ताः॒। अ॒मृ॒ता॒ ऋ॒त॒ज्ञाः॒ । ऋ॒त॒ज्ञा॒ इत्यृ॑त-ज्ञाः॒ ॥ अ॒स्य मध्वः॑ । मध्व॑ पिबत । पि॒ब॒त॒ मा॒दय॑ध्वम् । मा॒दय॑द्वन्तृ॒प्ताः । तृ॒प्ता या॑त । या॒त॒ प॒थिभिः॑ । प॒थिभि॑ र्देव॒यानैः᳚ । प॒थिभि॒रिति॑ प॒थि-भिः॒ । दे॒व॒यानै॒रिति॑ देव-यानैः᳚ ॥ वाज॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॑दु॒त । उ॒त म॑ध्य॒तः । म॒ध्य॒तो नः॑ । नो॒ वाजः॑ । वाजो॑ दे॒वान् । दे॒वाꣳ ऋ॒तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॑ कल्पयाति । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । क॒ल्प॒या॒तीति॑ कल्पयाति ॥ वाज॑स्य॒ हि । हि प्र॑स॒वः । प्र॒स॒वो नन्न॑मीति । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वः । नन्न॑मीति॒ विश्वा᳚ । विश्वा॒ आशाः᳚ । आशा॒ वाज॑पतिः । वाज॑पतिर्भवेयम् । वाज॑पति॒रिति॒ वाज॑-प॒तिः॒ । भ॒वे॒य॒मिति॑ भवेयम् ॥ पयं॑ पृथि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्याम्पयः॑ । पय॒ ओष॑धीषु । ओष॑धीषु॒ पयः॑ । पयो॑ दि॒वि । दि॒व्य॑न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे॒ पयः॑ । पयो॑ धाम् । धा॒मिति॑ धाम् ॥ पय॑स्वती प्र॒दिशः॑ । प्र॒दिश॑स्सन्तु । प्र॒दिश॒ इति॑ प्र-दिशः॑ । स॒न्तु॒ मह्य᳚म् । मह्य॒मिति॒ मह्य᳚म् ॥ सम्मा᳚ । मा॒ सृ॒जा॒मि॒ । सृ॒जा॒मि॒ पय॑सा । पय॑सा घृ॒तेन॑ । घृ॒तेन॒ सम् । सम्मा᳚ । मा॒सृ॒जा॒मि॒ । सृ॒जा॒म्य॒पः (22)।अ॒प ओष॑धीभिः।
ओष॑धीभि॒रित्योष॑धि-भिः॒ ॥ सो॑ऽहम् । अ॒हँव्वाज᳚म् । वाजꣳ॑ सनेयम् । स॒ने॒य॒म॒ग्ने॒ । अग्न॒ इत्य॑ग्ने ॥ नक्तो॒षासा॒ सम॑नसा । सम॑नसा॒ विरू॑पे । सम॑न॒सेति॒ स-म॒न॒सा॒ । विरू॑पे धा॒पये॑ते । विरू॑पे॒ इति॒ वि-रू॒पे॒ । धा॒पये॑ते॒ शिशु᳚म् । धाप॑येते॒ इति॑ धा॒पये॑ते । शिशु॒मेक᳚म् । एकꣳ॑ समी॒ची । स॒मी॒ची इति॑ समी॒ची ॥ द्यावा॒ख्षाम॑ । ख्षामा॑रु॒क्मः । रु॒क्मो अ॒न्तः । अ॒न्तर्वि । वि भा॑ति । भा॒ति॒ दे॒वाः । दे॒वा अ॒ग्निम् । अ॒ग्निन्धा॑रयन्न् । धा॒र॒य॒न्द्र॒वि॒णो॒दाः । द्र॒वि॒णोदा इति॑ द्रविणः-दाः ॥ स॒मु॒द्रो॑ऽसि । अ॒सि॒ नभ॑स्वान् । नभ॑स्वाना॒र्द्रदा॑नुः । आ॒र्द्रदा॑नुश्श॒म्भूः । आ॒र्द्रदा॑नु॒रित्या॒र्द्र-दा॒नुः॒ । श॒म्भूर्म॑यो॒भूः । श॒म्भूरिति॑ शम्-भूः । म॒यो॒भूर॒भि । म॒यो॒- भूरिति॑ मयः-भूः । अ॒भि मा᳚ । मा॒ वा॒हि॒ । वा॒हि॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ मारु॒तः । मा॒रु॒तो॑ऽसि । अ॒सि॒ म॒रुता᳚म् । म॒रुता᳚ङ्ग॒णः । ग॒णश्श॒म्भूः । श॒म्भूर्म॑यो॒भूः । श॒म्भूरिति॑ शम्-भूः । म॒यो॒भूर॒भि । म॒यो॒भूरिति॑ मयः- भूः । अ॒भि मा᳚ । मा॒ वा॒हि॒ । वा॒हि॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ऽव॒स्युः । अ॒व॒स्युर॑सि । अ॒सि॒ दुव॑स्वा । दुव॑स्वाञ्छ॒म्भूः । श॒म्भूर्म॑यो॒भूः । श॒म्भूरिति॑ शम्-भूः । म॒यो॒भूर॒भि । म॒यो॒भूरिति॑ मयः-भूः । अ॒भि मा᳚ । मा॒ वा॒हि॒ । वा॒हि॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (23) ॥
अ॒ग्निँय्यु॑नज्मि । यु॒न॒ज्मि॒ शव॑सा । शव॑सा घृ॒तेन॑ । घृ॒तेन॑ दि॒व्यम् । दि॒व्यꣳ सु॑प॒र्णम् । सु॒प॒र्णँव्वय॑सा । सु॒प॒र्णमिति॑ सु-प॒र्णम् । वय॑सा बृ॒हन्त᳚म् । बृ॒हन्त॒मिति॑ बृ॒हन्त᳚म् ॥ तेन॑ व॒यम् । व॒यम्प॑तेम । प॒ते॒म॒ ब्र॒ध्नस्य॑ । ब्र॒ध्नस्य॑ वि॒ष्टपम्᳚ । वि॒ष्टप॒ꣳ॒ सुवः॑ । सुवो॒ रुहा॑णाः । रुहा॑णा॒ अधि॑ । अधि॒ नाके᳚ । नाक॑ उत्त॒मे । उ॒त्त॒म इत्यु॑त्-त॒मे ॥ इ॒मौते᳚ । ते॒ प॒ख्षौ । प॒ख्षाव॒जरौ᳚ । अ॒जरौ॑ पत॒त्रिणः॑ । प॒त॒त्रिणो॒ याभ्या᳚म् । याभ्या॒ꣳ॒ रखा॑ꣳसि । रख्षाꣳ॑स्यप॒हꣳसि॑ । अ॒प॒हंस्य॑ग्ने । अ॒प॒हꣳसीत्य॑प-हꣳसि॑ । अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने ॥ ताभ्या᳚म्पतेम । प॒ते॒म॒ सु॒कृता᳚म् । सु॒कृता॑मु । सु॒कृता॒मिति॑ सु-कृता᳚म् । उ॒लो॒कम् । लो॒कँय्यत्र॑ । यत्रर्ष॑यः । ऋष॑य प्रथम॒जाः । प्र॒थ॒म॒जा ये । प्र॒थ॒म॒जा इति॑ प्रथम-जाः । ये पु॑रा॒णाः । पु॒रा॒णा इति॑ पुरा॒णाः ॥ चिद॑सि । अ॒सि॒ स॒मु॒द्रयो॑निः । स॒मु॒द्रयो॑नि॒रिन्दुः॑ । स॒मु॒द्रयो॑नि॒रिति॑ समु॒द्र-यो॒निः॒ । इ॒न्दु॒र्दख्षः॑ । दख्ष॑श्श्ये॒नः । श्ये॒न ऋ॒तावा᳚ । ऋ॒तावेत्यृ॒क-वा॒ ॥ हिर॑ण्यापख्षश्शकु॒नः । हिर॑ण्यपख्ष॒ इति॒ हिर॑ण्य-प॒ख्षः॒ । श॒कु॒नो भु॑र॒ण्युः । भु॒र॒ण्युर्म॒हान् । म॒हान्थ्स॒धस्थे᳚ । स॒धस्थे᳚ ध्रु॒वः । स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध-स्थे॒ । ध्रु॒व आ। (24)
आ निष॑त्तः। निष॑त्त॒ इति॒ नि-स॒त्तः॒ ॥ नम॑स्ते । ते॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्तु॒ मा । मा मा᳚ । मा॒ हि॒ꣳ॒सीः॒ । हि॒ꣳ॒सी॒र्विश्व॑स्य । विश्व॑स्य मू॒र्धन्न् । मू॒र्धन्नधि॑ । अधि॑ तिष्ठसि । ति॒ष्ठ॒सि॒ श्रि॒तः । श्रि॒त इति॑ श्रि॒तः ॥ स॒मु॒द्रे ते᳚ । ते॒ हृद॑यम् । हृद॑यम॒न्तः । अ॒न्तरायुः॑ । आयु॒र्द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी भुव॑नेषु । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । भुव॑ने॒ष्वर्पि॑ते । अर्पि॑ते॒ इत्यर्पि॑ते ॥ उ॒द्नो द॑त्त । द॒त्तो द॒धिम् । उ॒द॒धिम्भि॑न्त । उ॒द॒धिमि॑त्युद-धिम् । भि॒न्त॒दि॒वः । दि॒वप॒र्जन्या᳚त् । प॒र्जन्या॑द॒न्तरि॑ख्षात् । अ॒न्तरि॑ख्षात्प्थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्यास्ततः॑ । ततो॑ नः । नो॒ वृष्ट्या᳚ । वृष्ट्या॑ वत । अ॒व॒तेत्य॑वत ॥ दि॒वो मू॒र्धा । मू॒र्धाऽसि॑ । अ॒सि॒ पृ॒थि॒व्या । पृ॒थि॒व्या नाभिः॑ । नाभि॒ रूक्न् । ऊर्ग॒पाम् । अपा॒मोष॑धीनाम् । ओष॑धीना॒मित्योष॑धीम् ॥ वि॒श्वायु॒श्शर्म॑ । वि॒श्वाय॒रिति॑ वि॒श्व-आ॒युः॒ । शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ । स॒प्रथा॒ नमः॑ । स॒प्रथा॒ इति॑ स-प्रथाः᳚ । नम॑स्प॒थे । प॒थ इति॑ पथे ॥ येनर्ष॑यः । ऋष॑य॒ स्तप॑सा । तप॑सा स॒त्रम् (25)।स॒त्रमास॑त।
आस॒तेन्धा॑नाः। इन्धा॑ना अ॒ग्निम् । अ॒ग्निꣳ सुवः॑ । सुव॑रा॒ भर॑न्तः । आ॒भर॑न्त॒ इत्या᳚-भर॑न्तः ॥ तस्मि॑न्न॒हम् । अ॒हन्नि । निद॑धे । द॒धे॒ नाके᳚ । नाके॑ अ॒ग्निम् । अ॒ग्निमे॒तम् । ए॒तँय्यम् । य मा॒हुः । आ॒हुर्मन॑वः । मन॑वस्स्ती॒र्णब॑र्हिषिम् । स्ती॒र्णब॑र्हिष॒मिति॑ स्ती॒र्ण-ब॒र्॒हि॒ष॒म्॒ ॥ तम्पत्नी॑भिः । पत्नी॑भि॒रनु॑ । अनु॑ गच्छेम । ग॒च्छे॒म॒ दे॒वाः॒ । दे॒वा॒ पु॒त्रै । पु॒त्रैर्भ्रातृ॑भिः । भ्रातृ॑भिरु॒त । भ्रातृ॑भि॒रिति॒ भ्रातृ॑-भिः॒ । उ॒त वा᳚ । वा॒ हिर॑ण्यैः । हिर॑ण्यै॒रिति॒ हिर᳚ण्यैः ॥ नाक॑ङ्गृह्णा॒नाः । गृ॒ह्णा॒नास्सु॑कृ॒तस्य॑ । सु॒कृ॒तस्य॑ लो॒के । सु॒कृ॒तस्येति॑ सु-कृ॒तस्य॑ । लो॒के तृ॒तीये᳚ । तृ॒तीये॑ पृ॒ष्ठे । पृ॒ष्ठे अधि॑ । अधि॑ रोच॒ने । रो॒च॒ने दि॒वः । दि॒व इति॑ दि॒वः ॥ आवा॒चः । वा॒चो मध्य᳚म् । मध्य॑मरुहत् । अ॒रु॒ह॒द्भु॒र॒ण्युः । भु॒र॒ण्युर॒यम् । अ॒यम॒ग्निः । अ॒ग्निस्सत्प॑तिः । सत्प॑ति॒श्चेकि॑तानः । सत्प॑ति॒रिति॑ सत्-प॒तिः॒ । चेकि॑तान॒ इति॒ चेकि॑तानः ॥ पृ॒ष्ठे पृ॑थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या निहि॑तः । निहि॑तो॒दवि॑द्युतत् । निहि॑त॒ इति॒ नि-हि॒तः॒ । दवि॑द्युतदधस्प॒दम् । अ॒ध॒स्प॒दङ्कृ॑णुते (26)।अ॒ध॒स्प॒दमित्य॑धः-प॒दम्।कृ॒णु॒ते॒ ये।अ॒ध॒स्प॒दमित्य॑धः-प॒दम्।कृ॒णु॒ते॒ ये।
ये पृ॑त॒न्यवः॑। पृ॒त॒न्यव॒ इति॑ पृत॒न्यव्यः॑ ॥ अ॒यम॒ग्निः । अ॒ग्निर्वी॒र त॑मः । वी॒रत॑मो वयो॒धाः । वी॒रत॑म॒ इति॑ वी॒र-त॒मः॒ । व॒यो॒धास्स॑ह॒स्रियः॑ । व॒यो॒धा इति॑ वयः-धाः । स॒ह॒स्रियो॑ दीप्यताम् । दी॒प्य॒ता॒मप्र॑युच्छन् । अप्र॑युच्छ॒न्नित्यप्र॑-यु॒च्छ॒न्न्॒ ॥ वि॒भ्राज॑मानस्सरि॒रस्य॑ । वि॒भ्राज॑मान॒ इति॑ वि-भ्राज॑मानः । स॒रि॒रस्य॒मध्ये᳚ । मध्य॒ उप॑ । उप॒ प्र । प्रया॑त । या॒त॒ दि॒व्यानि॑ । दि॒व्यानि॒ धाम॑ । धामेति॒ धाम॑ ॥ सम्प्र । प्रया॑त । प्रेच्य॒व॒ध्व॒म्॒ । च्य॒व॒ध्व॒मनु । अनुसम् । सम्प्र । प्रयात । या॒ताग्ने᳚ । अग्ने॑ प॒थः । प॒थो दे॑व॒यानान्॑ । दे॒व॒याना᳚न्कृणुध्वम् । दे॒व॒याना॒निति॑ देव-यानान्॑ । कृ॒णु॒ध्व॒मिति॑ कृणुध्वम् ॥ अ॒स्मिन्थ्स॒थस्थे᳚ । स॒धस्थे॒ अधि॑ । स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध-स्थे॒ । अध्युत्त॑रस्मिन्न् । उत्त॑रस्मि॒न्विश्वे᳚ । उत्त॑रस्मि॒न्नित्युत्-त॒र॒स्मि॒न्न्॒ । विश्वे॑ देवाः । दे॒वा॒ यज॑मानः । यज॑मानश्च । च॒ सी॒द॒त॒ । सी॒द॒तेति॑ सीदत ॥ येना॑ स॒हस्र᳚म् । स॒हस्रँ॒व्वह॑सि । वह॑सि॒ येन॑ । येना᳚ग्ने । अ॒ग्ने॒ स॒र्व॒वे॒द॒सम् । स॒र्व॒वे॒द॒समिति॑ सर्व-वे॒द॒सम् ॥ तेने॒मम् । इ॒मँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्नः॑ । नो॒ व॒ह॒ । व॒ह॒ दे॒व॒यानः॑ । दे॒व॒यानो॒ यः । दे॒व॒यान॒ इति॑ देव-यानः॑ (27)।य उ॑त्त॒मः।
उ॒त्त॒म इत्यु॑त्-त॒मः॥ उद्बु॑ध्यस्व । बु॒ध्य॒स्वा॒ग्ने । अ॒ग्ने॒ प्रति॑ । प्रति॑ जागृहि । जा॒गृ॒ह्ये॒न॒म् । ए॒न॒मि॒ष्टा॒पू॒र्ते । इ॒ष्टा॒पू॒र्ते सम् । इ॒ष्टा॒पू॒र्ते इती᳚ष्टा-पू॒र्ते । सꣳ सृ॑जेथाम् । सृ॒जे॒था॒म॒यम् । अ॒यञ्च॑ । चेति॑ च ॥ पुन॑ कृ॒ण्वन्न् । कृ॒ण्वम्स्त्वा᳚ । त्वा॒ पि॒तर᳚म् । पि॒तरँ॒य्युवा॑नम् । युवा॑नम॒न्वाताꣳ॑ सीत् । अ॒न्वाताꣳ॑सी॒त्त्वयि॑ । अ॒न्वाताꣳ॑सी॒दित्य॑नु-आताꣳ॑सीत् । त्वयि॒ तन्तु᳚म् । तन्तु॑मे॒तम् । ए॒तमित्ये॒तम् ॥ अ॒यन्ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॑रृ॒त्वियः॑ । ऋ॒त्वियो॒ यतः॑ । यतो॑ जा॒तः । जा॒तो अरो॑चथाः । अरो॑चथा॒ इत्यरो॑चथाः ॥ तञ्जा॒नन्न् । जा॒नन्न॑ग्ने । अ॒ग्न॒ आ । आरो॑ह । रो॒हाथ॑ । अथा॑नः । नो॒ व॒र्ध॒य॒ । व॒र्ध॒या॒र॒ यिम् । र॒यिमिति॑ र॒यिम् (28) ॥
ममा᳚ग्ने। अ॒ग्ने॒ वर्चः॑ । वर्चो॑ विह॒वेषु॑ । वि॒ह॒वेष्व॑स्तु । वि॒ह॒वेष्विति॑ वि-ह॒वेषु॑ । अ॒स्तु॒ व॒यम् । व॒यन्त्वा᳚ । त्वेन्धा॑नाः । इन्दा॑ना स्त॒नुव᳚म् । त॒नुव॑म्पुषेम । पु॒षे॒मेति॑ पुषेम ॥ मह्य॑न्नमन्ताम् । न॒म॒न्ता॒म्प्र॒दिशः॑ । प्र॒दिश॒श्चत॑स्रः । प्र॒दिश॒ इति॑ प्र-दिशः॑ । चत॑स्र॒स्त्वया᳚ । त्व॒याऽध्य॑खेण । अध्य॑ख्षेण॒ पृत॑नाः । अध्य॑ख्षे॒णेत्यधि॑-अ॒ख्षे॒ण॒ । पृत॑ना जयेम । ज॒ये॒मेति॑ जयेम ॥ मम॑ दे॒वाः । दे॒वा वि॑ह॒वे । वि॒ह॒वे स॑न्तु । वि॒ह॒व इति॑ वि-ह॒वे । स॒न्तु॒ सर्वे᳚ । सर्व॒ इन्द्रा॑वन्तः । इन्द्रा॑वन्तो म॒रुतः॑ । इन्द्रा॑वन्त॒ इतीन्द्र॑-व॒न्तः॒ । म॒रुतो॒ विष्णुः॑ । विष्णु॑र॒ग्निः । अ॒ग्निरित्य॒ग्निः ॥ ममा॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षमु॒रु । उ॒रु गो॒पम् । गो॒पम॑स्तु । अ॒स्तु मह्य᳚म् । मह्यँ॒व्वातः॑ । वात॑ पवताम् । प॒व॒ता॒ङ्कामे᳚ । कामे॑ अ॒स्मिन्न् । अ॒स्मिन्नित्य॒स्मिन्न् ॥ मयि॑ दे॒वाः । दे॒वा द्रवि॑णम् । द्रवि॑ण॒मा । आ य॑जन्ताम् । य॒ज॒न्ता॒म्मयि॑ । मय्या॒शीः । आ॒शीर॑स्तु । आ॒शीरित्या᳚- शीः । अ॒स्तु॒ मयि॑ । मयि॑ दे॒वहू॑तिः । दे॒वहू॑ति॒रिति॑ दे॒व-हू॒तिः॒ ॥ दैव्या॒ होता॑रा । होता॑रा वनिषन्त (29)।व॒नि॒ष॒न्त॒ पूर्वे᳚।
पूर्वेऽरि॑ष्टाः। अरि॑ष्टास्स्याम । स्या॒म॒ त॒नुवा᳚ । त॒नुवा॑ सु॒वीराः᳚ । सु॒वीरा॒ इति॑ सु-वीराः᳚ ॥ मह्यँ॑य्यजन्तु । य॒ज॒न्तु॒ मम॑ । मम॒ यानि॑ । यानि॑ ह॒व्या । ह॒व्याऽऽकू॑तिः । आकू॑तिस्स॒त्या । आकू॑ति॒रित्या-कू॒तिः॒ । स॒त्या मन॑सः । मन॑सो मे । मे॒ अ॒स्तु । अ॒स्त्वित्य॑स्तु ॥ एनो॒ मा । मा नि । निगा᳚म् । गा॒ङ्क॒त॒मत् । क॒त॒मच्च॒न । च॒नाहम् । अ॒हँव्विश्वे᳚ । विश्वे॑ देवासः । दे॒वा॒सो॒ अधिः॑ । अधि॑ वोचत । वो॒च॒ता॒ मे॒ । म॒ इति॑ मे ॥ देवी᳚ष्षडुर्वीः । ष॒डु॒र्वी॒रु॒रु । ष॒डु॒र्वी॒रिति॑ षट्-उ॒र्वीः॒ । उ॒रुणः॑ । न॒ कृ॒णो॒त॒ । कृ॒णो॒त॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ देवासः । दे॒वा॒स॒ इ॒ह । इ॒ह वी॑रयध्वम् । वी॒र॒य॒ध्व॒मिति॑ वीरयध्वम् ॥ माहा᳚स्महि । हा॒स्म॒हि॒ प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॒ मा । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । मा त॒नूभिः॑ । त॒नूभि॒र्मा । मा र॑धाम । र॒धा॒म॒द्वि॒ष॒ते । द्वि॒ष॒ते सो॑म । सो॒म॒ रा॒ज॒न्न्॒ । रा॒ज॒न्निति॑ राजन् ॥ अ॒ग्निर्म॒न्युम् । म॒न्युम्प्र॑तिनु॒दन् । प्र॒ति॒नु॒दन्पु॒रस्ता᳚त् । प्र॒ति॒नु॒दन्निति॑ प्रति-नु॒दन्न् । पु॒रस्ता॒दद॑ब्धः (30)।
। अद॑ब्धो गो॒पाः । गो॒पा परि॑ । गो॒पा इति॑ गो-पाः । परि॑ पाहि । पा॒हि॒ नः॒ । न॒स्त्वम् । त्वमिति॒ त्वम् ॥ प्र॒त्यञ्चो॑ यन्तु । य॒न्तु॒ नि॒गुतः॑ । नि॒गुत॒ पुनः॑ । नि॒गुत॒ इति॑ नि-गुतः॑ । पुन॒स्ते । ते॑ऽमा । अ॒मैषा᳚म् । ए॒षा॒ञ्चि॒त्तम् । चि॒त्तम्प्र॒बुधा᳚ । प्र॒बुधा॒ वि । प्र॒बुधेति॑ प्र-बुधा᳚ । विने॑शत् । ने॒श॒दिति॑ नेशत् ॥ धा॒ता धा॑तृ॒णाम् । धा॒तृ॒णाम्भुव॑नस्य । भुव॑नस्य॒ यः । यस्पतिः॑ । पति॑र्दे॒वम् । दे॒वꣳ स॑वि॒तार᳚म् । स॒वि॒तार॑मभिमाति॒षाह᳚म् । अ॒भि॒मा॒ति॒षाह॒मित्य॑भिमाति-साह᳚म् ॥ इ॒मँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञ म॒श्विना᳚ । अ॒श्विनो॒ भा । उ॒भा बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑ र्दे॒वाः । दे॒वा पा᳚न्तु । पा॒न्तु॒ यज॑मानम् । यज॑मानन्न्य॒र्थात् । न्य॒र्थादिति॑ नि-अ॒र्थात् ॥ उ॒रु॒ व्यचा॑नः । उ॒रु॒व्यचा॒ इत्यु॑रु-व्यचाः᳚ । नो॒ म॒हि॒षः । म॒हि॒षश्शर्म॑ । शर्म॑ यꣳसत् । य॒ꣳ॒स॒द॒स्मिन् । अ॒स्मिन् हवे᳚ । हवे॑ पुरुहू॒तः । पु॒रु॒हू॒त पु॑रु॒ख्षु । पु॒रु॒हू॒त इति॑ पुरु-हू॒तः । पु॒रु॒ख्ष्विति॑ पुरु॒ख्षु ॥ स नः॑ । न॒ प्र॒जायै᳚ । प्र॒जायै॑ हर्यश्व । प्र॒जाया॒ इति॑ प्र-जायै । ह॒र्य॒श्व॒मृ॒ड॒य॒ । ह॒र्य॒श्वेति॑ हरि-अ॒श्व॒ । मृ॒ड॒येन्द्र॑ । इन्द्र॒ मा । मा नः॑। (31)
। नो॒ री॒रि॒षः॒ । री॒रि॒षो॒ मा । मा परा᳚ । परा॑ दाः । दा॒ इति॑ दाः ॥ ये नः॑ । न॒स्स॒पत्नाः᳚ । स॒पत्ना॒ अप॑ । अप॒ ते । ते भ॑वन्तु । भ॒व॒न्त्वि॒न्द्रा॒ग्निभ्या᳚म् । इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या॒मव॑ । इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या॒मिती᳚न्द्रा॒ग्नि-भ्या॒म् । अव॑बाधामहे । बा॒धा॒म॒हे॒ तान् । तानिति॒ तान् ॥ वस॑वो रु॒द्राः । रु॒द्रा आ॑दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या उ॑परि॒स्पृश᳚म् । उ॒प॒रि॒स्पृश॑म्मा । उ॒प॒रि॒स्पृश॒मित्यु॑परि-स्पृश᳚म् । मो॒ग्रम् । उ॒ग्रञ्चेत्ता॑रम् । चेत्ता॑रमदि॒राजम् । अ॒धि॒रा॒जम॑क्रन्न् । अ॒धि॒रा॒जमित्य॑धि-रा॒जम् । अ॒क्र॒न्नित्य॑क्रन्न् ॥ अ॒र्वाञ्च॒मिन्द्र᳚म् । इन्द्र॑म॒मुतः॑ । अ॒मुतो॑ हवामहे । ह॒वा॒म॒हे॒ यः । यो गो॒जित् । गो॒जिद्ध॑न॒जित् । गो॒जिदिति॑ गो-जित् । ध॒न॒जिद॑श्व॒जित् । ध॒न॒जिदिति॑ धन-जित् । अ॒श्व॒जिद्यः । अ॒श्व॒जिदित्य॑श्व-जित् । य इति॒ यः ॥ इ॒मन्नः॑ । नो॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञँव्वि॑ह॒वे । वि॒ह॒वे जु॑षस्व । वि॒ह॒व इति॑ वि-ह॒वे । जु॒ष॒स्वा॒स्य । अ॒स्य कु॑र्मः । कु॒र्मो॒ ह॒रि॒वः॒ । ह॒रि॒वो॒ मे॒दिन᳚म् । ह॒रि॒व॒ इति॑ हरि-वः॒ । मे॒दिन॑न्त्वा । त्वेति॑ त्वा (32) ॥14॥
अ॒ग्नेर्म॑न्वे। म॒न्वे प्रथ॒मस्य॑ । प्र॒थ॒मस्य॒ प्रचे॑तसः । प्रचे॑तसो॒ यम् । प्रचे॑तस॒ इति॒ प्र-चे॒त॒सः॒ । यम्पाञ्च॑जन्यम् । पाञ्च॑जन्यम्ब॒हवः॑ । पाञ्च॑जन्य॒मिति॒ पाञ्च॑-ज॒न्य॒म्॒ । ब॒हव॑स्समि॒न्धते᳚ । स॒मि॒न्धत॒ इति॑ सम्-इ॒न्दते᳚ ॥ विश्व॑स्याँव्वि॒शि । वि॒शि प्र॑विविशि॒वाꣳस᳚म् । प्र॒वि॒वि॒शि॒वाꣳ स॑मीमहे । प्र॒वि॒वि॒शि॒वाꣳस॒ मिति॑ प्र-वि॒वि॒शि॒वाꣳस᳚म् । ई॒म॒हे॒ सः । स नः॑ । नो॒ मु॒ञ्च॒तु॒ । मु॒ञ्च॒त्वꣳह॑सः । अꣳह॑स॒ इत्यꣳह॑सः ॥ यस्ये॒दम् । इ॒दम्प्रा॒णत् । प्रा॒णन्नि॑मि॒षत् । प्रा॒णदिति॑ प्र-अ॒नत् । नि॒मि॒षद्यत् । नि॒मि॒षदिति॑ नि-मि॒षत् । यदेज॑ति । एज॑ति॒ यस्य॑ । यस्य॑ जा॒तम् । जा॒तञ्जन॑मानम् । जन॑ मानञ्च । च॒ केव॑लम् । केव॑लमिति॒ केव॑लम् ॥ स्तौम्य॒ग्निम् । अ॒ग्निन्ना॑थि॒तः । ना॒थि॒तो जो॑हवीमि । जो॒ह॒वी॒मि॒ सः । स नः॑ । नो॒ मु॒ञ्च॒तु॒ । मु॒ञ्च॒त्वꣳह॑सः । अꣳह॑स॒ इत्य॒ꣳह॑सः ॥ इन्द्र॑स्य मन्ये । म॒न्ये॒ प्र॒थ॒मस्य॑ । प्र॒थ॒मस्य॒ प्रचे॑तसः । प्रचे॑तसो वृत्र॒घ्नः । प्रचे॑तस॒ इति॒ प्र-चे॒त॒सः॒ । वृ॒त्र॒घ्नस्स्तोमाः᳚ । वृ॒त्र॒घ्न इति॑ वृत्र-घ्नः । स्तो॒मा॒ उप॑ । उप॒ माम् । मामु॒पागुः॑ । उ॒पागु॒रित्यु॑प-आगुः॑ ॥ यो दा॒शुषः॑ । दा॒शुष॑स्सु॒कृतः॑ । सु॒कृतो॒ हव᳚म् । सु॒कृत॒ इति॑ सु-कृतः॑ । हव॒मुप॑ । उप॒ गन्ता᳚ (33)।गन्ता॒ सः।
स नः॑। नो॒ मु॒ञ्च॒तु॒ । मु॒ञ्च॒त्वꣳह॑सः । अꣳह॑स॒ इत्य॒ꣳह॑सः ॥ यस्स॑ङ्ग्रा॒मम् । स॒ङ्ग्रा॒मन्नय॑ति । स॒ङ्ग्रा॒ममिति॑ सम्-ग्रा॒मम् । नय॑ति॒ सम् । सँव्व॒शी । व॒शी यु॒धे । यु॒धे यः । य पु॒ष्टानि॑ । पु॒ष्टानि॑ सꣳसृ॒जति॑ । स॒ꣳ॒सृ॒जति॑ त्र॒याणि॑ । स॒ꣳ॒सृ॒जतीति॑ सम्-सृ॒जति॑ । त्र॒याणीति॑ त्र॒याणि॑ ॥ स्तौमीन्द्र᳚म् । इन्द्र॑न्नाथि॒तः । ना॒थि॒तो जो॑हवीमि । जो॒ह॒वी॒मि॒ सः । स नः॑ । नो॒ मु॒ञ्च॒तु॒ । मु॒ञ्च॒ त्वꣳह॑सः । अꣳह॑स॒ इत्य॒ꣳह॑सः ॥ म॒न्वे वा᳚म् । वा॒म्मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ तस्य॑ । मि॒त्रा॒-व॒रु॒णेति॑ मित्रा-व॒रु॒णा॒ । तस्य॑ वित्तम् । वि॒त्त॒ꣳ॒ सत्यौ॑जसा । सत्यौ॑जसा दृꣳहणा । सत्यौ॑ज॒सेति॒ सत्य॑-ओ॒ज॒सा॒ । दृ॒ꣳ॒ह॒णा॒ यम् । य॒न्नु॒देथे᳚ । नु॒देथे॒ इति॑ नु॒देथे᳚ ॥ या राजा॑नम् । राजा॑नꣳ स॒रथ᳚म् । स॒रथँ॑य्या॒थः । स॒रथ॒मिति॑ स- रथ᳚म् । या॒थ उ॑ग्रा । उ॒ग्रा॒ ता । ता नः॑ । नो॒ मु॒ञ्च॒त॒म्॒ । मु॒ञ्च॒त॒माग॑सः । आग॑स॒ इत्याग॑सः ॥ यो वा᳚म् । वा॒ꣳ॒ रथः॑ । रथ ऋ॒जुर॑श्मिः । ऋ॒जुर॑श्मिस्स॒त्यध॑र्मा । ऋ॒जुर॑श्मि॒रित्यृ॒जु-र॒श्मिः॒ । स॒त्यध॑र्मा॒मिथु॑ । स॒त्यध॒र्मेति॑ स॒त्य-ध॒र्मा॒ । मिथु॒श्चर॑न्तम् । चर॑न्तमुप॒याति॑ । उ॒प॒याति॑ दू॒षयन्न्॑ । उ॒प॒यातीत्यु॑प-याति॑ । दू॒षय॒न्निति॑ दू॒षयन्न्॑ ॥ स्तौमि॑ मि॒त्रावरु॑णा (34)।
। मि॒त्रावरु॑णा नाथि॒तः । मि॒त्रावरु॒णेति॑ मि॒त्रा-वरु॑णा । ना॒थि॒तो जो॑हवीमि । जो॒ह॒वी॒मि॒ तौ । तौ नः॑ । नो॒ मु॒ञ्च॒त॒म् । मु॒ञ्च॒त॒माग॑सः । आग॑स॒ इत्याग॑सः ॥ वा॒योस्स॑वि॒तुः । स॒वि॒तुर्वि॒दथा॑नि । वि॒दथा॑नि मन्महे । म॒न्म॒हे॒ यौ । यावा᳚त्म॒न्वत् । आ॒त्म॒न्वद्बि॑भृ॒तः । आ॒त्म॒न्वदित्या᳚त्मन्न्-वत् । भि॒भृ॒तो यौ । यौ च॑ । च॒ रख्ष॑तः । रख्ष॑त॒ इति॒ रख्ष॑तः ॥ यौ विश्व॑स्य । विश्व॑स्य परि॒भू । प॒रि॒भू ब॑भू॒वतुः॑ । प॒रि॒भू इति॑ परि-भू । ब॒भू॒वतु॒ स्तौ । तौ नः॑ । नो॒ मु॒ञ्च॒त॒म्॒ । मु॒ञ्च॒त॒माग॑सः । आग॑स॒ इत्याग॑सः ॥ उप॒ श्रेष्ठाः᳚ । श्रेष्ठा॑ नः । न आ॒शिषः॑ । आ॒शिषो॑ दे॒वयोः᳚ । आ॒शिष॒ इत्या᳚-शिषः॑ । दे॒वयो॒र्धर्मे᳚ । धर्मे॑ अस्थिरन्न् । अ॒स्थि॒र॒न्नित्य॑स्थिरन्न् ॥ स्तौमि॑ वा॒युम् । वा॒युꣳ स॑वि॒तार᳚म् । स॒वि॒तार॑न्नाथि॒तः । ना॒थि॒तो जो॑हवीमि । जो॒ह॒वी॒मि॒ तौ । तौ नः॑ । नो॒ मु॒ञ्च॒त॒म्॒ । मु॒ञ्च॒त॒ माग॑सः । आग॑स॒ इत्याग॑सः ॥ र॒थीत॑मौ रथी॒नाम् । र॒थीत॑मा॒विति॑ र॒थि-त॒मौ॒ । र॒थि॒नाम॑ह्वे । अ॒ह्व॒ ऊ॒तये᳚ । ऊ॒तये॒ शुभ᳚म् । शुभ॒ङ्गमि॑ष्ठौ । गमि॑ष्ठौ सु॒यमे॑भिः । सु॒यमे॑भि॒रश्वैः᳚ । सु॒यमे॑भि॒रिति॑ सु-यमे॑भिः । अश्वै॒रित्यश्वैः᳚ ॥ ययो᳚र्वाम्। (35)
वा॒न्दे॒वौ॒। दे॒वौ॒ दे॒वेषु॑ । दे॒वेष्वनि॑शितम् । अनि॑शित॒ मोजः॑ । अनि॑शित॒मित्यनि॑-शि॒त॒म्॒ । ओज॒स्तौ । तौनः॑ । नो॒ मु॒ञ्च॒त॒म् । मु॒ञ्च॒त॒माग॑सः । आग॑स॒ इत्याग॑सः ॥ यदया॑तम् । अया॑तँव्वह॒तुम् । व॒ह॒तुꣳ सू॒र्यायाः᳚ । सू॒र्याया᳚स्त्रिच॒क्रेण॑ । त्रि॒च॒क्रेण॑ स॒ꣳ॒सद᳚म् । त्रि॒च॒क्रेणेति॑ त्रि-च॒क्रेण॑ । स॒ꣳ॒सद॑मि॒च्छमा॑नौ । स॒ꣳ॒सद॒मिति॑ सम्-सद᳚म् । इ॒च्छमा॑ना॒विती॒च्छमा॑नौ ॥ स्तौमि॑ दे॒वौ । दे॒वाव॒श्विनौ᳚ । अ॒श्विनौ᳚ नाथि॒तः । ना॒थि॒तो जो॑हवीमि । जो॒ह॒वी॒मि॒ तौ । तौ नः॑ । नो॒ मु॒ञ्च॒त॒म् । मु॒ञ्च॒त॒माग॑सः । आग॑स॒ इत्याग॑सः ॥ म॒रुता᳚म्मन्वे । मन्वे॒ अधि॑ । अधि॑ नः । ॒नो ब्रु॒व॒न्तु॒ । बु॒॒वन्तु॒ प्र । प्रेमाम् । इ॒माँव्वाच᳚म् । वाचँ॒व्विश्वा᳚म् । विश्वा॑मवन्तु । अ॒व॒न्तु॒ विश्वे᳚ । विश्व॒ इति॒ विश्वे᳚ ॥ आ॒शून् हु॑वे । हु॒वे॒ सू॒यमान्॑ । सु॒यमा॑नू॒तये᳚ । सु॒यमानिति॑ सु-यमान्॑ । ऊ॒तये॒ ते । ते नः॑ । नो॒ मु॒ञ्च॒न्तु॒ । मु॒ञ्च॒त्वेन॑ सः । एन॑स॒ इत्येन॑सः ॥ ति॒ग्म मायु॑धम् । आयु॑धँव्वीडि॒तम् । वी॒डि॒तꣳ सह॑स्वत् । सह॑स्वद्दि॒व्यम् । दि॒व्यꣳ शर्धः॑ (36)।शर्ध॒ पृत॑नासु।
पृत॑नासु जि॒ष्णु। जि॒ष्ण्विति॑ जि॒ष्णु ॥ स्तौमि॑ दे॒वान् । दे॒वान्म॒रुतः॑ । म॒रुतो॑ नाथि॒तः । ना॒थि॒तो जो॑हवीमि । जो॒ह॒वी॒मी॒ ते । ते नः॑ । नो॒ मु॒ञ्च॒न्तु॒ । मु॒ञ्च॒न्त्वेन॑सः । एन॑स॒ इत्येन॑सः ॥ दे॒वाना᳚म्म॒न्वे । मन्वे॒ अधि॑ । अधि॑नः । नो॒ ब्रु॒व॒न्तु॒ । ब्रु॒व॒न्तु॒ प्र । प्रेमाम् । इ॒माँव्वाच᳚म् । वाचँ॒व्विश्वा᳚म् । विश्वा॑मवन्तु । अ॒व॒न्तु॒ विश्वे᳚ । विश्व॒ इति॒ विश्वे᳚ ॥ आ॒शून् हु॑वे । हु॒वे॒ सु॒यमान्॑ । सु॒यमा॑नू॒तये᳚ । सु॒यमा॒निति॑ सु-यमान् । ऊ॒तये॒ ते । ते नः॑ । नो॒ मु॒ञ्च॒न्तु॒ । मु॒ञ्च॒न्त्वेन॑सः । एन॑स॒ इत्येन॑सः ॥ यदि॒दम् । इ॒दम्मा᳚ । मा॒ऽभि॒शोच॑ति । अ॒भि॒शोच॑ति॒ पौरु॑षेयेण । अ॒भि॒शोच॒तीत्य॑भि-शोच॑ति । पौरु॑षेयेण॒ दैव्ये॑न । दैव्ये॒नेति॒ दैव्ये॑न ॥ स्तौमि॒ विश्वान्॑ । विश्वा᳚न्दे॒वान् । दे॒वान्ना॑थि॒तः । ना॒थि॒तो जो॑हवीमि । जो॒ह॒वी॒मि॒ ते । ते नः॑ । नो॒ मु॒ञ्च॒न्तु॒ । मु॒ञ्च॒न्त्वेन॑सः । एन॑स॒ इत्येन॑सः ॥ अनु॑ नः । नो॒ऽद्य । अ॒द्यानु॑मतिः । अनु॑मति॒ रनु॑ । अनु॑मति॒रित्यनु॑-म॒तिः॒ । अन्वित् (37)।
इद॑नुमते। अ॒नु॒म॒ते॒ त्वम् । अ॒नु॒म॒त॒ इत्य॑नु-म॒ते॒ । त्वँव्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रो नः॑ । न॒ ऊ॒त्या । ऊ॒त्या पृ॒ष्टः । पृ॒ष्टो दि॒वि । दि॒वीति॑ दि॒वि ॥ ये अप्र॑थेताम् । ये इति॒ ये । अप्र॑थेता॒ममि॑तेभिः । अमि॑तेभि॒ रोजो॑भिः । ओजो॑भि॒र्ये । ओजो॑भि॒रित्योजः॑-भिः॒ । ये प्र॑ति॒ष्ठे । ये इति॒ ये । प्र॒ति॒ष्ठे अभ॑वताम् । प्र॒ति॒ष्ठे इति॑ प्रति-स्थे । अभ॑वताँ॒व्वसू॑नाम् । वसू॑ना॒मिति॒ वसू॑नाम् ॥ स्तौमि॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी ना॑थि॒तः । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृथि॒वी । ना॒थि॒तो जो॑हविमी । जो॒ह॒वी॒मि॒ ते । ते नः॑ । ते इति॒ ते । नो॒ मु॒ञ्च॒त॒म्॒ । मु॒ञ्च॒त॒ मꣳह॑सः । अꣳह॑स॒ इत्य॒ꣳह॑सः ॥ उर्वी॑ रोदसी । उर्वी॒ इत्युर्वी᳚ । रो॒द॒सी॒ वरि॑वः । रो॒द॒सी॒ इति॑ रोदसी । वरि॑व कृणोतम् । कृ॒णो॒त॒ङ्ख्षेत्र॑स्य । ख्षेत्र॑स्य पत्नी । प॒त्नी॒ अधि॑ । प॒त्नी॒ इति॒ पत्नी᳚ । अधि॑ नः । नो॒ ब्रू॒या॒त॒म्॒ । ब्रू॒या॒त॒मिति॑ ब्रूयातम् ॥ स्तौमि॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी ना॑थि॒तः । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । ना॒थि॒तो जो॑हवीमि । जो॒ह॒वी॒मि॒ ते । ते नः॑ । ते इति॒ ते । नो॒ मु॒ञ्च॒त॒म्॒ । मु॒ञ्च॒त॒मग्ह॑सः । अꣳह॑स॒ इत्यꣳह॑सः ॥ यत्ते᳚ । ते॒ व॒यम् । व॒यम्पु॑रुषत्रा । पु॒रु॒ष॒त्रा य॑विष्ठ । पु॒रु॒ष॒त्रेति॑ पुरुष-त्रा । य॒वि॒ष्ठा वि॑द्वाꣳसः । अवि॑द्वाꣳसश्च कृ॒म । च॒कृ॒माकत् । कच्च॒न (38)।च॒नाऽऽगः॑।
आग॒ इत्यागः॑॥ कृधी॑सु । स्व॑स्मान् । अ॒स्मा॒ꣳ अदि॑तेः । अदि॑ते॒रना॑गाः । अना॑गा॒ वि । व्येनाꣳ॑सि । एनाꣳ॑सि शिश्रथः । शि॒श्र॒थो॒ विष्व॑क् । विष्व॑गग्ने । अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने ॥ यथा॑ ह । ह॒तत् । तद्व॑सवः । व॒स॒वो॒ गौ॒र्य᳚म् । गौ॒र्य॑ञ्चित् । चित्प॒दि । प॒दिषि॒ताम् । सि॒ताममु॑ञ्चत । अमु॑ञ्चता यजत्राः । य॒ज॒त्रा॒ इति॑ यजत्राः ॥ ए॒वात्वम् । त्वम॒स्मत् । अस्मत्प्र । प्रमु॑ञ्च । मु॒ञ्चा॒ वि । व्यꣳहः॑ । अꣳह॒ प्र । प्राता॑रि । अ॒ता॒र्य॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ प्र॒त॒राम् । प्र॒त॒रान्नः । प्र॒त॒रामिति॑ प्र-त॒राम् । न॒ आयुः॑ । आयु॒रित्यायुः॑ (39) ॥
सा॒वि॒त्राणि॑ जुहोति । जु॒हो॒ति॒ प्रसू᳚त्यै । प्रसू᳚त्यै चतुर्गृही॒तेन॑ । प्रसू᳚त्या॒ इति॒ प्र-सू॒त्यै॒ । च॒तु॒र्गृ॒ही॒तेन॑ जुहोति । च॒तु॒गृ॒ही॒तेनेति॑ चतुः-गृ॒ही॒तेन॑ । जु॒हो॒ति॒ चतु॑ष्पादः । चतु॑ष्पाद प॒शवः॑ । चतु॑ष्पाद॒ इति॒चतुः॑-पा॒दः॒ । प॒शव॑ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ चत॑स्रः । चत॑स्रो॒ दिशः॑ । दिशो॑ दि॒ख्षु । दि॒ख्ष्वे॑व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्योऽप॑ । अपा᳚क्रामन् । अ॒क्रा॒म॒न्न । न वः॑ । वो॒ऽभा॒गानि॑ । अ॒भा॒गानि॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यँव्व॑ख्ष्यामः । व॒ख्ष्या॒म॒ इति॑ । इति॒ तेभ्यः॑ । तेभ्य॑ ए॒तत् । ए॒तच्च॑तुर्गृही॒तम् । च॒तु॒र्गृ॒ही॒तम॑धारयन्न् । च॒तु॒र्गृ॒ही॒तमिति॑ चतुः-गृ॒ही॒तम् । अ॒धा॒र॒य॒न्पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑यै । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑यै या॒ज्या॑यै । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑या॒ इति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्या॑यै । या॒ज्या॑यै दे॒वता॑यै । दे॒वता॑यै वषट्का॒राय॑ । व॒ष॒ट्का॒राय॒ यत् । व॒ष॒ट्का॒रायेति॑ वषट्-का॒राय॑ । यच्च॑तुर्गृही॒तम् । च॒तु॒र्गृ॒ही॒तञ्जु॒होति॑ । च॒तु॒र्गृ॒ही॒तमिति॑ चतुः-गृ॒ही॒तम् । जु॒होति॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑स्ये॒व । ए॒व तत् । तत्प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ तानि॑ । तान्य॑स्य । अ॒स्य॒ प्री॒तानि॑ । प्री॒तानि॑ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यँव्व॑हन्ति । व॒ह॒न्ति॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ पापी॑यान्। (1)
पापी॑यान्थ्स्यात् । स्या॒दिति॑ । इत्येकै॑कम् । एकै॑क॒न्तस्य॑ । एकै॑क॒मित्येकं᳚-ए॒क॒म्॒ । तस्य॑ जुहुयात् । जु॒हु॒या॒दाहु॑तीभिः । आहु॑तीबि॒रेव । आहु॑तीभि॒रित्याहु॑ति-भिः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मप॑ । अप॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ पापी॑यान् । पापी॑यान्भवति । भ॒व॒ति॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ वसी॑यान् । वसी॑यान्थ्स्यात् । स्या॒दिति॑ । इति॒ सर्वा॑णि । सर्वा॑णि॒ तस्य॑ । तस्या॑नु॒द्रुत्य॑ । अ॒नु॒द्रुत्य॑ जुहुयात् । अ॒नु॒द्रुत्येत्य॑नु-द्रुत्य॑ । जु॒हु॒या॒दाहु॑त्या । आहु॑त्यै॒व । आहु॒त्येत्या-हु॒त्या॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒भि । अ॒भि क्र॑मयति । क्र॒म॒य॒ति॒ वसी॑यान् । वसी॑यान्भवति । भ॒व॒त्यथो᳚ । अथो॑ य॒ज्ञस्य॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । य॒ज्ञस्यै॒व । ए॒वैषा । ए॒षाभिक्रा᳚न्तिः । अ॒भिक्रा᳚न्ति॒रेति॑ । अ॒भिक्रा᳚न्ति॒रित्य॒भि-क्रा॒न्तिः॒ । एति॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष य॑ज्ञमु॒खात् । य॒ज्ञ॒मु॒खादृद्ध्याः᳚ । य॒ज्ञ॒मु॒खादिति॑ यज्ञ-मु॒खात् । ऋद्ध्या॒ यः । यो᳚ग्नेः । अ॒ग्नेर्दे॒वता॑याः । दे॒वता॑या॒ एति॑ । एत्य॒ष्टौ । अ॒ष्टावे॒तानि॑ । ए॒तानि॑ सावि॒त्राणि॑ । सा॒वि॒त्राणि॑ भवन्ति । भ॒व॒न्त्य॒ष्टाख्ष॑रा । अ॒ष्टाख्ष॑रा गाय॒त्री । अ॒ष्टाख्ष॒रेत्य॒ष्टा- अ॒ख्ष॒रा॒ । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्रः । गा॒य॒त्रो᳚ऽग्निः (2)।
अ॒ग्निस्तेन॑ । ते नै॒व । ए॒व य॑ज्ञमु॒खात् । य॒ज्ञ॒मु॒खादृद्ध्याः᳚ । य॒ज्ञ॒मु॒खादिति॑ यज्ञ-मु॒खात् । ऋद्ध्या॑ अ॒ग्नेः । अ॒ग्ने र्दॆ॒वता॑यै । दे॒वता॑यै॒ न । नैति॑ । ए॒त्य॒ष्टौ । अ॒ष्टौ सा॑वि॒त्राणि॑ । सा॒वि॒त्राणि॑ भवन्ति । भ॒व॒न्त्याहु॑तिः । आहु॑तिर्नव॒मी । आहु॑ति॒रित्या-हु॒तिः॒ । न॒म॒मी त्रि॒वृत᳚म् । त्रि॒वृत॑मे॒व । त्रि॒वृत॒मिति॑ त्रि-वृत᳚म् । ए॒व य॑ज्ञमु॒खे । य॒ज्ञ॒मु॒खे वि । य॒ज्ञ॒मु॒ख इति॑ यज्ञ-मु॒खे । वि या॑तयति । या॒त॒य॒ति॒ यदि॑ । यदि॑ का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि यज्ञयश॒सेन॑ । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेना᳚र्पयेयम् । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेनेति॑ यज्ञ-य॒श॒सेन॑ । अ॒र्प॒ये॒य॒मिति॑ । इत्यृच᳚म् । ऋच॑मन्त॒माम् । अ॒न्त॒माङ्कु॑र्यात् । कु॒र्या॒च्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑स्ये॒व । ए॒व य॑ज्ञयश॒सेन॑ । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेना᳚र्पयति । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेनेति॑ यज्ञ-य॒श॒सेन॑ । अ॒र्प॒य॒ति॒ यदि॑ । यदि॑ का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ यज॑मानम् । यज॑मानँय्यज्ञयश॒सेन॑ । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेना᳚र्पयेयम् । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेनेति॑ यज्ञ-य॒श॒सेन॑ । अ॒र्प॒ये॒य॒मिति॑ । इति॒ यजुः॑ । यजु॑रन्त॒मम् । अ॒न्त॒मङ्कु॑र्यात् । कु॒र्या॒द्यज॑मानम् । यज॑मानमे॒व । ए॒व य॑ज्ञयश॒सेन॑ । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेना᳚र्पयति । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेनेति॑ यज्ञ-य॒श॒सेन॑ । अ॒र्प॒य॒त्यृ॒चा । ऋ॒चा स्तोम᳚म् । स्तोम॒ꣳ॒ सम् । सम॑र्धय । अ॒र्ध॒येति॑ (3)। इत्या॑ह ।
आ॒ह॒ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै च॒तुर्भिः॑ । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । च॒तुर्भि॒रभ्रि᳚म् । च॒तुर्भि॒रिति॑ च॒तुः-भिः॒ । अभ्रि॒मा । आद॑त्ते । द॒त्ते॒ च॒त्वारि॑ । च॒त्वारि॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒व दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ त्वा । त्वा॒ स॒वि॒तुः । स॒वि॒तु प्र॑स॒वे । प्र॒स॒व इति॑ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रसू᳚त्यै । प्रसू᳚त्या अ॒ग्निः । प्रसू᳚त्या॒ इति॒ प्र-सू॒त्यै॒ । अ॒ग्नि र्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॒ निला॑यत । निला॑यत॒ सः । स वेणु᳚म् । वेणु॒म्प्र । प्रावि॑शत् । अ॒वि॒श॒थ्सः । स ए॒ताम् । ए॒तामू॒तिम् । ऊ॒तिमनु॑ । अनु॒ सम् । सम॑चरत् । अ॒च॒र॒द्यत् । यद्वेणोः᳚ । वेणो᳚स्सुषि॒रम् । सु॒षि॒र॒ꣳ सु॑षि॒रा । सु॒षि॒राऽभ्रिः॑ । अभ्रि॑र्भवति । भ॒व॒ति॒ स॒यो॒नि॒त्वाय॑ । स॒यो॒नि॒त्वाय॒ सः । स॒यो॒नि॒त्वायेति॑ सयोनि-त्वाय॑ । स यत्र॑यत्र । यत्र॑य॒त्राव॑सत् । यत्र॑य॒त्रेति॒ यत्र॑-य॒त्र॒ । अव॑स॒त्तत् । तत्कृ॒ष्णम् । कृ॒ष्णम॑भवत् । अ॒भ॒व॒त्क॒ल्मा॒षी । क॒ल्मा॒षी भ॑वति । भ॒व॒ति॒ रू॒पस॑मृद्ध्यै । रू॒पस॑मृद्ध्या उभयतःख्ष्णूः । रू॒पस॑मृद्ध्या॒ इति॑ रू॒प-स॒मृ॒द्ध्यै॒ । उ॒भ॒य॒तः॒ख्ष्णूर्भ॑वति । उ॒भ॒य॒तः॒ख्ष्णूरित्यु॑भयतः-ख्ष्णूः । भ॒व॒ती॒तः । इ॒तश्च॑ । चा॒मुतः॑ । अ॒मुत॑श्च । चा॒र्कस्य॑ । अ॒र्कस्या॑वरुध्यै । अव॑रुध्यै व्याममा॒त्री । अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ । व्या॒म॒मा॒त्री भ॑वति । व्या॒म॒मा॒त्रीति॑ व्याम-मा॒त्री । भ॒व॒त्ये॒तावत् । ए॒ताव॒द्वै । वै पुरु॑षे । पुरु॑षे वी॒र्य᳚म् । वीर्यँ॑व्वी॒र्य॑सम्मिता । वी॒र्य॑सम्मि॒ताऽप॑रिमिता । वी॒र्य॑सम्मि॒तेति॑ वी॒र्य॑-स॒म्मि॒ता॒ । अप॑रिमिता भवति । अप॑रिमि॒तेत्यप॑रि-मि॒ता॒ । भ॒व॒त्यप॑रिमितस्य । अप॑रिमित॒स्याव॑रुद्ध्यै । अप॑रिमित॒स्येत्यप॑रि-मि॒त॒स्य॒ । अव॑रुद्ध्यै॒ यः । अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ । यो वन॒स्पती॑नाम् । वन॒स्पती॑नाम्फल॒ग्रहिः॑ । फ॒ल॒ग्रहि॒स्सः । फ॒ल॒ग्रहि॒रिति॑ फल-ग्रहिः॑ । स ए॑षाम् । ए॒षाँ॒व्वी॒र्या॑वान् । वी॒र्या॑वान्फल॒ ग्रहिः॑ । वी॒र्या॑वा॒निति॑ वी॒र्य॑-वा॒न्॒ । फ॒ल॒ग्रहि॒र्वेणुः॑ । फ॒ल॒ग्रहि॒रिति॑ फल-ग्रहिः॑ । वेणु॑र्वैण॒वी । वै॒ण॒वी भ॑वति । भ॒व॒ति॒ वी॒र्य॑स्य । वी॒र्य॑स्याव॑रुद्ध्यै । अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ (4) ॥1॥
व्यृ॑द्धँ॒व्वै। व्यृ॑द्ध॒मिति॒ वि-ऋ॒द्ध॒म्॒ । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यद॑य॒जुष्के॑ण । अ॒य॒जुष्के॑ण क्रि॒यते᳚ । अ॒य॒जुष्के॒णेत्य॑य॒जुः-के॒न॒ । क्रि॒यत॑ इ॒माम् । इ॒माम॑गृभ्णन्न् । अ॒गृ॒भ्ण॒न्र॒श॒नाम् । र॒श॒नामृ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्येति॑ । इत्य॑श्वाभि॒धानी᳚म् । अ॒श्वा॒भि॒धानी॒मा । अ॒श्वा॒भि॒धानी॒मित्य॑श्व-अ॒भि॒धानी᳚म् । आ द॑त्ते । द॒त्ते॒ यजु॑ष्कृत्यै । यजु॑ष्कृत्यै य॒ज्ञस्य॑ । यजु॑ष्कृत्या॒ इति॒ यजुः॑-कृ॒त्यै॒ । य॒ज्ञस्य॒ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै॒ प्रतू᳚र्तम् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । प्रतू᳚र्तँव्वाजिन्न् । प्रतू᳚र्त॒मिति॒ प्र-तू॒र्त॒म्॒ । वा॒जि॒न्ना । आ द्र॑व । द्र॒वेति॑ । इत्यश्व᳚म् । अश्व॑म॒भि । अ॒भि द॑धाति । द॒धा॒ति॒ रू॒पम् । रू॒पमे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्यै॒तत् । ए॒तन्म॑हि॒मान᳚म् । म॒हि॒मानँ॒व्व्याच॑ष्टे । व्याच॑ष्टे यु॒ञ्जाथा᳚म् । व्याच॑ष्ट॒ इति॑ वि-आच॑ष्टे । यु॒ञ्जाथा॒ꣳ॒ रास॑भम् । रास॑भँय्यु॒वम् । यु॒वमिति॑ । इति॑ गर्द॒भम् । ग॒र्द॒भमस॑ति । अस॑त्ये॒व । ए॒व ग॑र्द॒भम् । ग॒र्द॒भम्प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒दश्वा᳚त् । अश्वा᳚द्गर्द॒भः । ग॒र्द॒भोऽस॑त्तरः । अस॑त्तरो॒ योगे॑योगे । अस॑त्तर॒ इत्य॑सत्-त॒रः॒ । योगे॑योगे त॒वस्त॑रम् । योगे॑योग॒ इति॒ योगे᳚-यो॒गे॒ । त॒वस्त॑र॒मिति॑ । त॒वस्त॑र॒मिति॑ त॒वः-त॒र॒म्॒ । इत्या॑ह (5)।आ॒ह॒ योगे॑योगे।
योगे॑योग ए॒व। योगे॑योग॒ इति॒ योगे᳚-यो॒गे॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒य्यु॒ङ्ते॒ । यु॒ङ्ते॒ वाजे॑वाजे । वाजे॑वाजे हवामहे । वाजे॑वाज॒ इति॒ वाजे᳚-वा॒जे॒ । ह॒वा॒म॒ह॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हान्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वै वाजः॑ । वाजोन्न᳚म् । अन्न॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ सखा॑यः । सखा॑य॒ इन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मू॒तये᳚ । ऊ॒तय॒ इति॑ । इत्या॑ह । अ॒हे॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽग्निः । अ॒ग्निर्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॒ निला॑यत । निला॑यत॒ तम् । तम्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒रनु॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अन्व॑विन्दत् । अ॒वि॒न्द॒त्प्रा॒जा॒प॒त्यः । प्रा॒जा॒प॒त्योश्वः॑ । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः । अश्वोश्वे॑न । अश्वे॑न॒ सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒त्यनु॑वित्यै । अनु॑वित्यै पापवस्य॒सम् । अनु॑वित्या॒ इत्यनु॑-वि॒त्यै॒ । पा॒प॒व॒स्य॒सँव्वै । पा॒प॒व॒स्य॒स॒मिति॑ पाप-व॒स्य॒सम् । वा ए॒तत् । ए॒तत्क्रि॑यते । क्रि॒य॒ते॒ यत् । यच्छ्रेय॑सा । श्रेय॑सा च । च॒ पापी॑यसा । पापी॑यसा च । च॒ स॒मा॒नम् । स॒मा॒नङ्कर्म॑ । कर्म॑ कु॒र्वन्ति॑ । कु॒र्वन्ति॒ पापी॑यान् । पापी॑या॒न्हि (6)।
ह्यश्वा᳚त् । अश्वा᳚द्गर्द॒भः । ग॒र्द॒भोऽश्व᳚म् । अश्व॒म्पूर्व᳚म् । पूर्व॑न्नयन्ति । न॒य॒न्ति॒ पा॒प॒व॒स्य॒सस्य॑ । पा॒प॒व॒स्यसस्य॒ व्यावृ॑त्यै । पा॒प॒व॒स्य॒सस्येति॑ पाप-व॒स्य॒सस्य॑ । व्यावृ॑त्त्यै॒ तस्मा᳚त् । व्यावृ॑त्त्या॒ इति॑ वि-आवृ॑त्त्यॆ । तस्मा॒च्छ्रेयाꣳ॑सम् । श्रेयाꣳ॑ स॒म्पापी॑यान् । पापी॑यान्प॒श्चात् । प॒श्चादनु॑ । अन्वे॑ति । ए॒ति॒ ब॒हुः । ब॒हुर्वै । वै भव॑तः । भव॑तो॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो॒ भव॑ति । भव॑ती॒व । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒ते व॒ज्री । व॒ज्र्यश्वः॑ । अश्व॑ प्र॒तूर्वन्न्॑ । प्र॒तूर्व॒न्ना । प्र॒तूर्व॒न्निति॑ प्र-तूर्वन्न्॑ । एहि॑ । इ॒ह्य॒व॒ क्रामन्न्॑ । अ॒व॒ क्राम॒न्नश॑स्तीः । अ॒व॒क्राम॒न्नित्य॑व-क्रामन्न्॑ । अश॑स्ती॒रिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वज्रे॑ण । वज्रे॑णै॒व । ए॒व पा॒प्मान᳚म् । पा॒प्मान॒म्भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्य॒मव॑ । अव॑ क्रामति । क्रा॒म॒ति॒ रु॒द्रस्य॑ । रु॒द्रस्य॒ गाण॑पत्यात् । गाण॑पत्या॒दिति॑ । गाण॑पत्या॒दिति॒ गाण॑- प॒त्या॒त्॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ रौ॒द्राः । रौ॒द्रा वै । वै प॒शवः॑ । प॒शवो॑ रु॒द्रात् । रु॒द्रावे॒व । ए॒व प॒शून् (7)।
प॒शुन्नि॒र्य्याच्य॑ । नि॒र्याच्या॒त्मने᳚ । नि॒र्याच्येति॑ निः-याच्य॑ । आ॒त्मने॒ कर्म॑ । कर्म॑ कुरुते । कु॒रु॒ते॒ पू॒ष्णा । पू॒ष्णा स॒युजा᳚ । स॒युजा॑ स॒ह । स॒युजेति॑ स-युजा᳚ । स॒हेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ पू॒षा । पू॒षा वै । वा अध्व॑नाम् । अध्व॑नाꣳ सन्नेता । स॒न्नेता सम॑ष्ट्यै । स॒न्ने॒तेति॑ सम्-ने॒ता । सम॑ष्ट्यै॒ पुरी॑षायतनः । सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सम्-अ॒ष्ट्यै॒ । पुरी॑षायतनो॒ वै । पुरी॑षायतन॒ इति॒ पुरी॑षा-आ॒य॒त॒नः॒ । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निरङ्गि॑रसः । अङ्गि॑रसो॒ वै । वा ए॒तम् । ए॒तमग्रे᳚ । अग्रे॑ दे॒वता॑नाम् । दे॒वता॑ना॒ꣳ॒ सम् । सम॑भरन्न् । अ॒भ॒र॒न्पृ॒थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्यास्स॒धस्था᳚त् । स॒धस्था॑द॒ग्निम् । स॒धस्था॒दिति॑ स॒ध-स्था॒त्॒ । अ॒ग्निं ॑पुरी॒ष्य᳚म् । पु॒री॒ष्य॑मङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वदच्छ॑ । अच्छे॑ हि । इ॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ साय॑तनम् । साय॑तनमे॒व । साय॑तन॒मिति॒ स-आ॒य॒त॒न॒म्॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भि॒स्सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒त्य॒ग्निम् । अ॒ग्निम्पु॑री॒ष्य᳚म् । पु॒री॒ष्य॑मङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वदच्छ॑ । अच्छे॑मः । इ॒म॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ येन॑ । येन॑ स॒ङ्गच्छ॑ते (8)।
। स॒ङ्गच्छ॑ते॒ वाज᳚म् । स॒ङ्गच्छ॑त॒ इति॑ सम्-गच्छ॑ते । वाज॑मे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ वृ॒ङ्ते॒ । वृ॒ङ्ते॒ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये प्रति॒प्रोच्य॑ । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । प्र॒ति॒प्रोच्या॒ग्निः । प्र॒ति॒प्रोच्येति॑ प्रति-प्रोच्य॑ । अ॒ग्निस्स॒म्भृत्यः॑ । स॒म्भृत्य॒ इति॑ । स॒म्भृत्य॒ इति॑ सम्-भृत्यः॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒रि॒यम् । इ॒यँव्वै । वै प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒स्तस्याः᳚ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । तस्या॑ ए॒तत् । ए॒तच्छ्रोत्र᳚म् । श्रोत्रँ॒य्यत् । यद्व॒ल्मीकः॑ । व॒ल्मीको॒ऽग्निम् । अ॒ग्निम्पु॑री॒ष्य᳚म् । पु॒री॒ष्य॑मङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्भ॑रिष्यामः । भ॒रि॒ष्या॒म॒ इति॑ । इति॑ वल्मीकव॒पाम् । व॒ल्मी॒क॒व॒पामुप॑ । व॒ल्मी॒क॒व॒पामिति॑ वल्मीक-व॒पाम् । उप॑तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒व प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये प्रति॒प्रोच्य॑ । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । प्र॒ति॒प्रोच्या॒ग्निम् । प्र॒ति॒प्रोच्येति॑ प्रति-प्रोच्य॑ । अ॒ग्निꣳ सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒त्य॒ग्निम् । अ॒ग्निम्पु॑री॒ष्य᳚म् । पु॒री॒ष्य॑मङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्भ॑रामः । भ॒रा॒म॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ येन॑ । येन॑ स॒ङ्गच्छ॑ते । स॒ङ्गच्छ॑ते॒ वाज᳚म् । स॒ङ्गच्छ॑त॒ इति॑ सम्-गच्छ॑ते । वाज॑मे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ वृ॒ङ्क्ते॒ । वृ॒ङ्क्तेऽनु॑ । अन्व॒ग्निः । अ॒ग्निरु॒षसा᳚म् । उ॒षसा॒मग्र᳚म् । अग्र॑मख्यत्। (9)
अ॒ख्य॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हानु॑ख्यात्यै । अनु॑ख्यात्या आ॒गत्य॑ । आनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑-ख्या॒त्यै॒ । आ॒गत्य॑ वा॒जी । आ॒गत्येत्या᳚-गत्य॑ । वा॒ज्यध्व॑नः । अध्व॑न आ॒क्रम्य॑ । आ॒क्रम्य॑वाजिन्न् । ॒आ॒क्रम्येत्या᳚ क्रम्य॑ । वा॒जि॒न्पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीमिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हेच्छति॑ । इच्छ॑त्ये॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्पूर्व॑या । पूर्व॑या वि॒न्दति॑ । वि॒न्दत्युत्त॑रया । उत्त॑रया॒ द्वाभ्या᳚म् । उत्त॑र॒येत्युत्-त॒र॒या॒ । द्वाभ्या॒मा । आ क्र॑मयति । क्र॒म॒य॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ अनु॑रूपाभ्याम् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । अनु॑रूपाभ्या॒न्तस्मा᳚त् । अनु॑रूपाभ्या॒मित्यनु॑-रू॒पा॒भ्या॒म्॒ । तस्मा॒दनु॑रूपाः । अनु॑रूपा प॒शवः॑ । अनु॑रूपा॒ इत्यनु॑-रू॒पाः॒ । प॒शव॒ प्र । प्रजा॑यन्ते । जा॒य॒न्ते॒ द्यौः । द्यौस्ते᳚ । ते॒ पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठम्पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒वी स॒दस्थ᳚म् । स॒धस्थ॒मिति॑ । स॒धस्थ॒मिति॑ स॒ध-स्थ॒म् । इत्या॑ह । आ॒है॒भ्यः । ए॒भ्यो वै । वा ए॒तम् । ए॒तँल्लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्य॑ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒ स्सम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । समै॑रयत् । ऐ॒र॒य॒द्रू॒पम् । रू॒पमे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्यै॒ तत् । ए॒तन्म॑हि॒मान᳚म् । म॒हि॒मानँ॒व्व्याच॑ष्टे । व्याच॑ष्टे व॒ज्री । व्याच॑ष्ट॒ इति॑ वि-आच॑ष्टे । व॒ज्री वै । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यदश्वः॑ । अश्वो॑ द॒द्भिः । द॒द्भिर॒न्यतो॑ दद्भ्यः । द॒द्भिरिति॑ दत्-भिः । अ॒न्यतो॑दद्भ्यो॒ भूयान्॑ । अ॒न्यतो॑दद्भ्य॒ इत्य॒न्यतो॑दत्-भ्यः॒ । भूया॒न्लोम॑भिः । लोम॑भिरुभ॒याद॑द्भ्यः । लोम॑भि॒रिति॒ लोम॑-भिः॒ । उ॒भ॒याद॑द्भ्यो॒ यम् । उ॒भ॒याद॑द्भ्य॒ इत्यु॑भ॒याद॑त्-भ्यः॒ । यन्द्वि॒ष्यात् । द्वि॒ष्यात्तम् । तम॑धस्प॒दम् । अ॒ध॒स्प॒दन्ध्या॑येत् । अ॒ध॒स्पदमित्य॑धः-प॒दम् । ध्या॒ये॒द्वज्रे॑ण । वज्रे॑णै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒॒स्तृ॒णु॒ते॒ । स्तृ॒णु॒त॒ इति॑ स्तणुते (10) ॥
उत्क्रा॑म । क्रा॒मोत् । उद॑क्रमीत् । अ॒क्र॒मीदिति॑ । इति॒ द्वाभ्या᳚म् । द्वा॒भ्या॒मुत् । उ॑त्क्र॑मयति । क्र॒म॒य॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ अनु॑रूपाभ्याम् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । अनु॑रूपाभ्या॒न्तस्मा᳚त् । अनु॑रूपाभ्या॒मित्यनु॑-रू॒पा॒भ्या॒म् । तस्मा॒दनु॑रूपाः । अनु॑रूपा प॒शवः॑ । अनु॑रूपा॒ इत्यनु॑-रू॒पाः॒ । प॒शव॒ प्र । प्र जा॑यन्ते । जा॒य॒न्ते॒ऽपः । अ॒प उप॑ । उप॑ सृजति । सृ॒ज॒ति॒ यत्र॑ । यत्र॒ वै । वा आपः॑ । आप॑ उप॒गच्छ॑न्ति । उप॒गच्छ॑न्ति॒ तत् । उ॒प॒गच्छ॒न्तीत्यु॑प-गच्छ॑न्ति । तदोष॑धयः । ओष॑धय॒ प॑ति । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्योष॑धीः । ओष॑धी प॒ति तिष्ठ॑न्तीः । प्र॒ति॒तिष्ठ॑न्ती प॒शवः॑ । प्र॒ति॒तिष्ठ॑न्ती॒रिति॑ प्रति-तिष्ठ॑न्तीः । प॒शवोऽनु॑ । अनु॒ प॑ति । प्रति॒ तिष्ठ॑न्ती । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ प॒शून् । प॒शून्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो य॒ज्ञम् । य॒ज्ञँय्यज॑मानः । यज॑मानो॒ यज॑मानम् । यज॑मानम्प्र॒जाः । प्र॒जास्तस्मा᳚त् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । तस्मा॑द॒पः । अ॒प उप॑ । उप॑ सृजति । सृ॒ज॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै॒ यत् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । यद॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युर॑न॒ग्नौ । अ॒न॒ग्नावाहु॑तिम् । आहु॑तिञ्जुहु॒यात् । आहु॑ति॒मित्या-हु॒ति॒म् । जु॒हु॒याद॒न्धः । अ॒न्धो᳚ऽध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युस्स्या᳚त् (11)।
। स्या॒द्रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ ह॑न्युः । ह॒न्यु॒र्॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यमु॒पास्य॑ । उ॒पास्य॑ जुहोति । उ॒पास्येत्यु॑प-अस्य॑ । जु॒हो॒त्य॒ग्नि॒वति॑ । अ॒ग्नि॒वत्ये॒व । अ॒ग्नि॒वतीत्य॑ग्नि-वति॑ । ए॒व जु॑होति । जु॒हो॒ति॒ न । नान्धः । अ॒न्धो᳚ऽध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युर्भव॑ति । भव॑ति॒ न । न य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि घ्नन्ति । घ्न॒न्ति॒ जिघ॑र्मि । जिघ॑र्म्य॒ग्निम् । अ॒ग्निम्मन॑सा । मन॑सा घृ॒तेन॑ । घृ॒तेनेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मन॑सा । मन॑सा॒ हि । हि पुरु॑षः । पुरु॑षो य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम॑भि॒गच्छ॑ति । अ॒भि॒गच्छ॑ति प्रति॒ख्ष्यन्त᳚म् । अ॒भि॒गच्छ॒तीत्यभि॑-गच्छ॑ति । प्र॒ति॒ख्ष्यन्त॒म्भुव॑नानि । प्र॒ति॒ख्ष्यन्त॒मिति॑ प्रति॑-ख्ष्यन्त᳚म् । भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ । विश्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सर्व᳚म् । सर्व॒ꣳ॒ हि । ह्ये॑षः । ए॒ष प्र॒त्यङ् । प्र॒त्यङ्षेति॑ । ख्षेति॑ पृ॒थुम् । पृ॒थुन्ति॑र॒श्चा । ति॒र॒श्चा वय॑सा । वय॑सा बृ॒हन्त᳚म् । बृ॒हन्त॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हाल्पः॑ । अल्पो॒ हि । ह्ये॑षः । ए॒ष जा॒तः । जा॒तो म॒हान् । म॒हान्भव॑ति। (12)
भव॑ति॒ व्यचि॑ष्ठम् । व्यचि॑ष्ठ॒मन्न᳚म् । अन्नꣳ॑ रभ॒सम् । र॒भ॒सँव्विदा॑नम् । विदा॑न॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हान्न᳚म् । अन्न॑मे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स्व॒द॒य॒ति॒ । स्व॒द॒य॒ति॒ सर्व᳚म् । सर्व॑मस्मै । अ॒स्मै॒ स्व॒द॒ते॒ । स्व॒द॒ते॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदा । आ त्वा᳚ । त्वा॒ जि॒घ॒र्मि॒ । जि॒घ॒र्मि॒ वच॑सा । वच॑सा घृ॒तेन॑ । घृ॒तेनेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्यत् । यत्पुरु॑षः । पुरु॑षो॒ मन॑सा । मन॑साऽभि॒गच्छ॑ति । अ॒भि॒गच्छ॑ति॒ तत् । अ॒भि॒गच्छ॒तीत्य॑भि-गच्छ॑ति । तद्वा॒चा । वा॒चा व॑दति । व॒द॒त्य॒र॒ख्षसा᳚ । अ॒र॒ख्षसेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्यै॒ मर्य॑श्रीः । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । मर्य॑श्रीस्स्पृह॒यद्व॑र्णः । मर्य॑श्री॒रिति॒ मर्य॑-श्री॒ । स्स्पृ॒ह॒यद्व॑र्णो अ॒ग्निः । स्पृ॒ह॒यद्व॑र्ण॒ इति॑ स्पृह॒यत्-व॒र्णः॒ । अ॒ग्निरिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हाप॑चितिम् । अप॑चितिमे॒व । अप॑चिति॒मित्यप॑-चि॒ति॒म्॒ । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒त्यप॑चितिमान् । अप॑चितिमान्भवति । अप॑चितिमा॒नित्यप॑चिति-मा॒न्॒ । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ (13)।
। वेद॒ मन॑सा । मन॑सा॒ तु । त्वै । वै ताम् । तामाप्तु᳚म् । आप्तु॑मर्हति । अ॒र्॒ह॒ति॒ याम् । याम॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युर॑न॒ग्नौ । अ॒न॒ग्नावाहु॑तिम् । आहु॑तिञ्जु॒होति॑ । आहु॑ति॒मित्या-हु॒ति॒म्॒ । जु॒होति॒ मन॑स्वतीभ्याम् । मन॑स्वतीभ्याञ्जुहोति । जु॒हो॒त्याहु॑त्योः । आहु॑त्यो॒राप्त्यै᳚ । आहु॑त्यो॒रित्या-हु॒त्योः॒ । आप्त्यै॒ द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या॒म्प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै यज्ञमु॒खे । य॑ज्ञमुखे । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । य॒ज्ञ॒मु॒खे य॑ज्ञमु॒खे वै । य॒ज्ञ॒मु॒खे य॑ज्ञमुख॒ इति॑ यज्ञमु॒खे-य॒ज्ञ॒मु॒खे॒ । वै क्रि॒यमा॑णे । क्रि॒यमा॑णे य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ रख्षाꣳ॑सि । रखा॑ꣳसि जिघाꣳसन्ति । जि॒घा॒ꣳ॒स॒न्त्ये॒तर्हि॑ । ए॒तर्हि॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॑ज्ञमु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खँय्यर्हि॑ । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । यर्ह्ये॑नत् । ए॒न॒दाहु॑तिः । आहु॑तिरश्नु॒ते । आहु॑ति॒रित्या-हु॒तिः॒ । अ॒श्नु॒ते॒ परि॑ । परि॑ लिखति । लि॒ख॒ति॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्यै ति॒सृभिः॑ । अप॑ हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । ति॒सृभि॒ परि॑ । ति॒सृभि॒रिति॑ ति॒सृ-भिः॒ । परि॑ लिखति । लि॒ख॒ति॒ त्रि॒वृत् । त्रि॒वृद्वै । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒वाग्निः । अ॒ग्निस्तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्रख्षाꣳ॑सि । रख्षा॒ꣳ॒स्यप॑ । अप॑ हन्ति । ह॒न्ति॒ गा॒य॒त्रि॒या। (14)
। गा॒य॒त्रि॒या परि॑ । परि॑ लिखति । लि॒ख॒ति॒ तेजः॑ । तेजो॒ वै । वै गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री॒ तेज॑सा । तेज॑सै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्परि॑ । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ त्रि॒ष्टुभा᳚ । त्रि॒ष्टुभा॒ परि॑ । परि॑ लिखति । लि॒ख॒ती॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वै । वै त्रि॒ष्टुक् । त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येणै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्परि॑ । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्य॒नु॒ष्टुभा᳚ । अ॒नु॒ष्टुभा॒ परि॑ । अ॒नु॒ष्टुभेत्य॑नु-स्तुभा᳚ । परि॑ लिखति । लि॒ख॒त्य॒नु॒ष्टुप् । अ॒नु॒ष्टुफ्सर्वा॑णि । अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु-स्तुप् । सर्वा॑णि॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि परि॒भूः । प॒रि॒भू पर्या᳚प्त्यै । प॒रि॒भूरिति॑ परि-भूः । पर्या᳚प्त्यै मध्य॒तः । पर्या᳚प्त्या॒ इति॒ परि॑-आ॒प्त्यै॒ । म॒ध्य॒तो॑ऽनु॒ष्टुभा᳚ । अ॒नु॒ष्टुभा॒ वाक् । अ॒नु॒ष्टुभेत्य॑नु-स्तुभा᳚ । वाग्वै । वा अ॑नु॒ष्टुप् । अ॒नु॒ष्टुप्तस्मा᳚त् । अ॒नु॒ष्टु॒बित्य॑नु-स्तुप् । तस्मा᳚न्मध्य॒तः । म॒ध्य॒तो वा॒चा । वा॒चा व॑दामः । व॒दा॒मो॒ गा॒य॒त्रि॒या । गा॒य॒त्रि॒या प्र॑थ॒मया᳚ । प्र॒थ॒मया॒ परि॑ । परि॑ लिखति । लि॒ख॒त्यथ॑ । अथा॑नु॒ष्टुभा᳚ । अ॒नु॒ष्टुभाऽथ॑ । अ॒नु॒ष्टुभेत्य॑नु-स्तुभा᳚ । अथ॑ त्रि॒ष्टुभा᳚ । त्रि॒ष्टुभा॒ तेजः॑ । तेजो॒ वै । वै गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री य॒ज्ञः । य॒ज्ञो॑ऽनु॒ष्टुक् । अ॒नु॒ष्टुगि॑न्द्रि॒यम् । अ॒नु॒ष्टुगित्य॑नु-स्तुक् । इ॒न्द्रि॒यम्त्रि॒ष्टुप् । त्रि॒ष्टुप्तेज॑सा । तेज॑सा च । चै॒ व । ए॒वेन्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॑ च । चो॒भ॒यतः॑ । उ॒भ॒यतो॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्परि॑ । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ती॒ति॑ गृह्णाति (15) ॥3॥
दे॒वस्य॑ त्वा। त्वा॒ स॒वि॒तुः । स॒वि॒तु प्र॑स॒वे । प्र॒स॒व इति॑ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । इति॑ खनति । ख॒न॒ति॒ प्रसू᳚त्यै । प᳚सूत्या॒ अथो᳚ । प्रसू᳚त्या॒ इति॒ प्र-सू॒त्यै॒ । अथो॑ धू॒मम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । धू॒ममे॒व । ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॑ जनयति । ज॒न॒य॒ति॒ ज्योति॑ष्मन्तम् । ज्योति॑ष्मन्तन्त्वा । त्वा॒ऽग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ सु॒प्रती॑कम् । सु॒प्रती॑क॒मिति॑ । सु॒प्रती॑क॒मिति॑ सु-प्रती॑कम् । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑रे॒व । ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॑ जनयति । ज॒न॒य॒ति॒ सः । सो᳚ऽग्निः । अ॒ग्निर्जा॒तः । जा॒त प्र॒जाः । प्र॒जाश्शु॒चा । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । शु॒चार्प॑यत् । अ॒र्प॒य॒त्तम् । तन्दे॒वाः । दे॒वा अ॑र्ध॒र्चेन॑ । अ॒र्ध॒र्चेना॑शमयन्न् । अ॒र्ध॒र्चेनेत्य॑र्ध-ऋ॒चेन॑ । अ॒श॒म॒य॒ञ्छि॒वम् । शि॒वम्प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्योऽहिꣳ॑सन्तम् । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । अहिꣳ॑सन्त॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॑ ए॒व । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ श॒म॒य॒ति॒ । श॒म॒य॒ति॒ द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या᳚ङ्खनति । ख॒न॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या अ॒पाम् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । अ॒पाम्पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष॑मसि । अ॒सी॒ति॑ । इति॑ पुष्करप॒र्णम् । पु॒ष्क॒र॒प॒र्ण॒मा । पु॒ष्क॒र॒प॒र्ण॒मिति॑ पुष्कर-प॒र्णम् (16)।आह॑रति।
ह॒र॒त्य॒पाम्। अ॒पाँव्वै । वा ए॒तत् । ए॒तत्पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठँय्यत् । यत्पु॑ष्करप॒र्णम् । पु॒ष्क॒र॒पर्णꣳ रू॒पेण॑ । पु॒ष्क॒र॒प॒र्णमिति॑ पुष्कर-प॒र्णम् । रू॒पेणै॒व । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒दा । आह॑रति । ह॒र॒ति॒ पु॒ष्क॒र॒प॒र्णेन॑ । पु॒ष्क॒र॒पर्णेन॒ सम् । पु॒ष्क॒र॒प॒र्णेनेति॑ पुष्कर-प॒र्णेन॑ । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ योनिः॑ । योनि॒र्वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्ने पु॑ष्करप॒र्णम् । पु॒ष्क॒र॒प॒र्णꣳ सयो॑निम् । पु॒ष्क॒र॒प॒र्णमिति॑ पुष्कर-प॒र्णम् । सयो॑निमे॒व । सयो॑नि॒मिति॒ स-यो॒नि॒म् । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निꣳ सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ कृ॒ष्णा॒जि॒नेन॑ । कृ॒ष्णा॒जि॒नेन॒ सम् । कृ॒ष्णा॒जि॒नेनेति॑ कृष्ण-अ॒जि॒नेन॑ । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै कृ॑ष्णाजि॒नम् । कृ॒ष्णा॒जि॒नँय्य॒ज्ञेन॑ । कृ॒ष्णा॒जि॒नमिति॑ कृष्ण-अ॒जि॒नम् । य॒ज्ञेनै॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ यत् । यद्ग्रा॒म्याणा᳚म् । ग्रा॒म्याणा᳚म्पशू॒नाम् । प॒शू॒नाञ्चर्म॑णा । चर्म॑णा स॒म्भरे᳚त् । स॒म्भरे᳚द्ग्रा॒म्यान् । स॒म्भरे॒दिति॑ सम्-भरे᳚त् । ग्रा॒म्यान्प॒शून् । प॒शूञ्छुचा । शु॒चार्प॑येत् । अ॒र्प॒ये॒त्कृ॒ष्णाजि॒नेन॑ । कृ॒ष्णा॒जि॒नेन॒ सम् । कृ॒ष्णा॒जि॒नेनेति॑ कृष्ण-अ॒जि॒नेन॑ । सम्भ॑रति । भ॒र॒त्या॒र॒ण्यान् । आ॒र॒ण्याने॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शूञ्छु॒चा (17)।
शु॒चाऽर्प॑यति । अ॒र्प॒य॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्स॒माव॑त् । स॒माव॑त्पशू॒नाम् । प॒शू॒नाम्प्र॒जाय॑मानानाम् । प्र॒जाय॑मानानामार॒ण्याः । प्र॒जाय॑मानाना॒मिति॑ प्र-जाय॑मानानाम् । आ॒र॒ण्या प॒शवः॑ । प॒शव॒ कनी॑याꣳ सः । कनी॑याꣳसश्शु॒चा । शु॒चा हि । ह्यृ॑ताः । ऋ॒ता लो॑म॒तः । लो॒म॒तस्सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒त्यतः॑ । अतो॒ हि । ह्य॑स्य । अ॒स्य॒ मेध्य᳚म् । मेध्य॑ङ्कृष्णाजि॒नम् । कृ॒ष्णा॒जि॒नञ्च॑ । कृ॒ष्णा॒जि॒नमिति॑ कृष्ण-अ॒जि॒नम् । च॒ पु॒ष्क॒र॒प॒र्णम् । पु॒ष्क॒र॒प॒र्णञ्च॑ । पु॒ष्क॒र॒प॒र्णमिति॑ पुष्कर-प॒र्णम् । च॒ सम् । संस्तृ॑णाति । स्तृ॒णा॒ती॒ यम् । इ॒यँव्वै । वै कृ॑ष्णाजि॒नम् । कृ॒ष्णा॒जि॒नम॒सौ । कृ॒ष्णा॒जि॒नमिति॑ कृष्ण-अ॒जि॒न॒म् । अ॒सौ पु॑ष्करप॒र्णम् । पु॒ष्क॒र॒पर्णमा॒भ्याम् । पु॒ष्क॒र॒प॒र्णमिति॑ पुष्कर-प॒र्णम् । आ॒भ्यामे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मु॒भ॒यतः॑ । उ॒भ॒यत॒ परि॑ । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्य॒ग्निः । अ॒ग्नि॒र्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॒ निला॑यत । निला॑यत॒ तम् । तमथ॑र्वा । अथ॒र्वाऽनु॑ । अन्व॑पश्यत् । अ॒प॒श्य॒दथ॑र्वा । अथ॑र्वा त्वा । त्वा॒ प्र॒थ॒मः । प्र॒थ॒मो निः । निर॑मन्थत् । अ॒म॒न्थ॒द॒ग्ने॒ । अ॒ग्न॒ इति॑ । इत्या॑ह (18)।
आ॒ह॒ यः । य ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒न्वप॑श्यत् । अ॒न्वप॑श्य॒त्तेन॑ । अ॒न्वप॑श्य॒दित्य॑नु-अप॑श्यत् । तेनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ त्वाम् । त्वाम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ पुष्क॑रात् । पुष्क॑रा॒दधि॑ । अधीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ पु॒ष्क॒र॒प॒र्णे । पु॒ष्क॒र॒प॒र्णे हि । पु॒ष्क॒र॒प॒र्ण इति॑ पुष्कर-प॒र्णे । ह्ये॑नम् । ए॒न॒मुप॑श्रितम् । उप॑श्रित॒मवि॑न्दत् । उप॑श्रित॒मित्युप॑-श्रि॒त॒म्॒ । अवि॑न्द॒त्तम् । तमु॑ । उ॒त्वा॒ । त्वा॒ द॒ध्यङ् । द॒ध्यङ्गृषिः॑ । ऋषि॒रिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ द॒ध्यङ् । द॒ध्य॒ङ्वै । वा आ॑थर्व॒णः । आ॒थ॒र्व॒णस्ते॑ज॒स्वी । ते॒ज॒स्व्या॑सीत् । आ॒सी॒त्तेजः॑ । तेज॑ ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒ति॒ तम् । तमु॑ । उ॒ त्वा॒ । त्वा॒ पा॒थ्यः । पा॒थ्यो वृषा᳚ । वृषेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ पूर्व᳚म् । पूर्व॑मे॒व । ए॒वोदि॒तम् । उ॒दि॒तमुत्त॑रेण । उत्त॑रेणा॒भि । उत्त॑रे॒णेत्युत्-त॒रे॒ण॒ । अ॒भिगृ॑णाति । गृ॒णा॒ति॒ च॒त॒सृभिः॑ (19)।
। च॒त॒सृभि॒ स्सम् । च॒त॒सृभि॒रिति॑ चत॒सृ-भिः॒ । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ च॒त्वारि॑ । च॒त्वारि॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒व गा॑य॒त्रीभिः॑ । गा॒य॒त्रीभि॑र्ब्राह्म॒णस्य॑ । ब्रा॒ह्म॒णस्य॑ गाय॒त्रः । गा॒य॒त्रो हि । हि ब्रा᳚ह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णास्त्रि॒ष्टुग्भिः॑ । त्रि॒ष्टुग्भी॑ राज॒न्य॑स्य । त्रि॒ष्टुग्भि॒रिति॑ त्रि॒ष्टुक्-भिः॒ । रा॒ज॒न्य॑स्य॒ त्रैष्टु॑भः । त्रैष्टु॑भो॒ हि । हि रा॑ज॒न्यः॑ । रा॒ज॒न्यो॑ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ वसी॑यान् । वसी॑यान्थ्स्यात् । स्या॒दिति॑ । इत्यु॒भयी॑भिः । उ॒भयी॑भि॒स्तस्य॑ । तस्य॒ सम् । सम्भ॑रेत् । भ॒रे॒त्तेजः॑ । तेज॑श्च । चै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ इ॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यञ्च॑ । च॒ स॒मीची᳚ । स॒मीची॑ दधाति । स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ । द॒धा॒त्य॒ष्टा॒भिः । अ॒ष्टा॒भिस्सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒त्य॒ष्टाख्ष॑रा । अ॒ष्टाख्ष॑रा गाय॒त्री । अ॒ष्टाख्ष॒रेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रा॒ । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्रः । गा॒य॒त्रो᳚ऽ ग्निः । अ॒ग्निर्यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒वाग्निः । अ॒ग्निस्तम् । तꣳ सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ सीद॑ । सीद॑ होतः । हो॒त॒रिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ सम् । सꣳ सा॑दयति । सा॒द॒य॒ति॒ नि । नि होता᳚ । होतेति॑ । इति॑ मनु॒ष्यान्॑ । म॒नु॒ष्या᳚न्थ्सम् । सꣳ सी॑दस्व । सी॒द॒स्वेति॑ । इति॒ वयाꣳ॑सि । वयाꣳ॑सि॒ जनि॑ष्व । जनि॑ष्वा॒ हि । हि जेन्यः॑ । जेन्यो॒ अग्रे᳚ । अग्रे॒ अह्ना᳚म् । अह्ना॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒व॒म॒नु॒ष्यान् । दे॒व॒म॒नु॒ष्याने॒व । दे॒व॒म॒नु॒ष्यानिति॑ देव-म॒नु॒ष्यान् । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ सꣳस॑न्नान् । सꣳस॑न्ना॒न्प्र । सꣳस॑न्ना॒निति॒ सम्-स॒न्ना॒न् । प्रज॑नयति । ज॒न॒य॒तीति॑ जनयति (20) ॥4॥
क्रू॒रमि॑व । इ॒व॒ वै । वा अ॑स्याः । अ॒स्या॒ ए॒तत् । ए॒तत्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ यत् । यत्खन॑ति । खन॑त्य॒पः । अ॒प उप॑ । उप॑ सृजति । सृ॒ज॒त्यापः॑ । आपो॒ वै । वै शा॒न्ताः । शा॒न्ता॒श्शा॒न्ताभिः॑ । शा॒न्ताभि॑रे॒व । ए॒वास्यै᳚ । अ॒स्यै॒ शुच᳚म् । शुचꣳ॑ शमयति । श॒म॒य॒ति॒ सम् । सन्ते᳚ । ते॒ वा॒युः । वा॒युर्मा॑त॒रिश्वा᳚ । मा॒त॒रिश्वा॑ दधातु । द॒धा॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रा॒णः । प्रा॒णो वै । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । वै वा॒युः । वा॒यु प्रा॒णेन॑ । प्रा॒णेनै॒व । प्रा॒णेनेति॑ प्र-अ॒नेन॑ । ए॒वास्यै᳚ । अ॒स्यै॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णꣳ सम् । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । सन्द॑धाति । द॒धा॒ति॒ सम् । सन्ते᳚ । ते॒ वा॒युः । वा॒युरिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्वा॒युप्र॑च्युता । वा॒युप्र॑च्युता दि॒वः । वा॒युप्र॑च्यु॒तेति॑ वा॒यु-प्र॒च्यु॒ता॒ । दि॒वो वृष्टिः॑ । वृष्टि॑रीर्ते । ई॒र्ते॒ तस्मै᳚ । तस्मै॑ च । च॒ दे॒वि॒ । दे॒वि॒ वष॑ट् । वष॑डस्तु । ॒अ॒स्तु॒ तुभ्य᳚म्। (21)
तु॒भ्य॒-मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तुषु॑ । ऋ॒तुष्वे॒व । ए॒व वृष्टि᳚म् । वृष्टि॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒थ्सर्वान्॑ । सर्वा॑नृ॒तून् । ऋ॒तून् व॑र्षति । व॒र्॒ष॒ति॒ यत् । यद्व॑षट्कु॒र्यात् । व॒ष॒ट्कु॒र्याद्या॒तया॑मा । व॒ष॒ट्कुर्यादिति॑ वषट्-कु॒र्यात् । या॒तया॑माऽस्य । या॒तया॒मेति॑ या॒त-या॒मा॒ । अ॒स्य॒ व॒ष॒ट्का॒रः । व॒ष॒ट्का॒रस्स्या᳚त् । व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट्-का॒रः । स्या॒द्यत् । यन्न । न व॑षट्कु॒र्यात् । व॒ष॒ट्कु॒या॒द्रख्षाꣳ॑सि । व॒ष॒ट्कु॒र्यादिति॑ वषट्-कु॒र्यात् । रख्षाꣳ॑सि य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ ह॑न्युः । ह॒न्यु॒र्वट् । वडिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प॒रोख्ष᳚म् । प॒रोख्ष॑मे॒व । प॒रोख्ष॒मिति॑ परः-अख्ष᳚म् । ए॒व वष॑ट् । वष॑ट्करोति । क॒रो॒ति॒ न । नास्य॑ । अ॒स्य॒ या॒तया॑मा । या॒तया॑मा वषट्का॒रः । या॒तया॒मेति॑ या॒त-या॒मा॒ । व॒ष॒ट्का॒रो भव॑ति । व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट्-का॒रः । भव॑ति॒ न । न य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि घ्नन्ति । घ्न॒न्ति॒ सुजा॑तः । सुजा॑तो॒ ज्योति॑षा । सुजा॑त॒ इति॒ सु-जा॒तः॒ । ज्योति॑षा स॒ह । स॒हेति॑ । इत्य॑नु॒ष्टुभा᳚ । अ॒नु॒ष्टुभोप॑ । अ॒नु॒ष्टुभेत्य॑नु-स्तुभा᳚ । उप॑ नह्यति । न॒ह्य॒त्य॒नु॒ष्टुप् । अ॒नु॒ष्टुफ्सर्वा॑णि । अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु-स्तुप् (22)।
सर्वा॑णि॒ छन्दाꣳ॑सि। छन्दाꣳ॑सि॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्ने प्रि॒या । प्रि॒या त॒नूः । त॒नू प्रि॒यया᳚ । प्रि॒ययै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्त॒नुवा᳚ । त॒नुवा॒ परि॑ । परि॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ वेदु॑कः । वेदु॑को॒ वासः॑ । वासो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ वारु॒णः । वा॒रु॒णो वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निरुप॑नद्धः । उप॑नद्ध॒ उत् । उप॑नद्ध॒ इत्युप॑-न॒द्धः॒ । उदु॑ । उ॒ ति॒ष्ठ॒ । ति॒ष्ठ॒ स्व॒ध्व॒र॒ । स्व॒ध्व॒रो॒र्ध्वः । स्व॒ध्व॒रेति॑ सु-अ॒ध्व॒र॒ । ऊ॒र्ध्व उ । *ऊ॒षुणः॑ । सु नः॑ । न॒ ऊ॒तये᳚ । ऊ॒तय॒ इति॑ । इति॑ सावि॒त्रीभ्या᳚म् । सा॒वि॒त्रीभ्या॒मुत् । उत्ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ स॒वि॒तृप्र॑सूतः । स॒वि॒तृप्र॑सूत ए॒व । स॒वि॒तृप्र॑सूत॒ इति॑ सवि॒तृ-प्र॒सू॒तः॒ । ए॒वास्य॑ । अ॒स्यो॒र्ध्वाम् । ऊ॒र्ध्वाँव्व॑रुणमे॒निम् । व॒रु॒ण॒मे॒निमुत् । व॒रु॒ण॒मे॒निमिति॑ वरुण-मे॒निम् । उथ्सृ॑जति । सृ॒ज॒ति॒ द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या॒म्प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै॒ सः । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । स जा॒तः । जा॒तो गर्भः॑ । गर्भो॑ असि (23)।अ॒सि॒ रोद॑स्योः।
रोद॑स्यो॒रिति॑। इत्या॑ह । आ॒हे॒मे । इ॒मे वै । इ॒मे इती॒ मे । वै रोद॑सी । रोद॑सी॒ तयोः᳚ । रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी । तयो॑रे॒षः । ए॒ष गर्भः॑ । गर्भो॒ यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निस्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒वम् । ए॒वमा॑ह । आ॒हाग्ने᳚ । अग्ने॒ चारुः॑ । चारु॒र्विभृ॑तः । विभृ॑त॒ ओष॑धीषु । विभृ॑त॒ इति॒ वि-भृ॒तः॒ । ओष॑धी॒ष्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒दा । य॒दा हि । ह्ये॑तम् । ए॒तँव्वि॒भर॑न्ति । वि॒भर॒न्त्यथ॑ । वि॒भर॒न्तीति॑वि-भर॑न्ति । अथ॒ चारु॑तरः । चारु॑तरो॒ भव॑ति । चारु॑तर॒ इति॒ चारु॑- त॒रः॒ । भव॑ति॒ प्र । प्र मा॒तृभ्यः॑ । मा॒तृभ्यो॒ अधि॑ । मा॒तृभ्य॒ इति॑ मा॒तृ-भ्यः॒ । अधि॒ कनि॑क्रदत् । कनि॑क्रदद्गाः । गा॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हौष॑धयः । ओष॑धयो॒ वै । वा अ॑स्य । अ॒स्य॒ मा॒तरः॑ । मा॒तर॒स्ताभ्यः॑ । ताभ्य॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प्र । प्र च्या॑वयति । च्या॒व॒य॒ति॒ स्थि॒रः । स्थि॒रो भ॑व । भ॒व॒ वि॒ड्व॑ङ्गः । वि॒ड्व॑ङ्ग॒ इति॑ । वि॒ड्व॑ङ्ग॒ इति॑ वि॒डु-अ॒ङ्गः॒ । इति॑ गर्द॒भे । गर्द॒भ आ । आ सा॑दयति । सा॒द॒य॒ति॒ सम् (24)।
सन्न॑ह्यति । न॒ह्य॒त्यै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मे॒तया᳚ । ए॒तया᳚ स्थे॒म्ने । स्थे॒म्ने ग॑र्द॒भेन॑ । ग॒र्द॒भेन॒ सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्गर्द॒भः । ग॒र्द॒भ प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाम्भा॑रभा॒रित॑मः । भा॒र॒भा॒रित॑मो गर्द॒भेन॑ । भा॒र॒भा॒रित॑म॒ इति॑ भारभा॒रि-त॒मः॒ । ग॒र्द॒भेन॒ सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्गर्द॒भः । ग॒र्द॒भोऽपि॑ । अप्य॑नाले॒शे । अ॒ना॒ले॒शेऽति॑ । अ॒ना॒ले॒श इत्य॑ना-ले॒शे । अत्य॒न्यान् । अ॒न्यान्प॒शून् । प॒शून्मे᳚द्यति । मे॒द्य॒त्यन्न᳚म् । अन्न॒ꣳ॒ हि । ह्ये॑नेन । ए॒ने॒ना॒र्कम् । अ॒र्कꣳ स॒म्भर॑न्ति । स॒म्भर॑न्ति गर्द॒भेन॑ । स॒म्भर॒न्तीति॑ सम्-भर॑न्ति । ग॒र्द॒भेन॒ सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्गर्द॒भः । ग॒र्द॒भो द्वि॒रेताः᳚ । द्वि॒रेता॒स्सन्न् । द्वि॒रेता॒ इति॑ द्वि-रेताः᳚ । सन्कनि॑ष्ठम् । कनि॑ष्ठम्पशू॒नाम् । प॒शू॒नाम्प्र । प्र जा॑यते । जा॒य॒ते॒ऽग्निः । अ॒ग्निर्हि । ह्य॑स्य । अ॒स्य॒ योनि᳚म् । योनि॑न्नि॒र्दह॑ति । नि॒र्दह॑ति प्र॒जासु॑ । नि॒र्दह॒तीति॑ निः-दह॑ति । प्र॒जासु॒ वै । प्र॒जास्विति॑ प्र-जासु॑ । वा ए॒षः । ए॒ष ए॒तर्हि॑ । ए॒तर्ह्यारू॑ढः । आरू॑ढ॒ सः । आरू॑ढ॒ इत्या-रू॒ढः॒। (25)
स ई᳚श्व॒रः। ई॒श्व॒र प्र॒जाः । प्र॒जाश्शु॒चा । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । शु॒चा प्र॒दहः॑ । प्र॒दह॑श्शि॒वः । प्र॒दह॒ इति॑ प्र-दहः॑ । शि॒वो भ॑व । भ॒व॒ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र- जाभ्यः॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॑ ए॒व । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ श॒म॒य॒ति॒ । श॒म॒य॒ति॒ मानु॑षीभ्यः । मानु॑षीभ्य॒ स्त्वम् । त्वम॑ङ्गिरः । अ॒ङ्गि॒र॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मा॒न॒व्यः॑ । मा॒न॒व्यो॑ हि । हि प्र॒जाः । प्र॒जा मा । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । मा द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी अ॒भि । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । अ॒भि शू॑शुचः । शू॒शु॒चो॒ मा । माऽन्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒म्मा । मा वन॒स्पतीन्॑ । वन॒स्पती॒निति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒भ्यः । ए॒भ्य ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्य॑श्शमयति । श॒म॒य॒ति॒ प्र । प्रैतु॑ । ए॒तु॒ वा॒जी । वा॒जी कनि॑क्रदत् । कनि॑क्रद॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वा॒जी । वा॒जी हि । ह्ये॑षः । ए॒ष नान॑दत् । नान॑द॒द्रास॑भः । रास॑भ॒ पत्वा᳚ । पत्वेति॑ (26)।इत्या॑ह।
आ॒ह॒ रास॑भः। रास॑भ॒ इति॑ । इति॒ हि । ह्ये॑तम् । ए॒तमृष॑यः । ऋष॒योऽव॑दन्न् । अव॑द॒न्भरन्न्॑ । भर॑न्न॒ग्निम् । अ॒ग्निम्पु॑री॒ष्य᳚म् । पु॒री॒ष्य॑मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒ग्निम् । अ॒ग्निꣳ हि । ह्ये॑षः । ए॒ष भर॑ति । भर॑ति॒ मा । मापा॑दि । पा॒द्यायु॑षः । आयु॑ष पु॒रा । पु॒रेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हायुः॑ । आयु॑रे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्गर्द॒भः । ग॒र्द॒भ स्सर्व᳚म् । सर्व॒मायुः॑ । आयु॑रेति । ए॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्गर्द॒भे । ग॒र्द॒भे पु॒रा । पु॒राऽऽयु॑षः । आयु॑ष॒ प्रमी॑ते । प्रमी॑ते बिभ्यति । प्रमी॑त॒ इति॒ प्र-मी॒ते॒ । भि॒भ्य॒ति॒ वृषा᳚ । वृषा॒ऽग्निम् । अ॒ग्निँव्वृष॑णम् । वृष॑ण॒म्भरन्न्॑ । भर॒न्निति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वृषा᳚ । वृषा॒हि । ह्ये॑षः । ए॒ष वृषा᳚ । वृषा॒ग्निः । अ॒ग्निर॒पाम् । अ॒पाङ्गर्भ᳚म् । गर्भ॑ꣳ समु॒द्रिय᳚म् (27)।
। स॒मु॒द्रिय॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒पाम् । अ॒पाꣳ हि । ह्ये॑षः । ए॒ष गर्भः॑ । गर्भो॒ यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निरग्ने᳚ । अग्न॒ आ । आ या॑हि । या॒हि॒ वी॒तये᳚ । वी॒तय॒ इति॑ । इति॒ वै । वा इ॒मौ । इ॒मौ लो॒कौ । लो॒कौ वि । व्यै॑ताम् । ऐ॒ता॒मग्ने᳚ । अग्न॒ आ । आ या॑हि । या॒हि॒ वी॒तये᳚ । वी॒तय॒ इति॑ । इति॒ यत् । यदाह॑ । आहा॒नयोः᳚ । अ॒नयो᳚ र्लॊ॒कयोः᳚ । लो॒कयो॒र्वीत्यै᳚ । वीत्यै॒ प्रच्यु॑तः । वीत्या॒ इति॒ वि-इ॒त्यै॒ । प्रच्यु॑तो॒ वै । प्रच्यु॑त॒ इति॒ प्र-च्यु॒तः॒ । वा ए॒षः । ए॒ष आ॒यत॑नात् । आ॒यत॑ना॒दग॑तः । आ॒यत॑ना॒दित्या᳚-यत॑नात् । अग॑त प्रति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाꣳ सः । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । स ए॒तर्हि॑ । ए॒तर् ह्य॑ध्व॒र्युम् । अ॒ध्व॒र्युञ्च॑ । च॒ यज॑मानम् । यज॑मानञ्च । च॒ ध्या॒य॒ति॒ । ध्या॒य॒त्यृ॒तम् । ऋ॒तꣳ स॒त्यम् । स॒त्यमिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हे॒यम् । इ॒यँव्वै । वा ऋ॒तम् । ऋ॒तम॒सौ । अ॒सौ स॒त्यम्। (28)
स॒त्यम॒नयोः᳚ । अ॒नयो॑रे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ति॒ न । नार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒त्य॒ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒युर्न । न यज॑मानः । यज॑मानो॒ वरु॑णः । वरु॑णो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष यज॑मानम् । यज॑मानम॒भि । अ॒भ्या । ऐति॑ । ए॒ति॒ यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निरुप॑नद्धः । उप॑नद्ध॒ ओष॑धयः । उप॑नद्ध॒ इत्युप॑-न॒द्धः॒ । ओष॑धय॒ प्रति॑ । प्रति॑ गृह्णीत । गृ॒ह्णी॒ता॒ग्निम् । अ॒ग्निमे॒तम् । ए॒तमिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्यै॒ व्यस्यन्न्॑ । व्यस्य॒न्विश्वाः᳚ । व्यस्य॒न्निति॑ वि-अस्यन्न्॑ । विश्वा॒ अम॑तीः । अम॑ती॒ररा॑तीः । अरा॑ती॒रिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्यै नि॒षीदन्न्॑ । अप॑हत्या॒ इत्य॑प-ह॒त्यै॒ । नि॒षीद॑न्नः । नि॒षीद॒न्निति॑ नि-सीदन्न्॑ । नो॒ अप॑ । अप॑ दुर्म॒तिम् । दु॒र्म॒तिꣳ ह॑नत् । दु॒र्म॒तिमिति॑ दुः-म॒तिम् । ह॒न॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठत्या॒ ओष॑धयः । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । ओष॑धय॒ प्रति॑ । प्रति॑ मोदध्वम् । मो॒द॒ध्व॒मे॒न॒म् (29)।
ए॒न॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हौष॑धयः । ओष॑धयो॒ वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्भा॑ग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॒न्ताभिः॑ । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । ताभि॑रे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ पुष्पा॑वतीः । पुष्पा॑वती स्सुपिप्प॒लाः । पुष्पा॑वती॒रिति॒ पुष्प॑-व॒तीः॒ । सु॒पि॒प्प॒ला इति॑ । सु॒पि॒प्प॒ला इति॑ सु-पि॒प्प॒लाः । इत्या॑ह । आ॒ह॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒दोष॑धयः । ओष॑धय॒ फल᳚म् । फल॑ङ्गृह्णन्ति । गृ॒ह्ण॒न्त्य॒यम् । अ॒यँव्वः॑ । वो॒ गर्भः॑ । गर्भ॑ ऋ॒त्वियः॑ । ऋ॒त्विय॑ प्र॒त्नम् । प्र॒त्नꣳ स॒धस्थ᳚म् । स॒धस्थ॒ मा । स॒धस्थ॒मिति॑ स॒ध-स्थ॒म्॒ । आस॑दत् । अ॒स॒द॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ याभ्यः॑ । याभ्य॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प्र॒च्या॒वय॑ति । प्र॒च्या॒वय॑ति॒ तासु॑ । प्र॒च्या॒वय॒तीति॑ प्र-च्या॒वय॑ति । तास्वे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ति॒ द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या॑मु॒पाव॑हरति । उ॒पाव॑हरति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । उ॒पाव॑हर॒तीत्यु॑प-अव॑हरति । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ (30) ॥
वा॒रु॒णो वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निरुप॑नद्धः । उप॑नद्धो॒ वि । उप॑नद्ध॒ इत्युप॑-न॒द्धः॒ । वि पाज॑सा । पाज॒सेति॑ । इति॒ वि । वि स्रꣳ॑ सयति । स्र॒ꣳ॒स॒य॒ति॒ स॒वि॒तृप्र॑सूतः । स॒वि॒तृप्र॑सूत ए॒व । स॒वि॒तृप्र॑सूत॒ इति॑ सवि॒तृ-प्र॒सू॒तः॒ । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ विषू॑चीम् । विषू॑चीँव्वरुणमे॒निम् । व॒रु॒ण॒मे॒निँव्वि । व॒रु॒ण॒मेनिमिति॑ वरुण-मे॒निम् । वि सृ॑जति । सृ॒ज॒त्य॒पः । अ॒प उप॑ । उप॑ सृजति । सृ॒ज॒त्यापः॑ । आपो॒ वै । वै शा॒न्ताः । शा॒न्ताश्शा॒न्ताभिः॑ । शा॒न्ताभि॑रे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ शुच᳚म् । शुचꣳ॑ शमयति । श॒म॒य॒ति॒ ति॒सृभिः॑ । ति॒सृभि॒रुप॑ । ति॒सृभि॒रिति॑ ति॒सृ-भिः॒ । उप॑ सृजति । सृ॒ज॒ति॒ त्रि॒वृत् । त्रि॒वृद्वै । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒वाग्निः । अ॒ग्निस्तस्य॑ । तस्य॒ शुच᳚म् । शुचꣳ॑ शमयति । श॒म॒य॒ति॒ मि॒त्रः । मि॒त्रस्स॒ꣳ॒सृज्य॑ । स॒ꣳ॒सृज्य॑ पृथि॒वीम् । स॒ꣳ॒सृज्येति॑ सम्-सृज्य॑ । पृ॒थि॒वीमिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मि॒त्रः । मि॒त्रो वै । वै शि॒वः । शि॒वो दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒न्तेन॑ । ते नै॒व । ए॒वैन᳚म् (31)।
ए॒न॒ꣳ॒ सम् । स॒ꣳ॒ सृ॑जति । सृ॒ज॒ति॒ शा॑न्त्यै᳚ । शान्त्यै॒ यत् । यग्ग्रा॒म्याणा᳚म् । ग्रा॒म्याणा॒म्पात्रा॑णाम् । पात्रा॑णाङ्क॒पालैः॑ । क॒पालै᳚स्सꣳ सृ॒जेत् । स॒ꣳ॒ सृ॒जेद्ग्रा॒म्याणि॑ । स॒ꣳ॒सृ॒जेदिति॑ सम्-सृ॒जेत् । ग्रा॒म्याणि॒ पात्रा॑णि । पात्रा॑णि शु॒चा । शु॒चार्प॑येत् । अ॒र्प॒ये॒द॒र्म॒क॒पा॒लैः । अ॒र्म॒क॒पा॒लैस्सम् । अ॒र्म॒क॒पा॒लैरित्य॑र्म-क॒पा॒लैः । सꣳ सृ॑जति । सृ॒ज॒त्ये॒तानि॑ । ए॒तानि॒ वै । वा अ॑नुपजीवनी॒यानि॑ । अ॒नु॒प॒जी॒व॒नी॒यानि॒ तानि॑ । अनु॒प॒जी॒व॒नी॒यानीत्य॑नुप-जी॒व॒नी॒यानि॑ । तान्ये॒व । ए॒व शु॒चा । शु॒चाऽर्प॑यति । अ॒र्प॒य॒ति॒ शर्क॑राभिः । शर्क॑राभि॒ स्सम् । सꣳ सृ॑जति । सृ॒ज॒ति॒ धृत्यै᳚ । धृत्या॒ अथो᳚ । अथो॑ श॒न्त्वाय॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । श॒न्त्वा या॑जलो॒मैः । श॒न्त्वायेति॑ शम्-त्वाय॑ । अ॒ज॒लो॒मैस्सम् । अ॒ज॒लो॒मैरित्य॑ज-लो॒मैः । सꣳ सृ॑जति । सृ॒ज॒त्ये॒षा । ए॒षा वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्ने प्रि॒या । प्रि॒या त॒नूः । त॒नूर्यत् । यद॒जा । अ॒जाप्रि॒यया᳚ । प्रि॒ययै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्त॒नुवा᳚ । त॒नुवा॒ सम् । सꣳ सृ॑जति । सृ॒ज॒त्यथो᳚ । अथो॒ तेज॑सा । अथो॒ इत्यथो᳚ । तेज॑सा कृष्णाजि॒नस्य॑ । कृ॒ष्णा॒जि॒नस्य॒ लोम॑भिः । कृ॒ष्णा॒जि॒नस्येति॑ कृष्ण-अ॒जि॒नस्य॑ । लोम॑भि॒स्सम् । लोम॑भि॒रिति॒ लोम॑-भिः॒ । सꣳ सृ॑जति (32)।
। सृ॒ज॒ति॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै कृ॑ष्णाजि॒नम् । कृ॒ष्णा॒जि॒नँय्य॒ज्ञेन॑ । कृ॒ष्णा॒जि॒नमिति॑ कृष्ण-अ॒जि॒नम् । य॒ज्ञेनै॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ सम् । सꣳ सृ॑जति । सृ॒ज॒ति॒ रु॒द्राः । रु॒द्रास्स॒म्भृत्य॑ । स॒म्भृत्य॑ पृथि॒वीम् । स॒म्भृत्येति॑ सम्-भृत्य॑ । पृ॒थि॒वीमिति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒ताः । ए॒ता वै । वा ए॒तम् । ए॒तन्दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ अग्रे᳚ । अग्रे॒ सम् । सम॑भरन्न् । अ॒भ॒र॒न्ताभिः॑ । ताभि॑रे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ म॒खस्य॑ । म॒खस्य॒ शिरः॑ । शिरो॑ऽसि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै म॒खः । म॒खस्तस्य॑ । तस्यै॒तत् । ए॒तच्छिरः॑ । शिरो॒ यत् । यदु॒खा । उ॒खा तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒वम् । ए॒वमा॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ प॒दे । प॒दे स्थः॑ । प॒दे इति॑ प॒दे । स्थ॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ हि । ह्ये॑ते । ए॒ते प॒दे । ए॒ते इत्ये॒ते। (33)
प॒दे अथो᳚ । प॒दे इति॑ प॒दे । अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै । अथो॒ इत्यथो॑ । प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्र । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । प्रान्याभिः॑ । अ॒न्याभि॒र्यच्छ॑ति । यच्छ॒त्यनु॑ । अन्व॒न्यैः । अ॒न्व्यैर्म॑न्त्रयते । म॒न्त्र॒य॒ते॒ मि॒थु॒न॒त्वाय॑ । मि॒थु॒न॒त्वाय॒ त्र्यु॑द्धिम् । मि॒थु॒न॒त्वायेति॑ मिथुन-त्वाय॑ । त्र्यु॑द्धिङ्करोति । त्र्यु॑द्धि॒मिति॒ त्रि-उ॒द्धि॒म्॒ । क॒रो॒ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ए॒षाम् । ए॒षाँल्लो॒काना᳚म् । लो॒काना॒माप्त्यै᳚ । आप्त्यै॒ छन्दो॑भिः । छन्दो॑भि करोति । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्द॑-भिः॒ । क॒रो॒ति॒ वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यँ॑व्वै । वै छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि वी॒र्ये॑ण । वी॒र्ये॑णै॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒ङ्क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒ति॒ यजु॑षा । यजु॑षा॒ बिल᳚म् । बिल॑ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ व्यावृ॑त्यै । व्यावृ॑त्या॒ इय॑तीम् । व्यावृ॑त्या॒ इति॑ वि-आवृ॑त्यै । इय॑तीङ्करोति । क॒रो॒ति॒ प्र॒जाप॑तिना । प्र॒जाप॑तिना यज्ञमु॒खेन॑ । प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा-प॒ति॒ना॒ । य॒ज्ञ॒मु॒खेन॒ सम्मि॑ताम् । य॒ज्ञ॒मु॒खेनेति॑ यज्ञ-मु॒खेन॑ । सम्मि॑तान्द्विस्त॒नाम् । सम्मि॑ता॒मिति॒ सम्-मि॒ता॒म्॒ । द्वि॒स्त॒नाङ्क॑रोति । द्वि॒स्त॒नामिति॑ द्वि-स्त॒नाम् । क॒रो॒ति॒ द्यावा॑पृथि॒व्योः । द्यावा॑पृथि॒व्योर्दोहा॑य । द्यावा॑पृथि॒व्योरिति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒व्योः । दोहा॑य॒ चतु॑स्स्तनाम् । चतु॑स्स्तनाङ्करोति । चतु॑स्स्तना॒म्मिति॒ चतुः॑-स्त॒ना॒म्॒ । क॒रो॒ति॒ प॒शू॒नाम् । प॒शू॒नान्दोहा॑य । दोहा॑या॒ष्टास्त॑नाम् । अ॒ष्टास्त॑नाङ्करोति । अ॒ष्टास्त॑ना॒मित्य॒ष्टा-स्त॒ना॒म्॒ । क॒रो॒ति॒ छन्द॑साम् । छन्द॑सा॒न्दोहा॑य । दोहा॑य॒ नवा᳚श्रिम् । नवा᳚श्रिमभि॒चर॑तः । नवा᳚श्रि॒मिति॒ नव॑-अ॒श्रि॒म्॒ । अ॒भि॒चर॑त कुर्यात् । अ॒भि॒चर॑त॒ इत्य॑भि-चर॑तः । कु॒र्या॒त्त्रि॒वृत᳚म् । त्रि॒वृत॑मे॒व । त्रि॒वृत॒मिति॑ त्रि-वृत᳚म् । ए॒व वज्र᳚म् । व॒ज्रꣳ॑ स॒म्भृत्य॑ । स॒म्भृत्य॒ भ्रातृ॑व्याय । स॒म्भृत्येति॑ सम्-भृत्य॑ । भ्रातृ॑व्याय॒ प्र । प्र ह॑रति । ह॒र॒ति॒ स्तृत्यै᳚ । स्तृत्यै॑ कृ॒त्वाय॑ । कृ॒त्वाय॒ सा । सा म॒हीम् । म॒हीमु॒खाम् । उ॒खामिति॑ । इति॒ नि । नि द॑धाति । द॒धा॒ति॒ दे॒वता॑सु । दे॒वता᳚स्वे॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒म्प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ती॒ति॑ स्थापयति (34) ॥
स॒प्तभि॑र्दूपयति । स॒प्तभि॒रिति॑ स॒प्त-भिः॒ । धू॒प॒य॒ति॒ स॒प्त । स॒प्त वै । वै शी॑र्ष॒ण्याः᳚ । शी॒र्॒ष॒ण्याः᳚ प्रा॒णाः । प्रा॒णाश्शिरः॑ । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । शिर॑ ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यदु॒खा । उ॒खा शी॒र्॒?षन्न् । शी॒र्॒?षन्ने॒व । ए॒व य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ प्रा॒णान् । प्रा॒णान्द॑धाति । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्स॒प्त । स॒प्तशी॒र्॒?षन्न् । शी॒र्॒?षन्प्रा॒णाः । प्रा॒णा अ॑श्वश॒केन॑ । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । अ॒श्व॒श॒केन॑ धूपयति । अ॒श्व॒श॒केनेत्य॑श्व-श॒केन॑ । धू॒प॒य॒ति॒ प्रा॒जा॒प॒त्यः । प्रा॒जा॒प॒त्यो वै । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः । वा अश्वः॑ । अश्व॑स्सयोनि॒त्वाय॑ । स॒यो॒नि॒त्वायादितिः॑ । स॒यो॒नि॒त्वायेति॑ सयोनि-त्वाय॑ । अदि॑तिस्त्वा । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हे॒यम् । इ॒यँव्वै । वा अदि॑तिः । अदि॑ति॒रदि॑त्या । अदि॑त्यै॒व । ए॒वादि॑त्याम् । अदि॑त्याङ्खनति । ख॒न॒त्य॒स्याः । अ॒स्या अक्रू॑रङ्काराय । अक्रू॑रङ्काराय॒ न । अक्रू॑रङ्का॒रायेत्यक्रू॑रम्-का॒रा॒य॒ । न हि । हि स्वः । स्वस्स्वम् । स्वꣳ हि॒नस्ति॑ । हि॒नस्ति॑ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚न्त्वा । त्वा॒ पत्नीः᳚ । पत्नी॒रिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ॒व्वै। (35)
वा ए॒ताम् । ए॒ताम्पत्न॑यः । पत्न॒योऽग्रे᳚ । अग्रे॑ऽकुर्वन्न् । अ॒कु॒र्व॒न्ताभिः॑ । ताभि॑रे॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒ति॒ धि॒षणाः᳚ । धि॒षणा᳚स्त्वा । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वि॒द्याः । वि॒द्या वै । वै धि॒षणाः᳚ । धि॒षणा॑ वि॒द्याभिः॑ । वि॒द्याभि॑रे॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒म॒भि । अ॒भीन्धे । इ॒न्धे॒ ग्नाः । ग्नास्त्वा᳚ । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ वै । वै ग्नाः । ग्नाश्छन्दो॑भिः । छन्दो॑बि॒रेव । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒ग्॒ श्र॒प॒य॒ति॒ । श्र॒प॒य॒ति॒ वरू᳚त्रयः । वरू᳚त्रयस्त्वा । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ होत्राः᳚ । होत्रा॒ वै । वै वरू᳚त्रयः । वरू᳚त्रयो॒ होत्रा॑भिः । होत्रा॑बि॒रेव । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒म्प॒च॒ति॒ । प॒च॒ति॒ जन॑यः । जन॑यस्त्वा । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ॒व्वै । वै पत्नीः᳚ । पत्नी॒र्जन॑यः (36)।
जन॑य॒स्ताभिः॑ । ताबि॒॑रेव । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒म्प॒च॒ति॒ । प॒च॒ति॒ष॒ड्भिः । ष॒ड्भि प॑चति । ष॒ड्भिरिति॑ षट्-भिः । प॒च॒ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॑रे॒व । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒म्प॒च॒ति॒ । प॒च॒ति॒ द्विः । द्वि पच॑न्तु । पच॒न्त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्विः । द्विस्सं॑वथ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॑ स॒स्यम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । स॒स्यम्प॑च्यते । प॒च्य॒ते॒ वा॒रु॒णी । वा॒रु॒ण्यु॑खा । उ॒खाऽभीद्धा॑ । अ॒भीद्धा॑ मै॒त्रिया᳚ । अ॒भीद्धेत्य॒भि-इ॒द्धा॒ । मै॒त्रियोप॑ । उपै॑ति । ए॒ति॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्यै॑ दे॒वः । दे॒वस्त्वा᳚ । त्वा॒ स॒वि॒ता । स॒वि॒तोत् । उद्व॑पतु । व॒प॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स॒वि॒तृप्र॑सूतः । स॒वि॒तृप्र॑सूत ए॒व । स॒वि॒तृप्र॑सूतः॒ इति॑ सवि॒तृ-प्र॒सू॒तः॒ । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒म्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भि॒रुत् । उद्व॑पति । व॒प॒त्यप॑द्यमाना । अप॑द्यमाना पृथि॒वी । पृ॒थि॒व्याशाः᳚ । आशा॒ दिश॑ । दिश॒ आ । आ पृ॑ण । पृ॒णेति॑ (37)।
। इत्या॑ह । आ॒ह॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒ग्निः । अ॒ग्निस्सर्वाः᳚ । सर्वा॒ दिशः॑ । दिशोऽनु॑ । अनु॒ वि । विभा॑ति । भा॒त्युत् । उत्ति॑ष्ठ । ति॒ष्ठ॒ बृ॒ह॒ती । बृ॒ह॒ती भ॑व । भ॒वो॒ र्ध्वा । ऊ॒र्ध्वा ति॑ष्ठ । ति॒ष्ठ॒ ध्रु॒वा । ध्रु॒वा त्वम् । त्वमिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या असु॒र्य᳚म् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । अ॒सु॒र्य॑म्पात्र᳚म् । पा॒त्र॒मना᳚च्छृण्णम् । अना᳚च्छृण्ण॒ मा । अना᳚च्छृण्ण॒मित्यना᳚-छृ॒ण्ण॒म् । आच्छृ॑णत्ति । छृ॒ण॒त्ति॒ दे॒व॒त्रा । दे॒व॒त्राऽकः॑ । दे॒व॒त्रेति॑ देव-त्रा । अ॒क॒र॒ज॒ख्षी॒रेण॑ । अ॒ज॒ख्षी॒रेणा । अ॒ज॒ख्षी॒रे-णेत्य॑ज-ख्षी॒रेण॑ । आछृ॑णत्ति । छृ॒ण॒त्ति॒ प॒र॒मम् । प॒र॒मँव्वै । वा ए॒तत् । ए॒तत्पयः॑ । पयो॒ यत् । यद॑जख्षी॒रम् । अ॒ज॒ख्षी॒रम्प॑र॒मेण॑ । अ॒ज॒ख्षी॒रमित्य॑ज-ख्षी॒रम् । प॒र॒मेणै॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒म्पय॑सा । पय॒सा । आ छृ॑णत्ति । छृ॒ण॒त्ति॒ यजु॑षा । यजु॑षा॒ व्यावृ॑त्त्यै । व्यावृ॑त्यै॒ छन्दो॑भिः । व्यावृ॑त्त्या॒ इति॑ वि-आवृ॑त्यै । छन्दो॑भि॒रा । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । आ छृ॑णत्ति । छृ॒ण॒त्ति॒ छन्दो॑भिः । छन्दो॑भि॒र्वै । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । वा ए॒षा । ए॒षा क्रि॑यते । क्रि॒य॒ते॒ छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒व छन्दाꣳ॑सि । छन्दा॒ग्॒?स्या । आछृ॑णत्ति । छृ॒ण॒त्तीति॑ छृणत्ति (38) ॥7॥
एक॑विꣳशत्या॒ माषैः᳚ । एक॑विꣳश॒त्येत्येक॑-वि॒ꣳ॒श॒त्या॒ । माषैः᳚ पुरुषशी॒र्॒?षम् । पु॒रु॒ष॒शी॒र्॒?षमच्छ॑ । पु॒रु॒ष॒शीर्षमिति॑ पुरुष-शी॒र्॒?षम् । अच्छै॑ति । ए॒त्य॒मे॒ध्याः । अ॒मे॒ध्या वै । वै माषाः᳚ । माषा॑ अमे॒ध्यम् । अ॒मे॒ध्यम्पु॑रुषशी॒र्॒?षम् । पु॒रु॒ष॒शी॒र्॒?षम॑मे॒ध्यैः । पु॒रु॒ष॒शी॒र्॒?षमिति॑ पुरुष-शी॒र्॒?षम् । अ॒मे॒ध्यैरे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्या॒मे॒ध्यम् । अ॒मे॒ध्यन्नि॑रव॒दाय॑ । नि॒र॒व॒दाय॒ मेध्य᳚म् । नि॒र॒व॒दायेति॑ निः-अ॒व॒दाय॑ । मेध्य॑ङ्कृ॒त्वा । *कृ॒त्वा । आह॑रति । ह॒र॒त्ये॒क॑विꣳशतिः । एक॑विꣳशतिर्भवन्ति । एक॑विꣳशति॒रित्येक॑-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । भ॒व॒न्त्ये॒क॒वि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शो वै । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । वै पुरु॑षः । पुरु॑ष॒ पुरु॑षस्य । पुरु॑ष॒स्याप्त्यै᳚ । आप्त्यै॒ व्यृ॑द्धम् । व्यृ॑द्धँ॒व्वै । व्यृ॑द्ध॒मिति॒ वि-ऋ॒द्ध॒म्॒ । वा ए॒तत् । ए॒तत्प्रा॒णैः । प्रा॒णैर॑मे॒ध्यम् । प्रा॒णैरिति॑ प्र-अ॒नैः । अ॒मे॒ध्यँय्यत् । यत्पु॑रुषशी॒र्॒?षम् । पु॒रु॒ष॒शी॒र्॒?षꣳ स॑प्त॒धा । पु॒रु॒ष॒शी॒र्॒?ष-मिति॑ पुरुष-शी॒र्॒?षम् । स॒प्त॒धा वितृ॑ण्णाम् । स॒प्त॒धेति॑ सप्त-धा । वितृ॑ण्णाँव्वल्मीकव॒पाम् । वितृ॑ण्णा॒मिति॒ वि-तृ॒ण्णा॒म्॒ । व॒ल्मी॒क॒व॒पाम्प्रति॑ । व॒ल्मि॒क॒व॒पा॒मिति॑ वल्मीक-व॒पाम् । प्रति॒ नि । नि द॑धाति । द॒धा॒ति॒ स॒प्त । स॒प्त वै । वै शी॑र्ष॒ण्याः᳚ । शी॒र्॒ष॒ण्याः᳚ प्रा॒णाः । प्रा॒णा प्रा॒णैः । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । प्रा॒णैरे॒व । प्रा॒णैरिति॑ प्र-अ॒नैः । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒थ्सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ मे॒ध्य॒त्वाय॑ । मे॒ध्य॒त्वाय॒ याव॑न्तः । मे॒ध्य॒त्वायेति॑ मेध्य-त्वाय॑ । याव॑न्तो॒ वै (39)।
वै मृ॒त्युब॑न्धवः । मृ॒त्युब॑न्धव॒स्तेषा᳚म् । मृ॒त्युब॑न्धव॒ इति॑ मृ॒त्यु-ब॒न्ध॒वः॒ । तेषाँ᳚य्य॒मः । य॒म आधि॑पत्यम् । आधि॑पत्य॒म्परि॑ । आधि॑पत्य॒मित्याधि॑-प॒त्य॒म्॒ । परी॑याय । इ॒या॒य॒ य॒म॒गा॒थाभिः॑ । य॒म॒गा॒थाभि॒ परि॑ । य॒म॒गा॒थाभि॒रिति॑ यम-गा॒थाभिः॑ । परि॑ गायति । गा॒य॒ति॒ य॒मात् । य॒मादे॒व । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒द्वृ॒ङ्ते॒ । वृ॒ङ्ते॒ ति॒सृभिः॑ । ति॒सृभि॒ परि॑ । ति॒सृभि॒रिति॑ ति॒सृ-भिः॒ । परि॑ गायति । गा॒य॒ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ए॒भ्यः । ए॒भ्य ए॒व । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒ल्लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्यो॑ वृङ्ते । वृ॒ङ्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्गाय॑ते । गाय॑ते॒ न । न देय᳚म् । देय॒ङ्गाथा᳚ । गाथा॒ हि । हि तत् । तद्वृ॒ङ्ते । वृ॒ङ्ते᳚ऽग्निभ्यः॑ । अ॒ग्निभ्य॑ प॒शून् । अ॒ग्निभ्य॒ इत्य॒ग्नि-भ्यः॒ । प॒शूना । आ ल॑भते । ल॒भ॒ते॒ कामाः᳚ । कामा॒ वै । वा अ॒ग्नयः॑ । अ॒ग्नय॒ कामान्॑ । कामा॑ने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यत् । यत्प॒शून् । प॒शून्न । ना । आ लभे॑त । आ॒लभे॒तान॑वरुद्धाः । आ॒लभे॒तेत्या᳚-लभे॑त । अन॑वरुद्धा अस्य । अन॑वरुद्धा॒ इत्यन॑व-रु॒द्धाः॒ । अ॒स्य॒ प॒शवः॑ (40)।
प॒शव॑स्स्युः । स्यु॒र्यत् । यत्पर्य॑ग्निकृतान् । पर्य॑ग्निकृतानुथ्सृ॒जेत् । पर्य॑ग्निकृता॒निति॒ पर्य॑ग्नि-कृ॒ता॒न्॒ । उ॒थ्सृ॒जेद्य॑ज्ञवेश॒सम् । उ॒थ्सृ॒जेदित्यु॑त्-सृ॒जेत् । य॒ज्ञ॒वे॒श॒सङ्कु॑र्यात् । य॒ज्ञ॒वे॒शसमिति॑ यज्ञ-वे॒श॒सम् । कु॒र्या॒द्यत् । यथ्सं॑ स्था॒पये᳚त् । स॒ं॒स्था॒पये᳚द्या॒तया॑मानि । स॒ं॒स्था॒पये॒दिति॑ सम्-स्था॒पये᳚त् । या॒तया॑मानि शी॒र्॒?षाणि॑ । या॒तया॑मा॒नीति॑ या॒त-या॒मा॒नि॒ । शी॒र्॒?षाणि॑ स्युः । स्यु॒र्यत् । यत्प॒शून् । प॒शूना॒लभ॑ते । आ॒लभ॑ते॒ तेन॑ । आ॒लभ॑त॒ इत्या᳚-लभ॑ते । तेनै॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यत् । यत्पर्य॑ग्निकृतान् । पर्य॑ग्निकृतानुथ्सृ॒जति॑ । पर्य॑ग्निकृता॒निति॒ पर्य॑ग्नि-कृ॒ता॒न्॒ । उ॒थ्सृ॒जृति॑ शी॒र्ष्णाम् । उ॒थ्सृ॒जतीत्यु॑त्- सृ॒जति॑ । शी॒र्ष्णामया॑तयामत्वाय । अया॑तयामत्वाय प्राजाप॒त्येन॑ । अया॑तयामत्वा॒येत्यया॑तयाम-त्वा॒य॒ । प्रा॒जा॒प॒त्येन॒ सम् । प्रा॒जा॒प॒त्येनेति॑ प्राजा-प॒त्येन॑ । सं स्था॑पयति । स्था॒प॒य॒ति॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञे । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । य॒ज्ञ ए॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ति॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ सः । स रि॑रिचा॒नः । रि॒रि॒चा॒नो॑ऽमन्यत । अ॒म॒न्य॒त॒ स । स ए॒ताः । ए॒ता आ॒प्रीः । आ॒प्रीर॑पश्यत् । आ॒प्रीरित्या᳚-प्रीः । अ॒प॒श्य॒त्ताभिः॑ । ताभि॒र्वै । वै सः । समु॑ख॒तः । मु॒ख॒त आ॒त्मान᳚म् (41)।
आ॒त्मान॒मा । आ प्री॑णीत । अ॒प्री॒णी॒त॒ यत् । यदे॒ताः । ए॒ता आ॒प्रियः॑ । आ॒प्रियो॒ भव॑न्ति । आ॒प्रिय॒ इत्या᳚-प्रियः॑ । भव॑न्ति य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वैताभिः॑ । ए॒ताभि॑र्मुख॒तः । मु॒ख॒त आ । आ प्री॑णाति । प्री॒णा॒त्य॒प॑रिमितछन्दसः । अप॑रिमितछन्दसो भवन्ति । अप॑रिमितछन्दस॒ इत्यप॑रिमित-छ॒न्द॒सः॒ । भ॒व॒न्त्यप॑रिमितः । अप॑रिमित प्र॒जाप॑तिः । अप॑रिमित॒ इत्यप॑रि-मि॒तः॒ । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यैः᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । आप्त्या॑ ऊनातिरि॒क्ताः । ऊ॒ना॒ति॒रि॒क्तामि॑थु॒नाः । ऊ॒ना॒ति॒रिक्ता इत्यू॑न-अ॒ति॒रि॒क्ताः । मि॒थु॒ना प्रजा᳚त्यै । प्रजा᳚त्यै लोम॒शम् । प्रजा᳚त्या॒ इति॒ प्र-जा॒त्यै॒ । लो॒म॒शँव्वै । वै नाम॑ । नामै॒तत् । ए॒तच्छन्दः॑ । छन्द॑ प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ते प॒शवः॑ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । प॒शवो॑ लोम॒शाः । लो॒म॒शा प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रुन्धे॒ सर्वा॑णि । सर्वा॑णि॒ वै । वा ए॒ताः । ए॒ता रू॒पाणि॑ । रू॒पाणि॒ सर्वा॑णि । सर्वा॑णि रू॒पाणि॑ । रू॒पाण्य॒ग्नौ । अ॒ग्नौ चित्ये᳚ । चित्ये᳚ क्रियन्ते । क्रि॒य॒न्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒ताः । ए॒ता अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेश्चित्य॑स्य । चित्य॑स्य भवन्ति (42)।
भ॒व॒न्त्येक॑विꣳशतिम् । एक॑विꣳशतिꣳ सामिधे॒नीः । एक॑विꣳशति॒मित्येक॑-वि॒ꣳ॒श॒ति॒म्॒ । सा॒मि॒धे॒निरनु॑ । सा॒मि॒धे॒नीरिति॑ साम्-ई॒धे॒नीः । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ रुक् । रुग्वै । वा ए॑कवि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शो रुच᳚म् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । रुच॑मे॒व । ए॒व ग॑च्छति । ग॒च्छ॒त्यथो᳚ । अथो᳚ प्रति॒ष्ठाम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्र॒ति॒ष्ठामे॒व । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ए॒व प्र॑ति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठा हि । प्र॒ति॒ष्ठे॒ति॑ प्रति-स्था । ह्ये॑क वि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शश्चतु॑र्विꣳशतिम् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । चतु॑र्विꣳशति॒ मनु॑ । चतु॑र्विꣳशति॒मिति॒ चतुः॑-वि॒ꣳ॒श॒ति॒म्॒ । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ चतु॑र्विꣳशतिः । चतु॑र्विꣳशतिरर्धमा॒साः । चतु॑र्विꣳशति॒रिति॒ चतुः॑-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । अ॒र्ध॒मासास्सँ॑व्वथ्स॒रः । अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध-मा॒साः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो᳚ऽग्निः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रस्सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒व वै᳚श्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रमव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ परा॑चीः । परा॑ची॒रनु॑ । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ पराङ्॑ । परा॑ङिव । इ॒व॒ हि । हि सु॑व॒र्गः । सु॒व॒र्गो लो॒कः । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । लो॒कस्समाः᳚ । समा᳚स्त्वा । त्वा॒ऽग्ने॒ । अ॒ग्न॒ ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तवो॑ वर्धयन्तु । व॒र्ध॒य॒न्त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ समा॑भिः । समा॑भिरे॒व । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निँव्व॑र्धयति । व॒र्ध॒य॒तृ॒तुभिः॑ (43)।
ऋ॒तुभि॑स्सँव्वथ्स॒रम् । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । सँ॒व्व॒थ्स॒रँव्विश्वाः᳚ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । विश्वा॒ आ । आ भा॑हि । भा॒हि॒ प्र॒दिशः॑ । प्र॒दिश॑ पृथि॒व्याः । प्र॒दिश॒ इति॑ प्र-दिशः॑ । पृ॒थि॒व्या इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒ग्निः । अ॒ग्निस्सर्वा᳚ । सर्वा॒दिशः॑ । दिशोऽनु॑ । अनु॒ वि । वि भा॑ति । भा॒ति॒ प्रति॑ । प्रत्यौ॑हताम् । औ॒ह॒ता॒म॒श्विना᳚ । अ॒श्विना॑ मृ॒त्युम् । मृ॒त्युम॑स्मात् । अ॒स्मा॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मृ॒त्युम् । मृ॒त्युमे॒व । ए॒वास्मा᳚त् । अ॒स्मा॒दप॑ । अप॑ नुदति । नु॒द॒त्युत् । उद्व॒यम् । व॒यन्तम॑सः । तम॑स॒स्परि॑ । परीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ पा॒प्मा । पा॒प्मा वै । वै तमः॑ । तम॑ पा॒प्मान᳚म् । पा॒प्मान॑मे॒व । ए॒वास्मा᳚त् । अ॒स्मा॒दप॑ । अप॑ हन्ति । ह॒न्त्यग॑न्म । अग॑न्म॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑रुत्त॒मम् । उ॒त्त॒ममिति॑ । उ॒त्त॒ममित्यु॑त्-त॒मम् । इत्या॑ह । आ॒हा॒ सौ । अ॒सौ वै । वा आ॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो ज्योतिः॑ । ज्योति॑रुत्त॒मम् । उ॒त्त॒ममा॑दि॒त्यस्य॑ । उ॒त्त॒ममित्यु॑त्-त॒मम् । आ॒दि॒त्यस्यै॒व । ए॒व सायु॑ज्यम् । सायु॑ज्यङ्गच्छति । ग॒च्छ॒ति॒ न । न सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्ति॑ष्ठति । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । ति॒ष्ठ॒ति॒ न । नास्य॑ । अ॒स्य॒ श्रीः । श्रीस्ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ यस्य॑ । यस्यै॒ताः । ए॒ता क्रि॒यन्ते᳚ । क्रि॒यन्ते॒ ज्योति॑ष्मतीम् । ज्योति॑ष्मतीमुत्त॒माम् । उ॒त्त॒मामनु॑ । उ॒त्त॒मामित्यु॑त्-त॒माम् । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑रे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ उ॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टाद्दधाति । द॒धा॒ति॒ सु॒वर्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै । अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑-ख्या॒त्यै॒ (44) ॥
ष॒ड्भिर्दी᳚ख्षयति । ष॒ड्भिरिति॑ षट्-भिः । दी॒ख्ष॒य॒ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॑रे॒व । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दी॒ख्ष॒य॒ति॒ । दी॒ख्ष॒य॒ति॒ स॒प्तभिः॑ । स॒प्तभि॑र्दीख्षयति । स॒प्तभि॒रिति॑ स॒प्त-भिः॒ । दी॒ख्ष॒य॒ति॒ स॒प्त । स॒प्त छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दी॒ख्ष॒य॒ति॒ । दी॒ख्ष॒य॒ति॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ ने॒तुः । ने॒तुरिति॑ । इत्य॑नु॒ष्टुभा᳚ । अ॒नु॒ष्टुभो᳚त्त॒मया᳚ । अ॒नु॒ष्टुभेत्य॑नु-स्तुभा᳚ । उ॒त्त॒मया॑ जुहोति । उ॒त्त॒मयेत्यु॑त्-त॒मया᳚ । जु॒हो॒ति॒ वाक् । वाग्वै । वा अ॑नु॒ष्टुप् । अ॒नु॒ष्टुप्तस्मा᳚त् । अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु-स्तुप् । तस्मा᳚त्प्रा॒णाना᳚म् । प्रा॒णानाँ॒व्वाक् । प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र-अ॒नाना॑म् । वागु॑त्त॒मा । उ॒त्त॒मैक॑स्मात् । उ॒त्त॒मेत्यु॑त्-त॒मा । एक॑स्माद॒ख्षरा᳚त् । अ॒ख्षरा॒दना᳚प्तम् । अना᳚प्तम्प्रथ॒मम् । प्र॒थ॒मम्प॒दम् । प॒दन्तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्यत् । यद्वा॒चः । वा॒जोऽना᳚प्तम् । अना᳚प्त॒न्तत् । तन्मु॑नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ उप॑ । उप॑ जीवन्ति । जी॒व॒न्ति॒ पू॒र्णया᳚ । पू॒र्णया॑ जुहोति । जु॒हो॒ति॒ पू॒र्णः । पू॒र्ण इ॑व । इ॒व॒ हि । हि प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒। (45)
। प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । आप्त्यै॒ न्यू॑नया । न्यू॑नया जुहोति । न्यू॑न॒येति॒ नि-ऊ॒न॒या॒ । जु॒हो॒ति॒ न्यू॑नात् । नू॑ना॒द्धि । न्यू॑ना॒दिति॒नि-ऊ॒ना॒त्॒ । हि प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जा असृ॑जत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । असृ॑जत प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना॒ꣳ॒ सृष्टै᳚ । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । सृष्टै॒ यत् । यद॒र्चिषि॑ । अ॒र्चिषि॑ पृवृ॒ञ्ज्यात् । पृ॒वृ॒ञ्ज्याद्भू॒तम् । पृ॒वृ॒ञ्ज्यादिति॑ प्र-वृ॒ञ्ज्यात् । भू॒तमव॑ । अव॑रुन्धीत । रु॒न्धी॒त॒ यत् । यदङ्गा॑रेषु । अङ्गा॑रेषु भवि॒ष्यत् । भ॒वि॒ष्यदङ्गा॑रेषु । अङ्गा॑रेषु॒ प्र । प्र वृ॑णक्ति । वृ॒ण॒क्ति॒ भ॒वि॒ष्यत् । भ॒वि॒ष्यदे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ भ॒वि॒ष्यत् । भ॒वि॒ष्यद्धि । हि भूयः॑ । भूयो॑ भू॒तात् । भू॒ताद्द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या॒म्प्र । प्र वृ॑णक्ति । वृ॒ण॒क्ति॒ द्वि॒पात् । द्वि॒पाद्यज॑मानः । द्वि॒पादिति॑ द्वि-पात् । यज॑मान॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठत्यै॒ ब्रह्म॑णा । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । ब्रह्म॑णा॒ वै । वा ए॒षा । ए॒षा यजु॑षा । यजु॑षा॒ सम्भृ॑ता । सम्भृ॑ता॒ यत् । सम्भृ॒तेति॒ सम्-भृ॒ता॒ । यदु॒खा । उ॒खा सा । सा यत् । यद्भिद्ये॑त । भिद्ये॒तार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्च्छे᳚त् । ऋ॒च्छे॒द्यज॑मानः। (46)
। यज॑मानो ह॒न्येत॑ । ह॒न्येता᳚स्य । अ॒स्य॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो मित्र॑ । मि॒त्रै॒ताम् । ए॒तामु॒खाम् । उ॒खान्त॑प । त॒पेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ वै । वै मि॒त्रः । मि॒त्रो ब्रह्मन्न्॑ । ब्रह्म॑न्नै॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒म्प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ति॒ न । नार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्च्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒ति॒ यज॑मानः । यज॑मानो॒ न । नास्य॑ । अ॒स्य॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो ह॑न्यते । ह॒न्य॒ते॒ यदि॑ । यदि॒ भिद्ये॑त । भिद्ये॑त॒ तैः । तैरे॒व । ए॒व क॒पालैः᳚ । क॒पालै॒स्सम् । सꣳ सृ॑जेत् । सृ॒जे॒थ्सा । सैव । ए॒व ततः॑ । तत॒ प्राय॑श्चितिः । प्राय॑श्चिति॒र्यः । यो ग॒तश्रीः᳚ । ग॒तश्री॒स्स्यात् । ग॒तश्री॒रिति॑ ग॒त-श्रीः॒ । स्यान्म॑थि॒त्वा । म॒थि॒त्वा तस्य॑ । तस्याव॑ । अव॑ दध्यात् । द॒ध्या॒द्भू॒तः । भू॒तो वै । वा ए॒षः । ए॒ष सः । स स्वाम् । स्वान्दे॒वता᳚म्। (47)
दे॒वता॒मुप॑ । उपै॑ति । ए॒ति॒ यः । यो भूति॑कामः । भूति॑काम॒स्स्यात् । भूति॑काम॒ इति॒ भूति॑-का॒मः॒ । स्याद्यः । य उ॒खायै᳚ । उ॒खायै॑ स॒म्भवे᳚त् । स॒म्भवे॒थ्सः । स॒म्भवे॒दिति॑ सम्-भवे᳚त् । स ए॒व । ए॒व तस्य॑ । तस्य॑ स्यात् । स्या॒दतः॑ । अतो॒ हि । ह्ये॑षः । ए॒ष स॒म्भव॑ति । स॒म्भव॑त्ये॒षः । स॒म्भव॒तीति॑ सम्-भव॑ति । ए॒ष वै । वै स्व॑य॒म्भूः । स्व॒य॒म्भूर्नाम॑ । स्व॒य॒म्भूरिति॑ स्वयम्-भूः । नाम॒ भव॑ति । भव॑त्ये॒व । ए॒व यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यमस्मै । अ॒स्मै॒ ज॒न॒ये॒य॒म्॒ । ज॒न॒ये॒य॒मिति॑ । इत्य॒न्यतः॑ । अ॒न्यत॒स्तस्य॑ । तस्या॒हृत्य॑ । आ॒हृत्याव॑ । आ॒हृत्येत्या᳚-हृत्य॑ । अव॑ दध्यात् । द॒ध्या॒थ्सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यञ्जनयति । ज॒न॒य॒त्य॒म्ब॒रीषा᳚त् । अ॒म्ब॒रीषा॒दन्न॑कामस्य । अन्न॑काम॒स्याव॑ । अन्न॑काम॒स्येत्यन्न॑-का॒म॒स्य॒ । अव॑ दध्यात् । द॒ध्या॒द॒म्ब॒रीषे᳚ । अ॒म्ब॒रीषे॒ वै । वा अन्न᳚म् । अन्न॑म्भ्रियते । भ्रि॒य॒ते॒ सयो॑नि । सयो᳚न्ये॒व । सयो॒नीति॒ स-यो॒नि॒ । ए॒वान्न᳚म् । अन्न॒मव॑। (48)
। अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ मुञ्जान्॑ । मु॒ञ्जा॒नव॑ । अव॑ दधाति । द॒धा॒त्यू॒र्क् । ऊर्ग्वै । वै मुञ्जाः᳚ । मुञ्जा॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॑मे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अपि॑ । अपि॑ दधाति । द॒धा॒त्य॒ग्निः । अ॒ग्निर्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॒ निला॑यत । निला॑यत॒ सः । स क्रु॑मु॒कम् । क्रु॒मु॒कम्प्र । प्रावि॑शत् । अ॒वि॒श॒त्क्रु॒मु॒कम् । कु॒॒मुकमव॑ । अव॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ यत् । यदे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ तत्र॑ । तत्र॒ न्य॑क्तम् । न्य॑क्त॒न्तत् । न्य॑क्त॒मिति॒ नि-अ॒क्त॒म्॒ । तदे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ आज्ये॑न । अज्ये॑न॒ सम् । सँय्यौ॑ति । यौ॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्ने प्रि॒यम् । प्रि॒यन्धाम॑ । धाम॒ यत् । यदाज्य᳚म् । आज्य॑म्प्रि॒येण॑ । प्रि॒येणै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्धाम्ना᳚ । धाम्ना॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒त्यथो᳚ । अथो॒ तेज॑सा । अथो॒ इत्यथो᳚ । तेज॑सा॒ वैक॑ङ्कतीम्। (49)
। वैक॑ङ्कती॒मा । आ द॑धाति । द॒धा॒ति॒ भाः । भा ए॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ श॒मी॒मयी᳚म् । श॒मी॒मयी॒ मा । श॒मी॒मयी॒मिति॑ शमी-मयी᳚म् । आ द॑धाति । द॒धा॒ति॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्यै॒ सीद॑ । सीद॒ त्वम् । त्वम्मा॒तुः । मा॒तुर॒स्याः । अ॒स्या उ॒पस्थे᳚ । उ॒पस्थ॒ इति॑ । उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प-स्थे॒ । इति॑ ति॒सृभिः॑ । ति॒सृभि॑र्जा॒तम् । ति॒सृभि॒रिति॑ ति॒सृ-भिः॒ । जा॒तमुप॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ए॒षु । ए॒ष्वे॑व । ए॒व लो॒केषु॑ । लो॒केष्वा॒विद᳚म् । आ॒विद॑ङ्गच्छति । आ॒विद॒मित्या᳚-विद᳚म् । ग॒च्छ॒त्यथो᳚ । अथो᳚ प्रा॒णान् । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒वात्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्त॒ इति॑ धत्ते (50) ॥9॥
न ह॑। ह॒ स्म॒ । स्म॒ वै । वै पु॒रा । पु॒राऽग्निः । अ॒ग्निरप॑रशुवृक्णम् । अप॑रशुवृक्णन्दहति । अप॑रशुवृक्ण॒मित्यप॑रशु-वृ॒क्ण॒म् । द॒ह॒ति॒ तत् । तद॑स्मै । अ॒स्मै॒ प्र॒यो॒गः । प्र॒यो॒ग ए॒व । प्र॒यो॒ग इति॑ प्र-यो॒गः । ए॒वर्षिः॑ । ऋषि॑रस्वदयत् । अ॒स्व॒द॒य॒द्यत् । यद॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ यानि॑ । यानि॒ कानि॑ । कानि॑ च । चेति॑ । इति॑ स॒मिध᳚म् । स॒मिध॒ मा । स॒मिध॒मिति॑ सम्-इध᳚म् । आ द॑धाति । द॒धा॒त्यप॑रशुवृक्णम् । अप॑रशुवृक्णमे॒व । अप॑रशुवृक्ण॒मित्यप॑रशु-वृ॒क्ण॒म्॒ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स्व॒द॒य॒ति॒ । स्व॒द॒य॒ति॒ सर्व᳚म् । सर्व॑मस्मै । अ॒स्मै॒ स्व॒द॒ते॒ । स्व॒द॒ते॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदौदु॑म्बरीम् । औदु॑म्बरी॒मा । आ द॑धाति । द॒धा॒त्यूर्क् । ऊर्ग्वै । वा उ॑दु॒म्बरः॑ । उ॒दु॒म्बर॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॑मे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अस्मा॒ अपि॑ । अपि॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर॒ग्निम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒ग्निम॑सृजत । अ॒सृ॒ज॒त॒ तम् । तꣳ सृ॒ष्टम् । सृ॒ष्टꣳ रख्षाꣳ॑सि (51)।रका॑ꣳस्यजिगाघंसन्।
अ॒जि॒घा॒ꣳसन्थ्सः॑। स ए॒तत् । ए॒तद्रा᳚ख्षो॒घ्नम् । रा॒ख्षो॒घ्नम॑पश्यत् । रा॒ख्षो॒घ्नमिति॑ राख्षः-घ्नम् । अ॒प॒श्य॒त्तेन॑ । तेन॒ वै । वै सः । स रख्षाꣳ॑सि । रख्षा॒ꣳ॒स्यप॑ । अपा॑हत । अ॒ह॒त॒ यत् । यद्रा᳚ख्षो॒घ्नम् । रा॒ख्षो॒घ्नम्भव॑ति । रा॒ख्षो॒घ्नमिति॑ राख्षः-घ्नम् । भव॑त्य॒ग्नेः । अ॒ग्नेरे॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॑ जा॒तात् । जा॒ताद्रख्षाꣳ॑सि । रख्षा॒ꣳ॒स्यप॑ । अप॑ हन्ति । ह॒न्त्याश्व॑त्थीम् । आश्व॑त्थी॒मा । आ द॑धाति । द॒धा॒त्य॒श्व॒त्थः । अ॒श्व॒त्थो वै । वै वन॒स्पती॑नाम् । वन॒स्पती॑नाꣳ सपत्नसा॒हः । स॒प॒त्न॒सा॒हो विजि॑त्यै । स॒प॒त्न॒सा॒ह इति॑ सपत्न-सा॒हः । विजि॑त्यै॒ वैक॑ङ्कतीम् । विजि॑त्या॒ इति॒ वि-जि॒त्यै॒ । वैक॑ङ्कती॒ मा । आ द॑धाति । द॒धा॒ति॒ भाः । भा ए॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒श॒मी॒मयी᳚म् । श॒मी॒मयी॒ मा । श॒मी॒मयी॒मिति॑ शमी-मयी᳚म् । आ द॑धाति । द॒धा॒ति॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्यै॒ सꣳशि॑तम् । सꣳशि॑तम्मे । सꣳशि॑त॒मिति॒ सम्-शि॒त॒म्॒ । मे॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्मोत् । उदे॑षाम् । ए॒षा॒म्बा॒हू । बा॒हू अ॑तिरम् । बा॒हू इति॑ बा॒हू । अ॒ति॒र॒मिति॑ । इत्यु॑त्त॒मे । उ॒त्त॒मे औदु॑म्बरी । उ॒त्त॒मे इत्यु॑त्-त॒मे । औदु॑म्बरी वाचयति । औदु॑म्बरी॒ इत्यौदु॑म्बरी (52)।
। वा॒च॒य॒ति॒ ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒व॒ ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रꣳ सम् । संश्य॑ति । श्य॒ति॒ ख्ष॒त्रेण॑ । ख्ष॒त्रेण॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्ब्राह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णो रा॑ज॒न्य॑वान् । रा॒ज॒न्य॑वा॒निति॑ । रा॒ज॒न्य॑वा॒निति॑ राज॒न्य॑-वा॒न्॒ । अत्य॒न्यम् । अ॒न्यम्ब्रा᳚ह्म॒णम् । ब्रा॒ह्म॒णन्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्राज॒न्यः॑ । रा॒ज॒न्यो᳚ ब्राह्म॒णवान्॑ । ब्रा॒ह्म॒णवा॒नति॑ । ब्रा॒ह्म॒णवा॒निति॑ ब्राह्म॒ण-वा॒न्॒ । अ॒त्यन्यम् । अ॒न्यꣳ रा॑ज॒न्य᳚म् । रा॒ज॒न्य॑म्मृ॒त्युः । मृ॒त्यु र्वै । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निर॒मृत᳚म् । अ॒मृत॒ꣳ॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यꣳ रु॒क्मम् । रु॒क्म मन्त॑रम् । अन्त॑र॒म्प्रति॑ । प्रति॑ मुञ्चते । मु॒ञ्च॒ते॒ऽमृत᳚म् । अ॒मृत॑मे॒व । ए॒व मृ॒त्योः । मृ॒त्यो र॒न्तः । अ॒न्तर्ध॑त्ते । ध॒त्त॒ एक॑विꣳशतिनिर्भाधः । एक॑विꣳशति निर्भाधो भवति । एक॑विꣳशतिनिर्बाध॒ इत्येक॑विꣳशति-नि॒र्भा॒धः॒ । भ॒व॒त्येक॑विꣳशतिः । एक॑विꣳशति॒र्वै । एक॑विꣳशति॒रित्येक॑-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । वै दे॑वलो॒काः । दे॒व॒लो॒का द्वाद॑श । दे॒व॒लो॒का इति॑ देवा-लो॒काः । द्वाद॑श॒ मासाः᳚ । मासा॒ पञ्च॑ । पञ्च॒र्तवः॑ । ऋ॒तव॒स्त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का अ॒सौ । अ॒सावा॑दि॒त्यः । अ॒दि॒त्य ए॑कवि॒ꣳ॒शः। (53)
ए॒क॒वि॒ꣳ॒श ए॒ताव॑न्तः । ए॒क॒वि॒ꣳश इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । ए॒ताव॑न्तो॒ वै । वै दे॑वलो॒काः । दे॒व॒लो॒कास्तेभ्यः॑ । दे॒व॒लो॒का इति॑ देव-लो॒काः । तेभ्य॑ ए॒व । ए॒व भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यम॒न्तः । अ॒न्तरे॑ति । ए॒ति॒ नि॒र्बा॒धैः । नि॒र्बा॒धैर्वै । नि॒र्बा॒धैरिति॑ निः-बा॒धैः । वै दे॒वाः । दे॒वा असु॑रान् । असु॑रान्निर्बा॒धे । नि॒र्बा॒धे॑ऽकुर्वत । नि॒र्बा॒ध इति॑ निः-बा॒धे । अ॒कु॒र्व॒त॒ तत् । तन्नि॑र्बा॒धाना᳚म् । नि॒र्बा॒धाना᳚न्निर्बाध॒त्वम् । नि॒र्बा॒धाना॒मिति॑ निः-बा॒धाना᳚म् । नि॒र्बा॒ध॒त्वन्नि॑र्बा॒धी । नि॒र्बा॒ध॒त्वमिति॑ निर्बाध-त्वम् । नि॒र्बा॒धी भ॑वति । नि॒र्बा॒धीति॑ निः-बा॒धी । भ॒व॒ति॒ भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्याने॒व । ए॒व नि॑र्बा॒धे । नि॒र्बा॒धे कु॑रुते । नि॒र्बा॒ध इति॑ निः-बा॒धे । कु॒रु॒ते॒ सा॒वि॒त्रि॒या । सा॒वि॒त्रि॒या प॑ति । प्रति॑ मुञ्चते । मु॒ञ्च॒ते॒ प्रसू᳚त्यै । प्रसू᳚त्यै नक्तो॒षासा᳚ । प्रसू᳚ता॒ इति॒ प्र-सू॒त्यै॒ । न॒क्तो॒षासेति॑ । इत्युत्त॑रया । उत्त॑रयाऽहोरा॒त्राभ्या᳚म् । उत्त॑र॒येत्युत्-त॒र॒या॒ । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॑मे॒व । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॒-मित्य॑हः-रा॒त्राभ्या᳚म् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मुत् । उद्य॑च्छते । य॒च्छ॒ते॒ दे॒वाः । दे॒वा अ॒ग्निम् । अ॒ग्निन्धा॑रयन्न् । धा॒र॒य॒न्द्र॒वि॒णो॒दाः । द्र॒वि॒णो॒दा इति॑ । द्र॒वि॒णो॒द इति॑ द्रविणः-दाः । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रा॒णाः । प्रा॒णा वै । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । वै दे॒वाः । दे॒वा द्र॑विणो॒दाः । द्र॒वि॒णोदा अ॑होरा॒त्राभ्या᳚म् । द्र॒वि॒णो॒दा इति॑ द्रविणः-दाः । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॑मे॒व । अ॒हो॒रा॒ता॒भ्यामित्य॑हः-रा॒त्राभ्या᳚म् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मु॒द्यत्य॑ । उ॒द्यत्य॑ प्रा॒णैः । उ॒द्यत्येत्यु॑त्-यत्य॑ (54)।
प्रा॒णैर्दा॑धार । प्रा॒णैरिति॑ प्र-अ॒नैः । दा॒धा॒रासी॑नः । आसी॑न॒ प्रति॑ । प्रति॑ मुञ्चते । मु॒ञ्च॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒दासी॑नाः । आसी॑ना प्र॒जाः । प्र॒जा प्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र जा॑यन्ते । जा॒य॒न्ते॒ कृ॒ष्णा॒जि॒नम् । कृ॒ष्णा॒जि॒नमुत्त॑रम् । कृ॒ष्णा॒जि॒नमिति॑ कृष्ण-अ॒जि॒नम् । उत्त॑र॒न्तेजः॑ । उत्त॑र॒मित्युत्-त॒र॒म्॒ । तेजो॒ वै । वै हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒म्ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ कृष्णाजि॒नम् । कृ॒ष्णा॒जि॒नन्तेज॑सा । कृ॒ष्णा॒जि॒न-मिति॑ कृष्ण-अ॒जि॒नम् । तेज॑सा च । चै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा च । चो॒भ॒यतः॑ । उ॒भ॒यत॒ परि॑ । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ षडु॑द्यामम् । षडु॑द्यामꣳ शि॒क्य᳚म् । षडु॑द्याम॒मिति॒ षट्-उ॒द्या॒म॒म्॒ । शि॒क्य॑म्भवति । भ॒व॒ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॑रे॒व । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मुत् । उद्य॑च्छते । य॒च्छ॒ते॒ यत् । यद्वाद॑शो द्यामम् । द्वाद॑शोद्यामꣳसँव्वथ्स॒रेण॑ । द्वाद॑शोद्याम॒मिति॒ द्वाद॑श-उ॒द्या॒म॒म्॒ । सँ॒व्व॒थ्स॒रेणै॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रेणेति॑ सम्-व॒थ्स॒रेण॑ । ए॒व मौ॒ञ्जम् । मौ॒ञ्जम्भ॑वति । भ॒व॒त्यूर्क् । ऊर्ग्वै । वै मुञ्जाः᳚ । मुञ्जा॑ ऊ॒र्जा । ऊ॒र्जैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ सु॒प॒र्णः । सु॒प॒र्णो॑ऽसि । सु॒प॒र्ण इति॑ सु-प॒र्णः । अ॒सि॒ ग॒रुत्मान्॑ । ग॒रुत्मा॒निति॑ । इत्यव॑ । अवे᳚ख्षते । ई॒ख्ष॒ते॒ रू॒पम् । रू॒पमे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्यै॒तत् । ए॒तन्म॑हि॒मान᳚म् । म॒हि॒मानँ॒व्व्याच॑ष्टे । व्याच॑ष्टे॒ दिव᳚म् । व्याच॑ष्ट॒ इति॑ वि-आच॑ष्टे । दिव॑ङ्गच्छ । ग॒च्छ॒ सुवः॑ । सुव॑ पत । प॒तेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्ग॒मिति॑ सुवः-गम् । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒कम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒तीति॑ गमयति (55) ॥
समि॑द्धो अ॒ञ्जन्न् । समि॑द्ध॒ इति॒ सम्-इ॒द्धः॒ । अ॒ञ्जन्कृद॑रम् । कृद॑रम्मती॒नाम् । म॒ती॒नाङ्घृ॒तम् । घृ॒तम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ मधु॑मत् । मधु॑म॒त्पिन्व॑मानः । मधु॑म॒दिति॒ मधु॑-म॒त्॒ । पिन्व॑मान॒ इति॒ पिन्व॑मानः ॥ वा॒जी वहन्न्॑ । वह॑न्वा॒जिन᳚म् । वा॒जिन॑ञ्जातवेदः । जा॒त॒वे॒दो॒ दे॒वाना᳚म् । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात- वे॒दः॒ । दे॒वानाँ᳚व्वख्षि । व॒ख्षि॒ प्रि॒यम् । प्रि॒य मा । आ स॒धस्थ᳚म् । स॒धस्थ॒मिति॑ स॒ध-स्थ॒म्॒ ॥ घृ॒तेना॒ञ्जन्न् । अ॒ञ्जन्थ्सम् । सम्प॒थः । प॒थो दे॑व॒यानान्॑ । दे॒व॒याना᳚न्प्रजा॒नन्न् । दे॒व॒याना॒निति॑ देव-यानान्॑ । प्र॒जा॒नन्वा॒जी । प्र॒जा॒नन्निति॑ प्र-जा॒नन्न् । वा॒ज्यपि॑ । अप्ये॑तु । ए॒तु दे॒वान् । दे॒वानिति॑ दे॒वान् ॥ अनु॑ त्वा । त्वा॒ स॒प्ते॒ । स॒प्ते॒ प्र॒दिशः॑ । प्र॒दिश॑स्सचन्ताम् । प्र॒दिश॒ इति॑ प्र-दिशः॑ । स॒च॒न्ता॒ꣳ॒ स्व॒धाम् । स्व॒धाम॒स्मै । स्व॒धामिति॑ स्व-धाम् । अ॒स्मै यज॑मानाय । यज॑मनाय धेहि । धे॒हीति॑ धेहि ॥ ईड्य॑श्च । चासि॑ । असि॒ वन्द्यः॑ । वन्द्य॑श्च । च॒ वा॒जि॒न्न्॒ । वा॒जि॒न्ना॒शुः । आ॒शुश्च॑ । चाऽसि॑ । असि॒ मेध्यः॑ । मेध्य॑श्च । च॒ स॒प्ते॒ । स॒प्त॒ इति॑ सप्ते ॥ अ॒ग्निष्ट्वा᳚ । त्वा॒ दे॒वैः (56)।
। दे॒वैर्वसु॑भिः । वसु॑भिस्स॒जोषाः᳚ । वसु॑भि॒रिति॒ वसु॑-भिः॒ । स॒जोषाः᳚ प्री॒तम् । स॒जोषा॒ इति॑ स-जोषाः᳚ । प्री॒तँव्वह्नि᳚म् । वह्निँ॑व्वहतु । व॒ह॒तु॒ जा॒तवे॑दाः । जा॒तवे॑दा॒ इति॑ जा॒त-वे॒दाः॒ ॥ स्ती॒र्णम्ब॒र्हिः । ब॒र्हिस्सु॒ष्टरी॑म । सु॒ष्टरी॑मा जुषा॒णा । सु॒ष्टरी॒मेति॑ सु-स्तरी॑म । जु॒षा॒णोरु । उ॒रु पृ॒थु । पृ॒थु प्रथ॑मानम् । प्रथ॑मानम्पृथि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्यामिति॑ पृथि॒व्याम् ॥ दे॒वेभि॑र्यु॒क्तम् । यु॒क्तमदि॑तिः । अदि॑तिस्स॒जोषाः᳚ । स॒जोषा᳚स्स्यो॒नम् । स॒जोषा॒ इति॑ स-जोषाः᳚ । स्यो॒नङ्कृ॑ण्वा॒ना । कृ॒ण्वा॒ना सु॑वि॒ते । सु॒वि॒ते द॑धातु । द॒धा॒त्विति॑ दधातु ॥ ए॒ता उ॑ । उ॒ वः॒ । व॒स्सु॒भगाः᳚ । सु॒भगा॑ वि॒श्वरू॑पाः । सु॒भगा॒ इति॑ सु-भगाः᳚ । वि॒श्वरू॑पा॒ वि । वि॒श्वरू॑पा॒ इति॑ वि॒श्व-रू॒पाः॒ । वि पख्षो॑भिः । पख्षो॑भि॒श्श्रय॑माणाः । पख्षो॑भि॒रिति॒ पख्षः॑-भिः॒ । श्रय॑माणा॒ उत् । उदातैः᳚ । आतै॒रित्यातैः᳚ ॥ ऋ॒ष्वास्स॒तीः । स॒ती क॒वषः॑ । क॒वष॒श्शुम्भ॑मानाः । शुम्भ॑माना॒ द्वारः॑ । द्वारो॑ दे॒वीः । दे॒वीस्सु॑प्राय॒णाः । सु॒प्रा॒य॒णा भ॑वन्तु । सु॒प्रा॒य॒णा इति॑ सु-प्रा॒य॒णाः । भ॒व॒न्त्विति॑ भवन्तु ॥ अ॒न्त॒रा मि॒त्रावरु॑णा । मि॒त्रावरु॑णा॒ चर॑न्ती । मि॒त्रावरु॒णेति॑ मि॒त्रा॒-वरु॑णा । चर॑न्ती॒ मुख᳚म् । चर॑न्ती॒ इति॒ चर॑न्ती । मुखँ॑य्य॒ज्ञाना᳚म् । य॒ज्ञाना॑म॒भि । अ॒भि सँ॑व्विदा॒ने । सँ॒व्वि॒दा॒ने॒ इति॑ सम्-वि॒दा॒ने ॥ उ॒षासा॑ वाम् । वा॒ꣳ॒ सु॒हि॒रण्ये (57)।
। सु॒हि॒र॒ण्ये सु॑शि॒ल्पे । सु॒हि॒रण्ये इति॑ सु-हि॒र॒ण्ये । सु॒शि॒ल्पे ऋ॒तस्य॑ । सु॒शि॒ल्पे इति॑ सु-शि॒ल्पे॒ । ऋ॒तस्य॒ योनौ᳚ । योना॑वि॒ह । इ॒ह सा॑दयामि । सा॒द॒या॒मीति॑ सादयामि ॥ प्र॒थ॒मा वा᳚म् । वा॒ꣳ॒ स॒र॒थिना᳚ । स॒र॒थिना॑ सु॒वर्णा᳚ । स॒र॒थिनेति॑ स-र॒थिना᳚ । सु॒वर्णा॑दे॒वौ । सु॒वर्णेति॑ सु-वर्णा᳚ । दे॒वौ पश्य॑न्तौ । पश्य॑न्तौ॒ भुव॑नानि । भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ । विश्वेति॒ विश्वा᳚ ॥ अपि॑प्रय॒ञ्चोद॑ना । चोद॑ना वाम् । वा॒म्मिमा॑ना । मिमा॑ना॒ होता॑रा । होता॑रा॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑ प्र॒दिशा᳚ । प्र॒दिशा॑ दि॒शन्ता᳚ । प्र॒दिशेति॑ प्र-दिशा᳚ । दि॒शन्तेति॑ दि॒शन्ता᳚ ॥ आ॒दि॒त्यैर्नः॑ । नो॒ भार॑ती । भार॑ती वष्टु । व॒ष्टु॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ सर॑स्वती । सर॑स्वती स॒ह । स॒ह रु॒द्रैः । रु॒द्रैर्नः॑ । न॒ आ॒वी॒त्॒ । आ॒वी॒दित्या॑वीत् ॥ इडोप॑हूता । उप॑हूता॒वसु॑भिः । उप॑हू॒तेत्युप॑-हू॒ता॒ । वसु॑भिस्स॒जोषाः᳚ । वसु॑भि॒रिति॒ वसु॑-भिः॒ । स॒जोषा॑ य॒ज्ञम् । स॒जोषा॒ इति॑ स-जोषाः᳚ । य॒ज्ञन्नः॑ । नो॒ दे॒वीः॒ । दे॒वी॒र॒मृते॑षु । अ॒मृते॑षु धत्त । ध॒त्ते॒ति॑ धत्त ॥ त्वष्टा॑ वी॒रम् । वी॒रन्दे॒वका॑मम् । दे॒वका॑मञ्जजान । दे॒वका॑म॒मिति॑ दे॒व-का॒म॒म्॒ । ज॒जा॒न॒ त्वष्टुः॑ । त्वष्टु॒रर्वा᳚ । अर्वा॑ जायते । जा॒य॒त॒ आ॒शुः । आ॒शुरश्वः॑ । अश्व॒ इत्यश्वः॑ (58)॥
त्वष्टे॒दम् । इ॒दँव्विश्व᳚म् । विश्व॒म्भुव॑नम् । भुव॑नञ्जजान । ज॒जा॒न॒ ब॒होः । ब॒हो क॒र्तार᳚म् । क॒र्तार॑मि॒ह । इ॒ह य॑ख्षि । य॒ख्षि॒ हो॒तः॒ । हो॒त॒रिति॑ होतः ॥ अश्वो॑ घृ॒तेन॑ । घृ॒तेन॒ त्मन्या᳚ । त्मन्या॒ सम॑क्तः । सम॑क्त॒ उप॑ । सम॑क्त॒ इति॒ सम्-अ॒क्तः॒ । उप॑ दे॒वान् । दे॒वाꣳ ऋ॑तु॒शः । ऋ॒तु॒श पाथः॑ । ऋ॒तु॒श इत्यृ॑तु-शः । पाथ॑ एतु । ए॒त्वित्ये॑तु ॥ वन॒स्पति॑र्देवलो॒कम् । दे॒व॒लो॒कम्प्र॑जा॒नन्न् । दे॒व॒लो॒कमिति॑ देव-लो॒कम् । प्र॒जा॒नन्न॒ग्निना᳚ । प्र॒जा॒नन्निति॑ प्र-जा॒नन्न् । अ॒ग्निना॑ ह॒व्या । ह॒व्या स्व॑दि॒तानि॑ । स्व॒दि॒तानि॑ वख्षत् । व॒ख्ष॒दिति॑ वख्षत् ॥ प्र॒जाप॑ते॒स्तप॑सा । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । तप॑सा वावृधा॒नः । वा॒वृ॒धा॒नस्स॒द्यः । स॒द्यो जा॒तः । जा॒तो द॑धिषे । द॒धि॒षे॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम॑ग्ने । अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने ॥ स्वाहा॑कृतेन ह॒विषा᳚ । स्वाहा॑कृते॒नेति॒ स्वाहा᳚-कृ॒ते॒न॒ । ह॒विषा॑ पुरोगाः । पु॒रो॒गा॒ या॒हि । पु॒रो॒गा॒ इति॑ पुरः-गाः॒ । या॒हि॒ सा॒ध्या । सा॒ध्या ह॒विः । ह॒विर॑दन्तु । अ॒द॒न्तु॒ दे॒वाः । दे॒वा इति॑ दे॒वाः (59) ॥11॥
“विष्णु॑मुखा॒ वै । विष्णु॑मुखा॒ इति॒ विष्णु॑-मु॒खाः॒ । वै दे॒वाः । दे॒वाश्छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरि॒मान् । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कान॑नपज॒य्यम् । अ॒न॒प॒ज॒य्यम॒भि । अ॒न॒प॒जय्यमित्य॑नप-ज॒य्यम् । अभ्य॑जयन्न् । अ॒ज॒य॒न्॒, यत् । यद्वि॑ष्णुक्र॒मान् । वि॒ष्णु॒क्र॒मान्क्रम॑ते । वि॒ष्णु॒क्र॒मानिति॑ विष्णु-क्र॒मान् । क्रम॑ते॒ विष्णुः॑ । विष्णु॑रे॒व । ए॒व भू॒त्वा । भू॒त्वा यज॑मानः । यज॑मान॒श्छन्दो॑भिः । छन्दो॑बि॒रिमान् । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कान॑नपज॒य्यम् । अ॒न॒प॒ज॒य्यम॒भि । अ॒न॒प॒ज॒य्यमित्य॑नप-ज॒य्यम् । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ विष्णोः᳚ । विष्णो॒ क्रमः॑ । क्रमो॑ऽसि । अ॒स्य॒भि॒मा॒ति॒हा । अ॒भि॒मा॒ति॒हेति॑ । अ॒भि॒मा॒ति॒ हेत्य॑भिमाति-हा । इत्या॑ह । आ॒ह॒ गा॒य॒त्री । गा॒य॒त्री वै । वै पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒वी त्रैष्टु॑भम् । त्रैष्टु॑भम॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ञ्जाग॑ती । जाग॑ती॒ द्यौः । द्यौरानु॑ष्टुभीः । आनु॑ष्टुभी॒र्दिशः॑ । आनु॑ष्टुभी॒रित्यानु॑-स्तु॒भीः॒ । दिश॒श्छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒वेमान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कान् ॑य॑थापू॒र्वम् । य॒था॒पू॒र्वम॒भि । य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा-पू॒र्वम् । अ॒भिज॑यति । ज॒य॒ति॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर॒ग्निम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒ग्निम॑सृजत । अ॒सृ॒ज॒त॒ सः । सो᳚ऽस्मात् । अ॒स्मा॒थ्सृ॒ष्टः । सृ॒ष्ट पराङ्॑ (1)।”
परा॑ङैत् । ऐ॒त्तम् । तमे॒तया᳚ । ए॒तयाऽनु॑ । अन्वै᳚त् । ऐ॒दक्र॑न्दत् । अक्र॑न्द॒दिति॑ । इति॒ तया᳚ । तया॒ वै । वै सः । सो᳚ऽग्नेः । अ॒ग्ने प्रि॒यम् । प्रि॒यन्धाम॑ । धामाव॑ । अवा॑रुन्ध । अ॒रु॒न्ध॒ यत् । यदे॒ताम् । ए॒ताम॒न्वाह॑ । अ॒न्वाहा॒ग्नेः । अ॒न्वाहेत्य॑नु-आह॑ । अ॒ग्नेरे॒व । ए॒वैतया᳚ । ए॒तया᳚ प्रि॒यम् । प्रि॒यन्धाम॑ । धामाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ ई॒श्व॒रः । ई॒श्व॒रो वै । वा ए॒षः । ए॒ष पराङ्॑ । परा᳚ङ्प्र॒दघः॑ । प्र॒दघो॒ यः । प्र॒दघ॒ इति॑ प्र-दघः॑ । यो वि॑ष्णुक्र॒मान् । वि॒ष्णु॒क्र॒मान्क्रम॑ते । वि॒ष्णु॒क्र॒मा॒निति॑ विष्णु-क्र॒मान् । क्रम॑ते चत॒सृभिः॑ । च॒त॒सृभि॒रा । च॒त॒सृभि॒रिति॑ चत॒सृ-भिः॒ । आ व॑र्तते । व॒र्त॒ते॒ च॒त्वारि॑ । च॒त्वारि॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्ने प्रि॒या । प्रि॒या त॒नूः । त॒नू प्रि॒याम् । प्रि॒यामे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ त॒नुव᳚म् । त॒नुव॑म॒भि । अ॒भि प॒र्याव॑र्तते। (2)
। प॒र्याव॑र्तते दख्षि॒णा । प॒र्याव॑र्तत॒ इति॑ परि-आव॑र्तते । द॒ख्षि॒णा प॒र्याव॑र्तते । प॒र्याव॑र्तते॒ स्वम् । प॒र्याव॑र्तत॒ इति॑ परि-आव॑र्तते । स्वमे॒व । ए॒व वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मनु॑ । अनु॑ प॒र्याव॑र्तते । प॒र्याव॑र्तते॒ तस्मा᳚त् । प॒र्याव॑र्तत॒ इति॑ परि-आव॑र्तते । तस्मा॒द्दख्षि॑णः । दख्षि॒णोर्धः॑ । अर्ध॑ आ॒त्मनः॑ । आ॒त्मनो॑ वी॒र्या॑वत्तरः । वी॒र्या॑वत्त॒रोथो᳚ । वी॒र्या॑वत्तर॒ इति॑ वी॒र्या॑वत्-त॒रः॒ । अथो॑ आदि॒त्यस्य॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । आ॒दि॒त्यस्यै॒व । ए॒वावृत᳚म् । आ॒वृत॒मनु॑ । आ॒वृत॒मित्या᳚-वृत᳚म् । अनु॑ प॒र्याव॑र्तते । प॒र्याव॑र्तते॒ शुन॒श्शेप᳚म् । प॒र्याव॑र्तत॒ इति॑ परि-आव॑र्तते । शुन॒श्शेप॒माजी॑गर्तिम् । आजी॑गर्तिँ॒व्वरु॑णः । वरु॑णोऽगृह्णात् । अ॒गृ॒ह्णा॒थ्सः । स ए॒ताम् । ए॒ताँव्वा॑रु॒णीम् । वा॒रु॒णीम॑पश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्तया᳚ । तया॒ वै । वै सः । स आ॒त्मान᳚म् । आ॒त्मानँ॑व्वरुणपा॒शात् । व॒रु॒ण॒पा॒शा॒द॑मुञ्चत् । व॒रु॒ण॒पाशादिति॑ वरुण-पा॒शात् । अ॒मु॒ञ्च॒द्वरु॑णः । वरु॑णो॒ वै । वा ए॒तम् । ए॒तङ्गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ यः । य उ॒खाम् । उ॒खाम्प्र॑तिमु॒ञ्चते᳚ । प्र॒ति॒मु॒ञ्चत॒ उत् । प्र॒ति॒मु॒ञ्चत॒ इति॑ प्रति-मु॒ञ्चते᳚ । उदु॑त्त॒मम् । उ॒त्त॒मँव्व॑रुण । उ॒त्त॒ममित्यु॑त्-त॒मम् । व॒रु॒ण॒ पाश᳚म् । पाश॑म॒स्मत् । अ॒स्मदिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑मे॒व । ए॒वैतया᳚ । ए॒तया॑ वरुणपा॒शात्। (3)
। व॒रु॒ण॒पा॒शान्मु॑ञ्चति । व॒रु॒ण॒पाशादिति॑ वरुण- पा॒शात् । मु॒ञ्च॒त्या । आ त्वा᳚ । त्वा॒ऽहा॒र्॒ष॒म्॒ । अ॒हा॒र्॒ष॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा । आ हि । ह्ये॑नम् । ए॒न॒ꣳ॒ हर॑ति । हर॑ति ध्रु॒वः । ध्रु॒वस्ति॑ष्ठ । ति॒ष्ठा वि॑चाचलिः । अवि॑चाचलि॒रिति॑ । अवि॑चाचलि॒रित्यवि॑-चा॒च॒लिः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै॒ विशः॑ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । विश॑स्त्वा । त्वा॒ सर्वाः᳚ । सर्वा॑ वाञ्छन्तु । वा॒ञ्छ॒न्त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वि॒शा । वि॒शैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒त्य॒स्मिन्न् । अ॒स्मिन्रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रमधि॑ । अधि॑ श्रय । श्र॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रमे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्ध्रु॒वम् । ध्रु॒वम॑कः । अ॒क॒र्यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रं स्या᳚त् । स्या॒दिति॑ । इति॒ तम् । तम्मन॑सा । मन॑सा ध्यायेत् । ध्या॒ये॒द्रा॒ष्टम् । रा॒ष्ट्रमे॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्यग्रे।᳚ (4)
अग्रे॑ बृ॒हन्न् । बृ॒हन्नु॒षसा᳚म् । उ॒षसा॑मू॒र्ध्वः । ऊ॒र्ध्वो अ॑स्थात् । अ॒स्था॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हाग्र᳚म् । अग्र॑मे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ स॒मा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना᳚ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ नि॒र्ज॒ग्मि॒वान् । नि॒र्ज॒ग्मि॒वान्तम॑सः । नि॒र्ज॒ग्मि॒वानिति॑ निः-ज॒ग्मि॒वान् । तम॑स॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ तमः॑ । तम॑ ए॒व । ए॒वा॒स्मा᳚त् । अ॒स्मा॒दप॑ । अप॑ हन्ति । ह॒न्ति॒ ज्योति॑षा । ज्योति॒षा । आगा᳚त् । अ॒गा॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑रे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒ति॒ च॒त॒सृभिः॑ । च॒त॒सृभि॑स्सादयति । च॒त॒सृभि॒रिति॑ चत॒सृ-भिः॒ । सा॒द॒य॒ति॒ च॒त्वारि॑ । च॒त्वारि॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒वाति॑छन्दसा । अति॑छन्दसोत्त॒मया᳚ । अति॑छन्द॒सेत्यति॑-छ॒न्द॒सा॒ । उ॒त्त॒मया॒ वर्ष्म॑ । उ॒त्त॒मयेत्यु॑त्-त॒मया᳚ । वर्ष्म॒ वै । वा ए॒षा । ए॒षा छन्द॑साम् । छन्द॑साँ॒य्यत् । यदति॑छन्दाः । अति॑च्छन्दा॒ वर्ष्म॑ । अति॑च्छन्दा॒ इत्यति॑-छ॒न्दाः॒ । वर्ष्मै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ स॒मा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना᳚ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ सद्व॑ती । सद्व॑ती भवति । सद्व॒तीति॒ सत्-व॒ती॒ (5)।
। भ॒व॒ति॒ स॒त्वम् । स॒त्वमे॒व । स॒त्वमिति॑ सत्-त्वम् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्ग॒म॒य॒ति॒ । ग॒म॒य॒ति॒ वा॒थ्स॒प्रेण॑ । वा॒थ्स॒प्रेणोप॑ । वा॒थ्स॒प्रे॒णेति॑ वाथ्स-प्रेण॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒त॒ ए॒तेन॑ । ए॒तेन॒ वै । वै व॑थ्स॒प्रीः । व॒थ्स॒प्रीर्भा॑लन्द॒नः । व॒थ्स॒प्रीरिति॑ वथ्स-प्रीः । भा॒ल॒न्द॒नो᳚ऽग्नेः । अ॒ग्ने प्रि॒यम् । प्रि॒यन्धाम॑ । धामाव॑ । अवा॑रुन्ध । अ॒रु॒न्धा॒ग्नेः । अ॒ग्नेरे॒व । ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॑ प्रि॒यम् । प्रि॒यन्धाम॑ । धामाव॑ । अव॑रुन्धे । रु॒न्ध॒ ए॒का॒द॒शम् । ए॒का॒द॒शम्भ॑वति । भ॒व॒त्ये॒क॒धा । ए॒क॒धैव । ए॒क॒धेत्ये॑क-धा । ए॒व यज॑माने । यज॑मने वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ स्तोमे॑न । स्तोमे॑न॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वा अ॒स्मिन् । अ॒स्मिन्लो॒के । लो॒क आ᳚र्ध्र्नुवन् । आ॒र्ध्र्नु॒व॒ञ्छन्दो॑भिः । छन्दो॑बि॒रमुष्मिन्न्॑ । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । अ॒मुष्मि॒न्थ्सोम॑स्य । स्तोम॑स्ये॒व । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्रू॒पम् । रू॒पँय्यत् । यद्वा᳚थ्स॒प्रम् । वा॒थ्स॒प्रँय्यत् । वा॒थ्स॒प्रमिति॑ वाथ्स- प्रम् । यद्वा᳚थ्स॒प्रेण॑ । वा॒थ्स॒प्रेणो॑प॒तिष्ठ॑ते । वा॒थ्स॒प्रेणेति॑ वाथ्स-प्रेण॑ । उ॒प॒ति॒ष्ठ॑त इ॒मम् । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प-तिष्ठ॑ते। (6)
“। इ॒ममे॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॑ लो॒कम् । लो॒कम॒भि । अ॒भिज॑यति । ज॒य॒ति॒ यत् । यद्वि॑ष्णुक्र॒मान् । वि॒ष्णु॒क्र॒मान्क्रम॑ते । वि॒ष्णु॒क्र॒मानिति॑ विष्णु-क्र॒मान् । क्रम॑ते॒ऽमुम् । अ॒मुमे॒व । ए॒व तैः । तैर्लो॒कम् । लो॒कम॒भि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ पू॒र्वे॒द्युः । पू॒र्वे॒द्यु प्र । प्रक्रा॑मति । क्रा॒म॒त्यु॒त्त॒रे॒द्युः । उ॒त्त॒रे॒द्युरुप॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्योगे᳚ । योगे॒ऽन्यासा᳚म् । अ॒न्यासा᳚म्प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना॒म्मनः॑ । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । मनः॒ ख्षेमे᳚ । ख्षेमे॒ऽन्यासा᳚म् । अ॒न्यासा॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्यायाव॒रः । या॒या॒व॒रः ख्षे॒म्यस्य॑ । ख्षे॒म्यस्ये॑शे । ई॒शे॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्यायाव॒रः । या॒या॒व॒रः, ख्षे॒म्यम् । ख्षे॒म्यम॒ध्यव॑स्यति । अ॒ध्यव॑स्यति मु॒ष्टी । अ॒ध्यव॑स्य॒तीत्य॑धि-अव॑स्यति । मु॒ष्टी क॑रोति । मु॒ष्टी इति॑ मु॒ष्टी । क॒रो॒ति॒ वाच᳚म् । वाचँ॑य्यच्छति । य॒च्छ॒ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ धृत्यै᳚ । धृत्या॒ इति॒ धृत्यै᳚ (7) ॥1॥”
याव॑ती॒ वै । वै पृथि॒वी । पृ॒थि॒वी तस्मै᳚ । तस्यै॑ य॒मः । य॒म आधि॑पत्यं । आधि॑पत्यं॒ परि॑ । आधि॑पत्य॒मित्याधि॑-प॒त्यं॒ । परी॑याय । इ॒या॒यः॒ यः । यो वै । वै य॒मम् । य॒मं दे॑व॒यज॑नं । दे॒व॒यज॑नम॒स्याः । दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव-यज॑नम् । अ॒स्या अनि॑र्याच्य । अनि॑र्याच्या॒ग्निं । अनि॑र्या॒च्येत्यनिः॑-या॒च्य॒ । अ॒ग्निं चि॑नु॒ते । चि॒नु॒ते य॒माय॑ । य॒मायै॑नं । ए॒न॒ꣳ सः । स चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ऽप । अपेत॑ । इतेति॑ । इत्य॒ध्यव॑साययति । अ॒ध्यव॑साययति य॒मम् । अ॒ध्यव॑सायय॒तीत्य॑धि-अव॑साययति । य॒ममे॒व । ए॒व दे॑व॒यज॑नं । दे॒व॒यज॑नम॒स्यै । दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव-यज॑नं । अ॒स्यै नि॒र्याच्य॑ । नि॒र्याच्या॒त्मने᳚ । नि॒र्याच्येति॑ निः-याच्य॑ । आ॒त्मने॒ग्निं । अ॒ग्निं चि॑नुते । चि॒नु॒त॒ इ॒ष्व॒ग्रेण॑ । इ॒ष्व॒ग्रेण॒ वै । इ॒ष्व॒ग्रेणेती॑षु-अ॒ग्रेण॑ । वा अ॒स्याः । अ॒स्या अना॑मृतं । अना॑मृतमि॒च्छन्तः॑ । अना॑मृत॒मित्यना᳚-मृ॒तं॒ । इ॒च्छन्तो॒ न । नावि॑न्दन्न् । अ॒वि॒न्द॒न्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा ए॒तत् । ए॒तद्यजुः॑ । यजु॑रपश्यन्न् । अ॒प॒श्य॒न्नप॑ । अपे॑त । इतेति॑ । इति॒ यत् । यदे॒तेन॑ । ए॒तेना᳚ध्यवसा॒यय॑ति । अ॒ध्य॒व॒सा॒यय॒त्यना॑मृते। (14)
याव॑ती॒ वै । वै पृथि॒वी । पृ॒थि॒वी तस्मै᳚ । तस्यै॑ य॒मः । य॒म आधि॑पत्यं । आधि॑पत्यं॒ परि॑ । आधि॑पत्य॒मित्याधि॑-प॒त्यं॒ । परी॑याय । इ॒या॒यः॒ यः । यो वै । वै य॒मम् । य॒मं दे॑व॒यज॑नं । दे॒व॒यज॑नम॒स्याः । दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव-यज॑नम् । अ॒स्या अनि॑र्याच्य । अनि॑र्याच्या॒ग्निं । अनि॑र्या॒च्येत्यनिः॑-या॒च्य॒ । अ॒ग्निं चि॑नु॒ते । चि॒नु॒ते य॒माय॑ । य॒मायै॑नं । ए॒न॒ꣳ सः । स चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ऽप । अपेत॑ । इतेति॑ । इत्य॒ध्यव॑साययति । अ॒ध्यव॑साययति य॒मम् । अ॒ध्यव॑सायय॒तीत्य॑धि-अव॑साययति । य॒ममे॒व । ए॒व दे॑व॒यज॑नं । दे॒व॒यज॑नम॒स्यै । दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव-यज॑नं । अ॒स्यै नि॒र्याच्य॑ । नि॒र्याच्या॒त्मने᳚ । नि॒र्याच्येति॑ निः-याच्य॑ । आ॒त्मने॒ग्निं । अ॒ग्निं चि॑नुते । चि॒नु॒त॒ इ॒ष्व॒ग्रेण॑ । इ॒ष्व॒ग्रेण॒ वै । इ॒ष्व॒ग्रेणेती॑षु-अ॒ग्रेण॑ । वा अ॒स्याः । अ॒स्या अना॑मृतं । अना॑मृतमि॒च्छन्तः॑ । अना॑मृत॒मित्यना᳚-मृ॒तं॒ । इ॒च्छन्तो॒ न । नावि॑न्दन्न् । अ॒वि॒न्द॒न्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा ए॒तत् । ए॒तद्यजुः॑ । यजु॑रपश्यन्न् । अ॒प॒श्य॒न्नप॑ । अपे॑त । इतेति॑ । इति॒ यत् । यदे॒तेन॑ । ए॒तेना᳚ध्यवसा॒यय॑ति । अ॒ध्य॒व॒सा॒यय॒त्यना॑मृते। (14)
। अ॒ध्य॒व॒सा॒य॒तीत्य॑धि-अ॒व॒सा॒यय॑ति । अना॑मृत ए॒व । अना॑मृत॒ इत्यना᳚-मृ॒ते॒ । ए॒वाग्निं । अ॒ग्निं चि॑नुते । चि॒नु॒त॒ उत् । उद्ध॑न्ति । ह॒न्ति॒ यत् । य दे॒व । ए॒वास्याः᳚ । अ॒स्या॒ अ॒मे॒ध्यम् । अ॒मे॒ध्यं तत् । तदप॑ । अप॑हन्ति । ह॒न्त्य॒पः । अ॒पोऽव॑ । अवो᳚ख्षति । उ॒ख्ष॒ति॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्यै॒ सिक॑ताः॒ । सिक॑ता नि । निव॑पति । व॒प॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्वै᳚श्वान॒रस्य॑ । वै॒श्वा॒नरस्य॑ रू॒पम् । रू॒पꣳ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒व वै᳚श्वान॒रं । वै॒श्वा॒न॒रमव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ ऊषान्॑ । ऊषा॒न्नि । नि व॑पति । व॒प॒ति॒ पुष्टिः॑ । पुष्टि॒ र्वै । वा ए॒षा । ए॒षा प्र॒जन॑नं । प्र॒जन॑नं॒ यत् । प्र॒जन॑न॒मिति॑ प्र-जन॑नं । यदूषाः᳚ । ऊषाः॒ पुष्ट्यां᳚ । पुष्ट्या॑मे॒व । ए॒व प्र॒जनने॑ । प्र॒जन॑ने॒ऽग्निं । प्र॒जन॑न॒ इति॑ प्र-जन॑ने । अ॒ग्निं चि॑नुते । चि॒नु॒तेऽथो᳚ । अथो॑ सं॒ज्ञाने᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । सं॒ज्ञान॑ ए॒व । सं॒ज्ञान॒ इति॑ सं-ज्ञाने᳚ । ए॒व सं॒ज्ञानं᳚ । सं॒ज्ञान॒ꣳ॒ हि । सं॒ज्ञान॒मिति॑ सं-ज्ञानं᳚ । ह्ये॑तत् । ए॒तत्प॑शू॒नां। (15)
। अ॒ध्य॒व॒सा॒य॒तीत्य॑धि-अ॒व॒सा॒यय॑ति । अना॑मृत ए॒व । अना॑मृत॒ इत्यना᳚-मृ॒ते॒ । ए॒वाग्निं । अ॒ग्निं चि॑नुते । चि॒नु॒त॒ उत् । उद्ध॑न्ति । ह॒न्ति॒ यत् । य दे॒व । ए॒वास्याः᳚ । अ॒स्या॒ अ॒मे॒ध्यम् । अ॒मे॒ध्यं तत् । तदप॑ । अप॑हन्ति । ह॒न्त्य॒पः । अ॒पोऽव॑ । अवो᳚ख्षति । उ॒ख्ष॒ति॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्यै॒ सिक॑ताः॒ । सिक॑ता नि । निव॑पति । व॒प॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्वै᳚श्वान॒रस्य॑ । वै॒श्वा॒नरस्य॑ रू॒पम् । रू॒पꣳ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒व वै᳚श्वान॒रं । वै॒श्वा॒न॒रमव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ ऊषान्॑ । ऊषा॒न्नि । नि व॑पति । व॒प॒ति॒ पुष्टिः॑ । पुष्टि॒ र्वै । वा ए॒षा । ए॒षा प्र॒जन॑नं । प्र॒जन॑नं॒ यत् । प्र॒जन॑न॒मिति॑ प्र-जन॑नं । यदूषाः᳚ । ऊषाः॒ पुष्ट्यां᳚ । पुष्ट्या॑मे॒व । ए॒व प्र॒जनने॑ । प्र॒जन॑ने॒ऽग्निं । प्र॒जन॑न॒ इति॑ प्र-जन॑ने । अ॒ग्निं चि॑नुते । चि॒नु॒तेऽथो᳚ । अथो॑ सं॒ज्ञाने᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । सं॒ज्ञान॑ ए॒व । सं॒ज्ञान॒ इति॑ सं-ज्ञाने᳚ । ए॒व सं॒ज्ञानं᳚ । सं॒ज्ञान॒ꣳ॒ हि । सं॒ज्ञान॒मिति॑ सं-ज्ञानं᳚ । ह्ये॑तत् । ए॒तत्प॑शू॒नां। (15)
“प॒शू॒नां यत् । यदूषाः᳚ । ऊषा॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी स॒ह । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । स॒हास्तां᳚ । आ॒स्तां॒ ते । ते वि॑य॒ती । ते इति॒ ते । वि॒य॒ती अ॑ब्रूतां । वि॒य॒ती इति॑ वि-य॒ती । अ॒ब्रू॒ता॒ मस्तु॑ । अस्त्वे॒व । ए॒व नौ᳚ । नौ॒ स॒ह । स॒ह य॒ज्ञियं᳚ । य॒ज्ञिय॒मिति॑ । इति॒ यत् । यद॒मुष्याः᳚ । अ॒मुष्या॑ य॒ज्ञियं᳚ । य॒ज्ञिय॒मासी᳚त् । आसी॒त्तत् । तद॒स्यां । अ॒स्याम॑दधात् । अ॒द॒धा॒त्ते । त ऊषाः᳚ । ऊषा॑ अभवन्न् । अ॒भ॒व॒न्॒, यत् । यद॒स्याः । अ॒स्या य॒ज्ञियं᳚ । य॒ज्ञिय॒मासी᳚त् । आसी॒त्तत् । तद॒मुष्यां᳚ । अ॒मुष्या॑मदधात् । अ॒द॒धा॒त्तत् । तद॒दः । अ॒दश्च॒न्द्रम॑सि । च॒न्द्रम॑सि कृ॒ष्णम् । कृ॒ष्णमूषान्॑ । ऊषा᳚न्नि॒वपन्न्॑ । नि॒वप॑न्न॒दः । नि॒वप॒न्निति॑ नि-वपन्न्᳚ । अ॒दो ध्या॑येत् । ध्या॒ये॒द्द्यावा॑पृथि॒व्योः । द्यावा॑पृथि॒व्योरे॒व । द्यावा॑पृथि॒व्योरिति॒ द्यावा᳚-पृथि॒व्योः । ए॒व य॒ज्ञिये᳚ । य॒ज्ञिये॒ग्निं । अ॒ग्निं चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ऽयम् । अ॒यꣳ सः । सो अ॒ग्निः । अ॒ग्निरिति॑ । इति॑ वि॒श्वामि॑त्रस्य । विश्वा॑मित्रस्य सू॒क्तं । वि॒श्वामि॑त्र॒स्येति॑ वि॒श्व-मि॒त्र॒स्य॒ (16)""।”
“प॒शू॒नां यत् । यदूषाः᳚ । ऊषा॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी स॒ह । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । स॒हास्तां᳚ । आ॒स्तां॒ ते । ते वि॑य॒ती । ते इति॒ ते । वि॒य॒ती अ॑ब्रूतां । वि॒य॒ती इति॑ वि-य॒ती । अ॒ब्रू॒ता॒ मस्तु॑ । अस्त्वे॒व । ए॒व नौ᳚ । नौ॒ स॒ह । स॒ह य॒ज्ञियं᳚ । य॒ज्ञिय॒मिति॑ । इति॒ यत् । यद॒मुष्याः᳚ । अ॒मुष्या॑ य॒ज्ञियं᳚ । य॒ज्ञिय॒मासी᳚त् । आसी॒त्तत् । तद॒स्यां । अ॒स्याम॑दधात् । अ॒द॒धा॒त्ते । त ऊषाः᳚ । ऊषा॑ अभवन्न् । अ॒भ॒व॒न्॒, यत् । यद॒स्याः । अ॒स्या य॒ज्ञियं᳚ । य॒ज्ञिय॒मासी᳚त् । आसी॒त्तत् । तद॒मुष्यां᳚ । अ॒मुष्या॑मदधात् । अ॒द॒धा॒त्तत् । तद॒दः । अ॒दश्च॒न्द्रम॑सि । च॒न्द्रम॑सि कृ॒ष्णम् । कृ॒ष्णमूषान्॑ । ऊषा᳚न्नि॒वपन्न्॑ । नि॒वप॑न्न॒दः । नि॒वप॒न्निति॑ नि-वपन्न्᳚ । अ॒दो ध्या॑येत् । ध्या॒ये॒द्द्यावा॑पृथि॒व्योः । द्यावा॑पृथि॒व्योरे॒व । द्यावा॑पृथि॒व्योरिति॒ द्यावा᳚-पृथि॒व्योः । ए॒व य॒ज्ञिये᳚ । य॒ज्ञिये॒ग्निं । अ॒ग्निं चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ऽयम् । अ॒यꣳ सः । सो अ॒ग्निः । अ॒ग्निरिति॑ । इति॑ वि॒श्वामि॑त्रस्य । विश्वा॑मित्रस्य सू॒क्तं । वि॒श्वामि॑त्र॒स्येति॑ वि॒श्व-मि॒त्र॒स्य॒ (16)""।”
सू॒क्तं भ॑वति । सू॒क्तमिति॑ सु-उ॒क्तं । भ॒व॒त्ये॒तेन॑ । ए॒तेन॒ वै । वै वि॒श्वामि॑त्रः । वि॒श्वामि॑त्रो॒ऽग्नेः । वि॒श्वामि॑त्र॒ इति॑ वि॒श्व-मि॒त्रः॒ । अ॒ग्नेः प्रि॒यं । प्रि॒यं धाम॑ । धामाव॑ । अवा॑रुन्ध । अ॒रु॒न्धा॒ग्नेः । अ॒ग्नेरे॒व । ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॑ प्रि॒यं । प्रि॒यं धाम॑ । धामाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ छन्दो॑भिः । छन्दो॑भि॒र्वै । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । वै दे॒वाः । दे॒वास्सु॑व॒र्गं । सु॒व॒र्गं लो॒कं । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गं । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्चत॑स्रः । चत॑स्रः॒ प्राचीः᳚ । प्राची॒रुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ च॒त्वारि॑ । च॒त्वारि॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒व तत् । तद्यज॑मानः । यज॑मानस्सुव॒र्गं । सु॒व॒र्गं लो॒कं । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ तेषां᳚ । तेषाꣳ॑ सुव॒र्गं । सु॒व॒र्गं लो॒कं । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कं य॒तां । य॒तां दिशः॑ । दिश॒स्सं । सम॑व्लीयन्त । अ॒व्ली॒य॒न्त॒ते । ते द्वे । द्वे पु॒रस्ता᳚त् । द्वे इति॒ द्वे । पु॒रस्ता᳚थ्स॒मीची᳚ । स॒मीची॒ उप॑ । स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ । उपा॑दधत । अ॒द॒ध॒त॒ द्वे । द्वे प॒श्चात् । द्वे इति॒ द्वे (17)।
सू॒क्तं भ॑वति । सू॒क्तमिति॑ सु-उ॒क्तं । भ॒व॒त्ये॒तेन॑ । ए॒तेन॒ वै । वै वि॒श्वामि॑त्रः । वि॒श्वामि॑त्रो॒ऽग्नेः । वि॒श्वामि॑त्र॒ इति॑ वि॒श्व-मि॒त्रः॒ । अ॒ग्नेः प्रि॒यं । प्रि॒यं धाम॑ । धामाव॑ । अवा॑रुन्ध । अ॒रु॒न्धा॒ग्नेः । अ॒ग्नेरे॒व । ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॑ प्रि॒यं । प्रि॒यं धाम॑ । धामाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ छन्दो॑भिः । छन्दो॑भि॒र्वै । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । वै दे॒वाः । दे॒वास्सु॑व॒र्गं । सु॒व॒र्गं लो॒कं । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गं । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्चत॑स्रः । चत॑स्रः॒ प्राचीः᳚ । प्राची॒रुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ च॒त्वारि॑ । च॒त्वारि॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒व तत् । तद्यज॑मानः । यज॑मानस्सुव॒र्गं । सु॒व॒र्गं लो॒कं । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ तेषां᳚ । तेषाꣳ॑ सुव॒र्गं । सु॒व॒र्गं लो॒कं । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कं य॒तां । य॒तां दिशः॑ । दिश॒स्सं । सम॑व्लीयन्त । अ॒व्ली॒य॒न्त॒ते । ते द्वे । द्वे पु॒रस्ता᳚त् । द्वे इति॒ द्वे । पु॒रस्ता᳚थ्स॒मीची᳚ । स॒मीची॒ उप॑ । स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ । उपा॑दधत । अ॒द॒ध॒त॒ द्वे । द्वे प॒श्चात् । द्वे इति॒ द्वे (17)।
“। प॒श्चाथ्स॒मीची᳚ । स॒मीची॒ताभिः॑ । स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ । ताभि॒र्वै । वै ते । ते दिशः॑ । दिशो॑ऽदृꣳहन् । अ॒दृ॒ꣳ॒ह॒न्॒, यः । यद्द्वे । द्वे पु॒रस्ता᳚त् । द्वे इति॒ द्वे । पु॒रस्ता᳚थ्स॒मीची᳚ । स॒मीची॑ उप॒दधा॑ति । स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ । उ॒प॒दधा॑ति॒ द्वे । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । द्वे प॒श्चात् । द्वे इति॒ द्वे । प॒श्चाथ्स॒मीची᳚ । स॒मीची॑ दि॒शां । स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ । दि॒शां विधृ॑त्यै । विधृ॑त्या॒ अथो᳚ । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि-धृ॒त्यै॒ । अथो॑ प॒शवः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । प॒शवो॒ वै । वै छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स॒मीचः॑ । स॒मीचो॑ दधाति । द॒धा॒त्य॒ष्टौ । अ॒ष्टावुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्य॒ष्टाख्ष॑रा । अ॒ष्टाख्ष॑रा गाय॒त्री । अ॒ष्टाख्ष॒रेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रा॒ । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्रः । गा॒य॒त्रो᳚ऽग्निः । अ॒ग्निर्यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒वाग्निः । अ॒ग्निस्तं । तं चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ऽष्टौ । अ॒ष्टावुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्य॒ष्टाख्ष॑रा । अ॒ष्टाख्ष॑रा गाय॒त्री । अ॒ष्टाख्ष॒रेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रा । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री सु॑व॒र्गं । सु॒व॒र्गं लो॒कं । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमंज॑सा । अन्ज॑सा वेद । वे॒द॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः गस्य॑ । लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै। (18)”
“। प॒श्चाथ्स॒मीची᳚ । स॒मीची॒ताभिः॑ । स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ । ताभि॒र्वै । वै ते । ते दिशः॑ । दिशो॑ऽदृꣳहन् । अ॒दृ॒ꣳ॒ह॒न्॒, यः । यद्द्वे । द्वे पु॒रस्ता᳚त् । द्वे इति॒ द्वे । पु॒रस्ता᳚थ्स॒मीची᳚ । स॒मीची॑ उप॒दधा॑ति । स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ । उ॒प॒दधा॑ति॒ द्वे । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । द्वे प॒श्चात् । द्वे इति॒ द्वे । प॒श्चाथ्स॒मीची᳚ । स॒मीची॑ दि॒शां । स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ । दि॒शां विधृ॑त्यै । विधृ॑त्या॒ अथो᳚ । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि-धृ॒त्यै॒ । अथो॑ प॒शवः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । प॒शवो॒ वै । वै छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स॒मीचः॑ । स॒मीचो॑ दधाति । द॒धा॒त्य॒ष्टौ । अ॒ष्टावुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्य॒ष्टाख्ष॑रा । अ॒ष्टाख्ष॑रा गाय॒त्री । अ॒ष्टाख्ष॒रेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रा॒ । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्रः । गा॒य॒त्रो᳚ऽग्निः । अ॒ग्निर्यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒वाग्निः । अ॒ग्निस्तं । तं चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ऽष्टौ । अ॒ष्टावुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्य॒ष्टाख्ष॑रा । अ॒ष्टाख्ष॑रा गाय॒त्री । अ॒ष्टाख्ष॒रेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रा । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री सु॑व॒र्गं । सु॒व॒र्गं लो॒कं । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमंज॑सा । अन्ज॑सा वेद । वे॒द॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः गस्य॑ । लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै। (18)”
प्रज्ञा᳚त्यै॒ त्रयो॑दश । प्रज्ञा᳚त्या॒ इति॒ प्र-ज्ञा॒त्यै॒ । त्रयो॑दश लोकंपृ॒णाः । त्रयो॑द॒शेति॒ त्रयः॑-द॒श॒ । लो॒कं॒पृ॒णा उप॑ । लो॒कं॒पृ॒णा इति॑ लोकं-पृ॒णाः । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्येक॑विꣳशतिः । एक॑विꣳशति॒स्सं । एक॑विꣳशति॒रित्येक॑-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । संप॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ प्र॒ति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठावै । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । वा ए॑कवि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शः प्र॑ति॒ष्ठा । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । प्र॒ति॒ष्ठागार्ह॑पत्यः । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्ता । गार्ह॑पत्य एकवि॒ꣳ॒शस्य॑ । गार्॑?पत्य॒ इति॒ गार्ह॑-प॒त्यः॒ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शस्यै॒व । ए॒क॒वि॒ꣳशस्येत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शस्य॑ । ए॒व प्र॑ति॒ष्ठां । प्र॒ति॒ष्ठां गार्ह॑पत्यम् । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । गार्ह॑पत्य॒मनु॑ । गार्ह॑पत्य॒मिति॒ गार्ह॑-प॒त्य॒म्॒ । अनु॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ प्रति॑ । प्रत्य॒ग्निं । अ॒ग्निं चि॑क्या॒नः । चि॒क्या॒नस्ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ यः । य ए॒वं । ए॒वं वेद॑ । वेद॒ पन्च॑चितीकं । पन्च॑चितीकं चिन्वीत । पन्च॑चितीक॒मिति॒ पन्च॑-चि॒ती॒क॒म्॒ । चि॒न्वी॒त॒ प्र॒थ॒मम् । प्र॒थ॒मम् चि॑न्वा॒नः । चि॒न्वा॒नः पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञः पाङ्क्ताः᳚ । पाङ्क्ताः᳚ प॒शवः॑ । प॒शवो॑ य॒ज्ञं । य॒ज्ञमे॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ त्रिचि॑तीकं । त्रिचि॑तीकं चिन्वीत । त्रिचि॑तीक॒मिति॒ त्रि-चि॒ती॒क॒म्॒ । चि॒न्वी॒त॒ द्वि॒तीयं᳚ । द्वि॒तीयं॑ चिन्वा॒नः । चि॒न्वा॒न स्त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ए॒षु । ए॒ष्वे॑व । ए॒व लो॒केषु॑ । लो॒केषु॒ प्रति॑ (19)।
प्रज्ञा᳚त्यै॒ त्रयो॑दश । प्रज्ञा᳚त्या॒ इति॒ प्र-ज्ञा॒त्यै॒ । त्रयो॑दश लोकंपृ॒णाः । त्रयो॑द॒शेति॒ त्रयः॑-द॒श॒ । लो॒कं॒पृ॒णा उप॑ । लो॒कं॒पृ॒णा इति॑ लोकं-पृ॒णाः । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्येक॑विꣳशतिः । एक॑विꣳशति॒स्सं । एक॑विꣳशति॒रित्येक॑-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । संप॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ प्र॒ति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठावै । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । वा ए॑कवि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शः प्र॑ति॒ष्ठा । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । प्र॒ति॒ष्ठागार्ह॑पत्यः । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्ता । गार्ह॑पत्य एकवि॒ꣳ॒शस्य॑ । गार्॑?पत्य॒ इति॒ गार्ह॑-प॒त्यः॒ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शस्यै॒व । ए॒क॒वि॒ꣳशस्येत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शस्य॑ । ए॒व प्र॑ति॒ष्ठां । प्र॒ति॒ष्ठां गार्ह॑पत्यम् । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । गार्ह॑पत्य॒मनु॑ । गार्ह॑पत्य॒मिति॒ गार्ह॑-प॒त्य॒म्॒ । अनु॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ प्रति॑ । प्रत्य॒ग्निं । अ॒ग्निं चि॑क्या॒नः । चि॒क्या॒नस्ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ यः । य ए॒वं । ए॒वं वेद॑ । वेद॒ पन्च॑चितीकं । पन्च॑चितीकं चिन्वीत । पन्च॑चितीक॒मिति॒ पन्च॑-चि॒ती॒क॒म्॒ । चि॒न्वी॒त॒ प्र॒थ॒मम् । प्र॒थ॒मम् चि॑न्वा॒नः । चि॒न्वा॒नः पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञः पाङ्क्ताः᳚ । पाङ्क्ताः᳚ प॒शवः॑ । प॒शवो॑ य॒ज्ञं । य॒ज्ञमे॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ त्रिचि॑तीकं । त्रिचि॑तीकं चिन्वीत । त्रिचि॑तीक॒मिति॒ त्रि-चि॒ती॒क॒म्॒ । चि॒न्वी॒त॒ द्वि॒तीयं᳚ । द्वि॒तीयं॑ चिन्वा॒नः । चि॒न्वा॒न स्त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ए॒षु । ए॒ष्वे॑व । ए॒व लो॒केषु॑ । लो॒केषु॒ प्रति॑ (19)।
। प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒त्येक॑चितीकं । एक॑चितीकं चिन्वीत । एक॑चितीक॒मित्येक॑-चि॒ती॒क॒म्॒ । चि॒न्वी॒त॒तृ॒तीयं᳚ । तृ॒तीयं॑चिन्वा॒नः । चि॒न्वा॒न ए॑क॒धा । ए॒क॒धा वै । ए॒क॒धेत्ये॑क-धा । वै सु॑व॒र्गः । सु॒व॒र्गो लो॒कः । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । लो॒क ए॑क॒वृता᳚ । ए॒क॒वृतै॒व । ए॒क॒वृतेत्ये॑क-वृता᳚ । ए॒व सु॑व॒र्गं । सु॒व॒र्गं लो॒कं । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ पुरी॑षेण । पुरी॑षेणा॒भि । अ॒भ्यू॑हति । ऊ॒ह॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚न्मा॒ꣳ॒सेन॑ । मा॒ꣳ॒ सेनास्थि॑ । अस्थि॑ छ॒न्नम् । छ॒न्नं न । न दु॒श्चर्मा᳚ । दु॒श्चर्मा॑ भवति । दु॒श्चर्मेति॑ दुः-चर्मा᳚ । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वम् वेद॑ । वेद॒ पन्च॑ । पन्च॒ चित॑यः । चित॑यो भवन्ति । छ॒व॒न्ति॒ प॒न्चभिः॑ । प॒न्चभिः॒ पुरी॑षैः । प॒न्चभि॒रिति॑ प॒न्च-भिः॒ । पुरी॑षैर॒भि । अ॒भ्यू॑हति । ऊ॒ह॒ति॒ दश॑ । दश॒ सं । सं प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ दशा᳚ख्षरा । दशा᳚ख्षरा वि॒राट् । दशा᳚ख्ष॒रेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राडन्नं᳚ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अन्नं॑ वि॒राट् । वि॒राड्वि॒राजि॑ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राज्ये॒व । वि॒राजीति॑ वि-राजि॑ । ए॒वान्नाद्ये᳚ । अ॒न्नाद्ये॒ प्रति॑ । अ॒न्नाद्य॒ इत्य॑न्न-अद्ये᳚ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒तीति॑ तिष्ठति (20) ॥3॥
वि वै । वा ए॒तौ । ए॒तौ द्वि॑षाते । द्वि॒षा॒ते॒ यः । द्वि॒षा॒ते॒ इति॑ द्विषाते । यश्च॑ । च॒ पु॒रा । पु॒राग्निः । अ॒ग्निर्यः । यश्च॑ । चो॒खाया᳚म् । उ॒खाया॒ꣳ॒ सम् । समि॑तम् । इ॒त॒मिति॑ । इति॑ चत॒सृभिः॑ । चत॒सृभि॒स्सम् । चत॒सृभि॒रिति॑ चत॒सृ-भिः॒ । सन्नि । नि व॑पति । व॒प॒ति॒ च॒त्वारि॑ । च॒त्वारि॒ छना॑ꣳसि । छना॑ꣳसि॒ छना॑ꣳसि । छन्दाꣳ॑सि॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्ने प्रि॒या । प्रि॒या त॒नूः । त॒नू प्रि॒यया᳚ । प्रि॒ययै॒व । ए॒वैनौ᳚ । ए॒नौ॒ त॒नुवा᳚ । त॒नुवा॒ सम् । सꣳ शा᳚स्ति । शा॒स्ति॒ सम् । समि॑तम् । इ॒त॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ त॒स्मा᳚त् । तस्मा॒द्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रꣳ सम् । समे॑ति । ए॒ति॒ यत् । यथ्स॒न्न्युप्य॑ । स॒न्न्युप्य॑वि॒हर॑ति । स॒न्न्युप्येति॑ सम्-न्युप्य॑ । वि॒हर॑ति॒ तस्मा᳚त् । वि॒हर॒तीति॑ वि-हर॑ति । तस्मा॒द्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रँव्वि । व्ये॑ति । ए॒त्यृ॒तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॒र्वै । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒। (21)
। वा ए॒तम् । ए॒तन्दी᳚ख्षयन्ति । दी॒ख्ष॒य॒न्ति॒ सः । स ऋ॒तुभिः॑ । ऋ॒तुबि॒॑रेव । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । ए॒व वि॒मुच्यः॑ । वि॒मुच्यो॑ मा॒ता । वि॒मुच्य॒ इति॑ वि-मुच्यः॑ । मा॒तेव॑ । इ॒व॒ पु॒त्रम् । पु॒त्रम्पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒वी पु॑री॒ष्य᳚म् । पु॒रीष्य॑मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒र्तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॑ रे॒व । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दी॒ख्ष॒यि॒त्वा । दी॒ख्ष॒यि॒त्वर्तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॒र्वि । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । विमु॑ञ्चति । मु॒ञ्च॒ति॒ वै॒श्वा॒न॒र्या । वै॒श्वा॒न॒र्याशि॒क्य᳚म् । शि॒क्य॑मा । आ द॑त्ते । द॒त्ते॒ स्व॒दय॑ति । स्व॒दय॑त्ये॒व । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒न्नै॒र्॒ऋ॒तीः । नै॒र्॒ऋ॒ती कृ॒ष्णाः । नै॒र्॒ऋ॒तीरिति॑ नैः-ऋ॒तीः । कृ॒ष्णास्ति॒स्रः । त्रि॒स्रस्तुष॑पक्वाः । तुष॑पक्वा भवन्ति । तुष॑पक्क्वा॒ इति॒ तुष॑-प॒क्वाः॒ । भ॒व॒न्ति॒निरृ॑त्यै । निरृ॑त्यै॒ वै । निरृ॑त्या॒ इति॒ निः-ऋ॒त्यै॒ । वा ए॒तत् । ए॒तद्भा॑ग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेयँ॒य्यत् । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । यत्तुषाः᳚ । तुषा॒ निरृ॑त्यै । निरृ॑त्यै रू॒पम् । निरृ॑त्या इति॒ नि-ऋ॒त्यै॒ । रू॒पङ्कृ॒ष्णम् । कृ॒ष्णꣳ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒व निरृ॑तिम् । निरृ॑तिन्नि॒रव॑दयते । निरृ॑ति॒मिति॒ निः-ऋ॒ति॒म् । नि॒रव॑दयत इ॒माम् । नि॒रव॑दयत॒ इति॑ निः-अव॑दयते । इ॒माम्दिश᳚म् । दिशँ॑य्यन्ति । य॒न्त्ये॒षा । ए॒षा वै। (22)
वै निरृ॑त्यै । निरृ॑त्यै॒ दिक् । निरृ॑त्या इति॒ निः-ऋ॒त्यै॒ । दिख्स्वाया᳚म् । स्वाया॑मे॒व । ए॒व दि॒शि । दि॒शि निरृ॑तिम् । निरृ॑तिन्नि॒रव॑दयते । निरृ॑ति॒मिति॒ निः-ऋ॒ति॒म् । नि॒रव॑दयते॒ स्वकृ॑ते । नि॒रव॑दयत॒ इति॑ निः-अव॑दयते । स्वकृ॑त॒ इरि॑णे । स्वकृ॑त॒ इति॒ स्व-कृ॒ते॒ । इरि॑ण॒ उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ प॒॒दरे । प्र॒द॒रे वा᳚ । प्र॒द॒र इति॑ प्र-द॒रे । वै॒ तत् । ए॒तद्वै । वै निरृ॑त्याः । निरृ॑त्या आ॒यत॑नम् । निरृ॑त्या॒ इति॒ निः-ऋ॒त्याः॒ । आ॒यत॑न॒ं॒ स्वे । आ॒यत॑न॒मित्या᳚-यत॑नम् । स्व ए॒व । ए॒वायत॑ने । आ॒यत॑ने॒ निरृ॑तिम् । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । नि॒रृ॑तिन्नि॒रव॑दयते । नि॒र?ऋ॑ति॒मिति॒ निः-ऋ॒ति॒म्॒ । नि॒रव॑दयते शि॒क्य᳚म् । नि॒रव॑दयत॒ इति॑ निः-अव॑दयते । शि॒क्य॑म॒भि । अ॒भ्युप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ नै॒र्॒ऋ॒तः । नै॒र्॒ऋ॒तो वै । नै॒र॒ ऋ॒त इति॑ नै-ऋ॒तः । वै पाशः॑ । पाश॑स्सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ न्नि॒र्॒ऋ॒ति॒पा॒शात् । नि॒र्॒ऋ॒ति॒पा॒शान्मु॑ञ्चति । नि॒र्॒ऋ॒ति॒पाशादिति॑ निर्ऋति-पा॒शात् । मु॒ञ्च॒ति॒ ति॒स्रः । ति॒स्र उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ त्रे॒धा॒वि॒हि॒तः । त्रे॒धा॒वि॒हि॒तो वै । त्रे॒धा॒वि॒हि॒त इति॑ त्रेधा-वि॒हि॒तः । वै पुरु॑षः । पुरु॑षो॒ यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒व पुरु॑षः । पुरु॑ष॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा॒न्निरृ॑तिम् । निरृ॑ति॒मव॑ । निरृ॑ति॒मिति॒ निः-ऋ॒ति॒म्॒ । अव॑ यजते । य॒ज॒ते॒ परा॑चीः । परा॑ची॒रुप॑ । उप॑ दधाति (23)।
। द॒धा॒ति॒ परा॑चीम् । परा॑चीमे॒व । ए॒वास्मा᳚त् । अ॒स्मा॒न्निरृ॑तिम् । निरृ॑ति॒म्प्र । निरृ॑ति॒मिति॒ निः-ऋ॒ति॒म्॒ । प्रणु॑दते । नु॒द॒तेऽप्र॑तीख्षम् । अप्र॑तीख्ष॒ मा । अप्र॑तीख्ष॒मित्यप्र॑ति-ई॒ख्ष॒म्॒ । आ य॑न्ति । य॒न्ति॒ निरृ॑त्याः । निरृ॑त्या अ॒न्तर्हि॑त्यै । निरृ॑त्या॒ इति॒ निः-ऋ॒त्याः॒ । अ॒न्तर्हि॑त्यै मार्जयि॒त्वा । अ॒न्नर्हि॑त्या॒ इत्य॒न्तः-हि॒त्यै॒ । मा॒र्ज॒यि॒त्वोप॑ । उप॑ तिष्ठन्ते । ति॒ष्ठ॒न्ते॒ मे॒ध्य॒त्वाय॑ । मे॒ध्य॒त्वाय॒ गार्ह॑पत्यम् । मे॒ध्य॒त्वायेति॑ मेध्य-त्वाय॑ । गार्ह॑पत्य॒ मुप॑ । गार्ह॑पत्य॒मिति॒ गार्ह॑-प॒त्य॒म् । उप॑ तिष्ठन्ते । ति॒ष॒॒न्ते नि॒र्॒ऋ॒ति॒लो॒के । नि॒र्॒ऋ॒ति॒ लो॒क ए॒व । नि॒र्॒ऋ॒ति॒लो॒क इति॑ निर्ऋति-लो॒के । ए॒व च॑रि॒त्वा । च॒रि॒त्वा पू॒ताः । पू॒ता दे॑वलो॒कम् । दे॒व॒लो॒कमु॒पाव॑र्तन्ते । दे॒व॒लो॒कमिति॑ देव-लो॒कम् । उ॒पाव॑र्तन्त॒ एक॑या । उ॒पाव॑र्तन्त॒ इत्यु॑प-अव॑र्तन्ते । एक॒योप॑ । उप॑ तिष्ठन्ते । ति॒ष्ठ॒न्त॒ ए॒क॒धा । ए॒क॒धैव । ए॒क॒धेत्ये॑क-धा । ए॒व यज॑माने । यज॑माने वी॒र्य᳚म् । वीर्य॑न्दधति । द॒ध॒ति॒ नि॒वेश॑नः । नि॒वेश॑नस्स॒ङ्गम॑नः । नि॒वेश॑न॒ इति॑ नि-वेश॑नः । स॒ङ्गम॑नो॒ वसू॑नाम् । स॒ङ्गम॑न॒ इति॑ सम्-गम॑नः । वसू॑ना॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जा । प्र॒जा वै । प्र॒जेति॑ प्र-जा । वै प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वसु॑ । वसु॑ प्र॒जया᳚ । प्र॒जयै॒व । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒शुभिः॑ । प॒शुभि॒स्सम् । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । सम॑र्धयन्ति । अ॒र्ध॒य॒न्तीत्य॑र्धयन्ति (24) ॥4॥
पु॒रु॒ष॒मा॒त्रेण॒ वि । पु॒रु॒ष॒मा॒त्रेणेति॑ पुरुष-मा॒त्रेण॑ । वि मि॑मीते । मि॒मी॒ते॒ य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॒ वै । वै पुरु॑षः । पुरु॑ष॒स्सम्मि॑तः । सम्मि॑तो यज्ञप॒रुषा᳚ । सम्मि॑त॒ इति॒ सम्-मि॒तः॒ । य॒ज्ञ॒प॒रुषै॒व । य॒ज्ञ॒प॒रुषेति॑ यज्ञ-प॒रुषा᳚ । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वि । वि मि॑मीते । मि॒मी॒ते॒ यावान्॑ । यावा॒न्पुरु॑षः । पुरु॑ष ऊ॒र्ध्वबा॑हुः । ऊ॒र्ध्वबा॑हु॒स्तावान्॑ । ऊ॒र्ध्वबा॑हु॒रित्यू॒र्ध्व-बा॒हुः॒ । तावा᳚न्भवति । भ॒व॒त्ये॒ताव॑त् । ए॒ताव॒द्वै । वै पुरु॑षे । प॑रुषे वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यँ॑व्वी॒र्ये॑ण । वी॒र्ये॑णै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वि । वि मि॑मीते । मि॒मी॒ते॒ प॒ख्षी । प॒ख्षी भ॑वति । भ॒व॒ति॒ न । न हि । ह्य॑प॒ख्षः । अ॒प॒ख्ष पति॑तुम् । पति॑तु॒मर्ह॑ति । अर्ह॑त्यर॒त्निना᳚ । अ॒र॒त्निना॑ प॒ख्षौ । प॒ख्षौ द्राघी॑याꣳसौ । द्राघी॑याꣳसौ भवतः । भ॒व॒त॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्प॒ख्षप्र॑वयाꣳसि । प॒ख्षप्र॑वयाꣳसि॒ वयाꣳ॑सि । प॒ख्षप्र॑वया॒ꣳ॒सीति॑ प॒ख्ष-प्र॒व॒या॒ꣳ॒सि॒ । वयाꣳ॑सि व्याममा॒त्रौ । व्या॒म॒मा॒त्रौ प॒ख्षौ । व्या॒म॒मा॒त्राविति॑ व्याम-मा॒त्रौ । प॒ख्षौ च॑ । च॒ पुच्छ᳚म् । पुच्छ॑ञ्च । च॒ भ॒व॒ति॒ । भ॒व॒त्ये॒ताव॑त् । ए॒ताव॒द्वै । वै पुरु॑षे । पुरु॑षे वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यँ॑व्वी॒र्य॑सम्मितः। (25)
। वी॒र्य॑सम्मितो॒ वेणु॑ना । वी॒र्य॑सम्मित॒ इति॑ वीर्य॑-स॒म्मि॒तः॒ । वेणु॑ना॒ वि । वि मि॑मीते । मी॒मी॒त॒ आ॒ग्ने॒यः । आ॒ग्ने॒यो वै । वै वेणुः॑ । वेणु॑स्सयोनि॒त्वाय॑ । स॒यो॒नि॒त्वाय॒ यजु॑षा । स॒यो॒नि॒त्वायेति॑ सयोनि-त्वाय॑ । यजु॑षा युनक्ति । य॒न॒क्ति॒ यजु॑षा । यजु॑षा कृषति । कृ॒ष॒ति॒ व्यावृ॑त्यै । व्यावृ॑त्यै षड्ग॒वेन॑ । व्यावृ॑त्या॒ इति॑ वि-आवृ॑त्यै । ष॒ड्ग॒वेन॑ कृषति । ष॒ड्ग॒वेनेति॑ षट्-ग॒वेन॑ । कृ॒ष॒ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॑रे॒व । ऋ॒तुभि॒रितित्यृ॒तु-भिः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्कृ॒ष॒ति॒ । कृ॒ष॒ति॒ यत् । यद्द्वा॑दशग॒वेन॑ । द्वा॒द॒श॒ग॒वेन॑ सँव्वथ्स॒रेण॑ । द्वा॒द॒श॒ग॒वेनेति॑ द्वादश-ग॒वेन॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रेणै॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रेणेति॑ सम्-व॒थ्स॒रेण॑ । ए॒वेयम् । इ॒यँव्वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर॑तिदा॒हात् । अ॒ति॒दा॒हाद॑बिभेत् । अ॒ति॒दा॒हादित्य॑ति-दा॒हात् । अ॒बि॒भे॒थ्सा । सैतत् । ए॒तद्द्वि॑गु॒णम् । द्वि॒गु॒णम॑पश्यत् । द्वि॒गु॒णमिति॑ द्वि-गु॒णम् । अ॒प॒श्य॒त्कृ॒ष्टम् । कृ॒ष्टञ्च॑ । चा कृ॑ष्टम् । अकृ॑ष्टञ्च । च॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वा इ॒माम् । इ॒मान्न । नाति॑ । अत्य॑दहत् । अ॒द॒ह॒द्यत् । यत्कृ॒ष्टम् । कृ॒ष्टञ्च॑ । चाकृ॑ष्टम् । अकृ॑ष्टञ्च । च॒ भव॑ति। (26)
। भव॑त्य॒स्याः । अ॒स्या अन॑तिदाहाय । अन॑तिदाहाय द्विगु॒णम् । अन॑ति दाहा॒येत्यन॑ति-दा॒हा॒य॒ । द्वि॒गु॒णन्तु । द्वि॒गु॒णमिति॑ द्वि-गु॒णम् । त्वै । वा अ॒ग्निम् । अ॒ग्निमुद्य॑न्तुम् । उद्य॑न्तुमर्हति । उद्य॑न्तु॒-मित्युत्-य॒न्तु॒म्॒ । अ॒र्॒ह॒तीति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्यत् । यत्कृ॒ष्टम् । कृ॒ष्टञ्च॑ । चा कृ॑ष्टम् । अकृ॑ष्टञ्च । च॒ भव॑ति । भव॑त्य॒ग्नेः । अ॒ग्नेरुद्य॑त्यै । उद्य॑त्या ए॒ताव॑न्तः । उद्य॑त्या॒ इत्युत्-य॒त्यै॒ । ए॒ताव॑न्तो॒ वै । वै प॒शवः॑ । प॒शवो᳚ द्वि॒पादः॑ । द्वि॒पाद॑श्च । द्वि॒पाद॒ इति॑ द्वि-पादः॑ । च॒ चतु॑ष्पादः । चतु॑ष्पादश्च । चतु॑ष्पाद॒ इति॒ चतुः॑-पा॒दः॒ । च॒ तान् । तान् यत् । यत्प्राचः॑ । प्राच॑ उथ्सृ॒जेत् । उ॒थ्सृ॒जेद्रु॒द्राय॑ । उ॒थ्सृ॒जेदित्यु॑त्-सृ॒जेत् । रु॒द्रायापि॑ । अपि॑ दध्यात् । द॒ध्या॒द्यत् । यद्द॑ख्षि॒णा । द॒ख्षि॒णा पि॒तृभ्यः॑ । पि॒तृभ्यो॒ नि । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । निधु॑वेत् । धु॒वे॒द्यत् । यत्प्र॒तीचः॑ । प्र॒तीचो॒ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि हन्युः । ह॒न्यु॒रुदी॑चः । उदी॑च॒ उत् । उथ्सृ॑जति । सृ॒ज॒त्ये॒षा । ए॒षा वै । वै दे॑वमनु॒ष्याणा᳚म् । दे॒व॒म॒नु॒ष्या॒णाꣳ॑ शा॒न्ता । दे॒व॒ म॒नु॒ष्याणा॒मिति॑ देव-म॒नु॒ष्याणा᳚म् । शा॒न्ता दिक् । दिक्ताम्। (27)
तामे॒व । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒ननु॑ । अनूत् । उथ्सृ॑जति । सृ॒ज॒त्यथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वि॒माम् । इ॒मान्दिश᳚म् । दिश॒ मुत् । उथ्सृ॑जति । सृ॒ज॒त्य॒सौ । अ॒सौ वै । वा आ॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्य प्रा॒णः । प्रा॒ण प्रा॒णम् । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । प्रा॒णमे॒व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒ननु॑ । अनूत् । उथ्सृ॑जति । सृ॒ज॒ति॒ द॒ख्षि॒णा । द॒ख्षि॒णा प॒र्याव॑र्तन्ते । प॒र्याव॑र्तन्ते॒ स्वम् । प॒याव॑र्तन्त॒ इति॑ परि-आव॑र्तन्ते । स्व मे॒व । ए॒व वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मनु॑ । अनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते । प॒र्याव॑र्तन्ते॒ तस्मा᳚त् । प॒र्याव॑र्तन्त॒ इति॑ परि-आव॑र्तन्ते । तस्मा॒द्दख्षि॑णः । दख्षि॒णोऽर्धः॑ । अर्ध॑ आ॒त्मनः॑ । आ॒त्मनो॑ वी॒र्या॑वत्तरः । वी॒र्या॑वत्त॒रोऽथो᳚ । वी॒र्या॑वत्तर॒ इति॑ वी॒र्या॑वत्-त॒रः॒ । अथो॑ आदि॒त्यस्य॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । आ॒दि॒त्यस्यै॒व । ए॒वावृत᳚म् । आ॒वृत॒मनु॑ । आ॒वृत॒मित्या᳚-वृत᳚म् । अनु॑प॒र्याव॑र्तन्ते । प॒र्याव॑र्तन्ते॒ तस्मा᳚त् । प॒र्याव॑र्तन्त॒ इति॑ परि-आव॑र्तन्ते । तस्मा॒त्परा᳚ञ्चः । परा᳚ञ्च प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वि । वि ति॑ष्ठन्ते । ति॒ष्ठ॒न्ते॒ प्र॒त्यञ्चः॑ । प्र॒त्यञ्च॒ आ । आ व॑र्तन्ते । व॒र्त॒न्ते॒ ति॒स॑स्तिस्रः । ति॒स॑स्तिस्र॒स्सीताः᳚ । ति॒स्रस्ति॑स्र॒ इति॑ ति॒स्रः-ति॒स्रः॒ । सीताः᳚ कृषति। (28)
। कृ॒ष॒ति॒ त्रि॒वृत᳚म् । त्रि॒वृत॑मे॒व । त्रि॒वृत॒मिति॑ त्रि-वृत᳚म् । ए॒व य॑ज्ञमु॒खे । य॒ज्ञ॒मु॒खे वि । य॒ज्ञ॒मु॒ख इति॑ यज्ञ-मु॒खे । विया॑तयति । या॒त॒य॒त्योष॑धीः । ओष॑धीर्वपति । व॒प॒ति॒ ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॒णाऽन्न᳚म् । अन्न॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽर्के । अ॒र्के᳚र्कः । अ॒र्कश्ची॑यते । ची॒य॒ते॒ च॒तु॒र्द॒शभिः॑ । च॒तु॒र्द॒शभि॑र्वपति । च॒तु॒र्द॒शभि॒रिति॑ चतुर्द॒श-भिः॒ । व॒प॒ति॒ स॒प्त । स॒प्त ग्रा॒म्याः । ग्रा॒म्या ओष॑धयः । ओष॑धयस्स॒प्त । स॒प्तार॒ण्याः । आ॒र॒ण्या उ॒भयी॑षाम् । उ॒भयी॑षा॒मव॑रुध्यै । अव॑रुध्या॒ अन्न॑स्यान्नस्य । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ । अन्न॑स्यान्नस्य वपति । अन्न॑स्यान्न॒स्येत्यन्न॑स्य- अ॒न्न॒स्य॒ । व॒प॒त्यन्न॑स्यान्नस्य । अन्न॑स्यान्न॒स्याव॑रुद्ध्यै । अन्न॑स्यान्न॒स्येत्यन्न॑स्य-अ॒न्न॒स्य॒ । अव॑रुध्यै कृ॒ष्टे । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ । कृ॒ष्टे व॑पति । व॒प॒ति॒ कृ॒ष्टे । कृ॒ष्टे हि । ह्योष॑धयः । ओष॑धय प्रति॒तिष्ठ॑न्ति । प्र॒ति॒तिष्ठ॑न्त्यनुसी॒तम् । प्र॒ति॒तिष्ठ॒न्तीति॑ प्रति-तिष्ठ॑न्ति । अ॒नु॒सी॒तँव्व॑पति । अ॒नु॒सी॒तमित्य॑नु-सी॒तम् । व॒प॒ति॒ प्रजा᳚त्यै । प्रजा᳚त्यॆ द्वाद॒शसु॑ । प्रजा᳚त्या॒ इति॒ प्र-जा॒त्यै॒ । द्वा॒द॒शसु॒ सीता॑सु । द्वा॒द॒शस्विति॑ द्वाद॒श-सु॒ । सीता॑सु वपति । व॒प॒ति॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ मासाः᳚ । मासा᳚स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र स्सँ॑व्वथ्स॒रेण॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रेणै॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रेणेति॑ सम्-व॒थ्स॒रेण॑ । ए॒वास्मै᳚ । अस्मा॒ अन्न᳚म् । अन्न॑म्पचति । प॒च॒ति॒ यत् । यद॑ग्नि॒चित् । अ॒ग्नि॒चिदन॑वरुद्धस्य । अ॒ग्नि॒चिदित्य॑ग्नि-चित् । (29)
अन॑वरुध्दस्याश्नी॒यात्। अन॑वरुद्ध॒स्येत्यन॑व-रु॒द्ध॒स्य॒ । अ॒श्नी॒यादव॑रुद्धेन । अव॑रुद्धेन॒ वि । अव॑रुद्धे॒-नेत्यव॑-रु॒ध्दे॒न॒ । व्यृ॑ध्येत । ऋ॒ध्ये॒त॒ ये । ये वन॒स्पती॑नाम् । वन॒स्पती॑ना फल॒ग्रह॑यः । फ॒ल॒ग्रह॑य॒स्तान् । फ॒ल॒ग्रह॑य॒ इति॑ फल-ग्रह॑यः । तानि॒ध्मे । इ॒ध्मेऽपि॑ । अपि॒ प्र । प्रोख्षे᳚त् । उ॒ख्षे॒दन॑वरुद्धस्य । अन॑वरुद्ध॒स्याव॑रुद्ध्यै । अन॑वरुद्ध॒स्येत्यन॑व-रु॒द्ध॒स्य॒ । अव॑रुद्ध्यै दि॒ग्भ्यः । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ । दि॒ग्भ्यो लो॒ष्टान् । दि॒ग्भ इति॑ दिक्-भ्यः॑ । लो॒ष्टान्थ्सम् । सम॑स्यति । अ॒स्य॒ति॒ दि॒शाम् । दि॒शामे॒व । ए॒व वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मव॒रुद्ध्य॑ । अ॒व॒रुद्ध्य॑ दि॒शाम् । अ॒व॒रुध्येत्य॑व-रु॒ध्य॑ । दि॒शाँव्वी॒र्ये᳚ । वी॒र्ये᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ यम् । यन्द्वि॒ष्यात् । द्वि॒ष्याद्यत्र॑ । यत्र॒ सः । सस्यात् । स्यात्तस्यै᳚ । तस्यै॑ दि॒शः । दि॒शो लो॒ष्टम् । लो॒ष्टमा । आह॑रेत् । ह॒रे॒दिष᳚म् । इष॒ मूर्ज᳚म् । ऊर्ज॑म॒हम् । अ॒हमि॒तः । इ॒त आ । आ द॑दे । द॒द॒ इति॑ । इतीष᳚म् । इष॑ मे॒व । ए॒वोर्ज᳚म् । ऊर्ज॒न्तस्यै᳚ । तस्यै॑ दि॒शः । दि॒शोऽव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ख्षोधु॑कः । ख्षोधु॑को भवति । भ॒व॒ति॒ यः । यस्तस्या᳚म् । तस्या᳚न्दि॒शि । दि॒शि भव॑ति । भव॑त्युत्तरवे॒दिम् । उ॒त्त॒र॒वेदिमुप॑ । उ॒त्त॒र॒वेदिमित्यु॑त्तर-वे॒दिम् । उप॑ वपति । व॒प॒त्यु॒त्त॒रवे॒द्याम् । उ॒त्त॒र॒वे॒द्याꣳहि । उ॒त्त॒र॒वेद्यामित्यु॑त्तर-वे॒द्याम् । ह्य॑ग्निः । अ॒ग्निश्ची॒यते᳚ । ची॒यतेऽथो᳚ । अथो॑ प॒शवः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । प॒शवो॒ वै । वा उ॑त्तरवे॒दिः । उ॒त्त॒र॒वे॒दि प॒शून् । उ॒त्त॒र॒वे॒दिरित्यु॑त्तर-वे॒दिः । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धेऽथो᳚ । अथो॑ यज्ञप॒रुषः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । य॒ज्ञ॒प॒रुषोऽन॑न्तरित्यै । य॒ज्ञ॒प॒रुष॒ इति॑ यज्ञ-प॒रुषः॑ । अन॑न्तरित्या॒ इत्यन॑न्तः-इ॒त्यै॒ (30) ॥
अग्ने॒ तव॑ । तव॒ श्रवः॑ । श्रवो॒ वयः॑ । वय॒ इति॑ । इति॒ सिक॑ताः । सिक॑ता॒ नि । नि व॑पति । व॒प॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्वै᳚श्वान॒रस्य॑ । वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ सू॒क्तम् । सू॒क्तꣳ सू॒क्तेन॑ । सू॒क्तमिति॑ सु-उ॒क्तम् । सू॒क्तेनै॒व । सू॒क्तेनेति॑ सु-उ॒क्तेन॑ । ए॒व वै᳚श्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रमव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ष॒ड्भिः । ष॒ड्भिर्नि । ष॒ड्भिरिति॑ षट्-भिः । नि व॑पति । व॒प॒ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो᳚ऽग्निः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रस्सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒व वै᳚श्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रमव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ स॒मु॒द्रम् । स॒मु॒द्रँव्वै । वै नाम॑ । नामै॒तत् । ए॒तच्छन्दः॑ । छन्द॑स्समु॒द्रम् । स॒मु॒द्रमनु॑ । अनु॑ प्र॒जाः । प्र॒जा प्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र जा॑यन्ते । जा॒य॒न्ते॒ यत् । यदे॒तेन॑ । ए॒तेन॒ सिक॑ताः । सिक॑ता नि॒वप॑ति । नि॒वप॑ति प्र॒जाना᳚म् । नि॒वप॒तीति॑ नि-वप॑ति । प्र॒जाना᳚म्प्र॒जन॑नाय । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । प्र॒जन॑ना॒येन्द्रः॑ । प्र॒जन॑ना॒येति॑ प्र-जन॑नाय । इन्द्रो॑ वृ॒त्राय॑ (31)।
। वृ॒त्राय॒ वज्र᳚म् । वज्र॒म्प्र । प्राह॑रत् । अ॒ह॒र॒थ्सः । स त्रे॒धा । त्रे॒धावि । व्य॑भवत् । अ॒भ॒व॒थ्स्फ्यः । स्फ्यस्तृती॑यम् । तृती॑य॒ꣳ॒ रथः॑ । रथ॒स्तृती॑यम् । तृती॑यँ॒य्यूपः॑ । यूप॒स्तृती॑यम् । तृती॑यँ॒य्ये । ये᳚ऽन्तश्श॒राः । अ॒न्त॒श्श॒रा अशी᳚र्यन्त । अ॒न्त॒श्श॒रा इत्य॑न्तः-श॒राः । अशी᳚र्यन्त॒ ताः । ताश्शर्क॑राः । शर्क॑रा अभवन्न् । अ॒भ॒व॒न्तत् । तच्छर्क॑राणाम् । शर्क॑राणाꣳ शर्कर॒त्वम् । श॒र्क॒र॒त्वँव्वज्रः॑ । श॒र्क॒र॒त्वमिति॑ शर्कर-त्वम् । वज्रो॒ वै । वै शर्क॑राः । शर्क॑रा प॒शुः । प॒शुर॒ग्निः । अ॒ग्निर्यत् । यच्छर्क॑राभिः । शर्क॑राभिर॒ग्निम् । अ॒ग्निम्प॑रिमि॒नोति॑ । प॒रि॒मि॒नोति॒ वज्रे॑ण । प॒रि॒मिनोतीति॑ परि-मि॒नोति॑ । वज्रे॑णै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शून्परि॑ । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्वज्रे॑ण । वज्रे॑ण प॒शवः॑ । प॒शव॒ परि॑गृहीताः । परि॑गृहीता॒स्तस्मा᳚त् । परि॑गृहीता॒ इति॒ परि॑-गृ॒ही॒ताः॒ । तस्मा॒थ्स्थेयान्॑ । स्थेया॒नस्थे॑यसः । अस्थे॑यसो॒ न । नो प॑ । उप॑हरते । ह॒र॒ते॒ ति॒॒सप्ताभिः॑ । त्रि॒स॒प्ताभि॑ प॒शुका॑मस्य । त्रि॒स॒प्ताभि॒रिति॑ त्रि-स॒प्ताभिः॑ । प॒शुका॑मस्य॒ परि॑ । प॒शुका॑म॒स्येति॑ प॒शु-का॒म॒स्य॒। (32)
। परि॑ मिनुयात् । मि॒नु॒या॒थ्स॒प्त । स॒प्त वै । वै शी॑र्ष॒ण्याः᳚ । शी॒र्॒ष॒ण्याः᳚ प्रा॒णाः । प्रा॒णा प्रा॒णाः । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । प्रा॒णा प॒शवः॑ । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । प॒शव॑ प्रा॒णैः । प्रा॒णैरे॒व । प्रा॒णैरिति॑ प्र-अ॒नैः । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ त्रि॒ण॒वाभिः॑ । त्रि॒ण॒वाभि॒र्भ्रातृ॑व्यवतः । त्रि॒ण॒वाभि॒रिति॑ त्रि-न॒वाभिः॑ । भ्रातृ॑व्यवतस्त्रि॒वृतम् । भ्रातृ॑व्यवत॒ इति॒ भातृ॑व्य-व॒तः॒ । त्रि॒वृत॑मे॒व । त्रि॒वृत॒मिति॑ त्रि-वृत᳚म् । ए॒व वज्र᳚म् । वज्रꣳ॑ स॒म्भृत्य॑ । स॒म्भृत्य॒ भ्रातृ॑व्याय । स॒म्भृत्येति॑ सम्-भृत्य॑ । भ्रातृ॑व्याय॒ प्र । प्र ह॑रति । ह॒र॒ति॒ स्तृत्यै᳚ । स्तृ॒त्या॒ अप॑रिमिताभिः । अप॑रिमिताभि॒ परि॑ । अप॑रिमिताभि॒रित्यप॑रि-मि॒ता॒भिः॒ । परि॑ मिनुयात् । मि॒नु॒या॒दप॑रिमितस्य । अप॑रिमित॒स्याव॑रुध्यै । अप॑रिमित॒स्येत्यप॑रि-मि॒त॒स्य॒ । अव॑रुध्यै॒ यम् । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑ताप॒शुः । अ॒प॒शुस्स्या᳚त् । स्या॒दिति॑ । इत्यप॑रिमित्य । अप॑रिमित्य॒ तस्य॑ । अप॑रिमि॒त्येत्यप॑रि-मि॒त्य॒ । तस्य॒ शर्क॑राः । शर्क॑रा॒स्सिक॑ताः । सिक॑ता॒ वि । व्यू॑हेत् । ऊ॒हे॒दपरि॑गृहीते । अप॑रिगृहीत ए॒व । अप॑रिगृहीत॒ इत्यप॑रि-गृ॒ही॒ते॒ । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ वि॒षू॒चीन᳚म् । वि॒षू॒चीन॒ꣳ॒ रेतः॑ । रेत॒ परा᳚ । परा॑सिञ्चति । सि॒ञ्च॒त्य॒प॒शुः । अ॒प॒शुरे॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यम्। (33)
। यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त पशु॒मान् । प॒शु॒मान्थ्स्या᳚त् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । स्या॒दिति॑ । इति॑ परि॒मित्य॑ । प॒रि॒मित्य॒ तस्य॑ । प॒रि॒मित्येति॑ परि-मित्य॑ । तस्य॒ शर्क॑राः । शर्क॑रा॒स्सिक॑ता । सिक॑ता॒ वि । व्यू॑हेत् । ऊ॒हे॒त्परि॑गृहीते । परि॑गृहीत ए॒व । परि॑गृहीत॒ इति॒ परि॑-गृ॒ही॒ते॒ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स॒मी॒चीन᳚म् । स॒मी॒चीन॒ꣳ॒ रेतः॑ । रेत॑स्सिञ्चति । सि॒ञ्च॒ति॒ प॒शु॒मान् । प॒शु॒माने॒व । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ सौ॒म्या । सौ॒म्या वि । व्यू॑हति । ऊ॒ह॒ति॒ सोमः॑ । सोमो॒ वै । वै रे॑तो॒धाः । रे॒तो॒धा रेतः॑ । रे॒तो॒धा इति॑ रेतः-धाः । रेत॑ ए॒व । ए॒व तत् । तद्द॑धाति । द॒धा॒ति॒ गा॒य॒त्रि॒या । गा॒य॒त्रि॒या ब्रा᳚ह्म॒णस्य॑ । ब्रा॒ह्म॒णस्य॑ गाय॒त्रः । गाय॒त्रो हि । हि ब्रा᳚ह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णस्त्रि॒ष्टुभा᳚ । त्रि॒ष्टुभा॑ राज॒न्य॑स्य । रा॒ज॒न्य॑स्य॒ त्रैष्टु॑भः । त्रैष्टु॑भो॒ हि । हि रा॑ज॒न्यः॑ । रा॒ज॒न्यश्शँ॒य्युम् । शँ॒य्यु बा॑र्हस्प॒त्यम् । शँ॒य्युमिति॑ शम्-युम् । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यम्मेधः॑ । मेधो॒ न । नो प॑ । उपा॑नमत् । अ॒न॒म॒थ्सः । सो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निम्प्र । प्रावि॑शत् । अ॒वि॒श॒थ्सः। (34)
। सो᳚ऽग्नेः । अ॒ग्ने कृष्णः॑ । कृष्णो॑ रू॒पम् । रू॒पङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वोत् । उदा॑यत । आ॒य॒त॒ सः । सोऽश्व᳚म् । अश्व॒म्प्र । प्रावि॑शत् । अ॒वि॒श॒थ्सः । सोऽश्व॑स्य । अश्व॑स्यावान्तरश॒फः । अ॒वा॒न्त॒र॒श॒पो॑ऽभवत् । अ॒वा॒न्त॒र॒श॒फ इत्य॑वान्तर-श॒फः । अ॒भ॒व॒द्यत् । यदश्व᳚म् । अश्व॑माक्र॒मय॑ति । आ॒क्र॒मय॑ति॒ यः । आ॒क्र॒मय॒तीत्या᳚-क्र॒मय॑ति । य ए॒व । ए॒व मेधः॑ । मेधोऽश्व᳚म् । अश्व॒म्प्र । प्रावि॑शत् । अवि॑श॒त्तम् । तमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ प्र॒जाप॑तिना । प्र॒जाप॑तिना॒ग्निः । प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा-प॒ति॒ना॒ । अ॒ग्निश्चे॑त॒व्यः॑ । चे॒त॒व्य॑ इति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒ प्रा॒जा॒प॒त्यः । प्रा॒जा॒प॒त्योश्वः॑ । प्रा॒जा॒पत्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः । अश्वो॒ यत् । यदश्व᳚म् । अश्व॑माक्र॒मय॑ति । आ॒क्र॒मय॑ति प्र॒जाप॑तिना । आ॒क्र॒मय॒तीत्या᳚-क्र॒मय॑ति । प्र॒जाप॑तिनै॒व । प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा-प॒ति॒ना॒ । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ पु॒ष्क॒र॒प॒र्णम् । पु॒ष्क॒र॒प॒र्णमुप॑ । पु॒ष्क॒र॒प॒र्णमिति॑ पुष्कर-प॒र्णम् । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ योनिः॑ । योनि॒र्वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्ने पु॑ष्करप॒र्णम् । पु॒ष्क॒र॒प॒र्णꣳ सयो॑निम् । पु॒ष्क॒र॒प॒र्णमिति॑ पुष्कर-प॒र्णम् । सयो॑निमे॒व । सयो॑नि॒मिति॒ स-यो॒नि॒म् । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ऽपाम् । अ॒पाम्पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठम॑सि । अ॒सीति॑ । इत्युप॑ । उप॑दधाति । द॒धा॒त्य॒पाम् । अ॒पाँव्वै । वा ए॒तत् । ए॒तत्पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठँय्यत् । यत्पु॑ष्करप॒र्णम् । पु॒ष्क॒र॒प॒र्णꣳ रू॒पेण॑ । पु॒ष्क॒र॒प॒र्णमिति॑ पुष्कर-प॒र्णम् । रू॒पेणै॒व । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒दुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒तीति॑ दधाति (35) ॥6॥
ब्रह्म॑ जज्ञा॒नम् । ज॒ज्ञा॒नमिति॑ । इति॑ रु॒क्मम् । रु॒क्ममुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ ब्रह्म॑मुखाः । ब्रह्म॑मुखा॒ वै । ब्रह्म॑मुखा॒ इति॒ ब्रह्म॑-मु॒खाः॒ । वै प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ ब्रह्म॑मुखाः । ब्रह्म॑मुखा ए॒व । ब्रह्म॑मुखा॒ इति॒ ब्रह्म॑- मु॒खाः॒ । ए॒व तत् । त॒त्प्र॒जाः । प्र॒जा यज॑मानः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । यज॑मानस्सृजते । सृ॒ज॒ते॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ जज्ञा॒नम् । ज॒ज्ञा॒नमिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्ब्राह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णो मुख्यः॑ । मुख्यो॒ मुख्यः॑ । मुख्यो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ ब्रह्मवा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ न । न पृ॑थि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्यान्न । नान्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षेन । न दि॒वि । दि॒व्य॑ग्निः । अ॒ग्निश्चे॑त॒व्यः॑ । चे॒त॒व्य॑ इति॑ । इति॒ यत् । यत्पृ॑थि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्याञ्चि॑न्वी॒त । चि॒न्वी॒त पृ॑थि॒वीम् । पृ॒थि॒वी॒ꣳ शु॒चा । शु॒चाऽर्प॑येत् । अ॒र्प॒ये॒न्न । नौष॑धयः । ओष॑धयो॒ न । न वन॒स्पत॑यः । वन॒स्पत॑य॒ प्र। (36)
“प्र जा॑येरन्न् । जा॒ये॒र॒न्॒, यत् । यद॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे चिन्वी॒त । चि॒न्वी॒तान्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षꣳ शु॒चा । शु॒चाऽर्प॑येत् । अ॒र्प॒ये॒न्न । न वयाꣳ॑सि । वयाꣳ॑सि॒ प्र । प्र जा॑येरन्न् । जा॒ये॒र॒न्॒, यत् । यद्दि॒वि । दि॒वि चि॑न्वी॒त । चि॒न्वी॒त दिव᳚म् । दिवगं॑ शु॒चा । शु॒चाऽर्प॑येत् । अ॒र्प॒ये॒न्न । न प॒र्जन्यः॑ । प॒र्जन्यो॑ वर्षेत् । व॒र्॒षे॒द्रु॒क्मम् । रु॒क्ममुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्य॒मृत᳚म् । अ॒मृतँ॒व्वै । वै हि॑रण्यम् । हिर॑ण्यम॒मृते᳚ । अ॒मृत॑ ए॒व । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ प्रजा᳚त्यै । प्रजा᳚त्यै हिर॒ण्मय᳚म् । प्रजा᳚त्या॒ इति॒ प्र-जा॒त्यै॒ । हि॒र॒ण्मय॒म्पुरु॑षम् । पुरु॑ष॒मुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ य॒ज॒मा॒न॒लो॒कस्य॑ । य॒ज॒मा॒न॒लो॒कस्य॒ विधृ॑त्यै । य॒ज॒मा॒न॒लो॒कस्येति॑ यजमान- लो॒कस्य॑ । विधृ॑त्यै॒ यत् । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि-धृ॒त्यै॒ । यदिष्ट॑कायाः । इष्ट॑काया॒ आतृ॑ण्णम् । आतृ॑ण्ण मनूपद॒ध्यात् । आतृ॑ण्ण॒मित्या-त॒ण्ण॒म्॒ । अ॒नू॒प॒दध्यात्प॑शू॒नाम् । अ॒नू॒प॒द॒ध्यादित्य॑नु-उ॒प॒द॒ध्यात् । प॒शू॒नाञ्च॑ । च यज॑मानस्य । यज॑मानस्य च । च॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णमपि॑ । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । अपि॑ दध्यात् । द॒ध्या॒द्द॒ख्षि॒ण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒त प्राञ्च᳚म् (37)।”
। प्राञ्च॒मुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ दा॒धार॑ । दा॒धार॑ यजमानलो॒कम् । य॒ज॒मा॒न॒लो॒कन्न । य॒ज॒मा॒न॒लो॒कमिति॑ यजमान- लो॒कम् । न प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाञ्च॑ । च॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य च । च॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णमपि॑ । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । अपि॑ दधाति । द॒धा॒त्यथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्विष्ट॑कायाः । इष्ट॑काया॒ आतृ॑ण्णम् । आतृ॑ण्ण॒मनु॑ । आतृ॑ण्ण॒मित्या-तृ॒ण्ण॒म् । अ॒नूप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ प्रा॒णाना᳚म् । प्रा॒णाना॒म्मुथ्सृ॑ष्ट्यै । प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र-अ॒नाना᳚म् । उथ्सृ॑ष्ट्यै द्र॒फ्सः । उथ्सृ॑ष्ट्या॒ इत्युत्-सृ॒ष्ट्यै॒ । द्र॒फ्सश्च॑ स्कन्द । च॒ स्क॒न्देति॑ । इत्य॒भि । अ॒भि मृ॑शति । मृ॒श॒ति॒ होत्रा॑सु । होत्रा᳚स्वे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ति॒ सु᳚चौ । स्रुचा॒वुप॑ । उप॑दधाति । द॒धा॒त्याज्य॑स्य । आज्य॑स्य पू॒र्णाम् । पू॒र्णाङ्का᳚र्ष्मर्य॒मयी᳚म् । का॒र्ष्म॒य॒मयी᳚न्द॒ध्नः । का॒र्ष्म॒र्य॒मयी॒ मिति॑ काष्मर्य-मयी᳚म् । द॒ध्न पू॒र्णाम् । पू॒र्णामौदु॑म्बरीम् । औदु॑म्बरीमि॒यम् । इ॒यँव्वै । वै का᳚र्ष्मर्य॒मयी᳚ । का॒र्ष्म॒र्य॒मय्य॒सौ । का॒र्ष्म॒र्य॒मयीति॑ कार्ष्मर्य-मयी᳚ । अ॒सावौदु॑म्बरी । औदु॑म्बरी॒मे । इ॒मे ए॒व । इ॒मे इ॒तीमे । ए॒वोप॑ । उप॑ धत्ते । ध॒त्ते॒ तू॒ष्णीम्। (38)
। तू॒ष्णीमुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ न । न हि । हीमे । इ॒मे यजु॑षा । इ॒मे इती॒मे । यजु॒षाऽप्तु᳚म् । आप्तु॒मर्ह॑ति । अर्ह॑ति॒ दख्षि॑णाम् । दख्षि॑णाङ्कार्ष्मर्य॒मयी᳚म् । का॒र्ष्म॒र्य॒मयी॒मुत्त॑राम् । का॒र्ष्म॒र्य॒मयी॒मिति॑ कार्ष्मर्य-मयी᳚म् । उत्त॑रा॒मौदु॑म्बरीम् । उत्त॑रा॒मित्युत्-त॒रा॒म्॒ । औदु॑म्बरी॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒स्याः । अ॒स्या अ॒सौ । अ॒सावुत्त॑रा । उत्त॒राऽऽज्य॑स्य । उत्त॒रेत्युत्-त॒रा॒ । आज्य॑स्य पू॒र्णाम् । पू॒र्णाङ्का᳚र्ष्मर्य॒मयी᳚म् । का॒र्ष्म॒र्य॒मयीँ॒व्वज्रः॑ । का॒र्ष्म॒र्य॒मयी॒मिति॑ कार्ष्मर्य-मयी᳚म् । वज्रो॒ वै । वा आज्य᳚म् । आज्यँ॒व्वज्रः॑ । वज्र॑ काष्म॒र्यः॑ । का॒ष्म॒र्यो॑ वज्रे॑ण । वज्रे॑णै॒व । ए॒व य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ दख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒णतो रख्षाꣳ॑सि । रख्षा॒ꣳ॒स्यप॑ । अप॑ हन्ति । ह॒न्ति॒ द॒ध्नः । द॒ध्न पू॒र्णाम् । पू॒र्णामौदु॑म्बरीम् । औदु॑म्बरीम्प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै दधि॑ । दध्यूर्क् । ऊर्गु॑दु॒म्बरः॑ । उ॒दु॒म्बर॑ प॒शुषु॑ । प॒शुष्वे॒व । ए॒वोर्ज᳚म् । ऊर्ज॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ पू॒र्णे । पू॒र्णे उप॑ । पू॒र्णे इति॑ पू॒र्णे । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ पू॒र्णे । पू॒र्णे ए॒व । पू॒र्णे इति॑ पू॒र्णे । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒मुष्मिन्न्॑। (39)
अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒क उप॑ । उप॑ तिष्ठेते । ति॒ष्ठे॒ते॒ वि॒राजि॑ । ति॒ष्ठे॒ते॒ इति॑ तिष्ठेते । वि॒राज्य॒ग्निः । वि॒राजीति॑ वि-राजि॑ । अ॒ग्निश्चे॑त॒व्यः॑ । चे॒त॒व्य॑ इति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒स्स्रुक् । स्स्रुग्वै । वै वि॒राट् । वि॒राड्यत् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । यथ्स्रुचौ᳚ । स्रुचा॑वुप॒दधा॑ति । उ॒प॒दधा॑ति वि॒राजि॑ । उ॒प॒दधातीत्यु॑प-दधा॑ति । वि॒राज्ये॒व । वि॒राजीति॑ वि-राजि॑ । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ य॒ज्ञ॒मु॒खेय॑ज्ञमुखे । य॒ज्ञ॒मु॒खेय॑ज्ञमुखे॒ वै । य॒ज्ञ॒मुखेय॑ज्ञमुख॒ इति॑ यज्ञमु॒खे-य॒ज्ञ॒मु॒खे॒ । वै क्रि॒यमा॑णे । क्रि॒यमा॑णे य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि जिघाꣳसन्ति । जि॒घा॒ꣳ॒स॒न्ति॒ य॒ज्ञ॒मु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खꣳ रु॒क्मः । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । रु॒क्मो यत् । यद्रु॒क्मम् । रु॒क्मँव्व्या॑घा॒रय॑ति । व्या॒घा॒रय॑ति यज्ञमु॒खात् । व्या॒घा॒रय॒तीति॑ वि-आ॒घा॒रय॑ति । य॒ज्ञ॒मु॒खादे॒व । य॒ज्ञ॒मु॒खादिति॑ यज्ञ-मु॒खात् । ए॒व रख्षाꣳ॑सि । रख्षा॒ꣳ॒स्यप॑ । अप॑ हन्ति । ह॒न्ति॒ प॒ञ्चभिः॑ । प॒ञ्चभी॒र्व्याघा॑रयति । प॒ञ्चभि॒रिति॑ प॒ञ्च-भिः॒ । व्याघा॑रयति॒ पाङ्क्तः॑ । व्याघा॑रय॒तीति॑ वि-आघा॑रयति । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒व य॒ज्ञः । य॒ज्ञस्तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्रख्षाꣳ॑सि । रख्षा॒ꣳ॒स्यप॑ । अप॑ हन्ति । ह॒न्त्य॒ख्ष्ण॒या । अ॒ख्ष्ण॒या व्याघा॑रयति । व्याघा॑रयति॒ तस्मा᳚त् । व्याघा॑रय॒तीति॑ वि-आघा॑रयति । तस्मा॑दख्ष्ण॒या । अ॒ख्ष्ण॒या प॒शवः॑ । प॒शवोऽङ्गा॑नि । अङ्गा॑नि॒ प्र । प्र ह॑रन्ति । ह॒र॒न्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ (40) ॥
स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामुप॑ । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामिति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णाम् । उप॑ दधाति । द॒धा॒ती॒ यम् । इ॒यँव्वै । वै स्व॑यमातृ॒ण्णा । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णे माम् । स्व॒य॒-मा॒तृ॒ण्णेति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णा । इ॒ममे॒व । ए॒वोप॑ । उप॑धत्ते । ध॒त्तेऽश्व᳚म् । आश्व॒मुप॑ । उप॑ घ्रापयति । घ्रा॒प॒य॒ति॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णमे॒व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । ए॒वास्या᳚म् । अ॒स्या॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒त्यथो᳚ । अथो᳚ प्राजाप॒त्यः । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रा॒जा॒प॒त्यो वै । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः । वा अश्वः॑ । अश्व॑ प्र॒जाप॑तिना । प्र॒जाप॑तिनै॒व । प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा-प॒ति॒ना॒ । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ प्र॒थ॒मा । प्र॒थ॒मेष्ट॑का । इष्ट॑कोपधी॒यमा॑ना । उ॒प॒धी॒यमा॑ना पशू॒नाम् । उ॒प॒धी॒यमा॒नेत्यु॑प-धी॒यमा॑ना । प॒शू॒नाञ्च॑ । च॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य च । च॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णमपि॑ । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । अपि॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा भ॑वति । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णेति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णा । भ॒व॒ति॒ प्रा॒णाना᳚म् । प्रा॒णाना॒मुथ्सृ॑ष्ट्यै । प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र-अ॒नाना᳚म् । उथ्सृ॑ष्ट्या॒ अथो᳚ । उथ्सृ॑ष्ट्या॒ इत्युत्-सृ॒ष्ट्यै॒ । अथो॑ सुव॒र्गस्य॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै । अनु॑ख्यात्या अ॒ग्नौ । अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑-ख्या॒त्यै॒ । अ॒ग्नाव॒ग्निः । अ॒ग्निश्चे॑त॒व्यः॑ । चे॒त॒व्य॑ इति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒रे॒षः । ए॒ष वै । वा अ॒ग्निः (41)।
अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रो यत् । यद्ब्रा᳚ह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒ण॒स्तस्मै᳚ । तस्मै᳚ प्रथ॒माम् । प्र॒थ॒मामिष्ट॑काम् । इष्ट॑काँ॒य्यजु॑ष्कृताम् । यजु॑ष्कृता॒म्प्र । यजु॑ष्कृता॒मिति॒ यजुः॑-कृ॒ता॒म्॒ । प्रय॑च्छेत् । य॒च्छे॒त्ताम् । ताम्ब्रा᳚ह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णश्च॑ । चोप॑ । उप॑ दध्याताम् । द॒ध्या॒ता॒म॒ग्नौ । अ॒ग्नामे॒व । ए॒व तत् । तद॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नुते । चि॒नु॒त॒ ई॒श्व॒रः । ई॒श्व॒रो वै । वा ए॒षः । ए॒ष आर्ति᳚म् । आर्ति॒मार्तोः᳚ । आर्तो॒र्यः । आर्तो॒-रित्या-अ॒र्तोः॒ । योऽवि॑द्वान् । अवि॑द्वा॒निष्ट॑काम् । इष्ट॑कामुप॒दधा॑ति । उ॒प॒दधा॑ति॒ त्रीन् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । त्रीन्वरान्॑ । वरा᳚न्दद्यात् । द॒द्या॒त्त्रयः॑ । त्रयो॒ वै । वै प्रा॒णाः । प्रा॒णा प्रा॒णाना᳚म् । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । प्रा॒णाना॒ꣳ॒ स्पृत्यै॑ । प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र अना॒नाम् । स्पृत्यै॒ द्वौ । द्वावे॒व । ए॒व देयौ᳚ । देयौ॒ द्वौ । द्वौहि । हि प्रा॒णौ । प्रा॒णावेकः॑ । प्रा॒णाविति॑ प्र-अ॒नौ । एक॑ ए॒व । ए॒व देयः॑ । देय॒ एकः॑ । एको॒ हि । हि प्रा॒णः । प्रा॒ण प॒शुः । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । प॒शुर्वै (42)।
। वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निर्न । न खलु॑ । खलु॒ वै । वै प॒शवः॑ । प॒शव॒ आय॑वसे । आय॑वसे रमन्ते । र॒म॒न्ते॒ दू॒र्वे॒ष्ट॒काम् । दू॒र्वे॒ष्ट॒कामुप॑ । दू॒र्वे॒ष्ट॒कामिति॑ दूर्वा-इ॒ष्ट॒काम् । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ प॒शू॒नाम् । प॒शू॒नान्धृत्यै᳚ । धृत्यै॒ द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या॒म्प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै॒ काण्डा᳚क्काण्डात् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । काण्डा᳚काण्डात्प्र॒रोह॑न्ती । काण्डा᳚त्काण्डा॒दिति॒ काण्डा᳚त्-का॒ण्डा॒त्॒ । प्र॒रोह॒न्तीति॑ । प्र॒रोह॒न्तीति॑ प्र-रोह॑न्ती । इत्या॑ह । आ॒ह॒ काण्डे॑नकाण्डेन । काण्डे॑नकाण्डेन॒ हि । काण्डे॑नकाण्डे॒नेति॒ काण्डे॑न-का॒ण्डे॒न॒ । ह्ये॑षा । ए॒षा प्र॑ति॒ तिष्ठ॑ति । प्र॒ति॒तिष्ठ॑त्ये॒व । प्र॒ति॒तिष्ठ॒तीति॑ प्रति-तिष्ठ॑ति । ए॒वा नः॑ । नो॒ दू॒र्वे॒ । दू॒र्वे॒ प्र । प्र त॑नु । त॒नु॒ स॒हस्रे॑ण । स॒हस्रे॑ण श॒तेन॑ । श॒तेन॑ च । चेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सा॒ह॒स्रः । सा॒ह॒स्र प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जाप॑ते॒ राप्त्यै᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । आप्त्यै॑ देवल॒ख्ष्मम् । दे॒व॒ल॒ख्ष्मँव्वै । दे॒व॒ल॒ख्ष्ममिति॑ देव-ल॒ख्ष्मम् । वै त्र्या॑लिखि॒ता । त्र्या॒लि॒खि॒ता ताम् । त्र्या॒लि॒खि॒तेति॑ त्रि-आ॒लि॒खि॒ता । तामुत्त॑रलख्ष्माणम् । उत्त॑रलख्ष्माणन्दे॒वाः । उत्त॑रलख्माण॒मित्युत्त॑र-ल॒ख्ष्मा॒ण॒म् । दे॒वा उप॑ । उपा॑दधत । अ॒द॒ध॒ताध॑रलख्ष्माणम् । अध॑रलख्ष्माण॒मसु॑राः । अध॑रलख्ष्माण॒-मित्यध॑र-ल॒ख्ष्मा॒ण॒म् । असु॑रा॒ यम् । यङ्का॒मये॑त। (43)
। का॒मये॑त॒ वसी॑यान् । वसी॑यान्थ्यात् । स्या॒दिति॑ । इत्युत्त॑रलख्ष्माणम् । उत्त॑रलख्ष्माण॒न्तस्य॑ । उत्त॑रलख्ष्माण॒मित्युत्त॑र-ल॒ख्ष्मा॒ण॒म् । तस्योप॑ । उप॑ दध्यात् । द॒ध्या॒द्वसी॑यान् । वसी॑याने॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ पापी॑यान् । पापी॑यान्थ्स्यात् । स्या॒दिति॑ । इत्यध॑रलख्ष्माणम् । अध॑रलख्ष्माण॒न्तस्य॑ । अध॑रलख्ष्माण॒मित्यध॑र-ल॒ख्ष्मा॒ण॒म् । तस्योप॑ । उप॑ दध्यात् । द॒ध्या॒द॒सु॒र॒ यो॒निम् । अ॒सु॒र॒यो॒निमे॒व । अ॒सु॒र॒यो॒निमित्य॑सुर-यो॒निम् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मनु॑ । अनु॒ परा᳚ । परा॑ भावयति । भा॒व॒य॒ति॒ पापी॑यान् । पापी॑यान्भवति । भ॒व॒ति॒त्र्या॒ लि॒खि॒ता । त्र्या॒लि॒खि॒ता भ॑वति । त्र्या॒लि॒खि॒तेति॑ त्रि-आ॒लि॒खि॒ता । भ॒व॒ती॒मे । इ॒मे वै । वै लो॒काः । लो॒कास्त्र्या॑लिखि॒ता । त्र्या॒लि॒खि॒तैभ्यः॑ । त्र्या॒लि॒खि॒तेति॑ त्रि-आ॒लि॒खि॒ता । ए॒भ्य ए॒व । ए॒व लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्यो॒ भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यम॒न्तः । अ॒न्तरे॑ति । ए॒त्यङ्गि॑रसः । अङ्गि॑रसस्सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्य॒तः । य॒त पु॑रो॒डाशः॑ । पु॒रो॒डाश॑ कू॒र्मः । कू॒र्मो भू॒त्वा । भू॒त्वाऽनु॑ । अनु॒ प्र । प्रा स॑र्पत् । अ॒स॒र्प॒द्य॒त्। (44)
। यत्कू॒र्मम् । कू॒र्ममु॑प॒ दधा॑ति । उ॒प॒दधा॑ति॒ यथा᳚ । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प दधा॑ति । यथा᳚ ख्षेत्र॒वित् । ख्षे॒त्र॒विदञ्ज॑सा । ख्षे॒त्र॒विदिति॑ ख्षेत्र-वित् । अञ्ज॑सा॒ नय॑ति । नय॑त्ये॒वम् । ए॒वमे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्कू॒र्मः । कू॒र्मस्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमञ्ज॑सा । अञ्ज॑सा नयति । न॒य॒ति॒ मेधः॑ । मेधो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाँय्यत् । यत्कू॒र्मः । कू॒र्मो यत् । यत्कू॒र्मम् । कू॒र्ममु॑प॒दधा॑ति । उ॒प॒दधा॑ति॒ स्वम् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प- दधा॑ति । स्वमे॒व । ए॒व मेध᳚म् । मे॒ध॒म्पश्य॑न्तः । पश्य॑न्त प॒शवः॑ । प॒शव॒ उप॑ । उप॑ तिष्ठन्ते । ति॒ष्ठ॒न्ते॒ श्म॒शा॒नम् । श्म॒शा॒नँव्वै । वा ए॒तत् । ए॒तत्क्रि॑यते । क्रि॒य॒ते॒ यत् । यन्मृ॒ताना᳚म् । मृ॒ताना᳚म्पशू॒नाम् । प॒शू॒नाꣳ शी॒र्॒?षाणि॑ । शी॒र्॒?षाण्यु॑पधी॒यन्ते᳚ । उ॒प॒धी॒यन्ते॒ यत् । उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प-धी॒यन्ते᳚ । यज्जीव॑न्तम् । जीव॑न्तङ्कू॒र्मम् । कू॒र्ममु॑प॒दधा॑ति । उ॒प॒दधा॑ति॒ तेन॑ । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । तेनाश्म॑शानचित् । अश्म॑शानाचिद्वास्त॒व्यः॑ । अश्म॑शानचि॒दित्य-श्म॑शान-चि॒त्॒ । वा॒स्त॒व्यो॑ वै । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यत्कू॒र्मः। (45)
। कू॒र्मो मधु॑ । मधु॒ वाताः᳚ । वाता॑ ऋताय॒ते । ऋ॒ता॒य॒त इति॑ । ऋ॒ता॒य॒त इत्यृ॑त-य॒ते । इति॑ द॒ध्ना । द॒ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ । म॒धु॒मि॒श्रेणा॒भि । म॒धु॒मि॒श्रेणेति॑ मधु-मि॒श्रेण॑ । अ॒भ्य॑नक्ति । अ॒न॒क्ति॒ स्व॒दय॑ति । स्व॒दय॑त्ये॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्ग्रा॒म्यम् । ग्रा॒म्यँव्वै । वा ए॒तत् । ए॒तदन्न᳚म् । अन्नँ॒य्यत् । यद्दधि॑ । दध्या॑र॒ण्यम् । आ॒र॒ण्यम्मधु॑ । मधु॒ यत् । यद्द॒ध्ना । द॒ध्ना म॒धुमि॒श्रेण॑ । म॒धु॒मि॒श्रेणा᳚भ्य॒नक्ति॑ । म॒धु॒मि॒श्रेणेति॑ मधु-मि॒श्रेण॑ । अ॒भ्य॒नक्त्यु॒भय॑स्य । अ॒भ्य॒नक्तीत्य॑भि-अ॒नक्ति॑ । उ॒भय॒स्याव॑रुद्ध्यै । अव॑रुद्ध्यै म॒ही । अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ । म॒ही द्यौः । द्यौ पृ॑थि॒वी । पृ॑थि॒वी च॑ । च॒ नः॒ । न॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒भ्याम् । आ॒भ्यामे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मु॒भ॒यतः॑ । उ॒भ॒यत॒ परि॑ । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ प्राञ्ज᳚म् । प्राञ्ज॒मुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै । सम॑ष्ट्यै पु॒रस्ता᳚त् । सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सम्-अ॒ष्ट्यै॒ । पु॒रस्ता᳚त्प्र॒त्यञ्चम्᳚ । पु॒त्यञ्च॒मुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्पु॒रस्ता᳚त्। (46)
पु॒रस्ता᳚त्प्र॒त्यञ्चः॑ । प्र॒तञ्च॑ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ मेध॑म् । मेध॒मुप॑ । उप॑ तिष्ठन्ते । ति॒ष्ठ॒न्ते॒ यः । यो वै । वा अप॑नाभिम् । अप॑नाभिम॒ग्निम् । अप॑नाभि॒मित्यप॑-ना॒भि॒म् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒ते यज॑मानस्य । यज॑मानस्य॒ नाभि᳚म् । नाभि॒ मनु॑ । अनु॒ प्र । प्र वि॑शति । वि॒श॒ति॒ सः । स ए॑नम् । ए॒न॒मी॒श्व॒रः । ई॒श्व॒रो हिꣳसि॑तोः । हिꣳसि॑तोरु॒लूख॑लम् । उ॒लूख॑ल॒मुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्ये॒षा । ए॒षा वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्नाभिः॑ । नाभि॒स्सना॑भिम् । सनाभि॑मे॒व । सना॑भि॒मिति॒ स-ना॒भि॒म् । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नुते । चि॒नु॒तेऽहिꣳ॑सायै । अहिꣳ॑साया॒ औदु॑म्बरम् । औदु॑म्बरम्भवति । भ॒व॒त्यूर्क् । ऊर्ग्वै । वा उ॑दु॒म्बरः॑ । उ॒दु॒म्बर॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒त उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚न्मध्य॒तः । म॒ध्य॒त ऊ॒र्जा । ऊ॒र्जा भु॑ञ्जते । भु॒ञ्ज॒त॒ इय॑त् । इय॑द्भवति । भ॒व॒ति॒ प्र॒जाप॑तिना । प्र॒जाप॑तिना यज्ञमु॒खेन॑ । प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा-प॒ति॒ना॒ । य॒ज्ञ॒मु॒खेन॒ सम्मि॑तम् । य॒ज्ञ॒मु॒खेनेति॑ यज्ञ-मु॒खेन॑ । सम्मि॑त॒मव॑ । सम्मि॑त॒मिति॒ सम्-मि॒त॒म्॒ । अव॑ हन्ति । ह॒न्त्यन्न᳚म् । अन्न॑मे॒व । ए॒वाकः॑ । अ॒क॒र्वै॒ष्ण॒व्या । वै॒ष्ण॒व्यर्चः । ऋ॒चोप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ विष्णुः॑ । विष्णु॒र्वै । वै य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै᳚ष्ण॒वाः । वै॒ष्ण॒वा वन॒स्पत॑यः । वन॒स्पत॑यो य॒ज्ञे । य॒ज्ञ ए॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒तीति॑ स्थापयति (47) ॥
ए॒षाँव्वै । वा ए॒तत् । ए॒तल्लो॒काना᳚म् । लो॒काना॒ञ्ज्योतिः॑ । ज्योति॒स्सम्भृ॑तम् । सम्भृ॑तँ॒य्यत् । सम्भृ॑त॒मिति॒ सम्-भृ॒त॒म् । यदु॒खा । उ॒खा यत् । यदु॒खाम् । उ॒खामु॑प॒दधा॑ति । उ॒प॒दधा᳚त्ये॒भ्यः । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । ए॒भ्य ए॒व । ए॒व लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्यो॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॒रव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒त उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚न्मध्य॒तः । म॒ध्य॒तो ज्योतिः॑ । ज्योति॒रुप॑ । उपा᳚स्महे । आ॒स्म॒हे॒ सिक॑ताभिः । सिक॑ताभि पूरयति । पू॒र॒य॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्वै᳚श्वान॒रस्य॑ । वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ रू॒पम् । रू॒प॒ꣳ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒व वै᳚श्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रमव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ ख्षोधु॑कः । ख्षोधु॑कस्स्यात् । स्या॒दिति॑ । इत्यू॒नाम् । ऊ॒नान्तस्य॑ । तस्योप॑ । उप॑ दध्यात्। (48)
द॒ध्या॒त्ख्षोधु॑कः । ख्षोधु॑क ए॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॒तानु॑पदस्यत् । अनु॑पदस्य॒दन्न᳚म् । अनु॑पदस्य॒दित्यनु॑प-द॒स्य॒त्॒ । अन्न॑मद्यात् । अद्या॒दिति॑ । इति॑ पू॒र्णाम् । पू॒र्णान्तस्य॑ । तस्योप॑ । उप॑ दध्यात् । द॒ध्या॒दनु॑पदस्यत् । अनु॑पदस्यदे॒व । अनु॑पदस्य॒दित्यनु॑प-द॒स्य॒त्॒ । ए॒वान्न॑म् । अन्न॑मत्ति । अ॒त्ति॒ स॒हस्र᳚म् । स॒हस्रँ॒व्वै । वै प्रति॑ । प्रति॒ पुरु॑षः । पुरु॑ष पशू॒नाम् । प॒शू॒नाँय्य॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑म॒न्ये । अ॒न्ये प॒शवः॑ । प॒शवो॒ मध्ये᳚ । मध्ये॑ पुरुषशी॒र्॒?षम् । पु॒रु॒ष॒शी॒र्॒?षमुप॑ । पु॒रु॒ष॒शी॒र्॒?षमिति॑ पुरुष-शी॒र्॒?षम् । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ स॒वी॒र्यत्वाय॑ । स॒वी॒र्य॒त्वा यो॒खाया᳚म् । स॒वी॒र्य॒त्वायेति॑ सवीर्य-त्वाय॑ । उ॒खाया॒मपि॑ । अपि॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ प्र॒ति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठामे॒व । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒द्ग॒म॒य॒ति॒ । ग॒म॒य॒ति॒ व्यृ॑द्धम् । व्यृ॑द्धँ॒व्वै । व्यृ॑द्ध॒मिति॒ वि-ऋ॒द्ध॒म्॒ । वा ए॒तत् । ए॒तत्प्रा॒णैः । प्रा॒णैर॑मे॒ध्यम् । प्रा॒णैरिति॑ प्र-अ॒नैः । अ॒मे॒ध्यँय्यत् । यत्पु॑रुषशी॒र्॒?षम् । पु॒रु॒ष॒शी॒र्॒?षम॒मृत᳚म् । पु॒रु॒ष॒शी॒र्॒?षमिति॑ पुरुष-शी॒र्॒?षम् । अ॒मृत॒ङ्खलु॑ । खलु॒ वै । वै प्रा॒णा । प्रा॒णा अ॒मृत᳚म् । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः (49)।
। अ॒मृत॒ꣳ॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यम्प्रा॒णेषु॑ । प्रा॒णेषु॑ हिरण्यश॒ल्कान् । प्रा॒णेष्विति॑ प्र-अ॒नेषु॑ । हि॒र॒ण्य॒श॒ल्कान्प्रति॑ । हि॒र॒ण्य॒श॒ल्का॒निति॑ हिरण्य-श॒ल्कान् । प्रत्य॑स्यति । अ॒स्य॒ति॒ प्र॒ति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठामे॒व । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒द्ग॒म॒यि॒त्वा । ग॒म॒यि॒त्वा प्रा॒णैः । प्रा॒णैस्सम् । प्रा॒णै॒रिति॑ प्र-अ॒नैः । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ द॒ध्ना । द॒ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ । म॒धु॒मि॒श्रेण॑ पूरयति । म॒धु॒मि॒श्रेणेति॑ मधु-मि॒श्रेण॑ । पू॒र॒य॒ति॒ म॒ध॒व्यः॑ । म॒ध॒व्यो॑ऽसानि । अ॒सा॒नीति॑ । इति॑ शृतात॒ङ्क्ये॑न । शृ॒ता॒त॒ङ्क्ये॑न मेध्य॒त्वाय॑ । शृ॒ता॒त॒ङ्क्ये॑नेति॑ शृत-आ॒त॒ङ्क्ये॑न । मे॒ध्य॒त्वाय॑ ग्रा॒म्यम् । मे॒ध्य॒त्वायेति॑ मेध्य-त्वाय॑ । ग्रा॒म्यँव्वै । वा ए॒तत् । ए॒तदन्न᳚म् । अन्नँ॒य्यत् । यद्दधि॑ । दध्या॑र॒ण्यम् । आ॒र॒ण्यम्मधु॑ । मधु॒ यत् । यद्द॒ध्ना । द॒ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ । म॒धु॒मि॒श्रेण॑ पू॒रय॑ति । म॒धु॒मि॒श्रेणेति॑ मधु-मि॒श्रेण॑ । पू॒रय॑त्यु॒भय॑स्य । उ॒भय॒स्याव॑रुद्ध्य्वे । अव॑रुद्ध्ये पशुशी॒र्॒?षाणि॑ । अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ । प॒शु॒शी॒र्॒?षाण्युप॑ । प॒शु॒शी॒र्॒?षाणीति॑ पशु-शी॒र्॒?षाणि॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै प॑शुशी॒र्॒?षाणि॑ । प॒शु॒शी॒र्॒?षाणि॑ प॒शून् । प॒शु॒शी॒र्॒?षाणीति॑ पशु-शी॒र्॒?षाणि॑ । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑ता प॒शुः । अ॒प॒शुस्स्या᳚त् । स्या॒दिति॑ । इति॑ विषू॒चीना॑नि। (50)
। वि॒षू॒चीना॑नि॒ तस्य॑ ।तस्योप॑ । उप॑ दध्यात् । द॒ध्या॒द्विषू॑चः । विषू॑च ए॒व । ए॒वास्मा᳚त् । अ॒स्मा॒त्प॒शून् । प॒शून्द॑धाति । द॒धा॒त्य॒प॒शुः । अ॒प॒शुरे॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त पशु॒मान् । प॒शु॒मान्थ्स्या᳚त् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । स्या॒दिति॑ । इति॑ समी॒चीना॑नि । स॒मी॒चीना॑नि॒ तस्य॑ । तस्योप॑ । उप॑ दध्यात् । द॒ध्याथ्स॒मीचः॑ । स॒मीच॑ ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शून्द॑धाति । द॒धा॒ति॒ प॒शु॒मान् । प॒शु॒माने॒व । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚त्प्रती॒चीन᳚म् । प्र॒ती॒चीन॒मश्व॑स्य । अ॒श्व॒स्योप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ प॒श्चात् । प॒श्चा त्प्रा॒चीन᳚म् । प्रा॒चीन॑मृष॒भस्य॑ । ऋ॒ष॒भस्याप॑शवः । अप॑शवो॒ वै । वा अ॒न्ये । अ॒न्ये गो॑अ॒श्वेभ्यः॑ । गो॒अ॒श्वेभ्य॑ प॒शवः॑ । गो॒अ॒श्वेभ्य॒ इति॑ गो-अ॒श्वेभ्यः॑ । प॒शवो॑ गो?अ॒श्वान् । गो॒अ॒श्वाने॒व । गो॒अ॒श्वानीति॑ गो-अ॒श्वान् । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स॒मीचः॑ । स॒मीचो॑ दधाति । द॒धा॒त्ये॒ताव॑न्तः । ए॒ताव॑न्तो॒ वै । वै प॒शवः॑ । प॒शवो᳚ द्वि॒पादः॑ (51)।
। द्वि॒पाद॑श्च । द्वि॒पाद॒ इति॑ द्वि-पादः॑ । च॒ चतु॑ष्पादः । चतु॑ष्पादश्च । चतु॑ष्पाद॒ इति॒ चतुः॑-पा॒दः॒ । च॒ तान् । तान् वै । वा ए॒तत् । ए॒तद॒ग्नौ । अ॒ग्नौ प्र । प्र द॑धाति । द॒धा॒ति॒ यत् । यत्प॑शुशी॒र्॒?षाणि॑ । प॒शु॒शी॒र्॒?षाण्यु॑प॒ दधा॑ति । प॒शु॒शी॒र्॒?षाणीति॑ पशु-शी॒र्॒?षाणि॑ । उ॒प॒दधा᳚त्य॒मुम् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । अ॒मुमा॑र॒ण्यम् । आ॒र॒ण्यमनु॑ । अनु॑ ते । ते॒ दि॒शा॒मि॒ । दि॒शा॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ग्रा॒म्येभ्यः॑ । ग्रा॒म्येभ्य॑ ए॒व । ए॒व प॒शुभ्यः॑ । प॒शुभ्य॑ आर॒ण्यान् । प॒शुभ्य॒ इति॑ प॒शु-भ्यः॒ । आ॒र॒ण्यान्प॒शून् । प॒शूञ्चुच᳚म् । शुच॒ मनु॑ । अनूत् । उथ्सृ॑जति । सृ॒ज॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्स॒माव॑त् । स॒माव॑त्पशू॒नाम् । प॒शू॒नाम्प्र॒जाय॑मानानाम् । प्र॒जाय॑मानानामार॒ण्याः । प्र॒जाय॑माना॒मिति॑ प्र-जाय॑मानानाम् । आ॒र॒ण्या प॒शवः॑ । प॒शव॒ कनी॑याꣳसः । कनी॑याꣳसश्शु॒चा । शु॒चा हि । ह्यृ॑ताः । ऋ॒तास्स॑र्पशी॒र्॒?षम् । स॒र्प॒शी॒र्॒?षमुप॑ । स॒र्प॒शी॒र्॒?षमिति॑ सर्प-शी॒र्॒?षम् । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ या । यै व । ए॒व स॒र्पे । स॒र्पेत्विषिः॑ । त्विषि॒स्ताम् । ता मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यत्। (52)
। यथ्स॑मी॒चीन᳚म् । स॒मी॒चीन॑म्पशुशी॒र्॒?षैः । ॒प॒शु॒शी॒र्॒?षैरु॑पद॒ध्यात् । ॒प॒शु॒शी॒र्॒?षैरिति॑ पशु-शी॒र्॒?षैः । उ॒प॒द॒ध्याद्ग्रा॒म्यान् । उ॒प॒द॒ध्यादित्यु॑प-द॒ध्यात् । ग्रा॒म्या॒न्प॒शून् । प॒शून्दꣳशु॑काः । दꣳ॑शुकास्स्युः । स्यु॒र्यत् । यद्वि॑षू॒चीन᳚म् । वि॒षू॒चीन॑ मार॒ण्यान् । आ॒र॒ण्यान्यजुः॑ । यजु॑रे॒व । ए॒व व॑देत् । व॒दे॒दव॑ । अव॒ ताम् । तान्त्विषि᳚म् । त्विषिꣳ॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ या । या स॒र्पे । स॒र्पे न । न ग्रा॒म्यान् । ग्रा॒म्यान्प॒शून् । प॒शून् हि॒नस्ति॑ । हि॒नस्ति॒ न । नार॒ण्यान् । आ॒र॒ण्यानथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खलू॑प॒धेय᳚म् । उ॒प॒धेय॑मे॒व । उ॒प॒धेय॒मित्यु॑प-धेय᳚म् । ए॒व यत् । यदु॑प॒दधा॑ति । उ॒प॒दधा॑ति॒ तेन॑ । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प- दधा॑ति । तेन॒ ताम् । ताम्त्विषि᳚म् । त्विषि॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ या । या स॒र्पे । स॒र्पे यत् । यद्यजुः॑ । यजु॒र्वद॑ति । वद॑ति॒ तेन॑ । तेन॑ शा॒न्तम् । शा॒न्तमिति॑ शा॒न्तम् (53) ॥9॥
पशु र्वै । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निर्योनिः॑ । योनि॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒षा । ए॒षा प॒शोः । प॒शोर्वि । विक्रि॑यते । क्रि॒य॒ते॒ यत् । यत्प्रा॒चीन᳚म् । प्रा॒चीन॑मैष्ट॒कात् । ऐ॒ष्ट॒काद्यजुः॑ । यजु॑ क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यते॒ रेतः॑ । रेतो॑ऽप॒स्याः᳚ । अ॒प॒स्या॑ अप॒स्याः᳚ । अ॒प॒स्या॑ उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ योनौ᳚ । योना॑वे॒व । ए॒व रेतः॑ । रेतो॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ पञ्च॑ । पञ्चोप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ पाङ्क्ताः᳚ । पाङ्क्ताः᳚ प॒शवः॑ । प॒शव॑ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒ति॒ पञ्च॑ । पञ्च॑ दख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तो वज्रः॑ । वज्रो॒ वै । वा अ॑प॒स्याः᳚ । अ॒पस्या॑ वज्रे॑ण । वज्रे॑णै॒व । ए॒व य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ दख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तो रख्षाꣳ॑सि । रख्षा॒ꣳ॒स्यप॑ । अप॑ हन्ति । ह॒न्ति॒ पञ्च॑ । पञ्च॑ प॒श्चात् । प॒श्चात्प्राचीः।᳚ (54)
प्राची॒रुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ प॒श्चात् । प॒श्चाद्वै । वै प्रा॒चीन᳚म् । प्रा॒चीन॒ꣳ॒ रेतः॑ । रेतो॑ धीयते । धी॒य॒ते॒ प॒श्चात् । प॒श्चादे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्रा॒चीन᳚म् । प्रा॒चीन॒ꣳ॒ रेतः॑ । रेतो॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ पञ्च॑ । पञ्च॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚त्प्र॒तीचीः᳚ । प्र॒तीची॒रुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ पञ्च॑ । पञ्च॑ प॒श्चात् । प॒श्चात्प्राचीः᳚ । प्राची॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्प्रा॒चीन᳚म् । प्रा॒चीन॒ꣳ॒ रेतः॑ । रेतो॑ धीयते । धी॒य॒ते॒ प्र॒तीचीः᳚ । प्र॒तीचीः᳚ प्र॒जाः । प्र॒जा जा॑यन्ते । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । जा॒य॒न्ते॒ पञ्च॑ । पञ्चो᳚त्तर॒तः । उ॒त्त॒र॒तश्छ॑न्द॒स्याः᳚ । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । छ॒न्द॒स्याः᳚ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै छ॑न्द॒स्याः᳚ । छ॒न्द॒स्याः᳚ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒व प्रजा॑तान् । प्रजा॑ता॒न्थ्स्वम् । प्रजा॑ता॒निति॒ प्र-जा॒ता॒न्॒ । स्वमा॒यत॑नम् । आ॒यत॑नम॒भि । आ॒यत॑न॒मित्या᳚-यत॑नम् । अ॒भि परि॑ । पर्यू॑हते । ऊ॒ह॒त॒ इ॒यम् । इ॒यँव्वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर॑तिदा॒हात् । अ॒ति॒दा॒हाद॑बिभेत् । अ॒ति॒दा॒हादित्य॑ति-दा॒हात् । अ॒भि॒भे॒थ्सा । सैताः । ए॒ता अ॑प॒स्याः᳚ (55)।
अ॒प॒स्या॑ अपश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्ताः । ता उप॑ । उपा॑धत्त । अ॒ध॒त्त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वा इ॒माम् । इ॒मान्न । ना ति॑ । अत्य॑दहत् । अ॒द॒ह॒द्यत् । यद॑प॒स्याः᳚ । अ॒प॒स्या॑ उप॒दधा॑ति । उ॒प॒दधा᳚त्य॒स्याः । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । अ॒स्या अन॑तिदाहाय । अन॑तिदाहायो॒वाच॑ । अन॑तिदाहा॒येन्य॑तिदा॒हा॒य॒ । उ॒वाच॑ ह । हे॒यम् । इ॒यमद॑त् । अद॒दित् । इथ्सः । स ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॒णाऽन्न᳚म् । अन्नँ॒य्यस्य॑ । यस्यै॒ताः । ए॒ता उ॑पधी॒यान्तै᳚ । उ॒प॒धि॒यान्तै॒ यः । उ॒प॒धी॒यान्ता॒ इत्यु॑प-धी॒यान्तै᳚ । य उ॑ । उ॒ च॒ । चै॒ नाः॒ । ए॒ना॒ ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑त् । वेद॒दिति॑ । इति॑ प्राण॒भृतः॑ । प्रा॒ण॒भृत॒ उप॑ । प्रा॒ण॒भृत॒ इति॑ प्राण-भृतः॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ रेत॑सि । रेत॑स्ये॒व । ए॒व प्रा॒णान् । प्रा॒णान्द॑धाति । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्वदन्न्॑ । वद॑न्प्रा॒णन् । प्रा॒णन्पश्यन्न्॑ । प्रा॒णन्निति॑ प्र-अ॒नन्न् । पश्य॑ञ्छृ॒ण्वन् । शृ॒ण्वन्प॒शुः । प॒शुर्जा॑यते । जा॒य॒ते॒ऽयम् । अ॒यम्पु॒रः । पु॒रो भुवः॑ (56)।
भुव॒ इति॑ । इति॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒दुप॑ । उप॑दधाति । द॒धा॒ति॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णमे॒व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । ए॒वैताभिः॑ । ए॒ताभि॑र्दाधार । दा॒धा॒रा॒यम् । अ॒यन्द॑ख्षि॒णा । द॒ख्षि॒णा ॒वि॒श्वक॑र्मा । वि॒श्वक॒र्मेति॑ । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । इति॑ दख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तो मनः॑ । मन॑ ए॒व । ए॒वैताभिः॑ । ए॒ताभि॑र्दाधार । दा॒धा॒रा॒यम् । अ॒यम्प॒श्चात् । प॒श्चाद्वि॒श्वव्य॑चाः । वि॒श्वव्य॑चा॒ इति॑ । वि॒श्वव्य॑चा॒ इति॑ वि॒श्व-व्य॒चाः॒ । इति॑ प॒श्चात् । प॒श्चाच्चख्षुः॑ । चख्षु॑रे॒व । ए॒वैताभिः॑ । ए॒ताभि॑र्दाधार । दा॒धा॒रे॒दम् । इ॒दमु॑त्त॒रात् । उ॒त्त॒राथ्सुवः॑ । उ॒त्त॒रादित्यु॑त्-त॒रात् । सुव॒रिति॑ । इत्यु॑त्तर॒तः । उ॒त्त॒र॒तश्श्रोत्र᳚म् । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । श्रोत्र॑मे॒व । ए॒वैताभिः॑ । ए॒ताभि॑र्दाधार । दा॒धा॒रे॒यम् । इ॒यमु॒परि॑ । उ॒परि॑म॒तिः । म॒तिरिति॑ । इत्यु॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टा॒द्वाच᳚म् । वाच॑मे॒व । ए॒वैताभिः॑ । ए॒ताभि॑ र्दाधार । दा॒धा॒र॒ दश॑दश । दश॑द॒शोप॑ । दश॑द॒शेति॒ दश॑-द॒श॒ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ स॒वी॒र्य॒त्वाय॑ । स॒वी॒र्य॒त्वाया᳚ख्ष्ण॒या । स॒वी॒र्य॒त्वायेति॑ सवीर्य-त्वाय॑ । अ॒ख्ष्ण॒योप॑ (57)।
। उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दख्ष्ण॒या । अ॒ख्ष्ण॒या प॒शवः॑ । प॒शवोऽङ्गा॑नि । अङ्गा॑नि॒ प्र । प्र ह॑रन्ति । ह॒र॒न्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै॒ याः । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । या प्राचीः᳚ । प्राची॒स्ताभिः॑ । ताभि॒र्वसि॑ष्ठः । वसि॑ष्ठ आर्ध्नोत् । आ॒र्ध्नो॒द्याः । या द॑ख्षि॒णा । द॒ख्षि॒णाताभिः॑ । ताभि॑र्भ॒रद्वा॑जः । भ॒रद्वा॑जो॒ याः । या प्र॒तीचीः᳚ । प्र॒तीची॒स्ताभिः॑ । ताभि॑र्वि॒श्वामि॑त्रः । वि॒श्वामि॑त्रो॒ याः । वि॒श्वामि॑त्र॒ इति॑ वि॒श्व-मि॒त्रः॒ । या उदी॑चीः । उदी॑ची॒स्ताभिः॑ । ताभि॑र्ज॒मद॑ग्निः । ज॒मद॑ग्नि॒र्याः । या ऊ॒र्ध्वाः । ऊ॒र्ध्वास्ताभिः॑ । ताबि॒॑र्विश्वक॑र्मा । वि॒श्वक॑र्मा॒ यः । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । य ए॒वम् । ए॒वमे॒तासा᳚म् । ए॒तासा॒ मृद्धि᳚म् । ऋद्धिँ॒व्वेद॑ । वेद॒र्ध्नोति॑ । ऋ॒ध्नोत्ये॒व । ए॒व यः । य आ॑साम् । आ॒सा॒मे॒वम् । ए॒वम्ब॒न्धुता᳚म् । ब॒न्धुताँ॒व्वेद॑ । वेद॒ बन्धु॑मान् । बन्धु॑मान्भवति । बन्धु॑मा॒निति॒ बन्धु॑-मा॒न्॒ । भ॒व॒ति॒ यः । य आ॑साम् । आ॒सा॒मे॒वम् । ए॒वङ्क्ल्प्ति᳚म् । क्ल्प्तिँ॒व्वेद॑ । वेद॒ कल्प॑ते । कल्प॑तेऽस्मै। (58)
अ॒स्मै॒ यः । य आ॑साम् । आ॒सा॒मे॒वम् । ए॒वमा॒यत॑नम् । आ॒यत॑नँ॒व्वेद॑ । आ॒यत॑न॒मित्या᳚-यत॑नम् । वेदा॒यत॑नवान् । आ॒यत॑नवान्भवति । आ॒यत॑नवा॒नित्या॒यत॑न-वा॒न्॒ । भ॒व॒ति॒ यः । य आ॑साम् । आ॒सा॒मे॒वम् । ए॒वम्प्र॑ति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाँव्वेद॑ । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । वेद॒ प्रति॑ । प्रत्ये॒व । ए॒व ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ प्रा॒ण॒भृतः॑ । प्रा॒ण॒भृत॑ उप॒धाय॑ । प्रा॒ण॒भृत॒ इति॑ प्राण-भृतः॑ । उ॒प॒धाय॑ सँ॒य्यतः॑ । उ॒प॒धायेत्यु॑प-धाय॑ । सँ॒य्यत॒ उप॑ । सँ॒य्यत॒ इति॑ सम्-यतः॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ प्रा॒णान् । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्धि॒त्वा । धि॒त्वा सँ॒य्यद्भिः॑ । सँ॒य्यद्भि॒स्सम् । सँ॒य्यद्भि॒रिति॑ सँ॒य्यत्-भिः॒ । सँय्य॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ तत् । तथ्सँ॒य्यता᳚म् । सँ॒य्यताꣳ॑ सँय्य॒त्वम् । सँ॒य्यता॒मिति॑ सम्-यता᳚म् । सँ॒य्य॒त्वमथो᳚ । सँ॒य्य॒त्वमिति॑ सँय्यत्-त्वम् । अथो᳚ प्रा॒णे । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रा॒ण ए॒व । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒ने । ए॒वापा॒नम् । अ॒पा॒नन्द॑धाति । अ॒पा॒नमित्य॑प-अ॒नम् । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्प्राणापा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नौ सम् । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । सञ्च॑रतः । च॒र॒तो॒ विषू॑चीः । विषू॑ची॒रुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्विष्व॑ञ्चौ । विष्व॑ञ्चौ प्राणापा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नौ यत् । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । यद्वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेरसँ॑य्यतम् । असँ॑य्यत॒मसु॑वर्ग्यम् । असँ॑य्यत॒मित्यसं᳚-य॒त॒म्॒ (59)।
। असु॑वर्ग्यमस्य । असु॑वर्ग्य॒मित्य॑सुवः-ग्य॒म्॒ । अ॒स्य॒ तत् । तथ्सु॑व॒र्ग्यः॑ । सु॒वर्ग्यो᳚ऽग्निः । सु॒व॒र्ग्य॑ इति॑ सुवः-ग्यः॑ । अ॒ग्निर्यत् । यथ्सँ॒य्यतः॑ । सँ॒य्यत॑ उप॒दधा॑ति । सँ॒य्यत॒ इति॑ सम्- यतः॑ । उ॒प॒दधा॑ति॒ सम् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । समे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒य्य॒च्छ॒ति॒ । य॒च्छ॒ति॒ सु॒व॒र्ग्य᳚म् । सु॒व॒र्ग्य॑मे॒व । सु॒व॒र्ग्य॑मिति॑ सुवः-ग्य᳚म् । ए॒वाकः॑ । अ॒क॒त्र्यविः॑ । त्र्यवि॒र्वयः॑ । त्र्यवि॒रिति॑ त्रि-अविः॑ । वय॑ कृ॒तम् । कृ॒तमया॑नाम् । अया॑ना॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वयो॑भिः । वयो॑भिरे॒व । वयो॑भि॒रिति॒ वयः॑-भिः॒ । ए॒वायान्॑ । अया॒नव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धेऽयैः᳚ । अयै॒र्वयाꣳ॑सि । वयाꣳ॑सि स॒र्वतः॑ । स॒र्वतो॑ वायु॒मतीः᳚ । वा॒यु॒मती᳚र्भवन्ति । वा॒यु॒मती॒रिति॑ वायु-मतीः᳚ । भ॒व॒न्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒यम् । अ॒यꣳ स॒र्वतः॑ । स॒र्वत॑ पवते । प॒व॒त॒ इति॑ पवते (60) ॥10॥
गा॒य॒त्री त्रि॒ष्टुप् । त्रि॒ष्टुब्जग॑ती । जग॑त्यनु॒ष्टुक् । अ॒नु॒ष्टुक्पङ्क्त्या᳚ । अ॒नु॒ष्टुगित्य॑नु-स्तुक् । प॒ङ्क्त्या॑ स॒ह । स॒हेति॑ स॒ह ॥ बृ॒ह॒त्यु॑ष्णिहा᳚ । उ॒ष्णिहा॑ क॒कुत् । क॒कुथ्सू॒चीभिः॑ । सू॒चीभि॑श्शिम्यन्तु । शि॒म्य॒न्तु॒त्वा॒ । त्वे॒ति॑ त्वा ॥ द्वि॒पदा॒ या । द्वि॒पदेति॑ द्वि-पदा᳚ । या चतु॑ष्पदा । चतु॑ष्पदा त्रि॒पदा᳚ । चतु॑ष्प॒देति॒ चतुः॑-प॒दा॒ । त्रि॒पदा॒ या । त्रि॒पदेत्रि॑पदा᳚ । या च॑ । च॒ षट्प॑दा । षट्प॒देति॒ षट्-प॒दा॒ ॥ सछ॑न्दा॒या । सछ॑न्दा॒ इति॒ स-छ॒न्दाः॒ । या च॑ । च॒ विच्छ॑न्दाः । विच्छ॑न्दास्सू॒चीभिः॑ । विच्छ॑न्दा॒ इति॒ वि-छ॒न्दाः॒ । सू॒चीभि॑श्शिम्यन्तु । शि॒म्य॒न्तु॒ त्वा॒ । त्वे॒ति॑ त्वा ॥ म॒हाना᳚म्नी रे॒वत॑यः । म॒हाना᳚म्नी॒रिति॑ म॒हा-ना॒म्नीः॒ । रे॒वत॑यो॒ विश्वाः᳚ । विश्वा॒ आशाः᳚ । आशाः᳚ प्र॒सूव॑रीः । प्र॒सूव॑री॒रिति॑ प्र-सूव॑रीः ॥ मेध्या॑ वि॒द्युतः॑ । वि॒द्युतो॒ वाचः॑ । वि॒द्युत॒ इति॑ वि-द्युतः॑ । वाच॑स्सू॒चीभिः॑ । सू॒चीभि॑श्शिम्यन्तु । शि॒म्य॒न्तु॒ त्वा॒ । त्वे॒ति॑ त्वा ॥ र॒ज॒ता हरि॑णीः । हरि॑णी॒स्सीसाः᳚ । सीसा॒ युजः॑ । युजो॑ युज्यन्ते । यु॒ज्य॒न्ते॒ कर्म॑भिः । कर्म॑भि॒रिति॒ कर्म॑-भिः॒ ॥ अश्व॑स्य वा॒जिनः॑ । वा॒जिन॑स्त्व॒चि । त्व॒चि सू॒चीभिः॑ । सू॒चीभि॑श्शिम्यन्तु । शि॒म्य॒न्तु॒ त्वा॒ । त्वे॒ति॑ त्वा ॥ नारी᳚स्ते (61)।
। ते॒ पत्न॑यः । पत्न॑यो॒ लोम॑ । लोम॒ वि । वि चि॑न्वन्तु । चि॒न्व॒न्तु॒ म॒नी॒षया᳚ । म॒नी॒षयेति॑ मनी॒षया᳚ ॥ दे॒वाना॒म्पत्नीः᳚ । पत्नी॒र्दिशः॑ । दिश॑स्सू॒चीभिः॑ । सू॒चीभि॑श्शिम्यन्तु । शि॒म्य॒न्तु॒ त्वा॒ । त्वे॒ति॑ त्वा ॥ कु॒विद॒ङ्ग । अ॒ङ्ग यव॑मन्तः । यव॑मन्तो॒ यव᳚म् । यव॑मन्त॒ इति॒ यव॑-म॒न्तः॒ । यव॑ञ्चित् । चि॒द्यथा᳚ । यथा॒ दान्ति॑ । दान्त्य॑नुपू॒र्वम् । अ॒नु॒पू॒र्वँव्वि॒यूय॑ । अ॒नु॒पूर्वमित्य॑नु-पू॒र्वम् । वि॒यूयेति॑ वि-यूय॑ ॥ इ॒हेहै॑षाम् । इ॒हेहेती॒ह-इ॒ह॒ । ए॒षा॒ङ्कृ॒णु॒त॒ । कृ॒णु॒त॒ भोज॑नानि । भोज॑नानि॒ ये । ये ब॒र्॒?हिषः॑ । ब॒र्॒?हिषो॒ नमो॑वृक्तिम् । नमो॑वृक्ति॒न्न । नमो॑वृक्ति॒मिति॒ नमः॑-वृ॒क्ति॒म्॒ । न ज॒ग्मुः । ज॒ग्मुरिति॑ ज॒ग्मुः (62) ॥11॥
कस्त्वा᳚ । त्वा॒ छ्य॒ति॒ । छ्य॒ति॒ कः । कस्त्वा᳚ । त्वा॒ वि । वि शा᳚स्ति । शा॒स्ति॒ कः । कस्ते᳚ । ते॒ गात्रा॑णि । गात्रा॑णि शिम्यति । शि॒म्य॒तीति॑ शिम्यति ॥ क उ॑ । उ॒ ते॒ । ते॒ श॒मि॒ता । श॒मि॒ता क॒विः । क॒विरिति॑ क॒विः ॥ ऋ॒तव॑स्ते । त॒ ऋ॒तु॒धा । ऋ॒तु॒धा परुः॑ । ऋ॒तु॒धेत्यृ॑तु- धा । परु॑श्शमि॒तारः॑ । श॒मि॒तारो॒ वि । वि शा॑सतु । शा॒स॒त्विति॑ शासतु ॥ सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॒ धाय॑सा । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । धाय॑सा॒ शिमी॑भिः । शिमी॑भिश्शिम्यन्तु । शि॒म्य॒न्तु॒ त्वा॒ । त्वे॒ति॑ त्वा ॥ दैव्या॑ अध्व॒र्यवः॑ । अ॒ध्व॒र्यव॑स्त्वा । त्वा॒ छ्यन्तु॑ । छ्यन्तु॒ वि । वि च॑ । च॒ शा॒स॒तु॒ । शा॒स॒त्विति॑ शासतु ॥ गात्रा॑णि पर्व॒शः । प॒र्व॒शस्ते᳚ । प॒र्व॒श इति॑ पर्व-शः । ते॒ शिमाः᳚ । शिमाः᳚ कृण्वन्तु । कृ॒ण्व॒न्तु॒ शिम्य॑न्तः । शिम्य॑न्त॒ इति॒ शिम्य॑न्तः ॥ अ॒र्ध॒मा॒सा परूꣳ॑षि । अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध-मा॒साः । परूꣳ॑षि ते । ते॒ मासाः᳚ । मासा᳚श्छ्यन्तु । छ्य॒न्तु॒ शिम्य॑न्तः । शिम्य॑न्त॒ इति॒ शिम्य॑न्तः ॥ अ॒हो॒रा॒त्राणि॑ म॒रुतः॑ । अ॒हो॒रा॒त्रा॒णीत्य॑हः-रा॒त्राणि॑ । म॒रुतो॒ विलि॑ष्टम् । विलि॑ष्टꣳ सूदयन्तु । विलि॑ष्ट॒मिति॒ वि-लि॒ष्ट॒म्॒। (63)
। सू॒द॒य॒न्तु॒ ते॒ । त॒ इति॑ ते ॥ पृ॒थि॒वी ते᳚ । ते॒ऽन्तरि॑ख्षेण । अ॒न्तरि॑ख्षेण वा॒युः । वा॒युश्छि॒द्रम् । छि॒द्रम्भि॑षज्यतु । भि॒ष॒ज्य॒त्विति॑ भिषज्यतु ॥ द्यौस्ते᳚ । ते॒ नख्ष॑त्रैः । नख्ष॑त्रैस्स॒ह । स॒ह रू॒पम् । रू॒पङ्कृ॑णोतु । कृ॒णो॒तु॒ सा॒धु॒या । सा॒धु॒येति॑ साधु॒या ॥ शन्ते᳚ । ते॒ परे᳚भ्यः । परे᳚भ्यो॒ गात्रे᳚भ्यः । गात्रे᳚भ्य॒श्शम् । शम॑स्तु । अ॒स्त्वव॑रेभ्यः । अव॑रेभ्य॒ इत्य॒व॑रेभ्यः ॥ शम॒स्थभ्यः॑ । अ॒स्थभ्यो॑ म॒ज्जभ्यः॑ । अ॒स्थभ्य॒ इत्य॒स्थ-भ्यः॒ । म॒ज्जभ्य॒श्शम् । म॒ज्जभ्य॒ इति॑ म॒ज्ज-भ्यः॒ । शमु॑ । उ॒ ते॒ । ते॒ त॒नुवे᳚ । त॒नुवे॑ भुवत् । भु॒व॒दिति॑ भुवत् (64) ॥12॥
उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञो वै । उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञ इत्यु॑थ्सन्न-य॒ज्ञः । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्नि किम् । किँव्वा᳚ । वाऽह॑ । आहै॒तस्य॑ । ए॒तस्य॑ क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यते॒ किम् । किँव्वा᳚ । वा॒ न । न यत् । यद्वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ क्रि॒यमा॑णस्य । क्रि॒यमा॑णस्यान्त॒र्यन्ति॑ । अ॒न्त॒र्यन्ति॒ पूय॑ति । आ॒न्त॒र्यन्तीत्य॑न्तः-यन्ति॑ । पूय॑ति॒ वै । वा अ॑स्य । अ॒स्य॒ तत् । तदा᳚श्वि॒नीः । आ॒श्वि॒नीरुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्य॒श्विनौ᳚ । अ॒श्विनौ॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्भि॒षजौ᳚ । भि॒षजौ॒ ताभ्या᳚म् । ताभ्या॑मे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ भे॒ष॒जम् । भे॒ष॒जङ्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ पञ्च॑ । पञ्चोप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒व य॒ज्ञः । य॒ज्ञस्तस्त्मै᳚ । तस्मै॑ भेष॒जम् । भे॒ष॒जङ्क॑रोति । क॒रो॒त्यृ॒तव्याः᳚ । ऋ॒त॒व्या॑ उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्यृ॒तू॒नाम् । ऋ॒तू॒नाङ्क्ल्प्त्यै᳚ । क्ल्प्त्यै॒ पञ्च॑ (1)।
। पञ्चोप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तवो॒ याव॑न्तः । याव॑न्त ए॒व । ए॒वर्तवः॑ । ऋ॒तव॒स्तान् । तान्क॑ल्पयति । क॒ल्प॒य॒ति॒ स॒मा॒नप्र॑भृतयः । स॒मा॒नप्र॑भृतयो भवन्ति । स॒मा॒नप्र॑भृतय॒ इति॑ समा॒न-प्र॒भृ॒त॒यः॒ । भ॒व॒न्ति॒ स॒मा॒नोद॑र्काः । स॒मा॒नोद॑र्का॒स्तस्मा᳚त् । स॒मा॒नोद॑र्का॒ इति॑ समा॒न-उ॒द॒र्काः॒ । तस्मा᳚थ्समा॒नाः । स॒मा॒ना ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॒ एके॑न । एके॑न प॒देन॑ । प॒देन॒ व्याव॑र्तन्ते । व्याव॑र्तन्ते॒ तस्मा᳚त् । व्याव॑र्तन्त॒ इति॑ वि-आव॑र्तन्ते । तस्मा॑दृ॒तवः॑ । ऋ॒तवो॒ व्याव॑र्तन्ते । व्याव॑र्तन्ते प्राण॒भृतः॑ । व्याव॑र्तन्त॒ इति॑ वि-आव॑र्तन्ते । प्रा॒ण॒भृत॒ उप॑ । प्रा॒ण॒भृत॒ इति॑ प्राण-भृतः॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्यृ॒तुषु॑ । ऋ॒तुष्वे॒व । ए॒व प्रा॒णान् । प्रा॒णान्द॑धाति । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्समा॒नाः । स॒मा॒नास्सन्तः॑ । सन्त॑ ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तवो॒ न । न जी᳚र्यन्ति । जी॒र्य॒न्त्यथो᳚ । अथो॒ प्र । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रज॑नयति । ज॒न॒य॒त्ये॒व । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒ने॒षः । ए॒षवै । वै वा॒युः । वा॒युर्यत् । यत्प्रा॒णः । प्रा॒णो यत् । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । यदृ॑त॒व्याः᳚ । ऋ॒त॒व्या॑ उप॒धाय॑ । उ॒प॒धाय॑ प्राण॒भृतः॑ । उ॒पा॒धायेत्यु॑प-धाय॑ । प्रा॒ण॒भृत॑ उप॒दधा॑ति । प्रा॒ण॒भृत॒ इति॑ प्राण-भृतः॑। (2)
उ॒प॒दधा॑ति॒ तस्मा᳚त् । उ॒प॒धदा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । तस्मा॒थ्सर्वान्॑ । सर्वा॑नृ॒तून् । ऋ॒तूननु॑ । अनु॑ वा॒युः । वा॒युरा । आव॑रीवर्ति । व॒री॒व॒र्ति॒ वृ॒ष्टि॒सनीः᳚ । वृ॒ष्टि॒सनी॒रुप॑ । वृ॒ष्टि॒सनी॒रिति॑ वृष्टि-सनीः᳚ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ वृष्टि᳚म् । वृष्टि॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यत् । यदे॑क॒धा । ए॒क॒धोप॑द॒ध्यात् । ए॒क॒धेत्ये॑क-धा । उ॒प॒द॒ध्यादेक᳚म् । उ॒प॒द॒ध्यादित्यु॑प-द॒ध्यात् । एक॑मृ॒तम् । ऋ॒तँव्व॑र्षेत् । व॒र्॒षे॒द॒नु॒प॒रि॒हार᳚म् । अ॒नु॒प॒रि॒हारꣳ॑ सादयति । अ॒नु॒प॒रि॒हार॒ मित्य॑नु- प॒रि॒हार᳚म् । सा॒द॒य॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒थ्सर्वान्॑ । सर्वा॑नृ॒तून् । ऋ॒तून्व॑र्षति । व॒र्॒ष॒ति॒ यत् । यत्प्रा॑ण॒भृतः॑ । प्रा॒ण॒भृत॑ उप॒धाय॑ । प्रा॒ण॒भृत॒ इति॑ प्राण-भृतः॑ । उ॒प॒धाय॑ वृष्टि॒सनीः᳚ । उ॒प॒धायेत्यु॑प-धाय॑ । वृ॒ष्टि॒सनी॑रुप॒दधा॑ति । वृ॒ष्टि॒सनी॒रिति॑ वृष्टि-सनीः᳚ । उ॒प॒दधा॑ति॒ तस्मा᳚त् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प- दधा॑ति । तस्मा᳚द्वा॒युप्र॑च्युता । वा॒युप्र॑च्युता दि॒वः । वा॒युप्र॑च्यु॒तेति॑ वा॒यु-प्र॒च्यु॒ता॒ । दि॒वो वृष्टिः॑ । वृष्टि॑रीर्ते । ई॒र्ते॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै व॑य॒स्याः᳚ । व॒य॒स्या॑ नाना॑मनसः । नाना॑मनस॒ खलु॑ । नाना॑मनस॒ इति॒ नाना᳚-म॒न॒सः॒ । खलु॒ वै । वै प॒शवः॑ । प॒शवो॒ नाना᳚व्रताः । नाना᳚व्रता॒स्ते । नाना᳚व्रता॒ इति॒ नाना᳚-व्र॒ताः॒ । ते॑ऽपः । अ॒प ए॒व । ए॒वाभि । अ॒भि सम॑नसः । सम॑नसो॒ यम् । सम॑नस॒ इति॒ स-म॒न॒सः॒ (3) ।
यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑ताप॒शुः । अ॒प॒शुस्स्या᳚त् । स्या॒दिति॑ । इति॑ वय॒स्याः᳚ । व॒य॒स्या᳚स्तस्य॑ । तस्यो॑प॒धाय॑ । उ॒प॒धाया॑प॒स्याः᳚ । उ॒प॒धायेत्यु॑प-धाय॑ । अ॒पस्या॑ उप॑ । उप॑ दध्यात् । द॒ध्या॒दस᳚ञ्ज्ञानम् । अस᳚ञ्ज्ञानमे॒व । अस᳚ञ्ज्ञान॒मित्यसं᳚-ज्ञा॒न॒म्॒ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शुभिः॑ । प॒शुभि॑ करोति । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । क॒रो॒त्य॒प॒शुः । अ॒प॒शुरे॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त पशु॒मान् । प॒शु॒मान्थ्स्या᳚त् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । स्या॒दिति॑ । इत्य॑प॒स्याः᳚ । अ॒प॒स्या᳚स्तस्य॑ । तस्यो॑प॒धाय॑ । उ॒प॒धाय॑व॒यस्याः᳚ । उ॒प॒धायेत्यु॑प-धाय॑ । व॒य॒स्या॑ उप॑ । उप॑ दध्यात् । द॒ध्या॒थ्स॒ञ्ज्ञान᳚म् । स॒ञ्ज्ञान॑मे॒व । स॒ञ्ज्ञान॒मिति॑ सम्-ज्ञान᳚म् । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शुभिः॑ । प॒शुभि॑ करोति । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । क॒रो॒ति॒ प॒शु॒मान् । प॒शु॒माने॒व । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ चत॑स्रः । चत॑स्र पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒दुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚च्च॒त्वारि॑ । च॒त्वारि॒ चख्षु॑षः । चख्षु॑षो रू॒पाणि॑ । रू॒पाणि॒ द्वे । द्वे शु॒क्ले । द्वे इति॒ द्वे । शु॒क्ले द्वे । शु॒क्ले इति॑ शु॒क्ले । द्वे कृ॒ष्णे । द्वे इति॒ द्वे । कृ॒ष्णे मू᳚र्ध॒न्वतीः᳚ । कृ॒ष्णे इति॑ कृ॒ष्णे (4)।
मू॒र्ध॒न्वती᳚र्भवन्ति । मू॒र्ध॒न्वती॒रिति॑ मूर्धन्न्-वतीः᳚ । भ॒व॒न्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚न्मू॒र्धा । मू॒र्धा पञ्च॑ । पञ्च॒ दख्षि॑णायाम् । दख्षि॑णाया॒ꣳ॒ श्रोण्या᳚म् । श्रोण्या॒मुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ पञ्च॑ । पञ्चोत्त॑रस्याम् । उत्त॑रस्या॒न्तस्मा᳚त् । उत्त॑रस्या॒मित्युत्-त॒र॒स्या॒म् । तस्मा᳚त्प॒श्चात् । प॒श्चाद्वर्षी॑यान् । वर्षी॑यान्पु॒रस्ता᳚त्प्रवणः । पु॒रस्ता᳚त्प्रवण प॒शुः । पु॒रस्ता᳚त्प्रवण॒ इति॑ पु॒रस्ता᳚त्-प्र॒व॒णः॒ । प॒शुर्ब॒स्तः । ब॒स्तोवयः॑ । वय॒ इति॑ । इति॒ दख्षि॑णे । द॒क्वि॒णेꣳसे᳚ । अꣳस॒ उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ वृ॒ष्णिः । वृ॒ष्णिर्वयः॑ । वय॒ इति॑ । इत्युत्त॑रे । उत्त॒रेऽꣳसौ᳚ । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रे॒ । अꣳसा॑वे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ व्या॒घ्रः । व्या॒घ्रो वयः॑ । वय॒ इति॑ । इति॒ दख्षि॑णे । दख्षि॑णे प॒ख्षे । प॒ख्ष उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ सि॒ꣳ॒हः । सि॒ꣳ॒हो वयः॑ । वय॒ इति॑ । इत्युत्त॑रे । उत्त॑रेप॒ख्षयोः᳚ । उत्त॑र॒ इत्युत्- त॒रे॒ । प॒ख्षयो॑रे॒व । ए॒व वी॒र्य᳚म् । वीर्य॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ पुरु॑षः । पुरु॑षो॒ वयः॑ । वय॒ इति॑ । इति॒ मध्ये᳚ । मध्ये॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒त्पुरु॑षः । पुरु॑ष पशू॒नाम् । प॒शू॒नामधि॑पतिः । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ (5) ॥
इन्द्रा᳚ग्नी॒ अव्य॑थमानाम् । इन्द्रा॑ग्नी॒ इतीन्द्र॑-अ॒ग्नी॒ । अव्य॑थमाना॒मिति॑ । इति॑ स्वयमातृ॒ण्णाम् । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामुप॑ । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामिति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णाम् । उप॑ दधाति । द॒धा॒ती॒न्द्रा॒ग्निभ्या᳚म् । इ॒न्द्रा॒ग्निभ्याँ॒व्वै । इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या॒मिती᳚न्द्रा॒ग्नि-भ्या॒म् । वा इ॒मौ । इ॒मौ लो॒कौ । लो॒कौ विधृ॑तौ । विधृ॑ताव॒नयोः᳚ । विधृ॑ता॒विति॒ वि- धृ॒तौ॒ । अ॒नयो᳚र्लो॒कयोः᳚ । लो॒कयो॒र्विधृ॑त्यै । विधृ॑त्या॒ अधृ॑ता । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि-धृ॒त्यै॒ । अधृ॑तेव । इ॒व॒ वै । वा ए॒षा । ए॒षा यत् । यन्म॑ध्य॒मा । म॒ध्य॒मा चितिः॑ । चिति॑र॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षमिव । इ॒व॒ वै । वा ए॒षा । ए॒षेन्द्रा᳚ग्नी । इन्द्रा᳚ग्नी॒ इति॑ । इन्द्रा᳚ग्नी॒ इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी॒ । इत्या॑ह । आ॒हे॒न्द्रा॒ग्नी । इ॒न्द्रा॒ग्नी वै । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मोजो॒भृतौ᳚ । ओ॒जो॒भृता॒वोज॑सा । ओ॒जो॒भृता॒वित्यो॑जः-भृतौ᳚ । ओज॑सै॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒म॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे चिनुते । चि॒नु॒ते॒ धृत्यै᳚ । धृत्यै᳚ स्वयमातृ॒ण्णाम् । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामुप॑ । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामिति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णाम् । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्य॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षँ॒व्वै । वै स्व॑यमातृ॒ण्णा । स्व॒य॒मा॒तृ॒णाऽन्तरि॑ख्षम् । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णेति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णा । अ॒न्तरि॑ख्षमे॒व । ए॒वोप॑ । उप॑ धत्ते । ध॒त्तेऽश्व᳚म् । अश्व॒मुप॑ । उप॑ घ्रापयति। (6)
“। घ्रा॒प॒य॒ति॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णमे॒व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । ए॒वास्या᳚म् । अ॒स्या॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒त्यथो᳚ । अथो᳚ प्राजाप॒त्यः । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रा॒जा॒प॒त्यो वै । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः । वा अश्वः॑ । अश्व॑ प्र॒जाप॑तिना । प्र॒जाप॑तिनै॒व । प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा-प॒ति॒ना॒ । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णाभ॑वति । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णेति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णा । भ॒व॒ति॒ प्रा॒णाना᳚म् । प्रा॒णाना॒मुथ्सृ॑ष्टै । प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र-अ॒नाना᳚म् । उथ्सृ॑ष्ट्या॒ अथो᳚ । उथ्सृ॑ष्ट्या॒ इत्युत्-सृ॒ष्ट्यै॒ । अथो॑ सुव॒र्गस्य॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै । अनु॑ख्यात्यै दे॒वाना᳚म् । अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑-ख्या॒त्यै॒ । दे॒वानाँ॒व्वै । वै सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्य॒ताम् । य॒तान्दिशः॑ । दिश॒स्सम् । सम॑व्लीयन्त । अ॒व्ली॒य॒न्त॒ ते । त ए॒ताः । ए॒ता दिश्याः᳚ । दिश्या॑ अपश्यन्न् । अ॒प॒श्य॒न्ताः । ता उप॑ । उपा॑ दधत । अ॒द॒ध॒त॒ ताभिः॑ । ताभि॒ र्वै । वैते । ते दिशः॑ । दिशो॑ऽदृꣳहन्न् । अ॒दृ॒ꣳ॒ह॒न्॒, यत् । यद्दिश्याः᳚ । दिश्या॑ उप॒दधा॑ति । उ॒प॒धधा॑ति दि॒शाम् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । दि॒शाँव्विधृ॑त्यै । विधृ॑त्यै॒ दश॑ । विध्य॑त्या॒ इति॒ वि-धृ॒त्यै॒ । दश॑प्राण॒भृतः॑ । प्रा॒ण॒भृत॑ पु॒रस्ता᳚त् । प्रा॒ण॒भृत॒ इति॑ प्राण-भृतः॑ । पु॒रस्ता॒दुप॑ । उप॑ दधाति। (7)”
द॒धा॒ति॒ नव॑ । नव॒ वै । वै पुरु॑षे । पुरु॑षे प्रा॒णाः । प्रा॒णानाभिः॑ । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । नाभि॑र्दश॒मी । द॒श॒मी प्रा॒णान् । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒व पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚द्धत्ते । ॒ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚त्प्रा॒णाः । प्रा॒णा ज्योति॑ष्मतीम् । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । ज्योति॑ष्मतीमुत्त॒माम् । उ॒त्त॒मामुप॑ । उ॒त्त॒मा-मित्यु॑त्-त॒माम् । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्प्रा॒णाना᳚म् । प्रा॒णानाँ॒व्वाक् । प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र-अ॒नाना᳚म् । वाग्ज्योतिः॑ । ज्योति॑रुत्त॒मा । उ॒त्त॒मा दश॑ । उ॒त्त॒मेत्यु॑त्त॒मा । दशोप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ दशा᳚ख्षरा । दशा᳚ख्षरावि॒राट् । दशा᳚ख्ष॒रेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राड्वि॒राट् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राट्छन्द॑साम् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । छन्द॑सा॒ञ्ज्योतिः॑ । ज्योति॒र्ज्योतिः॑ । ज्योति॑ रे॒व । ए॒व पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚द्धत्ते । ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒ज्ज्योतिः॑ । ज्योति॒रुप॑ । उपा᳚स्महे । आ॒स्म॒हे॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि प॒शुषु॑ । प॒शुष्वा॒जिम् । आ॒जिम॑युः । अ॒यु॒स्तान् । तान्बृ॑ह॒ती । बृ॒ह॒त्युत् । उद॑जयत् । अ॒ज॒य॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्बार्ह॑ताः । बार्ह॑ता प॒शवः॑ (8)।
। प॒शव॑ उच्यन्ते । उ॒च्य॒न्ते॒ मा । मा छन्दः॑ । छन्द॒ इति॑ । इति॑ दख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒त॒ उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्दख्षि॒णावृ॑तः । द॒ख्षि॒णावृ॑तो॒ मासाः᳚ । द॒ख्षि॒णावृ॑त॒ इति॑ दख्षि॒णा-आ॒वृ॒तः॒ । मासाः᳚ पृथि॒वी । पृ॒थि॒वी छन्दः॑ । छन्द॒ इति॑ । इति॑ प॒श्चात् । प॒श्चात्प्रति॑ष्ठित्यै । प॑तिष्ठित्या अ॒ग्निः । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । अ॒ग्निर्दे॒वता᳚ । दे॒वतेति॑ । इत्यु॑त्तर॒तः । उ॒त्त॒रत ओजः॑ । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । ओजो॒ वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निरोजः॑ । ओज॑ ए॒व । ए॒वोत्त॑र॒तः । उ॒त्त॒र॒तो ध॑त्ते । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दुत्तरतोऽभिप्रया॒यी । उ॒त्त॒र॒तो॒भि॒प्र॒या॒यी ज॑यति । उ॒त्त॒र॒तो॒भि॒-प्र॒या॒यीत्यु॑त्तरतः-अ॒भि॒प्र॒या॒यी । ज॒य॒ति॒ षट्त्रिꣳ॑शत् । षट्त्रिꣳ॑श॒थ्सम् । षट्त्रिꣳ॑श॒दिति॒ षट्-त्रि॒ꣳ॒श॒त्॒ । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ षट्त्रिꣳ॑शदख्षरा । षट्त्रिꣳ॑शदख्षरा बृह॒ती । षट्त्रꣳ॑शदख्ष॒रेति॒ षट्त्रिꣳ॑शत्-अ॒ख्ष॒रा॒ । बृ॒ह॒ती बार्ह॑ताः । बार्ह॑ता प॒शवः॑ । प॒शवो॑ बृह॒त्या । बृ॒ह॒त्यैव । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ बृ॒ह॒ती । बृ॒ह॒ती छन्द॑साम् । छन्द॑सा॒ꣳ॒ स्वारा᳚ज्यम् । स्वारा᳚ज्य॒म्परि॑ । स्वारा᳚ज्य॒मिति॒ स्व-रा॒ज्य॒म्॒ । परी॑याय । इ॒या॒य॒ यस्य॑ । यस्यै॒ताः । ए॒ता?उ॑प॒धीयन्ते।᳚ (9)
। उ॒प॒धी॒यन्ते॒ गच्छ॑ति । उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प-धी॒यन्ते᳚ । गच्छ॑ति॒ स्वारा᳚ज्यम् । स्वारा᳚ज्यꣳ स॒प्त । स्वारा᳚ज्य॒मिति॒ स्व- रा॒ज्य॒म्॒ । स॒प्तवाल॑खिल्याः । वाल॑खिल्या पु॒रस्ता᳚त् । वाल॑खिल्या॒ इति॒ वाल॑-खि॒ल्याः॒ । पु॒रस्ता॒दुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ स॒प्त । स॒प्त प॒श्चात् । प॒श्चाथ्स॒प्त । स॒प्त वै । वै शी॑र्ष॒ण्याः᳚ । शी॒र्॒ष॒ण्याः᳚ प्रा॒णाः । प्रा॒णा द्वौ । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । द्वाववा᳚ञ्चौ । अवा᳚ञ्चौ प्रा॒णाना᳚म् । प्रा॒णानाꣳ॑ सवीर्य॒त्वाय॑ । प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र-अ॒नाना᳚म् । स॒वी॒र्य॒त्वाय॑ मू॒र्धा । स॒वी॒र्य॒त्वायेति॑ सवीर्य-त्वाय॑ । मू॒र्धाऽसि॑ । अ॒सि॒ राट् । राडिति॑ । इति॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒दुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ यन्त्री᳚ । यन्त्री॒ राट् । राडिति॑ । इति॑ प॒श्चात् । प॒श्चात्प्रा॒णान् । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स॒मीचः॑ । स॒मीचो॑ दधाति । द॒धा॒तीति॑ दधाति (10) ॥2॥
दे॒वा वै। वै यत् । यद्य॒ज्ञे । य॒ज्ञेऽकु॑र्वत । अकु॑र्वत॒त् । तदसु॑राः । असु॑रा अकुर्वत । अ॒कु॒र्व॒त॒ ते । ते दे॒वाः । दे॒वा ए॒ताः । ए॒ता अ॑ख्ष्णयास्तो॒मीयाः᳚ । अ॒ख्ष्ण॒या॒स्तो॒मीया॑ अपश्यन्न् । अ॒ख्ष्ण॒या॒स्तो॒मीया॒ इत्य॑ख्ष्णया-स्तो॒मीयाः᳚ । अ॒प॒श्य॒न्ताः । ता अ॒न्यथा᳚ । अ॒न्यथा॒ऽनूच्य॑ । अ॒नूऽच्या॒न्यथा᳚ । अ॒नूच्येत्य॑नु-उच्य॑ । अ॒न्यथोप॑ । उपा॑ दधत । अ॒द॒ध॒त॒ तत् । तदसु॑राः । असु॑रा॒न । नान्ववा॑यन्न् । अ॒न्ववा॑य॒न्ततः॑ । अ॒न्ववा॑य॒न्नित्य॑नु- अवा॑यन्न् । ततो॑ दे॒वाः । दे॒वा अभ॑वन्न् । अभ॑व॒न्परा᳚ । पराऽसु॑राः । असु॑रा॒यत् । यद॑ख्ष्णया स्तो॒मीयाः᳚ । अ॒ख्ष्ण॒या॒स्तो॒मीया॑ अ॒न्यथा᳚ । अ॒ख्ष्ण॒या॒स्तो॒मीया॒ इत्य॑ख्ष्णया-स्तो॒मीयाः᳚ । अ॒न्यथा॒ऽनूच्य॑ । अ॒नूच्या॒न्यथा᳚ । अ॒नूचेत्य॑नु-उच्य॑ । अ॒न्यथो॑प॒दधा॑ति । उ॒प॒दधा॑ति॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भव॑ति । भ्रातृ॑व्याभिभूत्या॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य-अ॒भि॒भू॒त्यै॒ । भव॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒परा᳚ । परा᳚ऽस्य । अ॒स्य॒भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति । भ॒व॒त्या॒शुः । आ॒शुस्त्रि॒वृत् । त्रि॒वृदिति॑ । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । इति॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒दुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ य॒ज्ञ॒मु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खँव्वै । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । वै ति॒वृत् । ति॒वृद्य॑ज्ञमु॒खम् । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् ।
य॒ज्ञमु॒खमे॒व। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम्। ए॒व पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒द्वि । वि या॑तयति । या॒त॒य॒ति॒ व्यो॑म । व्यो॑म सप्तद॒शः । व्यो॑मेति॒ वि-ओ॒म॒ । स॒प्त॒द॒श इति॑ । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । इति॑ दख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तोऽन्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वै व्यो॑म । व्यो॑मान्न᳚म् । व्यो॑मेति॒ वि-ओ॒म॒ । अन्नꣳ॑ सप्तद॒शः । स॒प्त॒द॒शोऽन्न᳚म् । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । अन्न॑मे॒व । ए॒व द॑ख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तो ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्दख्षि॑णेन । दख्षि॑णे॒नान्न᳚म् । अन्न॑मद्यते । अ॒द्य॒ते॒ ध॒रुणः॑ । ध॒रुण॑ एकवि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इति॑ । ए॒क॒वि॒ꣳश इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । इति॑ प॒श्चात् । प॒श्चात्प्र॑ति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठा वै । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । वा ए॑कवि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श प्रति॑ष्ठित्यै । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । प्रति॑ष्ठित्यै भा॒न्तः । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । भा॒न्त प॑ञ्चद॒शः । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । इत्यु॑त्तर॒तः । उ॒त्त॒र॒त ओजः॑ । उ॒त्त॒र॒त?इत्यु॑त्-त॒र॒तः । ओजो॒ वै । वै भा॒न्तः । भा॒न्त ओजः॑ । ओज॑ पञ्चद॒शः । प॒ञ्च॒द॒श ओजः॑ । प॒ञ्च॒दश इति॑ पञ्च-द॒शः । ओज॑ ए॒व । ए॒वोत्त॑र॒तः । उ॒त्त॒र॒तो ध॑त्ते । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दुत्तरतोऽभिप्रया॒यी । उ॒त्त॒र॒तो॒भि॒प्र॒या॒यी ज॑यति । उ॒त्त॒र॒तो॒बि॒॒प्रया॒यीत्यु॑त्तरतः-अ॒भि॒प्र॒या॒यी । ज॒य॒ति॒ प्रतू᳚र्तिः । प्रतू᳚र्तिरष्टाद॒शः । प्रतू᳚र्ति॒रिति॒ प्र-तू॒र्तिः॒ । अ॒ष्टा॒द॒श इति॑ । अ॒ष्टा॒द॒श इत्य॑ष्टा-द॒शः । इति॑ पु॒रस्ता᳚त् ।पु॒रस्ता॒दुप॑ (12)।
उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ द्वौ । द्वौ त्रि॒वृतौ᳚ । त्रि॒वृता॑वभिपू॒र्वम् । त्रि॒वृता॒विति॑ त्रि-वृतौ᳚ । अ॒भि॒पू॒र्वँय्य॑ज्ञमु॒खे । अ॒बि॒॒पूर्व-मित्य॑भि-पू॒र्वम् । य॒ज्ञ॒मु॒खे वि । य॒ज्ञ॒मु॒ख इति॑ यज्ञ-मु॒खे । वि या॑तयति । या॒त॒य॒त्य॒भि॒व॒र्तः । अ॒भि॒व॒र्तस्स॑वि॒ꣳ॒शः । अ॒भि॒व॒र्त इत्य॑भि-व॒र्तः । स॒वि॒ꣳ॒श इति॑ । स॒वि॒ꣳ॒श इति॑ स-वि॒ꣳ॒शः । इति॑ दख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तोऽन्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वा अ॑बि॒वर्तः । अ॒भि॒व॒र्तोऽन्न᳚म् । अ॒बि॒॒वर्त इत्य॑भि-व॒र्तः । अन्नꣳ॑ सवि॒ꣳ॒शः । स॒वि॒ꣳ॒शोऽन्न᳚म् । स॒वि॒ꣳ॒श इति॑ स-वि॒ꣳ॒शः । अन्न॑मे॒व । ए॒व द॑ख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तो ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्दख्षि॑णेन । दख्षि॑णे॒नान्न᳚म् । अन्न॑मद्यते । अ॒द्य॒ते॒ वर्चः॑ । वर्चो᳚ द्वावि॒ꣳ॒शः । द्वावि॒ꣳ॒श इति॑ । इति॑ प॒श्चात् । प॒श्चाद्यत् । यद्विꣳ॑श॒तिः । वि॒ꣳ॒श॒तिर्द्वे । द्वे तेन॑ । द्वे इति॒ द्वे । तेन॑ वि॒राजौ᳚ । वि॒राजौ॒ यत् । वि॒राजा॒विति॑ वि-राजौ᳚ । यद्वे । द्वे प्र॑ति॒ष्ठा । द्वे इति॒ द्वे । प्र॒ति॒ष्ठा तेन॑ । प्र॒तिष्ठेति॑ प्रति-स्था । तेन॑ वि॒राजोः᳚ । वि॒राजो॑रे॒व । वि॒राजो॒रिति॑ वि-राजोः᳚ । ए॒वाभि॑पूर्वम् । अ॒भि॒पू॒र्वम॒न्नाद्ये᳚ । अ॒भि॒पू॒र्वमित्य॑भि-पू॒र्वम् । अ॒न्नाद्ये॒ प॑ति । अ॒न्नाद्य॒ इत्य॑न्न-अद्ये᳚ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ तपः॑ । तपो॑ नवद॒शः । न॒व॒द॒श इति॑ । न॒व॒द॒श इति॑ नव-द॒शः । इत्यु॑त्तर॒तः । उ॒त्त॒र॒तस्तस्मा᳚त् । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । तस्मा᳚थ्स॒व्यः । स॒व्यो हस्त॑योः (13)।
। हस्त॑योस्तप॒स्वित॑रः । त॒प॒स्वित॑रो॒ योनिः॑ । त॒प॒स्वित॑र॒ इति॑ तप॒स्वि-त॒रः॒ । योनि॑श्चतुर्वि॒ꣳ॒शः । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श इति॑ । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः-वि॒ꣳ॒शः । इति॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒दुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ चतु॑र्विꣳशत्यख्षरा । चतु॑र्विꣳशत्यख्षरा गाय॒त्री । चतु॑र्विꣳशत्यख्ष॒रेति॒ चतु॑र्विꣳशति-अ॒ख्ष॒रा॒ । गा॒य॒त्री॒ गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री य॑ज्ञमु॒खम् । य॒ज्ञ॒मुखँय्य॑ज्ञमु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खमे॒व । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । ए॒व पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒द्वि । वि या॑तयति । या॒त॒य॒ति॒ गर्भाः᳚ । गर्भाः᳚ पञ्चवि॒ꣳ॒शः । प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒श इति॑ । प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒श इति॑ पञ्च-वि॒ꣳ॒शः । इति॑ दख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तोऽन्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वै गर्भाः᳚ । गर्भा॒ अन्न᳚म् । अन्न॑म्पञ्चवि॒ꣳ॒शः । प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒शोऽन्न᳚म् । प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒श इति॑ पञ्च-वि॒ꣳ॒शः । अन्न॑मे॒व । ए॒व द॑ख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तो ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्दख्षि॑णेन । दख्षि॑णे॒नान्न᳚म् । अन्न॑मद्यते । अ॒द्य॒त॒ ओजः॑ । ओज॑स्त्रिण॒वः । त्रि॒ण॒व इति॑ । त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि-न॒वः । इति॑ प॒श्चात् । प॒श्चादि॒मे । इ॒मे वै । वै लो॒काः । लो॒कास्त्रि॑ण॒वः । त्रि॒ण॒व ए॒षु । त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि-न॒वः । ए॒ष्वे॑व । ए॒व लो॒केषु॑ । लो॒केषु॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ स॒म्भर॑णः । स॒म्भर॑णस्त्रयोवि॒ꣳ॒शः । स॒म्भर॑ण॒ इति॑ सम्-भर॑णः । त्र॒यो॒वि॒ꣳ॒श इति॑ । त्र॒यो॒वि॒ꣳ॒श इति॑ त्रयः-वि॒ꣳ॒शः । इत्यु॑त्तर॒तः। (14)
उ॒त्त॒र॒तस्तस्मा᳚त् । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । तस्मा᳚थ्स॒व्यः । स॒व्यो हस्त॑योः । हस्त॑योस्सम्भा॒र्य॑तरः । स॒म्भा॒र्य॑तर॒ क्रतुः॑ । स॒म्भा॒र्य॑तर॒ इति॑ सम्भा॒र्य॑-त॒रः॒ । क्रतु॑रेकत्रि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒त्रि॒ꣳ॒श इति॑ । ए॒क॒त्रि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-त्रि॒ꣳ॒शः । इति॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒दुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ वाक् । वाग्वै । वै क्रतुः॑ । क्रतु॑र्यज्ञमु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खम्वाक् । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । वाग्य॑ज्ञमु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खमे॒व । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । ए॒व पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒द्वि । वि या॑तयति । या॒त॒य॒ति॒ ब्र॒ध्नस्य॑ । ब्र॒ध्नस्य॑ वि॒ष्टप᳚म् । वि॒ष्टप॑ञ्चतुस्त्रि॒ꣳ॒शः । च॒तु॒स्त्रि॒ꣳ॒श इति॑ । च॒तु॒स्त्रि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः-त्रि॒ꣳ॒शः । इति॑ दख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तो॑ऽसौ । अ॒सौ वै । वा आ॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्योब्र॒ध॑स्य । ब्र॒ध्नस्य॑वि॒ष्टप᳚म् । वि॒ष्टप॑म्ब्रह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समे॒व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । ए॒व द॑ख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तो ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒ द्दख्षि॑णः । दख्षि॒णोर्धः॑ । अर्धो᳚ ब्रह्मव॒र्चसित॑रः । ब्र॒ह्म॒व॒र्चत॑र प्रति॒ष्ठा । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सित॑र॒ इति॑ ब्रह्मवर्च॒सि-त॒रः॒ । प्र॒ति॒ष्ठा त्र॑यस्त्रि॒ꣳ॒शः । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श इति॑ । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श इति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शः । इति॑ प॒श्चात् । प॒श्चात्प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै॒ नाकः॑ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । नाक॑ष्षट्त्रि॒ꣳ॒शः । ष॒ट्त्रि॒ꣳ॒श इति॑ । ष॒ट्त्रि॒ꣳ॒श इति॑ षट्-त्रि॒ꣳ॒शः । इत्यु॑त्तर॒तः । उ॒त्त॒र॒तस्सु॑व॒र्गः । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । सु॒व॒र्गो वै । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । वै लो॒कः । लो॒को नाकः॑ । नाक॑स्सुव॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यॆ । सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सम्-अ॒ष्ट्यै॒ (15) ॥
अ॒ग्नेर्भा॒गः । भागो॑ऽसि । अ॒सीति॑ । इति॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒दुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ य॒ज्ञ॒मु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खँव्वै । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ- मु॒खम् । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्य॑ज्ञमु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खन्दी॒ख्षा । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । दी॒ख्षा य॑ज्ञमु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खम्ब्रह्म॑ । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । ब्रह्म॑ यज्ञमु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खन्त्रि॒वृत् । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ- मु॒खम् । त्रि॒वृद्य॑ज्ञमु॒खम् । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । य॒ज्ञ॒मु॒खमे॒व । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । ए॒व पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒द्वि । वि या॑तयति । या॒त॒य॒ति॒ नृ॒चाख्ष॑साम् । नृ॒चख्ष॑साम्भा॒गः । नृ॒चख्ष॑सा॒मिति॑ नृ-चख्ष॑साम् । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सीति॑ । इति॑ दख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒त श्शु॑श्रु॒वाꣳसः॑ । शु॒श्रु॒वाꣳसो॒ वै । वै नृ॒चख्ष॑सः । नृ॒चख्ष॒सोऽन्न᳚म् । नृ॒चख्ष॑स॒ इति॑ नृ-चख्ष॑सः । अन्न॑न्धा॒ता । धा॒ता जा॒ताय॑ । जा॒तायै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अस्मा॒ अन्न᳚म् । अन्न॒मपि॑ । अपि॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚ज्जा॒तः । जा॒तोऽन्न᳚म् । अन्न॑मत्ति । अ॒त्ति॒ज॒नित्र᳚म् । ज॒नित्रं॑ स्पृ॒तम् । स्पृ॒तꣳ स॑प्तद॒शः । स॒प्त॒द॒शस्स्तोमः॑ । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । स्तोम॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हान्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वै ज॒नित्र᳚म् । ज॒नित्र॒मन्न᳚म्। (16)
“। अन्नꣳ॑ सप्तद॒शः । स॒प॒द॒शोन्न᳚म् । स॒प॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । अन्न॑मे॒व । ए॒व द॑ख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तो ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्दख्षि॑णेन । दख्षि॑णे॒नान्न᳚म् । अन्न॑मद्यते । अ॒द्य॒ते॒ मि॒त्रस्य॑ । मि॒त्रस्य॑ भा॒गः । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सीति॑ । इति॑ प॒श्चात् । प॒श्चात्प्रा॒णः । प्रा॒णो वै । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । वै मि॒त्रः । मित्रो॑ऽपा॒नः । अ॒पा॒नो वरु॑णः । अ॒पा॒न इत्य॑प-अ॒नः । वरु॑ण प्राणापा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नावे॒व । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒ति॒ दि॒वः । दि॒वो वृ॒ष्टिः । वृ॒ष्टिर्वाताः᳚ । वाता᳚स्स्पृ॒ताः । स्पृ॒ता ए॑कवि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शस्स्तोमः॑ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । स्तोम॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒ति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठा वै । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । वा ए॑कवि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श प्रति॑ष्ठित्यै । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । प्रति॑ष्ठित्या॒ इन्द्र॑स्य । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । इन्द्र॑स्य भा॒गः । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सीति॑ । इत्यु॑त्तर॒तः । उ॒त्त॒र॒त ओजः॑ । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । ओजो॒ वै । वा॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॒ ओजः॑ । ओजो॒ विष्णुः॑ । विष्णु॒रोजः॑ । ओजः॑, ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रमोजः॑ । ओज॑ पञ्चद॒शः । प॒ञ्च॒द॒श ओजः॑ । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः। (17)”
ओज॑ ए॒व । ए॒वोत्त॑र॒तः । उ॒त्त॒र॒तो ध॑त्ते । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दुत्तरतोऽभिप्रया॒यी । उ॒त्त॒र॒तो॒ऽभि॒प्र॒या॒यी ज॑यति । उ॒त्त॒र॒तो॒ऽ-बि॒॒प्रया॒यी॒त्यु॑त्तरतः-अ॒भि॒प्र॒या॒यी । ज॒य॒ति॒ वसू॑नाम् । वसू॑नाम्भा॒गः । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सीति॑ । इति॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒दुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ य॒ज्ञ॒मु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खँव्वै । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । वै॒ वस॑वः । वस॑वो यज्ञमु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खꣳ रु॒द्राः । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । रु॒द्रा य॑ज्ञमु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खञ्च॑तुर्वि॒ꣳ॒शः । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒शो य॑ज्ञमु॒खम् । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः-वि॒ꣳ॒शः । य॒ज्ञ॒मु॒खमे॒व । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । ए॒व पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒ द्वि । वि या॑तयति । या॒त॒य॒त्या॒दि॒त्याना᳚म् । आ॒दि॒त्याना᳚म्भा॒गः । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सीति॑ । इति॑ दख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तोऽन्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वा आ॑दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या अन्न᳚म् । अन्न॑म्म॒रुतः॑ । म॒रुतोऽन्न᳚म् । अन्न॒ङ्गर्भाः᳚ । गर्भा॒ अन्न᳚म् । अन्न॑म्पञ्चवि॒ꣳ॒शः । प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒शोऽन्न᳚म् । प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒श इति॑ पञ्च-वि॒ꣳ॒शः । अन्न॑मे॒व । ए॒व द॑ख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तोध॑त्ते । ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्दख्षि॑णेन । दख्षि॑णे॒नान्न᳚म् । अन्न॑मद्यते । अ॒द्य॒तेऽदि॑त्यै । अदि॑त्यैभा॒गः । भा॒गो॑ऽसि (18)।
अ॒सीति॑ । इति॑ प॒श्चात् । प॒श्चात्प्र॑ति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठा वै । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । वा अदि॑तिः । अदि॑ति प्रति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठा पू॒षा । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । पू॒षा प्र॑ति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठा त्रि॑ण॒वः । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । त्रि॒ण॒व प॑तिष्ठित्यै । त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि-न॒वः । प्रति॑ष्ठित्यै दे॒वस्य॑ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । दे॒वस्य॑ सवि॒तुः । स॒वि॒तुर्भा॒गः । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सीति॑ । इत्यु॑त्तर॒तः । उ॒त्त॒रतो ब्रह्म॑ । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । ब्रह्म॒ वै । वै दे॒वः । दे॒वस्स॑वि॒ता । स॒वि॒ता ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ चतुष्टो॒मः । च॒तु॒ष्टो॒मो ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । च॒तु॒ष्टो॒म इति॑ चतुः-स्तो॒मः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स॒मे॒व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । ए॒वोत्त॑र॒तः । उ॒त्त॒र॒तो ध॑त्ते । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒दुत्त॑रः । उ॒त्त॒रोर्धः॑ । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रः॒ । अर्धो᳚ ब्रह्मवर्च॒सित॑रः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सित॑रस्सावि॒त्रव॑ती । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सित॑र॒ इति॑ ब्रह्मवर्च॒सि-त॒रः॒ । सा॒वि॒त॑वती भवति । सा॒वि॒त्रव॒तीति॑ सावि॒त्र-व॒ती॒ । भ॒व॒ति॒ प्रसू᳚त्यै । प्रसू᳚त्यै॒ तस्मा᳚त् । प्रसू᳚त्या॒ इति॒ प्र-सू॒त्यै॒ । तस्मा᳚द्ब्राह्म॒णाना᳚म् । ब्रा॒ह्म॒णाना॒मुदी॑ची । उदी॑ची स॒निः । स॒नि प॑सूता । प्रसू॑ता ध॒र्त्रः । प्रसू॒तेति॒ प्र-सू॒ता॒ । ध॒र्त्रश्च॑तुष्टो॒मः । च॒तु॒ष्टो॒म इति॑ । च॒तु॒ष्टो॒म इति॑ चतुः-स्तो॒मः । इति॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒दुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ य॒ज्ञ॒मु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खँव्वै । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । वै ध॒र्त्रः । ध॒र्त्रो य॑ज्ञमु॒खम् (19)।
। य॒ज्ञ॒मु॒खञ्च॑तुष्टो॒मः । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । च॒तु॒ष्टोमो य॑ज्ञमु॒खम् । च॒तु॒ष्टो॒म इति॑ चतुः-स्तो॒मः । य॒ज्ञ॒मु॒खमे॒व । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । ए॒व पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒द्वि । वि या॑तयति । या॒त॒य॒ति॒ यावा॑नाम् । यावा॑नाम्भा॒गः । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सीति॑ । इति॑ दख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तो मासाः᳚ । मासा॒ वै । वै यावाः᳚ । यावा॑ अर्धमा॒साः । अ॒र्ध॒मा॒सा अया॑वाः । अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध-मा॒साः । अया॑वा॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्दख्षि॒णावृ॑तः । द॒ख्षि॒णावृ॑तो॒ मासाः᳚ । द॒ख्षि॒णावृ॑त॒ इति॑ दख्षि॒णा-आ॒वृ॒तः॒ । मासा॒ अन्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वै यावाः᳚ । यावा॒ अन्न᳚म् । अन्न॑म्प्र॒जाः । प्र॒जा अन्न᳚म् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अन्न॑मे॒व । ए॒व द॑ख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तो ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्दख्षि॑णेन । दख्षि॑णे॒नान्न᳚म् । अन्न॑मध्यते । अ॒ध्य॒त॒ ऋ॒भू॒णाम् । ऋ॒भू॒णाम्भा॒गः । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सीति॑ । इति॑ प॒श्चात् । प॒श्चात्प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै विव॒र्तः । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प॑ति-स्थि॒त्यै॒ । वि॒व॒र्तो᳚ष्टा चत्वारि॒ꣳ॒शः । वि॒व॒र्त इति॑ वि-व॒र्तः । अ॒ष्टा॒च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श इति॑ । अ॒ष्टा॒च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श इत्य॑ष्टा-च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शः । इत्यु॑त्तर॒तः । उ॒त्त॒र॒तो॑ऽनयोः᳚ । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्- त॒र॒तः । अ॒नयो᳚र्लो॒कयोः᳚ । लो॒कयो᳚स्सवीर्य॒त्वाय॑ । स॒वी॒र्य॒त्वाय॒ तस्मा᳚त् । स॒वी॒र्य॒त्वायेति॑ सवीर्य-त्वाय॑ । तस्मा॑दि॒मौ । इ॒मौ लो॒कौ । लो॒कौ स॒माव॑द्वीर्यौ । स॒माव॑द्विर्यौ॒ यस्य॑ । स॒मा॒व॒द्वी॒र्याविति॑ स॒माव॑त्- वी॒र्यौ॒। (20)
यस्य॒ मुख्य॑वतीः । मुख्यव॑ती पु॒रस्ता᳚त् । मुख्य॑वती॒रिति॒ मुख्य॑-व॒तीः॒ । पु॒रस्ता॑दुपधी॒यन्ते᳚ । उ॒प॒धी॒यन्ते॒ मुख्यः᳚ । उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प-धी॒यन्ते᳚ । मुख्य॑ ए॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्या । आऽस्य॑ । अ॒स्य॒मुख्यः॑ । मुख्यो॑ जायते । जा॒य॒ते॒ यस्य॑ । यस्यान्न॑वतीः । अन्न॑वतीर्दख्षिण॒तः । अन्न॑वती॒रित्यन्न॑- व॒तीः॒ । द॒ख्षि॒ण॒तोत्ति॑ । अत्यन्न᳚म् । अन्न॒ मा । आऽस्य॑ । अ॒स्या॒न्ना॒दः । अ॒न्ना॒दो जा॑यते । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । जा॒य॒ते॒ यस्य॑ । यस्य॑ प्रति॒ष्ठाव॑तीः । प्र॒ति॒ष्ठाव॑ती प॒श्चात् । प्र॒ति॒ष्ठाव॑ती॒रिति॑ प्रति॒ष्ठा-व॒तीः॒ । प॒श्चात्प्रति॑ । प्रत्ये॒व । ए॒व ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ यस्य॑ । यस्यौज॑स्वतीः । ओज॑स्वतीरुत्तर॒तः । उ॒त्त॒र॒त ओ॑ज॒स्वी । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्- त॒र॒तः । ओ॒ज॒स्य्वे॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्या । आस्य॑ । अ॒स्यौ॒ज॒स्वी । ओ॒ज॒स्वी जा॑यते । जा॒य॒ते॒ऽर्कः । अ॒र्को वै । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निस्तस्य॑ । तस्यै॒तत् । ए॒तदे॒व । ए॒व स्तो॒त्रम् । स्तो॒त्रमे॒तत् । ए॒तच्छ॒स्त्रम् । श॒स्त्रँय्यत् । यदे॒षा । ए॒षा वि॒धा । वि॒धा वि॑धी॒यते᳚ । वि॒धेति॑ वि-धा (21)।
। वि॒धी॒यते॒ऽर्के । वि॒धी॒यत॒ इति॑ वि-धी॒यते᳚ । अ॒र्क ए॒व । ए॒व तत् । तद॒र्क्य᳚म् । अ॒र्क्य॑मनु॑ । अनु॒ वि । विधी॑यते । धी॒य॒तेऽत्ति॑ । अत्यन्न᳚म् । अन्न॒मा । आस्य॑ । अ॒स्या॒न्ना॒दः । अ॒न्ना॒दो जा॑यते । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । जा॒य॒ते॒ यस्य॑ । यस्यै॒षा । ए॒षा वि॒धा । वि॒धा वि॑धी॒यते᳚ । वि॒धेति॑ वि-धा । वि॒धि॒यते॒ यः । वि॒धी॒यत॒ इति॑ वि-धी॒यते᳚ । य उ॑ । उ॒ च॒ । चै॒ना॒म् । ए॒ना॒मे॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ सृष्टीः᳚ । सृष्टी॒रुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ य॒था॒सृ॒ष्टम् । य॒था॒सृ॒ष्टमे॒व । य॒था॒सृ॒ष्टमिति॑ यथा-सृ॒ष्टम् । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ न । न वै । वा इ॒दम् । इ॒दन्दिवा᳚ । दिवा॒ न । न नक्त᳚म् । नक्त॑मासीत् । आ॒सी॒दव्या॑वृत्तम् । अव्या॑वृत्त॒न्ते । अव्या॑वृत्त॒मित्यवि॑- आ॒वृ॒त्त॒म् । ते दे॒वाः । दे॒वा ए॒ताः । ए॒ताव्यु॑ष्टीः । व्यु॑ष्टीरपश्यन्न् । व्यु॑ष्टी॒रिति॒ वि-उ॒ष्टीः॒ । अ॒प॒श्य॒न्ताः । ता उप॑ । उपा॑ दधत । अ॒द॒ध॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वा इ॒दम् । इ॒दँव्वि । व्यौ᳚च्छत् । औ॒च्छ॒द्यस्य॑ । यस्यै॒ताः । ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚ । उ॒प॒धी॒यन्ते॒ वि । उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प-धी॒यन्ते᳚ । व्ये॑व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ उ॒च्छ॒ति॒ । उ॒च्छ॒त्यथो᳚ । अथो॒ तमः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । तम॑ ए॒व । ए॒वाप॑ । अप॑हते । ह॒त॒ इति॑ हते (22) ॥4॥
अग्ने॑ जा॒तान् । जा॒तान्प्र । प्रणु॑द । नु॒दा॒ नः॒ । न॒स्स॒पत्नान्॑ । स॒पत्नानिति॑ । इति॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒दुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ जा॒तान् । जा॒ताने॒व । ए॒व भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्या॒न्प्र । प्रणु॑दते । नु॒द॒ते॒ सह॑सा । सह॑सा जा॒तान् । जा॒तानिति॑ । इति॑ प॒श्चात् । प॒श्चाज्ज॑नि॒ष्यमा॑णान् । ज॒नि॒ष्यमा॑णाने॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ नुदते । नु॒द॒ते॒ च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शः । च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शस्स्तोमः॑ । च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः-च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शः । स्तोम॒ इति॑ । इति॑ दख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तो ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सँव्वै । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । वै च॑तुश्चत्वारि॒ꣳ॒शः । च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शो ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳश इति॑ चतुः-च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समे॒व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । ए॒व द॑ख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तो ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्दख्षि॑णः । दख्षि॒णोऽर्धः॑ । अर्धो᳚ ब्रह्मवर्च॒सित॑रः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सित॑रष्षोड॒शः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सित॑र॒ इति॑ ब्रह्मवर्च॒सि-त॒रः॒ । षो॒ड॒शस्स्तोमः॑ । स्तोम॒ इति॑ । इत्यु॑त्तर॒तः । उ॒त्त॒र॒त ओजः॑ । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । ओजो॒ वै । वै षो॑ड॒शः । षो॒ड॒श ओजः॑ । ओज॑ ए॒व । ए॒वोत्त॑र॒तः । उ॒त्त॒र॒तो ध॑त्ते । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दुत्तरतोभिप्रया॒यी (23)।
उ॒त्त॒र॒तो॒बि॒॒प्रया॒यीज॑यति । उ॒त्त॒र॒तो॒भि॒प्र॒या॒यीत्यु॑त्तर॒तः-अ॒भि॒प्र॒या॒यी । ज॒य॒ति॒ वज्रः॑ । वज्रो॒ वै । वै च॑तुश्चत्वारि॒ꣳ॒शः । च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शो वज्रः॑ । च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः-च॒त्वा॒रि॒ꣳशः । वज्र॑ष्षोड॒शः । षो॒ड॒शो यत् । यदे॒ते । ए॒ते इष्ट॑के । ए॒ते इत्ये॒ते । इष्ट॑के उप॒दधा॑ति । इष्ट॑के॒ इतीष्ट॑के । उ॒प॒दधा॑ति जा॒तान् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । जा॒ताꣳश्च॑ । चै॒व । ए॒व ज॑नि॒ष्यमा॑णान् । ज॒नि॒ष्यमा॑णाꣳश्च । च॒ भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्यान्प्र॒णुद्य॑ । प्र॒णुद्य॒ वज्र᳚म् । प्र॒णुद्येति॑ प्र-नुद्य॑ । वज्र॒मनु॑ । अनु॒ प्र । प्रह॑रति । ह॒र॒ति॒स्तृत्यै᳚ । स्तृत्यै॒ पुरी॑षवतीम् । पुरी॑षवती॒म्मध्ये᳚ । पुरी॑षवती॒मिति॒ पुरी॑ष-व॒ती॒म् । मध्य॒ उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ पुरी॑षम् । पुरी॑षँ॒व्वै । वै मध्य᳚म् । मध्य॑मा॒त्मनः॑ । आ॒त्मन॒स्सात्मा॑नम् । सात्मा॑नमे॒व । सात्मा॑न॒मिति॒ स-आ॒त्मा॒न॒म् । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ सात्मा᳚ । सात्मा॒ऽमुष्टिन्न्॑ । सात्मेति॒ स-आ॒त्मा॒ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदै॒ताः । ए॒ता वै । वा अ॑सप॒त्नाः । अ॒स॒प॒त्ना नाम॑ । नामेष्ट॑ काः । इष्ट॑का॒ यस्य॑ । यस्यै॒ताः । ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚ । उ॒प॒धी॒यन्ते॒ न । उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प-धी॒यन्ते᳚ (24)।
। नास्य॑ । अ॒स्य॒ स॒पत्नः॑ । स॒पत्नो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ प॒शुः । प॒शुर्वै । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निर्वि॒राजः॑ । वि॒राज॑ उत्त॒माया᳚म् । वि॒राज॒ इति॑ वि-राजः॑ । उ॒त्त॒माया॒ञ्चित्या᳚म् । उ॒त्त॒माया॒-मित्यु॑त्-त॒माया᳚म् । चित्या॒ मुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ वि॒राज᳚म् । वि॒राज॑मे॒व । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । ए॒वोत्त॒माम् । उ॒त्त॒माम्प॒शुषु॑ । उ॒त्तमामित्यु॑त्-त॒माम् । प॒शुषु॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्पशु॒मान् । प॒शु॒मानु॑त्त॒माम् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । उ॒त्त॒माँव्वाच᳚म् । उ॒त्त॒मामित्यु॑त्-त॒माम् । वाचँ॑व्वदति । व॒द॒ति॒ दश॑दश । दश॑द॒शोप॑ । दश॑द॒शेति॒ दश॑-द॒श॒ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ स॒वी॒र्य॒त्वाय॑ । स॒वी॒र्य॒त्वाया᳚ख्ष्ण॒या । स॒वी॒र्य॒त्वायेति॑ सवीर्य-त्वाय॑ । अ॒ख्ष्ण॒योप॑ । उप॑दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दख्ष्ण॒या । अ॒ख्ष्ण॒या प॒शवः॑ । प॒शवोऽङ्गा॑नि । अङ्गा॑नि॒ प्र । प्र ह॑रन्ति । ह॒र॒न्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै॒ यानि॑ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प॑ति-स्थि॒त्यै॒ । यानि॒ वै । वै छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि सुव॒र्ग्या॑णि । सु॒व॒र्ग्या᳚ण्यासन्न्॑ । सु॒व॒र्ग्या॑णीति॑ सुवः-ग्या॑नि । आस॒न्तैः । तैर्दे॒वाः । दे॒वास्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्तेन॑ । तेनर्ष॑यः । ऋष॑योऽश्राम्यन्न्। (25)
“। अ॒श्रा॒म्य॒न्ते । ते तपः॑ । तपो॑ऽतप्यन् । अ॒त॒प्य॒न्तानि॑ । तानि॒ तप॑सा । तप॑साऽपश्यन्न् । अ॒प॒श्य॒न्तेभ्यः॑ । तेभ्य॑ ए॒ताः । ए॒ता इष्ट॑काः । इष्ट॑का॒ निः । निर॑मिमत । अ॒मि॒म॒तेवः॑ । एव॒श्छन्दः॑ । छन्दो॒ वरि॑वः । वरि॑व॒श्छन्दः॑ । छन्द॒ इति॑ । इति॒ ताः । ता उप॑ । उपा॑दधत । अ॒द॒ध॒त॒ ताभिः॑ । ताभि॒र्वै । वै ते । ते सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्॒, यत् । यदे॒ताः । ए॒ता इष्ट॑काः । इष्ट॑का उप॒दधा॑ति । उ॒प॒दधा॑ति॒ यानि॑ । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । यान्ये॒व । ए॒व छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि सुव॒र्ग्या॑णि । सु॒व॒र्ग्या॑णि॒ तैः । सु॒व॒र्ग्या॑णीति॑ सुवः-ग्या॑नि । तैरे॒व । ए॒व यज॑मानः । यज॑मानस्सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॒ वै । वै प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ ताः । तास्स्तोम॑भागैः । स्तोम॑भागैरे॒व । स्तोम॑भागै॒रिति॒ स्तोम॑-भा॒गैः॒ । ए॒वासृ॑जत । अ॒सृ॒ज॒त॒ यत् । यथ्स्तोम॑भागाः। (26)”
। स्तोम॑भागा उप॒दधा॑ति । स्तोम॑भागा॒ इति॒ स्तोम॑-भा॒गाः॒ । उ॒प॒दधा॑ति प्र॒जाः । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒व तत् । तद्यज॑मानः । यज॑मानस्सृजते । सृ॒ज॒ते॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒र्वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ तेजः॑ । तेज॒स्सम् । सम॑भरत् । अ॒भ॒र॒द्यत् । यथ्स्तोम॑भागाः । स्तोम॑भागा॒ यत् । स्तोम॑-भागा॒ इति॒ स्तोम॑-भा॒गाः॒ । यथ्स्तोम॑भागाः । स्तोम॑भागा उप॒दधा॑ति । स्तोम॑भागा॒ इति॒ स्तोम॑-भा॒गाः॒ । उ॒प॒दधा॑ति॒ सते॑जसम् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । सते॑जसमे॒व । सते॑जस॒मिति॒ स-ते॒ज॒स॒म् । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒र्वै । वा ए॒ताम् । ए॒ताँय्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ प्रति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाम॑पश्यत् । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । अ॒प॒श्य॒द्यत् । यथ्स्तोम॑भागाः । स्तोम॑भागा॒ यत् । स्तोम॑भागा॒ इति॒ स्तोम॑-भा॒गाः॒ । यथ्स्तोम॑भागाः । स्तोम॑भागा उप॒दधा॑ति । स्तोम॑भागा॒ इति॒ स्तोम॑-भा॒गाः॒ । उ॒प॒दधा॑ति य॒ज्ञस्य॑ । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । य॒ज्ञस्य॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै स॒प्तस॑प्त । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । स॒प्तस॒प्तोप॑ । स॒प्तस॒प्तेति॑ स॒प्त-स॒प्त॒ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ स॒वी॒र्य॒त्वाय॑ । स॒वी॒र्य॒त्वाय॑ ति॒स्रः । स॒वी॒र्यत्वायेति॑ सवीर्य- त्वाय॑ । ति॒स्रो मध्ये᳚ । मध्ये॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ (27) ॥5॥
र॒श्मिरिति॑ । इत्ये॒व । ए॒वादि॒त्यम् । आ॒दि॒त्यम॑सृजत । अ॒सृ॒ज॒त॒ प्रेतिः॑ । प्रेति॒रिति॑ । प्रेति॒रिति॒ प्र-इ॒तिः॒ । इति॒ धर्म᳚म् । धर्म॒मन्वि॑तिः । अन्वि॑ति॒रिति॑ । अन्वि॑ति॒रित्यनु॑-इ॒तिः॒ । इति॒ दिव᳚म् । दिवꣳ॑ स॒न्धिः । स॒न्धिरिति॑ । स॒न्धिरिति॑ सम्-धिः । इत्य॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षम्प्रति॒धिः । प्र॒ति॒धिरिति॑ । प्र॒ति॒धिरिति॑ प्रति-धिः । इति॑ पृथि॒वीम् । पृ॒थि॒वीँव्वि॑ष्ट॒म्भः । वि॒ष्ट॒म्भ इति॑ । वि॒ष्ट॒म्भ इति॑ वि-स्त॒म्भः । इति॒ वृष्टि᳚म् । वृष्टि॑म्प्र॒वा । प्र॒वेति॑ । प्र॒वेति॑ प्र- वा । इत्यहः॑ । अह॑रनु॒वा । अ॒नु॒वेति॑ । अ॒नु॒वेत्य॑नु-वा । इति॒ रात्रि᳚म् । रात्रि॑मु॒शिक् । उ॒शिगिति॑ । इति॒ वसून्॑ । वसू᳚न्प्रके॒तः । प्र॒के॒त इति॑ । प्र॒के॒त इति॑ प्र-के॒तः । इति॑ रु॒द्रान् । रु॒द्रान्थ्सु॑दी॒तिः । सु॒दी॒तिरिति॑ । सु॒दी॒तिरिति॑ सु-दी॒तिः । इत्या॑दि॒त्यान् । आ॒दि॒त्यानोजः॑ । ओज॒ इति॑ । इति॑ पि॒तृन् । पि॒तॄꣳस्तन्तुः॑ । तन्तु॒रिति॑ । इति॑ प्र॒जाः । प्र॒जा पृ॑तना॒षाट् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । पृ॒त॒ना॒षाडिति॑ । इति॑ प॒शून् । प॒शून्रे॒वत् । रे॒वदिति॑ । इत्योष॑धीः । ओष॑धीरभि॒जित् । अ॒भि॒जिद॑सि । अ॒भि॒जिदित्य॑भि-जित् । अ॒सि॒ युक्तग्रा॑वा । यु॒क्तग्रा॒वेन्द्रा॑य । यु॒क्तग्रा॒वेति॑ यु॒क्त-गा॒॒वा (28)।
इन्द्रा॑य त्वा । त्वेन्द्र᳚म् । इन्द्र॑ञ्जिन्व । जि॒न्वेति॑ । इत्ये॒व । ए॒व द॑ख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तो वज्र᳚म् । वज्र॒म्परि॑ । पर्यौ॑हत् । औ॒ह॒द॒बि॑जित्यै । अ॒भिजि॑त्यै॒ताः । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ । ता प्र॒जाः । प्र॒जा अप॑प्राणाः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अप॑प्राणा असृजत । अप॑प्राणा॒ इत्यप॑-प्रा॒णाः॒ । अ॒सृ॒ज॒त॒ तासु॑ । तास्वधि॑पतिः । अधि॑पतिरसि । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । अ॒सीति॑ । इत्ये॒व । ए॒व प्रा॒णम् । प्रा॒णम॑दधात् । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । अ॒द॒धा॒द्य॒न्ता । य॒न्तेति॑ । इत्य॑पा॒नम् । अ॒पा॒नꣳ स॒ꣳ॒सर्पः॑ । अ॒पा॒नमित्य॑प-अ॒नम् । स॒ꣳ॒सर्प॒ इति॑ । स॒ꣳ॒सर्प॒ इति॑ सम्-सर्पः॑ । इति॒ चख्षुः॑ । चख्षु॑र्वयो॒धाः । व॒यो॒धा इति॑ । व॒यो॒धा इति॑ वयः-धाः । इति॒ श्रोत्र᳚म् । श्रोत्र॒न्ताः । ता प्र॒जाः । प्र॒जा प्रा॑ण॒तीः॒ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्रा॒ण॒तीर॑पान॒तीः । प्रा॒ण॒तीरिति॑ प्र-अ॒न॒तीः । अ॒पा॒न॒ती पश्य॑न्तीः । अ॒पा॒न॒तीरित्य॑प-अ॒न॒ती । पश्य॑न्तीश्शृण्व॒तीः । शृ॒ण्व॒ती॒र्न । न मि॑थु॒नी । मि॒थु॒नी अ॑भवन्न् । अ॒भ॒व॒न्तासु॑ । तासु॑ त्रि॒वृत् । त्रि॒वृद॑सि । त्रि॒वृदिति॑त्रि-वृत् । अ॒सीति॑ । इत्ये॒व । ए॒व मि॑थु॒नम् । मि॒थु॒न म॑दधात् । अ॒द॒धा॒त्ताः । ता प्र॒जाः । प्र॒जा मि॑थु॒नी । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । मि॒थु॒नी भव॑न्तीः (29)।
भव॑न्ती॒र्न । न प्र । प्राजा॑यन्त । अ॒जा॒य॒न्त॒ताः । तास्सꣳ॑रो॒हः । स॒ꣳ॒रो॒हो॑ऽसि । स॒ꣳ॒रोह इति॑ सम्-रो॒हः । अ॒सि॒ नी॒रो॒हः । नी॒रो॒हो॑ऽसि । नी॒रो॒ह इति॑ निः-रो॒हः । अ॒सीति॑ । इत्ये॒व । ए॒व प्र । प्राज॑नयत् । अ॒ज॒न॒य॒त्ताः । ता प्र॒जाः । प्र॒जा प्रजा॑ताः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्रजा॑ता॒ न । प॑जाता॒ इति॒ प्र-जा॒ताः॒ । न प्रति॑ । प्रत्य॑तिष्ठन्न् । अ॒ति॒ष्ठ॒न्ताः । ता व॑सु॒कः । व॒सु॒को॑ऽसि । अ॒सि॒ वेष॑श्रिः । वेष॑श्रिरसि । वेष॑श्री॒रिति॒ वेष॑-श्रीः॒ । अ॒सि॒ वस्य॑ष्टिः । वस्य॑ष्टिरसि । अ॒सीति॑ । इत्ये॒व । ए॒वैषु । ए॒षु लो॒केषु॑ । लो॒केषु॒ प्रति॑ । प्रत्य॑स्थापयत् । अ॒स्था॒प॒य॒द्यत् । यदाह॑ । आह॑ वसु॒कः । व॒सु॒को॑ऽसि । अ॒सि॒ वेष॑श्रिः । वेष॑श्रिरसि । वेष॑श्रि॒रिति॒ वेष॑-श्रिः॒ । अ॒सि॒ वस्य॑ष्टिः । वस्य॑ष्टिरसि । अ॒सीति॑ । इति॑ प्र॒जाः । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒व प्रजा॑ताः । प्रजा॑ता ए॒षु । प्रजा॑ता॒ इति॒ प्र-जा॒ताः॒ । ए॒षु लो॒केषु॑ । लो॒केषु॒ प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ति॒ सात्मा᳚ । सात्मा॒ऽन्तरि॑ख्षम् । सात्मेति॒ स-आ॒त्मा॒ । अ॒न्तरि॑ख्षꣳ रोहति । रो॒ह॒ति॒ सप्रा॑णः । सप्रा॑णो॒ऽमुष्मिन्न्॑ । सप्रा॑ण॒ इति॒ स-प्रा॒णः॒ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के प॑ति । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒त्यव्य॑र्धुकः । अव्य॑र्धुक प्राणापा॒नाभ्या᳚म् । अव्य॑र्धुक॒ इत्यवि॑-अ॒र्धु॒कः॒ । प्रा॒णा॒पानाभ्या᳚म्भवति । प्रा॒णा॒पा॒नाभ्या॒मिति॑ प्राण-अ॒पा॒नाभ्या᳚म् । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदेति॒ वेद॑ (30) ॥
ना॒क॒सद्भि॒र्वै । ना॒क॒सद्भि॒रिति॑ नाक॒सत्-भिः॒ । वै दे॒वाः । दे॒वास्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्तत् । तन्ना॑क॒सदा᳚म् । ना॒क॒सदा᳚न्नाकस॒त्त्वम् । ना॒क॒सदा॒मिति॑ नाक-सदा᳚म् । ना॒क॒स॒त्त्वँय्यत् । ना॒क॒स॒त्त्वमिति॑ नाकसत्-त्वम् । यन्ना॑क॒सदः॑ । ना॒क॒सद॑ उप॒दधा॑ति । ना॒क॒सद॒ इति॑ नाक-सदः॑ । उ॒प॒दधा॑ति नाक॒सध्भिः॑ । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । ना॒क॒सद्भि॑रे॒व । ना॒क॒सद्भि॒रिति॑ नाक॒सत्-भिः॒ । ए॒व तत् । तद्यज॑मानः । यज॑मानस्सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गँ॒ल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ सु॒व॒र्गः । सु॒व॒र्गो वै । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । वै लो॒कः । लो॒को नाकः॑ । नाको॒ यस्य॑ । यस्ये॒ताः । ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚ । उ॒प॒धी॒यन्ते॒ न । उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प-धी॒यन्ते᳚ । नास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अक᳚म् । अक॑म्भवति । भ॒व॒ति॒ य॒ज॒मा॒ना॒य॒त॒नम् । य॒ज॒मा॒ना॒य॒त॒नँव्वै । य॒ज॒मा॒ना॒य॒त॒नमिति॑ यजमान-आ॒य॒त॒नम् । वै ना॑क॒सदः॑ । ना॒क॒सदो॒ यत् । ना॒क॒सद॒ इति॑ नाक-सदः॑ । यन्ना॑क॒सदः॑ । ना॒क॒सद॑ उप॒दधा॑ति । ना॒क॒सद॒ इति॑ नाक- सदः॑ । उ॒प॒दधा᳚त्या॒यत॑नम् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । आ॒यत॑नमे॒व । आ॒यत॑न॒मित्या᳚-यत॑नम् । ए॒वतत् । तद्यज॑मानः । यज॑मान कुरुते । कु॒रु॒ते॒ पृ॒ष्ठाना᳚म् । पृ॒ष्ठानाँ॒व्वै । वा ए॒तत् । ए॒तत्तेजः॑ । तेज॒स्सम्भृ॑तम् । सम्भृ॑तँय्यत् । सम्भृ॑त॒मिति॒ सम्-भृ॒त॒म् । यन्ना॑क॒सदः॑ । ना॒क॒सदो॒ यत् । ना॒क॒सद॒ इति॑ नाक-सदः॑ । यन्ना॑क॒ सदः॑ । ना॒क॒सद॑ उप॒दधा॑ति । ना॒क॒सद॒ इति॑ नाक-सदः॑। (31)
। उ॒प॒दधा॑ति पृ॒ष्ठाना᳚म् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । पृ॒ष्ठाना॑मे॒व । ए॒व तेजः॑ । तेजोऽव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ प॒ञ्च॒चोडाः᳚ । प॒ञ्च॒चोडा॒ उप॑ । प॒ञ्च॒चोडा॒ इति॑ पञ्च-चोडाः᳚ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्य॒फ्स॒रसः॑ । अ॒फ्स॒रस॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मे॒ताः । ए॒ता भू॒ताः । भू॒ता अ॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒क उप॑ । उप॑ शेरे । शे॒रेऽथो᳚ । अथो॑ तनू॒पानीः᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । त॒नू॒पानी॑रे॒व । त॒नू॒पानी॒रिति॑ तनू-पानीः᳚ । ए॒वैताः । ए॒ता यज॑मानस्य । यज॑मानस्य॒ यम् । यन्द्वि॒ष्यात् । द्वि॒ष्यात्तम् । तमु॑प॒दध॑त् । उ॒प॒दध॑द्ध्यायेत् । उ॒प॒दध॒दित्यु॑प-दध॑त् । ध्या॒ये॒दे॒ताभ्यः॑ । ए॒ताभ्य॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्य॒ आ । आ वृ॑श्चति । वृ॒श्च॒ति॒ ता॒जक् । ता॒जगार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्च्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒त्युत्त॑राः । उत्त॑रा नाक॒सद्भ्यः॑ । उत्त॑रा॒ इत्युत्-त॒राः॒ । ना॒क॒सद्भ्य॒ उप॑ । ना॒क॒सद्भ्य॒ इति॑ नाक॒सत्-भ्यः॒ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ यथा᳚ । यथा॑ जा॒याम् । जा॒यामा॒नीय॑ । आनी॑य गृ॒हेषु॑ । आ॒नीयेत्या᳚-नीय॑ । गृ॒हेषु॑ निषा॒दय॑ति । नि॒षा॒दय॑ति ता॒दृक् । नि॒षा॒दय॒तीति॑ नि-सा॒दय॑ति । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तत्प॒श्चात्। (32)
प॒श्चात्प्रा॒ची᳚म् । प्राची॑मुत्त॒माम् । उ॒त्त॒मामुप॑ । उ॒त्त॒मामित्यु॑त्-त॒माम् । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्प॒श्चात् । प॒श्चात्प्राची᳚ । प्राची॒ पत्नी᳚ । पत्य्ननु॑ । अन्वा᳚स्ते । आ॒स्ते॒ स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णाम् । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णाञ्च॑ । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामिति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णाम् । च॒ वि॒क॒र्णीम् । वि॒क॒र्णी॒ञ्च॑ । वि॒क॒र्णी॒मिति॑ वि-क॒र्णीम् । चो॒त्त॒मे । उ॒त्त॒मे उप॑ । उ॒त्त॒मे इत्यु॑त्-त॒मे । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ प्रा॒णः । प्रा॒णो वै । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । वै स्व॑यमातृ॒ण्णा । स्व॒य॒मा॒तृ॒णाऽऽयुः॑ । स्व॒य॒मा॒तृ॒णेति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णा । आयु॑र्विक॒र्णी । वि॒क॒र्णी प्रा॒णम् । वि॒क॒र्णीति॑ वि-क॒र्णी । प्रा॒णञ्च॑ । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । चै॒ व । ए॒वायुः॑ । आयु॑श्च । च॒ प्रा॒णाना᳚म् । प्रा॒णाना॑मुत्त॒मौ । प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र-अ॒नाना᳚म् । उ॒त्त॒मौ ध॑त्ते । उ॒त्त॒मामित्यु॑त्-त॒मौ । ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्प्रा॒णः । प्रा॒णश्च॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । चायुः॑ । आयु॑श्च । च॒ प्रा॒णाना᳚म् । प्रा॒णाना॑मुत्त॒मौ । प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र-अ॒नाना᳚म् । उ॒त्त॒मौ न । उ॒त्त॒मावित्यु॑त्-त॒मौ । नान्याम् । अ॒न्यामुत्त॑राम् । उत्त॑रा॒मिष्ट॑काम् । उत्त॑रा॒मित्युत्-त॒रा॒म्॒ । इष्ट॑का॒मुप॑ । उप॑दध्यात् । द॒ध्या॒द्यत् । यद॒न्याम् । अ॒न्यामुत्त॑राम् । उत्त॑रा॒मिष्ट॑काम् । उत्त॑रा॒मित्युत्-त॒रा॒म्॒ । इष्ट॑कामुपद॒ध्यात् । उ॒प॒द॒ध्यात्प॑शू॒नाम् । उ॒प॒द॒ध्यादित्यु॑प-द॒ध्यात् । प॒शू॒नाञ्च॑ (33)।
च॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्य च । च॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णञ्च॑ । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । चायुः॑ । आयु॑श्च । चापि॑ । अपि॑ दध्यात् । द॒ध्या॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॒न्न । नान्या । अ॒न्योत्त॑रा । उत्त॒रेष्ट॑का । उत्त॒रेत्युत्-त॒रा॒ । इष्ट॑कोप॒धेया᳚ । उ॒प॒धेया᳚ स्वयमातृ॒ण्णाम् । उ॒प॒धेयेत्यु॑प-धेया᳚ । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामुप॑ । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामिति॑ स्वयम्-आतृ॑ण्णाम् । उप॑दधाति । द॒धा॒त्य॒सौ । अ॒सौ वै । वै स्व॑यमातृ॒ण्णा । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णाऽमूम् । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णेति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णा । अ॒मूमे॒व । ए॒वोप॑ । उप॑धत्ते । ध॒त्तेऽश्व᳚म् । अश्व॒मुप॑ । उप॑ घ्रापयति । घ्रा॒प॒य॒ति॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णमे॒व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । ए॒वास्या᳚म् । अ॒स्या॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒त्यथो᳚ । अथो᳚ प्राजाप॒त्यः । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रा॒जा॒प॒त्यो वै । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः । वा अश्वः॑ । अश्व॑ प्र॒जाप॑तिना । प्र॒जाप॑तिनै॒व । प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा-प॒ति॒ना॒ । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नुते। चि॒नु॒ते॒ स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णाभ॑वति । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णेति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णा । भ॒व॒ति॒ प्रा॒णाना᳚म् । प्रा॒णाना॒मुथ्सृ॑ष्ट्यै । प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र-अ॒नाना᳚म् । उथ्सृ॑ष्ट्या॒ अथो᳚ । उथ्स॑ष्ट्या॒ इत्युत्-सृ॒ष्ट्यै॒ । अथो॑ सुव॒र्गस्य॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । सु॒व॒र्गस्य॑लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै । अनु॑ख्यात्या ए॒षा । अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑-ख्या॒त्यै॒ । ए॒षा वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ॒व्विक्रा᳚न्तिः । वि᳚क्रा᳚न्ति॒र्यत् । विक्रा᳚न्ति॒रिति॒ वि-क्रा॒न्तिः॒ । यद्वि॑क॒र्णी । वि॒क॒र्णी यत् । वि॒क॒र्णीति॑ वि-क॒र्णी । यद्वि॑क॒र्णीम् । वि॒क॒र्णीमु॑प॒दधा॑ति । वि॒क॒र्णीमिति॑ वि-क॒र्णीम् । उ॒प॒दधा॑ति दे॒वाना᳚म् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प दधा॑ति । दे॒वाना॑मे॒व । ए॒व विक्रा᳚न्तिम् । विक्रा᳚न्ति॒मनु॑ । विक्रा᳚न्ति॒मिति॒ वि-क्रा॒न्ति॒म्॒ । अनु॒ वि । वि क्र॑मते । क्र॒म॒त॒ उ॒त्त॒र॒तः । उ॒त्त॒र॒त उप॑ । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्ता॑दुत्तर॒त उ॑पचारः । उ॒त्त॒र॒त॒ उ॑पचारो॒ऽग्निः । उ॒त्त॒र॒त उ॑पचार॒ इत्यु॑त्तर॒तः-उ॒प॒चा॒रः॒ । अ॒ग्निर्वा॑यु॒मती᳚ । वा॒यु॒मती॑ भवति । वा॒यु॒मतीति॑ वायु-मती᳚ । भ॒व॒ति॒ समि॑द्ध्यै । समि॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-इ॒द्ध्यै॒ (34) ॥
छन्दा॒ꣳ॒स्युप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ᳚व्वा॒मम् । वा॒मम्प॒शवः॑ । प॒शवो॑वा॒मम् । वा॒ममे॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ ए॒ताम् । ए॒ताꣳ ह॑ । ह॒ वै । वै य॒ज्ञसे॑नः । य॒ज्ञसे॑नश्चैत्रियाय॒णः । य॒ज्ञसे॑न॒ इति॑ य॒ज्ञ-से॒नः॒ । चै॒त्रि॒या॒य॒णश्चिति᳚म् । चितिँ॑व्वि॒दाम् । वि॒दाञ्च॑कार । च॒का॒र॒ तया᳚ । तया॒ वै । वै सः । स प॒शून् । प॒शूनव॑ । अवा॑रुन्ध । अ॒रु॒न्ध॒ यत् । यदे॒ताम् । ए॒तामु॑प॒दधा॑ति । उ॒प॒दधा॑ति प॒शून् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ गा॒य॒त्रीः । गा॒य॒त्री पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒दुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ तेजः॑ । तेजो॒ वै । वै गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री तेजः॑ । तेज॑ ए॒व । ए॒व मु॑ख॒तः (35)।
मु॒ख॒तो ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ मू॒र्ध॒न्वतीः᳚ । मू॒र्ध॒न्वती᳚र्भवन्ति । मू॒र्ध॒न्वती॒रिति॑ मूर्धन्न्-वतीः᳚ । भ॒व॒न्ति॒ मू॒र्धान᳚म् । मू॒र्धान॑मे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ स॒मा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना᳚ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ त्रि॒ष्टुभः॑ । त्रि॒ष्टुभ॒ उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ती॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒य वै । वै त्रि॒ष्टुक् । त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒वम॑ध्य॒तः । म॒ध्य॒तो ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ जग॑तीः । जग॑ती॒ रुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ जाग॑ताः । जाग॑ता॒ वै । वै प॒शवः॑ । प॒शव॑ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽनु॒ष्टुभः॑ । अ॒नु॒ष्टुभ॒ उप॑ । अ॒नु॒ष्टुभ॒ इत्य॑नु-स्तुभः॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ प्रा॒णाः । प्रा॒णा वै । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । वा अ॑नु॒ष्टुप् । अ॒नु॒ष्टुप्प्रा॒णाना᳚म् । अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु-स्तुप् । प्रा॒णाना॒मुथ्सृ॑ष्ट्यै । प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र-अ॒नाना᳚म् । उथ्स॑ष्ट्यै बृह॒तीः । उथ्स॑ष्ट्या॒ इत्युत्-सृ॒ष्ट्यै॒ । बृ॒ह॒तीरु॒ष्णिहाः᳚ । उ॒ष्णिहाः᳚ प॒ङ्क्तीः । प॒ङ्क्तीर॒ख्षर॑पङ्क्तीः । अ॒ख्षर॑पङ्क्ती॒रिति॑ । अ॒ख्षर॑पङ्क्ती॒रित्य॒ख्षर॑-प॒ङ्क्तीः॒ । इति॒ विषू॑रूपाणि । विषु॑रूपाणि॒ छन्दाꣳ॑सि । विषु॑रूपा॒णीति॒ विषु॑-रू॒पा॒णि॒ । छन्दा॒ꣳ॒स्युप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ विषु॑रूपाः । विषु॑रूपा॒ वै । विषु॑रूपा॒ इति॒ विषु॑-रू॒पाः॒ । वै प॒शवः॑ । प॒शव॑ प॒शवः॑ । प॒शव॒श्छन्दाꣳ॑सि (36)।
। छन्दाꣳ॑सि॒ विषु॑रूपान् । विषु॑रूपाने॒व । विषु॑रूपा॒निति॒ विषु॑-रू॒पा॒न्॒ । ए॒व प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ विषु॑रूपम् । विषु॑रूपमस्य । विषु॑रूप॒मिति॒ विषु॑-रू॒प॒म्॒ । अ॒स्य॒ गृ॒हे । गृ॒हे दृ॑श्यते । दृ॒श्य॒ते॒ यस्य॑ । यस्यै॒ताः । ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚ । उ॒प॒धी॒यन्ते॒ यः । उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प-धी॒यन्ते᳚ । य उ॑ । उ॒ च॒ । चै॒नाः॒ । ए॒ना॒ ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदाति॑च्छन्दसम् । अति॑च्छन्दस॒मुप॑ । अति॑च्छन्दस॒मित्यति॑-छ॒न्द॒स॒म्॒ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्यति॑च्छन्दाः । अति॑च्छन्दा॒ वै । अति॑च्छन्दा॒ इत्यति॑-छ॒न्दाः॒ । वै सर्वा॑णि । सर्वा॑णि॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ सर्वे॑भिः । सर्वे॑भिरै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ञ्छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिश्चिनुते । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । चि॒नु॒ते॒ वर्ष्म॑ । वर्ष्म॒ वै । वा ए॒षा । ए॒षा छन्द॑साम् । छन्द॑साँ॒य्यत् । यदति॑च्छन्दाः । अति॑च्छन्दा॒ यत् । अति॑च्छन्दा॒ इत्यति॑-छ॒न्दाः॒ । यदति॑च्छन्दसम् । अति॑च्छन्दसमुप॒दधा॑ति । अति॑च्छन्दस॒मित्यति॑- छ॒न्द॒स॒म्॒ । उ॒प॒दधा॑ति॒ वर्ष्म॑ । उ॒प॒दधा॑ती॒त्यु॑प-दधा॑ति । वर्ष्मै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ स॒मा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना᳚ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ द्वि॒पदाः᳚ । द्वि॒पदा॒ उप॑ । द्वि॒पदा॒ इति॑ द्वि-पदाः᳚ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ द्वि॒पात् । द्वि॒पाद्यज॑मानः । द्वि॒पादिति॑ द्वि-पात् । यज॑मान॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ (37) ॥8॥
“सर्वा᳚भ्यो॒ वै । वै दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्यो॒ऽग्निः । अ॒ग्निश्ची॑यते । ची॒य॒ते॒ यत् । यथ्स॒युजः॑ । स॒युजो॒ न । स॒युज॒ इति॑ स-युजः॑ । नोप॑द॒ध्यात् । उ॒प॒द॒ध्याद्दे॒वताः᳚ । उ॒प॒द॒ध्यादित्यु॑प-द॒ध्यात् । दे॒वता॑ अस्य । अ॒स्या॒ग्निम् । अ॒ग्निँव्वृ॑ञ्जीरन्न् । वृ॒ञ्जी॒र॒न्॒, यत् । यथ्स॒युजः॑ । स॒युज॑ उप॒दधा॑ति । स॒युज॒ इति॑ स-युजः॑ । उ॒प॒दधा᳚त्या॒त्मना᳚ । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । आ॒त्मनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ स॒युज᳚म् । स॒युज॑ञ्चिनुते । स॒युज॒मिति॑ स-युज᳚म् । चि॒नु॒ते॒ न । ना॒ग्निना᳚ । अ॒ग्निना॒ वि । व्यृ॑ध्यते । ऋ॒ध्य॒तेऽथो᳚ । अथो॒ यथा᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । यथा॒ पुरु॑षः । पुरु॑ष॒स्स्नाव॑भिः । स्नाव॑भि॒स्सन्त॑तः । स्नाव॑भि॒रिति॒ स्नाव॑-भिः॒ । सन्त॑त ए॒वम् । सन्त॑त॒ इति॒ सम्-त॒तः॒ । ए॒वमे॒व । ए॒वैताभिः॑ । ए॒ताभि॑र॒ग्निः । अ॒ग्निस्सन्त॑तः । सन्त॑तो॒ऽग्निना᳚ । सन्त॑त॒ इति॒ सम्-त॒तः॒ । अ॒ग्निना॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वास्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्ताः । ता अ॒मूः । अ॒मू कृत्ति॑काः । कृत्ति॑का अभवन्न् । अ॒भ॒व॒न्॒, यस्य॑ । य॒सै॒ताः । ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚ । उ॒प॒धी॒यन्ते॑ सुव॒र्गम् । उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प-धी॒यन्ते᳚ । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒व लो॒कम्। (38)”
लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ गच्छ॑ति । गच्छ॑ति प्रका॒शम् । प्र॒का॒शञ्चि॒त्रम् । प्र॒का॒शमिति॑ प्र-का॒शम् । चि॒त्रमे॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ म॒ण्ड॒ले॒ष्ट॒काः । म॒ण्ड॒ले॒ष्ट॒का उप॑ । म॒ण्ड॒ले॒ष्ट॒का इति॑ मण्डल-इ॒ष्ट॒काः । उप॑ दधाति । द॒धा॒ती॒मे । इ॒मे वै । वै लो॒काः । लो॒का म॑ण्डलेष्ट॒काः । म॒ण्ड॒ले॒ष्ट॒का इ॒मे । म॒ण्ड॒ले॒ष्ट॒का इति॑ मण्डल-इ॒ष्ट॒काः । इ॒मे खलु॑ । खलु॒ वै । वै लो॒काः । लो॒का दे॑वपु॒राः । दे॒व॒पु॒रा दे॑वपु॒राः । दे॒व॒पु॒रा इति॑ देव-पु॒राः । दे॒व॒पुरा ए॒व । दे॒व॒पु॒रा इति॑ देव-पु॒राः । ए॒व प्र । प्र वि॑शति । वि॒श॒ति॒ न । नार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒त्य॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑क्या॒नः । चि॒क्या॒नो वि॒श्वज्यो॑तिषः । वि॒श्वज्यो॑तिष॒ उप॑ । वि॒श्वज्यो॑तिष॒ इति॑ वि॒श्व-ज्यो॒ति॒षः॒ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ती॒ मा॒न् । इ॒माने॒व । ए॒वैताभिः॑ । ए॒ताभि॑र्लो॒कान् । लो॒काञ्जोति॑ष्मतः । ज्योति॑ष्मत कुरुते । कु॒रु॒ते॒ऽथो᳚ । अथो᳚ प्रा॒णान् । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒वैताः । ए॒ता यज॑मानस्य । यज॑मानस्य दाध्रति । दा॒ध्र॒त्ये॒ताः । ए॒ता वै । वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता᳚स्सुव॒र्ग्याः᳚ । सु॒व॒र्ग्या᳚स्ताः । सु॒व॒र्ग्या॑ इति॑ सुवः-ग्याः᳚ । ता ए॒व । ए॒वान्वा॒रभ्य॑ । अ॒न्वा॒रभ्य॑ सुव॒र्गम् । अ॒न्वा॒रभ्येत्य॑नु-आ॒रभ्य॑ । सु॒व॒र्गँ॒ल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम्॑ । लो॒कमे॑ति । ए॒ती॒त्ये॑ति (39) ॥
वृ॒ष्टि॒सनी॒रुप॑ । वृ॒ष्टि॒सनी॒रिति॑ वृष्टि-सनीः᳚ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ वृष्टि᳚म् । वृष्टि॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑रुन्धे । रु॒न्धे॒ यत् । यदे॑क॒धा । ए॒क॒धोप॑द॒ध्यात् । ए॒क॒धेत्ये॑क-धा । उ॒प॒द॒ध्यादेक᳚म् । उ॒प॒द॒ध्यादित्यु॑प-द॒ध्यात् । एक॑ मृ॒तुम् । ऋ॒तुँव्व॑र्षेत् । व॒र्॒षे॒द॒नु॒प॒रि॒हार᳚म् । अ॒नु॒प॒रि॒हारꣳ॑ सादयति । अ॒नु॒प॒रि॒हार॒मित्य॑नु-प॒रि॒हार᳚म् । सा॒द॒य॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒थ्सर्वान्॑ । सर्वा॑नृ॒तून् । ऋ॒तून्व॑र्षति । व॒र्॒ष॒ति॒ पु॒रो॒वा॒त॒सनिः॑ । पु॒रो॒वा॒त॒सनि॑रसि । पु॒रो॒वा॒त॒सनि॒रिति॑ पुरोवात-सनिः॑ । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒तत् । ए॒तद्वै । वै वृष्ट्यै᳚ । वृष्ट्यै॑ रू॒पम् । रू॒पꣳ॑रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒व वृष्टि॑म् । वृष्टि॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ सँ॒य्यानी॑भिः । सँ॒य्यानी॑भि॒र्वै । सँ॒य्यानी॑भि॒रिति॑ सम्-यानी॑भिः । वै दे॒वाः । दे॒वा इ॒मान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कान्थ्सम् । सम॑युः । अ॒यु॒स्तत् । तथ्सँ॒य्यानी॑नाम् । सँ॒य्यानी॑नाꣳ सँय्यानि॒त्वम् । सँ॒य्यानी॑ना॒मिति॑ सम्-यानी॑नाम् । सँ॒य्या॒नि॒त्वँय्यत् । सँ॒य्या॒नि॒त्वमिति॑ सँय्यानि-त्वम् । यथ्सँ॒य्यानीः᳚ । सँ॒य्यानी॑रुप॒दधा॑ति । सँ॒य्यानी॒रिति॑ सम्-यानीः᳚ । उ॒प॒दधा॑ति॒ यथा᳚ । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । यथा॒ऽफ्सु । अ॒फ्सुना॒वा । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । ना॒वा सँ॒य्याति॑ । सँ॒य्यात्ये॒वम् । सँ॒य्यातीति॑ सम्-याति॑ । ए॒वमे॒व (40)।
। ए॒वैताभिः॑ । ए॒ताभि॒र्यज॑मानः । यज॑मान इ॒मान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कान्थ्सम् । सँय्या॑ति । या॒ति॒ प्ल॒वः । प्ल॒वो वै । वा ए॒षः । ए॒षो᳚ऽग्नेः । अ॒ग्नेर्यत् । यथ्सँ॒य्यानीः᳚ । सँ॒य्यानी॒र्यत् । सँ॒य्या॒नीरिति॑ सम्-यानीः᳚ । यथ्सँ॒य्यानीः᳚ । सँ॒य्यानी॑रुप॒दधा॑ति । सँ॒य्यानी॒रिति॑ सम्-यानीः᳚ । उ॒प॒दधा॑ति प्ल॒वम् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । प्ल॒वमे॒व । ए॒वैतम् । ए॒तम॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नय॒ उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्यु॒त । उ॒तयस्य॑ । यस्यै॒तासु॑ । ए॒तासूप॑हितासु । उप॑हिता॒स्वापः॑ । उप॑हिता॒स्वित्युप॑-हि॒ता॒सु॒ । आपो॒ऽग्निम् । अ॒ग्निꣳ हर॑न्ति । हर॒न्त्यहृ॑तः । अहृ॑त ए॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्या॒ग्निः । अ॒ग्निरा॑दित्येष्ट॒काः । आ॒दि॒त्ये॒ष्ट॒का उप॑ । आ॒दि॒त्ये॒ष्ट॒का इत्या॑दित्य-इ॒ष्ट॒काः । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्या॒दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या॒ वै । वा ए॒तम् । ए॒तम्भूत्यै᳚ । भूत्यै॒ प्रति॑ । प्रति॑ नुदन्ते । नु॒द॒न्ते॒ यः । योऽल᳚म् । अल॒म्भूत्यै᳚ । भूत्यै॒ सन्न् । सन्भूति᳚म् । भूति॒न्न । न प्रा॒प्नोति॑ । प्रा॒प्नोत्या॑-दि॒त्याः । प्रा॒प्नोतीति॑ प्र-आ॒प्नोति॑ । आ॒दि॒त्या ए॒व। (41)
। ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्भूति᳚म् । भूति॑ङ्गमयन्ति । ग॒म॒य॒न्त्य॒ सौ । अ॒सौ वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्या॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो रुच᳚म् । रुच॒मा । आ द॑त्ते । द॒त्ते॒ यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॒त्वा । चि॒त्वा न । न रोच॑ते । रोच॑ते॒ यत् । यदा॑दित्येष्ट॒काः । आ॒दि॒त्ये॒ष्ट॒का उ॑प॒दधा॑ति । आ॒दि॒त्ये॒ष्ट॒का इत्या॑दित्य-इ॒ष्ट॒काः । उ॒प॒दधा᳚त्य॒सौ । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । अ॒सावे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्ना॒दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो रुच᳚म् । रुच॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ यथा᳚ । यथा॒ऽसौ । अ॒सौ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒ꣳ॒ रोच॑ते । रोच॑त ए॒वम् । ए॒व मे॒व । ए॒वैषः । ए॒ष म॑नु॒ष्या॑णाम् । म॒नु॒ष्या॑णाꣳ रोचते । रो॒च॒ते॒ घृ॒ते॒ष्ट॒काः । घृ॒ते॒ष्ट॒का उप॑ । घृ॒ते॒ष्ट॒का इति॑ घृत-इ॒ष्ट॒काः । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नॆ प्रि॒यम् । प्रि॒यन्धाम॑ । धाम॒ यत् । यद्घृ॒तम् । घृ॒तम्प्रि॒येण॑ । प्रि॒येणै॒व । ए॒वैन᳚म् । एन॒न्धाम्ना᳚ । धाम्ना॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒त्यथो।᳚ (42)
“। अथो॒ तेज॑सा । अथो॒ इत्यथो᳚ । तेज॑साऽनुपरि॒हार᳚म् । अ॒नु॒प॒रि॒हारꣳ॑ सादयति । अ॒नु॒प॒रि॒हार॒मित्य॑नु-प॒रि॒हार᳚म् । सा॒द॒य॒त्यप॑रिवर्गम् । अप॑रिवर्गमे॒व । अप॑रिवर्ग॒मित्यप॑रि-व॒र्ग॒म्॒ । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्तेजः॑ । तेजो॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ प्र॒जा॑पतिः । प्र॒जाप॑तिर॒ग्निम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒ग्निमु॑चिनुत । अ॒चि॒नु॒त॒ सः । स यश॑सा । यश॑सा॒ वि । व्या᳚र्ध्यत । आ॒र्ध्य॒त॒ सः । स ए॒ताः । ए॒ता य॑शो॒दाः । य॒शो॒दा अ॑पश्यत् । य॒शो॒दा इति॑ यशः-दाः । अ॒प॒श्य॒त्ताः । ता उप॑ । उपा॑धत्त । अ॒ध॒त्त॒ ताभिः॑ । ताभि॒र्वै । वै सः । स यशः॑ । यश॑ आ॒त्मन्न् । आ॒त्मन्न॑धत्त । अ॒ध॒त्त॒ यत् । यद्य॑शो॒दाः । य॒शो॒दा उ॑प॒दधा॑ति । य॒शो॒दा इति॑ यशः-दाः । उ॒प॒दधा॑ति॒ यशः॑ । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । यश॑ ए॒व । ए॒व ताभिः॑ । ताभि॒र्यज॑मानः । यज॑मान आ॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ पञ्च॑ । पञ्चोप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्त॒ पुरु॑षः । पुरु॑षो॒यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒व पुरु॑षः । पुरु॑ष॒स्तस्मिन्न्॑ । तस्मि॒न्॒, यशः॑ । यशो॑ दधाति । द॒धा॒तीति॑ दधाति (43) ॥10॥”
दे॒वा॒सु॒रास्सँय्य॑त्ताः । दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव-अ॒सु॒राः । सँय्य॑त्ता आसन्न् । सँय्य॑त्ता॒ इति॒ सम्-य॒त्ताः॒ । आस॒न्कनी॑याꣳसः । कनी॑याꣳसो दे॒वाः । दे॒वा आसन्न्॑ । आस॒न्भूयाꣳ॑सः । भूया॒ꣳ॒ सोसु॑राः । असु॑रा॒स्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा ए॒ताः । ए॒ता इष्ट॑काः । इष्ट॑का अपश्यन्न् । अ॒प॒श्य॒न्ताः । ता उप॑ । उपा॑ दधत । अ॒द॒ध॒त॒ भू॒य॒स्कृत् । भू॒य॒स्कृद॑सि । भू॒य॒स्कृदिति॑ भूयः-कृत् । अ॒सीति॑ । इत्ये॒व । ए॒व भूयाꣳ॑सः । भूयाꣳ॑सोऽभवन्न् । अ॒भ॒व॒न्वन॒स्पति॑भिः । वन॒स्पति॑भि॒रोष॑धीभिः । वन॒स्पति॑भि॒रिति॒ वन॒स्पति॑-भिः॒ । ओष॑धीभिर्वरिव॒स्कृत् । ओष॑धीभि॒रित्योष॑धि-भिः॒ । व॒रि॒व॒स्कृद॑सि । व॒रि॒व॒स्कृदिति॑ वरिवः-कृत् । अ॒सीति॑ । इती॒माम् । इ॒माम॑जयन्न् । अ॒ज॒य॒न्प्राची᳚ । प्राच्य॑सि । अ॒सीति॑ । इति॒ प्राची᳚म् । प्राची॒न्दिश᳚म् । दिश॑मजयन्न् । अ॒ज॒य॒न्नू॒र्ध्वा । ऊ॒र्ध्वासि॑ । अ॒सीति॑ । इ॒त्य॒मूम् । अ॒मूम॑जयन्न् । अ॒ज॒य॒न्न॒न्त॒रि॒ख्षसत् । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒सद॑सि । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒सदित्य॑न्तरिख्ष-सत् । अ॒स्य॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे सीद । सी॒देति॑ । इत्य॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षमजयन्न् । अ॒ज॒य॒न्ततः॑ । ततो॑ दे॒वाः । दे॒वा अभ॑वन्न् । अभ॑व॒न्परा᳚ (44)।
पराऽसु॑राः । असु॑रा॒ यस्य॑ । यस्यै॒ताः । ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚ । उ॒प॒धी॒यन्ते॒ भूयान्॑ । उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प-धी॒यन्ते᳚ । भूया॑ने॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्य॒भि । अ॒भीमान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒काञ्ज॑यति । ज॒य॒ति॒ भव॑ति । भव॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒परा᳚ । परा᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ भा॑तृव्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति । भ॒व॒त्य॒फ्सु॒षत् । अ॒फ्सु॒षद॑सि । अ॒फ्सु॒षदित्य॑फ्सु-सत् । अ॒सि॒ श्ये॒न॒सत् । श्ये॒न॒ सद॑सि । श्ये॒न॒सदिति॑ श्येन-सत् । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒तत् । ए॒तद्वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्ने रू॒पम् । रू॒पꣳ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निमव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ पृ॒थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्यास्त्वा᳚ । त्वा॒ द्रवि॑णे । द्रवि॑णे सादयामि । सा॒द॒या॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हे॒मान् । इ॒माने॒व । ए॒वैताभिः॑ । ए॒ताभि॑र्लो॒कान् । लो॒कान्द्रवि॑णावतः । द्रवि॑णावत कुरुते । द्रवि॑णावत॒ इति॒ द्रवि॑ण-व॒तः॒ । कु॒रु॒त॒ आ॒यु॒ष्याः᳚ । आ॒यु॒ष्या॑ उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्यायुः॑ । आयु॑रे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ (45)।
। अ॒स्मि॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒त्यग्ने᳚ । अग्ने॒ यत् । यत्ते᳚ । ते॒ पर᳚म् । पर॒ꣳ॒ हृत् । हृन्नाम॑ । नामेति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒तत् । ए॒तद्वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्ने प्रि॒यम् । प्रि॒यन्धाम॑ । धाम॑ प्रि॒यम् । प्रि॒यमे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ धाम॑ । धामोप॑ । उपा᳚प्नोति । आ॒प्नो॒ति॒ तौ । ता वा । एहि॑ । इ॒हि॒ सम् । सꣳ र॑भावहै । र॒भा॒व॒हा॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वि । व्ये॑व । ए॒वैने॑न । ए॒ने॒न॒ परि॑ । परि॑ धत्ते । ध॒त्ते॒ पाञ्च॑जन्येषु । पाञ्च॑जन्ये॒ष्वपि॑ । पाञ्च॑जन्ये॒ष्विति॒ पाञ्च॑-ज॒न्ये॒षु॒ । अप्ये॑धि । ए॒ध्य॒ग्ने॒ । अ॒ग्न॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षः॒ । ए॒ष वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्नि पाञ्च॑जन्यः । पाञ्च॑न्यो॒ यः । पाञ्च॑जन्य॒ इति॒ पाञ्च॑-ज॒न्यः॒ । य पञ्च॑चीतीकः । पञ्च॑चितीक॒स्तस्मा᳚त् । पञ्च॑चितीक॒ इति॒ पञ्च॑-चि॒ती॒कः॒ । तस्मा॑दे॒वम् । ए॒वमा॑ह । आ॒ह॒र्त॒व्याः᳚ । ऋ॒त॒व्या॑ उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वा ऋ॑तू॒नाम् । ऋ॒तू॒नाम्प्रि॒यम् । प्रि॒यन्धाम॑ । धाम॒यत् । यदृ॑त॒व्याः᳚ । ऋ॒त॒व्या॑ ऋतू॒नाम् । ऋ॒तू॒नामे॒व । ए॒व प्रि॒यम् । प्रि॒यन्धाम॑ । धामाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ सु॒मेकः॑ । सु॒मेक॒ इति॑ । सु॒मेक॒ इति॑ सु-मेकः॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वै सु॒मेकः॑ । सु॒मेक॑स्सँव्वथ्स॒रस्य॑ । सु॒मेक॒ इति॑ सु-मेकः॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्स्यै॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्स्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । ए॒व प्रि॒यम् । प्रि॒यन्धाम॑ । धामोप॑ । उपा᳚प्नोति । आ॒प्नो॒ती॒त्या᳚प्नोति (46) ॥11॥
प्र॒जाप॑ते॒रख्षि॑ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । अख्ष्य॑श्वयत् । अ॒श्वय॒त्तत् । तत्परा᳚ । परा॑ऽपतत् । अ॒प॒त॒त्तत् । तदश्वः॑ । अश्वो॑ भवत् । अ॒भ॒व॒द्यत् । यदश्व॑यत् । अश्व॑य॒त्तत् । तदश्व॑स्य । अश्व॑स्याश्व॒त्वम् । अ॒श्व॒त्वन्तत् । अ॒श्व॒त्वमित्य॑श्व-त्वम् । तद्दे॒वाः । दे॒वा अ॑श्वमे॒धेन॑ । अ॒श्व॒मे॒धेनै॒व । अ॒श्व॒मे॒धेनेत्य॑श्व-मे॒धेन॑ । ए॒व प॑ति । प्रत्य॑दधुः । अ॒द॒धु॒रे॒षः । ए॒ष वै । वै प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒ꣳ॒ सर्व᳚म् । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । सर्व॑ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ यः । यो᳚ऽश्वमे॒धेन॑ । अ॒श्व॒मे॒धेन॒ यज॑ते । अ॒श्व॒मे॒धेनेत्य॑श्व-मे॒धेन॑ । यज॑ते॒ सर्वः॑ । सर्व॑ ए॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ सर्व॑स्य । सर्व॑स्य॒ वै । वा ए॒षा । ए॒षा प्राय॑श्चित्तिः । प्राय॑श्चित्ति॒स॑र्वस्य । सर्व॑स्य भेष॒जम् । भे॒ष॒जꣳ सर्व᳚म् । सर्वँ॒व्वै । वा ए॒तेन॑ । ए॒तेन॑ पा॒प्मान᳚म् । पा॒प्मान॑न्दे॒वाः । दे॒वा अ॑तरन् । अ॒त॒र॒न्नपि॑ । अपि॒ वै । वा ए॒तेन॑ । ए॒तेन॑ ब्रह्मह॒त्याम् । ब्र॒ह्म॒ह॒त्याम॑तरन्न् । ब्र॒ह्म॒ह॒त्यामिति॑ ब्रह्म-ह॒त्याम् । अ॒त॒र॒न्थ्सर्व᳚म् । सर्व॑म्पा॒प्मान᳚म् । पा॒प्मान॑न्तरति। (47)
त॒र॒ति॒ तर॑ति । तर॑ति ब्रह्मह॒त्याम् । ब्र॒ह्म॒ह॒त्याँय्यः । ब्र॒ह्म॒हत्यामिति॑ ब्रह्म-ह॒त्याम् । यो᳚ऽश्वमे॒धेन॑ । अ॒श्व॒मे॒धेन॒ यज॑ते । अ॒श्व॒मे॒धेनेत्य॑श्व-मे॒धेन॑ । यज॑ते॒ यः । य उ॑ । उ॒ च॒ । चै॒न॒म् । ए॒न॒मे॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदोत्त॑रम् । उत्त॑रँ॒व्वै । उत्त॑र॒मित्युत्-त॒र॒म्॒ । वै तत् । तत्प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ते॒रख्षि॑ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । अख्ष्य॑श्वयत् । अ॒श्व॒य॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॒दश्व॑स्य । अश्व॑स्योत्तर॒तः । उ॒त्त॒र॒तोऽव॑ । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः॒ । अव॑द्यन्ति । द्य॒न्ति॒ द॒ख्षि॒ण॒तः । द॒ख्षि॒णतो᳚ऽन्येषा᳚म् । अ॒न्येषा᳚म्पशू॒नाम् । प॒शू॒नाँव्वै॑त॒सः । वै॒त॒स कटः॑ । कटो॑ भवति । भ॒व॒त्यफ्सुयो॑निः । अ॒फ्सु॒यो॑नि॒ र्वै । अ॒फ्सुयो॑नि॒-रित्य॒फ्सु-यो॒निः॒ । वा अश्वः॑ । अश्वो᳚ऽफ्सु॒जः । अ॒फ्सु॒जो वे॑त॒सः । अ॒फ्सु॒ज इत्य॑फ्सु-जः । वे॒त॒सस्स्वे । स्व ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒य्योनौ᳚ । योनौ॒ प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ति॒ च॒तु॒ष्टो॒मः । च॒तु॒ष्टो॒मस्स्तोमः॑ । च॒तु॒ष्टो॒म इति॑ चतुः-स्तो॒मः । स्तोमो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ स॒रट् । स॒रड्ड॑ । ह॒ वै । वा अश्व॑स्य । अश्व॑स्य॒ सक्थि॑ । सक्थ्या । आवृ॑हत् । अ॒वृ॒ह॒त्तत् । तद्दे॒वाः । दे॒वाश्च॑तुष्टो॒मेन॑ । च॒तु॒ष्टो॒मेनै॒व । च॒तु॒ष्टो॒मेनेति॑ चतुः-स्तो॒मेन॑ । ए॒व प्रति॑ । प्रत्य॑दधुः । अ॒द॒धु॒र्यत् । यच्च॑तुष्टो॒मः । च॒तु॒ष्टो॒मस्स्तोमः॑ । च॒तु॒ष्टो॒म इति॑ चतुः-स्तो॒मः । स्तो॒मो॒ भव॑ति । भव॒त्यश्व॑स्य । अश्व॑स्य सर्व॒त्वाय॑ । स॒र्वा॒त्वायेति॑ सर्व-त्वाय॑ (48) ॥
दे॒वा॒सु॒रास्सँय्य॑त्ताः । दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव-अ॒सु॒राः । सँय्य॑त्ता आसन्न् । सँय्य॑त्ता इति॒ सम्-य॒त्ताः॒ । आ॒स॒न्ते । ते न । न वि । व्य॑जयन्त । अ॒ज॒य॒न्त सः । स ए॒ताः । ए॒ता इन्द्रः॑ । इन्द्र॑स्त॒नूः । त॒नूर॑पश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्ताः । ता उप॑ । उपा॑धत्त । अ॒ध॒त्त॒ ताभिः॑ । ताभि॒र्वै । वै सः । स त॒नुव᳚म् । त॒नुव॑मिन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मा॒त्मन्न् । आ॒त्मन्न॑धत्त । अ॒ध॒त्त॒ ततः॑ । ततो॑ दे॒वाः । दे॒वा अभ॑वन्न् । अभ॑व॒न्परा᳚ । पराऽसु॑राः । असु॑रा॒यत् । यदि॑न्द्रत॒नूः । इ॒न्द्र॒त॒नूरु॑प॒दधा॑ति । इ॒न्द्र॒त॒नूरिती᳚न्द्र-त॒नूः । उ॒प॒दधा॑ति त॒नुव᳚म् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । त॒नुव॑ मे॒व । ए॒वताभिः॑ । ताभि॑रिन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यँ॑य्यज॑मानः । यज॑मान आ॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्तेऽथो᳚ । अथो॒ सेन्द्र᳚म् । अथो॒ इत्यथो᳚ । सेन्द॒॑मेव । सेन्द्र॒मिति॒ स-इ॒न्द्र॒म्॒ । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निꣳ सत॑नुम् । सत॑नुञ्चिनुते । सत॑नु॒मिति॒ स-त॒नु॒म् । चि॒नु॒ते॒ भव॑ति । भव॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒ परा᳚ । परा᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति। (1)
। भ॒व॒ति॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्योऽप॑ । अपा᳚क्रामत् । अ॒का॒॒मत्त॒म् । तम॑व॒रुध᳚म् । अ॒व॒रुध॒न्न । अ॒व॒रुध॒मित्य॑व-रुध᳚म् । नाश॑क्नुवन्न् । अ॒शु॒क्नु॒व॒न्ते । त ए॒ताः । ए॒ता य॑ज्ञत॒नूः । य॒ज्ञ॒त॒नूर॑पश्यन्न् । य॒ज्ञ॒त॒नूरिति॑ यज्ञ-त॒नूः । अ॒प॒श्य॒न्ताः । ता उप॑ । उपा॑दधत । अ॒द॒ध॒त॒ताभिः॑ । ताभि॒र्वै । वै ते । ते य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमव॑ । अवा॑रुन्धत । अ॒रु॒न्ध॒त॒ यत् । यद्य॑ज्ञत॒नूः । य॒ज्ञ॒त॒नूरु॑प॒ दधा॑ति । य॒ज्ञ॒त॒नूरिति॑ यज्ञ-त॒नूः । उ॒पदधा॑ति य॒ज्ञम् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । य॒ज्ञमे॒व । ए॒व ताभिः॑ । ताभि॒र्यज॑मानः । यज॑मा॒नोव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ त्रय॑स्त्रिꣳशतम् । त्रय॑स्त्रिꣳशत॒मुप॑ । त्रय॑स्त्रिꣳशत॒मिति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒त॒म्॒ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ त्रय॑स्त्रिꣳशत् । त्रय॑स्त्रिꣳश॒द्वै । त्रय॑-स्त्रिꣳश॒दिति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒त्॒ । वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धेऽथो᳚ । अथो॒ सात्मा॑नम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । सात्मा॑न मे॒व । सात्मा॑न॒मिति॒ स-आ॒त्मा॒न॒म्॒ । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निꣳ सत॑नुम् । सत॑नुञ्चिनुते । सत॑नु॒मिति॒ स-त॒नु॒म् । चि॒नु॒ते॒ सात्मा᳚ । सात्मा॒मुष्मिन्न्॑ । सात्मेति॒ स-आ॒त्मा॒ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के भ॑वति। (2)
भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ ज्योति॑ष्मतीः । ज्योति॑ष्मती॒रुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑रे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒त्ये॒ताभिः॑ । ए॒ताभि॒ र्वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निश्चि॒तः । चि॒तो ज्व॑लति । ज्व॒ल॒ति॒ ताभिः॑ । ताभि॑ रे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सम् । समि॑न्धे । इ॒न्ध॒ उ॒भयोः᳚ । उ॒भयो॑रस्मै । अ॒स्मै॒ लो॒कयोः᳚ । लो॒कयो॒र्ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्भवति । भ॒व॒ति॒ न॒ख्ष॒त्रे॒ष्ट॒काः । न॒ख्ष॒त्रे॒ष्ट॒का उप॑ । न॒ख्ष॒त्रे॒ष्ट॒का इति॑ नख्षत्र-इ॒ष्ट॒काः । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्ये॒तानि॑ । ए॒तानि॒ वै । वै दि॒वः । दि॒वो ज्योतीꣳ॑षि । ज्योतीꣳ॑षि॒ तानि॑ । तान्ये॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ सु॒कृता᳚म् । सु॒कृताँ॒व्वै । सु॒कृता॒मिति॑ सु-कृता᳚म् । वा ए॒तानि॑ । ए॒तानि॒ ज्योतीꣳ॑षि । ज्योतीꣳ॑षि॒ यत् । यन्नख्ष॑त्राणि । नख्ष॑त्राणि॒ तानि॑ । तान्ये॒व । ए॒वाप्नो॑ति । आ॒प्नो॒त्यथो᳚ । अथो॑ अनुका॒शम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । अ॒नू॒का॒शमे॒व । अ॒नू॒का॒शमित्य॑नु-का॒शम् । ए॒वैतानि॑ । ए॒तानि॒ ज्योतिꣳ॑षि (3)।
ज्योतीꣳ॑षि कुरुते । कु॒रु॒ते॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः_गस्य॑ । लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै । अनु॑ख्यात्यै॒ यत् । अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑-ख्या॒त्यै॒ । यथ्संस्पृ॑ष्टाः । संस्पृ॑ष्टा उपद॒ध्यात् । संस्पृ॑ष्टा॒ इति॒ सम्-स्पृ॒ष्टाः॒ । उ॒प॒द॒ध्याद्वृष्ट्यै᳚ । उ॒प॒द॒ध्यादित्यु॑प-द॒ध्यात् । वृष्ट्यै॑ लो॒कम् । लो॒कमपि॑ । अपि॑ दध्यात् । द॒ध्या॒दव॑र्षुकः । अव॑र्षुक प॒र्जन्यः॑ । प॒र्जन्य॑स्स्यात् । स्या॒दसं॑ सृष्टाः । असं॑स्पृष्टा॒ उप॑ । असं॑स्पृष्टा॒ इत्यसं᳚-स्पृ॒ष्टाः॒ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ वृष्ट्यै᳚ । वृष्ट्या॑ ए॒व । ए॒व लो॒कम् । लो॒कङ्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ वर्षु॑कः । वर्षु॑क प॒र्जन्यः॑ । प॒र्जन्यो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॑द॒न्याः । अ॒न्या प्र॒तीचीः᳚ । प्र॒तीची॒रुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ प॒श्चात् । प॒श्चाद॒न्याः । अ॒न्या प्राचीः᳚ । प्राची॒ स्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्प्रा॒चीना॑नि । प्रा॒चीना॑नि च । च॒ प्र॒ती॒चीना॑नि । प्र॒ती॒चीना॑नि च । च॒नख्ष॑त्राणि । नख्ष॑त्रा॒ण्या । आ व॑र्तन्ते । व॒र्त॒न्त॒ इति॑ वर्तन्ते (4) ॥
ऋ॒त॒व्या॑ उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्यृ॒तू॒नाम् । ऋ॒तू॒नाङ्क्ल्प्त्यै᳚ । क्ल्प्त्यै᳚ द्व॒न्द्वम् । द्व॒न्द्वमुप॑ । द्व॒न्द्वमिति॑ द्वम्-द्वम् । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्द्व॒न्द्वम् । द्व॒न्द्वमृ॒तवः॑ । द्व॒न्द्वमिति॑ द्वम्-द्वम् । ऋ॒तवोऽधृ॑ता । अधृ॑तेव । इ॒व॒ वै । वा ए॒षा । ए॒षा यत् । यन्म॑ध्य॒मा । म॒ध्य॒माचितिः॑ । चिति॑र॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षमिव । इ॒व॒ वै । वा ए॒षा । ए॒षा द्व॒न्द्वम् । द्व॒न्द्वम॒न्यासु॑ । द्व॒न्द्वमिति॑ द्वम्-द्वम् । अ॒न्यासु॒ चिती॑षु । चिती॒षूप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ चत॑स्रः । चत॑स्रो॒ मध्ये᳚ । मध्ये॒ धृत्यै᳚ । धृत्या॑ अन्त॒श्श्लेष॑णम् । अ॒न्त॒श्श्लेष॑णँ॒व्वै । अ॒न्त॒श्श्लेष॑ण॒मित्य॑न्तः-श्लेष॑णम् । वा ए॒ताः । ए॒ताश्चिती॑नाम् । चिती॑नाँ॒य्यत् । यदृ॑त॒व्याः᳚ । ऋ॒त॒व्या॑ यत् । यदृ॑त॒व्याः᳚ । ऋ॒त॒व्या॑ उप॒दधा॑ति । उ॒प॒दधा॑ति॒ चिती॑नाम् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । चिती॑नाँ॒व्विधृ॑त्यै । विधृ॑त्या॒ अव॑काम् । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि-धृ॒त्यै॒ । अव॑का॒मनु॑ । अनूप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्ये॒षा । ए॒षा वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्योनिः॑ । योनि॒स्सयो॑निम् । सयो॑निमे॒व । सयो॑नि॒मिति॒ स-यो॒नि॒म्। (5)
ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नुते । चि॒नु॒त॒ उ॒वाच॑ । उ॒वाच॑ ह । ह॒ वि॒श्वामि॑त्रः । वि॒श्वामि॒त्रोऽ॑द॑त् । वि॒श्वामि॑त्र॒ इति॑ वि॒श्व-मि॒त्रः॒ । अद॒दित् । इथ्सः । स ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॒णान्न᳚म् । अन्नँ॒य्यस्य॑ । यस्यै॒ताः । ए॒ता उ॑पधी॒यान्तै᳚ । उ॒प॒धीयान्तै॒ यः । उ॒प॒धी॒यान्ता॒ इत्यु॑प-धी॒यान्तै᳚ । य उ॑ । उ॒ च॒ । चै॒नाः॒ । ए॒ना॒ ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑त् । वेद॒दिति॑ । इति॑ सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वा ए॒तम् । ए॒तम्प्र॑ति॒ष्ठायै᳚ । प्र॒ति॒ष्ठायै॑ नुदते । प्र॒ति॒ष्ठाया॒ इति॑ प्रति-स्थायै᳚ । नु॒द॒ते॒ यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॒त्वा । चि॒त्वा न । न प्र॑ति॒तिष्ठ॑ति । प्र॒ति॒तिष्ठ॑ति॒ पञ्च॑ । प्र॒ति॒तिष्ठ॒तीति॑ प्रति-तिष्ठ॑ति । पञ्च॒ पूर्वाः᳚ । पूर्वा॒श्चित॑यः । चित॑यो भवन्ति । भ॒व॒न्त्यथ॑ । अथ॑ ष॒ष्ठीम् । ष॒ष्ठीञ्चिति᳚म् । चिति॑ञ्चिनुते । चि॒नु॒ते॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र ऋ॒तुषु॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । ऋ॒तुष्वे॒व । ए॒व सँ॑व्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒रे प॑ति । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ट॒त्ये॒ताः । ए॒ता वै । वा अधि॑पत्नीः (6)।
अधि॑पत्नी॒र्नाम॑ । अधि॑पत्नी॒रित्यधि॑-प॒त्नीः॒ । नामेष्ट॑काः । इष्ट॑का॒ यस्य॑ । यस्यै॒ताः । ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚ । उ॒प॒धी॒यन्तेऽधि॑पतिः । उ॒प॒धी॒यन्त इत्यु॑प-धी॒यन्ते᳚ । अधि॑पतिरे॒व । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । ए॒व स॑मा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना᳚म्भवति । भ॒व॒ति॒ यम् । यन्द्वि॒ष्यात् । द्वि॒ष्यात्तम् । तमु॑प॒दध॑त् । उ॒प॒दध॑द्ध्यायेत् । उ॒प॒दध॒दित्यु॑प-दध॑त् । ध्या॒ये॒दे॒ताभ्यः॑ । ए॒ताभ्य॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्य॒ आ । आ वृ॑श्चति । वृ॒श्च॒ति॒ ता॒जक् । ता॒जगार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒त्यङ्गि॑रसः । अङ्गि॑रस स्सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्यन्तः॑ । यन्तो॒ या । या य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ निष्कृ॑तिः । निष्कृ॑ति॒रासी᳚त् । निष्कृ॑ति॒रिति॒ निः-कृ॒तिः॒ । आसी॒त्ताम् । तामृषि॑भ्यः । ऋषि॑भ्य॒ प्रति॑ । ऋषि॑भ्य॒ इत्यृषि॑-भ्यः॒ । प्रत्यौ॑हन्न् । औ॒ह॒न्तत् । तद्धिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यमभवत् । अ॒भ॒व॒द्यत् । यद्धि॑रण्यश॒ल्कैः । हि॒र॒ण्य॒श॒ल्कै प्रो॒ख्षति॑ । हि॒र॒ण्य॒श॒ल्कैरिति॑ हिरण्य-श॒ल्कैः । प्रो॒ख्षति॑ य॒ज्ञस्य॑ । प्रो॒ख्षतीति॑ प्र-उ॒ख्षति॑ । य॒ज्ङस्य॒ निष्कृ॑त्यै । निष्कृ॑त्या॒ अथो᳚ । निष्कृ॑त्या॒ इति॒ निः-कृ॒त्यै॒ । अथो॑ भेष॒जम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । भे॒ष॒जमे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒त्यथो᳚ (7)।
। अथो॑ रू॒पेण॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । रू॒पेणै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒त्यथो᳚ । अथो॒ हिर॑ण्यज्योतिषा । अथो॒ इत्यथो᳚ । हिर॑ण्यज्योतिषै॒व । हिर॑ण्यज्योति॒षेति॒ हिर॑ण्य-ज्यो॒ति॒षा॒ । ए॒व सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ सा॒ह॒स॑वता । सा॒ह॒स॑वता॒ प्र । सा॒ह॒स्रव॒तेति॑ साह॒स्र-व॒ता॒ । प्रोख्ष॑ति । उ॒ख्ष॒ति॒ सा॒ह॒स्रः । सा॒ह॒स्र प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । आप्त्या॑ इ॒माः । इ॒मा मे᳚ । मे॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्न॒ इष्ट॑काः । इष्ट॑का धे॒नवः॑ । धे॒नव॑स्सन्तु । स॒न्त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ धे॒नूः । धे॒नूरे॒व । ए॒वैनाः᳚ । ए॒ना॒ कु॒रु॒ते॒ । कु॒रु॒ते॒ ताः । ता ए॑नम् । ए॒न॒ङ्का॒म॒धुघाः᳚ । का॒म॒धुघा॑ अ॒मुत्र॑ । का॒म॒धुघा॒ इति॑ काम-धुघाः᳚ । अ॒मुत्रा॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒क उप॑ । उप॑ तिष्ठन्ते । ति॒ष्ठ॒न्त॒ इति॑ तिष्ठन्ते (8) ॥2॥
रु॒द्रो वै । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निस्सः । स ए॒तर्हि॑ । ए॒तर्हि॑ जा॒तः । जा॒तो यर्हि॑ । यर्हि॒ सर्वः॑ । सर्व॑श्चि॒तः । चि॒तस्सः । स यथा᳚ । यथा॑ व॒थ्सः । व॒थ्सो जा॒तः । जा॒तस्स्तन᳚म् । स्तन॑म्प्रे॒फ्सति॑ । प्रे॒फ्सत्ये॒वम् । प्रे॒फ्सतीति॑ प्र-ई॒फ्सति॑ । ए॒वँव्वै । वा ए॒षः । ए॒ष ए॒तर्हि॑ । ए॒तर्हि॑ भाग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॒म्प्र । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । प्रे॒फ्स॑ति । ई॒फ्स॒ति॒ तस्मै᳚ । तस्मै॒ यत् । यदाहु॑तिम् । आहु॑ति॒न्न । आहु॑ति॒मित्या-हु॒ति॒म्॒ । न जु॑हु॒यात् । जु॒हु॒याद॑ध्व॒र्युम् । अ॒ध्व॒र्यु॒ञ्च॑ । च॒ यज॑मानम् । यज॑मानञ्च । च॒ ध्या॒ये॒त्॒ । ध्या॒ये॒च्छ॒त॒रु॒द्रीय᳚म् । श॒त॒रु॒द्रीय॑ञ्जुहोति । श॒त॒रु॒द्रीय॒मिति॑ शत-रु॒द्रीय᳚म् । जु॒हो॒ति॒ भा॒ग॒धेये॑न । भा॒ग॒धे॒ये॑नै॒व । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ श॒म॒य॒ति । श॒म॒य॒ति॒ न । नार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒त्य॒ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्यु॒र्न । न यज॑मानः । यज॑मानो॒ यत् । यद्ग्रा॒म्याणा᳚म् । ग्रा॒म्याणा᳚म्पशू॒नाम् । प॒शू॒नाम्पय॑सा (9)।
पय॑सा जुहु॒यात् । ज॒हु॒याद्ग्रा॒म्यान् । ग्रा॒म्यान्प॒शून् । प॒शूञ्छु॒चा । शु॒चाऽर्प॑येत् । अ॒र्प॒ये॒द्यत् । यदा॑र॒ण्याना᳚म् । आ॒र॒ण्याना॑मार॒ण्यान् । आ॒र॒ण्याञ्ज॑र्तिलयवा॒ग्वा᳚ । ज॒र्ति॒ल॒य॒वा॒ग्वा॑ वा । ज॒र्ति॒ल॒य॒वा॒ग्वेति॑ जर्तिल-य॒वाग्वा᳚ । वा॒ जु॒हु॒यात् । जु॒हु॒याद्ग॑वीधुकयवा॒ग्वा᳚ । ग॒वी॒धु॒क॒य॒वा॒ग्वा॑ वा । ग॒वी॒धु॒क॒य॒वाग्वेति॑ गवीधुक-य॒वा॒ग्वा᳚ । वा॒ न । न ग्रा॒म्यान् । ग्रा॒म्यान्प॒शून् । प॒शून् हि॒नस्ति॑ । हि॒नस्ति॒ न । नार॒ण्यान् । आ॒र॒ण्यानथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒रना॑हुतिः । अना॑हुति॒र्वै । अना॑हुति॒रित्यना᳚-हु॒तिः॒ । वै ज॒र्तिलाः᳚ । ज॒र्तिला᳚श्च । च॒ ग॒वीधु॑काः । ग॒वीधु॑काश्च । चेति॑ । इत्य॑जख्षी॒रेण॑ । अ॒ज॒ख्षी॒रेण॑ जहोति । अ॒ज॒ख्षी॒रेणेत्य॑ज-ख्षी॒रॆण॑ । ज॒हो॒त्या॒ग्ने॒यी । आ॒ग्ने॒यी॒ वै । वा ए॒षा । ए॒षा यत् । यद॒जा । अ॒जाऽऽहु॑त्या । आहु॑त्ये॒व । आ॒त्येत्या-हु॒त्या॒ । ए॒व जु॑होति । जु॒हो॒ति॒ न । न ग्रा॒म्यान् । ग्रा॒म्यान्प॒शून् । प॒शून् हि॒नस्ति॑ । हि॒नस्ति॒ न । नार॒ण्यान् । आ॒र॒ण्यानङ्गि॑रसः । अङ्गि॑रसस्सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्यन्तः॑ । यन्तो॒ऽजाया᳚म् (10)।
। अ॒जाया᳚ङ्घ॒र्मम् । घ॒र्मम्प्र । प्रा सि॑ञ्चन्न् । अ॒सि॒ञ्च॒न्थ्सा । सा शोच॑न्ती । शोच॑न्ती प॒र्णम् । प॒र्णम्परा᳚ । परा॑ऽजिहीत । अ॒जिही॒त॒सः । सो᳚ऽर्कः । अ॒र्को॑ऽभवत् । अ॒भ॒व॒त्तत् । तद॒र्कस्य॑ । अ॒र्कस्या᳚र्क॒त्वम् । अ॒र्क॒त्वम॑र्कप॒र्णेन॑ । अ॒र्क॒त्वमित्य॑र्क-त्वम् । अ॒र्क॒प॒र्णेन॑ जुहोति । अ॒र्क॒प॒र्णेनेत्य॑र्क-प॒र्णेन॑ । जु॒हो॒ति॒ स॒यो॒नित्वाय॑ । स॒यो॒नि॒त्वायोदङ्॑ । स॒यो॒नि॒त्वाये॑ति सयोनि-त्वाय॑ । उद॒ङ्ति॒ष्ठन्न्॑ । तिष्ठ॑ञ्जुहोति । जु॒हो॒त्ये॒ षा । ए॒षा वै । वै रु॒द्रस्य॑ । रु॒द्रस्य॒ दिक् । दिख्स्वाया᳚म् । स्वाया॑मे॒व । ए॒व दि॒शि । दि॒शि रु॒द्रम् । रु॒द्रन्नि॒रव॑दयते । नि॒रव॑दयते चर॒माया᳚म् । नि॒रव॑दयत॒ इति॑ निः-अव॑दयते । च॒र॒माया॒मिष्ट॑कायाम् । इष्ट॑कायाञ्जुहोति । जु॒हो॒त्य॒न्त॒तः । अ॒न्त॒त ए॒व । ए॒व रु॒द्रम् । रु॒द्रन्नि॒रव॑दयते । नि॒रव॑दयते त्रेधाविभ॒क्तम् । नि॒रव॑दयत॒ इति॑ निः-अव॑दयते । त्रे॒धा॒वि॒भ॒क्तञ्जु॑होति । त्रे॒धा॒वि॒भ॒क्तमिति॑ त्रेधा-वि॒भ॒क्तम् । जु॒हो॒ति॒ त॑यः । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का इ॒मान् । इ॒माने॒व । ए॒व लो॒कान् । लो॒कान्थ्स॒माव॑द्वीर्यान् । स॒माव॑द्वीर्यान्करोति । स॒माव॑द्वीर्या॒निति॑ समा॒व॑त्-वी॒र्या॒न्॒ । क॒रो॒तीय॑त् । इय॒त्यग्रे᳚ । अग्रे॑ जुहोति । जु॒हो॒त्यथ॑। (11)
अथेय॑ति । इय॒त्यथ॑ । अथेय॑ति । इय॑ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ए॒भ्यः । ए॒भ्य ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्य॑श्शमयति । श॒म॒य॒ति॒ ति॒स्रः । ति॒स्र उत्त॑राः । उत्त॑रा॒ आहु॑तीः । उत्त॑रा॒ इत्युत्-त॒राः॒ । आहु॑तीर्जुहोति । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । जु॒हो॒ति॒ षट् । षट्थ्सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॑रे॒व । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ श॒म॒य॒ति॒ । श॒म॒य॒ति॒ यत् । यद॑नुपरि॒क्राम᳚म् । अ॒नु॒प॒रिक्राम॑ञ्जुहु॒यात् । अ॒नु॒प॒रि॒क्राममित्य॑नु-प॒रि॒क्राम॑म् । जु॒हु॒याद॑न्तरवचा॒रिण᳚म् । अ॒न्त॒र॒व॒चा॒रिणꣳ॑ रु॒द्रम् । अ॒न्त॒र॒व॒चा॒रिण॒मित्य॑न्तः-अ॒व॒चा॒रिण᳚म् । रु॒द्रङ्कु॑र्यात् । कु॒र्या॒दथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आहु॒ कस्या᳚म् । कस्याँ᳚व्वा । वाऽह॑ । आह॑ दि॒शि । दि॒शि रु॒द्रः । रु॒द्र कस्या᳚म् । कस्याँ᳚व्वा । वेति॑ । इत्य॑नुपरि॒क्राम᳚म् । अ॒नु॒ प॒रि॒क्राम॑मे॒व । अ॒नु॒प॒रि॒क्राम॒मित्य॑नु-प॒रि॒क्राम᳚म् । ए॒व हो॑त॒व्य᳚म् । हो॒त॒व्य॑मप॑रिवर्गम् । अप॑रिवर्गमे॒व । अप॑रिवर्ग॒मित्य॑परि-व॒र्ग॒म् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ श॒म॒य॒ति॒ । श॒म॒य॒त्ये॒ताः (12)।
। ए॒ता वै । वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता᳚स्सुव॒र्ग्याः᳚ । सु॒व॒र्ग्या॑ याः । सु॒व॒र्ग्या॑ इति॑ सुवः-ग्याः᳚ । या उ॑त्त॒माः । उ॒त्त॒मास्ताः । उ॒त्त॒मा इत्यु॑त्-त॒माः । ता यज॑मानम् । यज॑मानँव्वाचयति । वा॒च॒य॒ति॒ ताभिः॑ । ताभि॑ रे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒ति॒ यम् । यन्द्वि॒ष्यात् । द्वि॒ष्यात्तस्य॑ । तस्य॑ सञ्च॒रे । स॒ञ्च॒रे प॑शू॒नाम् । स॒ञ्च॒र इति॑ सम्-च॒रे । प॒शू॒नान्नि । न्य॑स्येत् । अ॒स्ये॒द्यः । य प्र॑थ॒मः । प्र॒थ॒म प॒शुः । प॒शुर॑भि॒तिष्ठ॑ति । अ॒भि॒तिष्ठ॑ति॒ सः । अ॒भि॒तिष्ठ॒तीत्य॑भि-तिष्ठ॑ति । स आर्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒ती त्यृ॑च्छति (13) ॥3॥
अश्म॒न्नूर्ज᳚म् । ऊर्ज॒मिति॑ । इति॒ परि॑ । परि॑षिञ्चति । सि॒ञ्च॒ति॒ मा॒र्जय॑ति । मा॒र्जय॑त्ये॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मथो᳚ । अथो॑ त॒र्पय॑ति । अथो॒ इत्यथो᳚ । त॒र्पय॑त्ये॒व । ए॒व सः । स ए॑नम् । ए॒न॒न्तृ॒प्तः । तृ॒प्तोऽख्षु॑ध्यन्न् । अख्षु॑ध्य॒न्नशो॑चन्न् । अशो॑चन्न॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒क उप॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ तृप्य॑ति । तृप्य॑ति प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जेयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॒र्यः । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ ताम् । तान्नः॑ । न॒ इष᳚म् । इष॒ मूर्ज᳚म् । ऊज॑न्धत्त । ध॒त्त॒ म॒रु॒तः॒ । म॒रु॒त॒स्स॒ꣳ॒र॒रा॒णाः । स॒ꣳ॒र॒रा॒णा इति॑ । स॒ꣳ॒र॒रा॒णा इति॑ सम्-र॒रा॒णाः । इत्या॑ह । आ॒हान्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वा ऊर्क् । ऊर्गन्न᳚म् । अन्न॑म्म॒रुतः॑ । म॒रुतोऽन्न᳚म् । अन्न॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धेऽश्मन्न्॑ । अश्मं॑स्ते । ते॒ ख्षुत् । ख्षुद॒मुम् । अ॒मुन्ते᳚ । ते॒ शुक् । शुगृ॑च्छतु (14)।
। ऋ॒च्छ॒तु॒ यम् । यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्म इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यम् । य मे॒व । ए॒व द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ तम् । तम॑स्य । अ॒स्य॒ ख्षु॒धा । ख्षु॒धा च॑ । च॒ शु॒चा । शु॒चा च॑ । चा॒र्प॒य॒ति॒ ।अ॒र्प॒य॒ति॒ त्रिः । त्रि प॑रिषि॒ञ्चन्न् । प॒रि॒षि॒ञ्चन्परि॑ । प॒रि॒षि॒ञ्चन्निति॑ परि-सि॒ञ्चन्न् । पर्ये॑ति । ए॒ति॒ त्रि॒वृत् । त्रि॒वृद्वै । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒वाग्निः । अ॒ग्निस्तस्य॑ । तस्य॒ शुच᳚म् । शुचꣳ॑ शमयति । श॒म॒य॒ति॒ त्रिः । त्रि पुनः॑ । पुन॒ परि॑ । पर्ये॑ति । ए॒ति॒ षट् । षट्थ्सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॑रे॒व । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ शुच᳚म् । शुचꣳ॑ शमयति । श॒म॒य॒त्य॒पाम् । अ॒पाँव्वै । वा ए॒तत् । ए॒तत्पुष्प᳚म् । पुष्पँ॒य्यत् । यद्वे॑त॒सः । वे॒त॒सो॑ऽपाम् । अ॒पाꣳ शरः॑। (15)
शरोव॑काः । अव॑का वेतसशा॒खया᳚ । वे॒त॒स॒शा॒खया॑ च । वे॒त॒स॒शा॒खयेति॑ वेतस-शा॒खया᳚ । चाव॑काभिः । अव॑काभिश्च । च॒ वि । विक॑र्षति । क॒र्॒ष॒त्यापः॑ । आपो॒ वै । वै शा॒न्ताः । शा॒न्ताश्शा॒न्तभिः॑ । शा॒न्तभि॑रे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ शुच᳚म् । शुचꣳ॑ शमयति । श॒म॒य॒ति॒ यः । यो वै । वा अ॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॒तम् । चि॒तम्प्र॑थ॒मः । प्र॒थ॒म प॒शुः । प॒शुर॑धि॒क्राम॑ति । अ॒धि॒क्राम॑तीश्व॒रः । अ॒धि॒क्राम॒तीत्य॑धिक्राम॑ति । ई॒श्व॒रो वै । वै तम् । त॒ꣳ॒ शु॒चा । शु॒चा प्र॒दहः॑ । प्र॒दहो॑ म॒ण्डूके॑न॒ । प्र॒दह॒ इति॑ प्र-दहः॑ । म॒ण्डूके॑न॒ वि । वि क॑र्षति । क॒र्॒ष॒त्ये॒षः । ए॒ष वै । वै प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाम॑नुपजीवनी॒यः । अ॒नु॒प॒जी॒व॒नी॒यो न । अ॒नु॒प॒जी॒व॒नी॒य इत्य॑नुप-जी॒व॒नी॒यः । न वै । वा ए॒षः । ए॒ष ग्रा॒म्येषु॑ । ग्रा॒म्येषु॑ प॒शुषु॑ । प॒शुषु॑ हि॒तः । हि॒तो न । नार॒ण्येषु॑ । आ॒र॒ण्येषु॒ तम् । तमे॒व । ए॒व शु॒चा । शु॒चाऽर्प॑यति । अ॒र्प॒य॒त्य॒ष्टा॒भिः । अ॒ष्टा॒भिर्वि । विक॑र्षति । क॒र्॒ष॒त्य॒ष्याख्ष॑रा (16)।
। अ॒ष्टाख्ष॑रा गाय॒त्री । अ॒ष्टाख्ष॒रेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रा॒ । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्रः । गा॒य॒त्रो᳚ऽग्निः । अ॒ग्निर्यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒वाग्निः । अ॒ग्निस्तस्य॑ । तस्य॒ शुच᳚म् । शुचꣳ॑ शमयति । श॒म॒य॒ति॒ पा॒व॒कव॑तीभिः । पा॒व॒कव॑तीभि॒रन्न᳚म् । पा॒व॒कव॑तीभि॒रिति॑ पाव॒क-व॒ती॒भिः॒ । अन्नँ॒व्वै । वै पा॑व॒कः । पा॒व॒कोऽन्ने॑न । अन्ने॑नै॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ शुच᳚म् । शुचꣳ॑ शमयति । श॒म॒य॒ति॒ मृ॒त्युः । मृ॒त्युर्वै । वा ए॒षः । ए॒षयत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निर्ब्रह्म॑णः । ब्रह्म॑ण ए॒तत् । ए॒तद्रू॒पम् । रू॒पँय्यत् । यत्कृ॑ष्णाजि॒नम् । कृ॒ष्णा॒जि॒नङ्कार्ष्णी᳚ । कृ॒ष्णा॒जि॒नमिति॑ कृष्ण-अ॒जि॒नम् । कार्ष्ली॑ उपा॒नहौ᳚ । कार्ष्णी॒ इति॒ कार्ष्णी᳚ । उ॒पा॒नहा॒वुप॑ । उप॑ मुञ्चते । मु॒ञ्च॒ते॒ ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒व मृ॒त्योः । मृ॒त्योर॒न्तः । अ॒न्तर्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ऽन्तः । अ॒न्तर्मृ॒त्योः । मृ॒त्योर्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ऽन्तः । अ॒न्तर॒न्नाद्या᳚त् । अ॒न्नाद्या॒दिति॑ । अ॒न्नाद्या॒दित्य॑न्न-अद्या᳚त् । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र॒न्याम् । अ॒न्यामु॑पमु॒ञ्चते᳚ । उ॒प॒मु॒ञ्चते॒ऽन्याम् । उ॒प॒मु॒ञ्चत॒ इत्यु॑प-मु॒ञ्चते᳚ । अ॒न्यान्न । नान्तः । अ॒न्तरे॒व। (17)
। ए॒व मृ॒त्योः । मृ॒त्योर्ध॑त्ते । ध॒त्तेव॑ । अवा॒न्नाद्य॑म् । अ॒न्नाद्यꣳ॑ रुन्धे । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । रु॒न्धे॒ नमः॑ । नम॑स्ते । ते॒ हर॑से । हर॑से शो॒चिषे᳚ । शो॒चिष॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ न॒म॒स्कृत्य॑ । न॒म॒स्कृत्य॒ हि । न॒म॒स्कृत्येति॑ नमः-कृत्य॑ । हि वसी॑याꣳसम् । वसी॑याꣳसमुप॒चर॑न्ति । उ॒प॒चर॑न्त्य॒न्यम् । उ॒प॒चर॒न्तीत्यु॑प-चर॑न्ति । अ॒न्यन्ते᳚ । ते॒ अ॒स्मत् । अ॒स्मत्त॑पन्तु । त॒प॒न्तु॒ हे॒तयः॑ । हे॒तय॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यम् । य मे॒व । ए॒व द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ तम् । तम॑स्य । अ॒स्य॒ शु॒चा । शु॒चाऽर्प॑यति । अ॒र्प॒य॒ति॒ पा॒व॒कः । पा॒व॒को अ॒स्मभ्य᳚म् । अ॒स्मभ्यꣳ॑ शि॒वः । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म् । शि॒वो भ॑व । भ॒वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हान्न᳚म् । आन्नँ॒व्वै । वै पा॑व॒कः । पा॒व॒कोऽन्न᳚म् । अन्न॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या॒मधि॑ । अधि॑क्रामति । क्रा॒म॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या अप॒स्य॑वतीभ्याम् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै । अ॒प॒स्य॑वतीभ्या॒ꣳ॒ शान्त्यै᳚ । अ॒प॒स्य॑वतीभ्या॒मित्य॑प॒स्य॑-व॒ती॒भ्या॒म् । शान्त्या॒ इति॒ शान्त्यै᳚ (18) ॥4॥
नृ॒षदे॒ वट् । नृ॒षद॒ इति॑ नृ-सदे᳚ । वडिति॑ । इति॒ व्याघा॑रयति । व्याघा॑रयति प॒ङ्क्त्या । व्याघा॑रय॒तीति॑ वि-आघा॑रयति । प॒ङ्क्त्याहु॑त्या । आहु॑त्या यज्ञमु॒खम् । आहु॒त्येत्या᳚-त्या॒ । य॒ज्ञ॒मु॒खमा । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । आ र॑भते । र॒भ॒ते॒ऽख्ष्ण॒या । अ॒ख्ष्ण॒या॒ व्याघा॑रयति । व्याघा॑रयति॒ तस्मा᳚त् । व्याघा॑रय॒तीति॑ वि-आघा॑रयति । तस्मा॑दख्ष्ण॒या । अ॒ख्ष्ण॒या प॒शवः॑ । प॒शवोऽङ्गा॑नि । अङ्गा॑नि॒ प्र । प्र ह॑रन्ति । ह॒र॒न्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै॒ यत् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै । यद्व॑षट्कु॒र्यात् । व॒ष॒ट्कु॒र्याद्या॒तया॑मा । व॒ष॒ट्कु॒र्यादिति॑ वषट्- कु॒र्यात् । या॒तया॑मास्य । या॒तया॒मेति॑ या॒त-या॒मा॒ । अ॒स्य॒ व॒ष॒ट्का॒रः । व॒ष॒ट्का॒रस्स्या॒त् । व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट्-का॒रः । स्याद्यत् । यन्न । न व॑षट्कु॒र्यात् । व॒ष॒ट्कु॒याद्रख्षाꣳ॑सि । व॒ष॒ट्कु॒र्यादिति॑ वषट्-कु॒र्यात् । रख्षाꣳ॑सि य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ ह॑न्युः । ह॒न्यु॒र्वट् । वडिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प॒रोख्ष᳚म् । प॒रोख्ष॑मे॒व । प॒रोख्ष॒मिति॑ परः-अख्ष᳚म् । ए॒व वष॑ट् । वष॑ट्करोति । क॒रो॒ति॒ न । नास्य॑ । अ॒स्य॒ या॒तया॑मा । या॒तया॑मा वषट्का॒रः । या॒तया॒मेति॑ या॒त-या॒मा॒ । व॒ष॒ट्का॒रो भव॑ति । व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट्-का॒रः । भव॑ति॒ न । न य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि घ्नन्ति । घ्न॒न्ति॒ हु॒तादः॑ । हु॒तादो॒ वै । हु॒ताद॒ इति॑ हुत-अदः॑ । वा अ॒न्ये । अ॒न्ये दे॒वाः । दे॒वा अ॑हु॒तादः॑ (19)।
अ॒हु॒तादो॒ऽन्ये । अ॒हु॒ताद॒ इत्य॑हुत-अदः॑ । अ॒न्ये तान् । तान॑ग्नि॒चित् । अ॒ग्नि॒चिदे॒व । अ॒ग्नि॒चिदित्य॑ग्नि-चित् । ए॒वोभयान्॑ । उ॒भया᳚न्प्रीणाति । प्री॒णा॒ति॒ ये । ये दे॒वाः । दे॒वा दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मिति॑ । इति॑ द॒ध्ना । द॒ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ । म॒धु॒मि॒श्रेणाव॑ । म॒धु॒मि॒श्रेणेति॑ मधु-मि॒श्रेण॑ । अवो᳚ख्षति । उ॒ख्ष॒ति॒ हु॒तादः॑ । हु॒ताद॑श्च । हु॒ताद॒ इति॑ हुत-आदः॑ । चै॒व । ए॒व दे॒वान् । दे॒वान॑हु॒तादः॑ । अ॒हु॒ताद॑श्च । अ॒हु॒ताद॒ इत्य॑हुत-अदः॑ । च॒ यज॑मानः । यज॑मान प्रीणाति । प्री॒णा॒ति॒ ते । ते यज॑मानम् । यज॑मानम्प्रीणन्ति । प्री॒ण॒न्ति॒ द॒ध्ना । द॒ध्नैव । ए॒व हु॒तादः॑ । हु॒ताद॑ प्री॒णाति॑ । हु॒ताद॒ इति॑ हुत-अदः॑ । प्री॒णाति॒ मधु॑षा । मधु॑षाऽहु॒तादः॑ । अ॒हुतादो᳚ ग्रा॒म्यम् । अ॒हु॒ताद॒ इत्य॑हुत-अदः॑ । ग्रा॒म्यँव्वै । वा ए॒तत् । ए॒तदन्न᳚म् । अन्नँ॒य्यत् । यद्दधि॑ । दध्या॑र॒ण्यम् । आ॒र॒ण्यम्मधु॑ । मधु॒ यत् । यद्द॒ध्ना । द॒ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ । म॒धु॒मि॒श्रेणा॒वोख्ष॑ति । म॒धु॒मि॒श्रेणेति॑ मधु-मि॒श्रेण॑ । अ॒वोख्ष॑त्यु॒भय॑स्य । अ॒वोख्ष॒तीत्य॑व-उख्ष॑ति । उ॒भय॒स्याव॑रुद्ध्यै । अव॑रुध्यै ग्रुमु॒ष्टिना᳚ । अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ । ग्रु॒मु॒ष्टिनाऽव॑ । अवो᳚ख्षति । उ॒ख्ष॒ति॒ प्रा॒जा॒प॒त्यः । प्रा॒जा॒प॒त्यो वै । प्र॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः (20)।
। वै गु॒॑मुष्टिः । ग्रु॒मु॒ष्टिस्स॑योनि॒त्वाय॑ । स॒यो॒नि॒त्वाय॒ द्वाभ्या᳚म् । स॒यो॒नि॒त्वायेति॑ सयोनि-त्वाय॑ । द्वाभ्या॒म्प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या अनुपरि॒चार᳚म् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । अ॒नु॒प॒रि॒चार॒मव॑ । अ॒नु॒प॒रि॒चार॒-मित्य॑नु-प॒रि॒चार᳚म् । अवो᳚ख्षति । उ॒ख्ष॒त्यप॑रिवर्गम् । अप॑रिवर्गमे॒व । अप॑रिवर्ग॒मित्यप॑रि-व॒र्ग॒म् । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒न्प्री॒णा॒ति॒ । प्री॒णा॒ति॒ वि । वि वै । वा ए॒षः । ए॒ष प्रा॒णैः । प्रा॒णै प्र॒जया᳚ । प्रा॒णैरिति॑ प्र-अ॒नैः । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑र्ऋध्यते । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । ऋ॒ध्य॒ते॒ यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॒न्वन्न् । चि॒न्वन्न॑धि॒क्राम॑ति । अ॒धि॒क्राम॑ति प्राण॒दाः । अ॒धि॒क्राम॒तीत्य॑धि-क्राम॑ति । प्रा॒ण॒दा अ॑पान॒दाः । प्रा॒ण॒दा इति॑ प्राण-दाः । अ॒पा॒न॒दा इति॑ । अ॒पा॒न॒दा इत्य॑पान-दाः । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रा॒णान् । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒वात्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ व॒र्चो॒दाः । व॒र्चो॒दा व॑रिवो॒दाः । व॒र्चो॒दा इति॑ वर्चः-दाः । व॒रि॒वो॒दा इति॑ । व॒रि॒वो॒दा इति॑ वरिवः-दाः । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जा । प्र॒जा वै । प्र॒जेति॑ प्र-जा । वै वर्चः॑ । वर्च॑ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वरि॑वः । वरि॑व प्र॒जाम् । प्र॒जामे॒व । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । ए॒व प॒शून् । प॒शूना॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्त॒ इन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ वृ॒त्रम् । वृ॒त्रम॑हन्न् । अ॒ह॒न्तम् । तँव्वृ॒त्रः । वृ॒त्रो ह॒तः। (21)
ह॒तष्षो॑ड॒शभिः॑ । षो॒ड॒शभि॑र्भो॒गैः । षो॒ड॒शभि॒रिति॑ षोड॒श-भिः॒ । भो॒गैर॑सिनात् । अ॒सि॒ना॒थ्सः । स ए॒ताम् । ए॒ताम॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नयेऽनी॑कवते । अनी॑कवत॒ आहु॑तिम् । अनी॑कवत॒ इत्यनी॑क-व॒ते॒ । आहु॑तिमपश्यत् । आहु॑ति॒मित्या-हु॒ति॒म् । अ॒प॒श्य॒त्ताम् । ताम॑जुहोत् । अ॒जु॒हो॒त्तस्य॑ । तस्या॒ग्निः । अ॒ग्निरनी॑कवान् । अनी॑कवा॒न्थ्स्वेन॑ । अनी॑कवा॒नि॑त्यनीक-वा॒न्॒ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑न प्री॒तः । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । प्री॒तष्षो॑डश॒धा । षो॒ड॒श॒धा वृ॒त॑स्य । षो॒ड॒श॒धेति॑ षोडश-धा । वृ॒त॑स्य भो॒गान् । भो॒गानपि॑ । अप्य॑दहत् । अ॒द॒ह॒द्वै॒श्व॒क॒र्म॒णेन॑ । वै॒श्व॒क॒र्म॒णेन॑ पा॒प्मनः॑ । वै॒श्व॒क॒र्म॒णेनेति॑ वैश्व-क॒र्म॒णेन॑ । पा॒प्मनो॒ निः । निर॑मुच्यत । अ॒मु॒च्य॒त॒ यत् । यद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नयेऽनी॑कवते । अनी॑कवत॒ आहु॑तिम् । अनी॑कवत॒ इत्यनी॑क-व॒ते॒ । आहु॑तिञ्जु॒होति॑ । आहु॑ति॒मित्या-हु॒ति॒म् । जु॒होत्य॒ग्निः । अ॒ग्निरे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्यानी॑कवान् । अनी॑कवा॒न्थ्स्वेन॑ । अनी॑कवा॒नित्यनी॑क-वा॒न्॒ । स्वेन॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑न प्री॒तः । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । प्री॒त पा॒प्मान᳚म् । पा॒प्मान॒मपि॑ । अपि॑ दहति । द॒ह॒ति॒ वै॒श्व॒क॒र्म॒णेन॑ । वै॒श्व॒क॒र्म॒णेन॑ पा॒प्मनः॑ । वै॒श्व॒क॒र्म॒णेनेति॑ वैश्व-क॒र्म॒णेन॑ । पा॒प्मनो॒ निः । नि र्मु॑च्यते । मु॒च्य॒ते॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त चि॒रम् । चि॒रम्पा॒प्मनः॑ । पा॒प्मनो॒ निः (22)।
। निर्मु॑च्येत । मु॒च्ये॒तेति॑ । इत्येकै॑कम् । एकै॑क॒न्तस्य॑ । एकै॑क॒मित्येकं᳚-ए॒क॒म्॒ । तस्य॑ जहुयात् । जु॒हु॒या॒च्चि॒रम् । चि॒रमे॒व । ए॒व पा॒प्मनः॑ । पा॒प्मनो॒ निः । नि र्मु॑च्यते । मु॒च्य॒ते॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त ता॒जक् । ता॒जक्पा॒प्मनः॑ । पा॒प्मनो॒ निः । निर्मु॑च्यते । मु॒च्य॒तेति॑ । इति॒ सर्वा॑णि । सर्वा॑णि॒ तस्य॑ । तस्या॑नु॒दु॑त्य । अ॒नु॒दु॑त्य जुहुयात् । अ॒नु॒द्रुत्येत्य॑नु-द्रुत्य॑ । जु॒हु॒या॒त्ता॒जक् । ता॒जगे॒व । ए॒व पा॒प्मनः॑ । पा॒प्मनो॒ निः । निर्मु॑च्यते । मु॒च्य॒तेऽथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खलु॒ नाना᳚ । नानै॒व । ए॒व सू॒क्ताभ्या᳚म् । सू॒क्ताभ्या᳚ञ्जुहोति । सू॒काभ्या॒मिति॑ सु-उ॒क्ताभ्या᳚म् । जु॒हो॒ति॒ नाना᳚ । नानै॒व । ए॒व सू॒क्तयोः᳚ । सू॒क्तयो᳚र्वी॒र्य᳚म् । सू॒क्त॒यो॒रिति॑ सु-उ॒क्तयोः᳚ । वीर्य॑न्दधाति । द॒धा॒त्यथो᳚ । अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ (23) ॥5॥
उदे॑नम् । ए॒न॒मु॒त्त॒राम् । उ॒त्त॒रान्न॑य । उ॒त्त॒रामित्यु॑त्-त॒राम् । न॒येति॑ । इति॑ स॒मिधः॑ । स॒मिध॒ आ । स॒मिध॒ इति॑ सम्-इधः॑ । आ द॑धाति । द॒धा॒ति॒ यथा᳚ । यथा॒ जन᳚म् । जनँ॑य्य॒ते । य॒ते॑ऽव॒सम् । अ॒व॒सङ्क॒रोति॑ । क॒रोति॑ ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तत्ति॒स्रः । ति॒स्र आ । आ द॑धाति । द॒धा॒ति॒ त्रि॒वृत् । त्रि॒वृद्वै । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒वाग्निः । अ॒ग्निस्तस्मै᳚ । तस्मै॑ भाग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॑ङ्करोति । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । क॒रो॒त्यौदु॑म्बरीः । औदु॑म्बरीर्भवन्ति । भ॒व॒न्त्यूर्क् । ऊर्ग्वै । वा उ॑दु॒म्बरः॑ । उ॒दु॒म्बर॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॑मे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अपि॑ । अपि॑ दधाति । द॒धा॒त्युत् । उदु॑ । उ॒त्वा॒ । त्वा॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रा॒णाः । प्रा॒णा वै । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । वै विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः । दे॒वा प्रा॒णैः । प्रा॒णैरे॒व । प्रा॒णैरिति॑ प्र-अ॒नैः। (24)
। ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मुत् । उद्य॑च्छते । य॒च्छ॒तेऽग्ने᳚ । अग्ने॒ भर॑न्तु । भर॑न्तु॒ चित्ति॑भिः । चित्ति॑भि॒रिति॑ । चित्ति॑भि॒रिति॒ चित्ति॑-भिः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यस्मै᳚ । यस्मा॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ञ्चि॒त्ताय॑ । चि॒त्तायो॒द्यच्छ॑ते । उ॒द्यच्छ॑ते॒ तेन॑ । उ॒द्यच्छ॑त॒ इत्यु॑त्-यच्छ॑ते । तेनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ दिशः॑ । दिशो॒ दैवीः᳚ । दैवी᳚र्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम॑वन्तु । अ॒व॒न्तु॒ दे॒वीः । दे॒वीरिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दिशः॑ । दिशो॒ हि । ह्ये॑षः । ए॒षोऽनु॑ । अनु॑ प्र॒च्यव॑ते । प्र॒च्यव॒तेऽप॑ । प्र॒च्यव॑त॒ इति॑ प्र-च्यव॑ते । अपाम॑तिम् । अम॑तिन्दुर्म॒तिम् । दु॒र्म॒तिम्बाध॑मानाः । दु॒र्म॒तिमिति॑ दुः-म॒तिम् । बाध॑माना॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्यै रा॒यः । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । रा॒यस्पोषे᳚ । पोषे॑ य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑तिमा॒भज॑न्तीः । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म् । आ॒भज॑न्ती॒रिति॑ । आ॒भज॑न्ती॒रित्या᳚-भज॑न्तीः । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै रा॒यः । रा॒यस्पोषः॑ । पोष॑ प॒शून्। (25)
प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ष॒ड्भिः । ष॒ड्भिर् ह॑रति । ष॒ड्भिरिति॑ षट्-भिः । ह॒र॒ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॑रे॒व । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ ह॒र॒ति॒ । ह॒र॒ति॒ द्वे । द्वे प॑रि॒गृह्य॑वती । द्वे इति॒ द्वे । प॒रि॒गृह्य॑वती भवतः । प॒रि॒गृह्य॑वती॒ इति॑ परि॒गृह्य॑-व॒ती॒ । भ॒व॒तो॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्यै॒ सूर्य॑रश्मिः । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । सूर्य॑रश्मि॒र्॒ हरि॑केशः । सूर्य॑रश्मि॒रिति॒ सूर्य॑-र॒श्मिः॒ । हरि॑केश पु॒रस्ता᳚त् । हरि॑केश॒ इति॒ हरि॑-के॒शः॒ । पु॒रस्ता॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रसू᳚त्यै । प्रसू᳚त्यै॒ ततः॑ । प्रसू᳚त्या॒ इति॒ प्र-सू॒त्यै॒ । तत॑ पाव॒काः । पा॒व॒का आ॒शिषः॑ । आ॒शिषो॑ नः । आ॒शिष॒ इत्या᳚-शिषः॑ । नो॒ जु॒ष॒न्ता॒म्॒ । जु॒ष॒न्ता॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हान्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वै पा॑व॒कः । पा॒व॒कोऽन्न᳚म् । अन्न॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ दे॒वा॒सु॒राः । दे॒वा॒सु॒रास्सँय्य॑त्ताः । दे॒व॒सु॒रा इति॑ देव-अ॒सु॒राः । सँय्य॑त्ता आसन्न् । सँय्य॑त्ता॒ इति॒ सम्-य॒त्ताः॒ । आ॒स॒न्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा ए॒तत् । ए॒तदप्र॑तिरथम् । अप्र॑तिरथमपश्यन् । अप्र॑तिरथ॒मित्यप्र॑ति-र॒थ॒म् । अ॒प॒श्य॒न्तेन॑ । तेन॒ वै । वै ते । ते᳚ऽप्र॒ति । अ॒प्र॒त्यसु॑रान् (26)।
असु॑रानजयन्न् । अ॒ज॒य॒न्तत् । तदप्र॑तिरथस्य । अप्र॑तिरथस्याप्रतिरथ॒त्वम् । अप्र॑तिरथ॒स्येत्यप्र॑ति-र॒थ॒स्य॒ । अ॒प्र॒ति॒र॒थ॒त्वँय्यत् । अ॒प्र॒ति॒र॒थ॒त्वमित्यप॑तिरथ-त्वम् । यदप्र॑तिरथम् । अप्र॑तिरथन्द्वि॒तीयः॑ । अप्र॑तिरथ॒मित्यप्र॑ति-र॒थ॒म् । द्वि॒तीयो॒ होता᳚ । होताऽन्वा॑ह । अ॒न्वाहा᳚ऽप्र॒ति । अ॒न्वाहेत्य॑नु-आह॑ । अ॒प्र॒त्ये॑व । ए॒व तेन॑ । तेन॒ यज॑मानः । यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्याञ्जयति । ज॒य॒त्यथो᳚ । अथो॒ अन॑भिजितम् । अथो इत्यथो᳚ । अन॑भिजितमे॒व । अन॑भजित॒-मित्यन॑भि-जि॒त॒म् । ए॒वाभि । अ॒भि ज॑यति । ॒ज॒य॒ति॒ द॒श॒र्चम् । द॒श॒र्चम्भ॑वति । द॒श॒र्चमिति॑ दश-ऋ॒चम् । भ॒व॒ति॒ दशा᳚ख्षरा । दशा᳚ख्षरावि॒राट् । दशा᳚ख्ष॒रेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राड्वि॒राजा᳚ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राजे॒मौ । वि॒राजेति॑ वि-राजा᳚ । इ॒मौ लो॒कौ । लो॒कौ विधृ॑तौ । विधृ॑ताव॒नयोः᳚ । विधृ॑ता॒विति॒ वि-धृ॒तौ॒ । अ॒नयो᳚र्लॊ॒कयोः᳚ । लो॒कयो॒र्विधृ॑त्यै । विधृ॑त्या॒ अथो᳚ । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि-धृ॒त्यै॒ । अथो॒ दशा᳚ख्षरा । अथो॒ इत्यथो᳚ । दशा᳚ख्षरा वि॒राट् । दशा᳚ख्ष॒रेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राडन्न᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अन्नँ॑व्वि॒राट् । वि॒राड्वि॒राजि॑ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राज्ये॒व । वि॒राजीति॑ वि-राजि॑ । ए॒वान्नाद्ये᳚ । अ॒न्नाद्ये॒ प्रति॑ । अ॒न्नाद्य॒ इत्य॑न्न- अद्ये᳚ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒त्यस॑त् । अस॑दिव । इ॒व॒ वै । वा अ॒न्तरि॑ख्षम् । अन्त॑रिख्षम॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षमिव । इ॒वाग्नी᳚ध्रम् । आग्नी᳚ध्र॒माग्नी᳚ध्रे । आग्नी᳚ध्र॒मित्याग्नि॑-इ॒ध॒॒म् । आग्नी॒ध्रेऽश्मा॑नम् । आग्नी᳚ध्र॒ इत्याग्नि॑-इ॒ध्रे॒ (27)।
। अश्मा॑न॒न्नि । नि द॑धाति । द॒धा॒ति॒ स॒त्त्वाय॑ । स॒त्त्वाय॒ द्वाभ्या᳚म् । स॒त्त्वायेति॑ सत्-त्वाय॑ । द्वाभ्या॒म्प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै वि॒मानः॑ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । वि॒मान॑ ए॒षः । वि॒मान॒ इति॑ वि-मानः॑ । ए॒ष दि॒वः । दि॒वो मध्ये᳚ । मध्य॑ आस्ते । आ॒स्त॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वि । व्ये॑व । ए॒वैतया᳚ । ए॒तया॑मिमीते । मि॒मी॒ते॒ मध्ये᳚ । मध्ये॑ दि॒वः । दि॒वो निहि॑तः । निहि॑त॒ पृश्निः॑ । निहि॑त॒ इति॒ नि-हि॒तः॒ । पृश्नि॒रश्मा᳚ । अश्मेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हान्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वै पृश्नि॑ । पृश्न्यन्न᳚म् । अन्न॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ च॒त॒सृभिः॑ । च॒त॒सृभि॒रा । च॒त॒सृभि॒रिति॑ चत॒सृ-भिः॒ । आ पुच्छा᳚त् । पुच्छा॑देति । ए॒ति॒ च॒त्वारि॑ । च॒त्वारि॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्धाꣳ॑सि॒ छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरे॒व । छनो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒वेन्द्र᳚म् । इन्द्रँ॒व्विश्वाः᳚ । विश्वा॑ अवीवृधन्न् । अ॒वी॒वृ॒ध॒न्निति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वृद्धि᳚म् । वृद्धि॑मे॒व । ए॒वोपाव॑र्तते । उ॒पाव॑र्तते॒ वाजा॑नाम् । उ॒पाव॑र्तत॒ इत्यु॑प-आव॑र्तते । वाजा॑ना॒ꣳ॒ सत्प॑तिम् । सत्प॑ति॒म्पति᳚म् । सत्प॑ति॒मिति॒ सत्-प॒ति॒म् । पति॒मिति॑। (28)
इत्या॑ह । आ॒हान्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वै वाजः॑ । वाजोऽन्न᳚म् । अन्न॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ सु॒म्न॒हूः । सु॒म्न॒हूर्य॒ज्ञः । सु॒म्न॒हूरिति॑ सुम्न-हूः । य॒ज्ञो दे॒वान् । दे॒वाꣳ आ । आ च॑ । च॒ व॒ख्ष॒त्॒ । व॒ख्ष॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जा । प्र॒जा वै । प्र॒जेति॑ प्र-जा । वै प॒शवः॑ । प॒शव॑स्सु॒म्नम् । सु॒म्नम्प्र॒जाम् । प्र॒जामे॒व । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । ए॒व प॒शून् । प॒शूना॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ यख्ष॑त् । यख्ष॑द॒ग्निः । अ॒ग्निर्दे॒वः । दे॒वो दे॒वान् । दे॒वाꣳ आ । आ च॑ । च॒ व॒ख्ष॒त्॒ । व॒ख्ष॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स्व॒गाकृ॑त्यै । स्व॒गाकृ॑त्यै॒ वाज॑स्य । स्व॒गा॑कृत्या॒ इति॑ स्वगा-कृ॒त्यै॒ । वाज॑स्य मा । मा॒ प्र॒स॒वेन॑ । प्र॒स॒वेनो᳚द्ग्रा॒भेण॑ । प्र॒स॒वेनेति॑ प्र-स॒वेन॑ । उ॒द्ग्रा॒भेणोत् । उ॒द्ग्रा॒भेणेत्यु॑त्ग्रा॒भेण॑ । उद॑ग्रभीत् । अ॒ग्र॒भी॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒सौ । अ॒सौ वै । वा आ॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्य उ॒द्यन्न् । उ॒द्यन्नु॑द्ग्रा॒भः । उ॒द्यन्नित्यु॑त्-यन्न् । उ॒द्ग्रा॒भ ए॒षः । उ॒द्ग्रा॒भ इत्यु॑त्-ग्रा॒भः । ए॒ष नि॒म्रोचन्न्॑ । नि॒म्रोच॑न्निग्रा॒भः । नि॒म्रोच॒न्निति॑ नि-म्रोचन्न्॑ । नि॒ग्रा॒भो ब्रह्म॑णा । नि॒ग्रा॒भ इति॑ नि-ग्रा॒भः । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒वात्मान᳚म् । आ॒त्मान॑मुद्ग्रा॒ह्णाति॑ । उ॒द्ग्र॒ह्णाति॒ ब्रह्म॑णा । उ॒द्गृ॒ह्णातीत्यु॑त्-गृ॒ह्णाति॑ । ब्रह्म॑णा॒ भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्य॒न्नि । नि गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒तीति॑ गृह्णाति (29) ॥
प्राची॒मनु॑ । अनु॑ प्र॒दिश᳚म् । प्र॒दिश॒म्प्र । प्र॒दिश॒मिति॑ प्र-दिश᳚म् । प्रेहि॑ । इ॒हि॒ वि॒द्वान् । वि॒द्वानिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒व॒लो॒कम् । दे॒व॒लो॒कमे॒व । दे॒व॒लो॒कमिति॑ देव-लो॒कम् । ए॒वैतया᳚ । ए॒तयो॒पाव॑र्तते । उ॒पावर्त॑ते॒ क्रम॑ध्वम् । उ॒पाव॑र्तत॒ इत्यु॑प-आव॑र्तते । क्रम॑ध्वम॒ग्निना᳚ । अ॒ग्निना॒ नाक᳚म् । नाक॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हे॒मान् । इ॒माने॒व । ए॒वैतया᳚ । ए॒तया॑ लो॒कान् । लो॒कान्क्र॑मते । क्र॒म॒ते॒ पृ॒थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या अ॒हम् । अ॒हमुत् । उदन्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ मा । आरु॑हम् । अ॒रु॒ह॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हे॒मान् । इ॒माने॒व । ए॒वैतया᳚ । ए॒तया॑ लो॒कान् । लो॒कान्थ्स॒मारो॑हति । स॒मारो॑हति॒ सुवः॑ । स॒मारो॑ह॒तीति॑ सम्-आरो॑हति । सुव॒र्यन्तः॑ । यन्तो॒ न । ना प॑ । अपे᳚ख्षन्ते । ई॒ख्ष॒न्त॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒वैतया᳚ । ए॒तया॑ लो॒कम् । लो॒कमे॑ति । ए॒त्यग्ने᳚ । अग्ने॒ प्र । प्रेहि॑ । इ॒हि॒ प्र॒थ॒मः। (30)
। प्र॒थ॒मो दे॑वय॒ताम् । दे॒व॒य॒तामिति॑ । दे॒व॒य॒तामिति॑ देव-य॒ताम् । इत्या॑ह । आ॒हो॒भये॑षु । उ॒भये᳚ष्वे॒व । ए॒वैतया᳚ । ए॒तया॑ देवमनु॒ष्येषु॑ । दे॒व॒म॒नु॒ष्येषु॒ चख्षुः॑ । दे॒व॒म॒नु॒ष्येष्विति॑ देव-म॒नु॒ष्येषु॑ । चर्ख्षु॑र्दधाति । द॒धा॒ति॒ प॒ञ्चभिः॑ । प॒ञ्चभि॒रधि॑ । प॒ञ्चभि॒रिति॑ प॒ञ्च-भिः॒ । अधि॑ क्रामति । क्रा॒म॒ति॒ पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒व य॒ज्ञः । य॒ज्ञस्तेन॑ । तेन॑ स॒ह । स॒ह सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ नक्तो॒षासा᳚ । नक्तो॒षासेति॑ । इति॑ पुरोनुवा॒क्या᳚म् । पु॒रो॒नु॒वाक्या॑मनु॑ । पु॒रो॒नुवाक्या॑मिति॑ पुरः-अ॒नु॒वाक्या᳚म् । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ प᳚त्यै । प्रत्या॒ अग्ने᳚ । अग्ने॑ सहस्राख्ष । स॒ह॒स्रा॒ख्षेति॑ । स॒ह॒स्रा॒ख्षेति॑ सहस्र- अ॒ख्ष॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सा॒ह॒स्रः । सा॒ह॒स्र प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्रजा-प॒तिः॒ । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । आप्त्यै॒ तस्मै᳚ । तस्म्यै॑ ते । ते॒ वि॒धे॒म॒ । वि॒धे॒म॒ वाजा॑य । वाजा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हान्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वै वाजः॑ । वाजोन्न᳚म् । अन्न॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे। (31)
रु॒न्धे॒ द॒ध्नः। द॒ध्न पू॒र्णाम् । पू॒र्णामौदु॑म्बरीम् । औदु॑म्बरीं स्वयमातृ॒ण्णाया᳚म् । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णाया᳚ञ्जुहोति । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णाया॒मिति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णाया᳚म् । जु॒हो॒त्यूर्क् । ऊर्ग्वै । वै दधि॑ । दध्यूर्क् । ऊर्गु॑दु॒म्बरः॑ । उ॒दु॒म्बरो॒सौ । अ॒सौ स्व॑यमातृ॒ण्णा । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णाऽमुष्या᳚म् । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णेति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णा । अ॒मुष्या॑मे॒व । ए॒वोर्ज᳚म् । ऊर्ज॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒मुतः॑ । अ॒मुतो॒ऽर्वाची᳚म् । अ॒र्वाची॒मूर्ज᳚म् । ऊर्ज॒मुप॑ । उप॑ जीवामः । जी॒वा॒म॒स्ति॒सृभिः॑ । ति॒सृभि॑स्सादयति । ति॒सृभि॒रिति॑ ति॒सृ-भिः । सा॒द॒य॒ति॒ त्रि॒वृत् । त्रि॒वृद्वै । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒वाग्निः । अ॒ग्निस्तम् । तम्प्र॑ति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाङ्ग॑मयति । प्र॒ति॒ष्ठा॒मिति॑ प्रति-स्थाम् । ग॒म॒य॒ति प्रेद्धः॑ । प्रेद्धो॑ अग्ने । प्रेद्ध॒ इति॒ प्र-इ॒द्धः॒ । अ॒ग्ने॒ दी॒दि॒हि॒ । दी॒दि॒हि॒ पु॒रः । पु॒रो नः॑ । न॒ इति॑ । इत्यौदु॑म्बरीम् । औदु॑म्बरी॒मा । आ द॑धाति । द॒धा॒त्ये॒षा । ए॒षा वै । वै सू॒र्मी । सू॒र्मी कर्ण॑कावती । कर्ण॑कावत्ये॒तया᳚ । कर्ण॑काव॒तीति॒ कर्ण॑क-व॒ती॒ । ए॒तया॑ ह । ह॒ स्म॒ (32)।स्म॒ वै।
वै दे॒वाः। दे॒वा असु॑राणाम् । असु॑राणाꣳ शतत॒र्हान् । श॒त॒त॒र्हा॒ꣳ॒स्तृꣳ॑हन्ति । श॒त॒त॒र्हानिति॑ शत-त॒र्हान् । तृ॒ꣳ॒ह॒न्ति॒ यत् । यदे॒तया᳚ । ए॒तया॑ स॒मिध᳚म् । स॒मिध॑मा॒ दधा॑ति । स॒मिध॒मिति॑ सम्-इध᳚म् । आ॒ दधा॑ति॒ वज्र᳚म् । आ॒दधा॒तीत्या᳚-दधा॑ति । वज्र॑मे॒व । ए॒वैतत् । ए॒तच्छ॑तघ्नी॒म् । श॒त॒घ्नीँय्यज॑मानः । श॒त॒घ्नीमिति॑ शत-घ्नीम् । यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्याय । भ्रातृ॑व्याय॒ प्र । प्र ह॑रति । ह॒र॒ति॒ स्तृत्यै᳚ । स्तृत्या॒ अछ॑म्बट्कारम् । अछ॑म्बट्कारँव्वि॒धेम॑ । अछ॑म्बट्कार॒मित्यछ॑म्बट्-का॒र॒म्॒ । वि॒धेम॑ ते । ते॒ प॒र॒मे । प॒र॒मे जन्मन्न्॑ । जन्म॑न्नग्ने । अ॒ग्न॒ इति॑ । इति॒ वैक॑ङ्कतीम् । वैक॑ङ्कती॒मा । आ द॑धाति । द॒धा॒ति॒ भाः । भा ए॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ताम् । ताꣳ स॑वि॒तुः । स॒वि॒तुर्वरे᳚ण्यस्य । वरे᳚ण्यस्य चि॒त्राम् । चि॒त्रामिति॑ । इति॑ शमी॒मयी᳚म् । श॒मी॒मयी॒ꣳ शान्त्यै᳚ । श॒मी॒मयी॒मिति॑ शमी-मयी᳚म् । शान्त्या॑ अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्वा᳚ । वा ह॑ । ह॒ वै । वा अ॑ग्नि॒चित᳚म् । अ॒ग्नि॒चित॑न्दुहे । अ॒ग्नि॒चित॒मित्य॑ग्नि-चित᳚म् । दु॒हे᳚ऽग्नि॒चित् । अ॒ग्नि॒चिद्वा᳚ । अ॒ग्नि॒चिदित्य॑ग्नि-चित् । वा॒ग्निम् । अ॒ग्निन्दु॑हे । दु॒हे॒ ताम् । ताꣳ स॑वि॒तुः (33)।
। स॒वि॒तुर्वरे᳚ण्यस्य । वरे᳚ण्यस्य चि॒त्राम् । चि॒त्रामिति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षः । ए॒ष वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्दोहः॑ । दोह॒स्तम् । तम॑स्य । अ॒स्य॒ कण्वः॑ । कण्व॑ ए॒व । ए॒व श्रा॑य॒सः । श्रा॒य॒सो॑ऽवेत् । अ॒वे॒त्तेन॑ । तेन॑ ह । ह॒ स्म॒ । स्मै॒न॒म् । ए॒न॒ꣳ॒ सः । स दु॑हे । दु॒हे॒ यत् । यदे॒तया᳚ । ए॒तया॑ स॒मिध᳚म् । स॒मिध॑मा॒दधा॑ति । स॒मिध॒मिति॑ सम्-इध᳚म् । आ॒दधा᳚त्यग्नि॒चित् । आ॒दधा॒तीत्या᳚-दधा॑ति । अ॒ग्नि॒चिदे॒व । अ॒ग्नि॒चिदित्य॑ग्नि-चित् । ए॒व तत् । तद॒ग्निम् । अ॒ग्निन्दु॑हे । दु॒हे॒ स॒प्त । स॒प्तते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ स॒मिधः॑ । स॒मिध॑स्स॒प्त । स॒मिध॒ इति॑ सम्-इधः॑ । स॒प्त जि॒ह्वाः । जि॒ह्वा इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स॒प्त । स॒प्तैव । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ साप्ता॑नि । साप्ता॑नि प्रीणाति । प्री॒णा॒ति॒ पू॒र्णया᳚ । पू॒र्णया॑ जुहोति । जु॒हो॒ति॒ पू॒र्णः । पू॒र्ण इ॑व । इ॒व॒ हि । हि प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒। (34)
। आप्त्यै॒ न्यू॑नया । न्यू॑नया जुहोति । न्यू॑न॒येति॒ नि-ऊ॒न॒या॒ । जु॒हो॒ति॒ न्यू॑नात् । न्यू॑ना॒द्धि । न्यू॑ना॒दिति॒ नि-ऊ॒ना॒त्॒ । हि प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा- प॒तिः॒ । प्र॒जा असृ॑जत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । असृ॑जत प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना॒ꣳ॒ सृष्ट्यै᳚ । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । सृष्ट्या॑ अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॒ निला॑यत । निला॑यत॒ सः । सदिशः॑ । दिशोऽनु॑ । अनु॒ प्र । प्रावि॑शत् । अ॒वि॒श॒जु॑ह्वत् । जु॒ह्व॒न्मन॑सा । मन॑सा॒ दिशः॑ । दिशो᳚ ध्यायेत् । ध्या॒ये॒द्दि॒ग्भ्यः । दि॒ग्भ्य ए॒व । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ द॒ध्ना । द॒ध्ना पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚ज्जुहोति । जु॒हो॒त्याज्ये᳚न । आज्ये॑नो॒ परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टा॒त्तेजः॑ । तेज॑श्च । चै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ इ॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यञ्च॑ । च॒ स॒मीची᳚ । स॒मीची॑ दधाति । स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ । द॒धा॒ति॒ द्वाद॑शकपालः । द्वाद॑शकपालो वैश्वान॒रः । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒लः॒ । वै॒श्वा॒न॒रो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ मासाः᳚ । मासा᳚स्सँव्वथ्स॒रः । संवथ्स॒रः सं॑वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो᳚ग्निः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः। अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रस्सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात्। (35)
ए॒व वै᳚श्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रमव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यत् । यत्प्र॑याजानूया॒जान् । प्र॒या॒जा॒नू॒या॒जान्कु॒र्यात् । प्र॒या॒जा॒नू॒या॒जानिति॑ प्रयाज-अ॒नू॒या॒जान् । कु॒र्याद्विक॑स्तिः । विक॑स्ति॒स्सा । विक॑स्ति॒रिति॒ वि-क॒स्तिः॒ । सा य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ दर्विहो॒मम् । द॒र्वि॒हो॒मङ्क॑रोति । द॒र्वि॒हो॒ममिति॑ दर्वि-हो॒मम् । क॒रो॒ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै रा॒ष्ट्रम् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । रा॒ष्ट्रँव्वै । वै वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रो विट् । वि॒ण्म॒रुतः॑ । म॒रुतो॑ वैश्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रꣳ हु॒त्वा । हु॒त्वा ॑मारु॒तान् । मा॒रु॒ताञ्जु॑होति । जु॒हो॒ति॒ रा॒ष्ट्रे । रा॒ष्ट्र ए॒व । ए॒व विश᳚म् । विश॒मनु॑ । अनु॑ बध्नाति । ब॒ध्ना॒त्यु॒च्चैः । उ॒च्चैर्वै᳚श्वान॒रस्य॑ । वै॒श्वा॒न॒रस्या । आ श्रा॑वयति । श्रा॒व॒य॒त्यु॒पा॒ꣳ॒शु । उ॒पा॒ꣳ॒शु मा॑रु॒तान् । उ॒पा॒ꣳश्वित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शु । मा॒रु॒ताञ्जु॑होति । जु॒हो॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रँव्विश᳚म् । विश॒मति॑ । अति॑ वदति । व॒द॒ति॒ मा॒रु॒ताः । मा॒रु॒ता भ॑वन्ति । भ॒व॒न्ति॒ म॒रुतः॑ । म॒रुतो॒ वै । वै दे॒वाना॑म् । दे॒वानाँ॒व्विशः॑ । विशो॑ देववि॒शेन॑ । दे॒व॒वि॒शेनै॒व । दे॒व॒वि॒शेनेति॑ देव-वि॒शेन॑ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ म॒नु॒ष्य॒वि॒शम् । म॒नु॒ष्य॒वि॒शमव॑ । म॒नु॒ष्य॒वि॒शमिति॑ मनुष्य-वि॒शम् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ स॒प्त । स॒प्त भ॑वन्ति । भ॒व॒न्ति॒ स॒प्तग॑णाः । स॒प्तग॑णा॒ वै । स॒प्तग॑णा॒ इति॑ स॒प्त-ग॒णाः॒ । वै म॒रुतः॑ । म॒रुतो॑ गण॒शः । ग॒ण॒श ए॒व । ग॒ण॒श इति॑ गण-शः । ए॒व विश᳚म् । विश॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ग॒णेन॑ । ग॒णेन॑ ग॒णम् । ग॒णम॑नु॒द्रुत्य॑ । अ॒नु॒द्रुत्य॑ जुहोति । अ॒नु॒द्रुत्येत्य॑नु-द्रुत्य॑ । जु॒हो॒ति॒ विश᳚म् । विश॑मे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अस्मा॒ अनु॑वर्त्मानम् । अनु॑वर्त्मानङ्करोति । अनु॑वर्त्मान॒मित्यनु॑-व॒र्त्मा॒न॒म्॒ । क॒रो॒तीति॑ करोति (36) ॥
वसो॒र्धारा᳚म् । धारा᳚ञ्जुहोति । जु॒हो॒ति॒ वसोः᳚ । वसो᳚ र्मे । मे॒ धारा᳚ । धारा॑ऽसत् । अ॒स॒दिति॑ । इति॒ वै । वा ए॒षा । ए॒षा हू॑यतेः । हू॒य॒ते॒ घृ॒तस्य॑ । घृ॒तस्य॒ वै । वा ए॑नम् । ए॒न॒मे॒षा । ए॒षा धारा᳚ । धारा॒ऽमुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के पिन्व॑माना । पिन्व॑मा॒नोप॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒त॒ आज्ये॑न । आज्ये॑न जुहोति । जु॒हो॒ति॒ तेजः॑ । तेजो॒ वै । वा आज्य᳚म् । आज्य॒न्तेजः॑ । तेजो॒ वसोः᳚ । वसो॒र्धारा᳚ । धारा॒ तेज॑सा । तेज॑सै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ तेजः॑ । तेजोऽव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धेऽथो᳚ । अथो॒ कामाः᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । कामा॒ वै । वै वसोः᳚ । वसो॒र्धारा᳚ । धारा॒ कामान्॑ । कामा॑ने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त प्रा॒णान् । प्रा॒णान॑स्य । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । अ॒स्या॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्यँ॒व्वि । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न- अद्य᳚म् । वि छि॑न्द्याम्। (37)
। छि॒न्द्या॒मिति॑ । इति॑ वि॒ग्राह᳚म् । वि॒ग्राह॒न्तस्य॑ । वि॒ग्राह॒मिति॑ वि-ग्राह᳚म् । तस्य॑ जुहुयात् । जु॒हु॒या॒त्प्रा॒णान् । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒वास्य॑ । अ॒स्या॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्यँ॒व्वि । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । विच्छि॑नत्ति । छि॒न॒त्ति॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त प्रा॒णान् । प्रा॒णान॑स्य । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । अ॒स्या॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒ꣳ॒ सम् । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । सन्त॑नुयाम् । त॒नु॒या॒मिति॑ । इति॒ सन्त॑ताम् । सन्त॑ता॒न्तस्य॑ । सन्त॑ता॒मिति॒ सम्-त॒ता॒म्॒ । तस्य॑ जुहुयात् । जु॒हु॒या॒त्प्रा॒णान् । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒वास्य॑ । अ॒स्या॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒ꣳ॒ सम् । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । सन्त॑नोति । त॒नो॒ति॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श द्वाद॒शानि॑ । द्वा॒द॒शानि॑ जुहोति । जु॒हो॒ति॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ मासाः᳚ । मासा᳚स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रेण॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रेणै॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रेणेति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अन्न᳚म् । अन्न॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धेऽन्न᳚म् । अन्न॑ञ्च । च॒ मे॒ । मेऽख्षु॑त् । अख्षु॑च्च । च॒ मे॒ । म॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒तत् । ए॒तद्वै । वा अन्न॑स्य। (38)
अन्न॑स्य रू॒पम् । रू॒पꣳ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒वान्न᳚म् । अन्न॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽग्निः । अ॒ग्निश्च॑ । च॒ मे॒ । म॒ आपः॑ । आप॑श्च । च॒ मे॒ । म॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षा । ए॒षा वै । वा अन्न॑स्य । अन्न॑स्य॒ योनिः॑ । योनि॒स्सयो॑नि । सयो᳚न्ये॒व । सयो॒नीति॒ स-यो॒नि॒ । ए॒वान्न᳚म् । अन्न॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽर्धे॒न्द्राणि॑ । अ॒र्धे॒न्द्राणि॑ जुहोति । अ॒र्धे॒न्द्राणीत्य॑र्ध-इ॒न्द्राणि॑ । जु॒हो॒ति॒ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यत् । यथ्सर्वे॑षाम् । सर्वे॑षाम॒र्धम् । अ॒र्धमिन्द्रः॑ । इन्द्र॒ प्रति॑ । प्रति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒दिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ दे॒वता॑नाम् । दे॒वता॑नाम्भूयिष्ठ॒भाक्त॑मः । भू॒यि॒ष्ठ॒भाक्त॑म॒ इन्द्र᳚म् । भू॒यि॒ष्ठ॒ भाक्त॑म॒ इति॑ भूयिष्ठ॒भाक्-त॒मः॒ । इन्द्र॒मुत्त॑रम् । उत्त॑रमाह । उत्त॑र॒मित्युत्त॒र॒म् । आ॒हे॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नु॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टाद्दधाति । द॒धा॒ति॒ य॒ज्ञा॒यु॒धानि॑ । य॒ज्ञा॒यु॒धानि॑ जुहोति । य॒ज्ञा॒यु॒धानीति॑ यज्ञ-आ॒यु॒धानि॑ । जु॒हो॒ति॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै (39)।
। वै य॑ज्ञायु॒धानि॑ । य॒ज्ञा॒यु॒धानि॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञा॒यु॒धानीति॑ यज्ञ-आ॒यु॒धानि॑ । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धेऽथो᳚ । अथो॑ ए॒तत् । अथो॒ इत्यथो᳚ । ए॒तद्वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ रू॒पम् । रू॒पꣳ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽव॒भृ॒थः । अ॒व॒भृ॒थश्च॑ । अ॒व॒भृ॒थ इत्य॑व-भृ॒थः । च॒ मे॒ । मे॒ स्व॒गा॒का॒रः । स्व॒गा॒कारश्च॑ । स्व॒गा॒का॒र इति॑ स्वगा-का॒रः । च॒ मे॒ । म॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स्व॒गाकृ॑त्यै । स्व॒गाकृ॑त्या अ॒ग्निः । स्व॒गाकृ॑त्या॒ इति॑ स्व॒गा-कृ॒त्यै॒ । अ॒ग्निश्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ घ॒र्मः । घ॒र्मश्च॑ । च॒ मे॒ । म॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒तत् । ए॒तद्वै । वै ब्रह्म॑वर्च॒सस्य॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्य॑ रू॒पम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्येति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सस्य॑ । रू॒पꣳ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒व ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समव॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ ऋक् । ऋ क्च॑ । च॒ मे॒ । मे॒ साम॑ । साम॑ च । च॒ मे॒ । म॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒तत्। (40)
ए॒तद्वै । वै छन्द॑साम् । छन्द॑साꣳ रू॒पम् । रू॒पꣳ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒व छन्दाꣳ॑सि । छन्दा॒ꣳ॒स्यव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ गर्भाः᳚ । गर्भा᳚श्च । च॒ मे॒ । मे॒ व॒थ्साः । व॒थ्साश्च॑ । च॒ मे॒ । म॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒तत् । ए॒तद्वै । वै प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाꣳ रू॒पम् । रू॒पꣳ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ कल्पान्॑ । कल्पा᳚ञ्जुहोति । जु॒हो॒त्यक्ल्॑?प्तस्य । अक्ल्॑?प्तस्य॒ क्ल्प्त्यै᳚ । क्ल्प्त्यै॑ युग्मदयु॒जे । यु॒ग्म॒द॒यु॒जे जु॑होति । यु॒ग्म॒द॒यु॒जे इति॑ युग्मत्-अ॒यु॒जे । जु॒हो॒॒ति॒ मि॒थु॒न॒त्वाय॑ । मि॒थु॒न॒त्वायो᳚त्त॒राव॑ती । मि॒थु॒न॒त्वायेति॑ मिथुन-त्वाय॑ । उ॒त्त॒राव॑ती भवतः । उ॒त्त॒राव॑ती॒ इत्यु॑त्त॒रा-व॒ती॒ । भ॒व॒तो॒ऽभिक्रा᳚न्त्यै । अ॒भिक्रा᳚न्त्या॒ एका᳚ । अ॒बि᳚क्रान्त्या॒ इत्य॒भि-क्रा॒न्त्यै॒ । एका॑ च । च॒ मे॒ । मे॒ ति॒स्रः । ति॒स्रश्च॑ । च॒ मे॒ । म॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒व॒छ॒न्द॒सम् । दे॒व॒छ॒न्द॒सँव्वै । दे॒व॒छ॒न्द॒समिति॑ देव-छ॒न्द॒सम् । वा एका᳚ । एका॑ च । च॒ ति॒स्रः । ति॒स्रश्च॑ । च॒ म॒नु॒ष्य॒छ॒न्द॒सम् (41)।
म॒नु॒ष्य॒छ॒न्द॒सञ्चत॑स्रः । म॒नु॒ष्य॒छ॒न्द॒समिति॑ मनुष्य-छ॒न्द॒सम् । चत॑स्रश्च । चा॒ष्टौ । अ॒ष्टौ च॑ । च॒ दे॒व॒छ॒न्द॒सम् । दे॒व॒छ॒न्द॒सञ्च॑ । दे॒व॒छ॒न्द॒समिति॑ देव-छ॒न्द॒सम् । चै॒ व । ए॒व म॑नुष्यछन्द॒सम् । म॒नु॒ष्य॒छ॒न्द॒सञ्च॑ । म॒नु॒ष्य॒छ॒न्द॒समिति॑ मनुष्य-छ॒न्द॒सम् । चा व॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ आ । आ त्रय॑स्त्रिꣳशतः । त्रय॑स्त्रिꣳशतो जुहोति । त्रय॑स्त्रिꣳशत॒ इति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒तः॒ । जु॒हो॒ति॒ त्रय॑स्त्रिꣳशत् । त्रय॑स्त्रिꣳश॒द्वै । त्रय॑स्त्रिꣳश॒दिति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒त्॒ । वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ आ । आऽष्टाच॑त्वारिꣳशतः । अ॒ष्टाच॑त्वारिꣳशतो जुहोति । अ॒ष्टाच॑त्वारिꣳशत॒ इत्य॒ष्टा-च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श॒तः॒ । जु॒हो॒त्य॒ष्टाच॑त्वारिꣳशदख्षरा । अ॒ष्टाच॑त्वारिꣳशदख्षरा॒ जग॑ती । अ॒ष्टाच॑त्वारिꣳशदख्ष॒रेत्य॒ष्टाच॑त्वारिꣳशत्-अ॒ख्ष॒रा॒ । जग॑ती॒ जाग॑ताः । जाग॑ता प॒शवः॑ । प॒शवो॒ जग॑त्या । जग॑त्यै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ वाजः॑ । वाज॑श्च । च॒ प्र॒स॒वः । प्र॒स॒वश्च॑ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वः । चेति॑ । इति॑ द्वाद॒शम् । द्वा॒द॒शञ्जु॑होति । जु॒हो॒ति॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ मासाः᳚ । मासा᳚स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र ए॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒तीति॑ तिष्ठति (42) ॥
अ॒ग्निर्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्योप॑ । अपा᳚क्रामत् । अ॒क्रा॒म॒द्भा॒ग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॑मि॒च्छमा॑नः । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । इ॒च्छमा॑न॒स्तम् । तन्दे॒वाः । दे॒वा अ॑ब्रुवन् । अ॒ब्रु॒व॒नु॑प । उप॑ नः । न॒ आ । आव॑र्तस्व । व॒र्त॒स्व॒ ह॒व्यम् । ह॒व्यन्नः॑ । नो॒ व॒ह॒ । व॒हेति॑ । इति॒ सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणै । वृ॒णै॒ मह्य᳚म् । मह्य॑मे॒व । ए॒व वा॑जप्रस॒वीय᳚म् । वा॒ज॒प्र॒स॒वीय॑ञ्जुहवन्न् । वा॒ज॒प्र॒स॒वीय॒मिति॑ वाज-प्र॒स॒वीय᳚म् । जु॒ह॒व॒न्निति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ वाजप्रस॒वीय॑म् । वा॒ज॒प्र॒स॒वीय॑ञ्जुह्वति । वा॒ज॒प्र॒स॒वीय॒मिति॑ वाज-प॒॒सवीय᳚म् । जु॒ह्व॒ति॒ यत् । यद्वा॑जप्रस॒वीय᳚म् । वा॒ज॒प्र॒स॒वीय॑ञ्जु॒होति॑ । वा॒ज॒प्र॒स॒वीय॒मिति॑ वाज-प्र॒स॒वीय᳚म् । जु॒होत्य॒ग्निम् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒वतत् । तद्भा॑ग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑न॒ सम् । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒त्यथो᳚ । अथो॑ अभिषे॒कः । अथो॒ इत्यथो᳚ । अ॒भि॒षे॒क ए॒व । अ॒बि॒॒षेक इत्य॑भि-से॒कः । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ सः । स च॑तुर्द॒शभिः॑ । च॒तु॒र्द॒शभि॑र्जुहोति । च॒तु॒र्द॒शभि॒रिति॑ चतुर्द॒श-भिः॒ । जु॒हो॒ति॒ स॒प्त । स॒प्त ग्रा॒म्याः । ग्रा॒म्या ओष॑धयः । ओष॑धयस्स॒प्त । स॒प्तार॒ण्याः। (43)
। आ॒र॒ण्या उ॒भयी॑षाम् । उ॒भयी॑षा॒मव॑रुद्ध्यै । अव॑रुद्ध्या॒ अन्न॑स्यान्नस्य । अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ । अन्न॑स्यान्नस्य जुहोति । अन्न॑स्यान्न॒स्येत्यन्न॑स्य-अ॒न्न॒स्य॒ । जु॒हो॒त्यन्न॑स्यान्नस्य । अन्न॑स्यान्न॒स्याव॑रुद्ध्यै । अन्न॑स्यान्न॒स्येत्यन्न॑स्य-अ॒न्न॒स्य॒ । अव॑रुद्ध्या॒ औदु॑म्बरेण । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ । औदु॑म्बरेण स्रु॒वेण॑ । स्रु॒वेण॑ जुहोति । जु॒हो॒त्यूर्क् । ऊर्ग्वै । वा उ॑दु॒म्बरः॑ । उ॒दु॒म्बर॒ ऊर्क् । ऊर्गन्न᳚म् । अन्न॑मू॒र्जा । ऊ॒र्जैव । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॒मन्न᳚म् । अन्न॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽग्निः । अ॒ग्निर्वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑म॒बि॑षिक्तः । अ॒बि॑षिक्तोऽग्नि॒चित् । अ॒बि॑षिक्त॒ इत्य॒भि-सि॒क्तः॒ । अ॒ग्नि॒चिन्म॑नु॒ष्या॑णाम् । अ॒ग्नि॒चिदित्य॑ग्नि-चित् । म॒नु॒ष्या॑णा॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दग्नि॒चित् । अ॒ग्नि॒चिद्वर्ष॑ति । अ॒ग्नि॒चिदित्य॑ग्नि चित् । वर्ष॑ति॒ न । न धा॑वेत् । धा॒वे॒दव॑रुद्धम् । अव॑रुद्ध॒ꣳ॒ हि । अव॑रुद्ध॒मित्यव॑-रु॒द्ध॒म्॒ । ह्य॑स्य । अ॒स्यान्न᳚म् । अन्न॒मन्न᳚म् । अन्न॑मिव । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै व॒र्॒?षम् । व॒र्॒?षँय्यत् । यद्धावे᳚त् । धावे॑द॒न्नाद्या᳚त् । अ॒न्नाद्या᳚द्धावेत् । अ॒न्नाद्या॒दित्य॑न्न-अद्या᳚त् । धा॒वे॒दु॒पाव॑र्तेत । उ॒पाव॑र्तेता॒न्नाद्य᳚म् । उ॒पाव॑र्ते॒ते॑त्युप-आव॑र्तेत अ॒न्नाद्य॑मे॒व । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । ए॒वाभि । अ॒भ्यु॒पाव॑र्तते। (44)
उ॒पाव॑र्तते॒ नक्तो॒षासा᳚ । उ॒पाव॑र्तत॒ इत्यु॑प-आव॑र्तते । नक्तो॒षासेति॑ । इति॑ कृ॒ष्णायै᳚ । कृ॒ष्णायै᳚ श्वे॒तव॑थ्सायै । श्वे॒तव॑थ्सायै॒ पय॑सा । श्वे॒तव॑थ्साया॒ इति॑ श्वे॒त-व॒थ्सा॒यै॒ । पय॑सा जुहोति । जु॒हो॒त्यह्ना॑ । अह्नै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ रात्रि᳚म् । रात्रि॒म्प्र । प्रदा॑पयति । दा॒प॒य॒ति॒ रात्रि॑या । रात्रि॒याऽह॑ । अह॑रहोरा॒त्रे । अ॒हो॒रा॒त्रे ए॒व । अ॒हो॒रा॒त्रे इत्य॑हः-रा॒त्रे । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्रत्ते᳚ । प्रत्ते॒ काम᳚म् । प्रत्ते॒ इति॒ प्रत्ते᳚ । काम॑म॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॑न्दुहाते । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । दु॒हा॒ते॒ रा॒ष्ट्र॒ भृतः॑ । दु॒हा॒ते॒ इति॑ दुहाते । रा॒ष्ट॒भृतो॑ जुहोति । रा॒ष्ट्र॒भृत॒ इति॑ राष्ट्र-भृतः॑ । जु॒हो॒ति॒ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ष॒ड्भिः । ष॒ड्भिर्जु॑होति । ष॒ड्भिरिति॑ षट्-भिः । जु॒हो॒ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तुषु॑ । ऋ॒तुष्वे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ भुव॑नस्य । भुव॑नस्य पते । प॒त॒ इति॑ । इति॑ रथमु॒खे । र॒थ॒मु॒खे पञ्च॑ । र॒थ॒मु॒ख इति॑ रथ-मु॒खे । पञ्चाहु॑तीः । आहु॑तीर्जुहोति । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । जु॒हो॒ति॒ वज्रः॑ । वज्रो॒ वै । वै रथः॑ । रथो॒ वज्रे॑ण । वज्रे॑णै॒व । ए॒व दिशः॑ । दिशो॒भि (45)।
अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒त्य॒ग्नि॒चित᳚म् । अ॒ग्नि॒चितꣳ॑ ह । अ॒ग्नि॒चित॒मित्य॑ग्नि-चित᳚म् । ह॒ वै । वा अ॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के वातः॑ । वातो॒ऽभि । अ॒भि प॑वते । प॒व॒ते॒ वा॒त॒ना॒मानि॑ । वा॒त॒ना॒मानि॑ जुहोति । वा॒त॒ना॒मानीति॑ वात-ना॒मानि॑ । जु॒हो॒त्य॒भि । अ॒भ्ये॑व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के वातः॑ । वात॑ पवते । प॒व॒ते॒ त्रीणि॑ । त्रीणि॑ जुहोति । जु॒हो॒ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ए॒भ्यः । ए॒भ्य ए॒व । ए॒व लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्यो॒वात᳚म् । वात॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ स॒मु॒द्रः । स॒मु॒द्रो॑ऽसि । अ॒सि॒ नभ॑स्वान् । नभ॑स्वा॒निति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒तत् । ए॒तद्वै । वै वात॑स्य । वात॑स्य रू॒पम् । रू॒पꣳ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒व वात᳚म् । वात॒ मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽञ्ज॒लिना᳚ । अ॒ञ्ज॒लिना॑ जुहोति । जु॒हो॒ति॒ न । न हि । ह्ये॑तेषा᳚म् । ए॒तेषा॑म॒न्यथा᳚ । अ॒न्यथाऽऽहु॑तिः । आहु॑तिरव॒कल्प॑ते । आहु॑ति॒रित्या-हु॒तिः॒ । अ॒व॒कल्प॑त॒ इत्य॑व-कल्प॑ते (46) ॥
सु॒व॒र्गाय॒ वै । सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः-गाय॑ । वै लो॒काय॑ । लो॒काय॑ देवर॒थः । दे॒व॒रथो यु॑ज्यते । दे॒व॒र॒थ इति॑ देव-र॒थः । यु॒ज्य॒ते॒ य॒त्रा॒कू॒ताय॑ । य॒त्रा॒कू॒ताय॑ मनुष्यर॒थः । य॒त्रा॒कू॒तायेति॑ यत्र-आ॒कू॒ताय॑ । म॒नु॒ष्य॒र॒थ ए॒षः । म॒नु॒ष्य॒र॒थ इति॑ मनुष्य-र॒थः । ए॒ष खलु॑ । खलु॒ वै । वै दे॑वर॒थः । दे॒व॒र॒थो यत् । दे॒व॒र॒थ इति॑ देव-र॒थः । यद॒ग्निः । अ॒ग्निर॒ग्निम् । अ॒ग्निँय्यु॑नज्मि । यु॒न॒ज्मि॒ शव॑सा । शव॑सा घृ॒तेन॑ । घृ॒तेनेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यु॒नक्ति॑ । यु॒नक्त्ये॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सः । स ए॑नम् । ए॒नँ॒य्यु॒क्तः । यु॒क्त सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कम॒भि । अ॒भिव॑हति । व॒ह॒ति॒ यत् । यथ्सर्वा॑भिः । सर्वा॑भि प॒ञ्चभिः॑ । पञ्च॑बि॒र्युञ्ज्यात् । प॒ञ्चभि॒रिति॑ प॒ञ्च-भिः॒ । यु॒ञ्ज्याद्यु॒क्तः । यु॒क्तो᳚ऽस्य । अ॒स्या॒ग्निः । अ॒ग्नि प्रच्यु॑तः । प्रच्यु॑तस्स्यात् । प्रच्यु॑त॒ इति॒ प्र-च्यु॒तः॒ । स्यादप्र॑तिष्ठिताः । अप्र॑तिष्ठिता॒ आहु॑तयः । अप्र॑तिष्ठिता॒ इत्यप्र॑ति-स्थि॒ताः॒ । आहु॑तय॒स्स्युः । आहु॑तय॒ इत्या-हु॒त॒यः॒ । स्युरप्र॑तिष्ठिताः । अप्र॑तिष्ठता॒स्स्तोमाः᳚ । अप्र॑तिष्ठता॒ इत्यप्र॑ति-स्थि॒ताः॒ । स्तोमा॒ अप्र॑तिष्ठितानि । अप्र॑तिष्ठितान्यु॒क्थानि॑ । अप्र॑तिष्ठिता॒नीत्यप्र॑ति-स्थि॒ता॒नि॒ । उ॒क्थानि॑ ति॒सृभिः॑ । ति॒सृभि॑ प्रातस्सव॒ने । ति॒सृभि॒रिति॑ ति॒सृ-भिः॒ । प्रा॒त॒स्स॒व॒ने॑ऽभि । प्रा॒त॒स्स॒व॒न इति॑ प्रातः-स॒व॒ने । अ॒भि मृ॑शति । मृ॒श॒ति॒ त्रि॒वृत् । त्रि॒वृद्वै । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत्। (47)
। वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒वाग्निः । अ॒ग्निस्तम् । तँय्यु॑नक्ति । यु॒न॒क्ति॒ यथा᳚ । यथाऽन॑सि । अन॑सि यु॒क्ते । यु॒क्त आ॑धी॒यते᳚ । आ॒धी॒यत॑ ए॒वम् । आ॒धी॒यत॒ इत्या᳚-धी॒यते᳚ । ए॒वमे॒व । ए॒व तत् । तत्प्रति॑ । प्रत्याहु॑तयः । आहु॑तय॒स्तिष्ठ॑न्ति । आहु॑तय॒ इत्या-हु॒त॒यः॒ । तिष्ठ॑न्ति॒ प्रति॑ । प्रति॒ स्तोमाः᳚ । स्तोमा॒ प्रति॑ । प्रत्यु॒क्थानि॑ । उ॒क्थानि॑ यज्ञाय॒ज्ञिय॑स्य । य॒ज्ञा॒य॒ज्ञिय॑स्य स्तो॒त्रे । स्तो॒त्रे द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या॑म॒भि । अ॒भि मृ॑शति । मृ॒श॒त्ये॒तावान्॑ । ए॒तावा॒न्॒वै । वै य॒ज्ञः । य॒ज्ञो यावान्॑ । यावा॑नग्निष्टो॒मः । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो भू॒मा । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । भू॒मा तु । त्वै । वा अ॑स्य । अ॒स्यातः॑ । अत॑ ऊ॒र्ध्वः । ऊ॒र्ध्व क्रि॑यते । क्रि॒य॒ते॒ यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒व य॒ज्ञः । य॒ज्ञस्तम् । तम॑न्त॒तः । अ॒न्त॒तो᳚ऽन्वारो॑हति । अ॒न्वारो॑हति॒ द्वाभ्या᳚म् । अ॒न्वारो॑ह॒तीत्य॑नु-आरो॑हति । द्वाभ्या॒म्प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ एक॑या । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । एक॒याऽ प्र॑स्तुतम् । अप्र॑स्तुत॒म्भव॑ति । अप्र॑स्तुत॒मित्यप्र॑-स्तु॒त॒म्॒ । भव॒त्यथ॑। अथा॒भि । (48)
अ॒भि मृ॑शति । मृ॒श॒त्युप॑ । उपै॑नम् । ए॒न॒मुत्त॑रः । उत्त॑रो य॒ज्ञः । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रः॒ । य॒ज्ञो न॑मति । न॒म॒त्यथो᳚ । अथो॒ सन्त॑त्यै । अथो॒ इत्यथो᳚ । सन्त॑त्यै॒ प्र । सन्त॑त्या॒ इति॒ सम्-त॒त्यै॒ । प्र वै । वा ए॒षः । ए॒षो᳚ऽस्मात् । अ॒स्माल्लो॒कात् । लो॒काच्च्य॑वते । च्य॒व॒ते॒ यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒ते न । न वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्या॑निष्ट॒के । अ॒नि॒ष्ट॒क आहु॑तिः । आहु॑ति॒रव॑ । आहु॑ति॒रित्या-हु॒तिः॒ । अव॑ कल्पते । क॒ल्प॒ते॒ याम् । याँव्वै । वा ए॒षः । ए॒षो॑ऽनिष्ट॒के । अ॒नि॒ष्ट॒क आहु॑तिम् । आहु॑तिञ्जु॒होति॑ । आहु॑ति॒मित्या-हु॒ति॒म् । जु॒होति॒ स॑वति । स्रव॑ति॒ वै । वै सा । साताम् । ताꣳ स्रव॑न्तीम् । स्रव॑न्तीँय्य॒ज्ञः । य॒ज्ञोऽनु॑ । अनु॒ परा᳚ । परा॑ भवति । भ॒व॒ति॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञँय्यज॑मानः । यज॑मानो॒ यत् । यत्पु॑नश्चि॒तिम् । पु॒न॒श्चि॒तिञ्चि॑नु॒ते । पु॒न॒श्चि॒तिमिति॑ पुनः-चि॒तिम् । चि॒नु॒त आहु॑तीनाम् । आहु॑तीना॒म्प्रति॑ष्ठित्यै । आहु॑तीना॒मित्या-हु॒ती॒ना॒म् । प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । प्रत्याहु॑तयः । आहु॑तय॒स्तिष्ठ॑न्ति । आहु॑तय॒ इत्या-हु॒त॒यः॒ । तिष्ठ॑न्ति॒ न (49)।
। न य॒ज्ञः । य॒ज्ञ प॑रा॒भव॑ति । प॒रा॒भव॑ति॒ न । प॒रा॒भव॒तीति॑ परा-भव॑ति । न यज॑मानः । यज॑मानो॒ऽष्टौ । अ॒ष्टावुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्य॒ष्टाख्ष॑रा । अ॒ष्टाख्ष॑रा गाय॒त्री । अ॒ष्टाख्ष॒रेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रा॒ । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्रेण॑ । गा॒य॒त्रेणै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ञ्छन्ध॑सा । छन्द॑सा चिनुते । चि॒नु॒ते॒ यत् । यदेका॑दश । एका॑दश॒ त्रैष्टु॑भेन । त्रैष्टु॑भेन॒ यत् । यद्द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ जाग॑तेन । जाग॑तेन॒ छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ञ्चि॒नु॒ते॒ । चि॒नु॒ते॒ न॒पा॒त्कः । नपा॒त्को वै । वै नाम॑ । नामै॒षः । ए॒षो᳚ऽग्निः । अ॒ग्निर्यत् । यत्पु॑नश्चि॒तिः । पु॒न॒श्चि॒तिर्यः । पु॒न॒श्चि॒तिरिति॑ पुनः-चि॒तिः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्पु॑नश्चि॒तिम् । पु॒न॒श्चि॒तिञ्चि॑नु॒ते । पु॒न॒श्चि॒तिमिति॑ पुनः-चि॒तिम् । चि॒नु॒त॒ आ । आ तृ॒तीया᳚त् । तृ॒तीया॒त्पुरु॑षात् । पुरु॑षा॒दन्न᳚म् । अन्न॑मत्ति । अत्ति॒ यथा᳚ । यथा॒ वै । वै पु॑नरा॒धेयः॑ । पु॒न॒रा॒धेय॑ ए॒वम् । पु॒न॒रा॒धेय॒ इति॑ पुनः-आ॒धेयः॑ । ए॒वम्पु॑नश्चि॒तिः । पु॒न॒श्चि॒तिर्यः । पु॒न॒श्चि॒तिरिति॑ पुनः-चि॒तिः । यो᳚ग्न्या॒धेये॑न । अ॒ग्न्या॒धेये॑न॒ न । अ॒ग्न्या॒धेये॒नेत्य॑ग्नि-आ॒धेये॑न । नर्ध्नोति॑। (50)
। ऋ॒ध्नोति॒ सः । सपु॑नरा॒धेय᳚म् । पु॒न॒रा॒धेय॒ मा । पु॒न॒रा॒धेय॒मिति॑ पुनः-आ॒धेय᳚म् । आ ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॒त्वा । चि॒त्वा न । न र्ध्नोति॑ । ऋ॒ध्नोति॒ सः । स पु॑नश्चि॒तिम् । पु॒न॒श्चि॒तिञ्चि॑नुते । पु॒न॒श्चि॒तिमिति॑ पुनः-चि॒तिम् । चि॒नु॒ते॒ यत् । यत्पु॑नश्चि॒तिम् । पु॒न॒श्चि॒तिञ्चि॑नु॒ते । पु॒न॒श्चि॒तिमिति॑ पुनः-चि॒तिम् । चि॒नु॒त ऋद्ध्यै᳚ । ऋद्ध्या॒ अथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्याथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒र्न । न चे॑त॒व्या᳚ । चे॒त॒व्येति॑ । इति॑ रु॒द्रः । रु॒द्रो वै । वा ए॒षः । ए॒षयत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निर्यथा᳚ । यथा᳚ व्या॒घ्रम् । व्या॒घ्रꣳ सु॒प्तम् । सु॒प्तम्बो॒धय॑ति । बो॒धय॑ति ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तदथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒श्चे॒त॒व्या᳚ । चे॒त॒व्येति॑ । इति॒ यथा᳚ । यथा॒ वसी॑याꣳसम् । वसी॑याꣳसम्भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑न बो॒धय॑ति । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । बो॒धय॑ति ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तन्मनुः॑ । मनु॑र॒ग्निम् । अ॒ग्निम॑चिनुत । अ॒चि॒नु॒त॒ तेन॑ । तेन॒ न । नार्ध्नो᳚त् । अ॒र्ध्नो॒थ्सः । स ए॒ताम् । ए॒ताम्पु॑नश्चि॒तिम् । पु॒न॒श्चि॒तिम॑पश्यत् । पु॒न॒श्चि॒तिमिति॑ पुनः-चि॒तिम् । अ॒प॒श्य॒त्ताम् । ताम॑चिनुत । अ॒चि॒नु॒त॒ तया᳚ । तया॒ वै । वै सः । स आ᳚र्ध्नोत् । आ॒र्ध्नो॒द्यत् । यत्पु॑नश्चि॒तिम् । पु॒न॒श्चि॒तिञ्चि॑नु॒ते । पु॒न॒श्चि॒तिमिति॑ पुनः-चि॒तिम् । चि॒नु॒त ऋद्ध्यै᳚ । ऋद्ध्या॒ इत्तृ॒द्ध्यै (51) ॥10॥
छ॒न्द॒श्चित॑ञ्चिन्वीत । छ॒न्द॒श्चित॒मिति॑ छन्दः-चित᳚म् । चि॒न्वी॒त॒ प॒शुका॑मः । प॒शुका॑मःप॒शवः॑ । प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु-का॒मः॒ । प॒शवो॒ वै । वै छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि पशु॒मान् । प॒शु॒माने॒व । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ श्येन॒चित᳚म् । श्ये॒न॒ चि॑तञ्चिन्वीत । श्ये॒न॒चित॒मिति॑ श्येन-चित᳚म् । चि॒न्वी॒त॒ सु॑व॒र्गका॑मः । सु॒व॒र्ग॒का॑मश्श्ये॒नः । सु॒व॒र्गका॑म॒ इति॑ सुव॒र्ग-का॒मः॒ । श्ये॒नो वै । वै वय॑साम् । वय॑सा॒म्पति॑ष्ठः । पति॑ष्ठश्श्ये॒नः । श्ये॒न ए॒व । ए॒व भू॒त्वा । भू॒त्वा सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कम्प॑तति । प॒त॒ति॒ कङ्क॒चित᳚म् । क॒ङ्क॒चित॑ञ्चिन्वीत । क॒ङ्क॒चिति॒मिति॑ कङ्क-चित᳚म् । चि॒न्वी॒त॒ यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑त शीर्ष॒ण्वान् । शी॒र्॒ष॒ण्वान॒मुष्मिन्॑ । शी॒र्॒ष॒ण्वानिति॑ शीर्षण्-वान् । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के स्या᳚म् । स्या॒मिति॑ । इति॑ शीर्ष॒ण्वान् । शी॒र्॒ष॒ण्वाने॒व । शी॒र्॒ष॒ण्वानिति॑ शीर्षण्-वान् । ए॒वामुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के भ॑वति । भ॒व॒त्य॒ल॒ज॒चित᳚म् । अ॒ल॒ज॒चित॑ञ्चिन्वीत । अ॒ल॒ज॒चित॒मित्य॑लज-चित᳚म् । चि॒न्वी॒त॒ चतु॑स्सीतम् । चतु॑स्सीतम्प्रति॒ष्ठाका॑मः । चतु॑स्सीत॒मिति॒ चतुः॑-सी॒त॒म् । प्रति॒ष्ठा का॑म॒श्चत॑स्रः । प्र॒ति॒ष्ठाका॑म॒ इति॑ प्रति॒ष्ठा-का॒मः॒ । चत॑स्रो॒ दिशः॑ । दिशो॑ दि॒ख्षु । दि॒ख्ष्वे॑व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ प्र॒उ॒ग॒चित᳚म् । प्र॒ उ॒ग॒चित॑ञ्चिन्वीत । प्र॒उ॒ग॒चिति॒मिति॑ प्र उग-चित᳚म् । चि॒न्वी॒त॒ भ्रातृ॑व्यवान् । भ्रातृ॑व्यवा॒न्प्र । भ्रातृ॑व्यवा॒निति॒ भ्रातृ॑व्य-वा॒न्॒ । प्रैव (52)।
ए॒व भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्यान्नुदते । नु॒द॒त॒ उ॒भ॒यत॑प्र?उगम् । उ॒भ॒यत॑प्र?उꣳ चिन्वीत । उ॒भ॒यत॑ प्र?उग॒मित्यु॑भ॒यतः॑-प्र॒उ॒ग॒म्॒ । चि॒न्वी॒त॒ यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ प्र । प्र जा॒तान् । जा॒तन्भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्यान्नु॒देय॑ । नु॒देय॒ प्रति॑ । प॑ति जनि॒ष्यमा॑णान् । ज॒नि॒ष्यमा॑णा॒निति॑ । इति॒ प्र । प्रैव । ए॒व जा॒तान् । जा॒तान्भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्यान्नुदते । नु॒दते॒ प्रति॑ । प्रति॑ जनि॒ष्यमा॑णान् । ज॒नि॒ष्यमा॑णान्रथचक्र॒चित᳚म् । र॒थ॒च॒क्र॒चित॑ञ्चिन्वीत । र॒थ॒च॒क्र॒चित॒मिति॑ रथचक्र-चित᳚म् । चि॒न्वी॒त॒ भ्रातृ॑व्यवान् । भ्रातृ॑व्यवा॒न्॒वज्रः॑ । भ्रातृ॑व्यवा॒निति॒ भ्रातृ॑व्य-वा॒न्॒ । वज्रो॒ वै । वै रथः॑ । रथो॒ वज्र᳚म् । वज्र॑मे॒व । ए॒व भ्रातृ॑व्येभ्यः । भ्रातृ॑व्येभ्य॒ प्र । प्र ह॑रति । ह॒र॒ति॒ द्रो॒ण॒चित᳚म् । द्रो॒ण॒चित॑ञ्चिन्वीत । द्रो॒ण॒चित॒मिति॑ द्रोण-चित᳚म् । चि॒न्वी॒तान्न॑कामः । अन्न॑कामो॒ द्रोणे᳚ । अन्न॑काम॒ इत्यन्न॑-का॒मः॒ । द्रोणे॒ वै । वा अन्न᳚म् । अन्न॑म्भ्रियते । भ्रि॒य॒ते॒ सयो॑नि । सयो᳚न्ये॒व । सयो॒नीति॒ स-यो॒नि॒ । ए॒वान्न᳚म् । अन्न॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ स॒मू॒ह्य᳚म् । स॒मू॒ह्य॑ञ्चिन्वीत । स॒मू॒ह्य॒मिति॑ सम्-ऊ॒ह्य᳚म् । चि॒न्वी॒त॒ प॒शुका॑मः । प॒शुका॑म पशु॒मान् । प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु-का॒मः॒ । प॒शु॒माने॒व । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ प॒रि॒चाय्य᳚म् (53)।
। प॒रि॒चा॒य्य॑ञ्चिन्वीत । प॒रि॒चा॒य्य॒मिति॑ परि-चा॒य्य᳚म् । चि॒न्वी॒त॒ ग्राम॑कामः । ग्राम॑कामो ग्रा॒मी । ग्राम॑काम॒ इति॒ ग्राम॑-का॒मः॒ । ग्रा॒म्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ श्म॒शा॒न॒चित᳚म् । श्म॒शा॒न॒चित॑ञ्चिन्वीत । श्म॒श्मा॒न॒चित॒मिति॑ श्मशान-चित᳚म् । चि॒न्वी॒त॒ यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑त पितृलो॒के । पि॒तृ॒लोक ऋ॑ध्नुयाम् । पि॒तृ॒लो॒क इति॑ पितृ-लो॒के । ऋ॒ध्नु॒या॒मिति॑ । इति॑ पितृलो॒के । पि॒तृ॒लो॒क ए॒व । पि॒तृ॒लो॒क इति॑ पितृ-लो॒के । ए॒वर्ध्नो॑ति । ऋ॒र्ध्नो॒ति॒ वि॒श्वा॒मि॒त्र॒ज॒म॒द॒ग्नी । वि॒श्वा॒मि॒त्र॒ज॒म॒द॒ग्नी वसि॑ष्ठेन । वि॒श्वा॒मि॒त्र॒ज॒म॒द॒ग्नी इति॑ विश्वामित्र-ज॒म॒द॒ग्नी । वसि॑ष्ठेनास्पर्धेताम् । अ॒स्प॒र्धे॒ता॒ꣳ स । स ए॒ताः । ए॒ता ज॒मद॑ग्निः । ज॒मद॑ग्निर्विह॒व्याः॑ । वि॒ह॒व्या॑ अपश्यत् । वि॒ह॒व्या॑ इति॑ वि-ह॒व्याः᳚ । अ॒प॒श्य॒त्ताः । ता उप॑ । उपा॑धत्त । अ॒ध॒त्त॒ ताभिः॑ । ताभि॒ र्वै । वै सः । स वसि॑ष्ठस्य । वसि॑ष्ठस्येन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वीर्य᳚म् । वी॒र्य॑मवृङ्त । अ॒वृ॒ङ्त॒यत् । यद्वि॑ह॒व्याः᳚ । वि॒ह॒व्या॑ उप॒दधा॑ति । वि॒ह॒व्या॑इति॑ वि-ह॒व्याः᳚ । उ॒प॒दधा॑तीन्द्रि॒यम् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒व ताभिः॑ । ताभि॑र्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यँ॑य्यज॑मानः । यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यस्य । भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्ते । वृ॒ङ्ते॒ होतुः॑ । होतु॒र्धिष्णि॑ये । धिष्णि॑य॒ उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ य॒ज॒मा॒ना॒य॒त॒नम् । य॒ज॒मा॒ना॒य॒त॒नँव्वै । य॒ज॒मा॒ना॒य॒तनमिति॑ यजमान-आ॒य॒त॒नम् । वै होता।᳚ (54)
। होता॒ स्वे । स्व ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ आ॒यत॑ने । आ॒यत॑न इन्द्रि॒यम् । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ द्वाद॑श । द्वा॒द॒शोप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ द्वाद॑शाख्षरा । द्वाद॑शाख्षरा॒ जग॑ती । द्वाद॑शाख्ष॒रेति॒ द्वाद॑श-अ॒ख्ष॒रा॒ । जग॑ती॒ जाग॑ताः । जाग॑ता प॒शवः॑ । प॒शवो॒ जग॑त्या । जग॑त्यै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽष्टाव॑ष्टौ । अ॒ष्टाव॑ष्टाव॒न्येषु॑ । अ॒ष्टाव॑ष्टा॒वित्य॒ ष्टौ-अ॒ष्टौ॒ । अ॒न्येषु॒ धिष्णि॑येषु । दि॑ष्णिये॒षूप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्य॒ष्टाश॑फाः । अ॒ष्टाश॑फा प॒शवः॑ । अ॒ष्टाश॑फा॒ इत्य॒ष्टा-श॒फा॒ ः । प॒शव॑ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ षट् । षण्मा᳚र्जा॒लीये᳚ । मा॒र्जा॒लीये॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वा पि॒तरः॑ । पि॒तर॑ ऋ॒तून् । ऋ॒तूने॒व । ए॒व दे॒वान् । दे॒वान्पि॒तॄन् । पि॒तॄन्प्री॑णाति । प्री॒णा॒तीति॑ प्रीणाति (55) ॥11॥
पव॑स्व॒ वाज॑सातये । वाज॑सातय॒ इति॑ । वाज॑सातय॒ इति॒ वाज॑-सा॒त॒ये॒ । इत्य॑नु॒ष्टुक् । अ॒नु॒ष्टुक्प्र॑ति॒पत् । अ॒नु॒ष्टुगित्य॑नु-स्तुक् । प्र॒ति॒पद्भ॑वति । प्र॒ति॒पदिति॑ प्रति-पत् । भ॒व॒ति॒ ति॒स्रः । त्रि॒स्रो॑ऽनु॒ष्टुभः॑ । अ॒नु॒ष्टुभ॒श्श्चत॑स्रः । अ॒नु॒ष्टुभ॒ इत्य॑नु- स्तुभः॑ । चत॑स्रो गाय॒त्रियः॑ । गा॒य॒त्रियो॒ यत् । यत्ति॒स्रः । ति॒स्रो॑ऽनु॒ष्टुभः॑ । अ॒नु॒ष्टुभ॒स्तस्मा᳚त् । अ॒नु॒ष्टभ॒ इत्य॑नु-स्तुभः॑ । तस्मा॒दश्वः॑ । अश्व॑स्त्रि॒भिः । त्रि॒भिस्तिष्ठन्न्॑ । त्रि॒भिरिति॑ त्रि-भिः । तिष्ठं॑स्तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ यत् । यच्चत॑स्रः । चत॑स्रो गाय॒त्रियः॑ । गा॒य॒त्रिय॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा॒थ्सर्वान्॑ । सर्वाꣳ॑श्च॒ चतुरः॑ । च॒तुर॑ प॒दः । प॒द प्र॑ति॒ दध॑त् । प्र॒ति॒दध॒त्पला॑यते । प्र॒ति॒दध॒दिति॑ प्रतिदध॑त् । पला॑यते पर॒मा । प॒र॒मा वै । वा ए॒षा । ए॒षा छन्द॑साम् । छन्द॑साँ॒य्यत् । यद॑नु॒ष्टुक् । अ॒नु॒ष्टुक्प॑र॒मः । अ॒नु॒ष्टुगित्य॑नु-स्तुक् । प॒र॒मश्च॑तुष्टो॒मः । च॒तु॒ष्टोमस्स्तोमा॑नाम् । च॒तु॒ष्टो॒म इति॑ चतुः-स्तो॒मः । स्तोमा॑नाम्पर॒मः । प॒र॒मस्त्रि॑रा॒त्रः । त्रि॒रा॒त्रो य॒ज्ञाना᳚म् । त्रि॒रा॒त्र इति॑ त्रि-रा॒त्रः । य॒ज्ञाना᳚म्पर॒मः । प॒र॒मोश्वः॑ । अश्व॑ पशू॒नाम् । प॒शू॒नाम्प॑र॒मेण॑ । प॒र॒मेणै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒र॒मता᳚म् । प॒र॒मता᳚ङ्गमयति । ग॒म॒य॒त्ये॒क॒वि॒ꣳ॒शम् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शमहः॑ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शमित्ये॑क-वि॒ꣳ॒शम् । अह॑र्भवति । भ॒व॒ति॒ यस्मिन्न्॑। (56)
। यस्मि॒न्नश्वः॑ । अश्व॑ आल॒भ्यते॑ । आ॒ल॒भ्यते॒ द्वाद॑श । आ॒ल॒भ्यत॒ इत्या᳚-ल॒भ्यते᳚ । द्वाद॑श॒ मासाः᳚ । मासा॒ पञ्च॑ । पञ्च॒र्तवः॑ । ऋ॒तव॒स्त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का अ॒सौ । अ॒सावा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्य ए॑कवि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श ए॒षः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । ए॒ष प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्राजाप॒त्यः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्रा॒जा॒प॒तोश्व॑ प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा॒-प॒त्यः । अश्व॒स्तम् । तमे॒व । ए॒व सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादृ॑ध्नोति । सा॒ख्षा॒दिति॑ स-अ॒ख्षात् । ऋ॒ध्नो॒ति॒ शक्व॑रयः । शक्व॑रय पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठम्भ॑वन्ति । भ॒व॒न्त्य॒न्यद॑न्यक् । अ॒न्यद॑न्य॒च्छन्दः॑ । अ॒न्यद॑न्य॒दित्य॒न्यत्-अ॒न्य॒त्॒ । छन्दो॒न्ये᳚ऽन्ये । अ॒न्ये᳚ऽन्ये॒ वै । अन्ये᳚ऽन्य॒ इत्य॒न्ये-अ॒न्ये॒ । वा ए॒ते । ए॒ते प॒शवः॑ । प॒शव॒ आ । आ ल॑भ्यन्ते । ल॒भ्य॒न्त॒ उ॒त । उ॒तेव॑ । इ॒व॒ ग्रा॒म्याः । ग्रा॒म्या उ॒त । उ॒तेव॑ । इ॒वा॒र॒ण्याः । आ॒र॒ण्या यत् । यच्छक्व॑रयः । शक्व॑रय पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठम्भव॑न्ति । भव॒न्त्यश्व॑स्य । अश्व॑स्य सर्व॒त्वाय॑ । स॒र्व॒त्वाय॑ पार्थुर॒श्मम् । स॒र्व॒त्वायेति॑ सर्व-त्वाय॑ । पा॒थु॒र॒श्मम्ब्र॑ह्मसा॒मम् । पा॒र्थु॒रश्ममिति॑ पार्थु-र॒श्मम् । ब्र॒ह्म॒॒सा॒मम्भ॑वति । ब्र॒ह्म॒सा॒ममिति॑ ब्रह्म-सा॒मम् । भ॒व॒ति॒ र॒श्मिना᳚ । र॒श्मिना॒ वै । वा अश्वः॑ । अश्वो॑ य॒तः। (57)
य॒त ई᳚श्व॒रः । ई॒श्व॒रो वै । वा अश्वः॑ । अश्वो॑ऽय॒तः । अ॒य॒तोऽप्र॑तिष्ठितः । अप्र॑तिष्ठित॒ परा᳚म् । अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति-स्थि॒तः । परा᳚म्परा॒वत᳚म् । प॒रा॒वत॒ङ्गन्तोः᳚ । प॒रा॒वत॒मिति॑ परा-वत᳚म् । गन्तो॒र्यत् । यत्पा᳚र्थुर॒श्मम् । पा॒र्थु॒र॒श्मम्ब्र॑ह्मसा॒मम् । पा॒र्थु॒र॒श्ममिति॑ पार्थु-र॒श्मम् । ब्र॒ह्म॒सा॒मम्भव॑ति । ब्र॒ह्म॒सा॒ममिति॑ ब्रह्म-सा॒मम् । भव॒त्यश्व॑स्य । अश्व॑स्य॒ यत्यै᳚ । यत्यै॒ धृत्यै᳚ । धृत्यै॒ सङ्कृ॑ति । सङ्कृ॑त्यच्छावाकसा॒मम् । सङ्कृ॒तीति॒ सम्-कृ॒ति॒ । अ॒च्छा॒वा॒क॒सा॒मम्भ॑वति । अ॒च्छा॒वा॒क॒सा॒ममित्य॑च्छावाक-सा॒मम् । भ॒व॒त्यु॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञः । उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञो वै । उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञ इत्यु॑थ्सन्न-य॒ज्ञः । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॑श्वमे॒धः । अ॒श्व॒मे॒ध कः । अ॒श्म॒मे॒ध इत्य॑श्व-मे॒धः । कस्तत् । तद्वेद॑ । वेदेति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्यदि॑ । यदि॒ सर्वः॑ । सर्वो॑ वा । वा॒ क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यते॒ न । न वा᳚ । वा॒ सर्वः॑ । सर्व॒ इति॑ । इति॒ यत् । यथ्सङ्कृ॑ति । सङ्कृ॑त्यच्छावाकसा॒मम् । सङ्कृ॒तीति॒ सम्-कृ॒ति॒ । अ॒च्छा॒वा॒क॒सा॒मम्भव॑ति । अ॒च्छा॒वा॒क॒-सा॒म॒मित्य॑च्छावाक-सा॒मम् । भव॒त्यश्व॑स्य । अश्व॑स्य सर्व॒त्वाय॑ । स॒र्व॒त्वाय॒ पर्या᳚प्त्यै । स॒र्व॒त्वायेति॑ सर्व-त्वाय॑ । पर्या᳚प्त्या॒ अन॑न्तरायाय । पर्या᳚प्त्या॒ इति॒ परि॑-आ॒प्त्यै॒ । अन॑न्तरायाय॒ सर्व॑स्तोमः । अन॑न्तराया॒ येत्यन॑न्तः-आ॒या॒य॒ । सर्व॑स्तोमोतिरा॒त्रः । सर्व॑स्तोम॒ इति॒ सर्व॑-स्तो॒मः॒ । अ॒ति॒रा॒त्र उ॑त्त॒मम् । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रः । उ॒त्त॒ममहः॑ । उ॒त्त॒ममित्यु॑त्-त॒मम् । अह॑र्भवति । भ॒व॒ति॒ सर्व॑स्य । सर्व॒स्याप्त्यै᳚ । आप्त्यै॒ सर्व॑स्य । सर्व॑स्य॒ जित्यै᳚ । जित्यै॒ सर्व᳚म् । सर्व॑मे॒व । ए॒व तेन॑ । तेना᳚प्नोति । आ॒प्नो॒ति॒ सर्व᳚म् । सर्व॑ञ्जयति । ज॒य॒तीति॑ जयति (58) ॥
यदेके॑न । एके॑न सं॒स्थापय॑ति । स॒ं॒स्थापय॑ति य॒ज्ञस्य॑ । स॒ं॒स्था॒पय॒-तीति॑ सम्-स्था॒पय॑ति । य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑त्यै । सन्त॑त्या॒ अवि॑च्छेदाय । सन्त॑त्या॒ इति॒ सम्-त॒त्यै॒ । अवि॑च्छेदायै॒न्द्राः । अवि॑च्छेदा॒येत्यवि॑-छे॒दा॒य॒ । ऐ॒न्द्रा प॒शवः॑ । प॒शवो॒ ये । ये मु॑ष्क॒राः । मु॒ष्क॒रा यत् । यदै॒न्द्राः । ऐ॒न्द्रास्सन्तः॑ । सन्तो॒ऽग्निभ्यः॑ । अ॒ग्निभ्य॑ आल॒भ्यन्ते᳚ । अ॒ग्निभ्य॒ इत्य॒ग्नि-भ्यः॒ । आ॒ल॒भ्यन्ते॑ दे॒वता᳚भ्यः । आ॒ल॒भ्यन्त॒ इत्या᳚-ल॒भ्यन्ते᳚ । दे॒वता᳚भ्यस्स॒मद᳚म् । स॒मद॑न्दधाति । स॒मद॒मिति॑ स-मद᳚म् । द॒धा॒त्या॒ग्ने॒यीः । आ॒ग्ने॒यीस्त्रि॒ष्टुभः॑ । त्रि॒ष्टुभो॑ याज्यानुवा॒क्याः᳚ । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्या॑ कुर्यात् । या॒ज्या॒नु॒वाक्या॑ इति॑ याज्या-अ॒नु॒वा॒क्याः᳚ । कु॒र्या॒द्यत् । यदा᳚ग्ने॒यीः । आ॒ग्ने॒यीस्तेन॑ । तेना᳚ग्ने॒याः । आ॒ग्ने॒या यत् । यत्त्रि॒ष्टुभः॑ । त्रि॒ष्टुभ॒स्तेन॑ । तेनै॒न्द्राः । ऐ॒न्द्रास्समृ॑द्ध्यै । सम॑द्ध्यै॒ न । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । न दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्यस्स॒मद᳚म् । स॒मद॑न्दधाति । स॒मदमिति॑ स- मद᳚म् । द॒धा॒ति॒ वा॒यवे᳚ । वा॒यवे॑ नि॒युत्व॑ते । नि॒युत्व॑ते तूप॒रम् । नि॒युत्व॑त॒ इति॑ नि-युत्व॑ते । तू॒प॒रमा । आ ल॑भते । ल॒भ॒ते॒ तेजः॑ । तेजो॒ऽग्नेः । अ॒ग्नेर्वा॒युः । वा॒युस्तेज॑से । तेज॑स ए॒षः । ए॒ष आ । आ ल॑भ्यते । ल॒भ्य॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्य॒द्रियङ्॑ । य॒द्रिय॑ङ्वा॒युः । वा॒युर्वाति॑ (1)।
वाति॑ त॒द्रियङ् । त॒द्रिय॑ङ्ङ॒ग्निः । अ॒ग्निर्द॑हति । द॒ह॒ति॒ स्वम् । स्वमे॒व । ए॒व तत् । तत्तेजः॑ । ते जोऽनु॑ । अन्वे॑ति । ए॒ति॒यत् । यन्न । न नि॒युत्व॑ते । नि॒युत्व॑ते॒ स्यात् । नि॒युत्व॑त॒ इति॑ नि-युत्व॑ते । स्यादुत् । उन्मा᳚द्येत् । मा॒द्ये॒द्यज॑मानः । यज॑मानो नि॒युत्व॑ते । नि॒युत्व॑ते भवति । नि॒युत्व॑त॒ इति॑ नि-युत्व॑ते । भ॒व॒ति॒ यज॑मानस्य । यज॑मान॒स्यानु॑न्मादाय । अनु॑न्मादाय वायु॒मती᳚ । अनु॑न्मादा॒येत्यनु॑-मा॒दा॒य॒ । वा॒यु॒मती᳚ श्वे॒तव॑ती । वा॒यु॒मती॒ इति॑ वायु-मती᳚ । श्वे॒तव॑ती याज्यानुवा॒क्ये᳚ । श्वे॒तव॑ती॒ इति॑ श्वे॒त-व॒ती॒ । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ भवतः । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ इति॑ याज्या-अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । भ॒व॒त॒स्स॒ते॒जस्त्वाय॑ । स॒ते॒ज॒स्त्वाय॑ हिरण्यग॒र्भः । स॒ते॒ज॒स्त्वायेति॑ सतेजः-त्वाय॑ । हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भस्सम् । हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ इति॑ हिरण्य-ग॒र्भः । सम॑वर्तत । अ॒व॒र्त॒ताग्रे᳚ । अग्र॒ इति॑ । इत्या॑घा॒रम् । आ॒घा॒रमा । आ॒घा॒रमित्या᳚-घा॒रम् । आ घा॑रयति । घा॒र॒य॒ति॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वै हि॑रण्यग॒र्भः । हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ प्र॒जाप॑तेः । हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ इति॑ हिरण्य-ग॒र्भः । प्र॒जाप॑तेरनुरूप॒त्वाय॑ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । अ॒नु॒रू॒प॒त्वाय॒ सर्वा॑णि । अ॒नु॒रू॒प॒त्वाये॑त्यनुरूप-त्वाय॑ । सर्वा॑णि॒ वै । वा ए॒ष ः । ए॒ष रू॒पाणि॑ । रू॒पाणि॑ पशू॒नाम् । प॒शू॒नाम्प्रति॑ । प्रत्या । आ ल॑भ्यते । ल॒भ्य॒ते॒ यत् । यच्छ्म॑श्रु॒णः । श्म॒श्रु॒णस्तत् । तत्पुरु॑षाणाम् (2)।
पुरु॑षाणाꣳ । रू॒पम् । रू॒पँय्यत् । यत्तू॑प॒रः । तू॒प॒रस्तत् । तदश्वा॑नाम् । अश्वा॑नाँ॒य्यत् । यद॒न्यतो॑दन्न् । अ॒न्यतो॑द॒न्तत् । अ॒न्यतो॑द॒न्नित्य॒न्यतः॑-द॒न्न् । तद्गवा᳚म् । गवाँ॒य्यत् । यदव्याः᳚ । अव्या॑ इव । इ॒व॒ श॒फाः । श॒फास्तत् । तदवी॑नाम् । अवी॑नाँ॒य्यत् । यद॒जः । अ॒जस्तत् । तद॒जाना᳚म् । अ॒जानाँ᳚व्वा॒युः । वा॒युर्वै । वै प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाम्प्रि॒यम् । प्रि॒यन्धाम॑ । धाम॒ यत् । यद्वा॑य॒व्यः॑ । वा॒य॒व्यो॑ भव॑ति । भव॑त्ये॒तम् । ए॒तमे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒भि । अ॒भिस॑ञ्जाना॒नाः । स॒ञ्जा॒ना॒ना प॒शवः॑ । स॒ञ्जा॒ना॒ना इति॑ सम्-जा॒ना॒नाः । प॒शव॒ उप॑ । उप॑ तिष्ठन्ते । ति॒ष्ठ॒न्ते॒ वा॒य॒व्यः॑ । वा॒य॒व्य॑ का॒र्या3ः । का॒र्या3 प्रा॑जाप॒त्या3ः । प्रा॒जा॒प॒त्या3 इति॑ । प्रा॒जा॒प॒त्या3 इति॑ प्राजा-प॒त्या3ः । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्यत् । यद्वा॑य॒व्य᳚म् । वा॒य॒व्य॑ङ्कु॒र्यात् । कु॒र्यात्प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑तेरियात् । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । इ॒या॒द्यत् । यत्प्रा॑जाप॒त्यम् । प्रा॒जा॒प॒त्य॒ङ्कु॒र्यात् । प्रा॒जा॒प॒त्य॒मिति॑ प्राजा-प॒त्यम् । कु॒र्याद्वा॒योः । वा॒योरि॑यात् (3)।
इ॒या॒द्यत् । यद्वा॑य॒व्यः॑ । वा॒य॒व्य॑ प॒शुः । प॒शुर्भव॑ति । भव॑ति॒ तेन॑ । तेन॑ वा॒योः । वा॒योर्न । नैति॑ । ए॒ति॒ यत् । यत्प्रा॑जाप॒त्यः । प्रा॒जा॒प॒त्य पु॑रो॒डाशः॑ । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः । पु॒रो॒डाशो॒ भव॑ति । भव॑ति॒ तेन॑ । तेन॑ प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ते॒र्न । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । नैति॑ । ए॒ति॒यत् । यद्द्वाद॑शकपालः । द्वाद॑शकपाल॒स्तेन॑ । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒लः॒ । तेन॑ वैश्वान॒रात् । वै॒श्वा॒न॒रा॒न्न । नैति॑ । ए॒त्या॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वम् । अ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमेका॑दशकपालम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमित्या᳚ग्ना-वै॒ष्ण॒वम् । एका॑दशकपाल॒न्निः । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ दी॒ख्षि॒ष्यमा॑णः । दी॒ख्षि॒ष्यमा॑णो॒ऽग्निः । अ॒ग्निस्सर्वाः᳚ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ विष्णुः॑ । विष्णु॑र्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो दे॒वताः᳚ । दे॒वता᳚श्च । चै॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञञ्च॑ । चा । आ र॑भते । र॒भ॒ते॒ऽग्निः । अ॒ग्निर॑व॒मः । अ॒व॒मो दे॒वता॑नाम् । दे॒वता॑नाँ॒व्विष्णुः॑ । विष्णु॑ पर॒मः । प॒र॒मो यत् । यदा᳚ग्नावैष्ण॒वम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमेका॑दशकपालम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमित्या᳚ग्ना-वै॒ष्ण॒वम् । एका॑दशकपालन्नि॒र्वप॑ति । एका॑दशकपाल॒-मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । नि॒र्वप॑ति दे॒वताः᳚ । नि॒र्वप॒तीति॑ निः-वप॑ति । दे॒वता॑ ए॒व (4)।
ए॒वोभ॒यतः॑ । उ॒भ॒यत॑ परि॒गृह्य॑ । प॒रि॒गृह्य॒ यज॑मानः । प॒रि॒गृह्येति॑ परि-गृह्य॑ । यज॑मा॒नोऽव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ पु॒रोडाशे॑न । पु॒रो॒डाशे॑न॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वा अ॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒क आ᳚र्ध्नुवन्न् । आ॒र्ध्नु॒व॒ञ्च॒रुणा᳚ । च॒रुणा॒स्मिन्न् । अ॒स्मिन् यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑ता॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒क ऋ॑ध्नुयाम् । ऋ॒ध्नु॒या॒मिति॑ । इति॒ सः । स पु॑रो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑ङ्कुर्वीत । कु॒र्वी॒ता॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्ने॒व । ए॒व लो॒के । लो॒क ऋ॑ध्नोति । ऋ॒ध्नो॒ति॒ यत् । यद॒ष्टाक॑पालः । अ॒ष्टाक॑पाल॒स्तेन॑ । अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा-क॒पा॒लः॒ । तेना᳚ग्ने॒यः । आ॒ग्ने॒यो यत् । यत्त्रि॑कपा॒लः । त्रि॒क॒पा॒लस्तेन॑ । त्रि॒क॒पा॒ल इति॑ त्रि-क॒पा॒लः । तेन॑ वैष्ण॒वः । वै॒ष्ण॒वस्समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै॒ यः । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । य का॒मये॑त । का॒मये॑ता॒स्मिन् । अ॒स्मिन्लो॒के । लो॒क ऋ॑ध्नुयाम् । ऋ॒ध्नु॒या॒मिति॑ । इति॒ सः । स च॒रुम् । च॒रुङ्कु॑र्वीत । कु॒र्वी॒ता॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्घृ॒तम् । घृ॒तँव्विष्णोः᳚ । विष्णो᳚स्तण्डु॒लाः । त॒ण्डु॒लास्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚च्च॒रुः (5)।
। च॒रु का॒र्यः॑ । का॒र्यो᳚ऽस्मिन् । अ॒स्मिन्ने॒व । ए॒व लो॒के । लो॒क ऋ॑ध्नोति । ऋ॒ध्नो॒त्या॒दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो भ॑वति । भ॒व॒ती॒यम् । इ॒यँव्वै । वा अदि॑तिः । अदि॑तिर॒स्याम् । अ॒स्यामे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒त्यथो᳚ । अथो॑ अ॒स्याम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । अ॒स्यामे॒व । ए॒वाधि॑ । अधि॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्त॑नुते । त॒नु॒ते॒ यः । यो वै । वै सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमुख्य᳚म् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । उख्य॒मभृ॑त्वा । अभृ॑त्वा॒ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ यथा᳚ । यथा॑ सा॒मि । सा॒मि गर्भः॑ । गर्भो॑ऽव॒पद्य॑ते । अ॒व॒पद्य॑ते ता॒दृक् । अ॒व॒पद्य॑त॒ इत्य॑व-पद्य॑ते । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तदार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्च्छे᳚त् । ऋ॒च्छे॒द्वै॒श्वा॒न॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रन्द्वाद॑शकपालम् । द्वाद॑शकपालम्पु॒रस्ता᳚त् । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । पु॒रस्ता॒न्निः । निर्व॑पेत् । व॒पे॒थ्सँ॒व्व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रो यथा᳚ । यथा॑ सँव्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमा॒प्त्वा । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । आ॒प्त्वा का॒ले। (6)
। का॒ल आग॑ते । आग॑ते वि॒जाय॑ते । अग॑त॒ इत्या-ग॒ते॒ । वि॒जाय॑त ए॒वम् । वि॒जाय॑त॒ इति॑ वि-जाय॑ते । ए॒वमे॒व । ए॒व सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमा॒प्त्वा । सँ॒व्व॒थ्सरमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । आ॒प्त्वा का॒ले । का॒ल आग॑ते । आग॑ते॒ऽग्निम् । आग॑त॒ इत्या-ग॒ते॒ । अ॒ग्निञ्चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ न । नार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒त्ये॒षा । ए॒षा वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्ने प्रि॒या । प्रि॒या त॒नूः । त॒नूर्यत् । यद्वै᳚शान॒रः । वै॒श्वा॒न॒र प्रि॒याम् । प्रि॒यामे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ त॒नुव᳚म् । त॒नुव॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ त्रीणि॑ । त्रीण्ये॒तानि॑ । ए॒तानि॑ ह॒वीꣳषि॑ । ह॒वीꣳषि॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ए॒षाम् । ए॒षाँल्लो॒काना᳚म् । लो॒काना॒ꣳ॒ रोहा॑य (7) । रोहा॒येति॑ रोहा॑य ॥
“प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जास्सृ॒ष्ट्वा । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । सृ॒ष्ट्वा प्रे॒णा । प्रे॒णाऽनु॑ । अनु॒ प्र । प्रा वि॑शत् । अ॒वि॒श॒त्ताभ्यः॑ । ताभ्य॒ पुनः॑ । पुन॒स्सम्भ॑वितुम् । सम्भ॑वितु॒न्न । सम्भ॑वितु॒मिति॒ सम्-भ॒वि॒तु॒म् । नाश॑क्नोत् । अ॒श॒क्नो॒थ्सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒दृ॒ध॑वत् । ऋ॒ध्नव॒दित् । इथ्सः । स यः । यो मा᳚ । मे॒ऽतः । इ॒त पुनः॑ । पुन॑स्सञ्चि॒नव॑त् । स॒ञ्चि॒नव॒दिति॑ । स॒ञ्चि॒नव॒दिति॑ सम्-चि॒नव॑त् । इति॒ तम् । तन्दे॒वाः । दे॒वास्सम् । सम॑चिन्वन्न् । अ॒चि॒न्व॒न्ततः॑ । ततो॒ वै । वै ते । त आ᳚र्ध्नुवन् । आ॒र्ध्नु॒व॒न्॒, यत् । यथ्स॒मचि॑न्वन्न् । स॒मचि॑न्व॒न्तत् । स॒मचि॑न्व॒न्निति॑ सम्-अचि॑न्वन् । तच्चित्य॑स्य । चित्य॑स्य चित्य॒त्वम् । चि॒त्य॒त्वँय्यः । चि॒त्य॒त्वमिति॑ चित्य-त्वम् । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒त ऋ॒ध्नोति॑ । ऋ॒ध्नोत्ये॒व । ए॒व कस्मै᳚ । कस्मै॒ कम् । कम॒ग्निः । अ॒ग्निश्ची॑यते । ची॒य॒त॒ इति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र॒ग्नि॒वान् । अ॒ग्नि॒वान॑सानि । अ॒ग्नि॒वानित्य॑ग्नि-वान्। (8)”
अ॒सा॒नीति॑ । इति॒ वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निश्ची॑यते । ची॒य॒ते॒ अ॒ग्नि॒वान् । अ॒ग्नि॒वाने॒व । अ॒ग्नि॒वानित्य॑ग्नि-वान् । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ कस्मै᳚ । कस्मै॒ कम् । कम॒ग्निः । अ॒ग्निश्ची॑यते । ची॒य॒त॒ इति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्दे॒वाः । दे॒वा मा᳚ । मा॒ वे॒द॒न्न्॒ । वे॒द॒न्निति॑ । इति॒ वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निश्ची॑यते । ची॒य॒ते॒ वि॒दुः । वि॒दुरे॑नम् । ए॒न॒न्दे॒वाः । दे॒वा कस्मै᳚ । कस्मै॒ कम् । कम॒ग्निः । अ॒ग्निश्ची॑यते । ची॒य॒त॒ इति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्गृ॒ही । गृ॒ह्य॑सानि । अ॒सा॒नीति॑ । इति॒ वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निश्ची॑यते । ची॒य॒ते॒ गृ॒ही । गृ॒ह्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ कस्मै᳚ । कस्मै॒ कम् । कम॒ग्निः । अ॒ग्निश्चि॑यते । ची॒य॒त॒ इति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒ प॒शु॒मान् । प॒शु॒मान॑सानि । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । अ॒सा॒नीति॑ । इति॒ वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निश्ची॑यते (9)।
ची॒य॒ते॒ प॒शु॒मान्। प॒शु॒माने॒व । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ कस्मै᳚ । कस्मै॒ कम् । कम॒ग्निः । अ॒ग्निश्ची॑यते । ची॒य॒त॒ इति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒स्स॒प्त । स॒प्त मा᳚ । मा॒ पुरु॑षाः । पुरु॑षा॒ उप॑ । उप॑ जीवान् । जी॒वा॒निति॑ । इति॒ वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निश्ची॑यते । ची॒य॒ते॒ त्रयः॑ । त्रय॒ प्राञ्चः॑ । प्राञ्च॒स्त॑यः । त्रय॑ प्र॒त्यञ्चः॑ । प्र॒त्यञ्च॑ आ॒त्मा । आ॒त्मा स॑प्त॒मः । स॒प्त॒म ए॒ताव॑न्तः । ए॒ताव॑न्त ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒क उप॑ । उप॑ जीवन्ति । जी॒व॒न्ति॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर॒ग्निम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒ग्निम॑चिकीषत । अ॒चि॒की॒ष॒त॒ तम् । तम्पृ॑थि॒वि । पृ॒थि॒व्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒न्न । न मयि॑ । मय्य॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चे᳚ष्यसे । चे॒ष्य॒सेऽति॑ । अति॑ मा । मा॒ ध॒ख्ष्य॒ति । ध॒ख्ष्य॒ति॒ सा । सा त्वा॑ । त्वा॒ऽति॒द॒ह्यमा॑ना । अ॒ति॒द॒ह्यमा॑ना॒ वि । अ॒ति॒द॒ह्यमा॒नेत्य॑ति-द॒ह्यमा॑ना । वि ध॑विष्ये । ध॒वि॒ष्ये॒ सः ।
स पापी॑यान् ।पापी॑यान्भविष्यसि। भ॒वि॒ष्य॒सीति॑।इ ति॒ सः। सो᳚ऽब्रवीत्। अ॒ब्र॒वी॒त्तथा᳚ । तथा॒ वै । वा अ॒हम् । अ॒हङ्क॑रिष्यामि । क॒रि॒ष्या॒मि॒ यथा᳚ । यथा᳚ त्वा । त्वा॒ न । नाति॑ ध॒ख्ष्यति॑ । अ॒ति॒ध॒ख्ष्यतीति॑ । अ॒ति॒ध॒ख्ष्यतीत्य॑ति-ध॒ख्ष्यति॑ । इति॒ सः । स इ॒माम् । इ॒माम॒भि । अभ्य॑मृशत् । अ॒मृ॒श॒त्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिस्त्वा । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । त्वा॒ सा॒द॒य॒तु॒ । सा॒द॒य॒तु॒ तया᳚ । तया॑ दे॒वत॑या । दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्व॒द्ध्रुवा । ध्रु॒वासी॑द । सी॒देति॑ । इती॒माम् । इ॒मामे॒व । ए॒वेष्ट॑काम् । इष्ट॑काङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वोप॑ । उपा॑धत्त । अ॒ध॒त्तान॑तिदाहाय । अन॑तिदाहाय॒ यत् । अन॑तिदाहा॒येत्यन॑ति-दा॒हा॒य॒ । यत्प्रति॑ । प्रत्य॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑न्वी॒त । चि॒न्वी॒त तत् । तद॒भि । अ॒भि मृ॑शेत् । मृ॒शे॒त्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिस्त्वा । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । त्वा॒ सा॒द॒य॒तु॒ । सा॒द॒य॒तु॒ तया᳚ । तया॑ दे॒वत॑या । दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्ध्रु॒वा । ध्रु॒वासी॑द । सी॒देति॑ (11)।
। इती॒माम् । इ॒मामे॒व । ए॒वेष्ट॑काम् । इष्ट॑काङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वोप॑ । उप॑ धत्ते । ध॒त्ते॒ऽन॑तिदाहाय । अन॑तिदाहाय प्र॒जाप॑तिः । अन॑तिदाहा॒येत्यन॑ति-दा॒हा॒य॒ । प्र॒जाप॑तिरकामयत । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒का॒म॒य॒त॒ प्र । प्र जा॑येय । जा॒ये॒येति॑ । इति॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तमुख्य᳚म् । उख्य॑मपश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्तम् । तꣳ सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रम॑बिभः । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒र॒म् । अ॒बि॒भ॒स्ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । स प्र । प्राजा॑यत । अ॒जा॒य॒त॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्सँव्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रम्भा॒र्यः॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । भा॒र्य॑ प्र । प्रैव । ए॒व जा॑यते । जा॒य॒ते॒ तम् । तँव्वस॑वः । वस॑वोऽब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्प्र । प्र त्वम् । त्वम॑जनिष्ठाः । अ॒ज॒नि॒ष्ठा॒ व॒यम् । व॒यम्प्र । प्र जा॑यामहै । जा॒या॒म॒हा॒ इति॑ । इति॒ तम् । तँव्वसु॑भ्यः । वसु॑भ्य॒ प्र । वसु॑भ्य॒ इति॒ वसु॑-भ्यः॒ । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तम् । तन्त्रीणि॑ । त्रीण्यहा॑नि । अहा᳚न्यभिभरुः । अ॒बि॒भ॒रु॒स्तेन॑ । तेन॒ त्रीणि॑। (12)
त्रीणि॑ च । च॒ श॒तानि॑ । श॒तान्यसृ॑जन्त । असृ॑जन्त॒ त्रय॑स्त्रिꣳशतम् । त्रय॑स्त्रिꣳशतञ्च । त्रय॑स्त्रिꣳशत॒मिति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒त॒म्॒ । च॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्त्र्य॒हम् । त्र्य॒हम्भा॒र्यः॑ । त्र्य॒हमिति॑ त्रि-अ॒हम् । भा॒र्य॑ प्र । प्रैव । ए॒व जा॑यते । जा॒य॒ते॒ तान् । तान्रु॒द्राः । रु॒द्रा अ॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्प्र । प्र यू॒यम् । यू॒यम॑जनिढ्वम् । अ॒ज॒नि॒ढ्वँ॒व्व॒यम् । व॒यम्प्र । प्र जा॑यामहै । जा॒या॒म॒हा॒ इति॑ । इति॒ तम् । तꣳ रु॒द्रेभ्यः॑ । रु॒द्रेभ्य॒ प्र । प्राय॑च्छन्न् । अ॒य॒च्छ॒न्तम् । तꣳ षट् । षडहा॑नि । अहा᳚न्यभिभरुः । अ॒भि॒भ॒रु॒स्तेन॑ । तेन॒ त्रीणि॑ । त्रीणि॑ च । च॒ शतानि॑ । श॒तान्यसृ॑जन्त । अ॒सृ॒जन्त॒ त्रय॑स्त्रिꣳशतम् । त्रय॑स्त्रिꣳशतञ्च । त्रय॑स्त्रिꣳशत॒मिति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒त॒म्॒ । च॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्षड॒हम् । ष॒ड॒हम्भा॒र्यः॑ । ष॒ड॒हमिति॑ षट्-अ॒हम् । भा॒र्य॑ प्र । प्रैव । ए॒व जा॑यते । जा॒य॒ते॒ तान् । ताना॑दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या अ॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्प्र । प्रयू॒यम् । यू॒यम॑जनिढ्वम् । अ॒ज॒नि॒ढ्वँ॒व्व॒यम् । व॒यम्प्र ।
प्रजा॑यामहै (13) । जा॒या॒म॒हा॒ इति॑ । इति॒ तम् । तमा॑दि॒त्येभ्यः॑ । आ॒दि॒त्येभ्य॒ प्र । प्राय॑च्छन्न् । अ॒य॒च्छ॒न्तम् । तन्द्वाद॑श । द्वाद॒शाहा॑नि । अहा᳚न्यबिभरुः । अ॒बि॒भ॒रु॒स्तेन॑ । तेन॒ त्रीणि॑ । त्रीणि॑ च । च॒ श॒तानि॑ । श॒तान्यसृ॑जन्त । अ॒सृ॒जन्त॒ त॑यस्त्रिꣳशतम् । त्रय॑स्त्रिꣳशतञ्च । त्रय॑स्त्रिꣳशत॒मिति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒त॒म् । च॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्द्वादशा॒हम् । द्वा॒द॒शा॒हम्भा॒र्यः॑ । द्वा॒द॒शा॒हमिति॑ द्वादश-अ॒हम् । भा॒र्य॑ प्र । प्रैव । ए॒व जा॑यते । जा॒य॒ते॒ तेन॑ । तेन॒ वै । वै ते । ते स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑मसृजन्त । अ॒सृ॒ज॒न्तो॒खाम् । उ॒खाꣳ स॑हस्रत॒मीम् । स॒ह॒स्र॒त॒मीँय्यः । स॒ह॒स्र॒त॒मीमिति॑ सहस्र-त॒मीम् । य ए॒वम् । ए॒वमुख्य᳚म् । उख्यꣳ॑ साह॒स्रम् । सा॒ह॒स्रँव्वेद॑ । वेद॒ प्र । प्र स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑म्प॒शून् । प॒शूना᳚प्नोति । आ॒प्नो॒तीत्या᳚प्नोति (14) ॥
यजु॑षा॒ वै । वा ए॒षा । ए॒षा क्रि॑यते । क्रि॒य॒ते॒ यजु॑षा । यजु॑षा पच्यते । प॒च्य॒ते॒ यजु॑षा । यजु॑षा॒ वि । वि मु॑च्यते । मु॒च्य॒ते॒ यत् । यदु॒खा । उ॒खा सा । सा वै । वा ए॒षा । ए॒षैतर्हि॑ । ए॒षैतर्हि॑ या॒तया᳚म्नी । या॒तया᳚म्नी॒ सा । या॒तया॒म्नीति॑ या॒त-या॒म्नी॒ । सा न । न पुनः॑ । पुन॑ प्र॒युज्या᳚ । प्र॒युज्येति॑ । प्र॒युज्येति॑ प्र-युज्या᳚ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒रग्ने᳚ । अग्ने॑ यु॒ख्ष्व । यु॒ख्ष्वा हि । हि ये । ये तव॑ । तव॑ यु॒ख्ष्व । यु॒ख्ष्वा हि । हि दे॑व॒हूत॑मान् । दे॒व॒हूत॑मा॒ꣳ॒ इति॑ । दे॒व॒हू॒त॑मा॒निति॑ देव-हूत॑मान् । इत्यु॒खाया᳚म् । उ॒खाया᳚ञ्जुहोति । जु॒हो॒ति॒ तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒म्पुनः॑ । पुन॒ प्र । प्रयु॑ङ्ते । यु॒ङ्ते॒ तेन॑ । तेनाया॑तयाम्नी । अया॑तयाम्नी॒ यः । अया॑तया॒म्नीत्यया॑त-या॒म्नी॒ । यो वै । वा अ॒ग्निम् । अ॒ग्निँय्योगे᳚ । योग॒ आग॑ते । आग॑ते यु॒नक्ति॑ । आग॑त॒ इत्या-ग॒ते॒ । य॒नक्ति॑ यु॒ङ्ते । यु॒ङ्ते यु॑ञ्जा॒नेषु॑ । यु॒ञ्जा॒नेष्वग्ने᳚ । अग्ने॑ यु॒ख्ष्व। (15)
यु॒ख्ष्वा हि । हि ये । ये तव॑ । तव॑ यु॒ख्ष्व । यु॒ख्ष्वा हि । हि दे॑व॒हूत॑मान् । दे॒व॒हूत॑मा॒ꣳ॒ इति॑ । दे॒व॒हूत॑मा॒निति॑ देव-हूत॑मान् । इत्या॑ह । आ॒है॒षः । ए॒ष वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्योगः॑ । योग॒स्तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒य्यु॒न॒क्ति॒ । यु॒न॒क्ति॒ यु॒ङ्ते । यु॒ङ्ते यु॑ञ्जा॒नेषु॑ । यु॒ञ्जा॒नेषु॑ ब्रह्मवा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति न्यङ्॑ । न्य॑ङ्ङ॒ग्निः । अ॒ग्निश्चे॑त॒व्या3ः । चे॒त॒व्या3 उ॑त्ता॒ना3ः । उ॒त्ता॒ना3 इति॑ । उ॒त्ता॒ना3 इत्यु॑त्-ता॒ना3ः । इति॒ वय॑साम् । वय॑साँ॒व्वै । वा ए॒षः । ए॒ष प्र॑ति॒मया᳚ । प्र॒ति॒मया॑ चीयते । प्र॒ति॒मयेति॑ प्रति-मया᳚ । ची॒य॒ते॒ यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निर्यत् । यन्न्य॑ञ्चम् । न्य॑ञ्चञ्चिनु॒यात् । चि॒नु॒यात्पृ॑ष्टि॒तः । पृ॒ष्टि॒त ए॑नम् । ए॒न॒माहु॑तयः । आहु॑तय ऋच्छेयुः । आहु॑त॒य इत्या-हु॒त॒यः॒ । ऋ॒च्छे॒यु॒र्यत् । यदु॑त्ता॒नम् । उ॒त्ता॒नन्न । उ॒त्ता॒नमित्यु॑त्-ता॒नम् । न पति॑तुम् । पति॑तुꣳ शक्नुयात् । श॒क्नु॒या॒दसु॑वर्ग्यः । असु॑वर्ग्योऽस्य । असु॑वर्ग्य॒ इत्यसु॑वः-ग्यः॒ । अ॒स्य॒ स्या॒त्॒ । स्या॒त्प्रा॒चीन᳚म् । प्रा॒चीन॑मुत्ता॒नम् । उ॒त्ता॒नम्पु॑रुषशी॒र्॒?षम् । उ॒त्ता॒नमित्यु॑त्-ता॒नम् (16)।
पु॒रु॒षी॒र्॒?पमुप॑ । पु॒रु॒ष॒शी॒र्॒?षमिति॑ पुरुष-शी॒र्॒?षम् । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ मु॒ख॒तः । मु॒ख॒त ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒माहु॑तयः । आहु॑तय ऋच्छन्ति । आहु॑तय॒ इत्या-हु॒त॒यः॒ । ऋ॒च्छ॒न्ति॒ न । नोत्ता॒नम् । उ॒त्ता॒नञ्चि॑नुते । उ॒त्ता॒नमित्यु॑त्-ता॒नम् । चि॒नु॒ते॒ सु॒व॒र्ग्यः॑ । सु॒व॒र्ग्यो᳚ऽस्य । सु॒व॒र्ग्य॑ इति॑ सुवः-ग्यः॑ । अ॒स्य॒ भ॒व॒ति॒ । भ॒व॒ति॒ सौ॒र्या । सौ॒र्या जु॑होति । जु॒हो॒ति॒ चख्षुः॑ । चख्षु॑रे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्प्रति॑ । प्रति॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ द्विः । द्विर्जु॑होति । जु॒हो॒ति॒ द्वे । द्वे हि । द्वे इति॒ द्वे । हि चख्षु॑षी । चख्षु॑षी समा॒न्या । चख्षु॑षी॒ इति॒ चख्षु॑षी । स॒मा॒न्या जु॑होति । जु॒हो॒ति॒ स॒मा॒नम् । स॒मा॒नꣳ हि । हि चख्षुः॑ । चख्षु॒स्समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै देवासु॒राः । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । दे॒वा॒सु॒रा सँय्य॑त्ताः । दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव-अ॒सु॒राः । सँय्य॑त्ता आसन्न् । सँय्य॑त्ता॒ इति॒ सम्-य॒त्ताः॒ । आ॒स॒न्ते । ते वा॒मम् । वा॒मँव्वसु॑ । वसु॒ सम् । सन्नि । न्य॑दधत । अ॒द॒ध॒त॒ तत् । तद्दे॒वाः । दे॒वा वा॑म॒भृता᳚ । वा॒म॒भृता॑ऽवृञ्जत । वा॒म॒भृतेति॑ वाम-भृता᳚ । अ॒वृ॒ञ्ज॒त॒ तत् । तद्वा॑म॒भृतः॑ । वा॒म॒भृतो॑वामभृ॒त्त्वम् । वा॒म॒भृत॒ इति॑ वाम-भृतः॑ । वा॒म॒भृ॒त्त्वँय्यत् । वा॒म॒भृ॒त्त्वमिति॑ वामभृत्-त्वम् । यद्वा॑म॒भृत᳚म् । वा॒म॒भृत॑मुप॒दधा॑ति । वा॒म॒भृत॒मिति॑ वाम-भृत᳚म् । उ॒प॒दधा॑ति वा॒मम् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । वा॒ममे॒व । ए॒व तया᳚ । तया॒ वसु॑ । वसु॒ यज॑मानः । यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यस्य । भातृ॑व्यस्य वृङ्ते । वृ॒ङ्ते॒ हिर॑ण्यमूर्ध्नी । हिर॑ण्यमूर्ध्नी भवति । हिर॑ण्यमू॒र्ध्नीति॒ हिर॑ण्य-मू॒र्ध्नी॒ । भ॒व॒ति॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॒र्वै । वै हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒ञ्ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्वा॒मम् । वा॒मञ्ज्योति॑षा । ज्योति॑षै॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्वा॒मम् । वा॒मँव्वृ॑ङ्ते । वृ॒ङ्ते॒ द्वि॒य॒जुः । द्वि॒य॒जुर्भ॑वति । द्वि॒य॒जुरिति॑ द्वि-य॒जुः । भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ (17) ॥
आपो॒ वरु॑णस्य । वरु॑णस्य॒ पत्न॑यः । पत्न॑य आसन्न् । आ॒स॒न्ताः । ता अ॒ग्निः । अ॒ग्निर॒भि । अ॒भ्य॑ध्यायत् । अ॒ध्या॒य॒त्ताः । तास्सम् । सम॑भवत् । अ॒भ॒व॒त्तस्य॑ । तस्य॒ रेतः॑ । रेत॒ परा᳚ । परा॑ऽपतत् । अ॒प॒त॒त्तत् । तदि॒यम् । इ॒यम॑भवत् । अ॒भ॒व॒द्यत् । यद्द्वि॒तीय᳚म् । द्वि॒तीय॑म्प॒राप॑तत् । प॒राप॑त॒त्तत् । प॒राप॑त॒दिति॑ परा-अप॑तत् । तद॒सौ । अ॒साव॑भवत् । अ॒भ॒व॒दि॒यम् । इ॒यँव्वै । वै वि॒राट् । वि॒राड॒सौ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अ॒सौ स्व॒राट् । स्व॒राड्यत् । स्व॒राडिति॑ स्व-राट् । यद्वि॒राजौ᳚ । वि॒राजा॑वुप॒ दधा॑ति । वि॒राजा॒विति॑ वि-राजौ᳚ । उ॒प॒दधा॑ती॒मे । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । इ॒मे ए॒व । इ॒मे इती॒ मे । ए॒वोप॑ । उप॑ धत्ते । ध॒त्ते॒ यत् । यद्वै । वा अ॒सौ । अ॒सौ रेतः॑ । रेत॑स्सि॒ञ्चति॑ । सि॒ञ्चति॒ तत् । तद॒स्याम् । अ॒स्याम्प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ तत् । तत्प्र । प्रजा॑यते । जा॒य॒ते॒ ताः । ता ओष॑धयः । ओष॑धयो वी॒रुधः॑ (18)।
वी॒रुधो॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ ताः । ता अ॒ग्निः । अ॒ग्निर॑त्ति । अ॒त्ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ प्र । प्रैव । ए॒व जा॑यते । जा॒य॒ते॒ऽन्ना॒दः । अ॒न्ना॒दो भ॑वति । अ॒न्ना॒द इत्न॑न्नअ॒दः । भ॒व॒ति॒ यः । यो रे॑त॒स्वी । रे॒त॒स्वी स्यात् । स्यात्प्र॑थ॒माया᳚म् । प्र॒थ॒माया॒न्तस्य॑ । तस्य॒ चित्या᳚म् । चित्या॑मु॒भे । उ॒भे उप॑ । उ॒भे इत्यु॒भे । उप॑ दध्यात् । द॒ध्या॒दि॒मे । इ॒मे ए॒व । इ॒मे इती॒मे । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ स॒मीची᳚ । स॒मीची॒ रेतः॑ । स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ । रेत॑स्सिञ्चतः । सि॒ञ्च॒तो॒ यः । यस्सि॒क्तरे॑ताः । सि॒क्तरे॑ता॒स्स्यात् । सि॒क्तरे॑ता॒ इति॑ सि॒क्त-रे॒ताः॒ । स्यात्प्र॑थ॒माया᳚म् । प्र॒थ॒माया॒न्तस्य॑ । तस्य॒ चित्या᳚म् । चित्या॑म॒न्याम् । अ॒न्यामुप॑ । उप॑दध्यात् । द॒ध्या॒दु॒त्त॒माया᳚म् । उ॒त्त॒माया॑म॒न्याम् । उ॒त्त॒माया॒मित्यु॑त्-त॒माया᳚म् । अ॒न्याꣳ रेतः॑ । रेत॑ ए॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ सि॒क्तम् । सि॒क्तमा॒भ्याम् । आ॒भ्यामु॑भ॒यतः॑ । उ॒भ॒यत॒ परि॑ । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रन्न । सँ॒व्व॒थ्स॒र॒मिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । न कम् । कञ्च॒न (19)।
। च॒न प्र॒त्यव॑रोहेत् । प्र॒त्यव॑रोहे॒न्न । प्र॒त्यव॑रोहे॒दिति॑ प्रति-अव॑रोहेत् । न हि । हीमे । इ॒मे कम् । इ॒मे इती॒मे । कञ्च॒न । च॒न प्र॑त्यव॒रोह॑तः । प्र॒त्य॒व॒रोह॑त॒स्तत् । प्र॒त्य॒व॒रोह॑त॒ इति॑ प्रति-अ॒व॒रोह॑तः । तदे॑नयोः । ए॒न॒यो॒र्व्र॒तम् । व्र॒तँय्यः । यो वै । वा अप॑शीर्षाणम् । अप॑शीर्षाणम॒ग्निम् । अप॑शीर्षाण॒मित्यप॑-शी॒र्॒षा॒ण॒म् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒तेऽप॑शीर्षा । अप॑शिर्षा॒ऽमुष्मिन्न्॑ । अप॑शी॒र्॒?षेत्यप॑-शी॒र्॒षा॒ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यः । यस्सशी॑र्षाणम् । सशी॑र्षाणञ्चिनु॒ते । सशी॑र्षाण॒मिति॒ स-शी॒र्॒षा॒ण॒म् । चि॒नु॒ते सशी॑र्षा । सशी॑र्षा॒मुष्मिन्न्॑ । सशी॒र्षेति॒ स-शी॒र्॒षा॒ । अ॒मु॒ष्मि॑न्लो॒के । लो॒के भ॑वति । भव॑ति॒ चित्ति᳚म् । चित्ति॑ञ्जुहोमि । जु॒हो॒मि॒ मन॑सा । मन॑सा घृ॒तेन॑ । घृ॒तेन॒ यथा᳚ । यथा॑ दे॒वाः । दे॒वा इ॒ह । इ॒हाऽगमन्न्॑ । आ॒गम॑न्वी॒तिहो᳚त्राः । आ॒गम॒न्नित्या᳚-गमन्न्॑ । वी॒तिहो᳚त्रा ऋता॒वृधः॑ । वी॒तिहो᳚त्रा॒ इति॑ वी॒ति-हो॒त्राः॒ । ऋ॒ता॒वृध॑स्समु॒द्रस्य॑ । ऋ॒ता॒वृध॒ इत्यृ॑त-वृधः॑ । स॒मु॒द्रस्य॑ व॒युन॑स्य । व॒युन॑स्य॒ पत्मन्न्॑ । पत्म॑ञ्जु॒होमि॑ । जु॒होमि॑ वि॒श्वक॑र्मणे । वि॒श्वक॑र्मणे॒ विश्वा᳚ । वि॒श्वक॑र्मण॒ इति॑ वि॒श्व-क॒र्म॒णे॒ । विश्वाहा᳚ । अहाऽम॑र्त्यम् । अम॑र्त्यꣳ ह॒विः । ह॒विरिति॑ । इति॑ स्वयमातृ॒ण्णाम् । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामु॑प॒धाय॑ । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामिति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णाम् । उ॒प॒धाय॑ जुहोति । उ॒प॒धायेत्यु॑प-धाय॑ । जु॒हो॒त्ये॒तत्। (20)
ए॒तद्वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेश्शिरः॑ । शिर॒स्सशी॑र्षाणम् । सशी॑र्षाणमे॒व । सशी॑र्षाण॒मिति॒ स-शी॒र्॒षा॒ण॒म्॒ । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ सशी॑र्?षा । सशी॑र्षा॒ऽमुष्मिन्न्॑ । सशी॒र्॒?षेति॒ स-शी॒र्॒षा॒ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ सुव॒र्गाय॑ । सु॒व॒र्गाय॒ वै । सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः-गाय॑ । वा ए॒षः । ए॒ष लो॒काय॑ । लो॒काय॑ चीयते । ची॒य॒ते॒ यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निस्तस्य॑ । तस्य॒ यत् । यदय॑थापूर्वम् । अय॑थापूर्वङ्क्रि॒यते᳚ । अय॑था पूर्व॒मित्यय॑था-पू॒र्व॒म् । क्रि॒यतेऽसु॑वर्ग्यम् । असु॑वर्ग्यमस्य । असु॑वर्ग्य॒मित्यसु॑वः-ग्य॒म् । अ॒स्य॒ तत् । तथ्सु॑व॒र्ग्यः॑ । सु॒व॒र्ग्यो᳚ऽग्निः । सु॒व॒र्ग्य॑ इति॑ सुवः-ग्यः॑ । अ॒ग्निश्चिति᳚म् । चिति॑मुप॒धाय॑ । उ॒प॒धाया॒भि । उ॒प॒धायेत्यु॑प-धाय॑ । अ॒भि मृ॑शेत् । मृ॒शे॒च्चित्ति᳚म् । चित्ति॒मचि॑त्तिम् । अचि॑त्तिञ्चिनवत् । चि॒न॒व॒द्वि । वि वि॒द्वान् । वि॒द्वा॒न्पृ॒ष्ठा । पृ॒ष्ठेव॑ । इ॒व॒ वी॒ता । वी॒ता वृ॑जि॒ना । वृ॒जि॒ना च॑ । च॒ मर्तान्॑ । मर्ता᳚न्रा॒ये । रा॒ये च॑ । च॒ नः॒ । न॒स्स्व॒प॒त्याय॑ । स्व॒प॒त्याय॑ देव । स्व॒प॒त्यायेति॑ सु-अ॒प॒त्याय॑ । दे॒व॒ दिति᳚म् । दिति॑ञ्च । च॒ रास्व॑ । रास्वादि॑तिम् । अदि॑तिमुरुष्य । उ॒रु॒ष्येति॑ । इति॑ यथापू॒र्वम् । य॒था॒पू॒र्वमे॒व । य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा-पू॒र्वम् । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒मुप॑ । उप॑ धत्ते । ध॒त्ते॒ प्राञ्च᳚म् । प्राञ्च॑मेनम् । ए॒न॒ञ्चि॒नु॒ते॒ । चि॒नु॒ते॒ सु॒व॒र्ग्यः॑ । सु॒व॒र्ग्यो᳚ऽस्य । सु॒व॒र्ग्य॑ इति॑ सुवः-ग्यः॑ । अ॒स्य॒ भ॒व॒ति॒ । भ॒व॒तीति॑ भवति (21) ॥
वि॒श्वक॑र्मा दि॒शाम् । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । दि॒शाम्पतिः॑ । पति॒स्सः । स नः॑ । न॒ प॒शून् । प॒शून्पा॑तु । पा॒तु॒ सः । सो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान्पा॑तु । पा॒तु॒ तस्मै᳚ । तस्मै॒ नमः॑ । नम॑ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ती रु॒द्रः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । रु॒द्रो वरु॑णः । वरु॑णो॒ऽग्निः । अ॒ग्निर्दि॒शाम् । दि॒शाम्पतिः॑ । पति॒स्सः । स नः॑ । न॒ प॒शून् । प॒शून्पा॑तु । पा॒तु॒ सः । सो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान्पा॑तु । पा॒तु॒ तस्मै᳚ । तस्मै॒ नमः॑ । नम॑ ए॒ताः । ए॒ता वै । वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒तेषा᳚म् । ए॒तेषा᳚म्पशू॒नाम् । प॒शू॒नामधि॑पतयः । अधि॑पतय॒ स्ताभ्यः॑ । अधि॑पतय॒ इत्यधि॑-प॒त॒यः॒ । ताभ्यो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष आ । आवृ॑श्च्यते । वृ॒श्च्य॒ते॒ यः । य प॑शुशी॒र्॒?षाणि॑ । प॒शु॒शी॒र्॒?षाण्यु॑प॒दधा॑ति । प॒शु॒शी॒र्॒?षाणीति॑ पशु-शी॒र्॒?षाणि॑ । उ॒प॒दधा॑ति हिरण्येष्ट॒काः । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । हि॒र॒ण्ये॒ष्ट॒का उप॑ । हि॒र॒ण्ये॒ष्ट॒का इति॑ हिरण्य-इ॒ष्ट॒काः । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्ये॒ताभ्यः॑ । ए॒ताभ्य॑ ए॒व । ए॒व दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्यो॒ नमः॑ । नम॑स्करोति । क॒रो॒ति॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑। (22)
व॒द॒न्त्य॒ग्नौ । अ॒ग्नौ ग्रा॒म्यान् । ग्रा॒म्यान्प॒शून् । प॒शून्प्र । प्र द॑धाति । द॒धा॒ति॒ शु॒चा । शु॒चाऽऽर॒ण्यान् । आ॒र॒ण्यान॑र्पयति । अ॒र्प॒य॒ति॒ किम् । किन्ततः॑ । तत॒ उत् । उच्छिꣳ॑षति । शि॒ꣳ॒ष॒ती॒ति॑ । इति॒ यत् । यद्धि॑रण्येष्ट॒काः । हि॒र॒ण्ये॒ष्ट॒का उ॑प॒दधा॑ति । हि॒र॒ण्ये॒ष्ट॒का इति॑ हिरण्य-इ॒ष्ट॒काः । उ॒प॒ दधा᳚त्य॒मृत᳚म् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । अ॒मृतँ॒व्वै । वै हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यम॒मृते॑न । अ॒मृते॑नै॒व । ए॒व ग्रा॒म्येभ्यः॑ । ग्रा॒म्येभ्य॑ प॒शुभ्यः॑ । प॒शुभ्यो॑ भेष॒जम् । प॒शुभ्य॒ इति॑ प॒शु-भ्यः॒ । भे॒ष॒जङ्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ न । नैनान्॑ । ए॒ना॒न्॒ हि॒न॒स्ति॒ । हि॒न॒स्ति॒ प्रा॒णः । प्रा॒णो वै । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । वै प्र॑थ॒मा । प्र॒थ॒मा स्व॑यमातृ॒ण्णा । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा व्या॒नः । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णेति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णा । व्या॒नो द्वि॒तीया᳚ । व्या॒न इति॑ वि-अ॒नः । द्वि॒तीया॑ऽपा॒नः । अ॒पा॒नस्तृ॒तीया᳚ । अ॒पा॒न इत्य॑प-अ॒नः । तृ॒तीयाऽनु॑ । अनु॒ प्र । प्राण्या᳚त् । अ॒न्या॒त्प्र॒थ॒माम् । प्र॒थ॒माꣳ स्व॑यमातृ॒ण्णाम् । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामु॑प॒धाय॑ । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामिति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णाम् । उ॒प॒धाय॑ प्रा॒णेन॑ । उ॒प॒धायेत्यु॑प-धाय॑ । प्रा॒णेनै॒व । प्रा॒णेनेति॑ प्र-अ॒नेन॑ । ए॒व प्रा॒णम् । प्रा॒णꣳ सम् । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ वि । व्य॑न्यात् । अ॒न्या॒द्द्वि॒तीया᳚म् (23)।
। द्वि॒तीया॑-मुप॒धाय॑ । उ॒प॒धाय॑ व्या॒नेन॑ । उ॒प॒धायेत्यु॑प-धाय॑ । व्या॒नेनै॒व । व्या॒नेनेति॑ वि-अ॒नेन॑ । ए॒वव्या॒नम् । व्या॒नꣳ सम् । व्या॒नमिति॑ वि-अ॒नम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒त्यप॑ । अपा᳚न्यात् । अ॒न्या॒त्तृ॒तीया᳚म् । तृ॒तीया॑मुप॒धाय॑ । उ॒प॒धाया॑पा॒नेन॑ । उ॒प॒धायेत्यु॑प-धाय॑ । अ॒पा॒नेनै॒व । अ॒पा॒नेनेत्य॑प- अ॒नेन॑ । ए॒वापा॒नम् । अ॒पा॒नꣳ सम् । अ॒पा॒नमित्य॑प-अ॒नम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒त्यथो᳚ । अथो᳚ प्रा॒णैः । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रा॒णैरे॒व । प्रा॒णैरिति॑ प्र-अ॒नैः । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सम् । समि॑न्धे । इ॒न्धे॒ भूः । भूर्भुवः॑ । भुव॒स्सुवः॑ । सुव॒रिति॑ । इति॑ स्वयमातृ॒ण्णाः । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा उप॑ । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा इति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णाः । उप॑ दधाति । द॒धा॒ती॒मे । इ॒मे वै । वै लो॒काः । लो॒का स्स्व॑यमातृ॒ण्णाः । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा ए॒ताभिः॑ । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा इति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णाः । ए॒ताभि॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै व्याहृ॑तीभिः । व्याहृ॑तीभि प्र॒जाप॑तिः । व्याहृ॑तीभि॒रिति॒ व्याहृ॑ति-भिः॒ । प्र॒जाप॑ति॒ प्र । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्राजा॑यत । अ॒जा॒य॒त॒ यत् । यदे॒ताभिः॑ । ए॒ताभि॒र्व्याहृ॑तीभिः । व्याहृ॑तीभि स्स्वयमातृ॒ण्णाः । व्याहृ॑तीभि॒रिति॒ व्याहृ॑ति-भिः॒ । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा उ॑प॒दधा॑ति । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा इति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णाः । उ॒प॒दधा॑ती॒मान् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । इ॒माने॒व । ए॒व लो॒कान् । लो॒कानु॑प॒धाय॑ । उ॒प॒धायै॒षु । उ॒प॒धायेत्यु॑प-धाय॑ । ए॒षु लो॒केषु॑। (24)
लो॒केष्वधि॑ । अधि॒ प्र । प्र जा॑यते । जा॒य॒ते॒ प्रा॒णाय॑ । प्रा॒णाय॑ व्या॒नाय॑ । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । व्या॒नाया॑पा॒नाय॑ । व्या॒नायेति॑ वि-अ॒नाय॑ । अ॒पा॒नाय॑ वा॒चे । अ॒पा॒नायेत्य॑प-अ॒नाय॑ । वा॒चे त्वा᳚ । त्वा॒ चख्षु॑षे । चख्षु॑षे त्वा । त्वा॒ तया᳚ । तया॑ दे॒वत॑या । दे॒वत॑यांऽगिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्ध्रु॒वा । ध्रु॒वा सी॑द । सी॒दा॒ग्निना᳚ । अ॒ग्निना॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वास्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कम॑जिगाꣳसन्न् । अ॒जि॒गा॒ꣳ॒स॒न्तेन॑ । तेन॒ पति॑तुम् । पति॑तु॒न्न । नाश॑क्नुवन् । अ॒श॒क्नु॒व॒न्ते । त ए॒ताः । ए॒ताश्चत॑स्रः । चत॑स्रस्स्वयमातृ॒ण्णाः । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा अ॑पश्यन्न् । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा इति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णाः । अ॒प॒श्य॒न्ताः । ता दि॒ख्षु । दि॒ख्षूप॑ । उपा॑दधत । अ॒द॒ध॒त॒ तेन॑ । तेन॑ स॒र्वत॑श्चख्षुषा । स॒र्वत॑श्चख्षुषा सुव॒र्गम् । स॒र्वत॑श्चख्षु॒षेति॑ स॒र्वतः॑- च॒ख्षु॒षा॒ । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्॒यत् । यच्च॑तस्रः । चत॑स्रस्स्वयमातृ॒ण्णाः । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा दि॒ख्षु । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा इति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णाः । दि॒ख्षू॑प॒ दधा॑ति । उ॒प॒दधा॑ति स॒र्वत॑श्चख्षुषा । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प दधा॑ति । स॒र्वत॑श्चख्षुषै॒व । स॒र्वत॑श्चख्षु॒षेति॑ स॒र्वतः॑-च॒ख्षु॒षा॒ । ए॒वतत् । तद॒ग्निना᳚ । अ॒ग्निना॒ यज॑मानः । यज॑मानस्सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति । ए॒तीत्ये॑ति (25) ॥
अग्न॒ आ । आया॒हि । या॒हि॒ वी॒तये᳚ । वी॒तय॒ इति॑ । इत्या॑ह ।आ॒हाह्व॑त । अह्व॑तै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒ग्निम् । अ॒ग्निन्दू॒तम् । दू॒तँव्वृ॑णीमहे । वृ॒णी॒म॒ह॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ हू॒त्वा । हू॒त्वैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वृ॒णी॒ते॒ । वृ॒णी॒ते॒ऽग्निना᳚ । अ॒ग्निना॒ग्निः । अ॒ग्निस्सम् । समि॑ध्यते । इ॒ध्य॒त॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सम् । समि॑न्धे । इ॒न्ध॒ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒ग्निः । अ॒ग्निर्वृ॒त्राणि॑ । वृ॒त्राणि॑ जङ्घनत् । ज॒ङ्घ॒न॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ समि॑द्धे । समि॑द्ध ए॒व । समि॑द्ध॒ इति॒ सम्-इ॒द्धे॒ । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नि॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यन्द॑धाति । द॒धा॒त्य॒ग्नेः । अ॒ग्नेस्स्तोम᳚म् । स्तोम॑म्मनामहे । म॒ना॒म॒ह॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ म॒नु॒ते । म॒नु॒त ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मे॒तानि॑ । ए॒तानि॒ वै । वा अह्ना᳚म् । अह्नाꣳ॑ रू॒पाणि॑ । रू॒पाण्य॑न्व॒हम् (26)।
अ॒न्व॒हमे॒व । अ॒न्व॒हमित्य॑नु-अ॒हम् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ञ्चि॒नु॒ते॒ । चि॒नु॒तेऽव॑ । अवाह्ना᳚म् । अह्नाꣳ॑ रू॒पाणि॑ । रू॒पाणि॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ कस्मा᳚त् । कस्मा᳚थ्स॒त्यात् । स॒त्याद्या॒तया᳚म्नीः । या॒तया᳚म्नीर॒न्याः । या॒तया᳚म्नी॒रिति॑ या॒त-या॒म्नीः॒ । अ॒न्या इष्ट॑काः । इष्ट॑का॒ अयातयाम्नी । अया॑तयाम्नी लोकम्पृ॒णा । अया॑तया॒म्नीत्यया॑त-या॒म्नी॒ । लो॒कम्पृ॒णेति॑ । लो॒कम्पृ॒णेति॑ लो॒कम्-पृ॒णा । इत्यै᳚न्द्रा॒ग्नी । ऐ॒न्द्रा॒ग्नी हि । ऐ॒न्द्रा॒ग्नीत्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नी । हि बा॑र्हस्प॒त्या । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्येति॑ । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒दि॒न्द्रा॒ग्नी । इ॒न्द्रा॒ग्नी च॑ । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी । च॒ हि । हि दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑श्च । चाया॑तयामानः । अया॑तयामानोऽनुच॒रव॑ती । अया॑तयामान॒ इत्यया॑त-या॒मा॒नः॒ । अ॒नु॒चरव॑ती भवति । अ॒नु॒च॒रव॒तीत्य॑नुच॒र-व॒ती॒ । भ॒व॒त्यजा॑मित्वाय । अजा॑मित्वायनु॒ष्टुभा᳚ । अजा॑मित्वा॒येत्यजा॑मि-त्वा॒य॒ । अ॒नु॒ष्टुभाऽनु॑ । अ॒नु॒ष्टुभेत्य॑नु-स्तुभा᳚ । अनु॑ चरति । च॒र॒त्या॒त्मा । आ॒त्मा वै । वै लो॑कम्पृ॒णा । लो॒क॒म्पृ॒णा प्रा॒णः । लो॒क॒म्पृ॒णेति॑ लोकम्-पृ॒णा । प्रा॒णो॑ऽनु॒ष्टुप् । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अ॒नु॒ष्टुप्त॒स्मा॑त् । अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु-स्तुप् । तस्मा᳚त्प्रा॒णः । प्रा॒णस्सर्वा॑णि । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । सर्वा॒ण्यङ्गा॑नि । अङ्गा॒न्यनु॑ । अनु॑ चरति । च॒र॒ति॒ ताः । ता अ॑स्य । अ॒स्य॒ सूद॑दोहसः । सूद॑दोहस॒ इति॑ । सूद॑दोहस॒ इति॒ सूद॑-दो॒ह॒सः॒ (27)।
इत्या॑ह । आ॒ह॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒त्परु॑षिपरुषि । परु॑षिपरुषि॒ रसः॑ । परु॑षिपरु॒षीति॒ परु॑षि-प॒रु॒षि॒ । रस॒स्सोम᳚म् । सोमं॑ श्रीणन्ति । श्री॒ण॒न्ति॒ पृश्न॑यः । पृश्न॑य॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हान्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वै पृश्नि॑ । पृश्न्यन्न᳚म् । अन्न॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽर्कः । अ॒र्को वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर॒र्कः । अ॒र्कोऽन्न᳚म् । अन्न॒मन्न᳚म् । अन्न॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ जन्मन्न्॑ । जन्म॑न्दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ॒व्विशः॑ । विश॑स्त्रि॒षु । त्रि॒ष्वा । आ रो॑च॒ने । रो॒च॒ने दि॒वः । दि॒व इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हे॒मान् । इ॒माने॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ लो॒कान् । लो॒काञ्ज्योति॑ष्मतः । ज्योति॑ष्मत करोति । क॒रो॒ति॒ यः । यो वै । वा इष्ट॑कानाम् । इष्ट॑कानाम्प्रति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाँव्वेद॑ । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । वेद॒ प्रति॑ । प्रत्ये॒व । ए॒व ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ तया᳚ । तया॑ दे॒वत॑या । दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वत् । अ॒ङ्गि॒र॒स्वद्ध्रु॒वा । ध्रु॒वासी॑द । सी॒देति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षा । ए॒षा वै । वा इष्ट॑कानाम् । इष्ट॑कानाम्प्रति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठा यः । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ प्रति॑ । प्रत्ये॒व । ए॒व ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒तीति॑ तिष्ठति (28) ॥
सु॒व॒र्गाय॒ वै । सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः-गाय॑ । वा ए॒षः । ए॒ष लो॒काय॑ । लो॒काय॑ चीयते । ची॒य॒ते॒ यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निर्वज्रः॑ । वज्र॑ एकाद॒शिनी᳚ । ए॒का॒दशिनी॒ यत् । यद॒ग्नौ । अ॒ग्नावे॑काद॒शिनी᳚म् । ए॒का॒द॒शिनी᳚म्मिनु॒यात् । मि॒नु॒याद्वज्रे॑ण । वज्रे॑णैनम् । ए॒न॒ꣳ॒ सु॒व॒र्गात् । सु॒व॒र्गाल्लो॒कात् । सु॒व॒र्गादिति॑ सुवः-गात् । लो॒काद॒न्तः । अ॒न्तर्द॑ध्यात् । द॒ध्या॒द्यत् । यन्न । न मि॑नु॒यात् । मि॒नु॒याथ्स्वरु॑भिः । स्वरु॑भि प॒शून् । स्वरु॑भि॒रिति स्वरु॑-भिः॒ । प॒शून्वि । व्य॑र्धयेत् । अ॒र्ध॒ये॒दे॒क॒यू॒पम् । ए॒क॒यू॒पम्मि॑नोति । ए॒क॒यू॒प॒मित्ये॑क-यू॒पम् । मि॒नो॒ति॒ न । नैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वज्रे॑ण । वज्रे॑ण सुव॒र्गात् । सु॒व॒र्गाल्लो॒कात् । सु॒व॒र्गादिति॑ सुवः-गात् । लो॒काद॑न्त॒र्दधा॑ति । अ॒न्त॒र्दधा॑ति॒ न । अ॒न्त॒र्दधा॒तीत्य॑न्तः-दधा॑ति । न स्वरु॑भिः । स्वरु॑भि प॒शून् । स्वरु॑भि॒रिति॒ स्वरु॑-भिः॒ । प॒शून्वि । व्य॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ वि । वि वै । वा ए॒षः । ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण । वी॒र्यॆ॑णर्ध्यते । ऋ॒ध्य॒ते॒ यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॒न्वन्न् । चि॒न्वन्न॑धि॒का॑मति । अ॒धि॒क्राम॑त्यैन्द्रि॒या । अ॒धि॒क्राम॒तीत्य॑धि-का॑मति । ऐ॒न्द्रि॒यर्चा (29)।
। ऋ॒चाऽऽक्रम॑णम् । आ॒क्रम॑ण॒म्प्रति॑ । आ॒क्रम॑ण॒मित्या᳚-क्रम॑णम् । प्रतीष्ट॑काम् । इष्ट॑का॒मुप॑ । उप॑दध्यात् । द॒ध्या॒न्न । नेन्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण । वी॒र्येण॒ वि । व्यृ॑ध्यते । ऋ॒ध्य॒ते॒ रु॒द्रः । रु॒द्रो वै । वा ए॒षः । ए॒षयत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निस्तस्य॑ । तस्य॑ ति॒स्रः । ति॒स्रश्श॑र॒व्याः᳚ । श॒र॒व्याः᳚ प्र॒तीची᳚ । प्र॒तीची॑ ति॒रश्ची᳚ । ति॒रश्च्य॒नूची᳚ । अ॒नूची॒ ताभ्यः॑ । ताभ्यो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष आ । आ वृ॑श्च्यते । वृ॒श्च्य॒ते॒ यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒ते᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॒त्वा । चि॒त्वा ति॑सृध॒न्वम् । ति॒सृ॒ध॒न्वमया॑चितम् । ति॒सृ॒ध॒न्वमिति॑ तिसृ-ध॒न्वम् । अया॑चितम्ब्राह्म॒णाय॑ । ब्रा॒ह्म॒णाय॑ दद्यात् । द॒द्या॒त्ताभ्यः॑ । ताभ्य॑ ए॒व ।ए॒व नमः॑ । नम॑ स्करोति । क॒रो॒त्यथो᳚ । अथो॒ ताभ्यः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । ताभ्य॑ ए॒व । ए॒वात्मान᳚म् । आ॒त्मान॒न्निः । निष्क्री॑णीते । क्री॒णी॒ते॒ यत् । यत्ते᳚ । ते॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्र॒ पु॒रः । पु॒रो धनुः॑। (30)
। धनु॒स्तत् । तद्वातः॑ । वातो॒ अनु॑ । अनु॑ वातु । वा॒तु॒ ते॒ । ते॒ तस्मै᳚ । तस्मै॑ ते । ते॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्र॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रेण॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रेण॒ नमः॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रेणेति॑ सम्-व॒थ्स॒रेण॑ । नम॑स्करोमि । क॒रो॒मि॒ यत् । यत्ते᳚ । ते॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्र॒ द॒ख्षि॒णा । द॒ख्षि॒णा धनुः॑ । धनु॒स्तत् । तद्वातः॑ । वातो॒ अनु॑ । अनु॑ वातु । वा॒तु॒ ते॒ । ते॒ तस्मै᳚ । तस्मै॑ ते । ते॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्र॒ प॒रि॒व॒थ्स॒रेण॑ । प॒रि॒व॒थ्स॒रेण॒ नमः॑ । प॒रि॒व॒थ्स॒रेणेति॑ परि-व॒थ्स॒रेण॑ । नम॑स्करोमि । क॒रो॒मि॒ यत् । यत्ते᳚ । ते॒ ॒रुद्र॒ । रु॒द्र॒ प॒श्चात् । प॒श्चाद्धनुः॑ । धनु॒स्तत् । तद्वातः॑ । वातो॒ अनु॑ । अनु॑ वातु । वा॒तु॒ ते॒ । ते॒ तस्मै᳚ । तस्मै॑ ते । ते॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्रे॒दा॒व॒थ्स॒रेण॑ । इ॒दा॒व॒थ्स॒रेण॒ नमः॑ । नम॑स्करोमि । क॒रो॒मि॒ यत् । यत्ते᳚ । ते॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्रो॒त्त॒रात् । उ॒त्त॒राद्धनुः॑ । उ॒त्त॒रादित्यु॑त्-त॒रात् । धनु॒ स्तत् । तद्वातः॑। (31)
। वातो॒ अनु॑ । अनु॑ वातु । वा॒तु॒ ते॒ । ते॒ तस्मै᳚ । तस्मै॑ ते । ते॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्रे॒दु॒व॒थ्स॒रेण॑ । इ॒दु॒व॒थ्स॒रेण॒ नमः॑ । इ॒दु॒व॒थ्स॒रेणेती॑दु-व॒थ्स॒रेण॑ । नम॑स्करोमि । क॒रो॒मि॒ यत् । यत्ते᳚ । ते॒ रु॒द्र॒ । रुद्रो॒परि॑ । उ॒परि॒ धनुः॑ । धनु॒स्तत् । तद्वातः॑ । वातो॒ अनु॑ । अनु॑ वातु । वा॒तु॒ ते॒ । ते॒ तस्मै᳚ । तस्मै॑ ते । ते॒ रु॒द्र॒ । रु॒द्र॒ व॒थ्स॒रेण॑ । व॒थ्स॒रेण॒ नमः॑ । नम॑स्करोमि । क॒रो॒मि॒ रु॒द्रः । रु॒द्रो वै । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्नि स्सः । स यथा᳚ । यथा᳚ व्या॒घ्रः । व्या॒घ्र क्रु॒द्धः । क्रु॒द्धस्तिष्ठ॑ति । तिष्ठ॑त्ये॒वम् । ए॒वँव्वै । वा ए॒षः । ए॒ष ए॒तर्हि॑ । ए॒तर्हि॒ सञ्चि॑तम् । सञ्चि॑तमे॒तैः । सञ्चि॑त॒मिति॒ सम्-चि॒त॒म्॒ । ए॒तैरुप॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ न॒म॒स्का॒रैः । न॒म॒स्का॒रैरे॒व । न॒म॒स्का॒रैरिति॑ नमः-का॒रैः । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ श॒म॒य॒ति॒ । श॒म॒य॒ति॒ ये । ये᳚ऽग्नयः॑ । अ॒ग्नय॑ पुरी॒ष्याः।᳚ (32)
। पुरी॒ष्याः᳚ प्रवि॑ष्टाः । प्रवि॑ष्टा पृथि॒वीम् । प्रवि॑ष्टा॒ इति॒ प्र-वि॒ष्टाः॒ । पृ॒थि॒वीमनु॑ । अन्वित्यनु॑ ॥ तेषा॒न्त्वम् । त्वम॑सि । अ॒स्यु॒त्त॒मः । उ॒त्त॒म प्र । उ॒त्त॒म इत्यु॑त्-त॒मः । प्रणः॑ । नो॒ जी॒वात॑ने । जी॒वात॑वे सुव । सु॒वेति॑ सुव ॥ आप॑न्त्वा । त्वा॒ऽग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ मन॑सा । मन॒साऽऽप᳚म् । आप॑न्त्वा । त्वा॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ तप॑सा । तप॒साऽऽप॑म् । आप॑न्त्वा । त्वा॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ दी॒ख्षया᳚ । दी॒ख्षयाऽऽप᳚म् । आप॑न्त्वा । त्वा॒ऽग्ने॒ । अ॒ग्न॒ उ॒प॒सद्भिः॑ । उ॒प॒सद्भि॒राप᳚म् । उ॒प॒सद्भि॒रित्यु॑प॒सत्-भिः॒ । आप॑न्त्वा । त्वा॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ सु॒त्यया᳚ । सु॒त्ययाप᳚म् । आप॑न्त्वा । त्वा॒ऽग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ दख्षि॑णाभिः । दख्षि॑णाभि॒राप᳚म् । आप॑न्त्वा । त्वा॒ऽग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ऽव॒भृ॒थेन॑ । अ॒व॒भृ॒थेनाप᳚म् । अ॒व॒भृ॒थेनेत्य॑व-भृ॒थेन᳚ । आप॑न्त्वा । त्वा॒ऽग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ व॒शया᳚ । व॒शयाऽऽप᳚म् । आप॑न्त्वा । त्वा॒ऽग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ स्व॒गा॒का॒रेण॑ । स्व॒गा॒का॒रे॒णेति॑ । स्व॒गा॒का॒रे॒णेति॑ स्वगा-का॒रेण॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षा । ए॒षा वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेराप्तिः॑ । आ॒प्तिस्तया᳚ । तयै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मा॒प्नो॒ति॒ । आ॒प्नो॒तीत्या᳚- प्नोति (33) ॥
गा॒य॒त्रेण॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒दुप॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ प्रा॒णम् । प्रा॒ण मे॒व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒ति॒ बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म्प॒ख्षौ । बृ॒ह॒द॒॒न्तराभ्या॒मिति॑ बृहत्-र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् । प॒ख्षावोजः॑ । ओज॑ ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒त्यृ॒त्तु॒स्था य॑ज्ञाय॒ज्ञिये॑न । ऋ॒त्तु॒स्धा॒ य॑ज्ञाय॒ज्ञिये॑न॒ पुच्छ᳚म् । पुच्छ॑मृ॒तुषु॑ । ऋ॒तुष्वे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ पृ॒ष्ठैः । पृ॒ष्ठैरुप॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ तेजः॑ । तेजो॒ वै । वै पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॒ तेजः॑ । तेज॑ ए॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒ति॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर॒ग्निम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒ग्निम॑सृजत । अ॒सृ॒ज॒त॒ सः । सो᳚ऽस्मात् । अ॒स्मा॒थ्सृ॒ष्टः । सृ॒ष्ट पराङ्॑ । परा॑ङैत् । ऐ॒त्तम् । तँव्वा॑रव॒न्तीये॑न । वा॒र॒व॒न्तीये॑नावारयत । वा॒र॒व॒न्तीये॒नेति॑ वार-व॒न्तीये॑न । अ॒वा॒र॒य॒त॒ तत् । तद्वा॑रव॒न्तीय॑स्य । वा॒र॒व॒न्तीय॑स्य वारवन्तीय॒त्वम् । वा॒र॒व॒न्तीय॒स्येति॑ वार-व॒न्तीय॑स्य । वा॒र॒व॒न्ती॒य॒ त्वं श्यै॒तेन॑ । वा॒र॒व॒न्ती॒य॒त्वमिति॑ वारवन्तीय-त्वम् । श्यै॒तेन॑ श्ये॒ती । श्ये॒ती अ॑कुरुत । अ॒कु॒रु॒त॒ तत् । तच्छ्यै॒तस्य॑ । श्यै॒तस्य॑श्येत॒ त्वम् । श्यै॒त॒त्वम्यत् । श्यै॒त॒त्वमिति॑ श्यैत-त्वम् (34)।
यद्वा॑रव॒न्तिये॑न । वा॒र॒व॒न्तीये॑नो प॒तिष्ठ॑ते । वा॒र॒व॒न्तीये॒नेति॑ वार-व॒न्तिये॑न । उ॒प॒तिष्ठ॑ते वा॒रय॑ते । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प-तिष्ठ॑ते । वा॒रय॑त ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ग्गं॒ श्यै॒तेन॑ । श्यै॒तेन॑ श्ये॒ती । श्ये॒ती कु॑रुते । कु॒रु॒ते॒ प्र॒जाप॑ते॒र्॒?हृद॑येन । प्र॒जाप॑ते॒र्॒?हृद॑ये नापिप॒ख्षम् । अ॒पि॒प॒ख्षम्प्रति॑ । अ॒पि॒प॒ख्षमित्य॑पि-प॒ख्षम् । प्रत्युप॑ । उप॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ प्रे॒माण᳚म् । प्रे॒माण॑मे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ ग॒च्छ॒ति॒ । ग॒च्छ॒ति॒ प्राच्या᳚ । प्राच्या᳚ त्वा । त्वा॒ दि॒शा । दि॒शा सा॑दयामि । सा॒द॒या॒मि॒ गा॒य॒त्रेण॑ । गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा॒ऽग्निना᳚ । अ॒ग्निना॑ दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ऽग्नेः । अ॒ग्नेश्शी॒र्ष्णा । शी॒र्ष्णाऽग्नेः । अ॒ग्नेश्शिरः॑ । शिर॒ उप॑ । उप॑ दधामि । द॒धा॒मि॒ दख्षि॑णया । दख्षि॑णया त्वा । त्वा॒ दि॒शा । दि॒शा सा॑दयामि । सा॒द॒या॒मि॒ त्रैष्टु॑भेन । त्रेष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा । छन्द॒सेन्द्रे॑ण । इन्द्रे॑ण दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ऽग्नेः । अ॒ग्ने प॒ख्षेण॑ । प॒ख्षेणा॒ग्ने । अ॒ग्ने प॒ख्षम् । प॒ख्षमुप॑ । उप॑ दधामि । द॒धा॒मि॒ ॒प्र॒तीच्या᳚ । प्र॒तीच्या᳚ त्वा । त्वा॒ दि॒शा । दि॒शा सा॑दयामि । सा॒द॒या॒मि॒ जाग॑तेन (35)।
। जाग॑तेन॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा सवि॒त्रा । स॒वि॒त्रा दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ऽग्नेः । अ॒ग्ने पुच्छे॑न । पुच्छे॑ना॒ग्नेः । अ॒ग्ने पुच्छ᳚म् । पुच्छ॒मुप॑ । उप॑ दधामि । द॒धा॒म्युदी᳚च्या । उदी᳚च्या त्वा । त्वा॒ दि॒शा । दि॒शा सा॑दयामि । सा॒द॒या॒म्यानु॑ष्टुभेन । आनु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा । आनु॑ष्टभे॒नेत्यानु॑-स्तु॒भे॒न॒ । छन्द॑सा मि॒त्रावरु॑णाभ्याम् । मि॒त्रावरु॑णाभ्यान्दे॒वत॑या । मि॒त्रावरु॑णाभ्या॒मिति॑ मि॒त्रा-वरु॑णाभ्याम् । दे॒वत॑या॒ऽग्नेः । अ॒ग्ने प॒ख्षेण॑ । प॒ख्षेणा॒ग्नेः । अ॒ग्ने प॒ख्षम् । प॒ख्षमुप॑ । उप॑ दधामि । द॒धा॒म्यू॒र्ध्वया᳚ । ऊ॒र्ध्वया᳚ त्वा । त्वा॒ दि॒शा । दि॒शा सा॑दयामि । सा॒द॒या॒मि॒ पाङ्क्ते॑न । पाङ्क्ते॑न॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा बृह॒स्पति॑ना । बृह॒स्पति॑ना दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ऽग्नेः । अ॒ग्ने पृ॒ष्ठेन॑ । पृ॒ष्ठेना॒ग्नेः । अ॒ग्ने पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठमुप॑ । उप॑ दधामि । द॒धा॒मि॒ यः । यो वै । वा अपा᳚त्मानम् । अपा᳚त्मानम॒ग्निम् । अपा᳚त्मान॒मित्यप॑-आ॒त्मा॒न॒म्॒ । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒तेऽपा᳚त्मा । अपा᳚त्मा॒ऽमुष्मिन्न्॑ । अपा॒त्मेत्यप॑-आ॒त्मा॒ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यः । यस्सात्मा॑नम् । सात्मा॑नञ्चिनु॒ते । सात्मा॑न॒मिति॒ स-आ॒त्मा॒न॒म्॒ । चि॒नु॒ते सात्मा᳚ । सात्मा॒ऽमुष्मिन्न्॑ । सात्मेति॒ स-आ॒त्मा॒ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के भ॑वति । भ॒व॒त्या॒त्मे॒ष्ट॒काः । आ॒त्मे॒ष्ट॒का उप॑ । आ॒त्मे॒ष्ट॒का इत्या᳚त्म-इ॒ष्ठ॒काः । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्ये॒षः । ए॒ष वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेरा॒त्मा । आ॒त्मा सात्मा॑नम् । सात्मा॑नमे॒व । सात्मा॑न॒मिति॒ स-आ॒त्मा॒न॒म्॒ । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ सात्मा᳚ । सात्मा॒ऽमुष्मिन्न्॑ । सात्मेति॒ स-आ॒त्मा॒ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदेति॒ वेद॑ (36) ॥8॥
अग्न॑ उदधे । उ॒द॒धे॒ या । उ॒द॒ध॒ इत्यु॑द-धे॒ । या ते᳚ । त॒ इषुः॑ । इषु॑र्यु॒वा । यु॒वा नाम॑ । नाम॒ तया᳚ । तया॑ नः । नो॒ मृ॒ड॒ । मृ॒ड॒ तस्याः᳚ । तस्या᳚स्ते । ते॒ नमः॑ । नम॒स्तस्याः᳚ । तस्ता᳚स्ते । त॒ उप॑ । उप॒ जीव॑न्तः । जीव॑न्तो भूयास्म । भू॒या॒स्माग्ने᳚ । अग्ने॑ दुध्र । दु॒ध्र॒ ग॒ह्य॒ । ग॒ह्य॒ कि॒ꣳ॒शि॒ल॒ । कि॒ꣳ॒शि॒ल॒ व॒न्य॒ । व॒न्य॒ या । या ते᳚ । त॒ इषुः॑ । इषु॑र्यु॒वा । यु॒वा नाम॑ । नाम॒ तया᳚ । तया॑ नः । नो॒ मृ॒ड॒ । मृ॒ड॒ तस्याः᳚ । तस्या᳚स्ते । ते॒ नमः॑ । नम॒स्तस्याः᳚ । तस्या᳚स्ते । त॒ उप॑ । उप॒ जीव॑न्तः । जीव॑न्तो भूयास्म । भू॒या॒स्म॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ वै । वा ए॒ते । ए॒ते᳚ऽग्नयः॑ । अ॒ग्नयो॒ यत् । यच्चित॑यः । चित॑य उद॒धिः । उ॒द॒धिरे॒व । उ॒द॒धिरित्यु॑द-धिः । ए॒व नाम॑ । नाम॑ प्रथ॒मः । प्र॒थ॒मो दु॒ध्रः । दु॒ध्रो द्वि॒तीयः॑। (37)
द्वि॒तीयो॒ गह्यः॑ । गह्य॑स्तृ॒तीयः॑ । तृ॒तीय॑ किꣳशि॒लः । कि॒ꣳ॒शि॒लश्च॑तु॒र्थः । च॒तु॒र्थो वन्यः॑ । वन्य॑ पञ्च॒मः । प॒ञ्च॒मस्तेभ्यः॑ । तेभ्यो॒ यत् । यदाहु॑तीः । आहु॑ती॒र्न । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । न जु॑हु॒यात् । जु॒हु॒याद॑ध्व॒र्युम् । अ॒ध्व॒र्युञ्च॑ । च॒ यज॑मानम् । यज॑मानञ्च । च॒ प्र । प्र द॑हेयुः । द॒हे॒यु॒र्यत् । यदे॒ताः । ए॒ता आहु॑तीः । आहु॑तीर्जु॒होति॑ । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । जु॒होति॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑नै॒व । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒ञ्च॒म॒य॒ति॒ । श॒म॒य॒ति॒ न । नार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्च्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒त्यध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युर्न । न यज॑मानः । यज॑मानो॒ वाक् । वाङ्मे᳚ । म॒ आ॒सन्न् । आ॒सन्न॒सोः । न॒सो प्रा॒णः । प्रा॒णो᳚ऽख्ष्योः । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अ॒ख्ष्योश्चख्षुः॑ । चख्षु॒ कर्ण॑योः । कर्ण॑यो॒श्श्रोत्र᳚म् । श्रोत्र॑म्बाहु॒वोः । बा॒हु॒वोर्बल᳚म् । बल॑मूरु॒वोः । ऊ॒रु॒वोरोजः॑ । ओजोऽरि॑ष्टा । अरि॑ष्टा॒ विश्वा॑नि । विश्वा॒न्यङ्गा॑नि । अङ्गा॑नि त॒नूः । त॒नूस्त॒नुवा᳚ (38)।
। त॒नुवा॑ मे । मे॒ स॒ह । स॒ह नमः॑ । नम॑स्ते । ते॒ अ॒स्तु॒ । अस्तु॒ मा । मा मा᳚ । मा॒ हि॒ꣳ॒सीः॒ । हि॒ꣳ॒सीरप॑ । अप॒ वै । वा ए॒तस्मा᳚त् । ए॒तस्मा᳚त्प्रा॒णाः । प्रा॒णा क्रा॑मन्ति । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । क्रा॒म॒न्ति॒ यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॒न्वन्न् । चि॒न्वन्न॑धि॒क्राम॑ति । अ॒धि॒ क्राम॑ति॒ वाक् । अ॒धि॒क्राम॒तीत्य॑धि-क्राम॑ति । वाङ्मे᳚ । म॒ आ॒सन्न् । आ॒सन्न॒सोः । न॒सो प्रा॒णः । प्रा॒ण इति॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र- अ॒नः । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रा॒णान् । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒वात्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ यः । यो रु॒द्रः । रु॒द्रो अ॒ग्नौ । अ॒ग्नौ यः । यो अ॒फ्सु । अ॒फ्सु यः । अ॒फ्स्पित्य॑प्-सु । य ओष॑धीषु । ओष॑धीषु॒ यः । यो रु॒द्रः । रु॒द्रो विश्वा᳚ । विश्वा॒ भुव॑ना । भुव॑नाऽऽवि॒वेश॑ । आ॒वि॒वेश॒ तस्मै᳚ । आ॒वि॒वेशेत्या᳚-वि॒वेश॑ । तस्मै॑ रु॒द्राय॑ । रु॒द्राय॒ नमः॑ । नमो॑ अस्तु । अ॒स्त्वा॒हु॑ति भागाः । आहु॑ति भागा॒ वै । आहु॑ति भागा॒ इत्या॑हुति-भा॒गः॒ । वा अ॒न्ये । अ॒न्ये रु॒द्राः । रु॒द्रा ह॒विर्भा॑गाः । ह॒विर्भा॑गा अ॒न्ये । ह॒विर्भा॑गा॒ इति॑ ह॒विः-भा॒गाः॒। (39)
। अ॒न्ये श॑तरु॒द्रीय᳚म् । श॒त॒रु॒द्रीयꣳ॑ हु॒त्वा । श॒त॒रुद्री॒यमिति॑ शत-रु॒द्रीय᳚म् । हु॒त्वा गा॑वीधु॒कम् । गा॒वी॒धु॒कञ्च॒रुम् । च॒रुमे॒तेन॑ । ए॒तेन॒ यजु॑षा । यजु॑षा चर॒माया᳚म् । च॒र॒माया॒मिष्ट॑कायाम् । इष्ट॑काया॒न्नि । नि द॑ध्यात् । द॒ध्या॒द्भा॒ग॒ धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑नै॒व । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ श॒म॒य॒ति॒ । श॒म॒य॒ति॒ तस्य॑ । तस्य॒ तु । त्वै । वै श॑तरु॒द्रीय᳚म् । श॒त॒रु॒द्रीयꣳ॑ हु॒तम् । श॒त॒रु॒द्रीय॒मिति॑ शत-रु॒द्रीय᳚म् । हु॒तमिति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्यस्य॑ । यस्यै॒ तत् । ए॒तद॒ग्नौ । अ॒ग्नौ क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यत॒ इति॑ । इति॒ वस॑वः । वस॑वस्त्वा । त्वा॒ रु॒द्रैः । रु॒द्रै पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚त्पान्तु । पा॒न्तु॒ पि॒तरः॑ । पि॒तर॑स्त्वा । त्वा॒ य॒मरा॑जानः । य॒मरा॑जान पि॒तृभिः॑ । य॒मरा॑जान॒ इति॑ य॒म-रा॒जा॒नः॒ । पि॒तृभि॑र्दख्षिण॒तः । पि॒तृभि॒रिति॑ पि॒तृ-भिः॒ । द॒ख्षि॒ण॒त पा᳚न्तु । पा॒न्त्वा॒दि॒त्याः । आ॒दि॒त्यास्त्वा᳚ । त्वा॒ विश्वैः᳚ । विश्वै᳚र्दे॒वैः । दे॒वै प॒श्चात् । प॒श्चात्पा᳚न्तु । पा॒न्तु॒ द्यु॒ता॒नः । द्यु॒ता॒नस्व्ता᳚ । त्वा॒ मा॒रु॒तः । मा॒रु॒तो म॒रुद्भिः॑ । म॒रुद्भि॑रुत्तर॒तः । म॒रुद्भि॒रिति॑ म॒रुत्-भिः॒ । उ॒त्त॒र॒त पा॑तु । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । पा॒तु॒ दे॒वाः। (40)
। दे॒वास्त्वा᳚ । त्वेन्द्र॑ज्येष्ठाः । इन्द्र॑ज्येष्ठा॒ वरु॑णराजानः । इन्द्र॑ज्येष्ठा॒ इतीन्द्र॑-ज्ये॒ष्ठाः॒ । वरु॑णराजनो॒ऽधस्ता᳚त् । वरु॑णराजान॒ इति॒ वरु॑ण-रा॒जा॒नः॒ । अ॒धस्ता᳚च्च । चो॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टाच्च । च॒ पा॒न्तु॒ । पा॒न्तु॒ न । न वै । वा ए॒तेन॑ । ए॒तेन॑ पू॒तः । पू॒तो न । न मेध्यः॑ । मेध्यो॒ न । न प्रोख्षि॑तः । प्रोख्षि॑तो॒ यत् । प्रोख्षि॑त॒ इति॒ प्र-उ॒ख्षि॒तः॒ । य दे॑नम् । ए॒न॒मतः॑ । अत॑ प्रा॒चीन᳚म् । प्रा॒चीन॑म्प्रो॒ख्षति॑ । प्रो॒ख्षति॒ यत् । प्रो॒ख्षतीति॑ प्र-उ॒ख्षति॑ । यथ्सञ्चि॑तम् । सञ्चि॑त॒माज्ये॑न । सञ्चि॑त॒मिति॒ सम्-चि॒त॒म्॒ । आज्ये॑न प्रो॒ख्षति॑ । प्रो॒ख्षति॒ तेन॑ । प्रो॒ख्षतीति॑ प्र-उ॒ख्षति॑ । तेन॑ पू॒तः । पू॒तस्तेन॑ । तेन॒ मेध्यः॑ । मेध्य॒स्तेन॑ । तेन॒ प्रोख्षि॑तः । प्रोख्षि॑त॒ इति॒ प्र-उ॒ख्षि॒तः॒ (41) ॥9॥
स॒मीची॒ नाम॑। नामा॑ऽसि । अ॒सि॒ प्राची᳚ । प्राची॒ दिक् । दिक्तस्याः᳚ । तस्या᳚स्ते । ते॒ऽग्निः । अ॒ग्निरधि॑पतिः । अधि॑पतिरसि॒तः । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । अ॒सि॒तो र॑ख्षि॒ता । र॒ख्षि॒ता यः । यश्च॑ । चाधि॑पतिः । अधि॑पति॒र्यः । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । यश्च॑ । च॒ गो॒प्ता । गो॒प्ता ताभ्या᳚म् । ताभ्या॒न्नमः॑ । नम॒स्तौ । तौ नः॑ । नो॒ मृ॒ड॒य॒ता॒म् । मृडयता॒न्ते । ते यम् । यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्मो यः । यश्च॑ । च॒ नः॒ । नो॒ द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ तम् । तँव्वा᳚म् । वा॒ञ्जम्भे᳚ । जम्भे॑ दधामि । द॒धा॒म्यो॒ज॒स्विनी᳚ । ओ॒ज॒स्विनी॒ नाम॑ । नामा॑सि । अ॒सि॒ द॒ख्षि॒णा । द॒ख्षि॒णा दिक् । दिक्तस्याः᳚ । तस्या᳚स्ते । त॒ इन्द्रः॑ । इन्द्रोऽधि॑पतिः । अधि॑पति॒ पृदा॑कुः । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । पृदा॑कु॒ प्राची᳚ । प्राची॒ नाम॑ । नामा॑ऽसि । अ॒सि॒ प्र॒तीची᳚ । प्र॒तीची॒ दिक् । दिक्तस्याः᳚ । तस्या᳚स्ते (42)।ते॒ सोमः॑।
सोमोऽधि॑पतिः। अधि॑पतिस्स्व॒जः । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । ॒स्व॒जो॑ऽव॒स्थावा᳚ । स्व॒ज इति॑ स्व-जः । अ॒व॒स्थावा॒ नाम॑ । अ॒व॒स्थावेत्य॑व-स्थावा᳚ । नामा॑ऽसि । अ॒स्युदी॑चि । उदी॑ची॒ दिक् । दिक्तस्याः᳚ । तस्या᳚स्ते । ते॒ वरु॑णः । वरु॒णोऽधि॑पतिः । अधि॑पतिस्ति॒रश्च॑राजिः । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । ति॒रश्च॑राजि॒रधि॑पत्नी । ति॒रश्च॑राजि॒रिति॑ तिरश्च॑-रा॒जिः॒ । अधि॑पत्नी॒ नाम॑ । अधि॑प॒त्नीत्यधि॑-प॒त्नी॒ । नामा॑ऽसि । अ॒सि॒ बृ॒ह॒ती । बृ॒ह॒ती दिक् । दिक्तस्याः᳚ । तस्या᳚स्ते । ते॒ बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒रधि॑पतिः । अधि॑पतिश्श्वि॒त्रः । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । श्वि॒त्रो व॒शिनी᳚ । व॒शीनी॒ नाम॑ । नामा॑ऽसि । अ॒सी॒यम् । इ॒यन्दिक् । दिक्तस्याः᳚ । तस्ता᳚स्ते । ते॒ य॒मः । य॒मोऽधि॑पतिः । अधि॑पति क॒ल्माष॑ग्रीवः । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । क॒ल्माष॑ग्रीवो रख्षि॒ता । क॒ल्माष॑ग्रीव॒ इति॑ क॒ल्माष॑-ग्री॒वः॒ । र॒ख्षि॒ता यः । यश्च॑ । चाधि॑पतिः । अधि॑पति॒र्यः । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । यश्च॑ । च॒ गो॒प्ता । गो॒प्ता ताभ्या᳚म् । ताभ्या॒न्नमः॑ । नम॒स्तौ । तौ नः॑ । नो॒ मृ॒ड॒य॒ता॒म्॒ । मृ॒ड॒य॒ता॒न्ते । ते यम् । यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्मो यः । यश्च॑ । च॒ नः॒ (43)।
। नो॒ द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ तम् । तँव्वा᳚म् । वा॒ञ्जम्भे᳚ । जम्भे॑ दधामि । द॒धा॒म्ये॒ताः । ए॒ता वै । वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ अ॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॒तम् । चि॒तꣳ र॑ख्षन्ति । र॒ख्ष॒न्ति॒ ताभ्यः॑ । ताभ्यो॒ यत् । यदाहु॑तीः । आहु॑ती॒र्न । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । न जुहु॒यात् । जु॒हु॒या द॑ध्व॒र्युम् । अ॒ध्व॒र्युञ्च॑ । च॒ यज॑मानम् । यज॑मानञ्च । च॒ ध्या॒ये॒युः॒ । ध्या॒ये॒यु॒र्यत् । य दे॒ताः । ए॒ता आहु॑तीः । आहु॑तीर्जु॒होति॑ । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । जु॒होति॑ भाग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑नै॒व । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒ञ्ञ्च॒॒म॒य॒ति॒ । श॒म॒य॒ति॒ न । नार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्च्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒त्यध्व॒र्युः । अ॒र्ध॒र्यु॒र्न । न यज॑मानः । यज॑मानो हे॒तयः॑ । हे॒तयो॒ नाम॑ । नाम॑ स्थ । स्थ॒ तेषा᳚म् । तेषाँ᳚व्वः । व॒ पु॒रः । पु॒रो गृ॒हाः । गृ॒हा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्वः॑ । व॒ इष॑वः । इष॑वस्सलि॒लः । स॒लि॒लो नि॑लि॒म्पाः । नि॒लि॒म्पा नाम॑ । नि॒लि॒म्पा इति॑ नि-लि॒म्पाः । नाम॑ स्थ। (44)
स्थ॒ तेषा᳚म् । तेषाँ᳚व्वः । वो॒ द॒ख्षि॒णा । द॒ख्षि॒णा गृ॒हाः । गृ॒हा पि॒तरः॑ । पि॒तरो॑ वः । व॒ इष॑वः । इष॑व॒स्सग॑रः । सग॑रो व॒ज्रिणः॑ । व॒ज्रिणो॒ नाम॑ । नाम॑ स्थ । स्थ॒ तेषा᳚म् । तेषाँ᳚व्वः । व॒ प॒श्चात् । प॒श्चाद्गृ॒हाः । गृ॒हास्स्वप्नः॑ । स्वप्नो॑ वः । व॒ इष॑वः । इष॑वो॒ गह्व॑रः । गह्व॑रोऽव॒स्थावा॑नः । अ॒व॒स्थावा॑नो॒ नाम॑ । अ॒व॒स्थावा॑न॒ इत्य॑व-स्थावा॑नः । नाम॑ स्थ । स्थ॒ तेषा᳚म् । तेषाँ᳚व्वः । व॒ उ॒त्त॒रात् । उ॒त्त॒राद्गृ॒हाः । उ॒त्त॒रादित्यु॑त्- त॒रात् । गृ॒हा आपः॑ । आपो॑ वः । व॒ इष॑वः । इष॑वस्समु॒द्रः । स॒मु॒द्रोऽधि॑पतयः । अधि॑पतयो॒ नाम॑ । अधि॑पतय॒ इत्यधि॑-प॒त॒यः॒ । नाम॑ स्थ । स्थ॒ तेषा᳚म् । तेषाँ᳚व्वः । व॒ उ॒परि॑ । उ॒परि॑ गृ॒हाः । गृ॒हा व॒र्॒?षम् । व॒र्॒?षँव्वः॑ । व॒ इष॑वः । इष॒वोऽव॑स्वान् । अव॑स्वान्क्र॒व्याः । क्र॒व्या नाम॑ । नाम॑ स्थ । स्थ॒ पार्थि॑वाः । पार्थि॑वा॒स्तेषा᳚म् । तेषाँ᳚व्वः । व॒ इ॒ह । इ॒ह गृ॒हाः । गृ॒हा अन्न᳚म् (45)।
। अन्नँ॑व्वः । व॒ इष॑वः । इष॑वो निमि॒षः । नि॒मि॒षो वा॑तना॒मम् । नि॒मि॒ष इति॑ नि-मि॒षः । वा॒त॒ना॒मन्तेभ्यः॑ । वा॒त॒ना॒ममिति॑ वात-ना॒मम् । तेभ्यो॑ वः । वो॒ नमः॑ । नम॒स्ते । ते नः॑ । नो॒ मृ॒ड॒य॒त॒ । मृ॒ड॒य॒त॒ ते । ते यम् । यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्मो यः । यश्च॑ । च॒ नः॒ । नो॒ द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ तम् । तँव्वः॑ । वो॒ जम्भे᳚ । जम्भे॑ दधामि । द॒धा॒मि॒ हु॒तादः॑ । हु॒तादो॒ वै । हु॒ताद॒ इति॑ हुत-अदः॑ । वा अ॒न्ये । अ॒न्ये दे॒वाः । दे॒वा अ॑हु॒तादः॑ । अ॒हु॒तादो॒ऽन्ये । अ॒हु॒ताद॒ इत्य॑हुत-अदः॑ । अ॒न्ये तान् । तान॑ग्नि॒चित् । अ॒ग्नि॒चिदे॒व । अ॒ग्नि॒चिदित्य॑ग्नि-चित् । ए॒वोभयान्॑ । उ॒भया᳚न्प्रीणाति । प्री॒णा॒ति॒ द॒ध्ना । द॒ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ । म॒धु॒मि॒श्रेणै॒ताः । म॒धु॒मि॒श्रेणेति॑ मधु-मि॒श्रेण॑ । ए॒ता आहु॑तीः । आहु॑तीर्जुहोति । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । जु॒हो॒ति॒ भा॒ग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑नै॒व । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒न्प्री॒णा॒ति॒ । प्री॒णा॒त्यथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒रिष्ट॑काः । इष्ट॑का॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वा अ॑हु॒तादः॑ । अ॒हु॒ताद॒ इति॑ । अ॒हु॒ताद॒ इत्य॑हुत-अदः॑ । इत्य॑नुपरि॒क्राम᳚म्। (46)
“अ॒नु॒प॒रिक्राम॑ञ्जुहोति । अ॒नु॒प॒रिक्रा॒ममित्य॑नु-प॒रि॒क्राम᳚म् । जु॒हो॒त्यप॑रिवर्गम् । अप॑रिवर्गमे॒व । अप॑रिवर्ग॒मित्यप॑रि-व॒र्ग॒म् । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒न्प्री॒णा॒ति॒ । प्री॒णा॒ती॒मम् । इ॒मं स्तन᳚म् । स्तन॒मूर्ज॑स्वन्तम् । ऊर्ज॑स्वन्तन्धय । ध॒या॒पाम् । अ॒पाम्प्रप्या॑तम् । प्रप्या॑तमग्ने । प्रप्या॑त॒मिति॒ प्र-प्या॒त॒म्॒ । अ॒ग्ने॒ स॒रि॒रस्य॑ । स॒रि॒रस्य॒ मध्ये᳚ । मध्य॒ इति॒ मध्ये᳚ ॥ उथ्स॑ञ्जुषस्व । जु॒ष॒स्व॒ मधु॑मन्तम् । मधु॑मन्तमूर्व । मधु॑मन्त॒मिति॒ मधु॑-म॒न्त॒म् । ऊ॒र्व॒ स॒मु॒द्रिय᳚म् । स॒मु॒द्रिय॒ꣳ॒ सद॑नम् । सद॑न॒मा । आ वि॑शस्व । वि॒श॒स्वेति॑ विशस्व ॥ यो वै । वा अ॒ग्निम् । अ॒ग्निम्प्र॒युज्य॑ । प्र॒युज्य॒ न । प्र॒युज्येति॑ प्र-युज्य॑ । न वि॑मु॒ञ्चति॑ । वि॒मु॒ञ्चति॒ यथा᳚ । वि॒मु॒ञ्चतीति॑ वि-मु॒ञ्चति᳚ । यथाऽश्वः॑ । अश्वो॑ यु॒क्तः । यु॒क्तोऽवि॑मुच्यमानः । अवि॑मुच्यमानः॒, ख्षुध्यन्न्॑ । अवि॑मुच्यमान॒ इत्यवि॑-मु॒च्य॒मा॒नः॒ । ख्षुध्य॑न्प्ररा॒भव॑ति । प॒रा॒भव॑त्ये॒वम् । प॒रा॒भव॒तीति॑ परा-भव॑ति । ए॒वम॑स्य । अ॒स्या॒ग्निः । अ॒ग्नि परा᳚ । परा॑ भवति । भ॒व॒ति॒ तम् । तम्प॑रा॒भव॑न्तम् । प॒रा॒भव॑न्तँ॒य्यज॑मानः । प॒रा॒भव॑न्त॒मिति॑ परा-भव॑न्तम् । यज॑मा॒नोऽनु॑ । अनु॒ परा᳚ । परा॑ भवति । भ॒व॒ति॒ सः । सो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॒त्वा । चि॒त्वा लू॒ख्षो । लू॒ख्षो भ॑वति (47)।”
। भ॒व॒ती॒मम् । इ॒मं स्तन᳚म् । स्तन॒मूर्ज॑स्वन्तम् । ऊर्ज॑स्वन्तन्धय । ध॒या॒पाम् । अ॒पामिति॑ । इत्याज्य॑स्य । आज्य॑स्य पू॒र्णाम् । पू॒र्णाꣳ स्रुच᳚म् । स्रुच॑ञ्जुहोति । जु॒हो॒त्ये॒षः । ए॒ष वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्वि॑मो॒कः । वि॒मो॒को वि॒मुच्य॑ । वि॒मो॒क इति॑ वि-मो॒कः । वि॒मुचै॒व । वि॒मुच्येति॑ वि-मुच्य॑ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अन्न᳚म् । अ॒न्न॒मपि॑ । अपि॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दाहुः । आ॒हु॒र्यः । यश्च॑ । चै॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ यः । यश्च॑ । च॒ न । न सु॒धाय᳚म् । सु॒धायꣳ॑ ह । सु॒धाय॒मिति॑ सु- धाय᳚म् । ह॒ वै । वै वा॒जी । वा॒जी सुहि॑तः । सुहि॑तो दधाति । सुहि॑त॒ इति॒ सु-हि॒तः॒ । द॒धा॒तीति॑ । इत्य॒ग्निः । अ॒ग्निर्वाव । वाव वा॒जी । वा॒जी तम् । तमे॒व । ए॒व तत् । तत्प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ सः । स ए॑नम् । ए॒न॒म्प्री॒तः । प्री॒त प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ वसी॑यान् । वसी॑यान्भवति । भ॒व॒तीति॑ भवति (48) ॥10॥
“इन्द्रा॑य॒ राज्ञे᳚ । राज्ञे॑ सूक॒रः । सू॒क॒रो वरु॑णाय । वरु॑णाय॒ राज्ञे᳚ । राज्ञे॒ कृष्णः॑ । कृष्णो॑ य॒माय॑ । य॒माय॒ राज्ञे᳚ । राज्ञ॒ ऋश्यः॑ । ऋश्य॑ ऋष॒भाय॑ । ऋ॒ष॒भाय॒ राज्ञे᳚ । राज्ञे॑ गव॒यः । ग॒व॒यश्शा᳚र्दू॒लाय॑ । शा॒र्दू॒लाय॒ राज्ञे᳚ । राज्ञे॑ गौ॒रः । गौ॒र पु॑रुषरा॒जाय॑ । पु॒रु॒ष॒रा॒जाय॑ म॒र्कटः॑ । पु॒रु॒ष॒रा॒जायेति॑ पुरुष-रा॒जाय॑ । म॒र्कटः॑, ख्षिप्रश्ये॒नस्य॑ । ख्षि॒प्र॒श्ये॒नस्य॒ वर्ति॑का । ख्षि॒प्र॒श्ये॒नस्येति॑ ख्षिप्र-श्ये॒नस्य॑ । वर्ति॑का॒ नील॑ङ्गोः । नील॑ङ्गो॒ क्रिमिः॑ । क्रिमि॒स्सोम॑स्य । सोम॑स्य॒ राज्ञः॑ । राज्ञ॑ कुलु॒ङ्गः । कु॒लु॒ङ्गस्सिन्धो᳚ । सिन्धो᳚श्शिꣳशु॒मारः॑ । शि॒ꣳ॒शु॒मारो॑ हि॒मव॑तः । हि॒मव॑तो ह॒स्ती । हि॒मव॑त॒ इति॑ हि॒म-व॒तः॒ । ह॒स्ती इति॑ ह॒स्ती (49) ॥11॥”
म॒यु प्रा॑जाप॒त्यः । प्रा॒जा॒प॒त्य ऊ॒लः । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः । ऊ॒लो हली᳚ख्ष्णः । हली᳚ख्ष्णो वृषद॒ꣳ॒शः । वृ॒ष॒द॒ꣳ॒शस्ते । ते धा॒तुः । धा॒तु स्सर॑स्वत्यै । सर॑स्वत्यै॒ शौरिः॑ । शौरि॑श्श्ये॒ता । श्ये॒तापु॑रुष॒वाक् । पु॒रु॒ष॒वाख्सर॑स्वते । पु॒रु॒ष॒वागिति॑ पुरुष-वाक् । सर॑स्वते॒ शुकः॑ । शुक॑श्श्ये॒तः । श्ये॒त पु॑रुष॒वाक् । पु॒रु॒षवागा॑र॒ण्यः । पु॒रु॒ष॒वागिति॑ पुरुष-वाक् । आ॒र॒ण्यो॑जः । अ॒जो न॑कु॒लः । न॒कु॒लश्शका᳚ । शका॒ ते । ते॒ पौ॒ष्णाः । पौ॒ष्णा वा॒चे । वा॒चे क्रौ॒ञ्चः । क्रौ॒ञ्च इति॑ क्रौ॒ञ्चः (50) ॥12॥
अ॒पान्नप्त्रे᳚ । नप्त्रे॑ ज॒षः । ज॒षो ना॒क्रः । ना॒क्रो मक॑रः । मक॑र कुली॒कयः॑ । कु॒ली॒कय॒स्ते । तेऽकू॑पारस्य । अकू॑पारस्य वा॒चे । वा॒चे पै᳚ङ्गरा॒जः । पै॒ङ्ग॒रा॒जो भगा॑य । पै॒ङ्ग॒रा॒ज इति॑ पैङ्ग-रा॒जः । भगा॑य कु॒षीत॑कः । कु॒षीत॑क आ॒ती । आ॒ती वा॑ह॒सः । वा॒ह॒सो दर्वि॑दा । दर्वि॑दा॒ ते । ते वा॑य॒व्याः᳚ । वा॒य॒व्या॑ दि॒ग्भ्यः । दि॒ग्भ्यश्च॑क्रवा॒कः । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । च॒क्र॒वा॒क इति॑ चक्रवाकः (51) ॥13॥
बला॑याजग॒रः । अ॒ज॒ग॒र आ॒खुः । आ॒खुस्सृ॑ज॒या । सृ॒ज॒याश॒यण्ड॑कः । श॒यण्ड॑क॒स्ते । ते॒ मै॒त्राः । मै॒त्रा मृ॒त्यवे᳚ । मृ॒त्यवे॑ऽसि॒तः । अ॒सि॒तो म॒न्यवे᳚ । म॒न्यवे᳚ स्व॒जः । स्व॒ज कु॑म्भी॒नसः॑ । स्व॒ज इति॑ स्वजः । कु॒म्भी॒नस॑ पुष्करसा॒दः । कु॒म्भी॒नस॒ इति॑ कुम्भी-नसः॑ । पु॒ष्क॒र॒सा॒दो लो॑हिता॒हिः । पु॒ष्क॒र॒सा॒द इति॑ पुष्कर-सा॒दः । लो॒हि॒ता॒हिस्ते । लो॒हि॒ता॒हिरिति॑ लोहित-अ॒हिः । ते त्वा॒ष्ट्राः । त्वा॒ष्ट्रा प्र॑ति॒श्रुत्का॑यै । प्र॒ति॒श्रुत्का॑यै वाह॒सः । प्र॒ति॒श्रुत्का॑या॒ इति॑ प्रति-श्रुत्का॑यै । वा॒ह॒स इति॑ वाह॒सः (52) ॥14॥
“पु॒रु॒ष॒मृ॒गश्च॒न्द्रम॑से । पु॒रु॒ष॒मृ॒ग इति॑ पुरुष-मृ॒गः । च॒न्द्रम॑से गो॒धा । गो॒धा काल॑का । काल॑का दार्वाघा॒टः । दा॒र्वा॒घा॒टस्ते । दा॒र्वा॒घा॒ट इति॑ दारु-आ॒घा॒तः । ते वन॒स्वती॑नाम् । वन॒स्वती॑नामे॒णी । ए॒ण्यह्ने᳚ । अह्ने॒ कृष्णः॑ । कृष्णो॒ रात्रि॑यै । रात्रि॑यै पि॒कः । पि॒कः, ख्ष्विङ्का᳚ । ख्ष्विङ्का॒ नील॑शीर्ष्णी । नील॑शीर्ष्णी॒ ते । नील॑शी॒र्ष्णीति॒ नील॑-शी॒र्ष्णी॒ । ते᳚ऽर्य॒म्णे । अ॒र्य॒म्णे धा॒तुः । धा॒तु क॑त्क॒टः । क॒त्क॒ट इति॑ कत्क॒टः (53) ॥15॥”
सौ॒री ब॒लाका᳚ । ब॒लाकर्श्यः॑ । ऋश्यो॑ म॒यूरः॑ । म॒यूर॑श्ये॒नः । श्ये॒नस्ते । ते ग॑न्ध॒र्वाणा᳚म् । ग॒न्ध॒र्वाणाँ॒व्वसू॑नाम् । वसू॑नाङ्क॒पिञ्ज॑लः । क॒पिञ्ज॑लो रु॒द्राणा᳚म् । रु॒द्राणा᳚न्तित्ति॒रिः । ति॒त्ति॒री रो॒हित् । रो॒हित्कु॑ण्डृ॒णाची᳚ । कु॒ण्डृ॒णाची॑ गो॒लत्ति॑का । गो॒लत्ति॑का॒ ताः । ता अ॑फ्स॒रसा᳚म् । अ॒फ्स॒रसा॒ मर॑ण्याय । अर॑ण्याय सृम॒रः । सृ॒म॒र इति॑ सृम॒रः (54) ॥16॥
पृ॒ष॒तो वै᳚श्वदे॒वः । वै॒श्व॒दे॒व पि॒त्वः । वै॒श्व॒दे॒व इति॑ वैश्व-दे॒वः । पि॒त्वो न्यङ्कुः॑ । न्यङ्कु॒ कशः॑ । कश॒स्ते । तेऽनु॑मत्यै । अनु॑मत्या अन्यवा॒पः । अनु॑मत्या॒ इत्यनु॑-म॒त्यै॒ । अ॒न्य॒वा॒पो᳚ऽर्धमा॒साना᳚म् । अ॒न्य॒वा॒प इत्य॑न्य-वा॒पः । अ॒र्ध॒मा॒साना᳚म्मा॒साम् । अ॒र्ध॒मा॒साना॒मित्य॑र्ध-मा॒साना᳚म् । मा॒साङ्क॒श्यपः॑ । क॒श्यप॒ क्वयिः॑ । क्वयि॑ कु॒टरुः॑ । कु॒टरु॑र्दात्यौ॒हः । दा॒त्यौ॒हस्ते । ते सि॑नीवा॒ल्यै । सि॒नी॒वा॒ल्यै बृह॒स्पत॑ये । बृह॒स्पत॑ये शित्पु॒टः । शि॒त्पु॒ट इति॑ शित्पु॒टः (55) ॥17॥
शका॑ भौ॒मी । भौ॒मी पा॒न्त्रः । पा॒न्त्र कशः॑ । कशो॑ मान्थी॒लवः॑ । मा॒न्थी॒लव॒स्ते । ते पि॑तृ॒णाम् । पि॒तृ॒णामृ॑तू॒नाम् । ऋ॒तू॒नाञ्जह॑का । जह॑का सँव्वथ्स॒राय॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒राय॒ लोपा᳚ । सँ॒व्व॒थ्स॒रायेति॑ सम्-व॒थ्स॒राय॑ । लो॒पा॑ क॒पोतः॑ । क॒पोत॒ उलू॑कः । उलू॑क श्श॒शः । श॒शस्ते । ते नैर्॑ऋ॒ताः । नै॒र्॒ऋ॒ता कृ॑क॒वाकुः॑ । नै॒र्॒ऋ॒ता इति॑ नैः-ऋ॒ताः । कृ॒क॒वाकु॑स्सावि॒त्रः । सा॒वि॒त्र इति॑ सावि॒त्रः (56) ॥
रुरू॑ रौ॒द्रः । रौ॒द्र कृ॑कला॒सः । कृ॒क॒ला॒सश्श॒कुनिः॑ । श॒कुनि॒ पिप्प॑का । पिप्प॑का॒ ते । ते श॑र॒व्या॑यै । श॒र॒व्या॑यै हरि॒णः । ह॒रि॒णो मा॑रु॒तः । मा॒रु॒तो ब्रह्म॑णे । ब्रह्म॑णे शा॒र्गः । शा॒र्गस्त॒रख्षुः॑ । त॒रख्षु॑ कृ॒ष्णः । कृ॒ष्णश्श्वा । श्वा च॑तुर॒ख्षः । च॒तु॒र॒ख्षोग॑र्द॒भः । च॒तु॒र॒ख्ष इति॑ चतुः-अ॒ख्षः । ग॒र्द॒भस्ते । त इ॑तरज॒नाना᳚म् । इ॒त॒र॒ज॒नाना॑म॒ग्नये᳚ । इ॒त॒र॒ज॒ना॒ना॒मिती॑तर-ज॒नाना᳚म् । अ॒ग्नये॒ धूङ्ख्ष्णा᳚ । धूङ्ख्ष्णेति॒ धूङ्ख्ष्णा᳚ (57) ॥
अ॒ल॒ज आ᳚न्तरि॒ख्षः । आ॒न्त॒रि॒ख्ष उ॒द्रः । उ॒द्रो म॒द्गुः । म॒द्गु प्ल॒वः । प्ल॒वस्ते । ते॑ऽपाम् । अ॒पामदि॑त्यै । अदि॑त्यै हगंस॒साचिः॑ । ह॒ꣳ॒ससाचि॑रिन्द्रा॒ण्यै । ह॒ꣳ॒स॒साचि॒रिति॑ हꣳस-साचिः॑ । इ॒न्दा॒ण्यैकीर्शा᳚ । कीर्शा॒ गृध्रः॑ । गृध्र॑श्शितिक॒ख्षी । शि॒ति॒क॒ख्षीवा᳚र्ध्राण॒सः । शि॒ति॒क॒ख्षीति॑ शिति-क॒ख्षी । वा॒र्ध्रा॒ण॒सस्ते । ते दि॒व्या । दि॒व्या द्या॑वापृथि॒व्या᳚ । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्या᳚श्वा॒वित् । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्येति॑ द्यावा-पृ॒थि॒व्या᳚ । श्वा॒विदिति॑ श्व-वित् (58) ॥20॥
सु॒प॒र्ण पा᳚र्ज॒न्यः । सु॒प॒र्ण इति॑ सु-प॒र्णः । पा॒र्ज॒न्यो ह॒ꣳ॒सः । ह॒ꣳ॒सो वृकः॑ । वृको॑ वृषद॒ꣳ॒शः । वृ॒ष॒द॒ꣳ॒शस्ते । त ऐ॒न्द्राः । ऐ॒न्द्रा अ॒पाम् । अ॒पामु॒द्रः । उ॒द्रो᳚ऽर्य॒म्णे । अ॒र्य॒म्णे लो॑पा॒शः । लो॒पा॒शस्सि॒ꣳ॒हः । सि॒ꣳ॒हो न॑कु॒लः । न॒कु॒लो व्या॒घ्रः । व्या॒घ्रस्ते । ते म॑हे॒न्द्राय॑ । म॒हे॒न्द्राय॒ कामा॑य । म॒हे॒न्द्रायेति॑ महा-इ॒न्द्राय॑ । कामा॑य॒ पर॑स्वान् । पर॑स्वा॒निति॒ पर॑स्वान् (59) ॥
आ॒ग्ने॒य कृ॒ष्णग्री॑वः । कृ॒ष्णग्री॑वस्सारस्व॒ती । कृ॒ष्णग्री॑व॒ इति॑ कृ॒ष्ण-ग्री॒वः॒ । सा॒र॒स्व॒ती मे॒षी । मे॒षी ब॒भ्रुः । ब॒भ्रुस्सौ॒म्यः । सौ॒म्य पौ॒ष्णः । पौ॒ष्णश्श्या॒मः । श्या॒मश्शि॑तिपृ॒ष्ठः । शि॒ति॒पृ॒ष्ठो बा॑र्हस्प॒त्यः । शि॒ति॒पृ॒ष्ठ इति॑ शिति-पृ॒ष्ठः । बा॒र्॒ह॒स्पत्य शि॒ल्पः । शि॒ल्पो वै᳚श्वदे॒वः । वै॒श्व॒दे॒व ऐ॒न्द्रः । वै॒श्व॒दे॒व इति॑ वैश्व-दे॒वः । ऐ॒न्द्रो॑ऽरु॒णः॑ । अ॒रु॒णो मा॑रु॒तः । मा॒रु॒त क॒ल्माषः॑ । क॒ल्माष॑ ऐन्द्रा॒ग्नः । ऐ॒न्द्रा॒ग्नस्सꣳ॑हि॒तः । ऐ॒न्द्रा॒ग्न इत्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नः । स॒ꣳ॒हि॒तो॑ऽधोरा॑मः । स॒ꣳ॒हि॒त इति॑ सम्-हि॒तः । अ॒धोरा॑मस्सावि॒त्रः । अ॒धोरा॑म इत्य॒धः-रा॒मः॒ । सा॒वि॒त्रो वा॑रु॒णः । वा॒रु॒ण पेत्वः॑ । पेत्व॒ इति॒ पेत्वः॑ (60) ॥22॥
अश्व॑स्तूप॒रः । तू॒प॒रो गो॑मृ॒गः । गो॒मृ॒गस्ते । गो॒मृ॒ग इति॑ गो-मृ॒गः । ते प्रा॑जाप॒त्याः । प्रा॒जा॒प॒त्या आ᳚ग्ने॒यौ । प्रा॒जा॒प॒त्या इति॑ प्राजा-प॒त्याः । आ॒ग्ने॒यौ कृ॒ष्णग्री॑वौ । कृ॒ष्णग्री॑वौ त्वा॒ष्ट्रौ । कृ॒ष्णग्री॑वा॒विति॑ कृ॒ष्ण-ग्री॒वौ॒ । त्वा॒ष्ट्रौ लो॑मशस॒क्थौ । लो॒म॒श॒स॒क्थौ शि॑तिपृ॒ष्ठौ । लो॒म॒श॒स॒क्थाविति॑ लोमश-स॒क्थौ । शि॒ति॒पृ॒ष्ठौ बा॑र्हस्प॒त्यौ । शि॒ति॒पृ॒ष्ठाविति॑ शिति-पृ॒प्ठौ । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यौ धा॒त्रे । धा॒त्रे पृ॑षोद॒रः । पृ॒षो॒द॒रस्सौ॒र्यः । पृ॒षो॒द॒र इति॑ पृष-उ॒द॒रः । सौ॒र्यो ब॒लख्षः॑ । ब॒लख्ष॒ पेत्वः॑ । पेत्व॒ इति॒ पेत्वः॑ (61) ॥23॥
अ॒ग्नयेऽनी॑कवते । अनी॑कवते रोहिताञ्जिः । अनी॑कवत॒ इत्यनी॑क-व॒ते॒ । रोहि॑ताञ्जिरन॒ड्वान् । रोहि॑ताञ्जि॒रिति॒ रोहि॑त-अ॒ञ्जिः॒ । अ॒न॒ड्वा॒न॒धोरा॑मौ । अ॒धोरा॑मौ सावि॒त्रौ । अ॒धोरा॑मा॒वित्य॒धः-रा॒मौ॒ । सा॒वि॒त्रौ पौ॒ष्णौ । पौ॒ष्णौ र॑ज॒तना॑भी । र॒ज॒तना॑भी वैश्वदे॒वौ । र॒ज॒तना॑भी॒ इति॑ रज॒त-ना॒भी॒ । वै॒श्व॒दे॒वौ पि॒शङ्गौ᳚ । वै॒श्व॒देवाविति॑ वैश्व-दे॒वौ । पि॒शङ्गा॑ तूप॒रौ । तू॒प॒रौ मा॑रु॒तः । मा॒रु॒त क॒ल्माषः॑ । क॒ल्माष॑ आग्ने॒यः । आ॒ग्ने॒य कृ॒ष्णः । कृ॒ष्णो॑ऽजः । अ॒जस्सा॑रस्व॒ती । सा॒र॒स्व॒ती मे॒षी । मे॒षी वा॑रु॒णः । वा॒रु॒ण कृ॒ष्णः । कृ॒ष्ण एक॑शितिपात् । एक॑शितिपा॒त्पेत्वः॑ । एक॑शितिपा॒दित्येक॑-शि॒ति॒पा॒त्॒ । पेत्व॒ इति॒ पेत्वः॑ (62) ॥24॥
हिर॑ण्यवर्णा॒श्शुच॑यः । हिर॑ण्यवर्णा॒ इति॒ हिर॑ण्य-व॒र्णाः॒ । शुच॑य पाव॒काः । पा॒व॒का यासु॑ । यासु॑ जा॒तः । जा॒त क॒श्यपः॑ । क॒श्यपो॒ यासु॑ । यास्विन्द्रः॑ । इन्द्र॒ इतीन्द्रः॑ ॥ अ॒ग्निँय्याः । या गर्भ᳚म् । गर्भ॑न्दधि॒रे । द॒धि॒रे विरू॑पाः । विरू॑पा॒स्ताः । विरू॑पा॒ इति॒ वि-रू॒पाः॒ । ता नः॑ । न॒ आपः॑ । आप॒श्शम् । शं स्यो॒नाः । स्यो॒ना भ॑वन्तु । भ॒व॒न्त्विति॑ भवन्तु ॥ यासा॒ꣳ॒ राजा᳚ । राजा॒ वरु॑णः । वरु॑णो॒ याति॑ । याति॒ मध्ये᳚ । मध्ये॑ सत्यानृ॒ते । स॒त्या॒नृ॒ते अ॑व॒पश्यन्न्॑ । स॒त्या॒नृ॒ते इति॑ सत्य-अ॒नृ॒ते । अ॒व॒पश्य॒ञ्चना॑नाम् । अ॒व॒पश्य॒न्नित्य॑व-पश्यन्॑ । जना॑ना॒मिति॒ जना॑नाम् ॥ म॒धु॒श्चुत॒श्शुच॑यः । म॒धु॒श्चुत॒ इति॑ मधु-श्चुतः॑ । शुच॑यो॒ याः । या पा॑व॒काः । पा॒व॒कास्ताः । ता नः॑ । न॒ आपः॑ । आप॒श्शम् । शं स्यो॒नाः । स्यो॒ना भ॑वन्तु । भ॒व॒न्त्विति॑ भवन्तु ॥ यासा᳚न्दे॒वाः । दे॒वा दि॒वि । दि॒वि कृ॒ण्वन्ति॑ । कृ॒ण्वन्ति॑ भ॒ख्षम् । भ॒ख्षँय्याः । या अ॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे बहु॒धा । ब॒हु॒धा भव॑न्ति । ब॒हु॒धेति॑ बहु-धा । भव॒न्तीति॒ भव॑न्ति ॥ या पृ॑थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीम्पय॑सा । पय॑सो॒न्दन्ति॑ । उ॒न्दन्ति॑ शु॒क्राः। (1)
शु॒क्रास्ताः । ता नः॑ । न॒ आपः॑ । आप॒श्शम् । शं स्यो॒नाः । स्यो॒ना भ॑वन्तु । भ॒व॒न्त्विति॑ भवन्तु ॥ शि॒वेन॑ मा । मा॒ चख्षु॑षा । चख्षु॑षा पश्यत । प॒श्य॒ता॒ऽपः॒ । आ॒प॒श्शि॒वया᳚ । शि॒वया॑ त॒नुवा᳚ । त॒नुवोप॑ । उप॑ स्पृशत । स्पृ॒श॒त॒ त्वच᳚म् । त्वच॑म्मे । म॒ इति॑ मे ॥ सर्वाꣳ॑ अ॒ग्नीन् । अ॒ग्नीꣳर॑फ्सु॒षदः॑ । अ॒फ्सु॒षदो॑ हुवे । अ॒फ्सु॒षद॒ इत॑फ्सुसदः॑ । हु॒वे॒ वः॒ । वो॒ मयि॑ । मयि॒ वर्चः॑ । वर्चो॒ बल᳚म् । बल॒मोजः॑ । ओजो॒ नि । नि ध॑त्त । ध॒त्ते॒ति॑ धत्त ॥ यद॒दः । अ॒दस्स॑म्प्रय॒तीः । स॒म्प्र॒य॒तीरहौ᳚ । स॒म्प्र॒य॒तीरिति॑ सम्-प्र॒य॒तीः । अहा॒वन॑दत । अन॑दता ह॒ते । ह॒त इति॑ ह॒ते ॥ तस्मा॒दा । आ न॒द्यः॑ । न॒द्यो॑ नाम॑ । नाम॑ स्थ । स्थ॒ ता । ता वः॑ । वो॒ नामा॑नि । नामा॑नि सिन्धवः । सि॒न्ध॒व॒ इति॑ सिन्धवः ॥ यत्प्रेषि॑ताः । प्रेषि॑ता॒ वरु॑णेन । प्रेषि॑ता॒ इति॒ प्र-इ॒षि॒ताः॒ । वरु॑णेन॒ ताः । ताश्शीभ᳚म् । शीभꣳ॑ स॒मव॑ल्गत । स॒मव॑ल्ग॒तेति॑ सम्-अव॑ल्गत (2) ॥
तदा᳚प्नोत् । आ॒प्नो॒दिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ वः । वो॒ य॒तीः । य॒तीस्त॒स्मा᳚त् । तस्मा॒दापः॑ । आपो॒ अनु॑ । अनु॑ स्थन । स्थ॒नेति॑ स्थन ॥ अ॒प॒का॒मं स्यन्द॑मानाः । अ॒प॒का॒ममित्य॑प-का॒मम् । स्यन्द॑माना॒ अवी॑वरत । अवी॑वरत वः । वो॒ हिक᳚म् । हिक॒मिति॒ हिक᳚म् ॥ इन्द्रो॑ वः । व॒श्शक्ति॑भिः । शक्ति॑भिर्देवीः । शक्ति॑भि॒रिति॒ शक्ति॑-भिः॒ । दे॒वी॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्वाः । वार्णाम॑ । नाम॑ वः । वो हि॒तम् । हि॒तमिति॑ हि॒तम् ॥ एको॑ दे॒वः । दे॒वो अपि॑ । अप्य॑तिष्ठत् । अ॒ति॒ष्ठथ्स्यन्द॑मानाः । स्यन्द॑माना यथाव॒शम् । य॒था॒व॒शमिति॑ यथा-व॒शम् ॥ उदा॑निषुः । आ॒नि॒षुर्म॒हीः । म॒हीरिति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दुद॒कम् । उ॒द॒कमु॑च्यते । उ॒च्य॒त॒ इत्यु॑च्यते ॥ आपो॑ भ॒द्राः । भ॒द्रा घृ॒तम् । घृ॒तमित् । इदापः॑ । आप॑ आसुः । आ॒सु॒र॒ग्नीषोमौ᳚ । अ॒ग्नी॒षोमौ॑ बिभ्रति । अ॒ग्नीषोमा॒वित्य॒ग्नी-सोमौ᳚ । बि॒भ्र॒त्यापः॑ । आप॒ इत् । इत्ताः । ता इति॒ ताः ॥ ती॒व्रो रसः॑ । रसो॑ मधु॒पृचा᳚म् । म॒धु॒पृचा॑मरङ्ग॒मः । म॒धु॒पृचा॒मिति॑ मधु-पृचा᳚म् (3)।
। अ॒र॒ङ्ग॒म॒ आ । अ॒र॒ङ्ग॒म इत्य॑रम्-ग॒मः । आ मा᳚ । मा॒ प्रा॒णेन॑ । प्रा॒णेन॑ स॒ह । प्रा॒णेनेति॑ प्र-अ॒नेन॑ । स॒ह वर्च॑सा । वर्च॑सागन्न् । गन्निति॒गन्न् ॥ आदित् । इत्प॑श्यामि । प॒श्या॒म्यु॒त । उ॒त वा᳚ । वा॒ शृ॒णो॒मि॒ । शृ॒णो॒म्या । आ मा᳚ । मा॒ घोषः॑ । घोषो॑ गच्छति । ग॒च्छ॒ति॒ वाक् । वाङ्नः॑ । न॒ आ॒सा॒म्॒ । आ॒सा॒मित्या॑साम् ॥ मन्ये॑ भेजा॒नः । भे॒जा॒नो अ॒मृत॑स्य । अ॒मृत॑स्य॒ तर्हि॑ । तर्हि॒ हिर॑ण्यवर्णाः । हिर॑ण्यवर्णा॒ अतृ॑पम् । हिर॑ण्यवर्णा॒ इति॒ हिर॑ण्य-व॒र्णाः॒ । अतृ॑पँय्य॒दा । य॒दा वः॑ । व॒ इति॑ वः ॥ आपो॒ हि । हिष्ठ । स्था म॑यो॒भुवः॑ । म॒यो॒भुव॒स्ताः । म॒यो॒भुव॒ इति॑ मयः-भुवः॑ । ता नः॑ । न॒ ऊ॒र्जे । ऊ॒र्जे द॑धातन । द॒धा॒त॒ने॒ति॑ दधातन ॥ म॒हेरणा॑य । रणा॑य॒ चख्ष॑से । चख्ष॑स॒ इति॒ चख्ष॑से ॥ यो वः॑ । व॒श्शि॒वत॑मः । शि॒वत॑मो॒ रसः॑ । शि॒वत॑म॒ इति॑ शि॒व-त॒मः॒ । रस॒स्तस्य॑ । तस्य॑ भाजयत । भा॒ज॒य॒ते॒ह । इ॒ह नः॑ । न॒ इति नः॑ ॥ उ॒श॒तीरि॑व । इ॒व॒ मा॒तरः॑ । मा॒तर॒ इति॑ मा॒तरः॑ ॥ तस्मा॒ अर᳚म् । अर॑ङ्गमाम । ग॒मा॒म॒ वः॒ । वो॒ यस्य॑ । यस्य॒ ख्षया॑य । ख्षया॑य॒ जिन्व॑थ । जिन्व॒थेति॒ जिन्व॑थ ॥ आपो॑ ज॒नय॑थ । ज॒नय॑था । च॒नः । न॒ इति॑ नः ॥ दि॒वि श्र॑यस्व । श्र॒य॒स्वा॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे यतस्व । य॒त॒स्व॒ पृ॒थि॒व्या । पृ॒थि॒व्या सम् । सम्भ॑व । भ॒व॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम॑सि । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । अ॒सि॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॑ त्वा । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सायेति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒साय॑ । त्वेति॑ त्वा (4) ॥1॥
अ॒पाङ्ग्रहान्॑ । ग्रहा᳚न्गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वाव । वाव रा॑ज॒सूय᳚म् । रा॒ज॒सूयँ॒य्यत् । रा॒ज॒सूय॒मिति॑ राज-सूय᳚म् । यदे॒ते । ए॒ते ग्रहाः᳚ । ग्रहा᳚स्स॒वः । सवो᳚ऽग्निः । अ॒ग्निर्व॑रुण स॒वः । व॒रु॒ण॒स॒वो रा॑ज॒सूय᳚म् । व॒रु॒ण॒स॒व इति॑ वरुण-स॒वः । रा॒ज॒सूय॑मग्निस॒वः । रा॒ज॒सूय॒मिति॑ राज-सूय᳚म् । अ॒ग्नि॒स॒वश्चित्यः॑ । अ॒ग्नि॒स॒व इत्य॑ग्नि-स॒वः । चित्य॒स्ताभ्या᳚म् । ताभ्या॑मे॒व । ए॒व सू॑यते । सू॒य॒ते॒ऽथो᳚ । अथो॑ उ॒भौ । अथो॒ इत्यथो᳚ । उ॒भावे॒व । ए॒व लो॒कौ । लो॒काव॒भि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ यः । यश्च॑ । च॒ रा॒ज॒सू॒ये॑न । रा॒ज॒सूये॑नेजा॒नस्य॑ । रा॒ज॒सूये॒नेति॑ राज-सूये॑न । ई॒जा॒नस्य॒ यः । यश्च॑ । चा॒ग्नि॒चितः॑ । अ॒ग्नि॒चित॒ आपः॑ । अ॒ग्नि॒चित॒ इत्य॑ग्नि-चितः॑ । आपो॑ भवन्ति । भ॒व॒न्त्यापः॑ । आपो॒ वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्भ्रातृ॑व्याः । भ्रातृ॑व्या॒ यत् । यद॒पः । अपो᳚ऽग्नेः । अ॒ग्नेर॒धस्ता᳚त् । अ॒धस्ता॑दुप॒दधा॑ति । उ॒प॒दधा॑ति॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भव॑ति । भातृ॑व्याभिभूत्या॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य-अ॒भि॒भू॒त्यै॒ । भव॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒ परा᳚ । परा᳚स्य । अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति । भ॒व॒त्य॒मृत᳚म् । अमृ॑तँ॒व्वै (5)।
वा आपः॑ । आप॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒द्भिः । अ॒द्भिरव॑तान्तम् । अ॒द्भिरित्य॑त्-भिः । अव॑तान्तम॒भि । अव॑तान्त॒मित्यव॑-ता॒न्त॒म्॒ । अ॒भिषि॑ञ्चन्ति । सि॒ञ्च॒न्ति॒ न । नार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒ति॒ सर्व᳚म् । सर्व॒मायुः॑ । आयु॑रेति । ए॒ति॒ यस्य॑ । यस्यै॒ताः । ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚ । उ॒प॒धी॒यन्ते॒ यः । उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प-धी॒यन्ते᳚ । य उ॑ । उ॒ च॒ । चै॒नाः॒ । ए॒ना॒ ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदान्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वा आपः॑ । आप॑ प॒शवः॑ । प॒शव॒ आपः॑ । आपोऽन्न᳚म् । आन्न॑म्प॒शवः॑ । प॒शवो᳚ऽन्ना॒दः । अ॒न्ना॒द प॑शु॒मान् । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । प॒शु॒मान्भ॑वति । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । भ॒व॒ति॒ यस्य॑ । यस्यै॒ ताः । ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚ । उ॒प॒धी॒यन्ते॒ यः । उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प-धी॒यन्तॆ᳚ । य उ॑ । उ॒ च॒ । चै॒नाः॒ । ए॒ना॒ ए॒वम् । ए॒नँव्वेद॑ । वेद॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ मासाः᳚ । मासा᳚स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रेण॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रेणै॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रेणे॑ति सम्-व॒थ्स॒रेण॑ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अन्न᳚म् (6)।
। अन्न॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ पात्रा॑णि । पात्रा॑णि भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ पात्रे᳚ । पात्रे॒ वै । वा अन्न᳚म् । अन्न॑मद्यते । अ॒द्य॒ते॒ सयो॑नि । सयो᳚न्ये॒व । सयो॒नीति॒ स-यो॒नि॒ । ए॒वान्न᳚म् । अन्न॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ आ । आ द्वा॑द॒शात् । द्वा॒द॒शात्पुरु॑षात् । पुरु॑षा॒दन्न᳚म् । अन्न॑मत्ति । अ॒त्त्यथो᳚ । अथो॒ पात्रा᳚त् । अथो॒ इत्यथो᳚ । पात्रा॒न्न । न छि॑द्यते । छि॒द्य॒ते॒ यस्य॑ । यस्यै॒ताः । ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚ । उ॒प॒धी॒यन्ते॒ यः । उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प-धि॒यन्ते᳚ । य उ॑ । उ॒ च॒ । चै॒नाः॒ । ए॒ना॒ ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ कु॒म्भाः । कु॒म्भाश्च॑ । च॒ कु॒म्भीः । कु॒म्भीश्च॑ । च॒ मि॒थु॒नानि॑ । मि॒थु॒नानि॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ मि॒थु॒नस्य॑ । मि॒थु॒नस्य॒ प्रजा᳚त्यै । प्रजा᳚त्यै॒ प्र । प्रजा᳚त्या॒ इति॒ प्र-जा॒त्यै॒ । प्र प॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑र्मिथु॒नैः । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । मि॒थु॒नैर्जा॑यते । जा॒य॒ते॒ यस्य॑ । यस्यै॒ताः । ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚ । उ॒प॒धी॒यन्ते॒ यः । उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प-धी॒यन्ते᳚ । य उ॑ । उ॒ च॒। (7)
। चै॒नाः॒ । ए॒ना॒ ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ शुक् । शुग्वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निस्सः । सो᳚ऽध्व॒र्युम् । अ॒ध्व॒र्युँय्यज॑मानम् । यज॑मानम्प्र॒जाः । प्र॒जाश्शु॒चा । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । शु॒चाऽर्प॑यति । अ॒र्प॒य॒ति॒ यत् । यद॒पः । अ॒प उ॑प॒दधा॑ति । उ॒प॒दधा॑ति॒ शुच᳚म् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । शुच॑मे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ श॒म॒य॒ति॒ । श॒म॒य॒ति॒ न । नार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒त्य॒ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युर्न । न यज॑मानः । यज॑मान॒श्शाम्य॑न्ति । शाम्य॑न्ति प्र॒जाः । प्र॒जा यत्र॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । यत्रै॒ताः । ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚ । उ॒प॒धी॒यन्ते॒ऽपाम् । उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प-धी॒यन्ते᳚ । अ॒पाँव्वै । वा ए॒तानि॑ । ए॒तानि॒ हृद॑यानि । हृद॑यानि॒ यत् । यदे॒ताः । ए॒ता आपः॑ । आपो॒ यत् । य दे॒ताः । ए॒ता अ॒पः । अ॒प उ॑प॒दधा॑ति । उ॒प॒दधा॑ति दि॒व्या᳚भिः । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । दि॒व्याभि॑रे॒व । ए॒वैनाः । ए॒ना॒स्सम् । सꣳ सृ॑जति । सृ॒ज॒ति॒ वर्षु॑कः । वर्षु॑क प॒र्जन्यः॑ । प॒र्जन्यो॑ भवति। (8)
। भ॒व॒ति॒ यः । यो वै । वा ए॒तासा᳚म् । ए॒तासा॑मा॒यत॑नम् । आ॒यत॑न॒ङ्क्ल्प्ति᳚म् । आ॒यत॑न॒मित्या᳚-यत॑नम् । क्ल्प्तिँ॒व्वेद॑ । वेदा॒यत॑नवान् । आ॒यत॑नवान्भवति । आ॒यत॑नवा॒नित्या॒यत॑न-वा॒न्॒ । भ॒व॒ति॒ कल्प॑ते । कल्प॑तेऽस्मै । अ॒स्मा॒ अ॒नु॒सी॒तम् । अ॒नु॒सी॒त॒ मुप॑ । अ॒नु॒सी॒त॒मित्य॑नु-सी॒तम् । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वा आ॑साम् । आ॒सा॒मा॒यत॑नम् । आ॒यत॑नमे॒षा । आ॒यत॑न॒मित्या᳚-यत॑नम् । ए॒षाक्ल्प्तिः॑ । क्ल्प्ति॒र्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदा॒यत॑नवान् । आ॒यत॑नवान्भवति । आ॒यत॑नवा॒नित्या॒यत॑न-वा॒न्॒ । भ॒व॒ति॒ कल्प॑ते । कल्प॑तेऽस्मै । अ॒स्मै॒ द्व॒न्द्वम् । द्व॒न्द्व॒म॒न्याः । द्व॒न्द्व॒मिति॑ द्वम्-द्वम् । अ॒न्या उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ चत॑स्रः । चत॑स्रो॒ मध्ये᳚ । मध्ये॒ धृत्यै᳚ । धृत्या॒ अन्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वा इष्ट॑काः । इष्ट॑का ए॒तत् । ए॒तत्खलु॑ । खलु॒ वै । वै सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादन्न᳚म् । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । अन्नँ॒य्यत् । यदे॒षः । ए॒ष च॒रुः । च॒रुर्यत् । यदे॒तम् । ए॒तञ्च॒रुम् । च॒रुमु॑प॒ दधा॑ति । उ॒प॒दधा॑ति सा॒ख्षात् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात्। (9)
। ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अन्न᳚म् । अन्न॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒त उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अन्न᳚म् । अन्न॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚न्मध्य॒तः । म॒ध्य॒तोऽन्न᳚म् । अन्न॑मद्यते । अ॒द्य॒ते॒ बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यः । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अन्न᳚म् । अन्न॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम॑सि । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । अ॒सि॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॑ त्वा । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सायेति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒साय॑ । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ते॒ज॒स्वी । ते॒ज॒स्वी ब्र॑ह्मवर्च॒सी । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी भ॑वति । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । भ॒व॒ति॒ यस्य॑ । यस्यै॒षः । ए॒ष उ॑पधी॒यते᳚ । उ॒प॒धी॒यते॒ यः । उ॒प॒धी॒यत॒ इत्यु॑प-धी॒यते᳚ । य उ॑ । उ॒ च॒ । चै॒ न॒म् । ए॒न॒मे॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदेति॒ वेद॑ (10) ॥2॥
भू॒ते॒ष्ट॒का उप॑ । भू॒ते॒ष्टका इति॑ भूत-इ॒ष्ट॒काः । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्यत्रा᳚त्र । अता॒᳚त्र वै । अत्रा॒त्रेत्यत्र॑-अ॒त्र॒ । वै मृ॒त्युः । मृ॒त्युर्जा॑यते । जा॒य॒ते॒ यत्र॑ यत्र । यत्र॑ यत्रै॒व । यत्र॑ य॒त्रेति॒ यत्र॑-य॒त्र॒ । ए॒व मृ॒त्युः । मृ॒त्युर्जाय॑ते । जाय॑ते॒ ततः॑ । तत॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मव॑ । अव॑ यजते । य॒ज॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दग्नि॒चित् । अ॒ग्नि॒चिथ्सर्व᳚म् । अ॒ग्नि॒चिदित्य॑ग्नि-चित् । सर्व॒मायुः॑ । आयु॑रेति । ए॒ति॒ सर्वे᳚ । सर्वे॒ हि । ह्य॑स्य । अ॒स्य॒ मृ॒त्यवः॑ । मृ॒त्यवोऽवे᳚ष्टाः । अवे᳚ष्टा॒स्तस्मा᳚त् । अवे᳚ष्टा॒ इत्यव॑-इ॒ष्टाः॒ । तस्मा॑दग्नि॒चित् । अ॒ग्नि॒चिन्न । अ॒ग्नि॒चिदित्य॑ग्नि-चित् । नाभिच॑रित॒ वै । अ॒भिच॑रित॒ वै प्र॒त्यक् । अ॒बि॑चरित॒ वा इत्य॒भि-च॒रि॒त॒ वै । प्र॒त्यगे॑नम् । ए॒न॒म॒भि॒चा॒रः । अ॒बि॒॒चारस्तृ॑णुते । अ॒बि॒॒चार इत्य॑भि-चा॒रः । स्तृ॒णु॒ते॒ सू॒यते᳚ । सू॒यते॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒ते दे॑वसु॒वाम् । दे॒व॒सु॒वामे॒तानि॑ । दे॒व॒सुवाविति॑ देव-सु॒वाम् । ए॒तानि॑ ह॒वीꣳषि॑ । ह॒वीꣳषि॑ भवन्ति । भ॒व॒न्त्ये॒ताव॑न्तः । ए॒ताव॑न्तो॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाꣳ॑ स॒वाः । स॒वास्ते । त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ (11)।
अ॒स्मै॒ स॒वान् । स॒वान्प्र । प्रय॑च्छन्ति । य॒च्छ॒न्ति॒ ते । त ए॑नम् । ए॒न॒ꣳ॒ सु॒व॒न्ते॒ । सु॒व॒न्ते॒ स॒वः । स॒वो᳚ऽग्निः । अ॒ग्निर्व॑रुणस॒वः । व॒रु॒ण॒स॒वो रा॑ज॒सूय᳚म् । व॒रु॒ण॒स॒व इति॑ वरुण-स॒वः । रा॒ज॒सूय॑म्ब्रह्मस॒वः । रा॒ज॒सूय॒मिति॑ राज-सूय᳚म् । ब्र॒ह्म॒स॒वश्चित्यः॑ । ब्र॒ह्म॒स॒व इति॑ ब्रह्म-स॒वः । चित्यो॑ दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ त्वा । त्वा॒ स॒वि॒तुः । स॒वि॒तु प्र॑स॒वे । प॒॒सव इति॑ । प॒॒सव इति॑ प्र-स॒वः । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स॒वि॒तृप्र॑सूतः । स॒वि॒तृप्र॑सूत ए॒व । स॒वि॒तृप्र॑सूत॒ इति॑ सवि॒तृ- प॒सू॒तः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भिर॒भि । अ॒भिषि॑ञ्चति । सि॒ञ्च॒त्य॒न्न॑स्यान्नस्य । अन्न॑स्यान्नस्या॒भि । अन्य॑स्यान्न॒स्येत्यन्न॑स्य-अ॒न्न॒स्य॒ । अ॒भिषि॑ञ्चति । सि॒ञ्च॒त्य॒न्न॑स्यान्नस्य । अन्न॑स्यान्न॒स्याव॑रुद्ध्यै । अन्न॑स्यान्न॒स्येत्यन्न॑स्य-अ॒न्न॒स्य॒ । अव॑रुद्ध्यै पु॒रस्ता᳚त् । अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ । पु॒रस्ता᳚त्प्र॒त्यञ्च᳚म् । प्र॒त्यञ्च॑म॒भि । अ॒भिषि॑ञ्चति । सि॒ञ्च॒ति॒ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒द्धि । हि प्र॑ती॒चीन᳚म् । प्र॒ती॒चीन॒मन्न᳚म् । अन्न॑म॒द्यते᳚ । अ॒द्यते॑ शीर्ष॒तः । शी॒र्॒ष॒तो॑ऽभि । अ॒बि॑षिञ्चति । सि॒ञ्च॒ति॒ शी॒र्॒ष॒तः । शी॒र्॒ष॒तो हि । ह्यन्न᳚म् । अन्न॑म॒द्यते᳚ । अ॒द्यत॒ आ । आ मुखा᳚त् । मुखा॑द॒न्वव॑स्रावयति । अ॒न्वव॑स्रावयति मुख॒तः । अ॒न्वव॑स्रावय॒तीत्य॑नु-अव॑स्रावयति (12)।
मु॒ख॒त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अ॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॑न्दधाति । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । द॒धा॒त्य॒ग्नेः । अ॒ग्नेस्त्वा᳚ । त्वा॒ साम्रा᳚ज्येन । साम्रा᳚ज्येना॒भि । साम्रा᳚ज्ये॒नेति॒ साम्-रा॒ज्ये॒न॒ । अ॒बि॑षिञ्चामि । सि॒ञ्चामीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हैषः । ए॒ष वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेस्स॒वः । स॒वस्तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒भि । अ॒भिषि॑ञ्चति । सि॒ञ्च॒ति॒ बृह॒स्पतेः᳚ । बृह॒स्पते᳚स्त्वा । त्वा॒ साम्रा᳚ज्येन । साम्रा᳚ज्येना॒भि । साम्रा᳚ज्ये॒नेति॒ साम्-रा॒ज्ये॒न॒ । अ॒भिषि॑ञ्चामि । सि॒ञ्चा॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒भि । अ॒बि॑षिञ्चति । सि॒ञ्च॒तीन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य त्वा । त्वा॒ साम्रा᳚ज्येन । साम्रा᳚ज्येना॒भि । साम्रा᳚ज्ये॒नेति साम्-रा॒ज्ये॒न॒ । अ॒भिषि॑ञ्चामि । सि॒ञ्चा॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हे॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒वास्मिन्न् । अ॒स्मि॒न्नु॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टाद्दधाति । द॒धा॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै (13)।
। वै रा॑ज॒सूय॑स्य । रा॒ज॒सूय॑स्य रू॒पम् । रा॒ज॒सूय॒स्येति॑ राज-सूय॑स्य । रू॒पँय्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒त उ॒भौ । उ॒भावे॒व । ए॒वलो॒कौ । लो॒काव॒भि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ यः । यश्च॑ । च॒ रा॒ज॒सूये॑न । रा॒ज॒सूये॑नेजा॒नस्य॑ । रा॒ज॒सूये॒नेति॑ राज-सूये॑न । ई॒जा॒नस्य॒ यः । यश्च॑ । चा॒ग्नि॒चितः॑ । अ॒ग्नि॒चित॒ इन्द्र॑स्य । अ॒ग्नि॒चित॒ इत्य॑ग्नि-चितः॑ । इन्द्र॑स्य सुषुवा॒णस्य॑ । सु॒षु॒वाणस्य॑ दश॒धा । द॒श॒धेन्द्रि॒यम् । द॒श॒धेति॑ दश-धा । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्परा᳚ । परा॑ऽपतत् । अ॒प॒त॒त्तत् । तद्दे॒वाः । दे॒वास्सौ᳚त्राम॒ण्या । सौ॒त्रा॒म॒ण्या सम् । सम॑भरन्न् । अ॒भ॒र॒न्थ्सू॒यते᳚ । सू॒यते॒ वै । वा ए॒षः । ए॒षयः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒ते᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॒त्वा । चि॒त्वा सौ᳚त्राम॒ण्या । सौ॒त्रा॒म॒ण्या य॑जेत । य॒जे॒ते॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒य॒मे॒व । ए॒व वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यꣳ॑ स॒म्भृत्य॑ । स॒म्भृत्या॒त्मन् । स॒म्भृत्येति॑ सम्-भृत्य॑ । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्त॒ इति॑ धत्ते (14) ॥3॥
स॒जूरब्दः॑ । स॒जूरिति॑ स-जूः । अब्दोऽया॑वभिः । अया॑वबि॒स्सजूः । अया॑-वभि॒रित्यया॑व-भिः॒ । स॒जूरु॒षाः । स॒जूरिति॑ स-जूः । उ॒षा अरु॑णीभिः । अरु॑णीभिस्स॒जूः । स॒जूस्सूर्य॑ । स॒जूरिति॑ स-जूः । सूर्य॒ एत॑शेन । एत॑शेन स॒जोषौ᳚ । स॒जोषा॑व॒श्विना᳚ । स॒जोषा॒विति॑ स-जोषौ᳚ । अ॒श्विना॒ दꣳसो॑भिः । दꣳसो॑भिस्स॒जूः । दꣳसो॑भि॒रिति॒दꣳसः॑-भिः॒ । स॒जूर॒ग्निः । स॒जूरिति॑ स-जूः । अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒र इडा॑भिः । इडा॑भिर्घृ॒तेन॑ । घृ॒तेन॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वा अब्दः॑ । अब्दो॒ मासाः᳚ । मासा॒ अया॑वाः । अया॑वा उ॒षाः । उ॒षा अरु॑णी । अरु॑णी॒ सूर्यः॑ । सूर्य॒ एत॑शः । एत॑श इ॒मे । इ॒मे अ॒श्विना᳚ । इमे॒ इती॒मे । अ॒श्विना॑ सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो᳚ऽग्निः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒र प॒शवः॑ । प॒शव॒ इडा᳚ । इडा॑ प॒शवः॑ । प॒शवो॑ घृ॒तम् । घृ॒तꣳ सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रम्प॒शवः॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । प॒शवोऽनु॑ । अनु॒ प्र । प्र जा॑यन्ते । जा॒य॒न्ते॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रेण॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रे॒णै॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रे॒णेति॑ सम्-व॒थ्स॒रेण॑ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शून्प्र । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒ति॒ द॒र्भ॒स्त॒म्बे । द॒र्भ॒स्त॒म्बे जु॑होति । द॒र्भ॒स्त॒म्ब इति॑ दर्भ-स्त॒म्बे । जु॒हो॒ति॒ यत् । यद्वै (15)।
। वा अ॒स्याः । अ॒स्या अ॒मृत᳚म् । अ॒मृतँ॒य्यत् । यद्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑न्तत् । तद्द॒र्भाः । द॒र्भास्तस्मिन्न्॑ । तस्मि॑ञ्जुहोति । जु॒हो॒ति॒ प्र । प्रैव । ए॒व जा॑यते । जा॒य॒ते॒ऽन्ना॒दः । अ॒न्ना॒दो भ॑वति । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । भ॒व॒ति॒ यस्य॑ । यस्यै॒वम् । ए॒वञ्जुह्व॑ति । जुह्व॑त्ये॒ताः । ए॒ता वै । वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ अ॒ग्नेः । अ॒ग्ने पु॒रस्ता᳚द्भागाः । पु॒रस्ता᳚द्भागा॒स्ताः । पु॒रस्ता᳚द्भागा॒ इति॑ पु॒रस्ता᳚त्-भा॒गाः॒ । ता ए॒व । ए॒व प्री॑णाति । प्री॒णा॒त्यथो᳚ । अथो॒ चख्षुः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । चख्षु॑रे॒व । ए॒वाग्नेः । अ॒ग्ने पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒त्प्रति॑ । प्रति॑ दधाति । द॒धा॒त्यन॑न्धः । अन॑न्धो भवति । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदाऽपः॑ । आपो॒ वै । वा इ॒दम् । इ॒दमग्रे᳚ । अग्रे॑ सलि॒लम् । स॒लि॒लमा॑सीत् । आ॒सी॒थ्सः । स प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति पुष्करप॒र्णे । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । पु॒ष्क॒र॒प॒र्णे वातः॑ । पु॒ष्क॒र॒प॒र्ण इति॑ पुष्कर-प॒र्णे । वातो॑ भू॒तः । भू॒तो॑ऽलेलायत् । अ॒ले॒ला॒य॒थ्सः । स प्र॑ति॒ष्ठाम्। (16)
प्र॒ति॒ष्ठान्न । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । नावि॑न्दत । अ॒वि॒न्द॒त॒ सः । स ए॒तत् । ए॒तद॒पाम् । अ॒पाङ्कु॒लाय᳚म् । कु॒लाय॑मपश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्तस्मिन्न्॑ । तस्मि॑न्न॒ग्निम् । अ॒ग्निम॑चिनुत । अ॒चि॒नु॒त॒ तत् । तदि॒यम् । इ॒यम॑भवत् । अ॒भ॒व॒त्ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । स प्रति॑ । प्रत्य॑तिष्ठत् । अ॒ति॒ष्ठ॒द्याम् । याम्पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॑दु॒पाद॑धात् । उ॒पाद॑धा॒त्तत् । उ॒पाद॑धा॒दित्यु॑प-अद॑धात् । तच्छिरः॑ । शिरो॑ऽभवत् । अ॒भ॒व॒थ्सा । सा प्राची᳚ । प्राची॒ दिक् । दिग्याम् । यान्द॑ख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒त उ॒पाद॑धात् । उ॒पाद॑धा॒थ्सः । उ॒पाद॑धा॒दित्यु॑प-अद॑धात् । स दख्षि॑णः । दख्षि॑ण प॒ख्षः । पख्षो॑ऽभवत् । अ॒भ॒व॒थ्सा । सा द॑ख्षि॒णा । द॒ख्षि॒णा दिक् । दिग्याम् । याम्प॒श्चात् । प॒श्चादु॒पाद॑धात् । उ॒पाद॑धा॒त्तत् । उ॒पाद॑धा॒दित्यु॑प-अद॑धात् । तत्पुच्छ᳚म् । पुच्छ॑मभवत् । अ॒भ॒व॒थ्सा । सा प्र॒तीची᳚ । प्र॒तिची॒ दिक् । दिग्याम् । यामु॑त्तर॒तः । उ॒त्त॒र॒त॒ उ॒पाद॑धात् । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । उ॒पाद॑धा॒थ्सः । उ॒पाद॑धा॒दित्यु॑प-अद॑धात् (17)।
स उत्त॑रः । उत्त॑र प॒ख्षः । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रः॒ । प॒ख्षो॑ऽभवत् । अ॒भ॒व॒थ्सा । सोदी॑ची । उदी॑ची॒ दिक् । दिग्याम् । यामु॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टादु॒पाद॑धात् । उ॒पाद॑धा॒त्तत् । उ॒पाद॑धा॒दित्यु॑प-अद॑धात् । तत्पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठम॑भवत् । अ॒भ॒व॒थ्सा । सोर्ध्वा । ऊ॒र्ध्वा दिक् । दिगि॒यम् । इ॒यँव्वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्नि पञ्चे᳚ष्टकः । पञ्चे᳚ष्टक॒स्तस्मा᳚त् । पञ्चे᳚ष्टक॒ इति॒ पञ्च॑-इ॒ष्ट॒कः॒ । तस्मा॒द्यत् । यद॒स्याम् । अ॒स्याङ्खन॑न्ति । खन॑न्त्य॒भि । अ॒भीष्ट॑काम् । इष्ट॑कान्तृ॒न्दन्ति॑ । तृ॒न्दन्त्य॒भि । अ॒भि शर्क॑राम् । शर्क॑रा॒ꣳ॒ सर्वा᳚ । सर्वा॒ वै । वा इ॒यम् । इ॒यँव्वयो᳚भ्यः । वयो᳚भ्यो॒ नक्त᳚म् । वयो᳚भ्य॒ इति॒ वयः॑-भ्यः॒ । नक्त॑न्दृ॒शे । दृ॒शे दी᳚प्यते । दी॒प्य॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दि॒माम् । इ॒माँव्वयाꣳ॑सि । वयाꣳ॑सि॒ नक्त᳚म् । नक्त॒न्न । नाधि॑ । अध्या॑सते । आ॒स॒ते॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒ते प्रति॑ । प्रत्ये॒व । ए॒व ति॑ष्ठति (18)।
। ति॒ष्ठ॒त्य॒भि । अ॒भिदिशः॑ । दिशो॑ जयति । ज॒य॒त्या॒ग्ने॒यः । आ॒ग्ने॒यो वै । वै ब्रा᳚ह्म॒णः । बा॒॒ह्मणस्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚र्ब्राह्म॒णाय॑ । ब्रा॒ह्म॒णाय॒ सर्वा॑सु । सर्वा॑सु दि॒ख्षु । दि॒ख्ष्वर्धु॑कम् । अर्धु॑क॒ं॒ स्वाम् । स्वामे॒व । ए॒व तत् । तद्दिश᳚म् । दिश॒मनु॑ । अन्वे॑ति । ए॒त्य॒पाम् । अ॒पाँव्वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्नि कु॒लाय᳚म् । कु॒लाय॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा॒दापः॑ । आपो॒ऽग्निम् । अ॒ग्निꣳ हारु॑काः । हारु॑का॒स्स्वाम् । स्वामे॒व । ए॒व तत् । तद्योनि᳚म् । योनि॒म्प्र । प्र वि॑शन्ति । वि॒श॒न्तीति॑ विशन्ति (19) ॥4॥
सँ॒व्व॒थ्स॒रमुख्य᳚म् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । उख्य॑म्भृ॒त्वा । भृ॒त्वा द्वि॒तीये᳚ । द्वि॒तीये॑ सँव्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒र आ᳚ग्नेयम् । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्सरे । आ॒ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेत् । व॒पे॒दै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपालँव्वैश्वदे॒वम् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । वै॒श्व॒दे॒वन्द्वाद॑शकपालम् । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । द्वाद॑शकपालम्बार्हस्प॒त्यम् । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श- क॒पा॒ल॒म् । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यञ्च॒रुम् । च॒रुँव्वै᳚ष्ण॒वम् । वै॒ष्ण॒वन्त्रि॑कपा॒लम् । त्रि॒क॒पा॒लन्तृ॒तीये᳚ । त्रि॒क॒पा॒लमिति॑ त्रि-क॒पा॒लम् । तृ॒तीये॑ सँव्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒रे॑ऽभि॒जिता᳚ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । अ॒भि॒जिता॑ यजेत । अ॒भि॒जितेत्य॑भि-जिता᳚ । य॒जे॒त॒ यत् । यद॒ष्टाक॑पालः । अ॒ष्टाक॑पालो॒ भव॑ति । अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा-क॒पा॒लः॒ । भव॑त्य॒ष्टाख्ष॑रा । अ॒ष्टाख्ष॑रा गाय॒त्री । अ॒ष्टाख्ष॒रेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रा॒ । गा॒य॒त्र्या᳚ग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यङ्गा॑य॒त्रम् । गा॒य॒त्रम्प्रा॑तस्सव॒नम् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नम्प्रा॑तस्सव॒नम् । प्रा॒त॒सव॒नमे॒व । प्रा॒त॒स्स॒व॒न॒मिति॑ प्रातः-स॒व॒नम् । ए॒व तेन॑ । तेन॑ दाधार । दा॒धा॒र॒ गा॒य॒त्रीम् । गा॒य॒त्रीञ्छन्दः॑ । छन्दो॒ यत् । यदेका॑दशकपालः । एका॑दशकपालो॒ भव॑ति । एका॑दशकपाल॒ इत्येका॑दश-क॒पा॒लः॒ । भव॒त्येका॑दशाख्षरा । एका॑दशाख्षरा त्रि॒ष्टुक् । एका॑दशाख्ष॒रेत्येका॑दश-अ॒ख्ष॒रा॒ । त्रि॒ष्टुगै॒न्द्रम् । ऐ॒न्दन्त्रैष्टु॑भवम् । त्रैष्टु॑भ॒म्माध्य॑न्दिनम् । माध्य॑न्दिन॒ꣳ॒ सव॑नम् । सव॑न॒म्माध्य॑न्दिनम् । माध्य॑न्दिनमे॒व । ए॒व सव॑नम् । सव॑न॒न्तेन॑ । तेन॑ दाधार । दा॒धा॒र॒ त्रि॒ष्टुभ᳚म् । त्रि॒ष्टुभ॒ञ्छन्दः॑ (20)।
छन्दो॒ यत् । यद्द्वाद॑शकपालः । द्वाद॑शकपालो॒ भव॑ति । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒लः॒ । भव॑ति॒ द्वाद॑शाख्षरा । द्वाद॑शाख्षरा॒ जग॑ती । द्वाद॑शाख्ष॒रेति॒ द्वाद॑श-अ॒ख्ष॒रा॒ । जग॑ती वैश्वदे॒वम् । वै॒श्व॒दे॒वञ्जाग॑तम् । वै॒श्व॒देवमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । जाग॑तन्तृतीयसव॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नन्तृ॑तीयसव॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नमिति॑ तृतीय-स॒व॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नमे॒व । तृ॒ती॒य॒-स॒व॒नमिति॑ तृतीय-स॒व॒नम् । ए॒व तेन॑ । तेन॑ दाधार । दा॒धा॒र॒ जग॑तीम् । जग॑ती॒ञ्छन्दः॑ । छन्दो॒ यत् । यद्बा॑र्हस्प॒त्यः । बा॒र्॒ह॒स्प॒त्यश्च॒रुः । च॒रुर्भव॑ति । भव॑ति॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑ । ब्रह्मै॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॑ दाधार । दा॒धा॒र॒ यत् । यद्वै᳚ष्ण॒वः । वै॒ष्ण॒वस्त्रि॑कपा॒लः । त्रि॒क॒पा॒लो भव॑ति । त्रि॒क॒पा॒ल इति॑ त्रि-क॒पा॒लः । भव॑ति य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै विष्णुः॑ । विष्णु॑र्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॑ दाधार । दा॒धा॒र॒ यत् । यत्तृ॒तीये᳚ । तृ॒तीये॑ सँव्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒रे॑ऽभि॒जिता᳚ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । अ॒भि॒जिता॒ यज॑ते । अ॒भि॒जितेत्य॑भि-जिता᳚ । यज॑ते॒ऽभिजि॑त्यै । अ॒भिजि॑त्यै॒ यत् । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ । यथ्सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒र मुख्य᳚म् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । उख्य॑म्बि॒भर्ति॑ । बि॒भर्ती॒मम् । इ॒ममे॒व । ए॒व तेन॑ (21)।
“तेन॑ लो॒कम् । लो॒कं स्पृ॑णोति । स्पृ॒णो॒ति॒ यत् । यद्द्वि॒तीये᳚ । द्वितीये॑ सँव्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒रे᳚ऽग्निम् । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒ते᳚ऽन्तरिख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षमे॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॑ स्पृणोति । स्पृ॒णो॒ति॒ यत् । यत्तृ॒तीये᳚ । तृ॒तीये॑ सँव्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒रे यज॑ते । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्- व॒थ्स॒रे । यज॑ते॒ऽमुम् । अ॒मुमे॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॑ लो॒कम् । लो॒कं स्पृ॑णोति । स्पृ॒णो॒त्ये॒तम् । ए॒तँव्वै । वै परः॑ । पर॑ आट्णा॒रः । आ॒ट्णा॒र क॒ख्षीवान्॑ । क॒ख्षीवाꣳ॑ औशि॒जः । क॒ख्षीवा॒निति॑ क॒ख्षी-वा॒न्॒ । औ॒शि॒जो वी॒तह॑व्यः । वी॒तह॑व्यश्श्राय॒सः । वी॒तह॑व्य॒ इति॑ वी॒त-ह॒व्यः॒ । श्रा॒य॒सस्त्र॒सद॑स्युः । त्र॒सद॑स्यु पौरुकु॒थ्स्यः । पौ॒रु॒कु॒थ्स्य प्र॒जाका॑माः । पौ॒रु॒कु॒थ्स्य इति॑ पौरु-कु॒थ्स्यः । प्र॒जाका॑मा अचिन्वत । प्र॒जाका॑मा॒ इति॑ प्र॒जा-का॒माः॒ । अ॒चि॒न्व॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै ते । ते स॒हस्रꣳ॑सहस्रम् । स॒हस॑ꣳसहस्रम्पु॒त्रान् । स॒हस्रꣳ॑सहस्र॒मिति॑ स॒हस्रं᳚-स॒ह॒स्र॒म् । पु॒त्रान॑विन्दन्त । अ॒वि॒न्द॒न्त॒ प्रथ॑ते । प्रथ॑ते प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॒स्ताम् । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । ताम्मात्रा᳚म् । मात्रा॑माप्नोति । आ॒प्नो॒ति॒ याम् । यान्ते । तेऽग॑च्छन्न् । अग॑च्छन्॒, यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वाने॒तम् । ए॒तम॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒त इति॑ चिनु॒ते (22) ॥”
प्र॒जाप॑तिर॒ग्निम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒ग्निम॑चिनुत । अ॒चि॒नु॒त॒ सः । सख्षु॒रप॑विः । ख्षु॒रप॑विर्भू॒त्वा । ख्षु॒रप॑वि॒रिति॑ ख्षु॒र-प॒विः॒ । भू॒त्वाऽति॑ष्ठत् । अ॒ति॒ष्ठ॒त्तम् । तन्दे॒वाः । दे॒वा बिभ्य॑तः । बिभ्य॑तो॒ न । नोप॑ । उपा॑यन्न् । आ॒य॒न्ते । ते छन्दो॑भिः । छनो॑भिरा॒त्मान᳚म् । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । आ॒त्मान॑ञ्छादयि॒त्वा । छा॒द॒यि॒त्वोप॑ । उपा॑यन्न् । आ॒य॒न्तत् । तच्छन्द॑साम् । छन्द॑साञ्छन्द॒स्त्वम् । छ॒न्द॒स्त्वम्ब्रह्म॑ । छ॒न्द॒स्त्वमिति॑ छन्दः-त्वम् । ब्रह्म॒ वै । वै छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ ब्रह्म॑णः । ब्रह्म॑ण ए॒तत् । ए॒तद्रू॒पम् । रू॒पँय्यत् । यत्कृ॑ष्णाजि॒नम् । कृ॒ष्णा॒जि॒नङ्कार्ष्णी᳚ । कृ॒ष्णा॒जि॒नमिति॑ कृष्ण-अ॒जि॒नम् । कार्ष्णी॑ उपा॒नहौ᳚ । कार्ष्णी॒ इति॒ कार्ष्णी᳚ । उ॒पा॒नहा॒वुप॑ । उप॑ मुञ्चते । मु॒ञ्च॒ते॒ छन्दो॑भिः । छन्दो॑बि॒रेव । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒वात्मान᳚म् । आ॒त्मान॑ञ्छादयि॒त्वा । छा॒द॒यि॒त्वाऽग्निम् । अ॒ग्निमुप॑ । उप॑ चरति । च॒र॒त्या॒त्मनः॑ । आ॒त्मनोऽहिꣳ॑सायै । अहिꣳ॑सायै देवनि॒धिः । दे॒व॒नि॒धिर्वै । दे॒व॒नि॒धिरिति॑ देव-नि॒धिः । वा ए॒षः । ए॒ष नि । निधी॑यते । धी॒य॒ते॒ यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निर॒न्ये। (23)
अ॒न्ये वा᳚ । वा॒ वै । वै नि॒धिम् । नि॒धिमगु॑प्तम् । नि॒धिमिति॑ नि-धिम् । अगु॑प्तँव्वि॒न्दन्ति॑ । वि॒न्दन्ति॒ न । न वा᳚ । वा॒ प्रति॑ । प्रति॒ प्र । प्र जा॑नाति । जा॒ना॒त्यु॒खाम् । उ॒खामा । आक्रा॑मति । क्रा॒म॒त्या॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑मे॒व । ए॒वाधि॒पाम् । अ॒धि॒पाङ्कु॑रुते । अ॒धि॒पामित्य॑धि-पाम् । कु॒रु॒ते॒ गुप्त्यै᳚ । गुप्त्या॒ अथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒र्न । नाक्रम्या᳚ । आ॒क्रम्येति॑ । आ॒क्रम्येत्या᳚-क्रम्या᳚ । इति॑ नैरृ॒ती । नै॒र्॒ऋ॒त्यु॑खा । नै॒र्॒ऋ॒तीति॑ नैः-ऋ॒ती । उ॒खा यत् । यदा॒क्रामे᳚त् । आ॒क्रामे॒न्निरृ॑त्यै । आ॒क्रामे॒दित्या᳚-क्रामे᳚त् । निरृ॑त्या आ॒त्मान᳚म् । निरृ॑त्या॒ इति॒ निः-ऋ॒त्यै॒ । आ॒त्मान॒मपि॑ । अपि॑ दध्यात् । द॒ध्या॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॒न्न । नाक्रम्या᳚ । आ॒क्रम्या॑पुरुष शी॒र्॒?षम् । आ॒क्रम्येत्या᳚-क्रम्या᳚ । पु॒रु॒ष॒शी॒र्॒?षमुप॑ । पु॒रु॒ष॒शी॒र्॒?ष-मिति॑ पुरुष-शी॒र्॒?षम् । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ गुप्त्यै᳚ । गुप्त्या॒ अथो᳚ । अथो॒ यथा᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । यथा᳚ ब्रू॒यात् । ब्रू॒यादे॒तत् । ए॒तन्मे᳚ । मे॒ गो॒पा॒य॒ । गो॒पा॒येति॑ । इति॑ ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तत्प्र॒जाप॑तिः (24)।
प्र॒जाप॑ति॒र्वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वा अथ॑र्वा । अथ॑र्वा॒ऽग्निः । अ॒ग्निरे॒व । ए॒व द॒ध्यङ् । द॒ध्यङ्ङा॑थर्व॒णः । आ॒थ॒र्व॒णस्तस्य॑ । तस्येष्ट॑काः । इष्ट॑का अ॒स्थानि॑ । अ॒स्थान्ये॒तम् । ए॒तꣳ ह॑ । ह॒ वाव । वाव तत् । तदृषिः॑ । ऋषि॑र॒भ्यनू॑वाच । अ॒भ्यनू॑वा॒चेन्द्रः॑ । अ॒भ्यनू॑वा॒चेत्य॑भि-अनू॑वाच । इन्द्रो॑ दधी॒चः । द॒धी॒चो अ॒स्थभिः॑ । अ॒स्थभि॒रिति॑ । अ॒स्थभि॒रित्य॒स्थ-भिः॒ । इति॒ यत् । यदिष्ट॑काभिः । इष्ट॑काबि॒रग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॒नोति॑ । चि॒नोति॒ सात्मा॑नम् । सात्मा॑नमे॒व । सात्मा॑न॒मिति॒ स-आ॒त्मा॒न॒म् । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ सात्मा᳚ । सात्मा॒ऽमुष्मिन्॑ । सात्मेति॒ स-आ॒त्मा॒ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ शरी॑रम् । शरी॑रँ॒व्वै । वा ए॒तत् । ए॒तद॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्यत् । यच्चित्यः॑ । चित्य॑ आ॒त्मा । आ॒त्मा वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रो यत् । यच्चि॒ते । चि॒ते वै᳚श्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रञ्जु॒होति॑ । जु॒होति॒ शरी॑रम् । शरी॑रमे॒व । ए॒व स॒ं॒स्कृत्य॑ । स॒ं॒स्कृत्या॒भ्यारो॑हति (25)।
अ॒भ्यारो॑हति॒ शरी॑रम् । अ॒भ्यारो॑ह॒तीत्य॑भि-आरो॑हति । शरी॑रँ॒व्वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्यज॑मानः । यज॑मान॒स्सम् । संस्कु॑रुते । कु॒रु॒ते॒ यत् । यद॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒ते यत् । यच्चि॒ते । चि॒ते वै᳚श्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रञ्जु॒होति॑ । जु॒होति॒ शरी॑रम् । शरी॑रमे॒व । ए॒व स॒ं॒स्कृत्य॑ । स॒ं॒स्कृत्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒ऽभ्यारो॑हति । अ॒भ्यारो॑ह॒ति तस्मा᳚त् । अ॒भ्यारो॑ह॒तीत्य॑भि-आरो॑हति । तस्मा॒त्तस्य॑ । तस्य॒ न । नाव॑ । अव॑द्यन्ति । द्य॒न्ति॒ जीवन्न्॑ । जीव॑न्ने॒व । ए॒व दे॒वान् । दे॒वानपि॑ । अप्ये॑ति । ए॒ति॒ वै॒श्वा॒न॒र्या । वै॒श्वा॒न॒र्यर्चा । ऋ॒चा पुरी॑षम् । पुरी॑ष॒मुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ती॒यम् । इ॒यँव्वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रस्तस्य॑ । तस्यै॒षा । ए॒षा चितिः॑ । चिति॒र्यत् । यत्पुरी॑षम् । पुरी॑षम॒ग्निम् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒व वै᳚श्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रञ्चि॑नुते । चि॒नु॒त॒ ए॒षा । ए॒षा वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्ने प्रि॒या । प्रि॒यात॒नूः । त॒नूर्यत् । यद्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒र प्रि॒याम् । प्रि॒यामे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ त॒नुव᳚म् । त॒नुव॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ इति॑ रुन्धे (26) ॥
अ॒ग्नेर्वै । वै दी॒ख्षया᳚ । दी॒ख्षया॑ दे॒वाः । दे॒वा वि॒राज᳚म् । वि॒राज॑माप्नुवन्न् । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । आ॒प्नु॒व॒न्ति॒स्रः । ति॒स्रो रात्रीः᳚ । रात्री᳚र्दीख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तस्स्या᳚त् । स्या॒त्त्रि॒पदा᳚ । त्रि॒पदा॑ वि॒राट् । त्रि॒पदेति॑ त्रि-पदा᳚ । वि॒राड्वि॒राज᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राज॑माप्नोति । वि॒राज॒मि॑ति॑ वि-राज᳚म् । आ॒प्नो॒ति॒ षट् । षड्रात्रीः᳚ । रात्री᳚र्दीख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तस्स्या᳚त् । स्या॒थ्षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वि॒राट् । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वि॒राड्वि॒राज᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राज॑माप्नोति । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । आ॒प्नो॒ति॒ दश॑ । दश॒ रात्रीः᳚ । रात्री᳚र्दीख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तस्स्या᳚त् । स्या॒द्दशा᳚ख्षरा । दशा᳚ख्षरा वि॒राट् । दशा᳚ख्ष॒रेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राड्वि॒राज᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राज॑माप्नोति । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । आ॒प्नो॒ति॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ रात्रीः᳚ । रात्री᳚र्दीख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तस्स्या᳚त् । स्या॒द्द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ मासाः᳚ । मासा᳚स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वि॒राट् । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वि॒राड्वि॒राज᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राज॑माप्नोति । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । आ॒प्नो॒ति॒ त्रयो॑दश । त्रयो॑दश॒ रात्रीः᳚ । त्रयो॑द॒शेति॒ त्रयः॑-द॒श॒ । रात्री᳚र्दीख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तस्स्या᳚त् । स्या॒त्त्रयो॑दश । त्रयो॑दश॒ मासाः᳚ । त्रयो॑द॒शेति॒ त्रयः॑-द॒श॒ (27)।
मासा᳚स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वि॒राट् । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वि॒राड्वि॒राज᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राज॑माप्नोति । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । आ॒प्नो॒ति॒ पञ्च॑दश । पञ्च॑दश॒ रात्रीः᳚ । पञ्च॑-द॒शेति॒ पञ्च॑-द॒श॒ । रात्री᳚र्दीख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तस्स्या᳚त् । स्या॒त्पञ्च॑दश । पञ्च॑दश॒ वै । पञ्च॑द॒शेति॒ पञ्च॑-द॒श॒ । वा अ॑र्धमा॒सस्य॑ । अ॒र्ध॒मा॒सस्य॒ रात्र॑यः । अ॒र्ध॒मा॒सस्येत्य॑र्धमा॒सस्य॑ । रात्र॑यो अर्धमास॒शः । अ॒र्ध॒मा॒सशस्सँ॑व्वथ्स॒रः । अ॒र्ध॒मा॒स॒श इत्य॑र्धमास-शः । सँ॒व्व॒थ्सर आ᳚प्यते । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । आ॒प्य॒ते॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वि॒राट् । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वि॒राड्वि॒राज᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राज॑माप्नोति । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । आ॒प्नो॒ति॒ स॒प्तद॑श । स॒प्तद॑श॒रात्रीः᳚ । स॒प्तद॒शेति॑ स॒प्त-द॒श॒ । रात्री᳚र्दीख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तस्स्या᳚त् । स्या॒द्द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ मासाः᳚ । मासा॒ पञ्च॑ । पञ्च॒र्तवः॑ । ऋ॒तव॒स्सः । स सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वि॒राट् । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वि॒राड्वि॒राज᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राज॑माप्नोति । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । आ॒प्नो॒ति॒ चतु॑र्विꣳशतिम् । चतु॑र्विꣳशति॒ꣳ॒ रात्रीः᳚ । चतु॑र्विꣳशति॒मिति॒ चतु॑-वि॒ꣳ॒श॒ति॒म्॒ । रात्री᳚र्दीख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तस्स्या᳚त् । स्या॒च्चतु॑र्विꣳशतिः । चतु॑र्विꣳशतिरर्धमा॒साः । चतु॑र्विꣳशति॒रिति॒ चतुः॑-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । अ॒र्ध॒मा॒सास्सँ॑व्वथ्स॒रः । अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध-मा॒साः । सँ॒व्व॒थ्स॒र स्सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वि॒राट् । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वि॒राड्वि॒राज᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राज॑माप्नोति । वि॒राज॒मिति॑ वि- राज᳚म् । आ॒प्नो॒ति॒ त्रि॒ꣳ॒शत᳚म् । ति॒॒ꣳशत॒ꣳ॒ रात्रीः᳚ । रात्री᳚र्दीख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तस्स्या᳚त् । स्या॒त्त्रि॒ꣳ॒शद॑ख्षरा (28)।
त्रि॒ꣳ॒शद॑ख्षरा वि॒राट् । त्रि॒ꣳ॒शद॑ख्ष॒रेति॑ त्रि॒ꣳ॒शत्-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राड्वि॒राज᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राज॑माप्नोति । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । आ॒प्नो॒ति॒ मास᳚म् । मास॑न्दीख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तस्स्या᳚त् । स्या॒द्यः । यो मासः॑ । मास॒स्सः । स सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वि॒राट् । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वि॒राड्वि॒राज᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राज॑माप्नोति । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । आ॒प्नो॒ति॒ च॒तुरः॑ । च॒तुरो॑ मा॒सः । मा॒सो दी᳚ख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तस्स्या᳚त् । स्या॒च्च॒तुरः॑ । च॒तुरो॒ वै । वा ए॒तम् । ए॒तम्मा॒सः । मा॒सो वस॑वः । वस॑वोऽबिभरुः । अ॒बि॒भ॒रु॒स्ते । ते पृ॑थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीमा । आज॑यन्न् । अ॒ज॒य॒न्गा॒य॒त्रीम् । गा॒य॒त्री॒ञ्छन्दः॑ । छन्दो॒ऽष्टौ । अ॒ष्टौ रु॒द्राः । रु॒द्रास्ते । ते᳚ऽन्तरि॑ख्षम् । अन्तरि॑ख्ष॒ मा । आज॑यन्न् । अ॒ज॒य॒न्त्रि॒ष्टुभ᳚म् । त्रि॒ष्टुभ॒ञ्छन्दः॑ । छन्दो॒ द्वाद॑श । द्वाद॑शादि॒त्याः । आ॒दि॒त्यास्ते । ते दिव᳚म् । दिव॒ मा । आज॑यन्न् । अ॒ज॒य॒ञ्चग॑तीम् । जग॑ती॒ञ्छन्दः॑ । छन्द॒स्ततः॑ । ततो॒ वै । वै ते । ते व्या॒वृत᳚म् । व्या॒वृत॑मगच्छन्न् । व्या॒वृत॒मिति॑ वि-आ॒वृत᳚म् । अ॒ग॒च्छ॒ञ्छ्रैष्ठ्य᳚म् । श्रैष्ठ्य॑न्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्द्वाद॑श । द्वाद॑श मा॒सः । मा॒सो भृ॒त्वा । भृ॒त्वाऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑न्वीत । चि॒न्वी॒त॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ मासाः᳚ । मासा᳚स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र स्सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो᳚ऽग्निः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । अ॒ग्निश्चित्यः॑ । चित्य॒स्तस्य॑ । तस्या॑होरा॒त्राणि॑ । अ॒हो॒रा॒त्रा॒णीष्ट॑काः । अ॒हो॒रा॒त्राणीत्य॑हः-रा॒त्राणि॑ । इष्ट॑का आ॒प्तेष्ट॑कम् । आ॒प्त्वेष्ट॑कमेनम् । आ॒प्तेष्ट॑क॒मित्या॒प्त-इ॒ष्ट॒क॒म्॒ । ए॒न॒ञ्चि॒नु॒ते॒ । चि॒नु॒तेऽथो᳚ । अथो᳚ व्या॒वृत᳚म् । अथो॒ इत्यथो᳚ । व्या॒वृत॑मे॒व । व्या॒वृत॒मिति॑ वि-आ॒वृत᳚म् । ए॒व ग॑च्छति । ग॒च्छ॒ति॒ श्रैष्ठ्य᳚म् । श्रैष्ठ्यꣳ॑ समा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना॒-मिति॑ समा॒नाना᳚म् (29) ॥
सु॒व॒र्गाय॒ वै । सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः-गाय॑ । वा ए॒षः । ए॒ष लो॒काय॑ । लो॒काय॑ चीयते । ची॒य॒ते॒ यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निस्तम् । तम्यत् । यन्न । नान्वा॒रोहे᳚त् । अ॒न्वा॒रोहे᳚थ्सुव॒र्गात् । अ॒न्वा॒रोहे॒दित्य॑नु-आ॒रोहे᳚त् । सु॒व॒र्गाल्लो॒कात् । सु॒व॒र्गादिति॑ सुवः-गात् । लो॒काद्यज॑मानः । यज॑मानो हीयेत । ही॒ये॒त॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीमा । आ क्र॑मिषम् । अ॒क्र॒मि॒ष॒म्प्रा॒णः । प्रा॒णोमा᳚ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । मा॒ मा । मा हा॑सीत् । हा॒सी॒द॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ मा । आक्र॑मिषम् । अ॒क्र॒मि॒ष॒म्प्र॒जा । प्र॒जामा᳚ । प्र॒जेति॑ प्र-जा । मा॒ मा । मा हा॑सीत् । हा॒सी॒द्दिव᳚म् । दिव॒मा । आ क्र॑मिषम् । अ॒क्र॒मि॒ष॒ꣳ॒ सुवः॑ । सुव॑रगन्म । अ॒ग॒न्मे॒ति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षः । ए॒ष वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेर॑न्वारो॒हः । अ॒न्वा॒रो॒हस्तेन॑ । अ॒न्वा॒रो॒ह इत्य॑नु-आ॒रो॒हः । तेनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒न्वारो॑हति । अ॒न्वारो॑हति सुव॒र्गस्य॑ । अ॒न्वारो॑ह॒तीत्य॑नु-आरो॑हति । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै । सम॑ष्ट्यै॒ यत् । सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सम्-अ॒ष्ट्यै॒ । यत्प॒ख्षस॑म्मिताम् । प॒ख्षस॑म्मिताम्मिनु॒यात् । प॒ख्षस॑म्म्मिता॒मिति॑ प॒ख्ष-स॒म्मि॒ता॒म् । मि॒नु॒यात्कनी॑याꣳसम्। (30)
कनी॑याꣳसँय्यज्ञक्र॒तुम् । य॒ज्ञ॒क्र॒तुमुप॑ । य॒ज्ञ॒क्र॒तुमिति॑ यज्ञ-क्र॒तुम् । उपे॑यात् । इ॒या॒त्पापी॑यसी । पापी॑यस्यस्य । अ॒स्या॒त्मनः॑ । आ॒त्मन॑ प्र॒जा । प्र॒जा स्या᳚त् । प्र॒जेति॑ प्र-जा । स्या॒द्वेदि॑सम्म्मिताम् । वेदि॑समिताम्मिनोति । वेदि॑सम्मिता॒मिति॒ वेदि॑-स॒म्मि॒ता॒म् । मि॒नो॒ति॒ ज्यायाꣳ॑सम् । ज्यायाꣳ॑समे॒व । ए॒व य॑ज्ञक्र॒तुम् । य॒ज्ञ॒क्र॒तु॒मुप॑ । य॒ज्ञ॒क्र॒तुमिति॑ यज्ञ-क्र॒तुम् । उपै॑ति । ए॒ति॒ न । नास्य॑ । अ॒स्या॒त्मनः॑ । आ॒त्मन॒ पापी॑यसी । पापी॑यसी प्र॒जा । प्र॒जा भ॑वति । प्र॒जेति॑ प्र-जा । भ॒व॒ति॒ सा॒ह॒स्रम् । सा॒ह॒स्रञ्चि॑न्वीत । चि॒न्वी॒त॒ प॒॒थमम् । प्र॒थ॒मञ्चि॑न्वा॒नः । चि॒न्वा॒नस्स॒हस्स्र॑सम्मितः । स॒हस्र॑सम्मितो॒ वै । स॒हस्र॑सम्मित॒ इति॑ स॒हस्र॑-स॒म्मि॒तः॒ । वा अ॒यम् । अ॒यँल्लो॒कः । लो॒क इ॒मम् । इ॒ममे॒व । ए॒व लो॒कम् । लो॒कम॒भि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ द्विषा॑हस्रम् । द्विषा॑हस्रञ्चिन्वीत । द्विषा॑हस्र॒मिति॒ द्वि-सा॒ह॒स्र॒म्॒ । चि॒न्वी॒त॒ द्वि॒तीय᳚म् । द्वि॒तीय॑ञ्चिन्वा॒नः । चि॒न्वा॒नो द्विषा॑हस्रम् । द्विषा॑हस्रँ॒व्वै । द्विषा॑हस्र॒मिति॒ द्वि-सा॒ह॒स्र॒म्॒ । वा अ॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षम॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षमे॒व । ए॒वाभि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ त्रिषा॑हस्रम् । त्रिषा॑हस्रञ्चिन्वीत । त्रिषा॑हस्र॒मिति॒ त्रि-सा॒ह॒स्र॒म्॒ । चि॒न्वी॒त॒ तृ॒तीय॑म् । तृ॒तीय॑ञ्चिन्वा॒नः । चि॒न्वा॒नस्त्रिषा॑हस्रः (31)।
त्रिषा॑हस्रो॒ वै । त्रिषा॑हस्र॒ इति॒ त्रि-सा॒ह॒स्रः॒ । वा अ॒सौ । अ॒सौ लो॒कः । लो॒को॑ऽमुम् । अ॒मुमे॒व । ए॒व लो॒कम् । लो॒कम॒भि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ जा॒नु॒द॒घ्नम् । जा॒नु॒द॒घ्नञ्चि॑न्वीत । जा॒नु॒द॒घ्नमिति॑ जानु-द॒घ्नम् । चि॒न्वी॒त॒ प्र॒थ॒मम् । प्र॒थ॒मञ्चि॑न्वा॒नः । चि॒न्वा॒नो गा॑यत्रि॒या । गा॒य॒त्रि॒यैव । ए॒वेमम् । इ॒मम्लो॒कम् । लो॒कम॒भ्यारो॑हति । अ॒भ्यारो॑हति नाभिद॒घ्नम् । अ॒भ्यारो॑ह॒तीत्य॑भि-आरो॑हति । ना॒भि॒ध॒घ्नञ्चि॑न्वीत । ना॒भि॒द॒घ्नमिति॑ नाभि-द॒घ्नम् । चि॒न्वी॒त॒ द्वि॒तीय᳚म् । द्वि॒तीय॑ञ्चिन्वा॒नः । चि॒न्वा॒नस्त्रि॒ष्टुभा᳚ । त्रि॒ष्टुभै॒व । ए॒वान्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षम॒भ्यारो॑हति । आ॒भ्यारो॑हति ग्रीवद॒घ्नम् । अभ्या॑रोह॒तीत्य॑भि-आरो॑हति । ग्री॒व॒द॒घ्नञ्चि॑न्वीत । ग्री॒व॒द॒घ्नमिति॑ ग्रीव-द॒घ्नम् । चि॒न्वी॒त॒ तृ॒तीय᳚म् । तृ॒तीय॑ञ्चिन्वा॒नः । चि॒न्वा॒नो जग॑त्या । जग॑त्यै॒व । ए॒वामुम् । अ॒मुँल्लो॒कम् । लो॒कम॒भ्यारो॑हति । अ॒भ्यारो॑हति॒ न । अ॒भ्यारो॑ह॒तीत्य॑भि-आरो॑हति । नाग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॒त्वा । चि॒त्वारा॒माम् । रा॒मामुप॑ । उपे॑यात् । इ॒या॒द॒यो॒नौ । अ॒यो॒नौ रेतः॑ । रेतो॑ धास्यामि । धा॒स्या॒मीति॑ । इति॒ न । न द्वि॒तीय᳚म् । द्वि॒तीय॑ञ्चि॒त्वा । चि॒त्वाऽन्यस्य॑ । अ॒न्यस्य॒ स्त्रिय᳚म् । स्त्रिय॒मुप॑ (32)।
। उपे॑यात् । इ॒या॒न्न । न तृ॒तीय᳚म् । तृ॒तीय॑ञ्चि॒त्वा । चि॒त्वा काम् । काञ्च॒न । च॒नोप॑ । उपे॑यात् । इ॒या॒द्रेतः॑ । रेतो॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तन्नि । निध॑त्ते । ध॒त्ते॒ यत् । यद॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒ते यत् । यदु॑पे॒यात् । उ॒पे॒याद्रेत॑सा । उ॒पे॒या-दित्यु॑प-इ॒यात् । रेत॑सा॒ वि । व्यृ॑ध्येत । ऋ॒ध्ये॒ताथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒र॒प्र॒ज॒स्यम् । अ॒प्र॒ज॒स्य॒न्तत् । अ॒प्र॒ज॒स्यमित्य॑प्र-ज॒स्यम् । तद्यत् । यन्न । नोपे॒यात् । उ॒पे॒यादिति॑ । उ॒पे॒यादित्यु॑प-इ॒यात् । इति॒ यत् । यद्रे॑त॒स्सिचौ᳚ । रे॒त॒स्सिचा॑वुप॒ दधा॑ति । रे॒त॒स्सिचा॒विति॑ रेतः-सिचौ᳚ । उ॒प॒दधा॑ति॒ ते । उ॒प॒ दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । ते ए॒व । ते इति॒ ते । ए॒व यज॑मानस्य । यज॑मानस्य॒ रेतः॑ । रेतो॑ बिभृतः । बि॒भृ॒त॒ स्तस्मा᳚त् । तस्मा॒दुप॑ । उपे॑यात् । इ॒या॒द्रेत॑सः । रेत॒सोऽस्क॑न्दाय । अस्क॑न्दाय॒ त्रीणि॑ । त्रीणि॒ वाव । वाव रेताꣳ॑सि । रेताꣳ॑सि पि॒ता । पि॒ता पु॒त्रः । पु॒त्र पौत्रः॑ । पौत्रो॒ यत्। (33)
यद्द्वे । द्वे रे॑त॒स्सिचौ᳚ । द्वे इति॒ द्वे । रे॒त॒स्सिचा॑वुपद॒ध्यात् । रे॒त॒स्सिचा॒विति॑ रेतः-सिचौ᳚ । उ॒प॒द॒ध्याद्रेतः᳚ । उ॒प॒द॒ध्यादित्यु॑प-द॒ध्यात् । रेतो᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ वि । विच्छि॑न्द्यात् । छि॒न्द्या॒त्ति॒ स्रः । ति॒स्र उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ रेत॑सः । रेत॑स॒स्सन्त॑त्यै । सन्त॑त्या इ॒यम् । सन्त॑त्या॒ इति॒ सम्-त॒त्यै॒ । इ॒यँव्वाव । वाव प्र॑थ॒मा । प्र॒थ॒मा रे॑त॒स्सिक् । रे॒त॒स्सिग्वाक् । रे॒त॒स्सिगिति॑ रेतः-सिक् । वाग्वै । वा इ॒यम् । इ॒यन्तस्मा᳚त् । तस्मा॒त्पश्य॑न्ति । पश्य॑न्ती॒माम् । इ॒माम्पश्य॑न्ति । पश्य॑न्ति॒ वाच᳚म् । वाचँ॒व्वद॑न्तीम् । वद॑न्तीम॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षन्द्वि॒तीया᳚ । द्वि॒तीया᳚ प्रा॒णः । प्रा॒णो वै । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । वा अ॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा॒न्न । नान्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒म्पश्य॑न्ति । पश्य॑न्ति॒ न । न प्रा॒णम् । प्रा॒णम॒सौ । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । अ॒सौ तृ॒तीया᳚ । तृ॒तीया॒ चख्षुः॑ । चख्षु॒र्वै । वा अ॒सौ । अ॒सौ तस्मा᳚त् । तस्मा॒त्पश्य॑न्ति । पश्य॑न्त्य॒मूम् । अ॒मूम्पश्य॑न्ति । पश्य॑न्ति॒ चख्षुः॑ । चख्षु॒र्यजु॑षा । यजु॑षे॒ माम् । इ॒माञ्च॑ । चा॒ मूम् (34)।
। अ॒मूञ्च॑ । चो प॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ मन॑सा । मन॑सा मध्य॒माम् । म॒ध्य॒मामे॒षाम् । ए॒षाँल्लो॒काना᳚म् । लो॒काना॒ङ्क्ल्प्त्यै᳚ । क्ल्प्त्या॒ अथो᳚ । अथो᳚ प्रा॒णाना᳚म् । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रा॒णाना॑मि॒ष्टः । प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र-अ॒नाना᳚म् । इ॒ष्टो य॒ज्ञः । य॒ज्ञो भृगु॑भिः । भृगु॑भिराशी॒र्दाः । भृगु॑भि॒रिति॒ भृगु॑-भिः॒ । आ॒शी॒र्दा वसु॑भिः । आ॒शी॒र्दा इत्या॑शीः-दाः । वसु॑भि॒स्तस्य॑ । वसु॑भि॒रिति॒ वसु॑-भिः॒ । तस्य॑ ते । त॒ इ॒ष्टस्य॑ । इ॒ष्टस्य॑ वी॒तस्य॑ । वी॒तस्य॒ द्रवि॑णा । द्रवि॑णे॒ह । इ॒ह भ॑ख्षीय । भ॒ख्षी॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स्तु॒त॒श॒स्त्रे । स्तु॒त॒श॒स्त्रे ए॒व । स्तु॒त॒श॒स्त्रे इति॑ स्तुत-श॒स्त्रे । ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॑ दुहे । दु॒हे॒ पि॒ता । पि॒ता मा॑त॒रिश्वा᳚ । मा॒त॒रिश्वाऽच्छि॑द्रा । अच्छि॑द्रा प॒दा । प॒दा धाः᳚ । धा॒ अच्छि॑द्राः । अच्छि॑द्रा उ॒शिजः॑ । उ॒शिज॑ प॒दा । प॒दाऽनु॑ । अनु॑ तख्षुः । त॒ख्षु॒ स्सोमः॑ । सोमो॑ विश्व॒वित् । वि॒श्व॒विन्ने॒ता । वि॒श्व॒विदिति॑ विश्व-वित् । ने॒ता ने॑षत् । ने॒ष॒द्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑रुक्थाम॒दानि॑ । उ॒क्था॒म॒दानि॑ शꣳसिषत् । उ॒क्था॒म॒-दानीत्यु॑क्थ-म॒दानि॑ । श॒ꣳ॒सि॒ष॒ दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒तत् । ए॒तद्वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेरु॒क्थम् । उ॒क्थन्तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मनु॑ । अनु॑ शꣳसति । श॒ꣳ॒स॒ती॒ति॑ सꣳसति (35) ॥8॥
सू॒यते॒ वै । वा ए॒षः । ए॒षो᳚ऽग्नी॒नाम् । अ॒ग्नी॒नाँय्यः । य उ॒खाया᳚म् । उ॒खाया᳚म्भ्रि॒यते᳚ । भ्रि॒यते॒ यत् । यद॒धः । अ॒धस्सा॒दये᳚त् । सा॒दये॒द्गर्भाः᳚ । गर्भाः᳚ प्र॒पादु॑काः । प्र॒पादु॑कास्स्युः । प्र॒पादु॑का॒ इति॑ प्र-पादु॑काः । स्यु॒रथो᳚ । अथो॒ यथा᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । यथा॑ स॒वात् । स॒वात्प्र॑त्यव॒रोह॑ति । प्र॒त्य॒व॒रोह॑ति ता॒दृक् । प्र॒त्य॒व॒रोह॒तीति॑ प्रति-अ॒व॒रोह॑ति । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तदा॑स॒न्दी । आ॒स॒न्दीसा॑दयति । सा॒द॒य॒ति॒ गर्भा॑णाम् । गर्भा॑णा॒न्धृत्यै᳚ । धृत्या॒ अप्र॑पादाय । अप्र॑पादा॒याथो᳚ । अप्र॑पादा॒येत्यप्र॑-पा॒दा॒य॒ । अथो॑ स॒वम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । स॒वमे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒ति॒ गर्भः॑ । गर्भो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒षा यत् । यदुख्यः॑ । उख्यो॒ योनिः॑ । योनि॑श्शि॒क्य᳚म् । शि॒क्यँ॑य्यत् । यच्छि॒क्या᳚त् । शि॒क्या॑दु॒खाम् । उ॒खान्नि॒रूहे᳚त् । नि॒रूहे॒द्योनेः᳚ । नि॒रूहे॒दिति॑ निः-ऊहे᳚त् । योने॒र्गर्भ᳚म् । गर्भ॒न्निः । निर्ह॑ण्यात् । ह॒न्या॒थ्षडु॑द्यामम् । षडु॑द्यामꣳ शि॒क्य᳚म् । षडु॑द्याम॒मिति॒ षट्-उ॒द्या॒म॒म्॒ । शि॒क्य॑म्भवति । भ॒व॒ति॒ षो॒ढा॒वि॒हि॒तः । षो॒ढा॒वि॒हि॒तो वै । षो॒ढा॒वि॒हि॒त इति॑ षोढा-वि॒हि॒तः । वै पुरु॑षः (36)।
। पुरु॑ष आ॒त्मा । आ॒त्मा च॑ । च॒ शिरः॑ । शिर॑श्च । च॒ च॒त्वारि॑ । च॒त्वार्यङ्गा॑नि । अङ्गा᳚न्या॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ने॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्बि॒भ॒र्ति॒ । बि॒भ॒र्ति॒ प्र॒जा॒प॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निस्तस्य॑ । तस्यो॒खा । उ॒खाच॑ । चो॒लूख॑लम् । उ॒लूख॑लञ्च । च॒ स्तनौ᳚ । स्तनौ॒ तौ । ताव॑स्य । अ॒स्य॒ प्र॒जाः । प्र॒जा उप॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । उप॑ जीवन्ति । जी॒व॒न्ति॒ यत् । यदु॒खाम् । उ॒खाञ्च॑ । चो॒लूख॑लम् । उ॒लूख॑लञ्च । चो॒प॒ दधा॑ति । उ॒प॒दधा॑ति॒ ताभ्या᳚म् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । ताभ्या॑मे॒व । ए॒व यज॑मानः । यज॑मानो॒ऽमुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निन्दु॑हे । दु॒हे॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निस्तस्य॑ । तस्य॑ त्रेधाविहि॒ताः । त्रे॒धा॒वि॒हि॒ता इष्ट॑काः । त्रे॒धा॒वि॒हि॒ता इति॑ त्रेधा-वि॒हि॒ताः । इष्ट॑का प्राजाप॒त्याः । प्रा॒जा॒प॒त्या वै᳚ष्ण॒वीः । प्रा॒जा॒प॒त्या इति॑ प्राजा-प॒त्याः । वै॒ष्ण॒वीर्वै᳚श्वकर्म॒णीः। (37)
वै॒श्व॒क॒र्म॒णीर॑होरा॒त्राणि॑ । वै॒श्व॒क॒र्म॒णीरिति॑ वैश्व-क॒र्म॒णीः । अ॒हो॒रा॒त्राण्ये॒व । अ॒हो॒रा॒त्राणीत्य॑हः-रा॒त्राणि॑ । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ प्रा॒जा॒प॒त्याः । प्रा॒जा॒प॒त्या यत् । प्रा॒जा॒प॒त्या इति॑ प्राजा-प॒त्याः । यदुख्य᳚म् । उ॒ख्य॑म्बि॒भर्ति॑ । बि॒भर्ति॑ प्राजाप॒त्याः । प्रा॒ज॒प॒त्या ए॒व । प्रा॒जा॒प॒त्या इति॑ प्राजा-प॒त्याः । ए॒व तत् । तदुप॑ । उप॑धत्ते । ध॒त्ते॒ यत् । यथ्स॒मिधः॑ । स॒मिध॑ आ॒दधा॑ति । स॒मिध॒ इति॑ सम्-इधः॑ । आ॒दधा॑ति वैष्ण॒वाः । आ॒दधा॒तीत्या᳚-दधा॑ति । वै॒ष्ण॒वा वै । वै वन॒स्पत॑यः । वन॒स्पत॑यो वैष्ण॒वीः । वै॒ष्ण॒वीरे॒व । ए॒व तत् । तदुप॑ । उप॑ धत्ते । ध॒त्ते॒ यत् । यदिष्ट॑काभिः । इष्ट॑काभिर॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॒नोति॑ । चि॒नोती॒यम् । इ॒यँव्वै । वै वि॒श्वक॑र्मा । वि॒श्वक॑र्मा वैश्वकर्म॒णीः । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । वै॒श्व॒क॒र्म॒णीरे॒व । वै॒श्व॒क॒र्म॒णीरिति॑ वैश्व-क॒र्म॒णीः । ए॒वतत् । तदुप॑ । उप॑ धत्ते । ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दाहुः । आ॒हु॒स्त्रि॒वृत् । त्रि॒वृदग्निः । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । अ॒ग्निरिति॑ । इति॒ तम् । तँव्वै । वा ए॒तम् । ए॒तँय्यज॑मानः । यज॑मान ए॒व । ए॒व चि॑न्वीत । चि॒न्वी॒त॒ यत् । यद॑स्य । अ॒स्या॒न्यः । अ॒न्यश्चि॑नु॒यात् । चि॒नु॒याद्यत् । यत्तम् । तन्दख्षि॑णाभिः । दख्षि॑णाभि॒र्न । न रा॒धये᳚त् । रा॒धये॑द॒ग्निम् । अ॒ग्निम॑स्य । अ॒स्य॒ वृ॒ञ्जी॒त॒ । वृ॒ञ्जी॒त॒ यः । यो᳚ऽस्य । अ॒स्या॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒यात् । चि॒नु॒यात्तम् । तन्दख्षि॑णाभिः । दख्षि॑णाभी राधयेत् । रा॒ध॒ये॒द॒ग्निम् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒व तत् । तथ्स्पृ॑णोति । स्पृ॒णो॒तीति॑ स्पृणोति (38) ॥
प्र॒जा॑तिर॒ग्निम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒ग्निम॑चिनुत । अ॒चि॒नु॒त॒र्तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॑स्सँव्वथ्स॒रम् । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । सँ॒व्व॒थ्स॒रँव्व॑स॒न्तेन॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । व॒स॒न्तेनै॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ पू॒र्वा॒र्धम् । पू॒र्वा॒र्धम॑चिनुत । पू॒र्वा॒र्धमिति॑ पूर्व-अ॒र्धम् । अ॒चि॒नु॒त॒ ग्री॒ष्मेण॑ । ग्री॒ष्मेण॒ दख्षि॑णम् । दख्षि॑णम्प॒ख्षम् । प॒ख्षँव्व॒र्॒?षाभिः॑ । व॒र्॒?षाभि॒ पुच्छ᳚म् । पुच्छꣳ॑ श॒रदा᳚ । श॒रदोत्त॑रम् । उत्त॑रम्प॒ख्षम् । उत्त॑र॒मित्युत्-त॒र॒म् । प॒ख्षꣳ हे॑म॒न्तेन॑ । हे॒म॒न्तेन॒ मध्य᳚म् । मध्य॒म्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा॒ वै । वा अ॑स्य । अ॒स्य॒तत् । तत्पू᳚र्वा॒र्धम् । पू॒र्वा॒र्धम॑चिनुत । पू॒र्वा॒र्धमिति॑ पूर्व-अ॒र्धम् । अ॒चि॒नु॒त॒ ख्ष॒त्रेण॑ । ख्ष॒त्रेण॒ दख्षि॑णम् । दख्षि॑णम्प॒ख्षम् । प॒ख्षम्प॒शुभिः॑ । प॒शुभि॒ पुच्छ᳚म् । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । पुच्छँ॑व्वि॒शा । वि॒शोत्त॑रम् । उत्त॑रम्प॒ख्षम् । उत्त॑र॒मित्यत्-त॒र॒म्॒ । प॒ख्षमा॒शया॑ । आ॒शया॒ मध्य᳚म् । मध्यँ॒य्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒त ऋ॒तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॑रे॒व । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒त-भिः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ञ्चि॒नु॒ते॒ । चि॒नु॒तेऽथो᳚ । अथो॑ ए॒तत् । अथो॒ इत्यथो᳚ । ए॒तदे॒व । ए॒व सर्व᳚म् । सर्व॒मव॑ । अव॑ रुन्धे (39)।
। रु॒न्धे॒ शृ॒ण्वन्ति॑ । शृ॒ण्वन्त्ये॑नम् । ए॒न॒म॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑क्या॒नम् । चि॒क्या॒नमत्ति॑ । अत्यन्न᳚म् । अन्न॒ꣳ॒ रोच॑ते । रोच॑त इ॒यम् । इ॒यँव्वाव । वाव प॒॑थमा । प्र॒थ॒मा चितिः॑ । चिति॒रोष॑धयः । ओष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यः । वन॒स्पत॑य॒ पुरी॑षम् । प॑रीषम॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षन्द्वि॒तीया᳚ । द्वि॒तीया॒ वयाꣳ॑सि । वयाꣳ॑सि॒ पुरी॑षम् । पुरी॑षम॒सौ । अ॒सौ तृ॒तीया᳚ । तृ॒तीया॒ नख्ष॑त्राणि । नख्ष॑त्राणि॒ पुरी॑षम् । पुरी॑षँय्य॒ज्ञः । य॒ज्ञश्च॑तु॒र्थी । च॒तु॒र्थी दख्षि॑णा । दख्षि॑णा॒ पुरी॑षम् । पुरी॑षँ॒य्यज॑मानः । यज॑मान पञ्च॒मी । प॒ञ्च॒मी प्र॒जा । प्र॒जा पुरी॑षम् । प्र॒जेति॑ प्र-जा । पुरी॑षँ॒य्यत् । यत्त्रिचि॑तीकम् । त्रिचि॑तीकञ्चिन्वी॒त । त्रिचि॑तीक॒मिति॒ त्रि-चि॒ती॒क॒म् । चि॒न्वी॒त य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्दख्षि॑णाम् । दख्षि॑णामा॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑म्प्र॒जाम् । प्र॒जाम॒न्तः । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । अ॒न्तरि॑यात् । इ॒या॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॒त्पञ्च॑चितीकः । पञ्च॑चितीकश्चेत॒व्यः॑ । पञ्च॑चितीक॒ इति॒ पञ्च॑-चि॒ती॒कः॒ । चे॒त॒व्य॑ ए॒तत् । ए॒तदे॒व । ए॒व सर्व᳚म् । सर्वं॑ स्पृणोति । स्पृ॒णो॒ति॒ यत् । यत्ति॒स्रः । ति॒स्रश्चित॑यः । चित॑यस्त्रि॒वृत्। (40)
। त्रि॒वृद्धि । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । ह्य॑ग्निः । अ॒ग्निर्यत् । यद्द्वे । द्वे द्वि॒पात् । द्वे इति॒ द्वे । द्वि॒पाद्यज॑मानः । द्वि॒पादिति॑ दि-पात् । यज॑मान॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै॒ पञ्च॑ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । पञ्च॒ चित॑यः । चित॑यो भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्त॒ पुरु॑षः । पुरु॑ष आ॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑मे॒व । ए॒व स्पृ॑णोति । स्पृ॒णो॒ति॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ चित॑यः । चित॑यो भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ प॒ञ्चभिः॑ । प॒ञ्चभि॒ पुरी॑षैः । प॒ञ्चभि॒रिति॑ प॒ञ्च-भिः । पुरी॑षैर॒भि । अ॒भ्यू॑हति । ऊ॒ह॒ति॒ दश॑ । दश॒ सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ दशा᳚ख्षरः । दशा᳚ख्षरो॒ वै । दशा᳚ख्षर॒ इति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रः॒ । वै पुरु॑षः । पुरु॑षो॒ यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒व पुरु॑षः । पुरु॑ष॒ स्तम् । तग्ग्स्पृ॑णोति । स्पृ॒णो॒त्यथो᳚ । अथो॒ दशा᳚ख्षरा । अथो॒ इत्यथो᳚ । दशा᳚ख्षरा वि॒राट् । दशा᳚ख्ष॒रेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राडन्न᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अन्नँ॑व्वि॒राट् । वि॒राड्वि॒राजि॑ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राज्ये॒व । वि॒राजीति॑ वि-राजि॑ । ए॒वान्नाद्ये᳚ । अ॒न्नाद्ये॒ प्रति॑ । अ॒न्नाद्य॒ इत्य॑न्न-अद्ये᳚ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वै ष॒ष्ठी । ष॒ष्ठी चितिः॑ । चि॒ति॑र् ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॒ पुरी॑षम् । पुरी॑ष॒ꣳ॒ षट् । षट्चित॑यः । चित॑यो भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ षट् । षट्पुरी॑षाणि । पुरी॑षाणि॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ मासाः᳚ । मासा᳚स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्- व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र ए॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । ए॒व प्रति॑ । प॑ति तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒तीति॑ तिष्ठति (41) ॥10॥
रोहि॑तो धू॒म्ररो॑हितः । धू॒म्ररो॑हित क॒र्कन्धु॑रोहितः । धू॒म्ररो॑हित॒ इति॑ धू॒म्र-रो॒हि॒तः॒ । क॒र्कन्धु॑रोहित॒स्ते । क॒र्कन्धु॑रोहित॒ इति॑ क॒र्कन्धु॑-रो॒हि॒तः॒ । ते प्रा॑जाप॒त्याः । प्रा॒जा॒प॒त्या ब॒भ्रुः । प्रा॒जा॒प॒त्या इति॑ प्राजा-प॒त्याः । ब॒भ्रुर॑रु॒णब॑भ्रुः । अ॒रु॒णब॑भ्रु॒श्शुक॑बभ्रुः । अ॒रु॒णब॑भ्रु॒रित्य॑रु॒ण-ब॒भ्रुः॒ । शुक॑बभ्रु॒स्ते । शुक॑बभ्रु॒रिति॒ शुक॑-ब॒भ्रुः॒ । ते रौ॒द्राः । रौ॒द्राश्श्येतः॑ । श्येत॑श्श्येता॒ख्षः । श्ये॒ता॒ख्षश्श्येत॑ग्रीवः । श्ये॒ता॒ख्ष इति॑ श्शेत-अ॒ख्षः । श्येत॑ग्रीव॒स्ते । श्येत॑ग्रीव॒ इति॒ श्येत॑-ग्री॒वः॒ । ते पि॑तृदेव॒त्याः᳚ । पि॒तृ॒दे॒वत्या᳚स्ति॒स्रः । पि॒तृ॒दे॒वत्या॑ इति॑ पितृ-दे॒वत्याः᳚ । ति॒स्र कृ॒ष्णाः । कृ॒ष्णा व॒शाः । व॒शा वा॑रु॒ण्यः॑ । वा॒रु॒ण्य॑स्ति॒स्रः । ति॒स्रश्श्वे॒ताः । श्वे॒ता व॒शाः । व॒शास्सौ॒र्यः॑ । सौ॒र्यो॑ मैत्राबार्हस्प॒त्याः । मै॒त्रा॒बा॒र्॒ह॒स्प॒त्या धू॒म॑ललामाः । मै॒त्रा॒बा॒र्॒ह॒स्प॒त्या इति॑ मैत्रा-बा॒र्॒ह॒स्प॒त्याः । धू॒म्रल॑लामास्तूप॒राः । धू॒म्रल॑लामा॒ इति॑ धू॒म्र-ल॒ला॒माः॒ । तू॒प॒रा इति॑ तूप॒राः (42) ॥
पृश्नि॑स्तिर॒श्चीन॑पृश्निः । ति॒रश्चीन॑ पृश्निरू॒र्ध्वपृ॑श्निः । ति॒र॒श्चीन॑पृश्नि॒रिति॑ तिर॒श्चीन॑-पृ॒श्निः॒ । ऊ॒र्ध्वपृ॑श्नि॒स्ते । ऊ॒र्ध्वपृ॑श्नि॒रित्यू॒र्ध्व-पृ॒श्निः॒ । ते मा॑रु॒ताः । मा॒रु॒ता फ॒ल्गूः । फ॒ल्गूर्लो॑हितो॒र्णी । लो॒हि॒तो॒र्णी ब॑ल॒ख्षी । लो॒हि॒तो॒र्णीति॑ लोहित-ऊ॒र्णी । ब॒ल॒ख्षी ताः । तास्सा॑रस्व॒त्यः॑ । सा॒र॒स्व॒त्य॑ पृष॑ती । पृष॑ती स्थू॒लपृ॑षती । स्थू॒लपृ॑षती ख्षु॒द्रपृ॑षती । स्थू॒लपृ॑ष॒तीति॑ स्थू॒ल-पृ॒ष॒ती॒ । ख्षु॒द्र पृ॑षती॒ताः । ख्षु॒द्रपृ॑ष॒तीति॑ ख्षु॒द्र-पृ॒ष॒ती॒ । ता वै᳚श्वदे॒व्यः॑ । वै॒श्व॒दे॒व्य॑स्ति॒स्रः । वै॒श्व॒दे॒व्य॑ इति॑ वैश्व-दे॒व्यः॑ । ति॒स्रश्श्या॒माः । श्या॒मा व॒शाः । व॒शा पौ॒ष्णियः॑ । पौ॒ष्णिय॑स्ति॒स्रः । ति॒स्रो रोहि॑णीः । रोहि॑णीर्व॒शाः । व॒शामै॒त्रियः॑ । मै॒त्रिय॑ ऐन्द्राबार्हस्प॒त्याः । ऐ॒न्दा॒॒बार्॒ह॒स्प॒त्या अ॑रु॒णल॑लामाः । ऐ॒न्द्रा॒बा॒र्॒ह॒स्प॒त्या इत्यै᳚न्द्रा-बा॒र्॒ह॒स्प॒त्याः । अ॒रु॒णल॑लामास्तूप॒राः । अ॒रु॒णल॑लामा॒ इत्य॑रु॒ण-ल॒ला॒माः॒ । तू॒प॒रा इति॑ तूप॒राः (43) ॥12॥
शि॒ति॒बा॒हुर॒न्यत॑श्शितिबाहुः । शि॒ति॒बा॒हुरिति॑ शिति-बा॒हुः । अ॒न्यत॑श्शितिबाहुस्सम॒न्त शि॑तिबाहुः । अ॒न्यत॑श्शितिबाहुरित्य॒न्यतः॑-शि॒ति॒बा॒हुः॒ । स॒म॒न्तशि॑ति बाहु॒स्ते । स॒म॒न्तशि॑तिबाहु॒रिति॑ सम॒न्त-शि॒ति॒बा॒हुः॒ । त ऐ᳚न्द्रवाय॒वाः । ऐ॒न्दा॒॒वाय॒वाश्शि॑ति॒रन्ध्रः॑ । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वा इत्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वाः । शि॒ति॒रन्ध्रो॒ऽन्यत॑श्शितिरन्ध्रः । शि॒ति॒रन्ध्र इति॑ शिति-रन्ध्रः॑ । अ॒न्यत॑श्शितिरन्ध्रस्सम॒न्तशि॑तिरन्ध्रः । अ॒न्यत॑श्शितिरन्ध्र॒ इत्य॒न्यतः॑-शि॒ति॒र॒न्ध्रः॒ । स॒म॒न्तशि॑तिरन्ध्र॒स्ते । स॒म॒न्तशि॑तिरन्ध्र॒ इति॑ सम॒न्त-शि॒ति॒र॒न्ध्रः॒ । ते मै᳚त्रावरु॒णाः । मै॒त्रा॒व॒रु॒णाश्शु॒द्धवा॑लः । मै॒त्रा॒व॒रु॒णा इति॑ मैत्रा-व॒रु॒णाः । शु॒द्धवा॑लस्स॒र्वशु॑द्धवालः । शु॒द्धवा॑ल॒ इति॑ शु॒द्ध-वा॒लः॒ । स॒र्वशु॑द्धवालो म॒णिवा॑लः । स॒र्वशु॑द्धवाल॒ इति॑ स॒र्व-शु॒द्ध॒वा॒लः॒ । म॒ण॑वाल॒स्ते । म॒णिवा॑ल॒ इति॑ म॒णि-वा॒लः॒ । त आ᳚श्वि॒नाः । आ॒श्वि॒नास्ति॒स्रः । ति॒स्रश्शि॒ल्पाः । शि॒ल्पा व॒शाः । व॒शा वै᳚श्वदे॒व्यः॑ । वै॒श्व॒देव्य॑स्ति॒स्रः । वै॒श्व॒दे॒व्य॑ इति॑ वैश्व-दे॒व्यः॑ । ति॒स्रश्श्येनीः᳚ । श्येनीः᳚ परमे॒ष्ठिने᳚ । प॒र॒मे॒ष्ठिने॑ सोमापौ॒ष्णाः । सो॒मा॒पौ॒ष्णाश्श्या॒मल॑लामाः । सो॒मा॒पौ॒ष्णा इति॑ सोमा-पौ॒ष्णाः । श्या॒मल॑लामस्तूप॒राः । श्या॒मल॑लामा॒ इति॑ श्या॒म-ल॒ला॒माः॒ । तू॒प॒रा इति॑ तूप॒राः (44) ॥
उ॒न्न॒त ऋ॑ष॒भः । उ॒न्न॒त इत्यु॑त्-न॒तः । ऋ॒ष॒भो वा॑म॒नः । वा॒म॒नस्ते । त ऐ᳚न्द्रावरु॒णाः । ऐ॒न्द्रा॒व॒रु॒णा श्शिति॑ककुत् । ऐ॒न्द्रा॒व॒रु॒णा इत्यै᳚न्द्रा-व॒रु॒णाः । शिति॑ककुच्छतिपृ॒ष्ठः । शिति॑ककु॒दिति॒ शिति॑-क॒कु॒त्॒ । शि॒ति॒पृ॒ष्ठश्शिति॑ भसत् । शि॒ति॒पृ॒ष्ठ इति॑ शिति-पृ॒ष्ठः । शिति॑ भस॒त्ते । शिति॑भस॒दिति॒ शिति॑-भ॒स॒त्॒ । त ऐ᳚न्द्राबार्हस्प॒त्याः । ऐ॒न्द्रा॒ बा॒र्॒ह॒स्प॒त्याश्शि॑ति॒पात् । ऐ॒न्द्रा॒बा॒र्॒ह॒स्प॒त्या इत्यै᳚न्द्रा-बा॒र्॒ह॒स्प॒त्याः । शि॒ति॒ पाच्छि॒त्योष्ठः॑ । शि॒ति॒पादिति॑ शिति-पात् । शि॒त्योष्ठ॑श्शिति॒भ्रुः । शि॒त्योष्ठ॒ इति॑ शिति-ओष्ठः॑ । शि॒ति॒भ्रुस्ते । शि॒ति॒भ्रुरिति॑ शिति-भ्रुः । त ऐ᳚न्द्रावैष्ण॒वाः । ऐ॒न्द्रा॒वै॒ष्ण॒वास्ति॒स्रः । ऐ॒न्द्रा॒वै॒ष्ण॒वा इत्यै᳚न्द्रा-वै॒ष्ण॒वाः । ति॒स्रस्सि॒ध्माः । सि॒ध्मा व॒शाः । व॒शा वै᳚श्वकर्म॒ण्यः॑ । वै॒श्व॒क॒र्म॒ण्य॑स्ति॒स्रः । वै॒श्व॒क॒र्म॒ण्य॑ इति॑ वैश्व-क॒र्म॒ण्यः॑ । ति॒स्रो धा॒त्रे । धा॒त्रे पृ॑षोद॒राः । पृ॒षो॒द॒रा ऐ᳚न्द्रापौ॒ष्णाः । पृ॒षो॒द॒रा इति॑ पृष-उ॒द॒राः । ऐ॒न्द्रा॒पौ॒ष्णाश्श्येत॑ललामाः । ऐ॒न्द्रा॒पौ॒ष्णा इत्यै᳚न्द्रा-पौ॒ष्णाः । श्येत॑ललामास्तूप॒राः । श्येत॑ललामा॒ इति॒ श्शेत॑-ल॒ला॒माः॒ । तू॒प॒रा इति॑ तूप॒राः (45) ॥
क॒र्णास्त्रयः॑ । त्रयो॑ या॒माः । या॒मास्सौ॒म्याः । सौ॒म्यास्त्रयः॑ । त्रय॑श्विति॒ङ्गाः । श्वि॒ति॒ङ्गा अ॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ यवि॑ष्ठाय । यवि॑ष्ठाय॒ त्रयः॑ । त्रयो॑ नकु॒लाः । न॒कु॒लास्ति॒स्रः । ति॒स्रो रोहि॑णीः । रोहि॑णी॒स्त्र्यव्यः॑ । त्रव्य॒स्ताः । त्रव्य॒ इति॑ त्रि-अव्यः॑ । ता वसू॑नाम् । वसू॑नान्ति॒स्रः । ति॒स्रो॑ऽरु॒णाः । अ॒रु॒णादि॑त्यौ॒ह्यः॑ । दि॒त्यौ॒ह्य॑स्ताः । तारु॒द्राणा᳚म् । रु॒द्राणाꣳ॑ सोमै॒न्द्राः । सॊ॒मै॒न्द्रा ब॒भ्रुल॑लामाः । सो॒मै॒न्द्रा इति॑ सोम-ऐ॒न्द्राः । ब॒भ्रुल॑लामास्तूप॒राः । ब॒भ्रुल॑लामा॒ इति॑ ब॒भ्रु-ल॒ला॒माः॒ । तू॒प॒रा इति॑ तूप॒राः (46) ॥15॥
शु॒ण्ठास्त्रयः॑ । त्रयो॑ वैष्ण॒वाः । वै॒ष्ण॒वा अ॑धीलोध॒कर्णाः᳚ । अ॒धी॒लो॒ध॒कर्णा॒स्त्रयः॑ । अ॒धी॒लो॒ध॒कर्णा॒ इत्य॑धीलोध-कर्णाः᳚ । त्रयो॒ विष्ण॑वे । विष्ण॑व उरुक्र॒माय॑ । उ॒रु॒क्र॒माय॑ लफ्सु॒दिनः॑ । उ॒रु॒क्र॒मायेत्यु॑रु-क्र॒माय॑ । ल॒फ्सु॒दिन॒स्त्रयः॑ । त्रयो॒ विष्ण॑वे । विष्ण॑व उरुगा॒याय॑ । उ॒रु॒गा॒याय॒ पञ्चा॑वीः । उ॒रु॒गा॒यायेत्य॑रु-गा॒याय॑ । पञ्चा॑वीस्ति॒स्रः । पञ्चा॑वी॒रिति॒ पञ्च॑-अ॒वीः॒ । ति॒स्र आ॑दि॒त्याना᳚म् । आ॒दि॒त्याना᳚न्त्रिव॒थ्साः । त्रि॒व॒थ्सास्ति॒स्रः । त्रि॒व॒थ्सा इति॑ त्रि- व॒थ्साः । ति॒स्रोऽङ्गि॑रसाम् । अङ्गि॑रसामैन्द्रा वैष्ण॒वाः । ऐ॒न्द्रा॒वै॒ष्ण॒वा गौ॒रल॑लामाः । ऐ॒न्द्रा॒वै॒ष्ण॒वा इतै᳚न्द्रावै॒ष्ण॒वाः । गौ॒रल॑लामास्तूप॒राः । गौ॒रल॑लामा॒ इति॑ गौ॒र-ल॒ला॒माः॒ । तू॒प॒रा इति॑ तूप॒राः (47) ॥
इन्द्रा॑य॒ राज्ञे᳚ । राज्ञे॒ त्रयः॑ । त्रय॑श्शितिपृ॒ष्ठाः । शि॒ति॒पृ॒ष्ठा इन्द्रा॑य । शि॒ति॒पृ॒ष्ठा इति॑ शिति-पृ॒ष्ठाः । इन्द्रा॑याधिरा॒जाय॑ । अ॒धि॒रा॒जाय॒ त्रयः॑ । अ॒धि॒रा॒जायेत्य॑धि-रा॒जाय॑ । त्रय॒श्शिति॑ककुदः । शिति॑ककुद॒ इन्द्रा॑य । शिति॑ककुद॒ इति॒ शिति॑-क॒कु॒दः॒ । इन्द्रा॑य स्व॒राज्ञे᳚ । स्व॒राज्ञे॒ त्रयः॑ । स्व॒राज्ञ॒ इति॑ स्व-राज्ञे᳚ । त्रय॒श्शिति॑भसदः । शिति॑भसदस्ति॒स्रः । शिति॑भसद॒ इति॒ शिति॑-भ॒स॒दः॒ । ति॒स्रस्तु॑र्यौ॒ह्यः॑ । तु॒र्यौ॒ह्य॑स्सा॒ध्याना᳚म् । सा॒ध्याना᳚न्ति॒स्रः । ति॒स्र प॑ष्ठौ॒ह्यः॑ । प॒ष्ठौ॒ह्यो॑ विश्वे॑षाम् । विश्वे॑षान्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑माग्ने॒न्द्राः । आ॒ग्ने॒न्द्रा कृ॒ष्णल॑लामाः । कृ॒ष्णल॑लामास्तूप॒राः । कृ॒ष्णल॑लामा॒ इति॑ कृ॒ष्ण-ल॒ला॒माः॒ । तू॒प॒रा इति॑ तूप॒राः (48) ॥17॥
अदि॑त्यै॒ त्रयः॑ । त्रयो॑ रोहितै॒ताः । रो॒हि॒तै॒ता इ॑न्द्रा॒ण्यै । रो॒हि॒तै॒ता इति॑ रोहित-ए॒ताः । इ॒न्द्रा॒ण्यै त्रयः॑ । त्रय॑ कृष्णै॒ताः । कृ॒ष्णै॒ता कु॒ह्वै᳚ । कृ॒ष्णै॒ता इति॑ कृष्ण-ए॒ताः । कु॒ह्वै᳚ त्रयः॑ । त्रयो॑ऽरुणै॒ताः । अ॒रु॒णै॒तास्ति॒स्रः । अ॒रु॒णै॒ता॒ इत्य॑रुण-ए॒ताः । ति॒स्रो धे॒नवः॑ । धे॒नवो॑ रा॒कायै᳚ । रा॒कायै॒ त्रयः॑ । त्रयो॑ऽन॒ड्वाहः॑ । अ॒न॒ड्वाह॑स्सिनीवा॒ल्यै । सि॒नी॒वा॒ल्या आ᳚ग्नावैष्ण॒वाः । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वा रोहि॑तललामाः । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वा इत्या᳚ग्ना-वै॒ष्ण॒वाः । रोहि॑त ललामास्तूप॒राः । रोहि॑तललामा॒ इति॒ रोहि॑त-ल॒ला॒माः॒ । तू॒प॒रा इति॑ तूप॒राः (49) ॥18॥
सौ॒म्यास्त्रयः॑ । त्रय॑ पि॒शङ्गाः᳚ । पि॒शङ्गा॒स्सोमा॑य । सोमा॑य॒ राज्ञे᳚ । राज्ञे॒ त्रयः॑ । त्रय॑स्सा॒रङ्गाः᳚ । सा॒रङ्गाः᳚ पार्ज॒न्याः । पा॒र्ज॒न्या नभो॑रूपाः । नभो॑रूपास्ति॒स्रः । नभो॑रूपा॒ इति॒ नभः॑-रू॒पाः॒ । ति॒स्रो॑ऽजाः । अ॒जा म॒ल्॒?हाः । म॒ल्॒?हा इ॑न्द्रा॒ण्यै । इ॒न्द्रा॒ण्यै ति॒स्रः । ति॒स्रो मे॒ष्यः॑ । मे॒ष्य॑ आदि॒त्याः । आ॒दि॒त्या द्या॑वापृथि॒व्याः᳚ । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्या॑ मा॒लङ्गाः᳚ । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्या॑ इति॑ द्यावा- पृ॒थि॒व्याः᳚ । मा॒लङ्गा᳚स्तूप॒राः । तू॒प॒रा इति॑ तूप॒राः (50) ॥19॥
वा॒रु॒णास्त्रयः॑ । त्रय॑ कृ॒ष्णल॑लामाः । कृ॒ष्णल॑लामा॒ वरु॑णाय । कृ॒ष्ण-ल॑लामा॒ इति॑ कृ॒ष्ण-ल॒ला॒माः॒ । वरु॑णाय॒ राज्ञे᳚ । राज्ञे॒ त्रयः॑ । त्रयो॒ रोहि॑तललामाः । रोहि॑तललामा॒ वरु॑णाय । रोहि॑तललामा॒ इति॒ रोहि॑त-ल॒ला॒माः॒ । वरु॑णाय रि॒शाद॑से । रि॒शाद॑से॒ त्रयः॑ । रि॒शाद॑स॒ इति॑ रिश-अद॑से । त्रयो॑ऽरु॒णल॑लामाः । अ॒रु॒णल॑लामाश्शि॒ल्पा । अ॒रु॒णल॑लामा॒ इत्य॑रु॒ण- ल॒ला॒माः॒ । शि॒ल्पास्त्रयः॑ । त्रयो॑ वैश्वदे॒वाः । वै॒श्व॒दे॒वास्त्रयः॑ । वै॒श्व॒दे॒वा इति॑ वैश्व-दे॒वाः । त्रय॒ पृश्न॑यः । पृश्न॑यस्सर्वदेव॒त्याः᳚ । स॒र्व॒दे॒व॒त्या॑ ऐन्द्रासू॒राः । स॒र्व॒दे॒व॒त्या॑ इति॑ सर्व-दे॒वत्याः᳚ । ऐ॒न्द्रा॒सू॒राश्श्येत॑ललामाः । ऐ॒न्द्रा॒सू॒रा इत्यै᳚न्द्रा-सू॒राः । श्येत॑ललामास्तूप॒राः । श्येत॑ललामा॒ इति॒ श्येत॑-ल॒ला॒माः॒ । तू॒प॒रा इति॑ तूप॒राः (51) ॥
सोमा॑य स्व॒राज्ञे᳚ । स्व॒राज्ञे॑ऽनोवा॒हौ । स्व॒राज्ञ॒ इति॑ स्व-राज्ञे᳚ । अ॒नो॒ऽवा॒हाव॑न॒ड्वाहौ᳚ । अ॒नो॒वा॒हावित्य॑नः-वा॒हौ । अ॒न॒ड्वाहा॑विन्द्रा॒ग्निभ्या᳚म् । इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या॑मोजो॒दाभ्या᳚म् । इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या॒मिती᳚न्द्रा॒ग्नि-भ्या॒म्॒ । ओ॒जो॒दाभ्या॒मुष्टा॑रौ । ओ॒जो॒दाभ्या॒मित्यो॑जः-दाभ्य᳚म् । उष्टा॑राविन्द्रा॒ग्निभ्या᳚म् । इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या᳚म्बल॒दाभ्या᳚म् । इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या॒मिती᳚न्द्रा॒ग्नि-भ्या॒म्॒ । ब॒ल॒दाभ्याꣳ॑सीरवा॒हौ । ब॒ल॒दाभ्या॒मिति॑ बल-दाभ्या᳚म् । सी॒र॒वा॒हाववी᳚ । सी॒र॒वा॒हाविति॑ सीर-वा॒हौ । अवी॒द्वे । अवी॒ इत्य॒वी᳚ । द्वे धे॒नू । द्वे इति॒ द्वे । धे॒नू भौ॒मी । धे॒नू इति॑ धे॒नू । भौ॒मी दि॒ग्भ्यः । भौ॒मी इति॑ भौ॒मी । दि॒ग्भ्यो वड॑बे । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । वड॑बे॒ द्वॆ । वड॑बे॒ इति॒ वड॑बे । द्वे धे॒नू । द्वे इति॒ द्वे । धे॒नू भौ॒मी । धे॒नू इति॑ धे॒नू । भौ॒मी वै॑रा॒जी । भौ॒मी इति॑ भौ॒मी । वै॒रा॒जी पु॑रु॒षी । वै॒रा॒जी इति॑ वैरा॒जी । पु॒रु॒षी द्वे । पु॒रु॒षी इति॑ पुरु॒षी । द्वे धे॒नू । द्वे इति॒ द्वे । धे॒नू भौ॒मी । धे॒नू इति॑ धे॒नू । भौ॒मी वा॒यवे᳚ । भौ॒मी इति॑ भौ॒मी । वा॒यव॑ आरोहणवा॒हौ । अ॒रो॒ह॒ण॒ वा॒हाव॑न॒ड्वाहौ᳚ । आ॒रो॒ह॒ण॒वा॒हावित्या॑रोहण-वा॒हौ । अ॒न॒ड्वाहौ॑ वारु॒णी । वा॒रु॒णी कृ॒ष्णे । वा॒रु॒णी इति॑ वारु॒णी । कृ॒ष्णे व॒शे । कृ॒ष्णे इति॑ कृ॒ष्णे । व॒शे आ॑रा॒ड्यौ᳚ । व॒शे इति॑ व॒शे । अ॒राड्यौ॑ दि॒व्यौ । दि॒व्या वृ॑ष॒भौ । ऋ॒ष॒भौ प॑रिम॒रौ । प॒रि॒म॒राविति॑ परि-म॒रौ (52) ॥
एका॑दश प्रा॒तः । पा॒तर्ग॒व्याः । ग॒व्या प॒शवः॑ । प॒शव॒ आ । आ ल॑भ्यन्ते । ल॒भ्य॒न्ते॒ छ॒ग॒लः । छ॒ग॒ल क॒ल्माषः॑ । क॒ल्माष॑ किकिदी॒विः । कि॒कि॒दी॒विर्वि॑दी॒गयः॑ । वि॒दी॒गय॒स्ते । ते त्वा॒ष्ट्राः । त्वा॒ष्ट्रास्सौ॒रीः । सौ॒रीर्नव॑ । नव॑श्वे॒ताः । श्वे॒ता व॒शाः । व॒शा अ॑नूब॒न्ध्याः᳚ । अ॒नू॒ब॒न्ध्या॑ भवन्ति । अ॒नू॒ब॒न्ध्या॑ इत्य॑नु-ब॒न्ध्याः᳚ । भ॒व॒न्त्या॒ग्ने॒यः । आ॒ग्ने॒य ऐ᳚न्द्रा॒ग्नः । ऐ॒न्द्रा॒ग्न आ᳚श्वि॒नः । ऐ॒न्द्रा॒ग्य इत्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नः । आ॒श्वि॒नस्ते । ते वि॑शालयू॒पे । वि॒शा॒ल॒यू॒प आ । वि॒शा॒ल॒यू॒प इति॑ विशाल-यू॒पे । आ ल॑भ्यन्ते । ल॒भ्य॒न्त॒ इति॑ लभ्यन्ते (53) ॥
पि॒शङ्गा॒स्त्रयः॑ । त्रयो॑ वास॒न्ताः । वा॒स॒न्तास्सा॒रङ्गाः᳚ । सा॒रङ्गा॒स्त्रयः॑ । त्रयो॒ ग्रैष्माः᳚ । ग्रैष्मा॒ पृष॑न्तः । पृष॑न्त॒स्त्रयः॑ । त्रयो॒ वार्षि॑काः । वार्षि॑का॒ पृश्नयः॑ । पृश्न॑य॒स्त्रयः॑ । त्रय॑श्शार॒दाः । शा॒र॒दा पृ॑श्निस॒क्थाः । पृ॒श्नि॒स॒क्थास्त्रयः॑ । पृ॒श्नि॒स॒क्था इति॑ पृश्नि-स॒क्थाः । त्रयो॒ हैम॑न्तिकाः । हैम॑न्तिका अवलि॒प्ताः । अ॒व॒लि॒प्ता स्त्रयः॑ । अ॒व॒लि॒प्ता इत्य॑व-लि॒प्ताः । त्रय॑श्शैशि॒राः । शै॒शि॒रास्सँ॑व्वथ्स॒राय॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒राय॒ निव॑ख्षसः । सँ॒व्व॒थ्स॒रायेति॑ सम्-व॒थ्स॒राय॑ । निव॑ख्षस॒ इति॒ नि- व॒ख्ष॒सः॒ (54) ॥23॥
यो वै । वा अय॑थादेवतम् । अय॑थादेवतम॒ग्निम् । अय॑थादेवत॒-मित्यय॑था-दे॒व॒त॒म्॒ । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒त आ । आ दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्यो वृश्च्यते । वृ॒श्च्य॒ते॒ पापी॑यान् । पापी॑यान्भनति । भ॒व॒ति॒ यः । यो य॑था देव॒तम् । य॒था॒दे॒व॒तन्न । य॒था॒दे॒व॒तमिति॑ यथा-दे॒व॒तम् । न दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्य॒ आ । आ वृ॑श्च्यते । वृ॒श्च्य॒ते॒ वसी॑यान् । वसी॑यान्भवति । भ॒व॒त्या॒ग्ने॒य्या । आ॒ग्ने॒य्या गा॑यत्रि॒या । गा॒य॒त्रि॒या प्र॑थ॒माम् । प्र॒थ॒माञ्चिति᳚म् । चिति॑म॒भि । अ॒भिमृ॑शेत् । मृ॒शे॒त्त्रि॒ष्टुभा᳚ । त्रि॒ष्टुभा᳚ द्वि॒तीया᳚म् । द्वि॒तीया॒ञ्जग॑त्या । जग॑त्यान्तृ॒तीया᳚म् । तृ॒तीया॑मनु॒ष्टुभा᳚ । अ॒नु॒ष्टुभा॑ चतु॒र्थीम् । अ॒नु॒ष्टुभेत्य॑नु-स्तुभा᳚ । च॒तु॒र्थीम्प॒ङ्क्त्या । प॒ङ्क्त्या प॑ञ्च॒मीम् । प॒ञ्च॒मीम्य॑थादेव॒तम् । य॒था॒दे॒व॒तमे॒व । य॒था॒दे॒व॒तमिति॑ यथा-दे॒व॒तम् । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ न । न दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्य॒ आ । आ वृ॑श्च्यते । वृ॒श्च्य॒ते॒ वसी॑यान् । वसी॑यान्भवति । भ॒व॒तीडा॑यै । इडा॑यै॒ वै । वा ए॒षा । ए॒षा विभ॑क्तिः । विभ॑क्ति प॒शवः॑ । विभ॑क्ति॒रिति॒ वि-भ॒क्तिः॒ । प॒शव॒ इडा᳚ । इडा॑ प॒शुभिः॑ । प॒शुभि॑रेनम् । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । ए॒न॒॒ञ्चि॒नु॒ते॒ (1)।
। चि॒नु॒ते॒ यः । यो वै । वै प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये प्रतिप्रोच्य॑ । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । प्र॒ति॒ प्रोच्या॒ग्निम् । प्र॒ति॒पोच्येति॑ प्रति-प्रोच्य॑ । अ॒ग्निञ्चि॒नोति॑ । चि॒नोति॒ न । नार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒त्यश्वौ᳚ । अश्वा॑व॒बि॑तः । अ॒भित॑स्तिष्ठे॒ताम् । ति॒ष्ठे॒ता॒ङ्कृ॒ष्णः । कृ॒ष्ण उ॑त्तर॒तः । उ॒त्त॒र॒तश्श्वे॒तः । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । श्वे॒तो दख्षि॑णः । दख्षि॑ण॒ स्तौ । ता वा॒लभ्य॑ । आ॒लभ्येष्ट॑काः । आ॒लभ्येत्या᳚-लभ्य॑ । इष्ट॑का॒ उप॑ । उप॑ दध्यात् । द॒ध्या॒दे॒तत् । ए॒तद्वै । वै प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ते रू॒पम् । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । रू॒पम्प्रा॑जाप॒त्यः । प्रा॒जा॒प॒त्योश्वः॑ । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः । अश्व॑स्सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒व प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये प्रति॒प्रोच्य॑ । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । प्र॒ति॒प्रोच्या॒ग्निम् । प्र॒ति॒प्रोच्येति॑ प्रति-प्रोच्य॑ । अ॒ग्निञ्चि॑नोति । चि॒नो॒ति॒ न । नार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वा अह्नः॑ । अह्नो॑ रू॒पम् । रू॒पँय्यत् । यच्छ्वे॒तः । श्वे॒तोऽश्वः॑ । अश्वो॒ रात्रि॑यै । रात्रि॑यै कृ॒ष्णः । कृ॒ष्ण ए॒तत् । ए॒तदह्नः॑ । अह्नो॑ रू॒पम्। (2)
रू॒पँय्यत् । यदिष्ट॑काः । इष्ट॑का॒ रात्रि॑यै । रात्रि॑यै॒ पुरी॑षम् । पुरी॑ष॒मिष्ट॑काः । इष्ट॑का उपधा॒स्यन्न् । उ॒प॒धा॒स्यञ्छ्वे॒तम् । उ॒प॒धा॒स्यन्नित्यु॑प-धा॒स्यन्न् । श्वे॒तमश्व᳚म् । अश्व॑म॒भि । अ॒भिमृ॑शेत् । मृ॒शे॒त्पुरी॑षम् । पुरी॑षमुपधा॒स्यन्न् । उ॒प॒धा॒स्यन्कृ॒ष्णम् । उ॒प॒धा॒स्यन्नित्यु॑प-धा॒स्यन्न् । कृ॒ष्णम॑होरा॒त्राभ्या᳚म् । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॑मे॒व । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॒मित्य॑हः-रा॒त्राभ्या᳚म् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ञ्चि॒नु॒ते॒ । चि॒नु॒ते॒ हि॒र॒ण्य॒पा॒त्रम् । हि॒र॒ण्य॒पा॒त्रम्मधोः᳚ । हि॒र॒ण्य॒पा॒त्रमिति॑ हिरण्य-पा॒त्रम् । मधोः᳚ पू॒र्णम् । पू॒र्णन्द॑धाति । द॒धा॒ति॒ म॒ध॒व्यः॑ । म॒ध॒व्यो॑ऽसानि । अ॒सा॒नीति॑ । इति॑ सौ॒र्या । सौ॒र्या चि॒त्रव॑त्या । चि॒त्रव॒त्याऽव॑ । चि॒त्रव॒त्येति॑ चि॒त्र-व॒त्या॒ । अवे᳚ख्षते । ई॒ख्ष॒ते॒ चि॒त्रम् । चि॒त्रमे॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ म॒ध्यन्दि॑ने । म॒ध्यन्दि॒नेऽश्व᳚म् । अश्व॒मव॑ । अव॑ घ्रापयति । घ्रा॒प॒य॒त्य॒सौ । अ॒सौ वै । वा आ॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्य इन्द्रः॑ । इन्द्र॑ ए॒षः । ए॒ष प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्राजाप॒त्यः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्रा॒जा॒प॒त्योऽश्वः॑ । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः । अश्व॒स्तम् । तमे॒व । ए॒व सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादृ॑ध्नोति । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ऋ॒ध्नो॒ती॒त्यृ॑ध्नोति (3) ॥
त्वाम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ वृ॒ष॒भम् । वृ॒ष॒भञ्चेकि॑तानम् । चेकि॑तान॒म्पुनः॑ । पुन॒ र्युवा॑नम् । युवा॑नञ्ज॒नयन्न्॑ । ज॒नय॑न्नु॒पागा᳚म् । उ॒पागा॒मित्यु॑प-आगा᳚म् ॥ अ॒स्थू॒रिणः॑ । नो॒ गार्ह॑पत्यानि । गार्ह॑पत्यानि सन्तु । गार्ह॑पत्या॒नीति॒ गार्ह॑ प॒त्या॒नि॒ । स॒न्तु॒ ति॒ग्मेन॑ । ति॒ग्मेन॑ नः । नो॒ ब॑ह्मणा । ब्रह्म॑णा॒ सम् । सꣳ शि॑शाधि । शि॒शा॒धीति॑ शिशाधि ॥ प॒शवो॒ वै । वा ए॒ते । ए॒ते यत् । यदिष्ट॑काः । इष्ट॑का॒श्चित्या᳚ञ्चित्याम् । चित्या᳚ञ्चित्यामृष॒भम् । चित्या᳚ञ्चित्या॒मिति॒ चित्यां᳚-चि॒त्या॒म्॒ । ऋ॒ष॒भमुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ मि॒थु॒नम् । मि॒थु॒नमे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ तत् । तद्य॒ज्ञे । य॒ज्ञे क॑रोति । क॒रो॒ति॒ प्र॒जन॑नाय । प्र॒जन॑नाय॒ तस्मा᳚त् । प्र॒जन॑ना॒येति॑ प्र-जन॑नाय । तस्मा᳚द्यू॒थेयू॑थे । यू॒थेयू॑थ ऋष॒भः । यू॒थेयू॑थ॒ इति॑ यू॒थे-यू॒थे॒ । ऋ॒ष॒भ इत्यृ॑ष॒भः ॥ सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॑ प्रति॒माम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । प्र॒ति॒माँय्याम् । प्र॒ति॒मामिति॑ प्रति-माम् । यान्त्वा᳚ । त्वा॒ रा॒त्रि॒ । रा॒त्र्यु॒पास॑ते । उ॒पास॑त॒ इत्यु॑प-आस॑ते ॥ प्र॒जाꣳ सु॒वीरा᳚म् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । सु॒वीरा᳚ङ्कृ॒त्वा । सु॒वीरा॒मिति॑ सु-वीरा᳚म् । कृ॒त्वा विश्व᳚म् । विश्व॒मायुः॑ । आयु॒र्वि । व्य॑श्नवत् । अ॒श्न॒व॒दित्य॑श्नवत् ॥ प्रा॒जा॒प॒त्यामे॒ताम् । प्रा॒जा॒प॒त्यामिति॑ प्राजा-प॒त्याम्। (4)
“। ए॒तामुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ती॒ यम् । इ॒यँव्वाव । वावै॒षा । ए॒षैका᳚ष्ट॒का । ए॒का॒ष्ट॒का यत् । ए॒का॒ष्ट॒केत्ये॑क-अ॒ष्ट॒का । यदे॒व । ए॒वैका᳚ष्ट॒काया᳚म् । ए॒का॒ष्ट॒काया॒मन्न᳚म् । ए॒का॒ष्ट॒काया॒मित्ये॑क-अ॒ष्ट॒काया᳚म् । अन्न॑ङ्क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यते॒ तत् । त दे॒व । ए॒वैतया᳚ । ए॒तयाऽव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ ए॒षा । ए॒षा वै । वै प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ते काम॒धुघा᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । का॒म॒धुघा॒ तया᳚ । का॒म॒धुघेति॑ काम-धुघा᳚ । तयै॒व । ए॒व यज॑मानः । यज॑मानो॒ऽमुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निन्दु॑हे । दु॒हे॒ येन॑ । येन॑ दे॒वाः । दे॒वा ज्योति॑षा । ज्योति॑षो॒र्ध्वाः । ऊ॒र्ध्वा उ॒दायन्न्॑ । उ॒दाय॒न्॒, येन॑ । उ॒दाय॒न्नित्यु॑त्-आयन्न्॑ । येना॑दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या वस॑वः । वस॑वो॒ येन॑ । येन॑ रु॒द्राः । रु॒द्रा इति॑ रु॒द्राः ॥ येनाङ्गि॑रसः । अङ्गि॑रसो महि॒मान᳚म् । म॒हि॒मान॑मान॒शुः । आ॒न॒शुस्तेन॑ । तेनै॑तु । ए॒तु॒ यज॑मानः । यज॑मानस्स्व॒स्ति । स्व॒स्तीति॑ स्व॒स्ति ॥ सु॒र्व॒गाय॒ वै । सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः-गाय॑ । वा ए॒षः । ए॒ष लो॒काय॑ । लो॒काय॑ चीयते (5)।”
। ची॒य॒ते॒ यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निर्येन॑ । येन॑ दे॒वाः । दे॒वा ज्योति॑षा । ज्योति॑षो॒र्ध्वाः । ऊ॒र्ध्वा उ॒दायन्न्॑ । उ॒दाय॒न्निति॑ । उ॒दाय॒-न्नित्यु॑त्-आयन्न्॑ । इत्युख्य᳚म् । उख्य॒ꣳ॒ सम् । समि॑न्धे । इ॒न्ध॒ इष्ट॑काः । इष्ट॑का ए॒व । ए॒वैताः । ए॒ता उप॑ । उप॑ धत्ते । ध॒त्ते॒ वा॒न॒स्प॒त्याः । वा॒न॒स्प॒त्यास्सु॑व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै । सम॑ष्ट्यै श॒तायु॑धाय । सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सम्-अ॒ष्ट्यै॒ । श॒तायु॑धाय श॒तवी᳚र्याय । श॒तायु॑धा॒येति॑ श॒त-आ॒यु॒धा॒य॒ । श॒तवी᳚र्याय श॒तोत॑ये । श॒तवी᳚र्या॒येति॑ श॒त-वी॒र्या॒य॒ । श॒तोत॑येऽभमाति॒षाहे᳚ । श॒तोत॑य॒ इति॑ श॒त-ऊ॒त॒ये॒ । अ॒भि॒मा॒ति॒षाह॒ इत्य॑भिमाति-साहे᳚ ॥ श॒तँय्यः । यो नः॑ । न॒श्श॒रदः॑ । श॒रदो॒ अजी॑तान् । अजी॑ता॒निन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ नेषत् । ने॒ष॒दति॑ । अति॑ दुरि॒तानि॑ । दु॒रि॒तानि॒ विश्वा᳚ । दु॒रि॒तानीति॑ दुः-इ॒तानि॑ । विश्वेति॒ विश्वा᳚ ॥ ये च॒त्वारः॑ । च॒त्वार॑ प॒थयः॑ । प॒थयो॑ देव॒यानाः᳚ । दे॒व॒याना॑ अन्त॒रा । दे॒व॒याना॒ इति॑ देव-यानाः᳚ । अ॒न्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी वि॒यन्ति॑ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । वि॒यन्तीति॑ वि-यन्ति॑ ॥ तेषाँ॒य्यः । यो अज्या॑निम् । अज्या॑नि॒मजी॑तिम् । अजी॑तिमा॒वहा᳚त् । आ॒वहा॒त्तस्मै᳚ । आ॒वहा॒दित्या᳚-वहा᳚त् । तस्मै॑ नः । नो॒ दे॒वाः॒ । दे॒वा॒ परि॑। (6)
। परि॑दत्त । द॒त्ते॒ह । इ॒ह सर्वे᳚ । सर्व॒ इति॒ सर्वे᳚ ॥ ग्री॒ष्मो हे॑म॒न्तः । हे॒म॒न्त उ॒त । उ॒त नः॑ । नो॒ व॒स॒न्तः । व॒स॒न्तश्श॒रत् । श॒रद्व॒र्षाः । व॒र्षास्सु॑वि॒तम् । सु॒वि॒तन्नः॑ । नो॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्त्वित्य॑स्तु ॥ तेषा॑मृतू॒नाम् । ऋ॒तू॒नाꣳ श॒तशा॑रदानाम् । श॒तशा॑रदानान्निवा॒ते । श॒तशा॑रदाना॒मिति॑ श॒त-शा॒र॒दा॒ना॒म्॒ । नि॒वा॒त ए॑षाम् । नि॒वा॒त इति॑ नि-वा॒ते । ए॒षा॒मभ॑ये । अभ॑ये स्याम । स्या॒मेति॑ स्याम ॥ इ॒दु॒व॒थ्स॒राय॑ परिवथ्स॒राय॑ । इ॒दु॒व॒थ्स॒रायेती॑दु-व॒थ्स॒राय॑ । प॒रि॒व॒थ्स॒राय॑ सँव्वथ्स॒राय॑ । प॒रि॒व॒थ्स॒रायेति॑ परि-व॒थ्स॒राय॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒राय॑ कृणुत । सँ॒व्व॒थ्स॒रायेति॑ सम्-व॒थ्स॒राय॑ । कृ॒णु॒ता॒ बृ॒हत् । बृ॒हन्नमः॑ । नम॒ इति॒ नमः॑ ॥ तेषाँ᳚व्व॒यम् । व॒यꣳ सु॑म॒तौ । सु॒म॒तौ य॒ज्ञिया॑नाम् । सु॒म॒ताविति॑ सु-म॒तौ । य॒ज्ञिया॑ना॒ञ्ज्योक् । ज्योगजी॑ताः । अजी॑ता॒ अह॑ताः । अह॑तास्स्याम । स्या॒मेति॑ स्याम ॥ भ॒द्रान्नः॑ । न॒श्श्रेयः॑ । श्रेय॒स्सम् । सम॑नैष्ट । अ॒नै॒ष्ट॒ दे॒वाः॒ । दे॒वा॒स्त्वया᳚ । त्वया॑ऽव॒सेन॑ । अ॒व॒सेन॒ सम् । सम॑शीमहि । अ॒शी॒म॒हि॒ त्वा॒ । त्वेति॑ त्वा ॥ स नः॑ । नो॒ म॒यो॒भूः । म॒यो॒भू पि॑तो । म॒यो॒भूरिति॑ मयः-भूः । पि॒तो॒ आ । पि॒तो॒ इति॑ पितो। (7)
। आ वि॑शस्व । वि॒श॒स्व॒ शम् । शन्तो॒काय॑ । तो॒काय॑ त॒नुवे᳚ । त॒नुवे᳚ स्यो॒नः । स्यो॒न इति॑ स्यो॒नः ॥ अज्या॑नीरे॒ताः । ए॒ता उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒त्ये॒ताः । ए॒ता वै । वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ अप॑राजिताः । अप॑राजिता॒स्ताः । अप॑राजिता॒ इत्यप॑रा-जि॒ताः॒ । ता ए॒व । ए॒व प्र । प्र वि॑शति । वि॒श॒ति॒ न । नैव । ए॒व जी॑यते । जी॒य॒ते॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ यत् । यद॑र्धमा॒साः । अ॒र्ध॒मा॒सा मासाः᳚ । अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध-मा॒साः । मासा॑ ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र ओष॑धीः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । ओष॑धी॒ पच॑न्ती । पच॒न्त्यथ॑ । अथ॒ कस्मा᳚त् । कस्मा॑द॒न्याभ्यः॑ । अ॒न्याभ्यो॑ दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्य आग्रय॒णम् । आ॒ग्र॒य॒णन्निः । निरु॑प्यते । उ॒प्य॒त॒ इति॑ । इत्ये॒ताः । ए॒ता हि । हि तत् । तद्दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ उ॒दज॑यन्न् । उ॒दज॑य॒न्न्यत् । उ॒दज॑य॒न्नित्यु॑त्-अज॑यन्न् । यदृ॒तुभ्यः॑ । ऋ॒तुभ्यो॑ नि॒र्वपे᳚त् । ऋ॒तुभ्य॒ इत्यृ॒तु-भ्यः॒ । नि॒र्वपे᳚द्दे॒वता᳚भ्यः । नि॒र्वपे॒दिति निः-वपे᳚त् । दे॒वता᳚भ्यस्स॒मद᳚म् । स॒मद॑न्दध्यात् । स॒मद॒मिति॑ स-मद᳚म् । द॒ध्या॒दा॒ग्र॒य॒णम् । आ॒ग्र॒य॒णन्नि॒रुप्य॑ । नि॒रुप्यै॒ताः । नि॒रुप्येति॑ निः-उप्य॑ । ए॒ता आहु॑तीः । आहु॑तीर्जुहोति । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । जु॒हो॒त्य॒र्ध॒मा॒सान् । अ॒र्ध॒मा॒साने॒व । अ॒र्ध॒मा॒सानित्य॑र्ध-मा॒सान् । ए॒वमासान्॑ । मासा॑नृ॒तून् । ऋ॒तून्थ्सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रम्प्री॑णाति । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । प्री॒णा॒ति॒ न । न दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्यस्स॒मद᳚म् । स॒मद॑न्दधाति । स॒मद॒मिति॑ स-मद᳚म् । द॒धा॒ति॒ भ॒द्रात् । भ॒द्रान्नः॑ । न॒श्श्रेयः॑ । श्रेय॒स्सम् । सम॑नैष्ट । अ॒नै॒ष्ट॒ दे॒वाः॒ । दे॒वा॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ हु॒ताद्या॑य । हु॒ताद्या॑य॒ यज॑मानस्य । हु॒ताद्या॒येति॑ हुत-अद्या॑य । यज॑मन॒स्याप॑राभावाय । अप॑राभावा॒येत्यप॑रा-भा॒वा॒य॒ (8) ॥
इन्द्र॑स्य॒ वज्रः॑ । वज्रो॑ऽसि । अ॒सि॒ वा॒र्त्र॒घ्नः । वा॒र्त्र॒घ्न॒स्तनू॒पाः । वा॒र्त्र॒घ्न॒ इति॒ वार्त्र-घ्नः॒ । त॒नू॒पानः॑ । त॒नू॒पा इति॑ तनू-पाः । न॒ प्र॒ति॒स्प॒शः । प्र॒ति॒स्प॒श इति॑ प्रति-स्प॒शः ॥ यो नः॑ । न॒ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚द्दख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒त॒ प॒श्चात् । प॒श्चादु॑त्तर॒तः । उ॒त्त॒र॒तो॑ऽघा॒युः । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । अ॒घा॒युर॑भि॒दास॑ति । अ॒घा॒यु॒रित्य॑घ-युः । अ॒भि॒दास॑त्ये॒तम् । अ॒भि॒दास॒तीत्य॑भि-दास॑ति । ए॒तꣳ सः । सोश्मा॑नम् । अश्मा॑नमृच्छतु । ऋ॒च्छ॒त्वित्यृ॑च्छतु ॥ दे॒वा॒सु॒रास्सँय्य॑त्ताः । दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव-अ॒सु॒राः । सँय्य॑ता आसन्न् । सँय्य॑त्ता॒ इति॒ सम्-य॒त्ताः॒ । आ॒स॒न्ते । तेऽसु॑रा । असु॑रा दि॒ग्भ्यः । धि॒ग्य आ । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । आऽबा॑धन्त । अ॒बा॒ध॒न्त॒ तान् । तान्दे॒वाः । दे॒वा इष्टा᳚ । इष्टा॑ च । च॒ वज्रे॑ण । वज्रे॑ण च । चाप॑ । अपा॑नुदन्त । अ॒नु॒द॒न्त॒ यत् । यद्व॒ज्रिणीः᳚ । व॒ज्रिणी॑रुप॒दधा॑ति । उ॒प॒दधा॒तीष्वा᳚ । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । इष्वा॑ च । चै॒ व । ए॒व तत् । तद्वज्रे॑ण । वज्रे॑ण च । च॒ यज॑मानः । यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यान् । भ्रात्य॑व्या॒नप॑ । अप॑ नुदते । नु॒द॒ते॒ दि॒ख्षु । दि॒ख्षूप॑ । उप॑ दधाति (9)।
। द॒धा॒ति॒ दे॒व॒पु॒राः । दे॒व॒पु॒रा ए॒व । दे॒व॒पु॒रा इति॑ देवा-पु॒राः । ए॒वैताः । ए॒तास्त॑नू॒पानीः᳚ । त॒नू॒पानी॒ परि॑ । त॒नू॒पानी॒रिति॑ तनू-पानीः᳚ । पर्यू॑हते । ऊ॒ह॒तेऽग्ना॑विष्णू । अग्ना॑विष्णू स॒जोष॑सा । अग्ना॑विष्णू॒ इत्यग्ना᳚-वि॒ष्णू॒ । स॒जोष॑सेमाः । स॒जोष॒सेति॑ स-जोष॑सा । इ॒मा व॑र्धन्तु । व॒र्ध॒न्तु॒ वा॒म्॒ । वा॒ङ्गिरः॑ । गिर॒ इति॒ गिरः॑ ॥ द्यु॒म्नैर्वाजे॑भिः । वाजे॑भि॒रा । आ ग॑तम् । ग॒त॒मिति॑ गतम् ॥ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ यत् । यन्न । न दे॒वता॑यै । दे॒वता॑यै॒ जुह्व॑ति । जुह्व॒त्यथ॑ । अथ॑ किन्देव॒त्या᳚ । कि॒न्दे॒व॒त्या॑ वसोः᳚ । कि॒न्दे॒व॒त्येति॑ किम्-दे॒व॒त्या᳚ । वसो॒र्धारा᳚ । धारेति॑ । इत्य॒ग्निः । अ॒ग्निर्वसुः॑ । वसु॒स्तस्य॑ । तस्यै॒षा । ए॒षा धारा᳚ । धारा॒ विष्णुः॑ । विष्णु॒र्वसुः॑ । वसु॒स्तस्य॑ । तस्मै॒षा । ए॒षा धारा᳚ । धारा᳚ऽऽग्नावैष्ण॒व्या । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒व्यर्चा । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒व्येत्या᳚ग्ना-वै॒ष्ण॒व्या । ऋ॒चा वसोः᳚ । वसो॒र्धारा᳚म् । धारा᳚ञ्जुहोति । जु॒हो॒ति॒ भा॒ग॒धेये॑न । भा॒ग॒धेये॑नै॒व । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । ए॒वैनौ᳚ । ए॒नौ॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒त्यथो᳚ । अथो॑ ए॒ताम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । ए॒तामे॒व (10)।
ए॒वाहु॑तिम्। आहु॑तिमा॒यत॑नवतीम् । आहु॒तिमित्या-हु॒ति॒म्॒ । आ॒यत॑नवतीङ्करोति । आ॒यत॑नवती॒मित्या॒यत॑न-व॒ती॒म्॒ । क॒रो॒ति॒ यत्का॑मः । यत्का॑म एनाम् । यत्का॑म॒ इति॒ यत्-का॒मः॒ । ए॒ना॒ञ्जु॒होति॑ । जु॒होति॒ तत् । त दे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ रु॒द्रः । रु॒द्रो वै । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निस्तस्य॑ । तस्यै॒ते । ए॒ते त॒नुवौ᳚ । ए॒ते इत्ये॒ते । त॒नुवौ॑ घो॒रा । घो॒राऽन्या । अ॒न्याशि॒वा । शि॒वाऽन्या । अ॒न्यायत् । यच्छ॑तरु॒द्रीय᳚म् । श॒त॒रु॒द्रीय॑ञ्जु॒होति॑ । श॒त॒रु॒द्रीय॒मिति॑ शत-रु॒द्रीय᳚म् । जु॒होति॒ या । यै व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ घो॒रा । घो॒र त॒नूः । त॒नूस्ताम् । तान्तेन॑ । तेन॑ शमयति । श॒म॒य॒ति॒ यत् । यद्वसोः᳚ । वसो॒र्धारा᳚म् । धारा᳚ञ्जु॒होति॑ । जु॒होति॒ या । यैव । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ शि॒वा । शि॒वा त॒नूः । त॒नूस्ताम् । तान्तेन॑ । तेन॑ प्रीणाति । प्री॒णा॒ति॒ यः । यो वै । वै वसोः᳚ । वसो॒र्धारा॑यै (11)।धारा॑यै प्रति॒ष्ठाम्।
प्र॒ति॒ष्ठाँव्वेद॑। प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । वेद॒ प्रति॑ । प्रत्ये॒व । ए॒व ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ यत् । यदाज्य᳚म् । आज्य॑मु॒च्छिष्ये॑त । उ॒च्छिष्ये॑त॒ तस्मिन्न्॑ । उ॒च्छिष्ये॒तेत्यु॑त्-शिष्ये॑त । तस्मि॑न्ब्रह्मौद॒नम् । ब्र॒ह्मौ॒द॒नम्प॑चेत् । ब्र॒ह्मौ॒द॒नमिति॑ ब्रह्म-ओ॒द॒नम् । प॒चे॒त्तम् । तम्ब्रा᳚ह्म॒णाः । ब्रा॒ह्म॒णाश्च॒त्वारः॑ । च॒त्वार॒ प्र । प्राश्नी॑युः । अ॒श्नी॒यु॒रे॒षः । ए॒ष वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रो॒ यत् । यद्ब्रा᳚ह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒ण ए॒षा । ए॒षा खलु॑ । खलु॒ वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्ने प्रि॒या । प्रि॒यात॒नूः । त॒नूर्यत् । यद्वै᳚शान॒रः । वै॒श्वा॒न॒र प्रि॒याया᳚म् । प्रि॒याया॑मे॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒न्त॒नुवा᳚म् । त॒नुवा॒म्प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ति॒ चत॑स्रः । चत॑स्रो धे॒नूः । धे॒नूर्द॑द्यात् । द॒ध्या॒त्ताभिः॑ । ताभि॑रे॒व । ए॒व यज॑मानः । यज॑मानो॒ऽमुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निन्दु॑हे । दु॒ह॒ इति॑ दुहे (12) ॥
चित्ति॑ञ्जहोमि । जु॒हो॒मि॒ मन॑सा । मन॑सा घृ॒तेन॑ । घृ॒तेनेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हादा᳚भ्या । अदा᳚भ्या॒ वै । वै नाम॑ । नामै॒षा । ए॒षाऽऽहु॑तिः । आहु॑तिर्वैश्वकर्म॒णी । आहु॑ति॒रित्या-हु॒तिः॒ । वै॒श्व॒क॒र्म॒णी न । वै॒श्व॒क॒र्मणीति॑ वैश्व-क॒र्म॒णी । नैन᳚म् । ए॒न॒ञ्चि॒क्या॒नम् । चि॒क्या॒नम्भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो दभ्नोति । द॒भ्नो॒त्यथो᳚ । अथो॑ दे॒वताः᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । दे॒वता॑ ए॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धेऽग्ने᳚ । अग्ने॒ तम् । तम॑द्य । अ॒द्येति॑ । इति॑ प॒ङ्क्त्या । प॒ङ्क्त्या जु॑होति । जु॒हो॒ति॒ प॒ङ्क्त्या । प॒ङ्क्त्याऽऽहु॑त्या । आहु॑त्या यज्ञमु॒खम् । आहु॒त्येत्या-हु॒त्या॒ । य॒ज्ञ॒मु॒खमा । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । आर॑भते । र॒भ॒ते॒ स॒प्त । स॒प्त ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ स॒मिधः॑ । स॒मिध॑स्स॒प्त । स॒मिध॒ इति॑ सम्-इधः॑ । स॒प्त जि॒ह्वाः । जि॒ह्वा इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ होत्राः᳚ । होत्रा॑ ए॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽग्निः । अ॒ग्निर्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्योप॑ । अपा᳚क्रामत् । अ॒क्रा॒म॒द्भा॒ग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॑मि॒च्छमा॑नः । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् (13)।
। इ॒च्छमा॑न॒स्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तत् । ए॒तद्भा॑ग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॒म्प्र । भा॒ग॒देय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । प्राय॑च्छन्न् । अ॒य॒च्छ॒न्ने॒तत् । ए॒तद्वै । वा अ॒ग्ने । अ॒ग्नेर॑ग्निहो॒त्रम् । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमे॒तर्हि॑ । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमित्य॑ग्नि-हो॒त्रम् । ए॒तर्हि॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष जा॒तः । जा॒तो यर्हि॑ । यर्हि॒ सर्वः॑ । सर्व॑श्चि॒तः । चि॒तो जा॒ताय॑ । जा॒तायै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अन्न᳚म् । अन्न॒ मपि॑ । अपि॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ सः । स ए॑नम् । ए॒न॒म्प्री॒तः । प्री॒त प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ वसी॑यान् । वसी॑यान्भवति । भ॒व॒ति॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दि॑नः । ब्र॒ह्म॒वादिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ यत् । यदे॒षः । ए॒ष गार्ह॑पत्यः । गार्ह॑पत्यश्ची॒यते᳚ । गार्ह॑पत्य॒ इति॒ गार्ह॑-प॒त्यः॒ । ची॒यतेऽथ॑ । अथ॒ क्व॑ । क्वा᳚स्य । अ॒स्या॒ह॒व॒नीयः॑ । आ॒ह॒व॒नीय॒ इति॑ । आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚-ह॒व॒नीयः॑ । इत्य॒सौ । अ॒सावा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्य इति॑ । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒दे॒तस्मिन्न्॑ । ए॒तस्मि॒न् हि । हि सर्वा᳚भ्यः । सर्वा᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्यो॒ जुह्व॑ति । जुह्व॑ति॒ यः। (14)
“। य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वन॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒ते सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒व दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ऋध्नोति । ऋ॒ध्यो॒त्यग्ने᳚ । अग्ने॑ यशस्विन्न् । य॒श॒स्वि॒न्॒यश॑सा । यश॑से॒मम् । इ॒मम॑र्पय । अ॒र्प॒येन्द्रा॑वतीम् । इन्द्रा॑वती॒मप॑चितीम् । इन्द्रा॑वती॒मितीन्द्र॑-व॒ती॒म्॒ । अप॑चितीमि॒ह । अप॑चिती॒मित्यप॑-चि॒ती॒म्॒ । इ॒हा । आ व॑ह । व॒हेति॑ वह ॥ अ॒यम्मू॒र्धा । मू॒र्धा प॑रमे॒ष्ठि । प॒र॒मे॒ष्ठी सु॒वर्चाः᳚ । सु॒वर्चा᳚स्समा॒नाना᳚म् । सु॒वर्चा॒ इति॑ सु-वर्चाः᳚ । स॒मा॒नाना॑मुत्त॒मश्लो॑कः । उ॒त्त॒मश्लो॑को अस्तु । उ॒त्त॒मश्लो॑क॒ इत्यु॑त्त॒म-श्लो॒कः॒ । अ॒स्त्वि॒त्य॑स्तु ॥ भ॒द्रम्पश्य॑न्तः । पश्य॑न्त॒ उप॑ । उप॑ सेदुः । से॒दु॒रग्रे᳚ । अग्रे॒ तपः॑ । तपो॑ दी॒ख्षाम् । दी॒ख्षामृष॑यः । ऋष॑यस्सुव॒र्विदः॑ । सु॒व॒र्विद॒ इति॑ सुवः-विदः॑ ॥ ततः॑, ख्ष॒त्रम् । ख्ष॒त्रम्बल᳚म् । बल॒मोजः॑ । ओज॑श्च । च॒ जा॒तम् । जा॒तन्तत् । तद॒स्मै । अ॒स्मै दे॒वाः । दे॒वा अ॒भि । अ॒भि सम् । सन्न॑मन्तु । न॒म॒न्त्विति॑नमन्तु ॥ धा॒ता वि॑धा॒ता । वि॒धा॒ता प॑र॒मा । वि॒धा॒तेति॑ वि-धा॒ता । प॒र॒मोत। (15)”
। उ॒त स॒न्दृक् । स॒न्दृक्प्र॒जाप॑तिः । स॒न्दृगिति॑ सम्-दृक् । प्र॒जाप॑ति परमे॒ष्ठी । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प॒र॒मे॒ष्ठी वि॒राजा᳚ । वि॒राजेति॑ वि-राजा᳚ ॥ स्तोमा॒श्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि नि॒विदः॑ । नि॒विदो॑ मे । नि॒विद॒ इति॑ नि-विदः॑ । म॒ आ॒हुः॒ । आ॒हु॒रे॒तस्मै᳚ । ए॒तस्मै॑ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्टम॒भि । अ॒भि सम् । न्न॑माम । न॒मा॒मेति॑ नमाम ॥ अ॒भ्याव॑र्तध्व॒मुप॑ । अ॒भ्याव॑र्तध्व॒मित्य॑भि-आव॑र्तध्वम् । उप॒ मा । मा एत॑ । एत॑ इ॒त॒ । इ॒त॒ सा॒कम् । सा॒कम॒यम् । अ॒यꣳ शा॒स्ता । शा॒स्ताऽधि॑पतिः । अधि॑पतिर्वः । अधि॑पतिरि॒त्यधि॑-प॒तिः॒ । वो॒ अ॒स्तु॒ । अ॒स्त्वि॒त्य॑स्तु ॥ अ॒स्य वि॒ज्ञान᳚म् । वि॒ज्ञान॒मनु॑ । वि॒ज्ञान॒मिति॑ वि-ज्ञान᳚म् । अनु॒ सम् । सꣳ र॑भद्वम् । र॒भ॒ध्व॒मि॒मम् । इ॒मम्प॒श्चात् । प॒श्चादनु॑ । अनु॑ जीवाथ । जी॒वा॒थ॒ सर्वे᳚ । सर्व॒ इति॒ सर्वे᳚ ॥ रा॒ष्ट्र॒भृत॑ ए॒ताः । रा॒ष्ट्र॒भृत॒ इति॑ राष्ट्र-भृतः॑ । ए॒ता उप॑ । उप॑ दधाति । द॒ध्या॒त्ये॒षा । ए॒षा वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेश्चितिः॑ । चिती॑ राष्ट्र॒भृत् । रा॒ष्ट॒भृत्तया᳚ । रा॒ष्ट्र॒भृदिति॑ राष्ट्र-भृत् । तयै॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रन्द॑धाति । द॒धा॒ति॒ रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रमे॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ न । नास्मा᳚त् । अ॒स्मा॒द्रा॒ष्ट्रम् । रा॒ष्ट्रम्भ्रꣳ॑शते । भ्र॒ꣳ॒श॒त॒ इति॑ भ्रꣳशते (16) ॥4॥
यथा॒ वै । वै पु॒त्रः । पु॒त्रो जा॒तः । जा॒तो म्रि॒यते᳚ । म्रि॒यत॑ ए॒वम् । ए॒वँव्वै । वा ए॒षः । ए॒ष म्रि॑यते । म्रि॒य॒ते॒ यस्य॑ । यस्या॒ग्निः । अ॒ग्निरुख्यः॑ । उख्य॑ उ॒द्वाय॑ति । उ॒द्वाय॑ति॒ यत् । उ॒द्वाय॒तीत्यु॑त्-वाय॑ति । यन्नि॑र्म॒न्थ्य᳚म् । नि॒र्म॒न्थ्य॑ङ्कु॒र्यात् । नि॒र्म॒न्थ्य॑मिति॑ नि-मन्थ्य᳚म् । कु॒र्याद्वि । विच्छि॑न्द्यात् । छि॒न्द्या॒द्भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यमस्मै । अ॒स्मै॒ ज॒न॒ये॒त्॒ । ज॒न॒ये॒थ्सः । स ए॒व । ए॒व पुनः॑ । पुन॑ प॒रीध्यः॑ । प॒रीध्य॒स्स्वात् । प॒रीध्य॒ इति॑ परि-इध्यः॑ । स्वादे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒य्योनेः᳚ । योने᳚र्जनयति । ज॒न॒य॒ति॒ न । नास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यञ्जनयति । ज॒न॒य॒ति॒ तमः॑ । तमो॒ वै । वा ए॒तम् । ए॒तङ्गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ यस्य॑ । यस्या॒ग्निः । अ॒ग्निरुख्यः॑ । उख्य॑ उ॒द्वाय॑ति । उ॒द्वाय॑ति मृ॒त्युः । उ॒द्वाय॒तीत्यु॑त्-वाय॑ति । मृ॒त्युस्तमः॑ । तम॑ कृ॒ष्णम् । कृ॒ष्णँव्वासः॑ । वास॑ कृ॒ष्णा । कृ॒ष्णा धे॒नुः । धे॒नुर्दख्षि॑णा । दख्षि॑णा॒ तम॑सा । तम॑सै॒व। (17)
। ए॒व तमः॑ । तमो॑ मृ॒त्युम् । मृ॒त्युमप॑ । अप॑ हते । ह॒ते॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यन्दधाति । द॒धा॒ति॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॒ र्वै । वै हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒ञ्ज्योति॑षा । ज्योति॑षै॒व । ए॒व तमः॑ । तमोप॑ । अप॑ हते । ह॒तेऽथो᳚ । अथो॒ तेजः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । तेजो॒ वै । वै हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒न्तेजः॑ । तेज॑ ए॒व । ए॒वात्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ सुवः॑ । सुव॒र्न । न घ॒र्मः । घ॒र्मस्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सुवः॑ । सुव॒र्न । नार्कः । अ॒र्कस्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सुवः॑ । सुव॒र्न । न शु॒क्रः । शु॒क्रस्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सुवः॑ । सुव॒र्न । न ज्योतिः॑ । ज्योति॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सुवः॑ । सुव॒र्न । न सूर्यः॑ । सूर्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽर्कः । अ॒र्को वै । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निर॒सौ । अ॒सा वा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो᳚ऽश्वमे॒धः। (18)
अ॒श्व॒मे॒धो यत् । अ॒श्व॒मे॒ध इत्य॑श्व-मे॒धः । यदे॒ताः । ए॒ता आहु॑तीः । आहु॑तीर्जु॒होति॑ । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । जु॒होथ्स॑र्काश्वमे॒धयोः᳚ । अ॒र्का॒श्व॒मे॒धयो॑रे॒व । अ॒र्का॒श्व॒मे॒धयो॒रित्य॑र्क-अ॒श्व॒मे॒धयोः᳚ । ए॒व ज्योतीꣳ॑षि । ज्योतीꣳ॑षि॒ सम् । सन्द॑धाति । द॒धा॒त्ये॒षः । ए॒ष ह॑ । ह॒ तु । त्वै । वा अ॑र्काश्वमे॒धी । अ॒र्का॒श्व॒मे॒धी यस्य॑ । अ॒र्का॒श्व॒मे॒धीत्य॑र्क-अ॒श्व॒मे॒धी । यस्यै॒तत् । ए॒तद॒ग्नौ । अ॒ग्नौ क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यत॒ आपः॑ । आपो॒ वै । वा इ॒दम् । इ॒दमग्रे᳚ । अग्रे॑ सलि॒लम् । स॒लि॒लमा॑सीत् । आ॒सी॒थ्सः । स ए॒ताम् । ए॒ताम्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्रथ॒माम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒थ॒माञ्चिति᳚म् । चिति॑मपश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्ताम् । तामुप॑ । उपा॑धत्त । अ॒ध॒त्त॒ तत् । तदि॒यम् । इ॒यम॑भवत् । अ॒भ॒व॒त्तम् । तँव्वि॒श्वक॑र्मा । वि॒श्वक॑र्माऽब्रवीत् । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । अ॒ब्र॒वी॒दुप॑ । उप॑ त्वा । त्वा । आया॑नि । अ॒या॒नीति॑ । इति॒ न । नेह । इ॒ह लो॒कः । लो॒को᳚ऽस्ति । अ॒स्तीति॑ । इत्य॑ब्रवीत् (19)।
अ॒ब्र॒वी॒थ्सः । स ए॒ताम् । ए॒तान्द्वि॒तीया᳚म् । द्वि॒तीया॒ञ्चिति᳚म् । चिति॑मपश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्ताम् । तामुप॑ । उपा॑धत्त । अ॒ध॒त्त॒ तत् । तद॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षमभवत् । अ॒भ॒व॒थ्सः । स य॒ज्ञः । य॒ज्ञ प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिमब्रवीत् । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म्॒ । अ॒ब्र॒वी॒दुप॑ । उप॑ त्वा । त्वा । आया॑नि । अ॒या॒नीति॑ । इति॒ न । नेह । इ॒ह लो॒कः । लो॒को᳚ऽस्ति । अ॒स्तीति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒थ्सः । सवि॒श्वक॑र्माणम् । वि॒श्वक॑र्माणमब्रवीत् । वि॒श्वक॑र्माण॒मिति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ण॒म्॒ । अ॒ब्र॒वी॒दुप॑ । उप॑ त्वा । त्वा । आया॑नि । अ॒या॒नीति॑ । इति॒ केन॑ । केन॑ मा । मो॒पैष्य॑सि । उ॒पैष्य॒सीति॑ । उ॒पैष्य॒सीत्यु॑प-ऐष्य॑सि । इति॒ दिश्या॑भिः । दिश्या॑भि॒रिति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्तम् । तन्दिश्या॑भिः । दिश्या॑भिरु॒पैत् । उ॒पैत्ताः । उ॒पैदित्यु॑प-ऐत् । ता उप॑ । उपा॑धत्त । अ॒ध॒त्त॒ ताः । ता दिशः॑ । दिशो॑ऽभवन्न् (20)।
अ॒भ॒व॒न्थ्सः । स प॑रमे॒ष्ठी । प॒र॒मे॒ष्ठी प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिमब्रवीत् । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म्॒ । अ॒ब्र॒वी॒दुप॑ । उप॑ त्वा । त्वा । आया॑नि । अ॒या॒नीति॑ । इति॒ न । नेह । इ॒ह लो॒कः । लो॒को᳚ऽस्ति । अ॒स्तीति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒थ्सः । सवि॒श्वक॑र्माणम् । वि॒श्वक॑र्माणञ्च । वि॒श्वक॑र्माण॒मिति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ण॒म्॒ । च॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञञ्च॑ । चा॒ब्र॒वी॒त्॒ । अ॒ब्र॒वी॒दुप॑ । उप॑वाम् । वा॒मा । आया॑नि । अ॒या॒नीति॑ । इति॒ न । नेह । इ॒ह लो॒कः । लो॒को᳚ऽस्ति । अ॒स्तीति॑ । इत्य॑ब्रूताम् । अ॒ब्रू॒ता॒ꣳ॒ सः । स ए॒ताम् । ए॒तान्तृ॒तीया᳚म् । तृ॒तीया॒ञ्चिति᳚म् । चिति॑मपश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्ताम् । तामुप॑ । उपा॑धत्त । अ॒ध॒त्त॒ तत् । तद॒सौ । अ॒साव॑भवत् । अ॒भ॒व॒थ्सः । स आ॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्य प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिमब्रवित् । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म्॒ । अ॒ब्र॒वी॒दुप॑ । उप॑ त्वा । त्वा (21)।
आया॑नि । अ॒या॒नीति॑ । इति॒ न । नेह । इ॒ह लो॒कः । लो॒को᳚ऽस्ति । अ॒स्तीति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒थ्सः । सवि॒श्वक॑र्माणम् । वि॒श्वक॑र्माणञ्च । वि॒श्वक॑र्माण॒मिति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ण॒म्॒ । च॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञञ्च॑ । चा॒ ब्र॒वी॒त्॒ । अ॒ब्र॒वी॒दुप॑ । उप॑ वाम् । वा॒मा । आया॑नि । अ॒या॒नीति॑ । इति॒ न । नेह । इ॒ह लो॒कः । लो॒को᳚ऽस्ति । अ॒स्तीति॑ । इत्य॑ब्रूताम् । अ॒ब्रू॒ता॒ꣳसः । स प॑रमे॒ष्ठिन᳚म् । प॒र॒मे॒ष्ठिन॑मब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒दुप॑ । उप॑ त्वा । त्वा । आया॑नि । अ॒या॒नीति॑ । इति॒ केन॑ । केन॑ मा । मो॒ पैष्य॑सि । उ॒पैष्य॒सीति॑ । उ॒पैष्य॒सीत्यु॑प-ऐष्य॑सि । इति॑ लोकम्पृ॒णया᳚ । लो॒क॒म्पृ॒णयेति॑ । लो॒क॒म्पृ॒णयेति॑ लोकम्-पृ॒णया᳚ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्तम् । तँल्लो॑कम्पृ॒णया᳚ । लो॒क॒म्पृ॒णयो॒पैत् । लो॒क॒म्पृ॒णयेति॑ लोकम्-पृ॒णया᳚ । उ॒पैत्तस्मा᳚त् । उ॒पैदित्यु॑प-ऐत् । तस्मा॒दया॑तयाम्नी । अया॑तयाम्नी लोकम्पृ॒णा । अया॑तया॒म्नीत्यया॑त-या॒म्नी॒ । लो॒क॒म्पृ॒णाऽया॑तयामा । लो॒क॒म्पृ॒णेति॑ लोकम्-पृ॒णा । अया॑तयामा॒हि । अया॑तया॒मेत्यया॑त-या॒मा॒ । ह्य॑सौ । अ॒सावा॑दि॒त्यः। (22)
। आ॒दि॒त्यस्तान् । तानृष॑यः । ऋष॑यो ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्नुप॑ । उप॑ वः । व॒ आ । आया॑म । आ॒या॒मेति॑ । इति॒ केन॑ । केन॑ नः । नो॒ पैष्य॑थ । उ॒पैष्य॒थेति॑ । उ॒पैष्य॒थेत्यु॑प-ऐष्य॑थ । इति॑ भू॒म्ना । भू॒म्नेति॑ । इत्य॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्तान् । तान्द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या॒ञ्चिती᳚भ्याम् । चिती᳚भ्यामु॒पायन्न्॑ । चिती᳚भ्या॒मिति॒ चिति॑-भ्या॒म्॒ । उ॒पाय॒न्थ्सः । उ॒पाय॒न्नित्यु॑प-आयन्न्॑ । स पञ्च॑चीतीकः । पञ्च॑चिती॒कस्सम् । पञ्च॑चितीक॒ इति॒ पञ्च॑-चि॒ती॒कः॒ । सम॑पद्यत । अ॒प॒द्य॒त॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒ते भूयान्॑ । भूया॑ने॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्य॒भि । अ॒भीमान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒काञ्ज॑यति । ज॒य॒ति॒ वि॒दुः । वि॒दुरे॑नम् । ए॒न॒न्दे॒वाः । दे॒वा अथो᳚ । अथो॑ ए॒तासा᳚म् । अथो॒ इत्यथो᳚ । ए॒तासा॑मे॒व । ए॒व दे॒वता॑नाम् । दे॒वता॑ना॒ꣳ॒ सायु॑ज्यम् । सायु॑ज्यङ्गच्छति । ग॒च्छ॒तीति॑ गच्छति (23) ॥5॥
वयो॒ वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्यत् । यद॑ग्नि॒चित् । अ॒ग्नि॒चित्प॒ख्षिणः॑ । अ॒ग्नि॒चिदित्य॑ग्नि-चित् । प॒ख्षिणो᳚ऽश्नी॒यात् । अ॒श्नी॒यात्तम् । तमे॒व । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निम॑द्यात् । अ॒द्या॒दार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्च्छे᳚त् । ऋ॒च्छे॒थ्सँ॒व्व॒थ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रँव्व्र॒तम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । व्र॒तञ्च॑रेत् । च॒रे॒थ्सँ॒व्व॒थ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रꣳ हि । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । हि व्र॒तम् । व्र॒तन्ना । नाति॑ । अति॑ प॒शुः । प॒शुर्वै । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निर्हि॒नस्ति॑ । हि॒नस्ति॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वैतम् । तम्प॒शुः । प॒शुर्यः । य ए॑नम् । ए॒न॒म्पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚त्प्र॒त्यञ्च᳚म् । प्र॒त्यञ्च॑ मुप॒चर॑ति । उ॒प॒चर॑ति॒ तस्मा᳚त् । उ॒प॒चर॒तीत्यु॑प-चर॑ति । तस्मा᳚त्प॒श्चात् । प॒श्चाक्प्राङ् । प्राङु॑प॒चर्यः॑ । उ॒प॒चर्य॑ आ॒त्मनः॑ । उ॒प॒चर्य॒ इत्यु॑प-चर्यः॑ । आ॒त्मनोऽहिꣳ॑सायै । अहिꣳ॑सायै॒ तेजः॑ । तेजो॑ऽसि । अ॒सि॒ तेजः॑ । तेजो॑ मे । मे॒ य॒च्छ॒ । य॒च्छ॒ पृ॒थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीँय्य॑च्छ । य॒च्छ॒ पृ॒थि॒व्यै। (24)
पृ॒थि॒व्यै मा᳚ । मा॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑रसि । अ॒सि॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्मे । मे॒ य॒च्छ । य॒च्छा॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षँय्यच्छ । य॒च्छा॒न्तरि॑ख्षात् । अ॒न्तरि॑ख्ष्मान्मा । मा॒ पा॒हि॒ । पा॒हि॒ सुवः॑ । सुव॑रसि । अ॒सि॒ सुवः॑ । सुव॑र्मे । मे॒ य॒च्छ॒ । य॒च्छ॒ दिव᳚म् । दिवँ॑य्यच्छ । य॒च्छ॒ दि॒वः । दि॒वो मा᳚ । मा॒ पा॒हि॒ । पा॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒ताभिः॑ । ए॒ताभि॒र्वै । वा इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का विधृ॑ताः । विधृ॑ता॒ यत् । विधृ॑ता॒ इति॒ वि-धृ॒ताः॒ । यदे॒ताः । ए॒ता उ॑प॒दधा॑ति । उ॒प॒दधा᳚त्ये॒षाम् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । ए॒षाँल्लो॒काना᳚म् । लो॒कानाँ॒व्विधृ॑त्यै । विधृ॑त्यै स्वयमातृ॒ण्णाः । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि-धृ॒त्यै॒ । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा उ॑प॒धाय॑ । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा इति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णाः । उ॒प॒धाय॑ हिरण्येष्ट॒काः । उ॒प॒धायेत्यु॑प-धाय॑ । हि॒र॒ण्ये॒ष्टका उप॑ । हि॒र॒ण्ये॒ष्ट॒का इति॑ हिरण्य-इ॒ष्ट॒काः । उप॑ दधाति । द॒धा॒ती॒मे । इ॒मे वै । वै लो॒काः । लो॒कास्स्व॑यमातृ॒ण्णाः । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णाज्योतिः॑ । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा इति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णाः । ज्योति॒र्॒?हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यँ॒य्यत् । यथ्स्व॑यमातृ॒ण्णाः । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा उ॑प॒धाय॑ । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा इति॑ स्वयम्-आ॒तृ॒ण्णाः । उ॒प॒धाय॑ हिरण्येष्ट॒काः । उ॒प॒धायेत्यु॑प-धाय॑ (25)।
। हि॒र॒ण्ये॒ष्ट॒का उ॑प॒दधा॑ति । हि॒र॒ण्ये॒ष्टका इति॑ हिरण्य-इ॒ष्ट॒काः । उ॒प॒दधा॑ती॒मान् । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । इ॒माने॒व । ए॒वैताभिः॑ । ए॒ताभि॑र्लो॒कान् । लो॒काञ्ज्योति॑ष्मतः । ज्योति॑ष्मत कुरुते । कु॒रु॒तेऽथो᳚ । अथो॑ ए॒ताभिः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । ए॒ताभि॑रे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का प्र । प्र भा᳚न्ति । भा॒न्ति॒ याः । यास्ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ सूर्ये᳚ । सूर्ये॒ रुचः॑ । रुच॑ उद्य॒तः । उ॒द्य॒तो दिव᳚म् । उ॒द्य॒त इत्यु॑त्-य॒तः । दिव॑मात॒न्वन्ति॑ । आ॒त॒न्वन्ति॑ र॒श्मिभिः॑ । आ॒त॒न्वन्तीत्या᳚-त॒न्वन्ति॑ । र॒श्मिभि॒रिति॑ र॒श्मि-भिः॒ ॥ ताभि॒स्सर्वा॑भिः । सर्वा॑भी रु॒चे । रु॒चे जना॑य । जना॑य नः । न॒स्कृ॒धि॒ । कृ॒धी॒ति॑ कृधि ॥ या वः॑ । वो॒ दे॒वाः॒ । दे॒वा॒स्सूर्ये᳚ । सूर्यो॒ रुचः॑ । रुचो॒ गोषु॑ । गोष्वश्वे॑षु । अश्वे॑षु॒ याः । या रुचः॑ । रुच॒ इति॒ रुचः॑ ॥ इन्द्रा᳚ग्नी॒ ताभिः॑ । इन्द्रा᳚ग्नी॒ इतीन्द्र॑-अ॒ग्नी॒ । ताभि॒स्सर्वा॑भिः । सर्वा॑भी॒ रुच᳚म् । रुच॑न्नः । नो॒ ध॒त्त॒ । ध॒त्त॒ बृ॒ह॒स्प॒ते॒ । बृ॒ह॒स्प॒त॒ इति॑ बृहस्पते ॥ रुच॑न्नः । नो॒ धे॒हि॒ । धे॒हि॒ ब्रा॒ह्म॒णेषु॑। (26)
। ब्रा॒ह्म॒णेषु॒ रुच᳚म् । रुच॒ꣳ॒ राज॑सु । राज॑सु नः । राज॒स्विति॒ राज॑-सु॒ । न॒स्कृ॒धि॒ । कृ॒धी॒ति॑ कृधि ॥ रुचँ॑व्वि॒श्ये॑षु । वि॒श्ये॑षु शू॒द्रेषु॑ । शू॒द्रेषु॒ मयि॑ । महि॑ धेहि । धे॒हि॒ रु॒चा । रु॒चा रुच᳚म् । रुच॒मिति॒ रुच᳚म् ॥ द्वे॒धा वै । वा अ॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑क्या॒नस्य॑ । चि॒क्या॒नस्य॒ यशः॑ । यश॑ इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यङ्ग॑च्छति । ग॒च्छ॒त्य॒ग्निम् । अ॒ग्निँव्वा᳚ । वा॒ चि॒तम् । चि॒तमी॑जा॒नम् । ई॒जा॒नँव्वा᳚ । वा॒ यत् । यदे॒ताः । ए॒ता आहु॑तीः । आहु॑तीर्जु॒होति॑ । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । जु॒होत्या॒त्मन्न् । आ॒त्मने॒व । ए॒व यशः॑ । यश॑ इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒य ध॑त्ते । ध॒त्त॒ ई॒श्व॒रः । ई॒श्व॒रो वै । वा ए॒षः । ए॒ष आर्ति᳚म् । आर्ति॒मार्तोः᳚ । आर्तो॒र्यः । आर्तो॒रित्या-अ॒र्तोः॒ । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॒न्वन्न् । चि॒न्वन्न॑धि॒का॑मति । अ॒धि॒क्राम॑ति॒ तत् । अ॒धि॒क्राम॒तीत्य॑धि-क्राम॑ति । तत्त्वा᳚ । त्वा॒ या॒मि॒ । या॒मि॒ ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मानः । वन्द॑मान॒ इति॑ । इति॑ वारु॒ण्या । वा॒रु॒ण्यर्चा । ऋ॒चा जु॑हुयात्। (27)
जु॒हु॒या॒च्छान्तिः॑ । शान्ति॑रे॒व । ए॒वैषा । ए॒षाऽग्ने । अ॒ग्नेर्गुप्ति॑ । गुप्ति॑रा॒त्मनः॑ । आ॒त्मनो॑ ह॒विष्कृ॑तः । ह॒विष्कृ॑तो॒ वै । ह॒विष्कृ॑त॒ इति॑ ह॒विः-कृ॒तः॒ । वा ए॒षः । ए॒ष यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒ते यथा᳚ । यथा॒ वै । वै ह॒विः । ह॒विस्स्कन्द॑ति । स्कन्द॑त्ये॒वम् । ए॒वँव्वै । वा ए॒षः । ए॒ष स्क॑न्दति । स्क॒न्द॒ति॒ यः । यो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॒त्वा । चि॒त्वा स्त्रिय᳚म् । स्त्रिय॑मु॒पैति॑ । उ॒पैति॑ मैत्रावरु॒ण्या । उ॒पैतीत्यु॑प-एति॑ । मै॒त्रा॒व॒रु॒ण्याऽऽमिख्ष॑या । मै॒त्रा॒व॒रु॒ण्येति॑ मैत्रा-व॒रु॒ण्या । आ॒मिख्ष॑या यजेत । य॒जे॒त॒ मै॒त्रा॒व॒रु॒णता᳚म् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णता॑मे॒व । मै॒त्रा॒व॒रु॒ण॒तामिति॑ मैत्रा-व॒रु॒णता᳚म् । ए॒वोप॑ । उपै॑ति । ए॒त्या॒त्मनः॑ । आ॒त्मनोऽस्क॑न्दाय । अस्क॑न्दाय॒यः । यो वै । वा अ॒ग्निम् । अ॒ग्निमृ॑तु॒स्थाम् । ऋ॒तु॒स्थाँव्वेद॑ । ऋ॒तु॒स्थामित्यृ॑तु-स्थाम् । वेद॒र्तुरृ॑तुः । ऋ॒तुरृ॑तुरस्मै । ऋ॒तुरृ॑तु॒रित्यृ॒तुः-ऋ॒तुः॒ । अ॒स्मै॒ कल्प॑मानः । कल्प॑मान एति । ए॒ति॒ प्रति॑ । प्रत्ये॒व । ए॒व ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निगृ॑तु॒स्थाः (28)।
ऋ॒तु॒स्थास्तस्य॑ । ऋ॒तु॒स्था इत्यृ॑तु-स्थाः । तस्य॑ वस॒न्तः । व॒स॒न्तश्शिरः॑ । शिरो᳚ ग्री॒ष्मः । ग्री॒ष्मो दख्षि॑णः । दख्षि॑ण प॒ख्षः । प॒ख्षो व॒र्॒?षाः । व॒र्॒?षा पुच्छ᳚म् । पुच्छꣳ॑श॒रत् । श॒रदुत्त॑रः । उत्त॑र प॒ख्षः । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रः॒ । प॒ख्षोहे॑म॒न्तः । हे॒म॒न्तो मध्य᳚म् । मध्य॑म्पूर्वप॒ख्षाः । पू॒र्व॒प॒ख्षाश्चित॑यः । पू॒र्व॒प॒ख्षा इति॑ पूर्वा- प॒ख्षाः । चित॑योऽपरप॒ख्षाः । अ॒प॒र॒प॒ख्षा पुरी॑षम् । अ॒प॒र॒प॒ख्षा इत्य॑पर-प॒ख्षाः । पुरी॑षमहोरा॒त्राणि॑ । अ॒हो॒रा॒त्राणीष्ट॑काः । अ॒हो॒रा॒त्राणीत्य॑हः-रा॒त्राणि॑ । इष्ट॑का ए॒षः । ए॒ष वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निरृ॑तु॒स्थाः । ऋ॒तु॒स्था यः । ऋ॒तु॒स्था इत्यृ॑तु-स्थाः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒र्तुरृ॑तुः । ऋ॒तुर् ऋ॑तुरस्मै । ऋ॒तुरृ॑तु॒रित्यृ॒तुः-ऋ॒तुः॒ । अ॒स्मै॒ कल्प॑मानः । कल्प॑मान एति । ए॒ति॒ प्रति॑ । प्रत्ये॒व । ए॒वति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वा ए॒तम् । ए॒तञ्ज्यैष्ठ्य॑कामः । ज्यैष्ठ्य॑कामो॒ नि । ज्यैष्ठ्य॑काम॒ इति॒ ज्यैष्ठ्य॑- का॒मः॒ । न्य॑धत्त । अ॒ध॒त्त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । स ज्यैष्ठ्य᳚म् । ज्यैष्ठ्य॑मगच्छत् । अ॒ग॒च्छ॒द्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒ते ज्यैष्ठ्य᳚म् । ज्यैष्ठ्य॑मे॒व । ए॒व ग॑च्छति । ग॒च्छ॒तीति॑ गच्छति (29) ॥
यदाकू॑तात् । आकू॑ताथ्स॒मसु॑स्रोत् । आकू॑ता॒दित्या-कू॒ता॒त्॒ । स॒मसु॑स्रोद्धृ॒दः । स॒मसु॑स्रो॒दिति॑ सम्-असु॑स्रोत् । हृ॒दो वा᳚ । वा॒ मन॑सः । मन॑सो वा । वा॒ सम्भृ॑तम् । सम्भृ॑त॒ञ्चख्षु॑षः । सम्भृ॑त॒मिति॒ सम्-भृ॒त॒म् । चख्षु॑षो वा । वेति॑ वाः ॥ तमनु॑ । अनु॒ प्र । प्रेहि॑ । इ॒हि॒ सु॒कृ॒तस्य॑ । सु॒कृ॒तस्य॑ लो॒कम् । सु॒कृ॒तस्येति॑ सु-कृ॒तस्य॑ । लो॒कँय्यत्र॑ । यत्रर्ष॑यः । ऋषय॑ प्रथम॒जाः । प॒॒थम॒जा ये । प्र॒थ॒म॒जा इति॑ प्रथम-जाः । ये पु॑रा॒णाः । पु॒रा॒णा इति॑ पुरा॒णाः ॥ ए॒तꣳ स॑धस्थ । स॒ध॒स्थ॒ परि॑ । स॒ध॒स्थेति॑ सध-स्थ॒ । परि॑ ते । ते॒ द॒दा॒मि॒ । द॒दा॒मि॒ यम् । यमा॒वहा᳚त् । आ॒वहा᳚च्छेवधिम् । आ॒वहा॒दित्या᳚-वहा᳚त् । शे॒व॒धिञ्जा॒तवे॑दाः । शे॒व॒धीमिति॑ शेव-धिम् । जा॒तवे॑दा॒ इति॑ जा॒त-वे॒दाः॒ ॥ अ॒न्वा॒ग॒न्ता य॒ज्ञप॑तिः । अ॒न्वा॒ग॒न्तेत्य॑नु-आ॒ग॒न्ता । य॒ज्ञप॑ति॒र्वः । य॒ज्ञप॑ति॒रिति॑ य॒ज्ञ-प॒तिः॒ । वो॒ अत्र॑ । अत्र॒ तम् । तं स्म॑ । स्म॒ जा॒नी॒त॒ । जा॒नी॒त॒ प॒र॒मे । प॒र॒मे व्यो॑मन्न् । व्यो॑म॒न्निति॒ वि-ओ॒म॒न्न्॒ ॥ जा॒नी॒तादे॑नम् । ए॒न॒म्प॒र॒मे । प॒र॒मे व्यो॑मन्न् । व्यो॑म॒न्देवाः᳚ । व्यो॑म॒न्निति॒ वि-ओ॒म॒न्न्॒ । देवा᳚स्सधस्थाः । स॒ध॒स्था॒ वि॒द । स॒ध॒स्था॒ इति॑ सध-स्थाः॒ । वि॒दरू॒पम् । रू॒पम॑स्य । अ॒स्येत्य॑स्य ॥ यदा॒गच्छा᳚त् । आ॒गच्छा᳚त्प॒थिभिः॑ । आ॒गच्छा॒दित्या᳚-गच्छा᳚त् (30)।
। प॒थिभि॑र्देव॒यानैः᳚ । प॒थिभि॒रिति॑ प॒ति-भिः॒ । दे॒व॒यानै॑रिष्टापू॒र्ते । दे॒व॒यानै॒रिति॑ देव-यानैः᳚ । इ॒ष्टा॒पू॒र्ते कृ॑णुतात् । इ॒ष्टा॒पू॒र्ते इती᳚ष्टा-पू॒र्ते । कृ॒णु॒ता॒दा॒विः । आ॒विर॑स्मै । अ॒स्मा इत्य॑स्मै ॥ सम्प्र । प्र च्य॑वध्वम् । च्य॒व॒ध्व॒मनु॑ । अनु॒ सम् । सम्प्र । प्रया॑त । या॒ताग्ने᳚ । अग्ने॑ प॒थः॒ । प॒थो दे॑व॒यानान्॑ । दे॒व॒याना᳚न्कृणुध्वम् । दे॒व॒याना॒निति॑ देव-यानान्॑ । कृ॒णु॒ध्व॒मिति॑ कृणुध्वम् ॥ अ॒स्मिन्थ्स॒दस्थे᳚ । स॒धस्थे॒ अधि॑ । स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध-स्थे॒ । अध्युत्त॑रस्मिन् । उत्त॑रस्मि॒न्विश्वे᳚ । उत्त॑रस्मि॒न्नित्युत्-त॒र॒स्मि॒न्न्॒ । विश्वे॑ देवाः । दे॒वा॒ यज॑मानः । यज॑मानश्च । च॒ सी॒द॒त॒ । सी॒द॒ते॒ति॑ सीदत ॥ प्र॒स्त॒रेण॑ परि॒धिना᳚ । प्र॒स्थ॒रेणेति॑ प्र-स्त॒रेण॑ । प॒रि॒धिना᳚ स्रु॒चा । प॒रि॒धिनेति॑ परि-दि᳚ना । स्रु॒चा वेद्या᳚ । वेद्या॑च । च॒ ब॒र्॒?हिषा᳚ । ब॒र्॒?हिषेति॑ ब॒र्॒?हिषा᳚ ॥ ऋ॒चेमम् । इ॒मँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्नः॑ । नो॒ व॒ह॒ । व॒ह॒ सुवः॑ । सुव॑र्दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॒ गन्त॑वे । गन्त॑व॒ इति॒ गन्त॑वे ॥ यदि॒ष्टम् । इ॒ष्टँय्यत् । यत्प॑रा॒दान᳚म् । प॒रा॒दानँ॒य्यत् । प॒रा॒दान॒मिति॑ परा-दान᳚म् । यद्द॒त्तम् । द॒त्तँय्या । या च॑ । च॒ दख्षि॑णा । दख्षि॒णेति॒ दख्षि॑णा ॥ तद॒ग्निः। (31)
। अ॒ग्निर्वै᳚श्वकर्म॒णः । वै॒श्व॒क॒र्म॒णस्सुवः॑ । वै॒श्व॒क॒र्म॒ण इति॑ वैश्व-क॒र्म॒णः । सुव॑र्दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॑ नः । नो॒ द॒ध॒त्॒ । द॒ध॒दिति॑ दधत् ॥ येना॑ स॒हस्र᳚म् । स॒हस्रँ॒व्वह॑सि । वह॑सि॒ येन॑ । येना᳚ग्ने । अ॒ग्ने॒ स॒र्व॒वे॒द॒सम् । स॒र्व॒वे॒द॒समिति॑ सर्व-वे॒द॒सम् ॥ ते ने॒मम् । इ॒मँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्नः॑ । नो॒ व॒ह॒ । व॒ह॒ सुवः॑ । सुव॑र्दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॒ गन्त॑वे । गन्त॑व॒ इति॒ गन्त॑वे ॥ येना᳚ग्ने । अ॒ग्ने॒ दख्षि॑णाः । दख्षि॑णा यु॒क्ताः । यु॒क्ता य॒ज्ञम् । य॒ज्ञँव्वह॑न्ति । वह॑न्त्यृ॒त्विजः॑ । ऋ॒त्विज॒ इत्यृ॒त्विजः॑ ॥ तेने॒मम् । इ॒मँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्नः॑ । नो॒ व॒ह॒ । व॒ह॒ सुवः॑ । सुव॑र्दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॒ गन्त॑वे । गन्त॑व॒ इति॒ गन्त॑वे ॥ येना᳚ग्ने । अ॒ग्ने॒ सु॒कृतः॑ । सु॒कृत॑ प॒था । सु॒कृत॒ इति॑ सु-कृतः॑ । प॒था मधोः᳚ । मधो॒र्धाराः᳚ । धारा᳚ व्यान॒शुः । व्या॒न॒शुरिति॑ वि-आ॒न॒शुः ॥ तेने॒मम् । इ॒मँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्नः॑ । नो॒ व॒ह॒ । व॒ह॒ सुवः॑ । सुव॑र्दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॒ गन्त॑वे । गन्त॑व॒ इति॒ गन्त॑वे ॥ यत्र॒ धाराः᳚ । धारा॒ अन॑पेताः । अन॑पेता॒ मधोः᳚ । अन॑पेता॒ इत्यन॑प-इ॒ताः॒ । मधो᳚र्घृ॒तस्य॑ । घृ॒तस्य॑ च । च॒ याः । या इति॒ याः ॥ तद॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै᳚श्वकर्म॒णः । वै॒श्व॒क॒र्म॒णस्सुवः॑ । वै॒श्व॒क॒र्म॒ण इति॑ वैश्व-क॒र्म॒णः । सुव॑र्दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॑ नः । नो॒ द॒ध॒त्॒ । द॒ध॒दिति॑ दधत् (32) ॥7॥
यास्ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ स॒मिधः॑ । स॒मिधो॒ यानि॑ । स॒मिध॒ इति॑ सम्-इधः॑ । यानि॒ धाम॑ । धाम॒ या । या जि॒ह्वा । जि॒ह्वा जा॑तवेदः । जा॒त॒वे॒दो॒ यः । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात-वे॒दः॒ । यो अ॒र्चिः । अ॒र्चिरित्य॒र्चिः ॥ ये ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ मे॒डय॑ । मे॒डयो॒ ये । य इन्द॑वः । इन्द॑व॒स्तेभिः॑ । तेभि॑रा॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑ञ्चिनुहि । चि॒नु॒हि॒ प्र॒जा॒नन्न् । प्र॒जा॒नन्निति॑ प्र-जा॒नन्न् ॥ उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञो वै । उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञ इत्यु॑थ्सन्न-य॒ज्ञः । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्नि किम् । किँव्वा᳚ । वाऽह॑ । अहै॒तस्य॑ । ए॒तस्य॑ क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यते॒ किम् । किँव्वा᳚ । वा॒ न । न यत् । यद्वै । वा अ॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युर॒ग्नेः । अ॒ग्नेश्चि॒न्वन्न् । चि॒न्वन्न॑न्त॒रेति॑ । अ॒न्त॒रेत्या॒त्मनः॑ । अ॒न्त॒रेतीत्य॑न्तः-एति॑ । आ॒त्मनो॒ वै । वै तत् । तद॒न्तः । अ॒न्तरे॑ति । ए॒ति॒ याः । यास्ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ स॒मिधः॑ । स॒मिधो॒ यानि॑ । स॒मिध॒ इति॑ सम्-इधः॑ । यानि॒ धाम॑। (33)
। धामेति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षा । ए॒षा वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्नेस्स्व॑यञ्चि॒तिः । स्व॒य॒ञ्चि॒तिर॒ग्निः । स्व॒य॒ञ्चि॒तिरिति॑ स्वयम्-चि॒तिः । अ॒ग्निरे॒व । ए॒व तत् । तद॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नोति । चि॒नो॒ति॒ न । नाध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युरा॒त्मनः॑ । आ॒त्मनो॒ऽन्तः । अ॒न्तरे॑ति । ए॒ति॒ चत॑स्रः । चत॑स्र॒ आशाः᳚ । आशा॒ प्र । प्र च॑रन्तु । च॒र॒न्त्व॒ग्नयः॑ । अ॒ग्नय॑ इ॒मम् । इ॒मन्नः॑ । नो॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्न॑यतु । न॒य॒तु॒ प्र॒जा॒नन्न् । प्र॒जा॒नन्निति॑ प्र-जा॒नन्न् ॥ घृ॒तम्पिन्वन्न्॑ । पिन्व॑न्न॒जर᳚म् । अ॒जरꣳ॑ सु॒वीर᳚म् । सु॒वीर॒म्ब्रह्म॑ । सु॒वीर॒मिति॑ सु-वीर᳚म् । ब्रह्म॑ स॒मित् । स॒मिद्भ॑वति । स॒मिदिति॑ सम्-इत् । भ॒व॒त्याहु॑तीनाम् । आहु॑तीना॒मित्या-हु॒ती॒ना॒म् ॥ सु॒व॒र्गाय॒ वै । सु॒र्व॒र्गायेति॑ सुवः-गाय॑ । वा ए॒षः । ए॒ष लो॒काय॑ । लो॒कायोप॑ । उप॑ धीयते । धी॒य॒ते॒ यत् । यत्कू॒र्मः । कू॒र्मश्चत॑स्रः । चत॑स्र॒ आशाः᳚ । आशा॒ प्र । प्र च॑रन्तु । च॒र॒न्त्व॒ग्नयः॑ । अ॒ग्नय॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दिशः॑। (34)
“दिश॑ ए॒व । ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॒ प्र । प्रजा॑नाति । जा॒ना॒ती॒मम् । इ॒मन्नः॑ । नो॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्न॑यतु । न॒य॒तु॒ प्र॒जा॒नन्न् । प्र॒जा॒नन्निति॑ । प्र॒जा॒नन्निति॑ प्र-जा॒नन्न् । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्या॒भिनी᳚त्यै । अ॒भिनी᳚त्यै॒ ब्रह्म॑ । अ॒भिनी᳚त्या॒ इत्य॒भि-नी॒त्यै॒ । ब्रह्म॑ स॒मित् । स॒मिद्भ॑वति । स॒मिदिति॑ सम्-इत् । भ॒व॒त्याहु॑तीनाम् । आहु॑तीना॒मिति॑ । आहु॑तीना॒मित्या-हु॒ती॒ना॒म् । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वास्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न् यत् । यद्ब्रह्म॑ण्वत्या । ब्रह्म॑ण्वत्योप॒ दधा॑ति । ब्रह्म॑ण्व॒त्येति॒ ब्रह्मण्ण्॑-व॒त्या॒ । उ॒प॒दधा॑ति॒ ब्रह्म॑णा । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒व तत् । तद्यज॑मानः । यज॑मानस्सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निस्तस्य॑ । तस्य॑ प्र॒जाः । प्र॒जा प॒शवः॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प॒शव॒श्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि रू॒पम् । रू॒पꣳ सर्वान्॑ । सर्वा॒न्॒, वर्णान्॑ । वर्णा॒निष्ट॑कानाम् । इष्ट॑कानाङ्कुर्यात् । कु॒र्या॒द्रूपेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒व प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प॒शून् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प॒शूञ्छन्दाꣳ॑सि । छन्दा॒ꣳ॒स्यव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धेऽथो᳚ । अथो᳚ प्र॒जाभ्यः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्र॒जाभ्य॑ ए॒व । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒शुभ्यः॑ । प॒शुभ्य॒श्छन्दो᳚भ्यः । प॒शुभ्य॒ इति॑ प॒शु-भ्यः॒ । छन्दो᳚भ्योऽव॒रुध्य॑ । छन्दो᳚भ्य॒ इति॒ छन्दः॑-भ्यः॒ । अ॒व॒रुध्य॑ चिनुते । अ॒व॒रुध्येत्य॑व-रुध्य । चि॒नु॒त॒ इति॑ चिनुते (35) ॥”
मयि॑ गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒म्यग्रे᳚ । अग्रे॑ अ॒ग्निम् । अ॒ग्निꣳ रा॒यः । रा॒यस्पोषा॑य । पोषा॑य सुप्रजा॒स्त्वाय॑ । सु॒प्र॒जास्त्वाय॑ सु॒वीर्या॑य । सु॒प्र॒जा॒स्त्वायेति॑ सुप्रजाः-त्वाय॑ । सु॒वीर्या॒येति॑ सु-वीर्या॑य ॥ मयि॑ प्र॒जाम् । प्र॒जाम्मयि॑ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । मयि॒ वर्चः॑ । वर्चो॑ दधामि । द॒धा॒म्यरि॑ष्टाः । अरि॑ष्टास्स्याम । स्या॒म॒ त॒नुवा᳚ । त॒नुवा॑ सु॒वीराः᳚ । सु॒वीरा॒ इति॑ सु-वीराः᳚ ॥ यो नः॑ । नो॒ अ॒ग्निः । अ॒ग्नि पि॑तरः । पि॒त॒रो॒ हृ॒थ्सु । हृ॒थ्स्व॑न्तः । हृ॒थ्स्विति॑ हृत्-सु । अ॒न्तरम॑र्त्यः । अम॑र्त्यो॒ मर्त्यान्॑ । मर्त्याꣳ॑ आवि॒वेश॑ । आ॒वि॒वेशेत्या᳚-वि॒वेश॑ ॥ तमा॒त्मन् । आ॒त्मन्परि॑ । परि॑ गृह्णीमहे । गृ॒ह्णी॒म॒हे॒ व॒यम् । व॒यम्मा । मासः । सो आ॒स्मान् । अ॒स्माꣳ अ॑व॒हाय॑ । अ॒व॒हाय॒ परा᳚ । अ॒व॒हायेत्य॑व-हाय॑ । परा॑गात् । गा॒दिति॑ गात् ॥ यद॑ध्व॒र्युः । अ॒र्ध॒र्युरा॒त्मन्न् । आ॒त्मन्न॒ग्निम् । अ॒ग्निमगृ॑हीत्वा । अगृ॑हीत्वा॒ऽग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नु॒यात् । चि॒नु॒याद्यः । यो᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ स्वः । स्वो᳚ग्निः । अ॒ग्निस्तम् । तमपि॑ । अपि॒ यज॑मानाय (36)।
यज॑मानाय चिनुयात् । चि॒नु॒या॒द॒ग्निम् । अ॒ग्निङ्खलु॑ । खलु॒ वै । वै प॒शवः॑ । प॒शवोऽनु॑ । अनूप॑ । उप॑ तिष्ठन्ते । ति॒ष्ठ॒न्ते॒ऽप॒क्रामु॑काः । अ॒प॒क्रामु॑का अस्मात् । अ॒प॒क्रामु॑का॒ इत्य॑प-क्रामु॑काः । अ॒स्मा॒त्प॒शवः॑ । प॒शव॑स्स्युः । स्यु॒र्मयि॑ । मयि॑ गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒म्यग्रे᳚ । अग्रे॑ अ॒ग्निम् । अ॒ग्निमिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ने॒व । ए॒व स्वम् । स्वम॒ग्निम् । अ॒ग्निन्दा॑धार । द॒धा॒र॒ न । नास्मा᳚त् । अ॒स्मा॒त्प॒शवः॑ । प॒शवोऽप॑ । अप॑ क्रामन्ति । क्रा॒म॒न्ति॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ यत् । यन्मृत् । मृच्च॑ । चापः॑ । आप॑श्च । चा॒ग्नेः । अ॒ग्नेर॑ना॒द्यम् । अ॒ना॒द्यमथ॑ । अथ॒ कस्मा᳚त् । कस्मा᳚न्मृ॒दा । मृ॒दा च॑ । चा॒द्भिः । अ॒द्भिश्च॑ । अ॒द्भिरित्य॑त्-भिः । चा॒ग्निः । अ॒ग्निश्ची॑यते । ची॒य॒त॒ इति॑ । इति॒ यत् । यद॒द्भिः । अ॒द्भिस्सँ॒य्यौति॑ ।अ॒द्भिरित्य॑त्-भिः । सँ॒य्यौत्यापः॑ । सँ॒य्यौतीति॑ सम्-यौति॑ (37)।
। आपो॒ वै । वै सर्वाः᳚ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑बि॒रेव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सम् । सꣳ सृ॑जति । सृ॒ज॒ति॒ यत् । यन्मृ॒दा । मृ॒दा चि॒नोति॑ । चि॒नोती॒यम् । इ॒यँव्वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रो᳚ऽग्निना᳚ । अ॒ग्निनै॒व । ए॒व तत् । तद॒ग्निम् । अ॒ग्निञ्चि॑नोति । चि॒नो॒ति॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ यत् । यन्मृ॒दा । मृ॒दा च॑ । चा॒द्भिः । अ॒द्भिश्च॑ । अ॒द्भिरित्य॑त्-भिः । चा॒ग्निः । अ॒ग्निश्ची॒यते᳚ । ची॒यतेऽथ॑ । अथ॒ कस्मा᳚त् । कस्मा॑द॒ग्निः । अ॒ग्निरु॑च्यते । उ॒च्य॒त॒ इति॑ । इति॒ यत् । यच्छन्दो॑भिः । छनो॑भिश्चि॒नोति॑ । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । चि॒नोत्य॒ग्नयः॑ । अ॒ग्नयो॒ वै । वै छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒ग्निः । अ॒ग्निरु॑च्यते । उ॒च्य॒तेथो᳚ । अथो॑ इ॒यम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । इ॒यँव्वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रो यत् । यन्मृ॒दा। (38)
मृ॒दा चि॒नोति॑ । चि॒नोति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒ग्निः । अ॒ग्निरु॑च्यते । उ॒च्य॒ते॒ हि॒र॒ण्ये॒ष्ट॒काः । हि॒र॒ण्ये॒ष्ट॒का उप॑ । हि॒र॒ण्ये॒ष्ट॒का इति॑ हिरण्य-इ॒ष्ट॒काः । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॒र्वै । वै हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒ञ्ज्योतिः॑ । ज्योति॑रे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्द॒धा॒ति॒ । द॒धा॒त्यथो᳚ । अथो॒ तेजः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । तेजो॒ वै । वै हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒न्तेजः॑ । तेज॑ ए॒व । ए॒वात्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ यः । यो वै । वा अ॒ग्निम् । अ॒ग्निꣳ स॒र्वतो॑मुखम् । स॒र्वतो॑मुखञ्चिनु॒ते । स॒र्वतो॑मुख॒मिति॑ स॒र्वतः॑-मु॒ख॒म्॒ । चि॒नु॒ते सर्वा॑सु । स॒र्वासु॑ प्र॒जासु॑ । प्र॒जास्वन्न᳚म् । प्र॒जास्विति॑ प्र- जासु॑ । अन्न॑मत्ति । अ॒त्ति॒ सर्वाः᳚ । सर्वा॒दिशः॑ । दिशो॒ऽभि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ गा॒य॒त्रीम् । गा॒य॒त्रीम्पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒दुप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ त्रि॒ष्टुभ᳚म् । त्रि॒ष्टुभ॑न्दख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तो जग॑तीम् । जग॑तीम्प॒श्चात् । प॒श्चाद॑नु॒ष्टुभ᳚म् । अ॒नु॒ष्टुभ॑मुत्तर॒तः । अ॒नु॒ष्टुभ॒मित्य॑नु-स्तुभ᳚म् । उ॒त्त॒र॒त प॒ङ्क्तिम् । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । प॒ङ्क्तिम्मध्ये᳚ । मध्य॑ ए॒षः । ए॒ष वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निस्स॒र्वतो॑ मुखः । स॒र्वतो॑मुख॒स्तम् । स॒र्वतो॑मुख॒ इति॑ स॒र्वतः॑-मु॒खः॒ । तँय्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वाꣳश्चि॑नु॒ते । चि॒नु॒ते सर्वा॑सु । सर्वा॑सु प्र॒जासु॑ । प्र॒जास्वन्न᳚म् । प्र॒जास्विति॑ प्र-जासु॑ । अन्न॑मत्ति । अ॒त्ति॒ सर्वाः᳚ । सर्वा॒ दिशः॑ । दिशो॒ऽभि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒त्यथो᳚ । अथो॑ दि॒शि । अथो॒ इत्यथो᳚ । दि॒श्ये॑व । ए॒व दिश᳚म् । दिश॒म्प्र । प्र व॑यति । व॒य॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्दि॒शि । दि॒शि दिक् । दिक्प्रोता᳚ । प्रोतेति॒ प्र-उ॒ता॒ (39) ॥
प्र॒जाप॑तिर॒ग्निम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒ग्निम॑सृजत । अ॒सृ॒ज॒त॒ सः । सो᳚ऽस्मात् । अ॒स्मा॒थ्सृ॒ष्टः । सृ॒ष्ट प्राङ् । प्राङ्प्र । प्राद्र॑वत् । अ॒द्र॒व॒त्तस्मै᳚ । तस्मा॒ अश्व᳚म् । अश्व॒म्प्रति॑ । प्रत्या᳚स्यत् । आ॒स्य॒थ्सः । स द॑ख्षि॒णा । *द॒ख्षि॒णाऽव॑र्तत । आव॑र्तत । अ॒व॒र्त॒त॒ तस्मै᳚ । तस्मै॑ वृ॒ष्णिम् । वृ॒ष्णिम्प्रति॑ । प᳚त्यास्यत् । आ॒स्य॒थ्सः । स प्र॒त्यङ् । प्र॒त्यङ्गा । आव॑र्तत । अ॒व॒र्त॒त॒ तस्मै᳚ । तस्मा॑ ऋष॒भम् । ऋ॒ष॒भम्प्रति॑ । प्रत्या᳚स्यत् । आ॒स्य॒थ्सः । स उदङ्॑ । उद॒ङ्गा । आव॑र्तत । अ॒व॒र्त॒त॒ तस्मै᳚ । तस्मै॑ ब॒स्तम् । ब॒स्तम्प्रति॑ । प्रत्या᳚स्यत् । आ॒स्य॒थ्सः । स ऊ॒र्ध्वः । ऊ॒र्ध्वो᳚ऽद्रवत् । अ॒द्र॒व॒त्तस्मै᳚ । तस्मै॒ पुरु॑षम् । पुरु॑ष॒म्प्रति॑ । प्रत्या᳚स्यत् । आ॒स्य॒द्यत् । यत्प॑शुशी॒र्॒?षाणि॑ । प॒शु॒शी॒र्॒?षाण्यु॑प॒दधा॑ति । प॒शु॒शी॒र्॒?षाणीति॑ पशु-शी॒र्॒?षाणि॑ । उ॒प॒दधा॑ति स॒र्वतः॑ । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । स॒र्वत॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒व॒रुध्य॑ (40)।
। अ॒व॒रु॒ध्य॑ चिनुते । अ॒व॒रुध्येत्य॑व-रुध्य॑ । चि॒नु॒त॒ ए॒ताः । ए॒ता वै । वै प्रा॑ण॒भृतः॑ । पा॒॒णभृत॒श्चख्षु॑ष्मतीः । प्रा॒ण॒भृत॒ इति॑ प्राण-भृतः॑ । चख्षु॑ष्मती॒रिष्ट॑काः । इष्ट॑का॒ यत् । यत्प॑शुशी॒र्॒?षाणि॑ । प॒शु॒शी॒र्॒?षाणि॒ यत् । प॒शु॒शी॒र्॒?षाणीति॑ पशु-शी॒र्॒?षाणि॑ । यत्प॑शुशी॒र्॒?षाणि॑ । प॒शु॒शी॒र्॒?षाण्यु॑प॒दधा॑ति । प॒शु॒शी॒र्॒?षाणीति॑ पशु-शी॒र्॒?षाणि॑ । उ॒प॒दधा॑ति॒ ताभिः॑ । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । ताभि॑रे॒व । ए॒व यज॑मानः । यज॑मानो॒ऽमुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के प्र । प्राणि॑ति । अ॒नि॒त्यथो᳚ । अथो॒ ताभिः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । ताभि॑रे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का प्र । प्र भा᳚न्ति । भा॒न्ति॒ मृ॒दा । मृ॒दाऽभि॒लिप्य॑ । अ॒भि॒लिप्योप॑ । अ॒भि॒लिप्येत्य॑भि-लिप्य॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ मे॒ध्य॒त्वाय॑ । मे॒ध्य॒त्वाय॑ प॒शुः । मे॒ध्य॒त्वायेति॑ मेध्य-त्वाय॑ । प॒शुर्वै । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निरन्न᳚म् । अन्न॑म्प॒शवः॑ । प॒शव॑ ए॒षः । ए॒ष खलु॑ । खलु॒ वै । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्यत् । यत्प॑शुशी॒र्॒?षाणि॑ । प॒शु॒शी॒र्॒?षाणि॒ यम् । प॒शु॒शी॒र्॒?षाणीति॑ पशु-शी॒र्॒?षाणि॑ । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ कनी॑यः । कनी॑योऽस्य । अ॒स्यान्न᳚म् । अन्नं॑ स्यात्। (41)
। स्या॒दिति॑ । इति॑ सन्त॒राम् । स॒न्त॒रान्तस्य॑ । स॒न्त॒रामिति॑ सम्-त॒राम् । तस्य॑ पशुशी॒र्॒?षाणि॑ । प॒शु॒शी॒र्॒?षाण्युप॑ । प॒शु॒शी॒र्॒?षाणीति॑ पशु-शी॒र्॒?षाणि॑ । उप॑दध्यात् । द॒ध्या॒त्कनी॑यः । कनी॑य ए॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्यान्न᳚म् । अन्न॑म्भवति । भ॒व॒ति॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त स॒माव॑त् । स॒माव॑दस्य । अ॒स्यान्न᳚म् । अन्नं॑ स्यात् । स्या॒दिति॑ । इति॑ मध्य॒तः । म॒ध्य॒तस्तस्य॑ । तस्योप॑ । उप॑दध्यात् । द॒ध्या॒थ्स॒माव॑त् । स॒माव॑दे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्यान्न᳚म् । अन्न॑म्भवति । भ॒व॒ति॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ भूयः॑ । भूयो᳚ऽस्य । अ॒स्यान्न᳚म् । अन्नं॑ स्यात् । स्या॒दिति॑ । इत्यन्ते॑षु । अन्ते॑षु॒ तस्य॑ । तस्य॑ व्यु॒दूह्य॑ । व्यु॒दूह्योप॑ । व्यु॒दूह्येति॑ वि-उ॒दूह्य॑ । उप॑ दध्यात् । द॒ध्या॒द॒न्त॒तः । अ॒न्त॒त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अन्न᳚म् । अन्न॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ भूयः॑ । भूयो᳚ऽस्य । अ॒स्यान्न᳚म् । अन्न॑म्भवति । भ॒व॒तीति॑ भवति (42) ॥10॥
स्ते॒गान्दंष्ट्रा᳚भ्याम् । दंष्ट्रा᳚भ्याम्म॒ण्डूकान्॑ । म॒ण्डूका॒ञ्जभ्ये॑भिः । जम्भ्ये॑भि॒राद॑काम् । आद॑काङ्खा॒देन॑ । खा॒देनोर्ज᳚म् । ऊर्जꣳ॑ सꣳसू॒देन॑ । स॒ꣳ॒सू॒देनार॑ण्यम् । स॒ꣳ॒सू॒देनेति॑ सम्-सू॒देन॑ । अर॑ण्य॒ञ्जाम्बी॑लेन । जाम्बी॑लेन॒ मृद᳚म् । मृद॑म्ब॒र्स्वे॑भिः । ब॒र्स्वे॑भि॒श्शर्क॑राभिः । शर्क॑राभि॒रव॑काम् । अव॑का॒मव॑काभिः । अव॑काभि॒श्शर्क॑राम् । शर्क॑रामुथ्सा॒देन॑ । उ॒थ्सा॒देन॑ जि॒ह्वाम् । उ॒थ्सा॒देनेत्यु॑त्-सा॒देन॑ । जि॒ह्वाम॑वक्र॒न्देन॑ । अ॒व॒क्र॒न्देन॒ तालु᳚म् । अ॒व॒क्र॒न्देनेत्य॑व क्र॒न्देन॑ । तालु॒ꣳ॒ सर॑स्वतीम् । सर॑स्वतीञ्जिह्वा॒ग्रेण॑ । जि॒ह्वा॒ग्राणेति॑ जिह्वा-अ॒ग्रेण॑ (43) ॥
वाज॒ꣳ॒ हनू᳚भ्याम् । हनू᳚भ्याम॒पः । हनू᳚भ्या॒मिति॒ हनु॑-भ्या॒म्॒ । अ॒प आ॒स्ये॑न । आस्ये॑नादि॒त्यान् । आ॒दि॒त्याञ्छ्मश्रु॑भिः । श्मश्रु॑भिरुपया॒मम् । श्मश्रु॑भि॒रिति॒ श्मश्रु॑-भिः॒ । उ॒प॒या॒ममध॑रेण । उ॒प॒या॒ममित्यु॑प-या॒मम् । अध॑रे॒णोष्ठे॑न । ओष्ठे॑न॒ सत् । सदुत्त॑रेण । उत्त॑रे॒णानूका॒शम् । उत्त॑रे॒णेत्युत् -त॒रे॒ण॒ । अन्त॑रेणानूका॒शम् । अ॒नू॒का॒शम्प्र॑का॒शेन॑ । अ॒नू॒का॒शमित्य॑नु-का॒शम् । प्र॒का॒शेन॒ बाह्य᳚म् । प्र॒का॒शेनेति॑ प्र-का॒शेन॑ । बाह्यं॑ स्तनयि॒त्नुम् । स्त॒न॒यि॒त्नुन्नि॑र्बा॒धेन॑ । नि॒र्बा॒धेन॑ सूर्या॒ग्नी । नि॒र्बा॒धेनेति॑ निः-बा॒धेन॑ । सू॒र्या॒ग्नी चख्षु॑र्भ्याम् । सू॒र्या॒ग्नी इति॑ सूर्या-अ॒ग्नी । चख्षु॑र्भ्याँव्वि॒द्युतौ᳚ । चख्षु॑र्भ्या॒मिति॒ चख्षुः॑-भ्या॒म्॒ । वि॒द्युतौ॑ क॒नान॑काभ्याम् । वि॒द्युता॒विति॑ वि-द्युतौ᳚ । क॒नान॑काभ्याम॒शनि᳚म् । अ॒शनि॑म्म॒स्तिष्के॑ण । म॒स्तिष्के॑ण॒ बल᳚म् । बल॑म्म॒ज्जभिः॑ । म॒ज्जभि॒रिति॑ म॒ज्ज-भिः॒ (44) ॥
कू॒र्माञ्छ॒पैः । श॒पैरच्छला॑भिः । अ॒च्छला॑भि क॒पिञ्ज॑लान् । क॒पिञ्ज॑ला॒न्थ्साम॑ । साम॒कुष्ठि॑काभिः । कुष्ठि॑काभिर्ज॒वम् । ज॒वञ्जङ्घा॑भि । जङ्छा॑भिरग॒दम् । अ॒ग॒दञ्जानु॑भ्याम् । जानु॑भ्याँव्वी॒र्य᳚म् । जानु॑भ्या॒मिति॒ जानु॑-भ्या॒म्॒ । वी॒र्य॑ङ्कु॒हाभ्या᳚म् । कु॒हाभ्या᳚म्भ॒यम् । भ॒यम्प्र॑चा॒लाभ्या᳚म् । प्र॒चा॒लाभ्या॒ङ्गुहा᳚ । प्र॒जा॒लाभ्या॒मिति॑ प्र-चा॒लाभ्या᳚म् । गुहो॑पप॒ख्षाभ्या᳚म् । उ॒प॒प॒ख्षाभ्या॑म॒श्विनौ᳚ । उ॒प॒प॒ख्षाभ्या॒मित्यु॑प-प॒ख्षाभ्या᳚म् । अ॒श्वना॒वꣳसा᳚भ्याम् । अꣳसा᳚भ्या॒मदि॑तिम् । अदि॑तिꣳ शी॒र्ष्णा । शी॒र्ष्णा निरृ॑तिम् । निरृ॑ति॒न्निर्जा᳚ल्मकेन । निरृ॑ति॒मिति॒ निः-ऋ॒ति॒म्॒ । निर्जा᳚ल्मकेन शी॒र्ष्णा । निर्जा᳚ल्मके॒नेति॒ निः-जा॒ल्म॒के॒न॒ । शी॒र्ष्णेति॑ शी॒र्ष्णा (45) ॥13॥
योक्त्र॒ङ्गृध्रा॑भिः । गृध्रा॑भिर्यु॒गम् । यु॒गमान॑तेन । आन॑तेन चि॒त्तम् । आन॑ते॒नेत्या न॒ते॒न॒ । चि॒त्तम्मन्या॑भिः । मन्या॑भिस्सङ्क्रो॒शान् । स॒ङ्क्रो॒शान्प्रा॒णैः । स॒ङ्क्रो॒शानिति॑ सम्-क्रो॒शान् । प्रा॒णै प्र॑का॒शेन॑ । प्रा॒णैरिति॑ प्र-अ॒नैः । प्र॒का॒शेन॒ त्वच᳚म् । प्र॒का॒शेनेति॑ प्र-का॒शेन॑ । त्वच॑म्पराका॒शेन॑ । प॒रा॒का॒शेनान्त॑राम् । प॒रा॒का॒शेनेति॑ परा-का॒शेन॑ । अन्त॑राम्म॒शकान्॑ । म॒शका॒न्केशैः᳚ । केशै॒रिन्द्र᳚म् । इन्द्र॒ं॒ स्वप॑सा । स्वप॑सा॒ वहे॑न । स्वप॒सेति॑ सु-अप॑सा । वहे॑न॒ बृह॒स्पति᳚म् । बृह॒स्पतिꣳ॑ शकुनिसा॒देन॑ । श॒कु॒नि॒सा॒देन॒ रथ᳚म् । श॒कु॒नि॒सा॒देनेति॑ शकुनि-सा॒देन॑ । रथ॑मु॒ष्णिहा॑भिः । उ॒ष्णिहा॑भि॒रित्यु॒ष्णिहा॑भिः (46) ॥14॥
मि॒त्रावरु॑णौ॒ श्रोणी᳚भ्याम् । मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा-वरु॑णौ । श्रोणी᳚भ्यामिन्द्रा॒ग्नी । श्रोणी᳚भ्या॒मिति॒ श्रोणि॑-भ्या॒म् । इ॒न्द्रा॒ग्नीशि॑ख॒ण्डाभ्या᳚म् । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी । शि॒ख॒ण्डाभ्या॑मिन्द्रा॒बृह॒स्पती᳚ । इन्द्रा॒बृह॒स्पती॑ ऊ॒रुभ्या᳚म् । इन्द्रा॒बृह॒स्पती॒ इतीन्द्र॑-बृह॒स्पती᳚ । ऊ॒रुभ्या॒मिन्द्रा॒विष्णू᳚ । ऊ॒रुभ्या॒मित्यू॒रु-भ्या॒म् । इन्द्रा॒विष्णू॑ अष्ठी॒वद्भ्या᳚म् । इन्द्रा॒विष्णू॒ इतीन्द्रा᳚-विष्णू᳚ । अ॒ष्ठी॒वद्भ्याꣳ॑ सवि॒तार᳚म् । अ॒ष्ठी॒वद्भ्या॒मित्य॑ष्ठी॒वत्-भ्या॒म् । स॒वि॒तार॒म्पुच्छे॑न । पुच्छे॑न गन्ध॒र्वान् । ग॒न्ध॒र्वाञ्छेपे॑न । शेपे॑नाफ्स॒रसः॑ । अ॒फ्स॒रसो॑ मु॒ष्काभ्या᳚म् । मु॒ष्काभ्या॒म्पव॑मानम् । पव॑मानम्पा॒युना᳚ । पा॒युना॑ प॒वित्र᳚म् । प॒वित्र॒म्पोत्रा᳚भ्याम् । पोत्रा᳚भ्यामा॒क्रम॑णम् । आ॒क्रम॑णं स्थू॒राभ्या᳚म् । आ॒क्रम॑ण॒मित्या᳚-क्रम॑णम् । स्थू॒राभ्या᳚म्प्रति॒क्रम॑णम् । प्र॒ति॒क्रम॑ण॒ङ्कुष्ठा᳚भ्याम् । प्र॒ति॒क्रम॑ण॒मिति॑ प्रति-क्रम॑णम् । कुष्ठा᳚भ्या॒मिति॒ कुष्ठा᳚भ्याम् (47) ॥
इन्द्र॑स्य क्रो॒डः । क्रो॒डोऽदि॑त्यै । अदि॑त्यै पाज॒स्य᳚म् । पा॒ज॒स्य॑न्दि॒शाम् । दि॒शाञ्ज॒त्रवः॑ । ज॒त्रवो॑ जी॒मूतान्॑ । जी॒मूता᳚न्हृदयौप॒शाभ्या᳚म् । हृ॒द॒यौ॒पशाभ्या॑म॒न्तरि॑ख्षम् । हृ॒द॒यौ॒प॒शाभ्या॒मिति॑ हृदय-औ॒प॒शाभ्या᳚म् । अ॒न्तरि॑ख्षम्पुरि॒तता᳚ । पु॒रि॒तता॒ नभः॑ । नभ॑ उद॒र्ये॑ण । उ॒द॒र्ये॑णेन्द्रा॒णीम् । इ॒न्द्रा॒णीम्प्ली॒ह्ना । प्ली॒ह्ना व॒ल्मीकान्॑ । व॒ल्मीका᳚न्क्लो॒म्ना । क्लो॒म्नागि॒रीन् । गि॒रीन्प्ला॒शिभिः॑ । प्ला॒शिभि॑स्समु॒द्रम् । प्ला॒शिभि॒रिति॑ प्ला॒शि-भिः॒ । स॒मु॒द्रमु॒दरे॑ण । उ॒दरे॑ण वैश्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रम्भस्म॑ना । भस्म॒नेति॒ भस्म॑ना (48) ॥
पू॒ष्णो व॑नि॒ष्ठुः । व॒नि॒ष्ठुर॑न्धा॒हेः । अ॒न्धा॒हेस्स्धू॑रगु॒दा । अ॒न्धा॒हेरित्य॑न्ध-अ॒हेः । स्थू॒र॒गु॒दा स॒र्पान् । स्थू॒र॒गु॒देति॑ स्थूर-गु॒दा । स॒र्पान्गुदा॑भिः । गुदा॑भिर् ऋ॒तून् । ऋ॒तून्पृ॒ष्टीभिः॑ । पृ॒ष्ठीभि॒र्दिव᳚म् । पृ॒ष्टीभि॒रिति॑ पृ॒ष्टि-भिः॒ । दिव॑म्पृ॒ष्ठेन॑ । पृ॒ष्ठेन॒ वसू॑नाम् । वसू॑नाम्प्रथ॒मा । प्र॒थ॒मा कीक॑सा । कीक॑सा रु॒द्राणा᳚म् । रु॒द्राणा᳚न्द्वि॒तीया᳚ । द्वि॒तीया॑ऽऽदि॒त्याना᳚म् । आ॒दि॒त्याना᳚न्तृ॒तीया᳚ । तृ॒तीयाऽङ्गि॑रसाम् । अङ्गि॑रसाञ्चतु॒र्थी । च॒तु॒र्थी सा॒ध्याना᳚म् । सा॒ध्याना᳚म्पञ्च॒मी । प॒ञ्च॒मी विश्वे॑षाम् । विश्वे॑षान्दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाꣳ॑ ष॒ष्ठी । ष॒ष्ठीति॑ ष॒ष्ठी (49) ॥17॥
ओजो᳚ ग्री॒वाभिः॑ । ग्री॒वाभि॒र्निरृ॑तिम् । निरृ॑तिम॒स्थभिः॑ । निरृ॑ति॒मिति॒ निः-ऋ॒ति॒म्॒ । अ॒स्थभि॒रिन्द्र᳚म् । अ॒स्थभि॒रित्य॒स्थ-भिः॒ । इन्द्र॒ं॒स्पप॑सा । स्पप॑सा॒ वहे॑न । स्पप॒सेति॑ सु-अप॑सा । वहे॑न रु॒द्रस्य॑ । रु॒द्रस्य॑विच॒लः । वि॒च॒लस्स्क॒न्धः । वि॒च॒ल इति॑ वि-च॒लः । स्क॒न्धो॑ऽहोरा॒त्रयोः᳚ । अ॒हो॒रा॒त्रयो᳚र्द्वि॒तीयः॑ । अ॒हो॒रा॒त्रयो॒-रित्य॑हः-रा॒त्रयोः᳚ । द्वि॒तीयो᳚ऽर्धमा॒साना᳚म् । अ॒र्ध॒मा॒साना᳚न्तृ॒तीयः॑ । अ॒र्ध॒मा॒साना॒मित्य॑र्ध-मा॒साना᳚म् । तृ॒तीयो॑ मा॒साम् । मा॒साञ्च॑तु॒र्थ । च॒तु॒र्थ ऋ॑तू॒नाम् । ऋ॒तू॒नाम्प॑ञ्च॒मः । प॒ञ्च॒मस्सँ॑व्वथ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॑ ष॒ष्ठः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । ष॒ष्ठ इति॑ ष॒ष्ठः (50) ॥18॥
आ॒न॒न्दन्न॒न्दथु॑ना । आ॒न॒न्दमित्या᳚-न॒न्दम् । न॒न्दथु॑ना॒ काम᳚म् । काम॑म्प्रत्या॒साभ्या᳚म् । प्र॒त्या॒साभ्या᳚म्भ॒यम् । प्र॒त्या॒साभ्या॒मिति॑ प्रति-आ॒साभ्या᳚म् । भ॒यꣳ शि॑ती॒मभ्या᳚म् । शि॒ती॒मभ्या᳚म्प्र॒शिष᳚म् । शि॒ती॒मभ्या॒मिति॑ शिती॒म-भ्या॒म् । प्र॒शिष॑म्प्रशा॒साभ्या᳚म् । प्र॒शिष॒मिति॑ प्र-शिष᳚म् । प्र॒शा॒साभ्याꣳ॑ सूर्याचन्द्र॒मसौ᳚ । प्र॒शा॒साभ्या॒मिति॑ प्र-शा॒साभ्या᳚म् । सू॒र्या॒च॒न्द्र॒मसौ॒ वृक्या᳚भ्याम् । सू॒र्या॒-च॒न्द्र॒मसा॒मिति॑ सूर्य-च॒न्द्र॒मसौ᳚ । वृक्या᳚भ्याꣳ श्यामशब॒लौ । श्या॒म॒श॒ब॒लौ मत॑स्नाभ्याम् । श्या॒म॒श॒ख॒लामिति॑ श्याम-श॒ब॒लौ । मत॑स्नाभ्याँ॒व्व्यु॑ष्टिम् । व्यु॑ष्टिꣳ रू॒पेण॑ । व्यु॑ष्टि॒मिति॒ वि-उ॒ष्टि॒म्॒ । रू॒पेण॒ निम्रु॑क्तिम् । निम्रु॑क्ति॒मरू॑पेण । निम्रु॑क्ति॒मिति॒ नि-म्रु॒क्ति॒म्॒ । अरू॑पेणे॒त्य रू॑पेण (51) ॥19॥
अह॑र्मा॒ꣳ॒सेन॑ । मा॒ꣳ॒सेन॒ रात्रि᳚म् । रात्रि॒म्पीव॑सा । पीव॑सा॒ऽपः । अ॒पो यू॒षेण॑ । यू॒षेण॑ घृ॒तम् । घृ॒तꣳ रसे॑न । रसे॑न॒ श्याम् । श्याँव्वस॑या । वस॑या दू॒षीका॑भिः । दू॒षीका॑भिर्ह्रा॒दुनी᳚म् । ह्रा॒दुनी॒मश्रु॑भिः । अश्रु॑भि॒ पृष्वा᳚म् । अश्रु॑भि॒रित्यश्रु॑-भिः॒ । पृष्वा॒न्दिव᳚म् । दिवꣳ॑ रू॒पेण॑ । रू॒पेण॒ नख्ष॑त्राणि । नख्ष॒त्राणि॒ प्रति॑रूपेण । प्रति॑रूपेण पृथि॒वीम् । प्रति॑रूपे॒णेति॒ प्रति॑-रू॒पे॒ण॒ । पृ॒थि॒वीञ्चर्म॑णा । चर्म॑णा छ॒वीम् । छ॒वीञ्छ॒व्या᳚ । छ॒व्यो॑पाकृ॑ताय । उ॒पाकृ॑ताय॒ स्वाहा᳚ । उ॒पाकृ॑ता॒येत्यु॑प-आकृ॑ताय । स्वाहाऽऽल॑ब्धाय । आल॑ब्धाय॒ स्वाहा᳚ । आल॑ब्धा॒येत्या-ल॒ब्दा॒य॒ । स्वाहा॑ हु॒ताय॑ । हु॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (52) ॥20॥
अ॒ग्ने प॑ख्ष॒तिः । प॒ख्ष॒तिस्सर॑स्वत्यै । सर॑स्वत्य्वॆ॒ निप॑ख्षतिः । निप॑ख्षति॒स्सोम॑स्य । निप॑ख्षति॒रिति॒ नि-प॒ख्ष॒तिः॒ । सोम॑स्य तृ॒तीया᳚ । तृ॒तीया॒ऽपाम् । अ॒पाञ्च॑तु॒र्थी । च॒तु॒र्थ्योष॑धीनाम् । ओष॑धीनाम्पञ्च॒मी । प॒ञ्च॒मी सँ॑व्वथ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॑ ष॒ष्ठी । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । ष॒ष्ठी म॒रुता᳚म् । म॒रुताꣳ॑ सप्त॒मी । स॒प्त॒मी बृह॒स्पतेः᳚ । बृह॒स्पते॑रष्ट॒मी । अ॒ष्ट॒मी मि॒त्रस्य॑ । मि॒त्रस्य॑ नव॒मी । न॒व॒मी वरु॑णस्य । वरु॑णस्य दश॒मी । द॒श॒मीन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्यैकाद॒शी । ए॒का॒द॒शी विश्वे॑षाम् । विश्वे॑षान्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚न्द्वाद॒शी । द्वा॒द॒शी द्यावा॑पृथि॒व्योः । द्यावा॑पृथि॒व्यो पा॒र्श्वम् । द्यावा॑पृथि॒व्योरिति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒व्योः । पा॒र्श्वँय्य॒मस्य॑ । य॒मस्य॑ पाटू॒रः । पा॒टू॒र इति॑ पाटू॒रः (53) ॥
वा॒यो प॑ख्ष॒तिः । प॒ख्ष॒तिस्सर॑स्वतः । सर॑स्वतो॒ निप॑ख्षतिः । निप॑ख्षतिश्च॒न्द्रम॑सः । निप॑ख्षति॒रिति॒ नि-प॒ख्ष॒तिः॒ । च॒न्द्रम॑सस्तृ॒तीया᳚ । तृ॒तीया॒ नख्ष॑त्राणाम् । नख्ष॑त्राणाञ्चतु॒र्थी । च॒तु॒र्थी स॑वि॒तुः । स॒वि॒तु प॑ञ्च॒मी । प॒ञ्च॒मी रु॒द्रस्य॑ । रु॒द्रस्य॑ ष॒ष्ठी । ष॒ष्ठी स॒र्पाणा᳚म् । स॒र्पाणाꣳ॑ सप्त॒मी । स॒प्त॒म्य॑र्य॒म्णः । अ॒र्य॒म्णो᳚ऽष्ट॒मी । अ॒ष्ट॒मी त्वष्टुः॑ । त्वष्टु॑र्नव॒मी । न॒व॒मी धा॒तुः । धा॒तुर्द॑श॒मी । द॒श॒मीन्द्रा॒ण्याः । इ॒न्द्रा॒ण्या ए॑काद॒शी । ए॒का॒द॒श्यदि॑त्यै । अदि॑त्यै द्वाद॒शी । द्वा॒द॒शी द्यावा॑पृथि॒व्योः । द्यावा॑पृथि॒व्यो पा॒र्श्वम् । द्यावा॑पृथी॒व्योरिति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒व्योः । पा॒र्श्वँय्य॒म्यै᳚ । य॒म्यै॑ पाटू॒रः । पा॒टू॒र इति॑ पाटू॒रः (54) ॥22॥
पन्था॑मनू॒वृग्भ्या᳚म् । अ॒नू॒वृग्भ्या॒ꣳ॒ सन्त॑तिम् । अ॒नू॒वृग्भ्या॒मित्य॑नू॒वृक्-भ्या॒म् । सन्त॑तिग्ग्स्नाव॒न्या᳚भ्याम् । सन्त॑ति॒मिति॒ सम्-त॒ति॒म् । स्ना॒व॒न्या᳚भ्या॒ꣳ॒ शुकान्॑ । शुका᳚न्पि॒त्तेन॑ । पि॒त्तेन॑ हरि॒माण᳚म् । ह॒रि॒माणँ॑य्य॒क्ना । य॒क्ना हली᳚ख्ष्णान् । हली᳚ख्ष्णान्पापवा॒तेन॑ । पा॒प॒वा॒तेन॑ कू॒श्मान् । पा॒प॒वा॒तेनेति॑ पाप-वा॒तेन॑ । कू॒श्मान्भक॑भिः । शक॑भिश्शव॒र्तान् । शक॑भि॒रिति॒ शक॑-भिः॒ । श॒व॒र्तानूव॑ध्येन । ऊव॑ध्येन॒ शुनः॑ । शुनो॑ वि॒शस॑नेन । वि॒शस॑नेन स॒र्पान् । वि॒शस॑ने॒नेति॑ वि-शस॑नेन । स॒र्पान्लो॑हितग॒न्धेन॑ । लो॒हि॒त॒ग॒न्धेन॒ वयाꣳ॑सि । लो॒हि॒त॒ग॒न्धेनेति॑ लोहित-ग॒न्धेन॑ । वयाꣳ॑सि पक्वग॒न्धेन॑ । प॒क्व॒ग॒न्धेन॑ पि॒पीलि॑काः । प॒क्व॒ग॒न्धेनेति॑ पक्व- ग॒न्धेन॑ । पि॒पीलि॑का प्रशा॒देन॑ । प्र॒शा॒देनेति॑ प्र-शा॒देन॑ (55) ॥23॥
क्रमै॒रति॑ । अत्य॑क्रमीत् । अ॒क्र॒मी॒द्वा॒जी । वा॒जी विश्वैः᳚ । विश्वै᳚र्दे॒वैः । दे॒वैर्य॒ज्ञियैः᳚ । य॒ज्ञियै᳚स्सँव्विदा॒नः । सँ॒व्वि॒दा॒न इति॑ सम्-वि॒दा॒नः ॥ स नः॑ । नो॒ न॒य॒ । न॒य॒ सु॒कृ॒तस्य॑ । सु॒कृ॒तस्य॑ लो॒कम् । सु॒कृ॒तस्येति॑ सु-कृ॒तस्य॑ । लो॒कन्तस्य॑ । तस्य॑ ते । ते॒ व॒यम् । व॒यं स्व॒धया᳚ । स्व॒धया॑ मदेम । स्व॒धयेति॑ स्व-धया᳚ । म॒दे॒मेति॑ मदेम (56) ॥24॥
द्यौस्ते᳚ । ते॒ पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठम्पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒वी स॒धस्थ᳚म् । स॒धस्थ॑मा॒त्मा । स॒धस्थ॒मिति॑ स॒ध-स्थ॒म्॒ । आ॒त्माऽन्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षꣳ समु॒द्रः । स॒मु॒द्रो योनिः॑ । योनि॒स्सूर्यः॑ । सूर्य॑स्ते । ते॒ चख्षुः॑ । चख्षु॒र्वातः॑ । वात॑ प्रा॒णः । प्रा॒णश्च॒न्द्रमाः᳚ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । च॒न्द्रमा॒श्श्रोत्र᳚म् । श्रोत्र॒म्मासाः᳚ । मासा᳚श्च । चा॒र्ध॒मा॒साः । अ॒र्ध॒मा॒साश्च॑ । अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध-मा॒साः । च॒ पर्वा॑णि । पर्वा᳚ण्यृ॒तवः॑ । ऋ॒तवोऽङ्गा॑नि । अङ्गा॑नि सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो म॑हि॒मा । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । म॒हि॒मेति॑ महि॒मा (57) ॥25॥
अ॒ग्नि प॒शुः । प॒शुरा॑सीत् । आ॒सी॒त्तेन॑ । तेना॑यजन्त । अ॒य॒ज॒न्त॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तम्लो॒कम् । लो॒कम॑जयत् । अ॒ज॒य॒द्यस्मिन्न्॑ । यस्मि॑न्न॒ग्निः । अ॒ग्निस्सः । स ते᳚ । ते॒ लो॒कः । लो॒क स्तम् । तञ्जे᳚ष्यसि । जे॒ष्य॒स्यथ॑ । अथाव॑ । अव॑ जिघ्र । जि॒घ्र॒ वा॒युः । वा॒यु प॒शुः । प॒शुरा॑सीत् । आ॒सी॒त्तेन॑ । तेना॑यजन्त । अ॒ज॒य॒न्त॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तँल्लो॒कम् । लो॒कम॑जयत् । अ॒ज॒य॒द्यस्मिन्न्॑ । यस्मि॑न्वा॒युः । वा॒युस्सः । स ते᳚ । ते॒ लो॒कः । लो॒कस्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्त्वा । त्वा॒ऽन्तः । अ॒न्तरे᳚ष्यामि । ए॒ष्या॒मि॒ यदि॑ । यदि॒ न । नाव॒ जिघ्र॑सि । अ॒व॒जिघ्र॑स्यादि॒त्यः । अ॒व॒जिघ्र॒सीत्य॑व-जिघ्र॑सि । आ॒दि॒त्य प॒शुः । प॒शुरा॑सीत् । आ॒सी॒त्तेन॑ । तेना॑यजन्त । अ॒य॒ज॒न्त॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तँल्लो॒कम् । लो॒कम॑जयत् । अ॒ज॒य॒द्यस्मिन्न्॑ । यस्मि॑न्नादि॒त्यः । आ॒दि॒त्यस्सः । स ते᳚ । ते॒ लो॒कः । लो॒कस्तम् । तञ्जे᳚ष्यसि । जे॒ष्य॒सि॒ यदि॑ । यद्य॒व॒ जिघ्र॑सि । अ॒व॒जिघ्र॒सीत्य॑व-जिघ्र॑सि (58) ॥26॥
प्रा॒चीन॑वꣳशङ्करोति । प्रा॒चीन॑वꣳश॒मिति॑ प्राचीन॑-व॒ꣳ॒श॒म्॒ । क॒रो॒ति॒ दे॒व॒म॒नु॒ष्याः । दे॒व॒म॒नु॒ष्या दिशः॑ । दे॒व॒म॒नु॒ष्या इति॑ देव-म॒नु॒ष्याः । दिशो॒ वि । व्य॑भजन्त । अ॒भ॒ज॒न्त॒ प्राची᳚म् । प्राची᳚न्दे॒वाः । दे॒वा द॑ख्षि॒णा । द॒ख्षि॒णा पि॒तरः॑ । पि॒तर॑ प्र॒तीची᳚म् । प्र॒तीची᳚म्मनु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ उदी॑चीम् । उदी॑चीꣳ रु॒द्राः । रु॒द्रा यत् । यत्प्रा॒चीन॑वꣳशम् । प्रा॒चीन॑वꣳशङ्क॒रोति॑ । प्रा॒चीन॑वꣳश॒मिति॑ प्रा॒चीन॑-व॒ꣳ॒श॒म्॒ । क॒रोति॑ देवलो॒कम् । दे॒व॒लो॒कमे॒व । दे॒व॒लो॒कमिति॑ देव-लो॒कम् । ए॒व तत् । तद्य॑जमानः । यज॑मान उ॒पाव॑र्तते । उ॒पावर्तते॒ परि॑ । उ॒पाव॑र्तत॒ इत्यु॑प-आव॑र्तते । परि॑ श्रयति । श्र॒य॒त्य॒न्तर्हि॑तः । अ॒न्तर्हि॑तो॒ हि । अ॒न्तर्हि॑त॒ इत्य॒न्तः- हि॒तः॒ । हि दे॑वलो॒कः । दे॒व॒लोको म॑नुष्यलो॒कात् । दे॒व॒लो॒क इति॑ देव-लो॒कः । म॒नु॒ष्य॒लोकान्न । म॒नु॒ष्य॒-लोकादिति॑ मनुष्य-लो॒कात् । नास्मात् । अ॒स्माल्लो॒कात् । लो॒काथ्स्वे॑तव्यम् । स्वे॑तव्यमिव । स्वे॑तव्य॒मिति॒ सु-ए॒त॒व्य॒म्॒ । इ॒वेति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒ कः । को हि । हि तत् । तद्वेद॑ । वेद॒ यदि॑ । यद्य॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒केऽस्ति॑ । अस्ति॑ वा । वा॒ न । न वा᳚ । वेति॑ । इति॑ दि॒ख्षु । दि॒ख्ष्व॑तीका॒शान् । अ॒ती॒का॒शान्क॑रोति । क॒रो॒त्यु॒भयोः᳚ (1) ।
उभयो᳚र्लो॒कयोः᳚ । लो॒कयो॑र॒भिजि॑त्यै । अ॒भिजि॑त्यै केशश्म॒श्रु । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ । के॒श॒श्म॒श्रु व॑पते । के॒श॒श्म॒श्र्विति॑ केश-श्म॒श्रु । व॒प॒ते॒ न॒खानि॑ । न॒खानि॒ नि । नि कृ॑न्तते । कृ॒न्त॒ते॒ मृ॒ता । मृ॒ता वै । वा ए॒षा । ए॒षा त्वक् । त्वग॑मे॒ध्या । अ॒मे॒ध्या यत् । यत्के॑शश्म॒श्रु । के॒श॒श्म॒श्रु मृ॒ताम् । के॒श॒श्म॒श्र्विति॑ केश-श्म॒श्रु । मृ॒तामे॒व । ए॒व त्वच᳚म् । त्वच॑ममे॒ध्याम् । अ॒मे॒ध्याम॑प॒हत्य॑ । अ॒प॒हत्य॑ य॒ज्ञियः॑ । अ॒प॒हत्येत्य॑प-हत्य॑ । य॒ज्ञियो॑ भू॒त्वा । भू॒त्वा मेध᳚म् । मेध॒मुप॑ । उपै॑ति । ए॒त्यङ्गि॑रसः । अङ्गि॑रसस्सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्यन्तः॑ । यन्तो॒फ्सु । अ॒फ्सु दी᳚ख्षात॒पसी᳚ । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । दी॒ख्षा॒त॒पसी॒ प्र । दी॒ख्षा॒त॒पसी॒ इति॑ दीख्षा-त॒पसी᳚ । प्रावे॑शयन्न् । अ॒वे॒श॒य॒न्न॒फ्सु । अ॒फ्सु स्ना॑ति । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । स्ना॒ति॒ सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒व दी᳚ख्षात॒पसी᳚ । दी॒ख्षा॒त॒पसी॒ अव॑ । दी॒ख्षा॒त॒पसी॒ इति॑ दीख्षा-त॒पसी᳚ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे ती॒र्थे । ती॒र्थे स्ना॑ति । स्ना॒ति॒ ती॒र्थे । ती॒र्थे हि । हि ते । ते ताम् । ताम्प्र । प्रावे॑शयन्न् । अवे॑शयन्ती॒र्थे । ती॒र्थे स्ना॑ति । स्ना॒ति॒ ती॒र्थम् (2) ।
तीर्थमे॒व । ए॒व स॑मा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना᳚म्भवति । भ॒व॒त्य॒पः । अ॒पो᳚श्नाति । अ॒श्ना॒त्य॒न्त॒र॒तः । अ॒न्त॒र॒त॒ ए॒व । ए॒वमेध्यः॑ । मेध्यो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ वास॑सा । वास॑सा दीख्षयति । दी॒ख्ष॒य॒ति॒ सौ॒म्यम् । सौ॒म्यँव्वै । वै ख्षौम᳚म् । ख्षौम॑न्दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ सोम᳚म् । सोम॑ मे॒षः । ए॒ष दे॒वता᳚म् । दे॒वता॒मुप॑ । उपै॑ति । ए॒ति॒ यः । यो दीख्ष॑ते । दीख्ष॑ते॒ सोम॑स्य । सोम॑स्य त॒नूः । त॒नूर॑सि । अ॒सि॒ त॒नुव᳚म् । त॒नुव॑म्मे । मे॒ पा॒हि॒ । पा॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स्वाम् । स्वामे॒व । ए॒व दे॒वता᳚म् । दे॒वता॒मुप॑ । उपै॑ति । ए॒त्यथो᳚ । अथो॑ आ॒शिष᳚म् । अथो॒ इत्यथो᳚ । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒वैताम् । ए॒ता मा । आशा᳚स्ते । शा॒से॒ऽग्नेः । अ॒ग्नेस्तू॑षा॒धान᳚म् । तू॒षा॒धानँ॑व्वा॒योः । तू॒षा॒धान॒मिति॑ तूष-आ॒धान᳚म् । वा॒योर्वा॑त॒पान᳚म् । वा॒त॒पान॑म्पितृ॒णाम् । वा॒त॒पान॒मिति॑ वात-पान᳚म् । पि॒तृ॒णाम्नी॒विः । नी॒विरोष॑धीनाम् । ओष॑धीनाम्प्रघा॒तः । प्र॒घा॒त आ॑दि॒त्याना᳚म् । प्र॒घा॒त इति॑ प्र-घा॒तः (3) ।
आदि॒त्याना᳚म्प्राचीनता॒नः । प्रा॒ची॒न॒ता॒नो विश्वे॑षाम् । प्रा॒ची॒न॒ता॒न इति॑ प्राचीन-ता॒नः । विश्वे॑षान्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मोतुः᳚ । ओतु॒र्नख्ष॑त्राणाम् । नख्ष॑त्राणामतीका॒शाः । अ॒ती॒का॒शास्तत् । तद्वै । वा ए॒तत् । ए॒तथ्स॑र्वदे॒वत्य᳚म् । स॒र्व॒दे॒व॒त्यँ॑य्यत् । स॒र्व॒दे॒वत्य॑मिति॑ सर्व-दे॒व॒त्य᳚म् । यद्वासः॑ । वासो॒ यत् । यद्वास॑सा । वास॑सा दी॒ख्षय॑ति । दी॒ख्षय॑ति॒ सर्वा॑भिः । सर्वा॑भिरे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भिर्दीख्षयति । दी॒ख्ष॒य॒ति॒ ब॒हिप्रा॑णः । ब॒हिप्रा॑णो॒ वै । ब॒हिप्रा॑ण॒ इति॑ ब॒हिः-प्रा॒णः॒ । वै म॑नु॒ष्यः॑ । म॒नु॒ष्य॑स्तस्य॑ । तस्याश॑नम् । अश॑नम्प्रा॒णः । प्रा॒णो᳚ऽश्नाति॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अ॒श्नाति॒ सप्रा॑णः । सप्रा॑ण ए॒व । सप्रा॑ण॒ इति॒ स-प्रा॒णः॒ । ए॒व दी᳚ख्षते । दी॒ख्ष॒त॒ आशि॑तः । आशि॑तो भवति । भ॒व॒ति॒ यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ प्रा॒णः । प्रा॒णस्तेन॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । तेन॑ स॒ह । स॒ह मेध᳚म् । मेध॒मुप॑ । उपै॑ति । ए॒ति॒ घृ॒तम् । घृ॒तन्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्मस्तु॑ । मस्तु॑ पितृ॒णाम् । पि॒तृ॒णान्निष्प॑क्वम् । निष्प॑क्वम्मनु॒ष्या॑णाम् । निष्प॑क्व॒मिति॒ निः-प॒क्व॒म्॒ । म॒नु॒ष्या॑णा॒न्तत् । तद्वै । वा ए॒तत् (4) ।
एतथ्स॑र्वदेव॒त्य᳚म् । स॒र्व॒दे॒व॒त्यँ॑य्यत् । स॒र्व॒दे॒व॒त्य॑मिति सर्व-दे॒व॒त्य᳚म् । यन्नव॑नीतम् । नव॑नीतँ॒य्यत् । नव॑नीत॒मिति॒ नव॑-नी॒त॒म्॒ । यन्न॑वनीतेन । नव॑नीतेनाभ्य॒ङ्क्ते । नव॑नीते॒नेति॒ नव॑-नी॒ते॒न॒ । अ॒भ्य॒ङ्क्ते सर्वाः᳚ । अ॒भ्य॒ङ्क्त इत्य॑भि-अ॒ङ्क्ते । सर्वा॑ ए॒व । ए॒व दे॒वताः᳚ । दे॒वताः᳚ प्रीणाति । प्री॒णा॒ति॒ प्रच्यु॑तः । प्रच्यु॑तो॒ वै । प्रच्यु॑त॒ इति॒ प्र-च्यु॒तः॒ । वा ए॒षः । ए॒षो᳚ऽस्मात् । अ॒स्माल्लो॒कात् । लो॒कादग॑तः । अग॑तो देवलो॒कम् । दे॒व॒लो॒कँय्यः । दे॒व॒लो॒कमिति॑ देव-लो॒कम् । यो दी᳚ख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तोऽन्त॒रा । अ॒न्त॒रेव॑ । इ॒व॒ नव॑नीतम् । नव॑नीत॒न्तस्मा᳚त् । नव॑नीत॒मिति॒ नव॑-नी॒त॒म्॒ । तस्मा॒न्नव॑नीतेन । नव॑नीतेना॒भि । नव॑नीते॒नेति॒ नव॑-नी॒ते॒न॒ । अ॒भ्य॑ङ्क्ते । अ॒ङ्क्ते॒ऽनु॒लो॒मम् । अ॒नु॒लो॒मँय्यजु॑षा । अ॒नु॒लो॒ममित्य॑नु-लो॒मम् । यजु॑षा॒ व्यावृ॑त्यै । व्यावृ॑त्या॒ इन्द्रः॑ । व्यावृ॑त्या॒ इति॑ वि-आवृ॑त्यै । इन्द्रो॑ वृ॒त्रम् । वृ॒त्रम॑हन्न् । अ॒ह॒न्तस्य॑ । तस्य॑ क॒नीनि॑का । क॒नीनि॑का॒ परा᳚ । परा॑ऽपतत् । अ॒प॒त॒त्तत् । तदाञ्ज॑नम् । आञ्ज॑नमभवत् । आञ्ज॑न॒मित्या᳚-अञ्ज॑नम् । अ॒भ॒व॒द्यत् । य दा॒ङ्क्ते । आ॒ङ्क्ते चख्षुः॑ । आ॒ङ्क्त इत्या᳚-अ॒ङ्क्ते । चख्षु॑रे॒व । ए॒व भ्रातृ॑व्यस्य । भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते । वृ॒ङ्क्ते॒ दख्षि॑णम् । दख्षि॑ण॒म्पूर्व᳚म् । पूर्व॒मा । आङ्क्ते᳚ । अ॒ङ्क्ते॒ स॒व्यम् (5) ।
सव्यꣳ हि । हि पूर्व᳚म् । पूर्व॑म्मनु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ आ॒ञ्जते᳚ । आ॒ञ्जते॒ न । आ॒ञ्जत॒ इत्या᳚-अ॒ञ्जते᳚ । न नि । नि धा॑वते । धा॒व॒ते॒ नि । नीव॑ । इ॒व॒ हि । हि म॑नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ धाव॑न्ते । धाव॑न्ते॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ कृत्वः॑ । कृत्व॒ आ । आंऽक्ते᳚ । अ॒ङ्क्ते॒ पञ्चा᳚ख्षरा । पञ्चा᳚ख्षर प॒ङ्क्तिः । पञ्चा᳚ख्ष॒रेति॒ पञ्च॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । प॒ङ्क्ति पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । यज्ञो य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ परि॑मितम् । परि॑मित॒ मा । परि॑मित॒मिति॒ परि॑-मि॒त॒म्॒ । आङ्क्ते᳚ । अ॒ङ्क्ते॒ऽप॑रिमितम् । अप॑रिमि॒त॒ꣳ॒ हि । अप॑रिमित॒मित्यप॑रि-मि॒त॒म्॒ । हि म॑नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ आ॒ञ्जते᳚ । आ॒ञ्जते॒ सतू॑लया । आ॒ञ्जत॒ इत्या᳚-अ॒ञ्जते᳚ । सतू॑ल॒या । सतू॑ल॒येति॒ स-तू॒ल॒या॒ । आङ्क्ते᳚ । अ॒ङ्क्तेऽप॑तूलया । अप॑तूलाया॒ हि । अप॑तूल॒येत्यप॑-तू॒ल॒या॒ । हि म॑नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ आ॒ञ्जते᳚ । आ॒ञ्जते॒ व्यावृ॑त्यै । आ॒ञ्जत॒ इत्या᳚- अ॒ञ्जते᳚ । व्यावृ॑त्यै॒ यत् । व्यावृ॑त्या॒ इति॑ वि-आवृ॑त्यै । यदप॑तूलया । अप॑तूलयाऽऽञ्जी॒त । अप॑तूल॒येत्यप॑-तू॒ल॒या॒ । आ॒ञ्जी॒त॒ वज्रः॑ । आ॒ञ्जी॒तेत्या᳚-अ॒ञ्जी॒त । वज्र॑ इव । इ॒व॒ स्या॒त्॒ । स्या॒थ्सतू॑लया । सतू॑ल॒या । सतू॑ल॒येति॒ स-तू॒ल॒या॒ । आङ्क्ते᳚ । अ॒ङ्क्ते॒मि॒त्र॒त्वाय॑ । मि॒त्र॒त्वायेन्द्रः॑ । मि॒त्र॒त्वायेति॑ मित्र- त्वाय॑ (6) ।
“इन्द्रो॑ वृ॒त्रम् । वृ॒त्रम॑हन् । अ॒ह॒न्थ्सः । सो॑ऽपः । अ॒पोऽभि । अ॒भ्य॑म्रियत । अ॒म्रि॒य॒त॒ तासा᳚म् । तासाँ॒य्यत् । यन्मेध्य᳚म् । मेध्यँ॑य्य॒ज्ञिय᳚म् । य॒ज्ञिय॒ꣳ॒ सदे॑वम् । सदे॑व॒ मासी᳚त् । सदे॑व॒मिति॒ स-दे॒व॒म्॒ । आसी॒त्तत् । तदप॑ । अपोत् । उद॑क्रामत् । अ॒क्रा॒म॒त्ते । ते द॒र्भाः । द॒र्भा अ॑भवन्न् । अ॒भ॒व॒न्॒, यत् । यद्द॑र्भपुञ्जी॒लैः । द॒र्भ॒पु॒ञ्जी॒लै प॒वय॑ति । द॒र्भ॒पु॒ञ्जी॒लैरिति॑ दर्भ-पु॒ञ्जी॒लैः । प॒वय॑ति॒ याः । या ए॒व । ए॒व मेध्याः᳚ । मेध्या॑ य॒ज्ञियाः᳚ । य॒ज्ञिया॒स्सदे॑वाः । सदे॑वा॒ आपः॑ । सदे॑वा॒ इति॒ स-दे॒वाः॒ । आप॒स्ताभिः॑ । ताभि॑रे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒व॒य॒ति॒ । प॒व॒य॒ति॒ द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या᳚म्पवयति । प॒व॒य॒त्य॒हो॒रा॒त्राभ्या᳚म् । अ॒हो॒रा॒त्रा॒भ्या॑मे॒व । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॒-मित्य॑हः-रा॒त्राभ्या᳚म् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒व॒य॒ति॒ । प॒व॒य॒ति॒ त्रि॒भिः । त्रि॒भि प॑वयति । त्रि॒भिरिति॑ त्रि-भिः । प॒व॒य॒ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ए॒भिः । ए॒भिरे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒के । लो॒कै प॑वयति । प॒व॒य॒ति॒ प॒ञ्चभिः॑ । प॒ञ्चभि॑ पवयति । प॒ञ्चभि॒रिति॑ प॒ञ्च-भि॒ (7) ।”
पव॒य॒ति॒ पञ्चा᳚ख्षरा । पञ्चा᳚ख्षरा प॒ङ्क्तिः । पञ्चा᳚ख्ष॒रेति॒ पञ्च॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । प॒ङ्क्ति पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो य॒ज्ञाय॑ । य॒ज्ञायै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒व॒य॒ति॒ । प॒व॒य॒ति॒ ष॒ड्भिः । ष॒ड्भि प॑वयति । ष॒ड्भिरिति॑ षट्-भिः । प॒व॒य॒ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॑रे॒व । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒व॒य॒ति॒ । प॒व॒य॒ति॒ स॒प्तभिः॑ । स॒प्तभि॑ पवयति । स॒प्तभि॒रिति॑ स॒प्त-भिः॒ । प॒व॒य॒ति॒ स॒प्त । स॒प्त छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒व॒य॒ति॒ । प॒व॒य॒ति॒ न॒वभिः॑ । न॒वभि॑ पवयति । न॒वभि॒रिति॑ न॒व-भिः॒ । प॒व॒य॒ति॒ न॑व॑ । नव॒ वै । वै पुरु॑षे । पुरु॑षे प्रा॒णाः । प्रा॒णास्सप्रा॑णम् । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । सप्रा॑णमे॒व । सप्रा॑ण॒मिति॒ स-प्रा॒ण॒म्॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒व॒य॒ति॒ । प॒व॒य॒त्येक॑विꣳशत्या । एक॑विꣳशत्या पवयति । एक॑विꣳश॒त्येत्येक॑-वि॒ꣳ॒श॒त्या॒ । प॒व॒य॒ति॒ दश॑ । दश॒ हस्त्याः᳚ । हस्त्या॑ अ॒ङ्गुल॑यः । अ॒ङ्गुल॑यो॒ दश॑ । दश॒ पद्याः᳚ । पद्या॑ आ॒त्मा । आ॒त्मैक॑ वि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शो यावान्॑ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । यावा॑ने॒व । ए॒व पुरु॑षः । पुरु॑ष॒स्तम् । तमप॑रिवर्गम् । अप॑रिवर्गम्पवयति । अप॑रिवर्ग॒-मित्यप॑रि-व॒र्ग॒म्॒ (8) ।
पव॒य॒ति॒ चि॒त्पतिः॑ । चि॒त्पति॑स्त्वा । चि॒त्पति॒रिति॑ चित्-पतिः॑ । त्वा॒ पु॒ना॒तु॒ । पु॒ना॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मन॑ । मनो॒ वै । वै चि॒त्पतिः॑ । चि॒त्पति॒र्मन॑सा । चि॒त्पति॒रिति॑ चित्-पतिः॑ । मन॑सै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒व॒य॒ति॒ । प॒व॒य॒ति॒ वा॒क्पतिः॑ । वा॒क्पति॑स्त्वा । वा॒क्पति॒रिति॑ वाक्-पतिः॑ । त्वा॒ पु॒ना॒तु॒ । पु॒ना॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वा॒चा । वा॒चैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒व॒य॒ति॒ । प॒व॒य॒ति॒ दे॒वः । दे॒वस्त्वा᳚ । त्वा॒ स॒वि॒ता । स॒वि॒ता पु॑नातु । पु॒ना॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स॒वि॒तृप्र॑सूतः । स॒वि॒तृप्र॑सूत ए॒व । स॒वि॒तृप्र॑सूत॒ इति॑ सवि॒तृ-प्र॒सू॒तः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒व॒य॒ति॒ । प॒व॒य॒ति॒ तस्य॑ । तस्य॑ ते । ते॒ प॒वि॒त्र॒प॒ते॒ । प॒वि॒त्र॒प॒ते॒ प॒वित्रे॑ण । प॒वि॒त्र॒प॒त॒ इति॑ पवित्र-प॒ते॒ । प॒वित्रे॑ण॒ यस्मै᳚ । यस्मै॒ कम् । कम्पु॒ने । पु॒ने तत् । तच्छ॑केयम् । श॒के॒य॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚- शिष᳚म् । ए॒वैताम् । ए॒तामा । आशा᳚स्ते । शा॒स्त॒ इति॑ शास्ते (9) ॥1॥
“याव॑न्तो॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वा य॒ज्ञाय॑ । य॒ज्ञायाऽपु॑नत । अपु॑नत॒ ते । त ए॒व । ए॒वाभ॑वन्न् । अ॒भ॒व॒न्॒, यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान् य॒ज्ञाय॑ । य॒ज्ञाय॑ पुनी॒ते । पु॒नी॒ते भव॑ति । भव॑त्ये॒व । ए॒व ब॒हिः । ब॒हि प॑वयि॒त्वा । प॒व॒यि॒त्वाऽन्तः । अन्त प्र । प्र पा॑दयति । पा॒द॒य॒ति॒ म॒नु॒ष्य॒लो॒के । म॒नु॒ष्य॒लो॒क ए॒व । म॒नु॒ष्य॒लो॒क इति॑ मनुष्य-लो॒के । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒व॒यि॒त्वा । प॒व॒यि॒त्वा पू॒तम् । पू॒तन्दे॑वलो॒कम् । दे॒व॒लो॒कम्प्र । दे॒व॒लो॒कमिति॑ देव-लो॒कम् । प्रण॑यति । न॒य॒त्यदी᳚ख्षितः । अदी᳚ख्षित॒ एक॑या । एक॒याऽऽहु॑त्या । आहु॒त्येति॑ । आहु॒त्येत्या-हु॒त्या॒ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒स्स्रु॒वेण॑ । स्रु॒वेण॒ चत॑स्रः । चत॑स्रो जुहोति । जु॒हो॒ति॒ दी॒ख्षित॒त्वाय॑ । दी॒ख्षि॒त॒त्वाय॑ स्रु॒चा । दी॒ख्षि॒त॒त्वायेति॑ दीख्षित-त्वाय॑ । स्रु॒चा प॑ञ्च॒मीम् । प॒ञ्च॒मीम्पञ्चा᳚ख्षरा । पञ्चा᳚ख्षरा प॒ङ्क्तिः । पञ्चा᳚ख्ष॒रेति॒ पञ्च॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । प॒ङ्क्ति पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ आकू᳚त्यै । आकू᳚त्यै प्र॒युजे᳚ । आकू᳚त्या॒ इत्या-कू॒त्यै॒ । प्र॒युजे॒ऽग्नये᳚ । प्र॒यज॒ इति॑ प्र-यजे᳚ । अ॒ग्नये॒ स्वाहा᳚ (10)।”
स्वाहेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हाकू᳚त्या । आकू॒त्या हि । आकू॒त्येत्या-कू॒त्या॒ । हि पुरु॑षः । पुरु॑षो य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम॒भि । अ॒भि प्र॑यु॒ङ्क्ते । प्र॒यु॒ङ्क्ते यजे॑य । प्र॒यु॒ङ्क्त इति॑ प्र-यु॒ङ्क्ते । यजे॒येति॑ । इति॑ मे॒धायै᳚ । मे॒धायै॒ मन॑से । मन॑से॒ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मे॒धया᳚ । मे॒धया॒ हि । हि मन॑सा । मन॑सा॒ पुरु॑षः । पुरु॑षो य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम॑भि॒ गच्छ॑ति । अ॒भि॒गच्छ॑ति॒ सर॑स्वत्यै । अ॒भि॒गच्छ॒तीत्य॑भि-गच्छ॑ति । सर॑स्वत्यै पू॒ष्णे । पू॒ष्णे᳚ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वाक् । वाग्वै । वै सर॑स्वती । सर॑स्वती पृथि॒वी । पृ॒थि॒वी पू॒षा । पू॒षा वा॒चा । वा॒चैव । ए॒व पृ॑थि॒व्या । पृ॒थि॒व्या य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प्र । प्र यु॑ङ्क्ते । यु॒ङ्क्त॒ आपः॑ । आपो॑ देवीः । दे॒वी॒ र्बृ॒ह॒तीः॒ । बृ॒ह॒ती॒र्वि॒श्व॒श॒म्भु॒वः॒ । वि॒श्वश॒म्भु॒व॒ इति॑ । वि॒श्व॒श॒म्भु॒व॒ इति॑ विश्व-श॒म्भु॒वः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ याः । या वै । वै वर्ष्याः᳚ । वर्ष्या॒स्ताः । ता आपः॑ (11)।
आपो॑ दे॒वीः । दे॒वीर्बृ॑ह॒तीः । बृ॒ह॒तीर्वि॒श्वश॑म्भुवः । वि॒श्वश॑म्भुवो॒ यत् । वि॒श्वश॑म्भुव॒ इति॑ वि॒श्व-श॒म्भु॒वः॒ । यदे॒तत् । ए॒तद्यजुः॑ । यजु॒र्न । न ब्रू॒यात् । ब्रू॒याद्दि॒व्याः । दि॒व्या आपः॑ । आपो शा᳚न्ताः । अशा᳚न्ता इ॒मम् । इ॒मम्लो॒कम् । लो॒कमा । आग॑च्छेयुः । ग॒च्छे॒यु॒रापः॑ । आपो॑ देवीः । दे॒वि॒र्बृ॒ह॒तीः॒ । बृ॒ह॒ती॒र्वि॒श्व॒शम्भु॒वः॒ । वि॒श्व॒श॒म्भु॒व॒ इति॑ । वि॒श्व॒श॒म्भु॒व॒ इति॑ विश्व-श॒म्भु॒वः॒ । इत्या॑ह । आ॒हा॒स्मै । अ॒स्मा ए॒व । ए॒वैनाः᳚ । ए॒ना॒ लो॒काय॑ । लो॒काय॑ शमयति । श॒म॒य॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚च्छा॒न्ताः । शा॒न्ता इ॒मम् । इ॒मँल्लो॒कम् । लो॒क मा । आ ग॑च्छन्ति । ग॒च्छ॒न्ति॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्याव्या॑पृथि॒वी इति॑ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । इत्या॑ह । आ॒ह॒ द्यावा॑पृथि॒व्योः । द्यावा॑पृथि॒व्योर् हि । द्यावा॑पृथि॒व्यो-रिति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒व्योः । हि य॒ज्ञः । य॒ज्ञ उ॒रु । उ॒र्व॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे॒ हि । हि य॒ज्ञः । य॒ज्ञो बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॑र्नः । नो॒ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ वृधातु । वृ॒धा॒त्विति॑ (12)।
इत्या॑ह । आ॒ह॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यत् । यद्ब्रू॒यात् । ब्रू॒याद्वि॑धेः । वि॒धे॒रिति॑ । इति॑ यज्ञस्था॒णुम् । य॒ज्ञ॒स्था॒णुमृ॑च्छेत् । य॒ज्ञ॒स्था॒णु-मिति॑ यज्ञ-स्था॒णुम् । ऋ॒च्छे॒द्वृ॒धा॒तु॒ । वृ॒धा॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञ॒स्था॒णुम् । य॒ज्ञ॒स्था॒णुमे॒व । य॒ज्ञ॒स्था॒णुमिति॑ यज्ञ-स्था॒णुम् । ए॒व परि॑ । परि॑ वृणक्ति । वृ॒ण॒क्ति॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । य॒ज्ञम॑सृजत । अ॒सृ॒ज॒त॒ सः । सो᳚ऽस्मात् । अ॒स्मा॒थ्सृ॒ष्टः । सृ॒ष्ट पराङ्॑ । परा॑ङैत् । ऐ॒थ्सः । स प्र । प्र यजुः॑ । यजु॒रव्ली॑नात् । अव्ली॑ना॒त्प्र । प्र साम॑ । साम॒ तम् । तमृक् । ऋगुत् । उद॑यच्छत् । अ॒य॒च्छ॒द्यत् । यदृक् । ऋगु॒दय॑च्छत् । उ॒दय॑च्छ॒त्तत् । उ॒दय॑च्छ॒दित्यु॑त्-अय॑च्छत् । तदौ᳚द्ग्रह॒णस्य॑ । औ॒द्ग्र॒ह॒णस्यौ᳚द्ग्रहण॒त्वम् । औ॒द्ग्र॒ह॒णस्येत्यौ᳚त्-ग्र॒ह॒णस्य॑ । औ॒द्ग्र॒ह॒ण॒त्वमृ॒चा । औ॒द्ग्र॒ह॒ण॒त्वमित्यौ᳚द्ग्रहण-त्वम् । ऋ॒चा जु॑होति (13)।
जु॒हो॒ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्योद्य॑त्यै । उद्य॑त्या अनु॒ष्टुप् । उद्य॑त्या॒ इत्युत्-य॒त्यै॒ । अ॒नु॒ष्टुप्छन्द॑साम् । अ॒नु॒ष्टु॒भित्य॑नु-स्तुप् । छन्द॑सा॒मुत् । उद॑यच्छत् । अ॒य॒च्छ॒दिति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दनु॒ष्टुभा᳚ । अ॒नु॒ष्टुभा॑ जुहोति । अ॒नु॒ष्टुभेत्य॑नु-स्तुभा᳚ । जु॒हो॒ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्योद्य॑त्यै । उद्य॑त्यै॒ द्वाद॑श । उद्य॑त्या॒ इत्युत्-य॒त्यै॒ । द्वाद॑श वाथ्सब॒न्दानि॑ । वा॒थ्स॒ब॒न्दान्युत् । वा॒थ्स॒ब॒न्दानीति॑ वाथ्स-ब॒न्दानि॑ । उद॑यच्छन् । अ॒य॒च्छ॒न्निति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्द्वाद॒शभिः॑ । द्वा॒द॒शभि॑ र्वास्सबन्ध॒विदः॑ । द्वा॒द॒शभि॒रिति॑ द्वाद॒श-भिः॒ । वा॒थ्स॒ब॒न्ध॒विदो॑ दीख्षयन्ति । वा॒थ्स॒ब॒न्ध॒विद॒ इति॑ वाथ्सबन्ध-विदः॑ । दी॒ख्ष॒यन्ति॒ सा । सा वै । वा ए॒षा । ए॒षर्क् । ऋग॑नु॒ष्टुक् । अ॒नु॒ष्टुग्वाक् । अ॒नु॒ष्टुगित्य॑नु-स्तुक् । वाग॑नु॒ष्टुक् । अ॒नु॒ष्टुग्यत् । अ॒नु॒ष्टुगित्य॑नु-स्तुक् । यदे॒तया᳚ । ए॒तय॒र्चा । ऋ॒चा दी॒ख्षय॑ति । दी॒ख्षय॑ति वा॒चा । वा॒चैव । ए॒वैनं᳚ । ए॒न॒म्सर्व॑या । सर्व॑या दी॒ख्ष॒य॒ति॒ । दी॒ख्ष॒य॒ति॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ ने॒तुः । ने॒तुरिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सा॒वि॒त्री । सा॒वि॒त्र्ये॑तेन॑ । ए॒तेन॒ मर्तः॑ । मर्तो॑ वृणीत । वृ॒णी॒त॒ स॒ख्यम् । स॒ख्यमिति॑ (14)।
इत्या॑ह । आ॒ह॒ पि॒तृ॒दे॒वत्या᳚ । पि॒तृ॒दे॒व॒त्यै॑तेन॑ । पि॒तृ॒दे॒व॒त्येति॑ पितृ-दे॒वत्या᳚ । ए॒तेन॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ रा॒यः । रा॒य इ॑षुध्यसि । इ॒षु॒ध्य॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वै॒श्व॒दे॒वी । वै॒श्व॒दे॒व्ये॑तेन॑ । वै॒श्व॒दे॒वीति॑ वैश्व-दे॒वी । ए॒तेन॑ द्यु॒म्नम् । द्यु॒म्नँव्वृ॑णीत । वृ॒णी॒त॒ पु॒ष्यसे᳚ । पु॒ष्यस॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ पौ॒ष्णी । पौ॒ष्ण्ये॑तेन॑ । ए॒तेन॒ सा । सा वै । वा ए॒षा । ए॒षर्क् । ऋख्स॑र्वदेव॒त्या᳚ । स॒र्व॒दे॒वत्या॑ यत् । स॒र्व॒दे॒व॒त्येति॑ सर्व-दे॒व॒त्या᳚ । यदे॒तया᳚ । ए॒तय॒र्चा । ऋ॒चा दी॒ख्षय॑ति । दी॒ख्षय॑ति॒ सर्वा॑भिः । सर्वा॑भिरे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भिर्दीख्षयति । दी॒ख्ष॒य॒ति॒ स॒प्ताख्ष॑रम् । स॒प्ताख्ष॑रम्प्रथ॒मम् । स॒प्ताख्ष॑र॒मिति॑ स॒प्त-अ॒ख्ष॒र॒म्॒ । प्र॒थ॒मम्प॒दम् । प॒द॒मष्टाख्ष॑राणि । अ॒ष्टाख्ष॑राणि॒ त्रीणि॑ । अ॒ष्टाख्ष॑रा॒णेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रा॒णि॒ । त्रीणि॒ यानि॑ । यानि॒ त्रीणि॑ । तीणि॒ तानि॑ । तान्य॒ष्टौ । अ॒ष्टावुप॑ । उप॑ यन्ति । य॒न्ति॒ यानि॑ । यानि॑ च॒त्वारि॑ । च॒त्वारि॒ तानि॑ । तान्य॒ष्टौ । अ॒ष्टौ यत् । यद॒ष्टाख्ष॑रा । अ॒ष्टाख्ष॑रा॒ तेन॑ । अ॒ष्टाख्ष॒रेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रा॒ । तेन॑ गाय॒त्री (15)।
। गा॒य॒त्री यत् । यदेका॑दशाख्षरा । एका॑दशाख्षरा॒ तेन॑ । एका॑दशाख्ष॒रेत्येका॑दश-अ॒ख्ष॒रा॒ । तेन॑ त्रि॒ष्टुक् । त्रि॒ष्टुग्यत् । यद्द्वाद॑शाख्षरा । द्वाद॑शाख्षरा॒ तेन॑ । द्वाद॑शाख्ष॒रेति॒ द्वाद॑श-अ॒ख्ष॒रा॒ । तेन॒ जग॑ती । जग॑ती॒ सा । सा वै । वा ए॒षा । ए॒षर्क् । ऋख्सर्वा॑णि । सर्वा॑णि॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ यत् । यदे॒तया᳚ । ए॒तय॒र्चा । ऋ॒चा दी॒ख्षय॑ति । दी॒ख्षय॑ति॒ सर्वे॑भिः । सर्वे॑भिरे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ञ्छन्दो॑भिः । छनो॑भिर्दीख्षयति । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । दी॒ख्ष॒य॒ति॒ स॒प्ताख्ष॑रम् । स॒प्ताख्ष॑रम्प्रथ॒मम् । स॒प्ताख्ष॑र॒मिति॑ स॒प्त-अ॒ख्ष॒र॒म्॒ । प्र॒थ॒मम्प॒दम् । प॒दꣳ स॒प्तप॑दा । स॒प्तप॑दा॒ शक्व॑री । स॒प्तप॒देति॑ स॒प्त-प॒दा॒ । शक्व॑री प॒शवः॑ । प॒शव॒श्शक्व॑री । शक्व॑री प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ एक॑स्मात् । एक॑स्माद॒ख्षरा᳚त् । अ॒ख्षरा॒दना᳚प्तम् । अना᳚प्तम्प्रथ॒मम् । प्र॒थ॒मम्प॒दम् । प॒दन्तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्यत् । यद्वा॒चः । वा॒चोऽना᳚प्तम् । अना᳚प्त॒न्तत् । तन्म॑नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ उप॑ । उप॑ जीवन्ति । जी॒व॒न्ति॒ पू॒र्णया᳚ । पू॒र्णया॑ जुहोति । जु॒हो॒ति॒ पू॒र्णः । पू॒र्ण इ॑व । इ॒व॒ हि । हि प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । आप्त्यै॒ न्यू॑नया । न्यू॑नया जुहोति । न्यू॑न॒येति॒ नि-ऊ॒न॒या॒ । जु॒हो॒ति॒ न्यू॑नात् । न्यू॑ना॒द्धि । न्यू॑ना॒दिति॒ नि-ऊ॒ना॒त्॒ । हि प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जा असृ॑जत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । असृ॑जत प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना॒ꣳ॒ सृष्ट्यै᳚ । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । सृष्ट्या॒ इति॒ सृष्ट्यै᳚ (16) ॥2॥
ऋ॒ख्सा॒मे वै । ऋ॒ख्सा॒मे इत्यृ॑क्-सा॒मे । वै दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञाय॑ । य॒ज्ञाया ति॑ष्ठमाने । अति॑ष्ठमाने॒ कृष्णः॑ । अति॑ष्ठमाने॒ इत्यति॑ष्ठ-माने । कृष्णो॑ रू॒पम् । रू॒पङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वाऽप॒क्रम्य॑ । अ॒प॒क्रम्या॑तिष्ठताम् । अ॒प॒क्रम्येत्य॑प-क्रम्य॑ । अ॒ति॒ष्ठ॒ता॒न्ते । ते॑ऽमन्यन्त । अ॒म॒न्य॒न्त॒ यम् । यँव्वै । वा इ॒मे । इ॒मे उ॑पाव॒र्थ्स्यतः॑ । उ॒पा॒व॒र्थ्स्यत॒स्सः । उ॒पा॒व॒र्थ्स्यत॒ इत्यु॑प-आ॒व॒र्थ्स्यतः॑ । स इ॒दम् । इ॒दम्भ॑विष्यति । भ॒वि॒ष्य॒तीति॑ । इति॒ ते । ते उप॑ । ते इति॒ ते । उपा॑मन्त्रयन्त । अ॒म॒न्त्र॒य॒न्त॒ ते । ते अ॑होरा॒त्रयोः᳚ । ते इति॒ ते । अ॒हो॒रा॒त्रयो᳚र्महि॒मान᳚म् । अ॒हो॒रात्र॒योरित्य॑हः-रा॒त्रयोः᳚ । म॒हि॒मान॑मपनि॒धाय॑ । अ॒प॒नि॒धाय॑ दे॒वान् । अ॒प॒नि॒धायेत्य॑प-नि॒धाय॑ । दे॒वानु॒पाव॑र्तेताम् । उ॒पाव॑र्तेतामे॒षः । उ॒पाव॑र्तेता॒मित्यु॑प-आव॑र्तेताम् । ए॒ष वै । वा ऋ॒चः । ऋ॒चो वर्णः॑ । वर्णो॒ यत् । यच्छु॒क्लम् । शु॒क्लङ्कृ॑ष्णाजि॒नस्य॑ । कृ॒ष्णा॒जि॒नस्यै॒षः । कृ॒ष्णा॒जि॒नस्येति॑ कृष्ण-अ॒जि॒नस्य॑ । ए॒ष साम्नः॑ । साम्नो॒ यत् । यत्कृ॒ष्णम् । कृ॒ष्णमृ॑ख्सा॒मयोः᳚ । ऋ॒ख्सा॒मयो॒श्शिल्पे᳚ । ऋ॒ख्सा॒मयो॒रित्यृ॑क्-सा॒मयोः᳚ । शिल्पे᳚ स्थः । शिल्पे॒ इति॒ शिल्पे᳚ । स्थ॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒र्ख्सा॒मे । ऋ॒ख्सा॒मे ए॒व । ऋ॒ख्सा॒मे इत्यृ॑क्-सा॒मे । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ ए॒षः । ए॒ष वै। (17)
। वा अह्नः॑ । अह्नो॒ वर्णः॑ । वर्णो॒ यत् । यच्छु॒क्लम् । शु॒क्लङ्कृ॑ष्णाजि॒नस्य॑ । कृ॒ष्णा॒जि॒नस्यै॒षः । कृ॒ष्णा॒जि॒नस्येति॑ कृष्ण-अ॒जि॒नस्य॑ । ए॒ष रात्रि॑याः । रात्रि॑या॒ यत् । यत्कृ॒ष्णम् । कृ॒ष्णम्यत् । यदे॒व । ए॒वैन॑योः । एन॑यो॒ स्तत्र॑ । तत्र॒ न्य॑क्तम् । न्य॑क्त॒न्तत् । न्य॑क्त॒मिति॒ नि-अ॒क्त॒म्॒ । त दे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ कृ॒ष्णा॒जि॒नेन॑ । कृ॒ष्णा॒जि॒नेन॑ दीख्षयति । कृ॒ष्णा॒जि॒नेनेति॑ कृष्ण-अ॒जि॒नेन॑ । दी॒ख्ष॒य॒ति॒ ब्रह्म॑णः । ब्रह्म॑णो॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्रू॒पम् । रू॒पँय्यत् । यत्कृ॑ष्णाजि॒नम् । कृ॒ष्णा॒जि॒नम्ब्रह्म॑णा । कृ॒ष्णा॒जि॒नमिति॑ कृष्ण-अ॒जि॒नम् । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दी॒ख्ष॒य॒ति॒ । दी॒ख्ष॒य॒ति॒ माम् । इ॒मान्धिय᳚म् । धिय॒ꣳ॒ शिख्ष॑माणस्य । शिख्ष॑माणस्य देव । दे॒वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒य॒जु॒रे॒व । य॒था॒य॒जु॒रिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तद्गर्भः॑ । गर्भो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद्दी᳚ख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒त उल्ब᳚म् । उल्बँ॒व्वासः॑ । वास॒ प्र । प्रोर्णु॑ते । ऊ॒र्णु॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्गर्भाः।᳚ (18)
। गर्भा॒ प्रावृ॑ताः । प्रावृ॑ता जायन्ते । जा॒य॒न्ते॒ न । न पु॒रा । पु॒रा सोम॑स्य । सोम॑स्य क्र॒यात् । क्र॒यादप॑ । अपो᳚र्ण्वीत । ऊ॒र्ण्वी॒त॒ यत् । यत्पु॒रा । पु॒रा सोम॑स्य । सोम॑स्य क्र॒यात् । क्र॒याद॑पोर्ण्वीत । अ॒पो॒र्ण्वी॒त गर्भाः᳚ । अ॒पो॒र्ण्वीतेत्य॑प-ऊ॒र्ण्वी॒त । गर्भाः᳚ प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना᳚म्परा॒पातु॑काः । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । प॒रा॒पातु॑कास्स्युः । प॒रा॒पातु॑का॒ इति॑ परा-पातु॑काः । स्यु॒ क्री॒ते । क्री॒ते सोमे᳚ । सोमेऽप॑ । अपो᳚र्णुते । ऊ॒र्णु॒ते॒ जाय॑ते । जाय॑त ए॒व । ए॒व तत् । तदथो᳚ । अथो॒ यथा᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । यथा॒ वसी॑याꣳसम् । वसी॑याꣳसम्प्रत्यपोर्णु॒ते । प्र॒त्य॒पो॒र्णु॒ते ता॒दृक् । प्र॒त्य॒पो॒र्णु॒त इति॑ प्रति-अ॒पो॒र्णु॒ते । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तदङ्गि॑रसः । अङ्गि॑रसस्सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्यन्तः॑ । यन्त॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्जँ॒व्वि । व्य॑भजन्त । अ॒भ॒ज॒न्त॒ ततः॑ । ततो॒ यत् । यद॒त्यशि॑ष्यत । अ॒त्यशि॑ष्यत॒ ते । अ॒त्यशि॑ष्य॒तेत्य॑ति-अशि॑ष्यत । ते श॒राः । श॒रा अ॑भवन्न् । अ॒भ॒व॒न्नूर्क् । ऊर्ग्वै । वै श॒राः । श॒रा यत् । यच्छ॑र॒मयी᳚ । श॒र॒मयी॒ मेख॑ला । श॒र॒मयीति॑ शर-मयी।᳚ (19)
। मेख॑ला॒ भव॑ति । भव॒त्यूर्ज᳚म् । ऊर्ज॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒तस्सम् । सन्न॑ह्यति । न॒ह्य॒ति॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अस्मा॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚न्मध्य॒तः । म॒ध्य॒त ऊ॒र्जा । ऊ॒र्जा भु॑ञ्जते । भु॒ञ्ज॒त॒ ऊ॒र्ध्वम् । ऊ॒र्ध्वँव्वै । वै पुरु॑षस्य । पुरु॑षस्य॒ नाभ्यै᳚ । नाभ्यै॒ मेध्य᳚म् । मेध्य॑मवा॒चीन᳚म् । अ॒वा॒चीन॑ममे॒ध्यम् । अ॒मे॒ध्यँय्यत् । यन्म॑ध्य॒तः । म॒ध्य॒तस्स॒न्नह्य॑ति । स॒न्नह्य॑ति॒ मेध्य᳚म् । स॒न्नह्य॒तीति॑ सम्-नह्य॑ति । मेध्य॑ञ्च । चै॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्या॒मे॒ध्यम् । अ॒मे॒ध्यञ्च॑ । च॒ व्याव॑र्तयति । व्याव॑र्तय॒तीन्द्रः॑ । व्याव॑र्तय॒तीति॑ वि-आव॑र्तयति । इन्द्रो॑ वृ॒त्राय॑ । वृ॒त्राय॒ वज्र᳚म् । वज्र॒म्प्र । प्राह॑रत् । अ॒ह॒र॒थ्सः । स त्रे॒धा । त्रे॒धा वि । व्य॑भवत । अ॒भ॒व॒थ्स्फ्यः । स्फ्यस्तृती॑यम् । तृती॑य॒ꣳ॒ रथः॑ । रथ॒स्तृती॑यम् । तृती॑यँ॒य्यूपः॑ । यूप॒स्तृती॑यम् । तृती॑यँ॒य्ये। (20)
“। ये᳚ऽन्तश्श॒राः । अ॒न्त॒श्श॒रा अशी᳚र्यन्त । अ॒न्त॒श्श॒रा इत्य॑न्तः-श॒राः । अशी᳚र्यन्त॒ ते । ते श॒राः । श॒रा अ॑भवन्न् । अ॒भ॒व॒न्तत् । तच्छ॒राणा᳚म् । श॒राणाꣳ॑ शर॒त्वम् । श॒र॒त्वँव्वज्रः॑ । श॒र॒त्वमिति॑ शर-त्वम् । वज्रो॒ वै । वै श॒राः । श॒राः, ख्षुत् । ख्षुत्खलु॑ । खलु॒ वै । वै म॑नु॒ष्य॑स्य । म॒नु॒ष्य॑स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो॒ यत् । यच्छ॑र॒मयी᳚ । श॒र॒मयी॒ मेख॑ला । श॒र॒मयीति॑ शर-मयी᳚ । मेख॑ला॒ भव॑ति । भव॑ति॒ वज्रे॑ण । वज्रे॑णै॒व । ए॒व सा॒ख्षात् । सा॒ख्षात्ख्षु ध᳚म् । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ख्षुध॒म्भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यम्मध्य॒तः । म॒ध्य॒तोप॑ । अप॑ हते । ह॒ते॒ त्रि॒वृत् । त्रि॒वृद्भ॑वति । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । भ॒व॒ति॒ त्रि॒वृत् । त्रि॒वृद्वै । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । वै प्रा॒णः । प्रा॒णस्त्रि॒वृत᳚म् । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । त्रि॒वृत॑मे॒व । त्रि॒वृत॒मिति॑ त्रि-वृत॑म् । ए॒व प्रा॒णम् । प्रा॒णम्म॑ध्य॒तः । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । म॒ध्य॒तो यज॑माने । यज॑माने दधाति । द॒धा॒ति॒ पृ॒थ्वी । पृ॒थ्वी भ॑वति । भ॒व॒ति॒ रज्जू॑नाम् । रज्जू॑नाँ॒व्व्यावृ॑त्यै । व्यावृ॑त्यै॒ मेख॑लया । व्यावृ॑त्या॒ इति॑ वि-आवृ॑त्यै । मेख॑लया॒ यज॑मानम् । यज॑मानन्दीख्षयति । दी॒ख्ष॒य॒ति॒ योक्त्रे॑ण । योक्त्रे॑ण॒ पत्नी᳚म् । पत्नी᳚म्मिथुन॒त्वाय॑ । मि॒थु॒न॒त्वाय॑ य॒ज्ञः । मि॒थु॒न॒त्वायेति॑ मिथुन-त्वाय॑। (21)”
। य॒ज्ञो दख्षि॑णाम् । दख्षि॑णाम॒भि । अ॒भ्य॑ध्यायत् । अ॒ध्या॒य॒त्ताम् । ताꣳ सम् । सम॑भवत् । अ॒भ॒व॒त्तत् । तदिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ऽचात् । अ॒चा॒य॒थ्सः । सो॑ऽमन्यत । अ॒म॒न्य॒त॒ यः । यो वै । वा इ॒तः । इ॒तो ज॑नि॒ष्यते᳚ । ज॒नि॒ष्यते॒ सः । स इ॒दम् । इ॒दम्भ॑विष्यति । भ॒वि॒ष्य॒तीति॑ । इति॒ ताम् । ताम्प्र । प्रावि॑शत् । अ॒वि॒श॒त्तस्याः᳚ । तस्या॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॑ ए॒व । ए॒वाजा॑यत । अ॒जा॒य॒त॒ सः । सो॑ऽमन्यत । अ॒म॒न्य॒त॒ यः । यो वै । वै मत् । मदि॒तः । इ॒तोऽप॑रः । अप॑रो जनि॒ष्यते᳚ । ज॒नि॒ष्यते॒ सः । स इ॒दम् । इ॒दम्भ॑विष्यति । भ॒वि॒ष्य॒तीति॑ । इति॒ तस्याः᳚ । तस्या॑ अनु॒मृश्य॑ । अ॒नु॒मृश्य॒ योनि᳚म् । अ॒नु॒मृश्येत्य॑नु-मृश्य॑ । योनि॒मा । आऽच्छि॑नत् । अ॒च्छि॒न॒थ्सा । सा सू॒तव॑शा । सू॒तव॑शाऽभवत् । सू॒तव॒शेति॑ सू॒त-व॒शा॒ । अ॒भ॒व॒त्तत् । तथ्सू॒तव॑शायै । सू॒तव॑शायै॒ जन्म॑ । सू॒तव॑शाया॒ इति॑ सू॒त-व॒शा॒यै॒ । जन्म॒ ताम्। (22)
। ताꣳ हस्ते᳚ । हस्ते॒ नि । न्य॑वेष्टयत । अ॒वे॒ष्ट॒य॒त॒ ताम् । ताम्मृ॒गेषु॑ । मृ॒गेषु॒ नि । न्य॑दधात् । अ॒द॒धा॒थ्सा । सा कृ॑ष्णविषा॒णा । कृ॒ष्ण॒वि॒षाणाऽभ॑वत् । कृ॒ष्ण॒वि॒षा॒णेति॑ कृष्ण-वि॒षा॒णा॒ । अ॒भ॒व॒दिन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य॒ योनिः॑ । योनि॑रसि । अ॒सि॒ मा । मा मा᳚ । मा॒ हि॒ꣳ॒सीः॒ । हि॒ꣳ॒सी॒रिति॑ । इति॑ कृष्णविषा॒णाम् । कृ॒ष्ण॒वि॒षा॒णाम्प्र । कृ॒ष्ण॒वि॒षा॒णामिति॑ कृष्ण-वि॒षा॒णाम् । प्र य॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ सयो॑निम् । सयो॑निमे॒व । सयो॑नि॒मिति॒ स-यो॒नि॒म्॒ । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञङ्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ सयो॑निम् । सयो॑नि॒न्दख्षि॑णाम् । सयो॑नि॒मिति॒ स-यो॒नि॒म्॒ । दख्षि॑णा॒ꣳ॒ सयो॑निम् । सयो॑नि॒मिन्द्र᳚म् । सयो॑नि॒मिति॒ स-यो॒नि॒म्॒ । इन्द्रꣳ॑ सयोनि॒त्वाय॑ । स॒यो॒नि॒त्वाय॑ कृ॒ष्यै । स॒यो॒नि॒त्वायेति॑ सयोनि-त्वाय॑ । कृ॒ष्यै त्वा᳚ । त्वा॒ सु॒स॒स्यायै᳚ । सु॒स॒स्याया॒ इति॑ । सु॒स॒स्याया॒ इति॑ सु-स॒स्यायै᳚ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दकृष्टप॒च्याः । अ॒कृ॒ष्ट॒प॒च्या ओष॑धय । अ॒कृ॒ष्ट॒प॒च्या इत्य॑कृष्ट- प॒च्याः । ओष॑धय पच्यन्ते । प॒च्य॒न्ते॒ सु॒पि॒प्प॒लाभ्यः॑ । सु॒पि॒प्प॒लाभ्य॑स्त्वा । सु॒पि॒प्प॒लाभ्य॒ इति॑ सु-पि॒प्प॒लाभ्यः॑ । त्वोष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्य॒ इति॑ । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒दोष᳚धयः । ओष॑धय॒ फल᳚म् । फल॑ङ्गृह्णन्ति । गृ॒ह्ण॒न्ति॒ यत् । यद्धस्ते॑न । हस्ते॑न कण्डू॒येत॑। (23)
। क॒ण्डू॒येत॑ पामन॒म्भावु॑काः । पा॒म॒न॒म्भावु॑का प्र॒जाः । पा॒म॒न॒म्भावु॑का॒ इति॑ पामनम्-भावु॑काः । प्र॒जास्स्युः॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । स्यु॒र्यत् । यथ्स्मये॑त । स्मये॑त नग्न॒म्भावु॑काः । न॒ग्न॒म्भावु॑का कृष्णविषा॒णया᳚ । न॒ग्न॒म्भावु॑का॒ इति॑ नग्नम्-भावु॑काः । कृ॒ष्ण॒वि॒षा॒णया॑ कण्डूयते । कृ॒ष्ण॒वि॒षा॒णयेति॑ कृष्ण-वि॒षा॒णया᳚ । क॒ण्डू॒य॒ते॒ऽपि॒गृह्य॑ । अ॒पि॒गृह्य॑ स्मयते । अ॒पि॒गृह्येत्य॑पि-गृह्य॑ । स्म॒य॒ते॒ प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना᳚ङ्गोपी॒थाय॑ । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । गो॒पी॒थाय॒ न । न पु॒रा । पु॒रा दख्षि॑णाभ्यः । दख्षि॑णाभ्यो॒ नेतोः᳚ । नेतोः᳚ कृष्णविषा॒णाम् । कृ॒ष्ण॒वि॒षा॒णामव॑ । कृ॒ष्ण॒वि॒षा॒णा-मिति॑ कृष्ण-वि॒षा॒णाम् । अव॑ चृतेत् । चृ॒ते॒द्यत् । यत्पु॒रा । पु॒रा दख्षि॑णाभ्यः । दख्षि॑णाभ्यो॒ नेतोः᳚ । नेतोः᳚ कृष्णविषा॒णाम् । कृ॒ष्ण॒वि॒षाणाम॑व चृ॒तेत् । कृ॒ष्ण॒वि॒षा॒णामिति॑ कृष्ण-वि॒षा॒णाम् । अ॒व॒चृ॒तेद्योनिः॑ । अ॒व॒चृ॒तेदित्य॑व-चृ॒तेत् । योनि॑ प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना᳚म्परा॒पातु॑का । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । प॒रा॒पातु॑का स्यात् । प॒रा॒पातु॒केति॑ परा-पातु॑का । स्या॒न्नी॒तासु॑ । नी॒तासु॒ दख्षि॑णासु । दख्षि॑णासु॒ चात्वा॑ले । चात्वा॑ले कृष्णविषा॒णाम् । कृ॒ष्ण॒वि॒षा॒णाम्प्र । कृ॒ष्ण॒वि॒षा॒णामिति॑ कृष्ण-वि॒षा॒णाम् । प्रास्य॑ति । अ॒स्य॒ति॒ योनिः॑ । योनि॒र्वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ चात्वा॑लम् । चात्वा॑लँ॒य्योनिः॑ । योनि॑ कृष्णविषा॒णा । कृ॒ष्ण॒वि॒षा॒णा योनौ᳚ । कृ॒ष्ण॒वि॒षा॒णेति॑ कृष्ण-वि॒षा॒णा । योना॑वे॒व । ए॒व योनि᳚म् । योनि॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ सयोनि॒त्वाय॑ । स॒यो॒नि॒त्वायेति॑ सयोनि- त्वाय॑ (24) ॥3॥
वाग्वै । वै दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्योऽप॑ । अपा᳚क्रामत् । अ॒क्रा॒म॒द्य॒ज्ञाय॑ । य॒ज्ञायाति॑ष्ठमाना । अति॑ष्ठमाना॒ सा । सा वन॒स्पतीन्॑ । वन॒स्पती॒न्प्र । प्रावि॑शत् । अ॒वि॒श॒थ्सा । सैषा । ए॒षा वाक् । वाग्वन॒स्पति॑षु । वन॒स्पति॑षु वदति । व॒द॒ति॒ या । या दु॑न्दु॒भौ । दु॒न्दु॒भौ या । या तूण॑वे । तूण॑वे॒ या । या वीणा॑याम् । वीणा॑याँ॒य्यत् । यद्दी᳚ख्षितद॒ण्डम् । दी॒ख्षि॒त॒द॒ण्डम्प्र॒यच्छ॑ति । दी॒ख्षि॒त॒द॒ण्डमिति॑ दीख्षित-द॒ण्डम् । प्र॒यच्छ॑ति॒ वाच᳚म् । प्र॒यच्छ॒तीति॑ प्र-यच्छ॑ति । वाच॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ औदु॑म्बरः । औदु॑म्बरो भवति । भ॒व॒त्यूर्क् । ऊ॒र्ग्वै । वा उ॑दु॒म्बरः॑ । उ॒दु॒म्ब॒र ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ मुखे॑न । मुखे॑न॒ सम्मि॑तः । सम्मि॑तो भवति । सम्मि॑त॒ इति॒ सम्- मि॒तः॒ । भ॒व॒ति॒ मु॒ख॒तः । मु॒ख॒त ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚न्मुख॒तः । मु॒ख॒त ऊ॒र्जा । ऊ॒र्जा भु॑ञ्जते । भु॒ञ्ज॒ते॒ क्री॒ते। (25)
क्री॒ते सोमे᳚ । सोमे॑ मैत्रावरु॒णाय॑ । मै॒त्रा॒व॒रु॒णाय॑ द॒ण्डम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णायेति॑ मैत्रा-व॒रु॒णाय॑ । द॒ण्ड प्र । प्रय॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ मै॒त्रा॒व॒रु॒णः । मै॒त्रा॒व॒रु॒णो हि । मै॒त्रा॒व॒रुण इति॑ मैत्रा-व॒रु॒णः । हि पु॒रास्ता᳚त् । पु॒रुस्ता॑दृ॒त्विग्भ्यः॑ । ऋ॒तिग्भ्यो॒ वाच᳚म् । ऋ॒तिग्भ्य॒ इत्यृ॒त्विक्-भ्यः॒ । वाचँ॑व्वि॒भज॑ति । वि॒भज॑ति॒ ताम् । वि॒भज॒तीति॑ वि-भज॑ति । तामृ॒त्विजः॑ । ऋ॒त्विजो॒ यज॑माने । यज॑माने॒ प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयन्ति । स्था॒प॒य॒न्ति॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्मन॑सा । मन॒सेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मन॑सा । मन॑सा॒ हि । हि पुरु॑षः । पुरु॑षो य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम॑भि॒गच्छ॑ति । अ॒भि॒गच्छ॑ति॒ स्वाहा᳚ । अ॒भि॒गच्छ॒तीत्य॑भि-गच्छ॑ति । स्वाहा॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚म् । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒मिति॑ । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒मिति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वीभ्या᳚म् । इत्या॑ह । आ॒ह॒ द्यावा॑पृथि॒व्योः । द्यावा॑पृथि॒व्योर् हि । द्यावा॑पृथि॒व्योरिति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒व्योः । हि य॒ज्ञः । य॒ज्ञस्वाहा᳚ । स्वाहो॒रोः । उ॒रोर॒न्तरि॑ख्षात् । अ॒न्तरि॑ख्षा॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्षे॒ हि । हि य॒ज्ञः । य॒ज्ञस्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञँव्वाता᳚त् । वाता॒दा । आर॑भे । र॒भ॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒यम् । अ॒यँव्वाव (26)।
। वाव यः । य पव॑ते । पव॑ते॒ सः । स य॒ज्ञः । य॒ज्ञस्तम् । तमे॒व । ए॒व सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादा । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । आर॑भते । र॒भ॒ते॒ मु॒ष्टी । मु॒ष्टी क॑रोति । मु॒ष्टी इति॑ मु॒ष्टी । क॒रो॒ति॒ वाच᳚म् । वाचँ॑य्यच्छति । य॒च्छ॒ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ धृत्यै᳚ । धृत्या॒ अदी᳚ख्षिष्ट । अदी᳚ख्षिष्टा॒यम् । अ॒यम्ब्रा᳚ह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒ण इति॑ । इति॒ त्रिः । त्रिरु॑पा॒ꣳ॒शु । उ॒पा॒ग्श्वा॑ह । उ॒पा॒ग्॒?श्वित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शु । आ॒ह॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प्र । प्रा ह॑ । आ॒ह॒ त्रिः । त्रिरु॒च्चैः । उ॒च्चैरु॒भये᳚भ्यः । उ॒भये᳚भ्य ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒व॒म॒नु॒ष्येभ्यः॑ । दे॒व॒म॒नु॒ष्येभ्य॒ प्र । दे॒व॒म॒नु॒ष्येभ्य॒ इति॑ देव-म॒नु॒ष्येभ्यः॑ । प्राह॑ । आ॒ह॒ न । न पु॒रा । पु॒रा नख्ष॑त्रेभ्यः । नख्ष॑तेभ्यो॒ वाच᳚म् । वाचँ॒व्वि । वि सृ॑जेत् । सृ॒जे॒द्यत् । यत्पु॒रा । पु॒रा नख्ष॑त्रेभ्यः । नख्ष॑त्रेभ्यो॒ वाच᳚म् । वाचँ॑व्विसृ॒जेत् । वि॒सृ॒जेद्य॒ज्ञम् । वि॒सृ॒जेदिति॑ वि-सृ॒जेत् । य॒ज्ञँव्वि । विच्छि॑न्द्यात् । छिन्द्या॒दुदि॑तेषु। (27)
। उदि॑तेषु॒ नख्ष॑त्रेषु । उदि॑ते॒ष्वित्युत्-इ॒ते॒षु॒ । नख्ष॑त्रेषु व्र॒तम् । व्र॒तङ्कृ॑णुत । कृ॒णु॒तेति॑ । इति॒ वाच᳚म् । वाचँ॒व्वि । वि सृ॑जति । सृ॒ज॒ति॒ य॒ज्ञव्र॑तः । य॒ज्ञव्र॑तो॒ वै । य॒ज्ञव्र॑त॒ इति॑ य॒ज्ञ-व्र॒तः॒ । वै दी᳚ख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तो य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वाभि । अ॒भि वाच᳚म् । वाचँ॒व्वि । वि सृ॑जति । सृ॒ज॒ति॒ यदि॑ । यदि॑ विसृ॒जेत् । वि॒सृ॒जेद्वै᳚ष्ण॒वीम् । वि॒सृ॒जेदिति॑ वि-सृ॒जेत् । वै॒ष्ण॒वी मृच᳚म् । ऋच॒मनु॑ । अनु॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒द्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै विष्णुः॑ । विष्णु॑र्य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेनै॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ सम् । सन्त॑नोति । त॒नो॒ति॒ दैवी᳚म् । दैवी॒न्धिय᳚म् । धिय॑म्मनामहे । म॒ना॒म॒ह॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒व तत् । तन्म्र॑दयति । म्र॒द॒य॒ति॒ सु॒पा॒रा । सु॒पा॒रा नः॑ । सु॒पा॒रेति॑ सु-पा॒रा । नो॒ अ॒स॒त्॒ । अ॒स॒द्वशे᳚ । वश॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ व्यु॑ष्टिम् । व्यु॑ष्टिमे॒व । व्यु॑ष्टि॒मिति॒ वि- उ॒ष्टि॒म्॒ । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑। (28)
। ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ हो॒त॒व्य᳚म् । हो॒त॒व्य॑न्दीख्षि॒तस्य॑ । दी॒ख्षि॒तस्य॑ गृ॒हा 3इ । गृ॒हा 3 इ न । न हो॑त॒व्या3म् । हो॒त॒व्या3मिति॑ । इति॑ ह॒विः । ह॒विर्वै । वै दी᳚ख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तो यत् । यज्जु॑हु॒यात् । जु॒हु॒याद्यज॑मानस्य । यज॑मानस्याव॒दाय॑ । अ॒व॒दाय॑ जुहुयात् । अ॒व॒दायेत्य॑व-दाय॑ । जु॒हु॒या॒द्यत् । यन्न । न जु॑हु॒यात् । जु॒हु॒याद्य॑ज्ञप॒रुः । य॒ज्ञ॒प॒रुर॒न्तः । य॒ज्ञ॒प॒रुरिति॑ यज्ञ-प॒रुः । अ॒न्तरि॑यात् । इ॒या॒द्ये । ये दे॒वाः । दे॒वा मनो॑जाताः । मनो॑जाता मनो॒युजः॑ । मनो॑जाता॒ इति॒ मनः॑-जा॒ताः॒ । म॒नो॒युज॒ इति॑ । म॒नो॒युज॒ इति॑ मनः-युजः॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रा॒णाः । प्रा॒णा वै । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । वै दे॒वाः । दे॒वा मनो॑जाताः । मनो॑जाता मनो॒युजः॑ । मनो॑जाता॒ इति॒ मनः॑-जा॒ताः॒ । म॒नो॒युज॒स्तेषु॑ । म॒नो॒युज॒ इति॑ मनः-युजः॑ । तेष्वे॒व । ए॒व प॒रोख्ष᳚म् । प॒रोख्ष॑ञ्जुहोति । प॒रोख्ष॒मिति॑ परः-अख्ष᳚म् । जु॒हो॒ति॒ तत् । तन्न । नेव॑ । इ॒व॒ हु॒तम् । हु॒तन्न । नेव॑ । इ॒वाहु॑तम् । अहु॑तꣳ स्व॒पन्त᳚म् । स्व॒पन्तँ॒व्वै । वै दी᳚ख्षि॒तम् । दी॒ख्षि॒तꣳ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि जिघाꣳसन्ति । जि॒घा॒ꣳ॒स॒न्त्य॒ग्निः । अ॒ग्नि खलु॑। (29)
। खलु॒ वै । वै र॑ख्षो॒हा । र॒ख्षो॒हाग्ने᳚ । र॒ख्षो॒हेति॑ रख्षः-हा । अग्ने॒ त्वम् । त्वꣳसु । सु जा॑गृहि । जा॒गृ॒हि॒ व॒यम् । व॒यꣳ सु । सु म॑न्दिषीमहि । म॒न्दि॒षी॒म॒ही॒ति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒ग्निम् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒वाधि॒पाम् । अ॒धि॒पाङ्कृ॒त्वा । अ॒धि॒पामित्य॑धि- पाम् । कृ॒त्वा स्व॑पिति । स्व॒पि॒ति॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्या अव्र॒त्यम् । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । अ॒व्र॒त्यमि॑व । इ॒व॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष क॑रोति । क॒रो॒ति॒ यः । यो दी᳚ख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तस्स्वपि॑ति । स्वपि॑ति॒ त्वम् । त्वम॑ग्ने । अ॒ग्ने॒ व्र॒त॒पाः । व्र॒त॒पा अ॑सि । व्र॒त॒पा इति॑ व्रता-पाः । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ᳚व्व्र॒तप॑तिः । व्र॒तप॑ति॒स्सः । व्र॒तप॑ति॒रिति॑ व्र॒त-प॒तिः॒ । स ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्व्र॒तम् । व्र॒तमा । आ ल॑म्भयति । ल॒म्भ॒य॒ति॒ दे॒वः । दे॒व आ । आ मर्त्ये॑षु । मर्त्ये॒ष्वा । एति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वः । दे॒व्यो हि। (30)
। ह्ये॑षः । ए॒ष सन्न् । सन्मर्त्ये॑षु । मर्त्ये॑षु॒ त्वम् । त्वँय्य॒ज्ञेषु॑ । य॒ज्ञेष्वीड्यः॑ । ईड्य॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒तम् । ए॒तꣳ हि । हि य॒ज्ञेषु॑ । य॒ज्ञेष्वीड॑ते । ईड॒तेऽप॑ । अप॒ वै । वै दी᳚ख्षि॒तात् । दी॒ख्षि॒ताथ्सु॑षु॒पुषः॑ । सु॒षु॒पुष॑ इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यन्दे॒वताः᳚ । दे॒वताः᳚ क्रामन्ति । क्रा॒म॒न्ति॒ विश्वे᳚ । विश्वॆ॑ दे॒वाः । दे॒वा अ॒भि । अ॒भि माम् । मामा । आव॑वृत्रन्न् । अ॒व॒वृ॒त्र॒न्निति॑ । इत्या॑ह । आ॒हे॒न्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येणै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भि॒स्सम् । सन्न॑यति । न॒य॒ति॒ यत् । यदे॒तत् । ए॒तद्यजुः॑ । यजु॒र्न । न ब्रू॒यात् । ब्रू॒याद्याव॑तः । याव॑त ए॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शून॒भि । अ॒भि दीख्षे॑त । दीख्षे॑त॒ ताव॑न्तः । ताव॑न्तोस्य । अ॒स्य॒ प॒शवः॑ । प॒शव॑स्युः । स्यू॒रास्व॑ । रास्वे य॑त् । इय॑थ्सोम। (31)
सोमा । आ भूयः॑ । भूयो॑ भर । भ॒रेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हाप॑रिमितान् । अप॑रिमिताने॒व । अप॑रिमिता॒नित्यप॑रि-मि॒ता॒न्॒ । ए॒व प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ च॒न्द्रम् । च॒न्द्रम॑सि । अ॒सि॒ मम॑ । मम॒ भोगा॑य । भोगा॑य भव । भ॒वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒दे॒व॒तम् । य॒था॒दे॒व॒तमे॒व । य॒था॒दे॒व॒तमिति॑ यथा-दे॒व॒तम् । ए॒वैनाः᳚ । एना॒ प्रति॑ । प्रति॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ वा॒यवे᳚ । वा॒यवे᳚ त्वा । त्वा॒ वरु॑णाय । वरु॑णाय त्वा । त्वेति॑ । इति॒ यत् । यदे॒वम् । ए॒वमे॒ताः । ए॒ता न । नानु॑दि॒शेत् । अ॒नु॒दि॒शेदय॑थादेवतम् । अ॒नु॒दि॒शेदित्य॑नु- दि॒शेत् । अय॑थादेवत॒न्दख्षि॑णाः । अय॑थादेवत॒मित्यय॑था-दे॒व॒त॒म्॒ । दख्षि॑णा गमयेत् । ग॒म॒ये॒दा । आ दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्यो वृश्च्येत । वृ॒श्च्ये॒त॒ यत् । यदे॒वम् । ए॒वमे॒ताः । ए॒ता अ॑नुदि॒शति॑ । अ॒नु॒दि॒शति॑ यथादेव॒तम् । अ॒नु॒दि॒शतीत्य॑नु-दि॒शति॑ । य॒था॒दे॒व॒तमे॒व । य॒था॒दे॒व॒तमिति॑ यथा-दे॒व॒तम् । ए॒व दख्षि॑णाः । दख्षि॑णा गमयति । ग॒म॒य॒ति॒ न । न दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्य॒ आ । अ वृ॑श्च्यते (32)।
वृ॒श्च्य॒ते॒ देवीः᳚ । देवी॑रापः । आ॒पो॒ अ॒पा॒म् । अ॒पा॒न्न॒पा॒त्॒ । न॒पा॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यत् । यद्वः॑ । वो॒ मेध्य᳚म् । मेध्यँ॑य्य॒ज्ञिय᳚म् । य॒ज्ञिय॒ꣳ॒ सदे॑वम् । सदे॑व॒न्तत् । सदे॑व॒मिति॒ स-दे॒व॒म्॒ । तद्वः॑ । वो॒ मा । माऽव॑ । अव॑ क्रमिषम् । क्र॒मि॒ष॒मिति॑ । इति॒ वाव । वावैतत् । ए॒तदा॑ह । आ॒हाच्छि॑न्नम् । अच्छि॑न्न॒न्तन्तु᳚म् । तन्तु॑म्पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या अनु॑ । अनु॑ गेषम् । गे॒ष॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सेतु᳚म् । सेतु॑मे॒व । ए॒व कृ॒त्वा । कृ॒त्वाऽति॑ । अत्ये॑ति । ए॒तीत्ये॑ति (33) ॥
दे॒वा वै । वै दे॑व॒यज॑नम् । दे॒व॒यज॑नमध्यव॒साय॑ । दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव-यज॑नम् । अ॒ध्य॒व॒साय॒ दिशः॑ । अ॒ध्य॒वसायेत्य॑धि-अ॒व॒साय॑ । दिशो॒ न । न प्र । प्राजा॑नन्न् । अ॒जा॒न॒न्ते । ते᳚ऽन्यः॑ । अ॒न्यो᳚न्यम् । अ॒न्यमुप॑ । उपा॑धावन्न् । अ॒धा॒व॒न्त्वया᳚ । त्वया॒ प्र । प्र जा॑नाम । जा॒ना॒म॒ त्वया᳚ । त्व॒येति॑ । इति॒ ते । तेऽदि॑त्याम् । अधि॑त्या॒ꣳ॒ सम् । सम॑ध्रियन्त । अ॒ध्रि॒य॒न्त॒ त्वया᳚ । त्वया॒ प्र । प्र जा॑नाम । जा॒ना॒मेति॑ । इति॒ सा । साऽब्र॑वीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणै । वृ॒णै॒ मत्प्रा॑यणा । मत्प्रा॑यणा ए॒व । मत्प्रा॑यणा॒ इति॒ मत्-प्रा॒य॒णाः॒ । ए॒व वः॑ । वो॒ य॒ज्ञाः । य॒ज्ञामदु॑दयनाः । मदु॑दयना असन्न् । मदु॑दयना॒ इति॒ मत्-उ॒द॒य॒नाः॒ । अ॒स॒न्निति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दादि॒त्यः । आ॒दि॒त्य प्राय॒णीयः॑ । प्रा॒य॒णीयो॑ य॒ज्ञाना᳚म् । प्रा॒य॒णीय॒ इति॑ प्र-अ॒य॒नीयः॑ । य॒ज्ञाना॑मादि॒त्यः । आ॒दि॒त्य उ॑दय॒नीयः॑ । उ॒द॒य॒नीय॒ पञ्च॑ । उ॒द॒य॒नीय॒ इत्यु॑त्-अ॒य॒नीयः॑ । पञ्च॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ यजति । य॒ज॒ति॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ दिशः॑ । दिशो॑ दि॒शाम् । दि॒शाम्प्रज्ञा᳚त्यै । प्रज्ञा᳚त्या॒ अथो᳚ । प्रज्ञा᳚त्या॒ इति॒ प्र-ज्ञा॒त्यै॒। (34)
। अथो॒ पञ्चा᳚ख्षरा । अथो॒ इत्यथो᳚ । पञ्चा᳚ख्षरा प॒ङ्क्तिः । पञ्चा᳚ख्ष॒रेति॒ पञ्च॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । प॒ङ्क्ति पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ पथ्या᳚म् । पथ्याꣳ॑ स्व॒स्तिम् । स्व॒स्तिम॑यजन्न् । अ॒य॒ज॒न्प्राची᳚म् । प्राची॑मे॒व । ए॒व तया᳚ । तया॒ दिश᳚म् । दिश॒म्प्र । प्राजा॑नन्न् । अ॒जा॒न॒न्न॒ग्निना᳚ । अ॒ग्निना॑ दख्षि॒णा । द॒ख्षि॒णा सोमे॑न । सोमे॑न प्र॒तीची᳚म् । प्र॒तीचीꣳ॑ सवि॒त्रा । स॒वि॒त्रोदी॑चीम् । उदी॑ची॒मदि॑त्या । अदि॑त्यो॒र्ध्वाम् । ऊ॒र्ध्वाम्पथ्या᳚ । पथ्याꣳ॑ स्व॒स्तिम् । स्व॒स्तिँय्य॑जति । य॒ज॒ति॒ प्राची᳚म् । प्राची॑मे॒व । ए॒व तया᳚ । तया॒ दिश᳚म् । दिश॒म्प्र । प्र जा॑नाति । जा॒ना॒ति॒ पथ्या᳚म् । पथ्याꣳ॑ स्व॒स्ति । स्व॒स्तिमि॒ष्ट्वा । इ॒ष्टाऽग्नीषोमौ᳚ । अ॒ग्निषोमौ॑ यजति । अ॒ग्निषोमा॒वित्य॒ग्नी-सोमौ᳚ । य॒ज॒ति॒ चख्षु॑षी । चख्षु॑षी॒ वै । चख्षु॑षी॒ इति॒ चख्षु॑षी । वा ए॒ते । ए॒ते य॒ज्ञस्य॑ । ए॒ते इत्ये॒तॆ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यद॒ग्नीषोमौ᳚ । अ॒ग्निषोमौ॒ ताभ्या᳚म् । अ॒ग्नीषोमा॒-वित्य॒ग्नी-सोमौ᳚ । ताभ्या॑मे॒व । ए॒वानु॑ । अनु॑ पश्यति । प॒श्य॒त्य॒ग्नीषोमौ।᳚ (35)
। अ॒ग्नीषोमा॑वि॒ष्ट्वा । अ॒ग्नीषोमा॒वित्य॒ग्नी-सोमौ᳚ । इ॒ष्ट्वा स॑वि॒तार᳚म् । स॒वि॒तारँ॑य्यजति । य॒ज॒ति॒ स॒वि॒तृप्र॑सूतः । स॒वि॒तृप्र॑सूत ए॒व । स॒वि॒तृप्र॑सूत॒ इति॑ सवि॒तृ-प्र॒सू॒तः॒ । ए॒वानु॑ । अनु॑ पश्यति । प॒श्य॒ति॒ स॒वि॒तार᳚म् । स॒वि॒तार॑मि॒ष्ट्वा । इ॒ष्ट्वाऽदि॑तिम् । अदि॑तिँय्यजति । य॒ज॒ती॒ यम् । इ॒यँव्वै । वा अदि॑तिः । अदि॑तिर॒स्याम् । अ॒स्यामे॒व । ए॒व प्र॑ति॒ष्ठाय॑ । प्र॒ति॒ष्ठायानु॑ । प्र॒ति॒ष्ठायेति॑ प्रति-स्थाय॑ । अनु॑ पश्यति । प॒श्य॒त्यदि॑तिम् । अदि॑तिमि॒ष्ट्वा । इ॒ष्ट्वा मा॑रु॒तीम् । मा॒रु॒तीमृच᳚म् । ऋच॒मनु॑ । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ म॒रुतः॑ । म॒रुतो॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ॒व्विशः॑ । विशो॑ देववि॒शम् । दे॒व॒वि॒शङ्खलु॑ । दे॒व॒वि॒शमिति॑ देव-वि॒शम् । खलु॒ वै । वै कल्प॑मानम् । कल्प॑मानम्मनुष्यवि॒शम् । म॒नु॒ष्य॒वि॒शमनु॑ । म॒नु॒ष्य॒वि॒शमिति॑ मनुष्य-वि॒शम् । अनु॑ कल्पते । क॒ल्प॒ते॒ यत् । यन्मा॑रु॒तीम् । मा॒रु॒तीमृच᳚म् । ऋच॑म॒न्वाह॑ । अ॒न्वाह॑ वि॒शाम् । अ॒न्वा॒हेत्य॑नु-आह॑ । वि॒शाङ्क्ल्प्त्यै᳚ । क्ल्प्त्यै᳚ ब्रह्मवा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ प्र॒या॒जव॑त् । प्र॒या॒जव॑दननूया॒जम् । प्र॒या॒जव॒दिति॑ प्रया॒ज-व॒त्॒ । अ॒न॒नू॒या॒जम्प्रा॑य॒णीय᳚म् । अ॒न॒नू॒या॒जमित्य॑ननु-या॒जम् । प्रा॒य॒णीय॑ङ्कार्य᳚म् । प्रा॒य॒णीय॒मिति॑ प्र-अ॒य॒नीय᳚म् । का॒र्य॑मनूया॒जव॑त् । अ॒नू॒याजव॑दप्रया॒जम् । अ॒नू॒या॒जव॒दित्य॑नूया॒ज-व॒त्॒। (36)
अ॒प्र॒या॒जमु॑दय॒नीय᳚म् । अ॒प्र॒या॒जमित्य॑प्र-या॒जम् । उ॒द॒य॒नीय॒मिति॑ । उ॒द॒य॒नीय॒-मित्यु॑त्-अ॒य॒नीय᳚म् । इती॒मे । इ॒मे वै । वै प्र॑या॒जाः । प्र॒या॒जा अ॒मी । प्र॒या॒जा इति॑ प्र-या॒जाः । अ॒मी अ॑नूया॒जाः । अ॒मी इत्य॒मी । अ॒नू॒या॒जास्सा । अ॒नू॒या॒जा इत्य॑नु-या॒जा । सै॒व । ए॒व सा । सा य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑तिः । सन्त॑ति॒ स्तत् । सन्त॑ति॒रिति॒ सम्-त॒तिः॒ । तत्तथा᳚ । तथा॒ न । न का॒र्य᳚म् । का॒र्य॑मा॒त्मा । आ॒त्मा वै । वै प्र॑या॒जाः । प्र॒या॒जा प्र । प्र॒या॒जा इति॑ प्र-या॒जाः । प्र॒जाऽनू॑या॒जाः । प्र॒जेति॑ प्र-जा । अ॒नू॒या॒जा यत् । अ॒नू॒या॒जा इत्य॑नु-या॒जाः । यत्प्र॑या॒जान् । प्र॒या॒जान॑न्तरि॒यात् । प्र॒या॒जानिति॑ प्र-या॒जान् । अ॒न्त॒रि॒यादा॒त्मान᳚म् । अ॒न्त॒रि॒यादित्य॑न्तः-इ॒यात् । आ॒त्मान॑म॒न्तः । अ॒न्तरि॑यात् । इ॒या॒द्यत् । यद॑नूया॒जान् । अ॒नू॒या॒जान॑न्तरि॒यात् । अ॒नू॒या॒जानित्य॑नु-या॒जान् । अ॒न्त॒रि॒यात्प्र॒जाम् । अ॒न्त॒रि॒यादित्य॑न्तः-इ॒यात् । प्र॒जाम॒न्तः । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । अ॒न्तरि॑यात् । इ॒या॒द्यतः॑ । यत॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ वित॑तस्य । वित॑तस्य॒ न । वित॑त॒स्येति॒ वि-त॒त॒स्य॒ । न क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यते॒ तत् । तदनु॑ । अनु॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञ परा᳚ । परा॑ भवति । भ॒व॒ति॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प॑रा॒भव॑न्तम् । प॒रा॒भव॑न्तँ॒य्यज॑मानः । प॒रा॒भव॑न्त॒मिति॑ परा-भव॑न्तम् । यज॑मा॒नोऽनु॑ । अनु॒ परा᳚ (37)।
परा॑ भवति । भ॒व॒ति॒ प्र॒या॒जव॑त् । प्र॒या॒जव॑दे॒व । प्र॒या॒जव॒दिति॑ प्रया॒ज-व॒त्॒ । ए॒वानू॑या॒जव॑त् । अ॒नू॒या॒जव॑त्प्राय॒णीय᳚म् । अ॒नू॒या॒जव॒दित्य॑नू या॒ज-व॒त्॒ । प्रा॒य॒णीय॑ङ्का॒र्य᳚म् । प्रा॒य॒णीय॒मिति॑ प्र-अ॒य॒नीय᳚म् । का॒र्य॑म्प्रया॒जव॑त् । प्र॒या॒जव॑दनूया॒जव॑त् । प्र॒या॒जव॒दिति॑ प्रया॒ज-व॒त्॒ । अ॒नू॒या॒जव॑दुदय॒नीय᳚म् । अ॒नू॒या॒जव॒दित्य॑नू-या॒ज॒व॒त्॒ । उ॒द॒य॒नीय॒न्न । उ॒द॒य॒नीय॒मित्यु॑त्-अ॒य॒नीय᳚म् । नात्मान᳚म् । आ॒त्मान॑मन्त॒रेति॑ । अ॒न्त॒रेति॒ न । अ॒न्त॒रेतीत्य॑न्तः-एति॑ । न प्र॒जाम् । प्र॒जान्न । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । न य॒ज्ञः । य॒ज्ञ प॑रा॒भव॑ति । प॒रा॒भव॑ति॒ न । प॒रा॒भव॒तीति॑ परा-भव॑ति । न यज॑मानः । यज॑मान प्राय॒णीय॑स्य । प्रा॒य॒णीय॑स्य निष्का॒से । प्रा॒य॒णीय॒स्येति॑ प्र-अ॒य॒नीय॑स्य । नि॒ष्का॒स उ॒दय॒नीय᳚म् । उ॒द॒य॒नीय॑म॒भि । उ॒द॒य॒नीय॒मित्यु॑त्-अ॒य॒नीय᳚म् । अ॒भि निः । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ सा । सैव । ए॒व सा । सा य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑तिः । सन्त॑ति॒र्याः । सन्त॑ति॒रिति॒ सम्-त॒तिः॒ । या प्रा॑य॒णीय॑स्य । प्राय॒णीय॑स्य याज्या᳚ । प्रा॒य॒णीय॒स्येति॑ प्र-अ॒य॒नीय॑स्य । या॒ज्या॑यत् । यत्ताः । ता उ॑दय॒नीय॑स्य । उ॒द॒य॒नीय॑स्य या॒ज्याः᳚ । उ॒द॒य॒नीय॒स्येत्यु॑त्-अ॒य॒नीय॑स्य । या॒ज्याः᳚ कु॒र्यात् । कु॒र्यात्पराङ्॑ । परा॑ङ॒मुम् । अ॒मुँल्लो॒कम् । लो॒क मा । आरो॑हेत् । रो॒हे॒त्प्र॒मायु॑कः । प्र॒मायु॑कस्स्यात् । प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र-मायु॑कः । स्या॒द्याः । या प्रा॑य॒णीय॑स्य । प्रा॒य॒णीय॑स्य पुरोनुवा॒क्याः᳚ । प्रा॒य॒णीय॒स्येति॑ प्र-अ॒य॒नीय॑स्य । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या᳚स्ताः । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑ इति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्याः᳚ । ता उ॑दय॒नीय॑स्य । उ॒द॒य॒नीय॑स्य या॒ज्याः᳚ । उ॒द॒य॒नीय॒स्येत्यु॑त्-अ॒य॒नीय॑स्य । या॒ज्याः᳚ करोति । क॒रो॒त्य॒स्मिन् । अ॒स्मिन्ने॒व । ए॒व लो॒के । लो॒के प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒तीति॑ तिष्ठति (38) ॥
क॒द्रूश्च॑ । च॒ वै । वै सु॑प॒र्णी । सु॒प॒र्णी च । सु॒प॒र्णीति॑ सु-प॒र्णी । चा॒त्म॒रू॒पयोः᳚ । आ॒त्म॒रू॒पयो॑रस्पर्धेताम् । आ॒त्म॒रू॒पयो॒रित्या᳚त्म-रू॒पयोः᳚ । अ॒स्प॒र्धे॒ता॒ꣳ॒ सा । सा क॒द्रूः । क॒द्रूस्सु॑प॒र्णीम् । सु॒प॒र्णीम॑जयत् । सु॒प॒र्णीमिति॑ सु-प॒र्णीम् । अ॒ज॒य॒थ्सा । साऽब्र॑वीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्तृ॒तीय॑स्याम् । तृ॒तीय॑स्यामि॒तः । इ॒तो दि॒वि । दि॒वि सोमः॑ । सोम॒स्तम् । तमा । आ ह॑र । ह॒र॒ तेन॑ । तेना॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॒न्नि । निष्क्री॑णीष्व । क्री॒णी॒ष्वेति॑ । इती॒यम् । इ॒यँव्वै । वै क॒द्रूः । क॒द्रूर॒सौ । अ॒सौ सु॑प॒र्णी । सु॒प॒र्णी छन्दाꣳ॑सि । सु॒प॒र्णीनेति॑ सु-प॒र्णी । छन्दाꣳ॑सि सौपर्णे॒याः । सौ॒प॒र्णे॒या॒स्सा । साऽब्र॑वीत् । अ॒ब्र॒वी॒द॒स्मै । अ॒स्मै वै । वै पि॒तरौ᳚ । पि॒तरौ॑ पु॒त्रान् । पु॒त्रान्बि॑भृतः । बि॒भृ॒त॒स्तृ॒तीय॑स्याम् । तृ॒तीय॑स्यामि॒तः । इ॒तो दि॒वि । दि॒वि सोमः॑ । सोम॒स्तम् । तमा । आ ह॑र । ह॒र॒ तेन॑ । तेना॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॒न्निः । निष्की॑णीष्व । क्री॒णी॒ष्वेति॑ (39)।
। इति॑ मा । मा॒ क॒द्रूः । क॒द्रूर॑वोचत् । अ॒वो॒च॒दिति॑ । इति॒ जग॑ती । जग॒त्युत् । उद॑पतत् । अ॒प॒त॒च्चतु॑र्दशाख्षरा । चतु॑र्दशाख्षारा स॒ती । चतु॑र्दशाख्ष॒रेति॒ चतु॑र्दश-अ॒ख्ष॒रा॒ । स॒ती सा । साऽप्रा᳚प्य । अप्रा᳚प्य॒ नि । अप्रा॒प्येत्यप्र॑-आ॒प्य॒ । न्य॑वर्तत । अ॒व॒र्त॒त॒ तस्यै᳚ । तस्यै॒ द्वे । द्वे अ॒ख्षरे᳚ । द्वे इति॒ द्वे । अ॒ख्षरे॑ अमीयेताम् । अ॒ख्षरे॒ इत्य॒ख्षरे᳚ । अ॒मी॒ये॒ता॒ꣳ॒ सा । सा प॒शुभिः॑ । प॒शुभि॑श्च । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । च दी॒ख्षया᳚ । दी॒ख्षया॑ च । चा । आग॑च्छत् । अ॒ग॒च॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॒ज्जग॑ती । जग॑ती॒ छन्द॑साम् । छन्द॑साम्पश॒व्य॑तमा । पश॒व्य॑तमा॒ तस्मा᳚त् । पश॒व्य॑त॒मेति॑ पश॒व्य॑-त॒मा॒ । तस्मा᳚त्पशु॒मन्त᳚म् । प॒शुमन्त॑न्दी॒ख्षा । प॒शु॒मन्त॒मिति॑ पशु-मन्त᳚म् । दी॒ख्षोप॑ । उप॑ नमति । न॒म॒ति॒ त्रि॒ष्टुक् । त्रि॒ष्टुगुत् । उद॑पतत् । अ॒प॒त॒त्त्रयो॑दशाख्षरा । त्रयो॑दशाख्षरा स॒ती । त्रयो॑दशाख्ष॒रेति॒ त्रयो॑दश-अ॒ख्ष॒रा॒ । स॒ती सा । साऽप्रा᳚प्य । अप्रा᳚प्य॒ नि । अप्र्या॒प्येत्यप्र॑-आ॒प्य॒ । न्य॑वर्तत । अ॒व॒र्त॒त॒ तस्यै᳚ । तस्यै॒ द्वे । द्वे अ॒ख्षरे᳚ । द्वे इति॒ द्वे । अ॒ख्षरे॑ अमीयेताम् । अख्ष॒रे इत्य॒ख्षरे᳚ । अ॒मी॒ये॒ता॒ꣳ॒ सा । सा दख्षि॑णाभिः । दख्षि॑णाभिश्च । च॒ तप॑सा। (40)
। तप॑सा च । चा । आग॑च्छत् । अ॒ग॒च्छ॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्त्रि॒ष्टुभः॑ । त्रि॒ष्टुभो॑ लो॒के । लो॒के माध्य॑न्दिने । माध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । सव॑ने॒ दख्षि॑णा । दख्षि॑णा नीयन्त । नी॒य॒न्त॒ ए॒तत् । ए॒तत्खलु॑ । खलु॒ वाव । वाव तपः॑ । तप॒ इति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्यः । यस्स्वम् । स्वन्दधा॑ति । दधा॒तीति॑ । इति॑ गाय॒त्री । गा॒य॒त्र्युत् । उद॑पतत् । अ॒प॒त॒च्चतु॑रख्षरा । चतु॑रख्षरास॒ती । चतु॑रख्ष॒रेति॒ चतुः॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । स॒त्य॑जया । अज॑या॒ ज्योति॑षा । ज्योति॑षा॒ तम् । तम॑स्यै । अ॒स्या॒ अ॒जा । अ॒जाऽभि॑ । अ॒भ्य॑रुन्ध । अ॒रु॒न्ध॒ तत् । तद॒जायाः᳚ । अ॒जाया॑ अज॒त्वम् । अ॒ज॒त्वꣳ सा । अ॒ज॒त्वमित्य॑ज-त्वम् । सा सोम᳚म् । सोम॑ञ्च । चा । आह॑रत् । अह॑रच्च॒त्वारि॑ । च॒त्वारि॑ च । चा॒ख्षरा॑णि । अ॒ख्षरा॑णि॒सा । साऽष्टाख्ष॑रा । अ॒ष्टाख्ष॑रा॒ सम् । अ॒ष्टाख्ष॒रेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रा॒ । सम॑पद्यत । अ॒प॒द्य॒त॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ कस्मा᳚त्। (41)
कस्मा᳚थ्स॒त्यात् । स॒त्याद्गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री कनि॑ष्ठा । कनि॑ष्ठा॒ छन्द॑साम् । छन्द॑साꣳ स॒ती । स॒ती य॑ज्ञमु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खम्परि॑ । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । परी॑याय । इ॒या॒येति॑ । इति॒ यत् । यदे॒व । ए॒वादः । अ॒दस्सोम᳚म् । सोम॒मा । आऽह॑रत् । अह॑र॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्यज्ञमु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खम्परि॑ । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ-मु॒खम् । पर्यै᳚त् । ऐ॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्तेज॒स्विनी॑तमा । ते॒ज॒स्विनी॑तमा प॒द्भ्याम् । ते॒ज॒स्विनी॑त॒मेति॑ तेज॒स्विनी᳚- त॒मा॒ । प॒द्भ्यान्द्वे । प॒द्भ्यामिति॑ पत्-भ्याम् । द्वे सव॑ने । द्वे इति॒ द्वे । सव॑ने स॒मगृ॑ह्णात् । सव॑ने॒ इति॒ सव॑ने । समगृ॑ह्णा॒न्मुखे॑न । स॒मगृ॑ह्णा॒दिति॑ सम्-अगृ॑ह्णात् । मुखे॒नैक᳚म् । एकँ॒य्यत् । यन्मुखे॑न । मुखे॑न स॒मगृ॑ह्णात् । स॒मगृ॑ह्णा॒त्तत् । स॒मगृ॑ह्णा॒दिति॑ सम्-अगृ॑ह्णात् । तद॑दयत् । अ॒ध॒य॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्द्वे । द्वे सव॑ने । द्वे इति॒ द्वे । सव॑ने शु॒क्रव॑ती । सव॑ने॒ इति॒ सव॑ने । शु॒क्रव॑ती प्रातस्सव॒नम् । शु॒क्रव॑ती॒ इति॑ शु॒क्र-व॒ती॒ । प्रा॒त॒स्स॒व॒नञ्च॑ । प्रा॒त॒स्स॒व॒नमिति॑ प्रातः-स॒व॒नम् । च॒ माध्य॑न्दिनम् । माध्य॑न्दिनञ्च । च॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्तृतीयसव॒ने । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न ऋ॑जी॒षम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न इति॑ तृतीय-स॒व॒ने । ऋ॒जी॒षम॒भि । अ॒भिषु॑ण्वन्ति । सु॒न्व॒न्ति॒धी॒तम् । धी॒तमि॑व । इ॒व॒ हि । हि मन्य॑न्ते । मन्य॑न्त आ॒शिर᳚म् (42)।
आ॒शिर॒मव॑ । अव॑ नयति । न॒य॒ति॒ स॒शु॒क्र॒त्वाय॑ । स॒शु॒क्र॒त्वायाथो᳚ । स॒शु॒क्र॒त्वायेति॑ सशुक्र-त्वाय॑ । अथो॒ सम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । सम्भ॑रति । भ॒र॒त्ये॒व । ए॒वैन॑त् । ए॒त्त॒म्॒ । तꣳ सोम᳚म् । सोम॑माह्रि॒यमा॑णम् । आ॒ह्रि॒यमा॑णङ्गन्ध॒र्वः । आ॒ह्रि॒यमा॑ण॒मित्या᳚-ह्रि॒यमा॑णम् । ग॒न्ध॒र्वो वि॒श्वावसुः॑ । वि॒श्वाव॑सु॒ परि॑ । वि॒श्वाव॑सु॒रिति॑ वि॒श्व-व॒सुः॒ । पर्य॑मुष्णात् । अ॒मु॒ष्णा॒थ्सः । स ति॒स्रः । ति॒स्रो रात्रीः᳚ । रात्री॒ परि॑मुषितः । परि॑मुषितोऽवसत् । परि॑मुषित॒ इति॒ परि॑-मु॒षि॒तः॒ । अ॒व॒स॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्ति॒स्रः । ति॒स्रो रात्रीः᳚ । रात्रीः᳚ क्री॒तः । क्री॒तस्सोमः॑ । सोमो॑ वसति । व॒स॒ति॒ ते । ते दे॒वाः । दे॒वा अ॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒ꣳस्त्रीका॑माः । स्त्रीका॑मा॒ वै । स्त्रीका॑मा॒ इति॒ स्त्री-का॒माः॒ । वै ग॑न्ध॒र्वाः । ग॒न्ध॒र्वा स्त्रि॒या । स्त्रि॒या निः । निष्क्री॑णाम । क्री॒णा॒मेति॑ । इति॒ ते । ते वाच᳚म् । वाच॒ं॒ स्त्रिय᳚म् । स्त्रिय॒मेक॑हायनीम् । एक॑हायनीङ्कृ॒त्वा । एक॑हायनी॒मित्येक॑-हा॒य॒नी॒म्॒ । कृ॒त्वा तया᳚ । तया॒ निः । निर॑क्रीणन्न् । अ॒क्री॒ण॒न्थ्सा । सा रो॒हित् । रो॒हिद्रू॒पम् । रू॒पङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वा ग॑न्ध॒र्वेभ्य॑ । ग॒न्ध॒र्वेभ्यो॑ऽप॒क्रम्य॑ (43)।
अ॒प॒क्रम्या॑तिष्ठत् । अ॒प॒क्रम्येत्य॑प-क्रम्य॑ । अ॒ति॒ष्ठ॒त्तत् । तद्रो॒हितः॑ । रो॒हितो॒ जन्म॑ । जन्म॒ ते । ते दे॒वाः । दे॒वा अ॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्नप॑ । अप॑ यु॒ष्मत् । यु॒ष्मदक्र॑मीत् । अ॒क्र॒मीन्न । नास्मान् । अ॒स्मानु॒पाव॑र्तते । उ॒पाव॑र्तते॒ वि । उ॒पाव॑र्तत॒ इत्यु॑प-आव॑र्तते । विह्व॑यामहै । ह्व॒या॒म॒हा॒ इति॑ । इति॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ गन्ध॒र्वाः । ग॒न्ध॒र्वा अव॑दन्न् । अव॑द॒न्नगा॑यन्न् । अगा॑यन्दे॒वाः । दे॒वास्सा । सा दे॒वान् । दे॒वान्गाय॑तः । गाय॑त उ॒पाव॑र्तत । उ॒पाव॑र्तत॒ तस्मा᳚त् । उ॒पाव॑र्त॒तेत्यु॑प-आव॑र्तत । तस्मा॒द्गाय॑न्तम् । गाय॑न्त॒ꣳ॒ स्त्रियः॑ । स्त्रिय॑ कामयन्ते । का॒म॒य॒न्ते॒ कामु॑काः । कामु॑का एनम् । ए॒न॒ं॒ स्त्रियः॑ । स्त्रियो॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदाथो᳚ । अथो॒ यः । अथो॒ इत्यथो᳚ । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वानपि॑ । अपि॒ जन्ये॑षु । जन्ये॑षु॒ भव॑ति । भव॑ति॒ तेभ्यः॑ । तेभ्य॑ ए॒व । ए॒व द॑दति । द॒द॒त्यु॒त । उ॒त यत् । यद्ब॒हुत॑याः । ब॒हुत॑या॒ भव॑न्ति । ब॒हुत॑या॒ इति॑ ब॒हु-त॒याः॒ (44)।
भ॒व॒न्त्येक॑हायन्या । एक॑हायन्या क्रीणाति । एक॑हाय॒न्येत्येक॑-हा॒य॒न्या॒ । क्री॒णा॒ति॒ वा॒चा । वा॒चैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सर्व॑या । सर्व॑या क्रीणाति । क्री॒णा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒देक॑हायनाः । एक॑हायना मनु॒ष्याः᳚ । एक॑हायना॒ इत्येक॑-हा॒य॒नाः॒ । म॒नु॒ष्या॑ वाच᳚म् । वाचँ॑व्वदन्ति । वद॒न्त्यकू॑टया । अकू॑ट॒याऽक॑र्णया । अक॑र्ण॒याऽका॑णया । अक॑र्ण॒याऽश्लो॑णया । अश्लो॑ण॒याऽस॑प्तशफया । अस॑प्तशफया क्रीणाति । अस॑प्तशफ॒येत्यस॑प्तश॒फ॒या॒ । क्री॒णा॒ति॒ सर्व॑या । सर्व॑यै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्क्री॒णा॒ति॒ । क्री॒णा॒ति॒ यत् । यच्छ्वे॒तया᳚ । श्वे॒तया᳚ क्रीणी॒यात् । क्री॒णी॒याद्दु॒श्चर्मा᳚ । दु॒श्चर्मा॒ यज॑मानः । दु॒श्चर्मेति॑ दुः-चर्मा᳚ । यज॑मानस्स्यात् । स्या॒द्यत् । यत्कृ॒ष्णया᳚ । कृ॒ष्णया॑ऽनु॒स्तर॑णी । अ॒नु॒स्तर॑णी स्यात् । अ॒नु॒स्तर॒णीत्य॑नु-स्तर॑णी । स्या॒त्प्र॒मायु॑कः । प्र॒मायु॑को॒ यज॑मानः । प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र-मायु॑कः । यज॑मानस्स्यात् । स्या॒द्यत् । यद्वि॑रू॒पया᳚ । द्वि॒रू॒पया॒ वार्त्र॑घ्नी । द्वि॒रू॒प-येति॑ द्वि-रू॒पया᳚ । वार्त्र॑घ्नी स्यात् । वार्त्र॒घ्नीति॒ वार्त्र॑-घ्नी॒ । स्या॒थ्सः । स वा᳚ । वा॒ऽन्यम् । अ॒न्यञ्जि॑नी॒यात् । जि॒नी॒यात्तम् । तँव्वा᳚ । वा॒ऽन्यः । अ॒न्यो जि॑नीयात् । जि॒नी॒या॒द॒रु॒णया᳚ । अ॒रु॒णया॑ पिङ्गा॒ख्ष्या । पि॒ङ्गा॒ख्ष्या क्री॑णाति । पि॒ङ्गा॒ख्ष्येति॑ पिङ्ग-अ॒ख्ष्या । क्री॒णा॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वै सोम॑स्य । सोम॑स्य रू॒पम् । रू॒पं स्वया᳚ । स्वयै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वत॑या । दे॒वत॑या क्रीणाति । क्री॒णा॒तीति॑ क्रीणाति (45) ॥
तद्धिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यमभवत् । अ॒भ॒व॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒द्भ्यः । अ॒द्भ्यो हिर॑ण्यम् । अ॒द्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । हिर॑ण्यम्पुनन्ति । पु॒न॒न्ति॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ कस्मा᳚त् । कस्मा᳚थ्स॒त्यात् । स॒त्याद॑न॒स्तिके॑न । अ॒न॒स्ति॒के॑न प्र॒जाः । प्र॒जा प्र॒वीय॑न्ते । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र॒वीय॑न्तेऽस्थ॒न्वतीः᳚ । प्र॒वीय॑न्त॒ इति॑ प्र-वीय॑न्ते । अ॒स्थ॒न्वती᳚र्जायन्ते । अ॒स्थ॒न्वती॒रित्य॑स्थन्न्-वतीः᳚ । जा॒य॒न्त॒ इति॑ । इति॒ यत् । यद्धिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यङ्घृ॒ते । घृ॒ते॑ऽव॒धाय॑ । अ॒व॒धाय॑ जु॒होति॑ । अ॒व॒धायेत्य॑व-धाय॑ । जु॒होति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दन॒स्थिके॑न । अ॒न॒स्थिके॑न प्र॒जाः । प्र॒जा प्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्रवी॑यन्ते । वी॒य॒न्ते॒ऽस्थ॒न्ववतीः᳚ । अ॒स्थ॒न्वती᳚र्जायन्ते । अ॒स्थ॒न्वती॒रित्य॑स्थन्न्-वतीः᳚ । जा॒य॒न्त॒ ए॒तत् । ए॒तद्वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्ने प्रि॒यम् । प्रि॒यन्धाम॑ । धाम॒ यत् । यद्घृ॒तम् । घृ॒तन्तेजः॑ । ते॒जो॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यमि॒यम् । इ॒यन्ते᳚ । ते॒ शु॒क्र॒ । शु॒क्र॒त॒नूः । त॒नूरि॒दम् । इ॒दँव्वर्चः॑ । वर्च॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सते॑जसम् । सते॑जसमे॒व । सते॑जस॒मिति॒ स-ते॒ज॒स॒म्॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सत॑नुम् । सत॑नुङ्करोति । सत॑नु॒मिति॒ स-त॒नु॒म्॒। (46)
क॒रो॒त्यथो᳚ । अथो॒ सम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । सम्भ॑रति । भ॒र॒त्ये॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒य्यत् । यदब॑द्धम् । अब॑द्धमवद॒ध्यात् । अ॒व॒द॒ध्याद्गर्भाः᳚ । अ॒व॒द॒ध्यादित्य॑व-द॒ध्यात् । गर्भाः᳚ प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना᳚म्परा॒पातु॑काः । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । प॒रा॒पातु॑कास्स्युः । प॒रा॒पातु॑का॒ इति॑ परा-पातु॑काः । स्यु॒र्ब॒द्धम् । ब॒द्धमव॑ । अव॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ गर्भा॑णाम् । गर्भा॑णा॒न्धृत्यै᳚ । धृत्यै॑ निष्ट॒र्क्य᳚म् । नि॒ष्ट॒र्क्य॑म्बध्नाति । ब॒ध्ना॒ति॒ प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना᳚म्प्र॒जन॑नाय । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । प्र॒जन॑नाय॒ वाक् । प्र॒जन॑ना॒येति॑ प्र-जन॑नाय । वाग्वै । वा ए॒षा । ए॒षा यत् । यथ्सो॑म॒क्रय॑णी । सो॒म॒क्रय॑णी॒ जूः । सो॒म॒क्रय॒णीति॑ सोम-क्रय॑णी । जूर॑सि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यत् । यद्धि । हि मन॑सा । मन॑सा॒ जव॑ते । जव॑ते॒ तत् । तद्वा॒चा । वा॒चा वद॑ति । वद॑ति धृ॒ता । धृ॒ता मन॑सा । मन॒सेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मन॑सा । मन॑सा॒ हि । हि वाक् । वाग्धृ॒ता । धृ॒ता जुष्टा᳚ । जुष्टा॒ विष्ण॑वे । विष्ण॑व॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञः (47)।
य॒ज्ञो वै । वै विष्णुः॑ । विष्णु॑र्य॒ज्ञाय॑ । य॒ज्ञायै॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒ञ्जुष्टा᳚म् । जुष्टा᳚ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ तस्याः᳚ । तस्या᳚स्ते । ते॒ स॒त्यस॑वसः । स॒त्यस॑वस प्रस॒वे । स॒त्यसव॑स॒ इति॑ स॒त्य-स॒व॒सः॒ । प्र॒स॒व इति॑ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स॒वि॒तृप्र॑सूताम् । स॒वि॒तृ॒प्र॑सूतामे॒व । स॒वि॒तृप्र॑सूता॒मिति॑ सवि॒तृ-प्र॒सू॒ता॒म्॒ । ए॒व वाच᳚म् । वाच॒ मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ काण्डे॑काण्डे । काण्डे॑काण्डे॒ वै । काण्डे॑काण्ड॒ इति॒ काण्डे᳚-का॒ण्डे॒ । वै क्रि॒यमा॑णे । क्रि॒यमा॑णे य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि जिघाꣳसन्ति । जि॒घा॒ꣳ॒स॒न्त्ये॒षः । ए॒ष खलु॑ । खलु॒ वै । वा अर॑ख्षोहतः । अर॑ख्षोहत॒ पन्थाः᳚ । अर॑ख्षोहत॒ इत्यर॑ख्षः-ह॒तः॒ । पन्था॒ यः । यो᳚ग्नेः । अ॒ग्नेश्च॑ । च॒ सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य च । च॒ सूर्य॑स्य । सूर्य॑स्य॒ चख्षुः॑ । चख्षु॒रा । आरु॑हम् । अ॒रु॒ह॒म॒ग्नेः । अ॒ग्नेर॒ख्ष्णः । अ॒ख्ष्ण कनीनि॑काम् । कनी॑निका॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यः । य ए॒व । ए॒वा र॑ख्षोहतः । अर॑ख्षोहत॒ पन्थाः᳚ । अर॑ख्षोहत॒ इत्य॑रख्षः-ह॒तः॒ । पन्था॒स्तम् । तꣳ स॒मारो॑हति । स॒मारो॑हति॒ वाक् । स॒मारो॑ह॒तीति॑ सम्-आरो॑हति (48)।
वाग्वै । वा ए॒षा । ए॒षा यत् । यथ्सो॑म॒क्रय॑णी । सो॒म॒क्रय॑णी॒ यत् । सो॒म॒क्रय॒णीति॑ सोम-क्रय॑णी । चिद॑सि । अ॒सि॒ म॒ना । म॒नाऽसि॑ । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ शास्ति॑ । शास्त्येव । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒मे॒तत् । ए॒तत्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚च्छि॒ष्टाः । शि॒ष्टा प्र॒जाः । प्र॒जा जा॑यन्ते । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । जा॒य॒न्ते॒ चित् । चिद॑सि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यत् । यद्धि । हि मन॑सा । मन॑सा चे॒तय॑ते । चेत॑यते॒ तत् । तद्वा॒चा । वा॒चा वद॑ति । वद॑ति म॒ना । म॒नाऽसि॑ । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यत् । यद्धि । हि मन॑सा । मन॑साऽभि॒गच्छ॑ति । अ॒भि॒गच्छ॑ति॒ तत् । अ॒भि॒गच्छ॒तीत्य॑भि-गच्छ॑ति । तत्क॒रोति॑ । क॒रोति॒ धीः । धीर॑सि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यत् । यद्धि । हि मन॑सा । मन॑सा॒ ध्याय॑ति । ध्याय॑ति॒ तत् । तद्वा॒चा । वा॒चा वद॑ति (49)।
वद॑ति॒ दख्षि॑णा। दख्षि॑णाऽसि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दख्षि॑णा । दख्षि॑णा॒ हि । ह्ये॑षा । ए॒षा य॒ज्ञिया᳚ । य॒ज्ञिया॑ऽसि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञिया᳚म् । य॒ज्ञिया॑मे॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒ङ्क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒ति॒ ख्ष॒त्रिया᳚ । ख्ष॒त्रिया॑ऽसि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ख्ष॒त्रिया᳚ । ख्ष॒त्रिया॒ हि । ह्ये॑षा । ए॒षाऽदि॑तिः । अदि॑तिरसि । अ॒स्यु॒भ॒यत॑श्शीर्ष्णी । उ॒भ॒यत॑श्शी॒र्ष्णीति॑ । उ॒भ॒यत॑-श्शी॒र्ष्णीत्यु॑भ॒यतः॑ -शी॒र्ष्णि॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यत् । य दे॒व । ए॒वादि॒त्यः । आ॒दि॒त्य प्रा॑य॒णीयः॑ । प्रा॒य॒णीयो॑ य॒ज्ञाना᳚म् । प्रा॒य॒णीय॒ इति॑ प्र-अ॒य॒नीयः॑ । य॒ज्ञाना॑मादि॒त्यः । आ॒दि॒त्य उ॑दय॒नीयः॑ । उ॒द॒य॒नीय॒स्तस्मा᳚त् । उ॒द॒य॒नीय॒ इत्यु॑त्-अ॒य॒नीयः॑ । तस्मा॑दे॒वम् । ए॒व मा॑ह । आ॒ह॒ यत् । यदब॑द्धा । अब॑द्धास्यात् । स्यादय॑ता । अय॑ता स्यात् । स्या॒द्यत् । यत्प॑दिब॒द्धा । प॒दि॒ब॒द्धाऽनु॒ स्तर॑णी । प॒दि॒ब॒द्धेति॑ पदि-ब॒द्धा । अ॒नु॒स्तर॑णी स्यात् । अ॒नु॒स्तर॒णीत्य॑नु-स्तर॑णी । स्या॒त्प्र॒मायु॑कः । प्र॒मायु॑को॒ यज॑मानः । प्र॒यायु॑क॒ इति॑ प्र-मायु॑कः । यज॑मानस्स्यात् (50)।स्या॒द्यत्।
यत्क॑र्णगृही॒ता। क॒र्ण॒गृ॒ही॒ता वार्त्र॑घ्नी । क॒र्ण॒गृ॒ही॒तेति॑ कर्ण-गृ॒ही॒ता । वार्त्र॑घ्नी स्यात् । वार्त्र॒घ्नीति॒ वार्त्र॑-घ्नीः॒ । स्या॒थ्सः । स वा᳚ । वा॒ऽन्यम् । अ॒न्यञ्जि॑नी॒यात् । जि॒नी॒यात्तम् । तँव्वा᳚ । वा॒ऽन्यः । अ॒न्यो जि॑नीयात् । जि॒नी॒या॒न्मि॒त्रः । मि॒त्रस्त्वा᳚ । त्वा॒ प॒दि । प॒दि ब॑ध्नातु । ब॒ध्ना॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मि॒त्रः । मि॒त्रो वै । वै शि॒वः । शि॒वो दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒न्तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒म्प॒दि । प॒दि ब॑ध्नाति । ब॒ध्ना॒ति॒ पू॒षा । पू॒षाऽध्व॑नः । अध्व॑न पातु । पा॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒हे॒यम् । इ॒यँव्वै । वै पू॒षा । पू॒षेमाम् । इ॒मामे॒व । ए॒वास्याः᳚ । अ॒स्या॒ अ॒धि॒पाम् । अ॒धि॒पाम॑कः । अ॒धि॒पामित्य॑धि-पाम् । अ॒क॒स्सम॑ष्ट्यै । सम॑ष्ट्या॒ इन्द्रा॑य । सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सम्-अ॒ष्ट्यै॒ । इन्द्रा॒ याध्य॑ख्षाय । अध्य॑ख्षा॒येति॑ । अध्य॑ख्षा॒येत्यधि॑-अ॒ख्षा॒य॒ । इत्या॑ह । आ॒हेन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मे॒व । ए॒वास्याः᳚ । अ॒स्या॒ अध्य॑ख्षम् । अध्य॑ख्षङ्करोति । अध्य॑ख्ष॒मित्यधि॑-अ॒ख्ष॒म्॒ । क॒रो॒त्यनु॑ (51)।
अनु॑ त्वा । त्वा॒ मा॒ता । मा॒ताम॑न्यताम् । म॒न्य॒ता॒मनु॑ । अनु॑पि॒ता । पि॒तेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हानु॑मतया । अनु॑मतयै॒व । अनु॑मत॒येत्यनु॑-म॒त॒या॒ । ए॒वैन॑या । ए॒न॒या॒ क्री॒णा॒ति॒ । क्री॒णा॒ति॒ सा । सा दे॑वि । दे॒वि॒ दे॒वम् । दे॒वमच्छ॑ । अच्छे॑ हि । इ॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वी । दे॒वी हि । ह्ये॑षा । ए॒षादे॒वः । दे॒व स्सोमः॑ । सोम॒ इन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य॒ सोम॑म् । सोम॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हेन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य॒ हि । हि सोमः॑ । सोम॑ आह्रि॒यते᳚ । आ॒ह्रि॒यते॒ यत् । आ॒ह्रि॒यत॒ इत्या᳚-ह्रि॒यते᳚ । य दे॒तत् । ए॒तद्यजुः॑ । यजु॒र्न । न ब्रू॒यात् । ब्रू॒यात्परा॑ची । परा᳚च्ये॒व । ए॒व सो॑म॒क्रय॑णी । सो॒म॒क्रय॑णीयात् । सो॒म॒क्रय॒णीति॑ सोम-क्रय॑णी । इ॒या॒द्रु॒द्रः । रु॒द्रस्त्वा᳚ । त्वा । आव॑र्तयतु । व॒र्त॒य॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ रु॒द्रः । रु॒द्रो वै । वै क्रू॒रः । क्रू॒रो दे॒वाना᳚म् (52)।
। दे॒वाना॒न्तम् । तमे॒व । ए॒वास्यै᳚ । अ॒स्यै॒ प॒रस्ता᳚त् । प॒रस्ता᳚द्दधाति । द॒धा॒त्यावृ॑त्यै । आवृ॑त्यै क्रू॒रम् । आवृ॑त्या॒ इत्या-वृ॒त्यै॒ । क्रू॒रमि॑व । इ॒व॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तत्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ यत् । यद्रु॒द्रस्य॑ । रु॒द्रस्य॑ की॒र्तिय॑ति । की॒र्तय॑ति मि॒त्रस्य॑ । मि॒त्रस्य॑ प॒था । प॒थेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्यै॑ वा॒चा । वा॒चा वै । वा ए॒षः । ए॒ष वि । वि क्री॑णीते । क्री॒णी॒ते॒ यः । यस्सो॑म॒क्रय॑ण्या । सो॒म॒क्रय॑ण्या स्व॒स्ति । सो॒म॒-क्रय॒ण्येति॑ सोम-क्रय॑ण्या । स्व॒स्ति सोम॑सखा । सोम॑सखा॒ पुनः॑ । सोम॑ स॒खेति॒ सोम॑-स॒खा॒ । पुन॒रा । एहि॑ । इ॒हि॒ स॒ह । स॒ह र॒य्या । रय्येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वा॒चा । वा॒चैव । ए॒ववि॒क्रीय॑ । वि॒क्रीय॒ पुनः॑ । वि॒क्रीयेति॑ वि-क्रीय॑ । पुन॑रा॒त्मन् । आ॒त्मन्वाच᳚म् । वाच॑न्धत्ते । ध॒त्तेऽनु॑पदासुका । अनु॑पदासुकाऽस्य । अनु॑पदा-सु॒केत्यनु॑प-दा॒सु॒का॒ । अ॒स्य॒ वाक् । वाग्भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदेति॒ वेद॑ (53) ॥7॥
षट्प॒दानि॑ । प॒दान्यनु॑ । अनु॒ नि । नि क्रा॑मति । क्रा॒म॒ति॒ ष॒ड॒हम् । ष॒ड॒हँव्वाक् । ष॒ड॒हमिति॑ षट्-अ॒हम् । वाङ्न । नाति॑ । अति॑ वदति । व॒द॒त्यु॒त । उ॒त सँ॑व्वथ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्याय॑ने । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस॑ । अय॑ने॒ याव॑ती । याव॑त्ये॒व । ए॒व वाक् । वाक्ताम् । तामव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ स॒प्त॒मे । स॒प्त॒मे प॒दे । प॒दे जु॑होति । जु॒हो॒ति॒ स॒प्तप॑दा । स॒प्तप॑दा॒ शक्व॑री । स॒प्तप॒देति॑ स॒प्त-प॒दा॒ । शक्व॑री प॒शवः॑ । प॒शव॒श्शक्व॑री । शक्व॑री प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ स॒प्त । स॒प्त ग्रा॒म्याः । ग्रा॒म्या प॒शवः॑ । प॒शव॑स्स॒प्त । स॒प्तार॒ण्याः । आ॒र॒ण्यास्स॒प्त । स॒प्त छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑स्यु॒भय॑स्य । उ॒भय॒स्याव॑रुध्यै । अव॑रुध्यै॒ वस्वी᳚ । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ । वस्व्य॑सि । अ॒सि॒ रु॒द्रा । रु॒द्रासि॑ । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ रू॒पम् । रू॒पमे॒व । ए॒वास्याः᳚ । अ॒स्या॒ ए॒तत् । ए॒तन्म॑हि॒मान᳚म् । म॒हि॒मानँ॒व्व्याच॑ष्टे। (54)
व्याच॑ष्टे॒ बृह॒स्पतिः॑ । वाच॑ष्ट॒ इति॒ वि-आच॑ष्टे । बृह॒स्पति॑ स्त्वा । त्वा॒ सु॒म्ने । सु॒म्नेर॑ण्वतु । र॒ण्व॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ रु॒द्रः । रु॒द्रो वसु॑भिः । वसु॑भि॒रा । वसु॑भि॒रिति॒ वसु॑-भिः॒ । आ चि॑केतु । चि॒के॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒हाऽवृ॑त्यै । आवृ॑त्यै पृथि॒व्याः । आवृ॑त्या॒ इत्या-वृ॒त्यै॒ । पृ॒थि॒व्यास्त्वा᳚ । त्वा॒ मू॒र्धन्न् । मू॒र्धन्ना । आ जि॑घर्मि । जि॒घ॒र्मि॒ दे॒व॒यज॑ने । दे॒व॒यज॑न॒ इति॑ । दे॒व॒यज॑न॒ इति॑ देव-यज॑ने । इत्या॑ह । आ॒ह॒ पृ॒थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या हि । ह्ये॑षः । ए॒ष मू॒र्धा । मू॒र्धायत् । यद्दे॑व॒यज॑नम् । दे॒व॒यज॑न॒मिडा॑याः । दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव-यज॑नम् । इडा॑या प॒दे । प॒द इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हेडा॑यै । इडा॑यै॒ हि । ह्ये॑ तत् । ए॒तत्प॒दम् । प॒दँय्यत् । यथ्सो॑म॒क्रय॑ण्यै । सो॒म॒क्रय॑ण्यै घृ॒तव॑ति । सो॒म॒क्रय॑ण्या॒ इति॑ सोम-क्रय॑ण्यै । घृ॒तव॑ति॒ स्वाहा᳚ । घृ॒तव॒तीति॑ घृ॒त-व॒ति॒ । स्वाहेति॑ (55)।
। इत्या॑ह । आ॒ह॒ यत् । य दे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒दात् । प॒दाद्घृ॒तम् । घृ॒तमपी᳚ड्यत । अपी᳚ड्यत॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒वम् । ए॒वमा॑ह । आ॒ह॒ यत् । यद॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युर॑न॒ग्नौ । अ॒न॒ग्नावाहु॑तिम् । आहु॑तिञ्जुहु॒यात् । आहु॑ति॒मित्या-हु॒ति॒म् । जु॒हु॒याद॒न्धः । अ॒न्धो᳚ऽध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युस्स्या᳚त् । स्या॒द्रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ ह॑न्युः । ह॒न्यु॒र्हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यमु॒पास्य॑ । उ॒पास्य॑ जुहोति । उ॒पास्येत्यु॑प-अस्य॑ । जु॒हो॒त्य॒ग्नि॒वति॑ । अ॒ग्नि॒वत्ये॒व । अ॒ग्नि॒वतीत्य॑ग्नि-वति॑ । ए॒व जु॑होति । जु॒हो॒ति॒ न । नान्धः । अ॒न्धो᳚ऽध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्यु र्भव॑ति । भव॑ति॒ न । न य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाघं॑सि घ्नन्ति । घ्न॒न्ति॒ काण्डे॑काण्डे । काण्डे॑काण्डे॒ वै । काण्डे॑काण्ड॒ इति॒ काण्डे᳚- का॒ण्डे॒ । वै क्रि॒यमा॑णे । क्रि॒यमा॑णे य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि जिघाꣳसन्ति । जि॒घा॒ꣳ॒स॒न्ति॒ परि॑लिखितम् । परि॑लिखित॒ꣳ॒ रख्ष॑ । परि॑लिखित॒मिति॒ परि॑-लि॒खि॒त॒म्॒ । रख्ष॒ परि॑लिखिति । परि॑लिखिता॒ अरा॑तयः । परि॑लिखिता॒ इति॒ परि॑-लि॒खि॒ताः॒ । अरा॑तय॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्या इ॒दम् । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒। (56)
। इ॒दम॒हम् । अ॒हꣳ रख्ष॑सः । रख्ष॑सो ग्री॒वाः । ग्री॒वा अपि॑ । अपि॑ कृन्तामि । कृ॒न्ता॒मि॒ यः । यो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान्द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ यम् । यञ्च॑ । च॒ व॒यम् । व॒यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्म इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ द्वौ । द्वौ वाव । वाव पुरु॑षौ । पुरु॑षौ॒ यम् । यञ्च॑ । चै॒व । ए॒ष द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ यः । यश्च॑ । चै॒न॒म् । ए॒न॒न्द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ तयोः᳚ । तयो॑रे॒व । ए॒वान॑न्तरायम् । अन॑न्तरायङ्ग्री॒वाः । अन॑न्तराय॒मित्यन॑न्तः-आ॒य॒म्॒ । ग्री॒वा कृ॑न्तति । कृ॒न्त॒ति॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै सो॑म॒क्रय॑ण्यै । सो॒म॒क्रय॑ण्यै प॒दम् । सो॒म॒क्रय॑ण्या॒ इति॑ सोम-क्रय॑ण्यै । प॒दँय्या॒वत्त्मू॒तम् । या॒व॒त्त्मू॒तꣳ सम् । या॒व॒त्त्मूतमिति॑ यावत्-त्मू॒तम् । सँव्व॑पति । व॒प॒ति॒ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽस्मे । अ॒स्मेरायः॑ । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । राय॒ इति॑ । इति॒ सम् । सँव्व॑पति । व॒प॒त्या॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑मे॒व । ए॒वाध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्यु प॒शुभ्यः॑। (57)
प॒शुभ्यो॒ न । प॒शुभ्य॒ इति॑ प॒शु-भ्यः॒ । नान्तः । अ॒न्तरे॑ति । ए॒ति॒ त्वे । त्वे रायः॑ । त्वे इति॒ त्वे । राय॒ इति॑ । इति॒ यज॑मनाय । यज॑मानाय॒ प्र । प्रय॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ यज॑माने । यज॑मान ए॒व । ए॒व र॒यिम् । र॒यिन्द॑धाति । द॒धा॒ति॒ तोते᳚ । तोते॒ रायः॑ । राय॒ इति॑ । इति॒ पत्नि॑यै । पत्नि॑या अ॒र्धः । अ॒र्धो वै । वा ए॒षः । ए॒ष आ॒त्मनः॑ । आ॒त्मनो॒ यत् । यत्पत्नी᳚ । पत्नी॒ यथा᳚ । यथा॑ गृ॒हेषु॑ । गृ॒हेषु॑ निध॒त्ते । नि॒ध॒त्ते ता॒दृक् । नि॒ध॒त्त इति॑ निध॒त्ते । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तत्त्वष्टी॑मती । त्वष्टी॑मती ते । ते॒ स॒पे॒य॒ । स॒पे॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ त्वष्टा᳚ । त्वष्टा॒ वै । वै प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाम्मि॑थु॒नाना᳚म् । मि॒थु॒नानाꣳ॑ रूप॒कृत् । रू॒प॒कृद्रू॒पम् । रू॒प॒कृदिति॑ रूप-कृत् । रू॒पमे॒व । ए॒व प॒शुषु॑ । प॒शषु॑ दधाति । द॒धा॒त्य॒स्मै । अ॒स्मै वै । वै लो॒काय॑ । लो॒काय॒ गार्ह॑पत्यः । गार्ह॑पत्य॒ आ । गार्ह॑पत्य॒ इति॒ गार्ह॑-प॒त्यः॒ । आधी॑यते । धी॒य॒ते॒ऽमुष्मै᳚ । अ॒मुष्मा॑ आहव॒नीयः॑ । आ॒ह॒व॒नीयो॒ यत् । आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚-ह॒व॒नीयः॑ । यद्गार्ह॑पत्ये । गार्ह॑पत्य उप॒वपे᳚त् । गार्ह॑पत्य॒ इति॒ गार्ह॑-प॒त्ये॒ । उ॒प॒वपे॑द॒स्मिन्न् । उ॒प॒वपे॒दित्यु॑प-वपे᳚त् । अ॒स्मिन्लो॒के । लो॒के प॑शु॒मान् । प॒शु॒मान्थ्स्या᳚त् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । स्या॒द्यत् । यदा॑हव॒नीये᳚ । आ॒ह॒व॒नी॒येऽमुष्मिन्न्॑ । आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚-ह॒व॒नीये᳚ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के प॑शु॒मान् । प॒शु॒मान्थ्स्या᳚त् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । स्या॒दु॒भयोः᳚ । उ॒भयो॒रुप॑ । उप॑ वपति । व॒प॒त्यु॒भयोः᳚ । उ॒भयो॑रे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒कयोः᳚ । लो॒कयोः᳚ पशु॒मन्त᳚म् । प॒शु॒मन्त॑ङ्करोति । प॒शु॒मन्त॒मिति॑ पशु-मन्त᳚म् । क॒रो॒तीति॑ करोति (58) ॥
“ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ वि॒चित्यः॑ । वि॒चित्य॒स्सोमा3ः । वि॒चित्य॒ इति॑ वि-चित्यः॑ । सोमा3 न । न वि॒चित्या3ः । वि॒चित्या3 इति॑ । वि॒चित्या 3 इति॑ वि-चित्या 3ः । इति॒ सोमः॑ । सोमो॒ वै । वा ओष॑धीनाम् । ओष॑धीना॒ꣳ॒ राजा᳚ । राजा॒ तस्मिन्न्॑ । तस्मि॒न्॒, यत् । यदाप॑न्नम् । आप॑न्नङ्ग्रसि॒तम् । आप॑न्न॒मित्या-प॒न्न॒म्॒ । ग्र॒सि॒तमे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ तत् । तद्यत् । यद्वि॑चिनु॒यात् । वि॒चि॒नु॒याद्यथा᳚ । वि॒चि॒नु॒यादिति॑ वि-चि॒नु॒यात् । यथा॒ऽऽस्या᳚त् । आ॒स्या᳚द्ग्रसि॒तम् । ग्र॒सि॒तन्नि॑ष्खि॒दति॑ । नि॒ष्खि॒दति॑ ता॒दृक् । नि॒ष्खि॒दती॑ निःखि॒दति॑ । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तद्यत् । यन्न । न वि॑चिनु॒यात् । वि॒चि॒नु॒याद्यथा᳚ । वि॒चि॒नुयादिति॑ वि-चि॒नु॒यात् । यथा॒ऽख्षन्न् । अ॒ख्षन्नाप॑न्नम् । आप॑न्नँव्वि॒धाव॑ति । आप॑न्न॒मित्या-प॒न्न॒म्॒ । वि॒धाव॑ति ता॒दृक् । वि॒धाव॒तीति॑ वि-धाव॑ति । ता॒दृगे॒व । ए॒वतत् । तत्ख्षोधु॑कः । ख्षोधु॑कोध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युस्स्यात् । स्याख्षोधु॑कः । ख्षोधु॑को॒ यज॑मानः । यज॑मान॒स्सोम॑ विक्रयिन्न् । सोम॑विक्रयि॒न्थ्सोम᳚म् । सोम॑-विक्रयि॒न्निति॒ सोम॑-वि॒क्र॒यि॒न्न्॒ । सोमꣳ॑ शोधय । शो॒ध॒येति॑ । इत्ये॒व । ए॒व ब्रू॑यात् । ब्रू॒या॒द्यदि॑ । यदीत॑रम् । इत॑रँ॒य्यदि॑ (59)।”
यदीत॑रम् । इत॑रमु॒भये॑न । उ॒भये॑नै॒व । ए॒व सो॑मविक्र॒यिण᳚म् । सो॒म॒वि॒क्र॒यिण॑मर्पयति । सो॒म॒वि॒क्र॒यिण॒मिति॑ सोम-वि॒क्र॒यिण᳚म् । अ॒र्प॒य॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्सोमविक्र॒यी । सो॒म॒वि॒क्र॒यी ख्षोधु॑कः । सो॒म॒वि॒क्र॒यीति॑ सोम-वि॒क्र॒यी । ख्षोधु॑कोऽरु॒णः । अ॒रु॒णो ह॑ । ह॒ स्म॒ । स्मा॒ह॒ । आ॒हौप॑वेशिः । औप॑वेशि॒स्सोम॒क्रय॑णे । औप॑वेशि॒रित्यौप॑-वे॒शिः॒ । सो॒म॒क्रय॑ण ए॒व । सो॒म॒ क्रय॑ण॒ इति॑ सोम-क्रय॑णे । ए॒वाहम् । अ॒हन्तृ॑तीयसव॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नमव॑ । तृ॒ती॒य॒स॒वनमिति॑ तृतीय-स॒व॒नम् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ इति॑ । इति॑ पशू॒नाम् । प॒शू॒नाञ्चर्मन्॑ । चर्म॑न्मिमीते । मि॒मी॒ते॒ प॒शून् । प॒शू॒ने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ प॒शवः॑ । प॒शोवो॒ हि । हि तृ॒तीय᳚म् । तृ॒तीय॒ꣳ॒ सव॑नम् । सव॑नँ॒य्यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑ताप॒शुः । अ॒प॒शुस्स्या᳚त् । स्या॒दिति॑ । इत्यृ॑ख्ष॒तः । ऋ॒ख्ष॒तस्तस्य॑ । तस्य॑ मिमीत । मि॒मी॒त॒र्ख्षम् । ऋ॒ख्षँव्वै । वा अ॑पश॒व्यम् । अ॒प॒श॒व्यम॑प॒शुः । अ॒प॒शुरे॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त पशु॒मान् । प॒शु॒मान्थ्स्या᳚त् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । स्या॒दिति॑ (60)।
। इति॑ लोम॒तः । लो॒म॒तस्तस्य॑ । तस्य॑मिमीत । मि॒मी॒तै॒तत् । ए॒तद्वै । वै प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाꣳ रू॒पम् । रू॒पꣳ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ प॒शु॒मान् । प॒शु॒माने॒व । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्य॒पाम् । अ॒पामन्ते᳚ । अन्ते᳚ क्रीणाति । क्री॒णा॒ति॒ सर॑सम् । सर॑समे॒व । सर॑स॒मिति॒ स-र॒स॒म्॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्क्री॒णा॒ति॒ । क्री॒णा॒त्य॒मात्यः॑ । अ॒मात्यो॑ऽसि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒मा । अ॒ मैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्कु॒रु॒ते॒ । कु॒रु॒ते॒ शु॒क्रः । शु॒क्रस्ते᳚ । ते॒ ग्रहः॑ । ग्रह॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ शु॒क्रः । शु॒क्रो हि । ह्य॑स्य । अ॒स्य॒ ग्रहः॑ । ग्रहोन॑सा । अन॒साऽच्छ॑ । अच्छ॑ याति । या॒ति॒ म॒हि॒मान᳚म् । म॒हि॒मान॑मे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्याऽच्छ॑ । अच्छ॑याति । या॒त्यन॑सा । अन॒साऽच्छ॑। (61)
। अच्छ॑ याति । या॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दनो वा॒ह्य᳚म् । अ॒नो॒वा॒ह्यꣳ॑ स॒मे । अ॒नो॒वा॒ह्य॑मित्य॑नः-वा॒ह्य᳚म् । स॒मे जीव॑नम् । जीव॑नँ॒य्यत्र॑ । यत्र॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒तम् । ए॒तꣳ शी॒र्ष्णा । शी॒र्ष्णा हर॑न्ति । हर॑न्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚च्छीर्षहा॒र्य᳚म् । शी॒र्॒ष॒हार्य॑ङ्गि॒रौ । शी॒र्॒ष॒हार्य॑मिति॑ शीर्ष- हा॒र्य᳚म् । गि॒रौ जीव॑नम् । जीव॑नम॒भि । अ॒भि त्यम् । त्यन्दे॒व । दे॒वꣳ स॑वि॒तार᳚म् । स॒वि॒तार॒मिति॑ । इत्यति॑च्छन्दसा । अति॑च्छन्दस॒र्चा । अति॑च्छन्द॒सेत्यति॑-छ॒न्द॒सा॒ । ऋ॒चामिमी॑ते । मि॒मी॒तेऽति॑च्छन्दाः । अति॑च्छन्दा॒ वै । अति॑च्छन्दा॒ इत्यति॑-छ॒न्दाः॒ । वै सर्वा॑णि । सर्वा॑णि॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ सर्वे॑भिः । सर्वे॑बि॒रेव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ञ्छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिर्मिमीते । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । मि॒मी॒ते॒ वर्ष्म॑ । वर्ष्म॒ वै । वा ए॒षा । ए॒षा छन्द॑साम् । छन्द॑साँ॒य्यत् । यदति॑च्छन्दाः । अति॑च्छन्दा॒यत् । अति॑च्छन्दा॒ इत्यति॑-छ॒न्दाः॒ । यदति॑च्छन्दसा । अति॑च्छन्द स॒र्चा । अति॑च्छन्द॒सेत्यति॑-छ॒न्द॒सा॒ । ऋ॒चामिमी॑ते । मिमी॑ते॒ वर्ष्म॑ । वर्ष्मै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ स॒मा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना᳚ङ्करोति । क॒रो॒त्येक॑यैकया । एक॑यैकयो॒थ्सर्ग᳚म् । एक॑यैक॒येत्येक॑या-ए॒क॒या॒ । उ॒थ्सर्ग॑म्मिमीते । उ॒थ्सर्ग॒मित्यु॑त्- सर्ग᳚म्। (62)
मिमीतेऽया॑तयाम्नियाऽयातयाम्निया । अया॑तयाम्नियाऽयातयाम्नियै॒व । अया॑तयाम्नियाऽयातयाम्नि॒येत्यया॑त याम्निया-अ॒या॒त॒या॒म्नि॒या॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्मि॒मी॒ते॒ । मि॒मी॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒न्नाना॑वीर्या । नाना॑वीर्या अ॒ङ्गुल॑यः । नाना॑वीर्या॒ इति॒ नाना᳚- वी॒र्याः॒ । अ॒ङ्गुल॑य॒स्सर्वा॑सु । सर्वा᳚स्वङ्गु॒ष्ठम् । अ॒ङ्गु॒ष्ठमुप॑ । उप॒ नि । नि गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्स॒माव॑द्वीर्यः । स॒माव॑द्वीर्यो॒न्याभिः॑ । स॒माव॑द्वीर्य॒ इति॑ स॒माव॑त्-वी॒र्यः॒ । अ॒न्याभि॑र॒ङ्गुलि॑भिः । अ॒ङ्गुलि॑भि॒स्तस्मा᳚त् । अ॒ङ्गुलि॑भि॒रित्य॒ङ्गुलि॑-भिः॒ । तस्मा॒थ्सर्वाः᳚ । सर्वा॒ अनु॑ । अनु॒ सम् । सञ्च॑रति । च॒र॒ति॒ यत् । यथ्स॒ह । स॒ह सर्वा॑भिः । सर्वा॑भि॒र्मिमी॑त । मिमी॑त॒ संश्लि॑ष्टाः । संश्लि॑ष्टा अ॒ङ्गुल॑यः । संश्लि॑ष्टा॒ इति॒ सम्-श्लि॒ष्टाः॒ । अ॒ङ्गुल॑यो जायेरन्न् । जा॒ये॒र॒न्नैक॑यैकया । एक॑यैकयो॒थ्सर्ग᳚म् । एक॑यैक॒येत्येक॑या-ए॒क॒या॒ । उ॒थ्सर्ग॑म्मिमीते । उ॒थ्सर्ग॒मित्यु॑त्-सर्ग᳚म् । मि॒मी॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्विभ॑क्ताः । विभ॑क्ता जायन्ते । विभ॑क्ता इति॒ वि-भ॒क्ताः॒ । जा॒य॒न्ते॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ कृत्वः॑ । कृत्वो॒ यजु॑षा । यजु॑षा मिमीते । मि॒मी॒ते॒ पञ्चा᳚ख्षरा । पञ्चा᳚ख्षरा प॒ङ्क्तिः । पञ्चा᳚ख्ष॒रेति॒ पञ्च॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । प॒ङ्क्ति पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ कृत्वः॑ । कृत्व॑स्तू॒ष्णीम् । तू॒ष्णीम्दश॑ (63)।
। दश॒ सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ दशा᳚ख्षरा । दशा᳚ख्षरा वि॒राट् । दशा᳚ख्ष॒रेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राडन्न᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अन्नँ॑व्वि॒राट् । वि॒राड्वि॒राजा᳚ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राजै॒व । वि॒राजेति॑ वि-राजा᳚ । ए॒वान्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मव॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यत् । यद्यजु॑षा । यजु॑षा॒मिमी॑ते । मिमी॑ते भू॒तम् । भू॒तमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यत् । यत्तू॒ष्णीम् । तू॒ष्णीम्भ॑वि॒ष्यत् । भ॒वि॒ष्यद्यत् । यद्वै । वै तावान्॑ । तावा॑ने॒व । ए॒व सोमः॑ । सोम॑स्स्यात् । स्या॒द्याव॑न्तम् । याव॑न्त॒म्मिमी॑ते । मिमी॑ते॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्यै॒व । ए॒व स्या᳚त् । स्या॒न्न । नापि॑ । अपि॑ सद॒स्या॑नाम् । स॒द॒स्या॑नाम्प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॑स्त्वा । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । त्वेति॑ । इत्युप॑ । उप॒ सम् । समू॑हति । ऊ॒ह॒ति॒ स॒द॒स्यान्॑ । स॒द॒स्या॑ने॒व । ए॒वान्वा भ॑जति । अ॒न्वा भ॑जति॒ वास॑सा । अ॒न्वाभ॑ज॒तीत्य॑नु-आभ॑जति । वास॒ सोप॑ । उप॑ नह्यति । न॒ह्य॒ति॒ स॒र्व॒दे॒वत्य᳚म् । स॒र्व॒दे॒व॒त्यँ॑व्वै । स॒र्व॒दे॒व॒त्य॑मिति॑ सर्व-दे॒व॒त्य᳚म् । वै वासः॑। (64)
। वास॒न्सर्वा॑भिः । सर्वा॑भि रे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भि॒सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै सोमः॑ । सोम॑ प्रा॒णाय॑ । प्रा॒णाय॑ त्वा । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । त्वेति॑ । इत्युप॑ । उप॑ नह्यति । न॒ह्य॒ति॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णमे॒व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । ए॒व प॒शुषु॑ । प॒शुषु॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ व्या॒नाय॑ । व्या॒नाय॑ त्वा । व्या॒नायेति॑ वि-अ॒नाय॑ । त्वेति॑ । इत्यनु॑ । अनु॑शृन्थति । शृ॒न्थ॒ति॒ व्या॒नम् । व्या॒नमे॒व । व्या॒नमिति॑ वि-अ॒नम् । ए॒व प॒शुषु॑ । प॒शुषु॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्स्व॒पन्त᳚म् । स्व॒पन्त॑म्प्रा॒णाः । प्रा॒णा न । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । न ज॑हति । ज॒ह॒तीति॑ जहति (65) ॥9॥
यत्क॒लया᳚ । क॒लया॑ ते । ते॒ श॒फेन॑ । श॒फेन॑ ते । ते॒ क्री॒णा॒नि॒ । क्री॒णा॒नीति॑ । इति॒ पणे॑त । पणे॒तागो॑अर्घम् । अगो॑अर्घ॒ꣳ॒ सोम᳚म् । अगो॑अर्घ॒मित्यगो᳚-अ॒र्घ॒म्॒ । सोम॑ङ्कु॒र्यात् । कु॒र्यादगो॑अर्घम् । अगो॑अर्घँ॒य्यज॑मानम् । अगो॑अर्घ॒मित्यगो᳚-अ॒र्घ॒म्॒ । यज॑मान॒मगो॑अर्घम् । अगो॑अर्घमध्व॒र्युम् । अघो॑अर्घ॒मित्यगो᳚-अ॒र्घ॒म् । अ॒ध्व॒र्युङ्गोः । गोस्तु । तु म॑हि॒मान᳚म् । म॒हि॒मान॒न्न । नाव॑ । अव॑ तिरेत् । ति॒रे॒द्गवा᳚ । गवा॑ ते । ते॒ क्री॒णा॒नि॒ । क्री॒णा॒नीति॑ । इत्ये॒व । ए॒व ब्रू॑यात् । ब्रू॒या॒द्गो॒ अ॒र्घम् । गो॒ अ॒र्घमे॒व । गो॒अ॒र्घमिति॑ गो-अ॒र्घम् । ए॒व सोम᳚म् । सोम॑ङ्क॒रोति॑ । क॒रोति॑ गो?अ॒र्घम् । गो॒अ॒र्घँय्यज॑मानम् । यज॑मानङ्गो?अ॒र्घम् । गो॒अ॒र्घम॑ध्व॒र्युम् । गो॒अ॒र्घमिति॑ गो-अ॒र्घम् । अ॒ध्व॒र्युन्न । न गोः । गोर्म॑हि॒मान᳚म् । म॒हि॒मान॒मव॑ । अव॑ तिरति । ति॒र॒त्य॒जया᳚ । अ॒जया᳚ क्रीणाति । क्री॒णा॒ति॒ सत॑पसम् । सत॑पसमे॒व । सत॑पस॒मिति॒ स-त॒प॒स॒म्॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्क्री॒णा॒ति॒ । क्री॒णा॒ति॒ हिर॑ण्येन । हिर॑ण्येन क्रीणाति । क्री॒णा॒ति॒ सशु॑क्रम् । सशु॑क्रमे॒व । सशु॑क्र॒मिति॒ स-शु॒क्र॒म्॒ । ए॒वैन᳚म् (66)।
। ए॒न॒ङ्क्री॒णा॒ति॒ । क्री॒णा॒ति॒ धे॒न्वा । धे॒न्वा क्री॑णाति । क्री॒णा॒ति॒ साशि॑रम् । साशि॑रमे॒व । साशि॑रमिति॒ स-आ॒शि॒र॒म्॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्क्री॒णा॒ति॒ । क्री॒णा॒त्यृ॒ष॒भेण॑ । ऋ॒ष॒भेण॑ क्रीणाति । क्री॒णा॒ति॒ सेन्द्र᳚म् । सेन्द्र॑मे॒व । सेन्द्र॒मिति॒ स-इ॒न्द्र॒म्॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्क्री॒णा॒ति॒ । क्री॒णा॒त्य॒न॒डुहा᳚ । अ॒न॒डुहा᳚ क्रीणाति । क्री॒णा॒ति॒ वह्निः॑ । वह्नि॒र्वै । वा अ॑न॒ड्वान् । अ॒न॒ड्वान्वह्नि॑ना । वह्नि॑नै॒व । ए॒ववह्नि॑ । वह्नि॑य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ क्रीणाति । क्री॒णा॒ति॒ मि॒थु॒नाभ्या᳚म् । मि॒थु॒नाभ्या᳚ङ्क्रीणाति । क्री॒णा॒ति॒ मि॒थु॒नस्य॑ । मि॒थु॒नस्याव॑ रुध्यै । अव॑रुध्यै॒ वास॑सा । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ । वास॑सा क्रीणाति । क्री॒णा॒ति॒ स॒र्व॒दे॒वत्य᳚म् । स॒र्व॒दे॒वत्यँ॑व्वै । स॒र्व॒दे॒व॒त्य॑मिति सर्व-दे॒व॒त्य᳚म् । वै वासः॑ । वास॒स्सर्वा᳚भ्यः । सर्वा᳚भ्य ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्य क्रीणाति । क्री॒णा॒ति॒ दश॑ । दश॒ सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ दशा᳚ख्षरा । दशा᳚ख्षरा वि॒राट् । दशा᳚ख्ष॒रेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राडन्न᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अन्नँ॑व्वि॒राट् । वि॒राड्वि॒राजा᳚ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राजै॒व । वि॒राजेति॑ वि-राजा᳚ । ए॒वान्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मव॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न- अद्य᳚म् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ तप॑सः। (67)
तप॑सस्त॒नूः । त॒नूर॑सि । अ॒सि॒ प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ते॒ र्वर्णः॑ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । वर्ण॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प॒शुभ्यः॑ । प॒शुभ्य॑ ए॒व । प॒शुभ्य॒ इति॑ प॒शु-भ्यः॒ । ए॒व तत् । तद॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युर्नि । निह्नु॑ते । ह्नु॒त॒ आ॒त्मनः॑ । आ॒त्मनोना᳚व्रस्काय । अना᳚व्रस्काय॒ गच्छ॑ति । अना᳚व्रस्का॒येत्यना᳚-व्र॒स्का॒य॒ । गच्छ॑ति॒ श्रिय᳚म् । श्रिय॒म्प्र । प्र प॒शून् । प॒शूना᳚प्नोति । आ॒प्नो॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ शु॒क्रम् । शु॒क्रन्ते᳚ । ते शु॒क्रेण॑ । शु॒क्रेण॑ क्रीणामि । क्री॒णा॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒य॒जु॒रे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तद्दे॒वाः । दे॒वा वै । वै येन॑ । येन॒ हिर॑ण्येन । हिर॑ण्येन॒ सोम᳚म् । सोम॒मक्री॑णन्न् । अक्री॑ण॒न्तत् । तद॑भी॒षहा᳚ । अ॒भी॒षहा॒ पुनः॑ । अ॒भी॒षहेत्य॑भि-सहा᳚ । पुन॒रा । आद॑दत । अ॒द॒द॒त॒ कः । को हि । हि तेज॑सा । तेज॑सा विक्रे॒ष्यते᳚ । वि॒क्रे॒ष्यत॒ इति॑ । वि॒क्रे॒ष्यत॒ इति॑ वि-क्रे॒ष्यते᳚ । इति॒ येन॑ । येन॒ हिर॑ण्येन । हिर॑ण्येन॒ सोम᳚म् (68)।
सोम॑ङ्क्रीणी॒यात् । क्री॒णी॒यात्तत् । तद॑भी॒षहा᳚ । अ॒भी॒षहा॒ पुनः॑ । अ॒भी॒षहेत्य॑भि- सहा᳚ । पुन॒रा । आ द॑दीत । द॒दीत॒ तेजः॑ । तेज॑ ए॒व । ए॒वात्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ऽस्मे । अ॒स्मे ज्योतिः॑ । अ॒स्मे इत्य॒स्मे । ज्योति॑स्सोमविक्र॒यिणि॑ । सो॒म॒वि॒क्र॒यणि॒ तमः॑ । सो॒म॒वि॒क्र॒यीणीति॑ सोम-वि॒क्र॒यिणि॑ । तम॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑रे॒व । ए॒व यज॑माने । यज॑माने दधाति । द॒धा॒ति॒ तम॑सा । तम॑सा सोमविक्र॒यीण᳚म् । सो॒म॒वि॒क्र॒यिण॑मर्पयति । सो॒म॒वि॒क्र॒यिण॒मिति॑ सोम-वि॒क्र॒यिण᳚म् । अ॒र्प॒य॒ति॒ यत् । यदनु॑पग्रथ्य । अनु॑पग्रथ्य ह॒न्यात् । अनु॑पग्र॒थ्येत्यनु॑प-ग्र॒थ्य॒ । ह॒न्याद्द॑न्द॒शूकाः᳚ । द॒न्द॒शूका॒स्ताम् । ताꣳ समा᳚म् । समाꣳ॑ स॒र्पाः । स॒र्पास्स्युः॑ । स्यु॒रि॒दम् । इ॒दम॒हम् । अ॒हꣳ स॒र्पाणा᳚म् । स॒र्पाणा᳚न्दन्द॒शूका॑नाम् । द॒न्द॒शूका॑नाङ्ग्री॒वाः । ग्री॒वा उप॑ । उप॑ ग्रथ्नामि । ग्र॒थ्ना॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हाद॑न्दशूकाः । अद॑न्दशूका॒स्ताम् । ताꣳ समा᳚म् । समाꣳ॑ स॒र्पाः । स॒र्पाभ॑वन्ति । भ॒व॒न्ति॒ तम॑सा । तम॑सा सोमविक्र॒यिण᳚म् । सो॒म॒वि॒क्र॒यिणँ॑व्विध्यति । सो॒म॒वि॒क्र॒यिण॒मिति॑ सोम वि॒क्र॒यिण᳚म् । वि॒ध्य॒ति॒ स्वान॑ । स्वान॒ भ्राज॑ (69)।
“भ्राजेति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒ ते । ए॒ते वै । वा अ॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के सोम᳚म् । सोम॑मरख्षन्न् । अ॒र॒ख्ष॒न्तेभ्यः॑ । तेभ्योऽधि॑ । अधि॒ सोम᳚म् । सोम॒मा । आऽह॑रन्न् । अ॒ह॒र॒न्॒, यत् । यदे॒तेभ्यः॑ । ए॒तेभ्य॑ स्सोम॒क्रय॑णान् । सो॒म॒क्रय॑णा॒न्न । सो॒म॒क्रय॑णा॒निति॑ सोम-क्रय॑णान् । नानु॑दि॒शेत् । अ॒नु॒दि॒शेदक्री॑तः । अ॒नु॒दि॒शेदित्य॑नु-दि॒शेत् । अक्री॑तोस्य । अ॒स्य॒ सोमः॑ । सोम॑स्स्यात् । स्या॒न्न । नास्य॑ । अ॒स्यै॒ते । ए॒ते॑ऽमुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के सोम᳚म् । सोमꣳ॑ रख्षेयुः । र॒ख्षे॒यु॒र्यत् । यदे॒तेभ्यः॑ । ए॒तेभ्य॑स्सोम॒क्रय॑णान् । सो॒म॒क्रय॑णा॒ननुदि॒शति॑ । सो॒म॒क्रय॑णा॒निति॑ सोम-क्रय॑णान् । अ॒नु॒दि॒शति॑ क्री॒तः । अ॒नु॒दि॒शतीत्य॑नु-दि॒शति॑ । क्री॒तो᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ सोमः॑ । सोमो॑ भवति । भ॒व॒त्ये॒ते । ए॒ते᳚ऽस्य । अ॒स्या॒मु॒ष्मिन्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के सोम᳚म् । सोमꣳ॑ रख्षन्ति । र॒ख्ष॒न्तीति॑ रख्षन्ति (70) ॥”
वा॒रु॒णो वै । वै क्री॒तः । क्री॒तस्सोमः॑ । सोम॒ उप॑नद्धः । उप॑नद्धो मि॒त्रः । उप॑नद्ध॒ इत्युप॑-न॒द्धः॒ । मि॒त्रो नः॑ । न॒ आ । एहि॑ । इ॒हि॒ सुमि॑त्रधाः । सुमि॑त्रधा॒ इति॑ । सुमि॑त्रधा॒ इति॒ सुमि॑त्र-धाः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्या॒ इन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्यो॒रुम् । ऊ॒रुमा । आ वि॑श । वि॒श॒ दख्षि॑णम् । दख्षि॑ण॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वाः । दे॒वा वै । वै यम् । यꣳ सोम᳚म् । सोम॒मक्री॑णन्न् । अक्री॑ण॒न्तम् । तमिन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्यो॒रौ । उ॒रौ दख्षि॑णे । दख्षि॑ण॒ आ । आ सा॑दयन्न् । अ॒सा॒द॒य॒न्ने॒षः । ए॒ष खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒तर्हि॑ । ए॒तर्हीन्द्रः॑ । इन्द्रो॒ यः । यो यज॑ते । यज॑ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒वम् । ए॒वमा॑ह । आ॒होत् । उदायु॑षा । आयु॑षा स्वा॒युषा᳚ । स्वा॒युषेति॑ । स्वा॒युषेति॑ सु-आ॒युषा᳚ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒व । ए॒वान्वा॒रभ्य॑ । अ॒न्वा॒रभ्योत् । अ॒न्वा॒रभ्येत्य॑नु-आ॒रभ्य॑ । उत्ति॑ष्ठति (71)।
ति॒ष्ठ॒त्यु॒रु । उ॒र्व॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मनु॑ । अन्वि॑हि । इ॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒न्त॒रि॒ख्ष॒दे॒व॒त्यः॑ । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒दे॒व॒त्यो॑ हि । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒दे॒व॒त्य॑ इत्य॑न्तरिख्ष-दे॒व॒त्यः॑ । ह्ये॒तर्हि॑ । ए॒तर्हि॒ सोमः॑ । सोमोऽदि॑त्याः । अदि॑त्या॒स्सदः॑ । सदो॑ऽसि । अ॒स्यदि॑त्याः । अदि॑त्या॒स्सदः॑ । सद॒ आ । आसी॑द । सी॒देति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒य॒जुरे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तद्वि । वि वै । वा ए॑नम् । ए॒न॒मे॒तत् । ए॒तद॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ यत् । यद्वा॑रु॒णम् । वा॒रु॒णꣳ सन्त᳚म् । सन्त॑म्मै॒त्रम् । मै॒त्रङ्क॒रोति॑ । क॒रोति॑ वारु॒ण्या । वा॒रु॒ण्यर्चा । *ऋ॒चा सा॑दयति । आसा॑दयति । सा॒द॒य॒ति॒ स्वया᳚ । स्वयै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ वास॑सा । वास॑सा प॒र्यान॑ह्यति । प॒र्यान॑ह्यति सर्वदेव॒त्य᳚म् । प॒र्यान॑ह्य॒तीति॑ परि-आन॑ह्यति । स॒र्व॒दे॒वत्यँ॑व्वै । स॒र्व॒दे॒वत्य॑मिति॑ सर्व-दे॒व॒त्य᳚म् । वै वासः॑ । वास॒ सर्वा॑भिः । सर्वा॑भिरे॒व । ए॒वैन᳚म् (72)।
। ए॒न॒न्दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भि॒स्सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒त्यथो᳚ । अथो॒ रख्ष॑साम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । रख्षसा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्यै॒ वने॑षु । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । वने॑षु॒ वि । व्य॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षन्ततान । त॒ता॒नेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वने॑षु । वने॑षु॒ हि । हि वि । व्य॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षन्त॒तान॑ । त॒तान॒ वाज᳚म् । वाज॒मर्व॑थ्सु । अर्व॒थ्स्विति॑ । अर्व॒थ्स्वित्यर्व॑त्-सु॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वाज᳚म् । वाज॒ꣳ॒ हि । ह्य॒र्वथ्सु॑ । अ॒र्व॒थ्सु॒ पयः॑ । अर्व॒थ्स्वित्यर्व॑त्-सु॒ । पयो॑ अघ्नि॒यासु॑ । अ॒घ्नि॒यास्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ पयः॑ । पयो॒ हि । ह्य॑घ्नियासु॑ । अ॒घ्नि॒यासु॑ हृ॒थ्सु । हृ॒थ्सु हि । क्र॒तु॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ हृ॒थ्सु । हृ॒थ्स्विति॑ हृत्-सु । हि क्रतु᳚म् । हृ॒थ्स्विति॑ हृत्-सु । हृ॒थ्सु क्रतु᳚म् । क्रतुँ॒व्वरु॑णः । वरु॑णो वि॒ख्षु । वि॒ख्ष्व॑ग्निम् । अ॒ग्निमिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वरु॑णः । वरु॑णो॒ हि । हि वि॒ख्षु । वि॒ख्ष्व॑ग्निम् । अ॒ग्निन्दि॒वि । दि॒वि सूर्य᳚म् । सूर्य॒मिति॑। (73)
इत्या॑ह। आ॒ह॒ दि॒वि । दि॒वि हि । हि सूर्य᳚म् । सूर्य॒ꣳ॒ सोम᳚म् । सोम॒मद्रौ᳚ । अद्रा॒विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ग्रावा॑णः । ग्रावा॑णो॒ वै । वा अद्र॑यः । अद्र॑य॒स्तेषु॑ । तेषु॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष सोम᳚म् । सोम॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ यः । यो यज॑ते । यज॑ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒वम् । ए॒वमा॑ह । आ॒होत् । उदु॑ । उ॒त्यम् । त्यञ्जा॒तवे॑दसम् । जा॒तवे॑दस॒मिति॑ । जा॒तवे॑दस॒मिति॑ जा॒त-वे॒द॒स॒म्॒ । इति॑ सौ॒र्या । सौ॒र्यर्चा । ऋ॒चा कृ॑ष्णाजि॒नम् । कृ॒ष्णा॒जि॒नम्प्र॒त्यान॑ह्यति । कृ॒ष्णा॒जि॒नमिति॑ कृष्ण-अ॒जि॒नम् । प्र॒त्यान॑ह्यति॒ रख्ष॑साम् । प्र॒त्यान॑ह्य॒तीति॑ प्रति-आन॑ह्यति । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्या॒ उस्रौ᳚ । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । उस्रा॒ वा । एत॑म् । इ॒त॒न्धू॒र॒षा॒हौ॒ । धू॒र्॒षा॒हा॒विति॑ । धू॒र्॒षा॒-हाविति॑ धूः-सा॒हौ॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒य॒जु॒रे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तत्प्र । प्र च्य॑वस्व । च्य॒व॒स्व॒ भु॒वः॒ । भु॒व॒स्प॒ते॒ । प॒त॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ भू॒ताना᳚म् । भू॒ताना॒ꣳ॒ हि (74)।ह्ये॑षः।
ए॒ष पतिः॑। पति॒र्विश्वा॑नि । विश्वा᳚न्य॒भि । अ॒भि धामा॑नि । धामा॒नीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ विश्वा॑नि । विश्वा॑नि॒ हि । ह्ये॑षः । ए॒षो॑ऽभि । अ॒भि धामा॑नि । धामा॑नि प्र॒च्यव॑ते । प्र॒च्यव॑ते॒ मा । प्र॒च्य॑वत॒ इति॑ प्र-च्यव॑ते । मा त्वा᳚ । त्वा॒ प॒रि॒प॒री । प॒रि॒प॒री वि॑दत् । प॒रि॒प॒रीति॑ परि-प॒री । वि॒द॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यत् । य दे॒व । ए॒वादः । अ॒दस्सोम᳚म् । सोम॑माह्रि॒यमा॑णम् । आ॒ह्रि॒यमा॑णङ्गन्ध॒र्वः । आ॒ह्रि॒यमा॑ण॒मित्या᳚-ह्रि॒यमा॑णम् । ग॒न्ध॒र्वो वि॒श्वाव॑सुः । वि॒श्वाव॑सु प॒र्यमु॑ष्णात् । वि॒श्वाव॑सु॒रिति॑ वि॒श्व-व॒सुः॒ । प॒र्यमु॑ष्णा॒त्तस्मा᳚त् । प॒र्यमु॑ष्णा॒दिति॑ परि-अमु॑ष्णात् । तस्मा॑दे॒वम् । ए॒वमा॑ह । आहाप॑रिमोषाय । अप॑रिमोषा॒य यज॑मानस्य । अप॑रिमोषा॒येत्यप॑रि-मो॒षा॒य॒ । यज॑मानस्य स्व॒स्त्यय॑नी । स्व॒स्त्यय॑न्यसि । स्व॒स्त्यय॒नीति॑ स्वस्ति-अय॑नी । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यज॑मानस्य । यज॑मानस्यै॒व । ए॒वैषः । ए॒ष य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या᳚न्वार॒म्भः । अ॒न्वा॒र॒म्भोऽन॑वच्छित्यै । अ॒न्वा॒र॒म्भ इत्य॑नु-आ॒र॒म्भः । अन॑वच्छित्यै॒ वरु॑णः । अन॑वच्छित्या॒ इत्यन॑व-छि॒त्यै॒ । वरु॑णो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष यज॑मानम् । यज॑मानम॒भि । अ॒भ्या । ऐति॑ । ए॒ति॒ यत् ।यत्क्री॒तः (75)।
क्री॒तस्सोमः॑ । सोम॒ उप॑नद्धः । उप॑नद्धो॒ नमः॑ । उप॒नद्ध॒ इत्युप॑-न॒द्धः॒ । नमो॑ मि॒त्रस्य॑ । मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य । वरु॑णस्य॒ चख्ष॑से । चख्ष॑स॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्या॒ आ । आ सोम᳚म् । सोमँ॒व्वह॑न्ति । वह॑न्त्य॒ग्निना᳚ । अ॒ग्निना॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ तौ । तौ स॒म्भव॑न्तौ । स॒म्भव॑न्तौ॒ यज॑मानम् । स॒म्भव॑न्ता॒विति॑ सम्-भव॑न्तौ । यज॑मानम॒भि । अ॒भि सम् । सम्भ॑वतः । भ॒व॒त॒ पु॒रा । पु॒रा खलु॑ । खलु॒ वाव । वावैषः । ए॒ष मेधा॑य । मेधा॑या॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑मा॒रभ्य॑ । आ॒रभ्य॑ चरति । आ॒रभ्येत्या᳚-रभ्य॑ । च॒र॒ति॒ यः । यो दी᳚ख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तो यत् । यद॑ग्नीषो॒मीय᳚म् । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॑म्प॒शुम् । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॒मित्य॑ग्नी-सो॒मीय᳚म् । प॒शुमा॒लभ॑ते । आ॒लभ॑त आत्मनि॒ष्क्रय॑णः । आ॒लभ॑त॒ इत्या᳚-लभ॑ते । आ॒त्म॒नि॒ष्क्रय॑ण ए॒व । आ॒त्म॒नि॒ष्क्रय॑ण॒ इत्या᳚त्म-नि॒ष्क्रय॑णः । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ सः । स तस्मा᳚त् । तस्मा॒त्तस्य॑ । तस्य॒ न । नाश्य᳚म् । आ॒श्य॑म्पुरुषनि॒ष्क्रय॑णः । पु॒रु॒ष॒नि॒ष्क्रय॑ण इव । पु॒रु॒ष॒नि॒ष्क्रय॑ण॒ इति॑ पुरुष-नि॒ष्क्रय॑णः । इ॒व॒ हि । ह्यथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒र॒ग्नीषोमा᳚भ्याम् । अ॒ग्नीषोमा᳚भ्याँ॒व्वै । अ॒ग्नीषोमा᳚भ्या॒मित्य॒ग्नी-सोमा᳚भ्याम् । वा इन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ वृ॒त्रम् । वृ॒त्रम॑हन् । अ॒ह॒न्निति॑ । इति॒ यत् । यद॑ग्नीषो॒मीय᳚म् । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॑म्प॒शुम् । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॒मित्य॑ग्नी-सो॒मीय᳚म् । प॒शुमा॒लभ॑ते । आ॒लभ॑ते॒ वार्त्र॑घ्नः । आ॒लभ॑त॒ इत्या᳚-लभ॑ते । वार्त्र॑घ्न ए॒व । वार्त्र॑घ्न॒ इति॒ वार्त्र॑-घ्नः॒ । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ सः । स तस्मा᳚त् । तस्मा॑दु । उवा॒श्य᳚म् । आ॒श्यँ॑व्वारु॒ण्या । वा॒रु॒ण्यर्चा । ऋ॒चा परि॑ । परि॑ चरति । च॒र॒ति॒ स्वया᳚ । स्वयै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ परि॑ । परि॑ चरति । च॒र॒तीति॑ चरति (76) ॥
यदु॒भौ । उ॒भौ वि॒मुच्य॑ । वि॒मुच्या॑ति॒थ्यम् । वि॒मुच्येति॑ वि-मुच्य॑ । आ॒ति॒थ्यङ्गृ॑ह्णी॒यात् । गृ॒ह्णी॒याद्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञँव्वि । विच्छि॑न्द्यात् । छि॒न्द्या॒द्यत् । यदु॒भौ । उ॒भाववि॑मुच्य । अवि॑मुच्य॒ यथा᳚ । अवि॑मु॒च्येत्यवि॑-मु॒च्य॒ । यथाऽना॑गताय । अनाग॑तायाति॒थ्यम् । अना॑गता॒येत्यना᳚-ग॒ता॒य॒ । आ॒ति॒थ्यङ्क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यते॑ ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तद्विमु॑क्तः । विमु॑क्तो॒ऽन्यः॑ । विमु॑क्त॒ इति॒ वि- मु॒क्तः॒ । अ॒न्यो॑ न॒ड्वान् । अ॒न॒ड्वान्भव॑ति । भव॒त्यवि॑मुक्तः । अवि॑मुक्तो॒ऽन्यः । अवि॑मुक्त॒ इत्यवि॑-मु॒क्तः॒ । अ॒न्योऽथ॑ । अथा॑ऽति॒थ्यम् । आ॒ति॒थ्यङ्गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑त्यै । सन्त॑त्यै॒ पत्नी᳚ । सन्त॑त्या॒ इति॒ सम्-त॒त्यै॒ । पत्न्य॒न्वार॑भते । अ॒न्वार॑भते॒ पत्नी᳚ । अ॒न्वार॑भत॒ इत्य॑नु-आर॑भते । पत्नी॒ हि । हि पारी॑णह्यस्य । पारी॑णह्य॒स्येशे᳚ । पारी॑णह्य॒स्येति॒ पारि॑-न॒ह्य॒स्य॒ । ईशे॒ पत्नि॑या । पत्नि॑यै॒व । ए॒ऽवानु॑मतम् । अनु॑मत॒न्निः । अनु॑मत॒मित्यनु॑-म॒त॒म्॒ । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ यत् । यद्वै । वै पत्नी᳚ । पत्नी॑ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ क॒रोति॑ । क॒रोति॑ मिथु॒नम् । मि॒थु॒नन्तत् । तदथो᳚ । अथो॒ पत्नि॑याः । पत्नि॑या ए॒व । ए॒वैषः। (1)
ए॒ष य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या᳚न्वार॒म्भः । अ॒न्वा॒र॒म्भोऽन॑वच्छित्यै । अ॒न्वा॒र॒म्भ इत्य॑नु-आ॒र॒म्भः । अन॑वच्छित्यै॒ याव॑द्भिः । अन॑वच्छित्या॒ इत्यन॑व-छि॒त्यै॒ । याव॑द्भि॒र्वै । याव॑द्भि॒रिति॒ याव॑त्-भिः॒ । वै राजा᳚ । राजा॑ऽनुच॒रैः । अ॒नु॒च॒रैरा॒गच्छ॑ति । अ॒नु॒च॒रैरित्य॑नु-च॒रैः । आ॒गच्छ॑ति॒ सर्वे᳚भ्यः । आ॒गच्छ॒तीत्या᳚- गच्छ॑ति । सर्वे᳚भ्यो॒ वै । वै तेभ्यः॑ । तेभ्य॑ आति॒थ्यम् । आ॒ति॒थ्यङ्क्रि॑यते । क्रि॒य॒ते॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै सोम॑स्य । सोम॑स्य॒ राज्ञः॑ । राज्ञो॑ऽनुच॒राणि॑ । अ॒नु॒च॒राण्य॒ग्नेः । अ॒नु॒च॒राणीत्य॑नु-च॒राणि॑ । अ॒ग्नेरा॑ति॒थ्यम् । आ॒ति॒थ्यम॑सि । अ॒सि॒ विष्ण॑वे । विष्ण॑वे त्वा । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ गा॒य॒त्रि॒यै । गा॒य॒त्रि॒या ए॒व । ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॑ करोति । क॒रो॒ति॒ सोम॑स्य । सोम॑स्याति॒थ्यम् । आ॒ति॒थ्य॒म॑सि । अ॒सि॒ विष्ण॑वे । विष्ण॑वे त्वा । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ त्रि॒ष्टुभे᳚ । त्रि॒ष्टुभ॑ ए॒व । ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॑ करोति । क॒रो॒त्यति॑थेः । अति॑थेराति॒थ्यम् । आ॒ति॒थ्यम॑सि । अ॒सि॒ विष्ण॑वे । विष्ण॑वे त्वा । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ जग॑त्यै । जग॑त्या ए॒व (2)।
ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॑ करोति । क॒रो॒त्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये᳚ त्वा । त्वा॒ रा॒य॒स्पो॒ष॒ दाव्न्ने᳚ । रा॒य॒स्पो॒ष॒दाव्न्ने॒ विष्ण॑वे । रा॒य॒स्पो॒ष॒दाव्न्न॒ इति॑ रायस्पोष-दाव्न्ने᳚ । विष्ण॑वे त्वा । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒नु॒ष्टुभे᳚ । अ॒नु॒ष्टुभ॑ ए॒व । अ॒नु॒ष्टुभ॒ इत्य॑नु-स्तुभे᳚ । ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॑ करोति । क॒रो॒ति॒ श्ये॒नाय॑ । श्ये॒नाय॑ त्वा । त्वा॒ सो॒म॒भृते᳚ । सो॒म॒भृते॒ विष्ण॑वे । सो॒म॒भृत॒ इति॑ सोम-भृते᳚ । विष्ण॑वे त्वा । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ गा॒य॒त्रि॒यै । गा॒य॒त्रि॒या ए॒व । ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॑ करोति । क॒रो॒ति॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ कृत्वः॑ । कृत्वो॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ पञ्चा᳚ख्षरा । पञ्चा᳚ख्षरा प॒ङ्क्तिः । पञ्चा᳚ख्ष॒रेति॒ पञ्च॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । प॒ङ्क्ति पाङ्क्त॑ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ कस्मा᳚त् । कस्मा᳚थ्स॒त्यात् । स॒त्याद्गा॑यत्रि॒यै । गा॒य॒त्रि॒या उ॑भ॒यतः॑ । उ॒भ॒यत॑ आति॒थ्यस्य॑ । आ॒ति॒थ्यस्य॑ क्रियते । क्रि॒य॒त॒ इति॑ । इति॒ यत् । यदे॒व । ए॒वादः । अ॒दस्सोम᳚म् । सोम॒ मा । आह॑रत् (3)।
। अह॑र॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्गायत्रि॒यै । गा॒य॒त्रि॒या उ॑भ॒यतः॑ । उ॒भ॒यत॑ आति॒थ्यस्य॑ । आ॒ति॒थ्यस्य॑ क्रियते । क्रि॒य॒ते॒ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚च्च । चो॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टाच्च । च॒ शिरः । शिरो॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यदा॑ति॒थ्यम् । आ॒ति॒थ्यन्नव॑कपालः । नव॑कपाल पुरो॒डाशः॑ । नव॑कपाल॒ इति॒ नव॑-क॒पा॒लः॒ । पु॒रो॒डाशो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚न्नव॒धा । न॒व॒धा शिरः॑ । न॒व॒धेति॑ नव-धा । शिरो॒ विष्यू॑तम् । विष्यू॑त॒न्नव॑कपालः । विष्यू॑त॒मिति॒ वि-स्यू॒त॒म्॒ । नव॑कपाल पुरो॒डाशः॑ । नव॑कपाल॒ इति॒ नव॑-क॒पा॒लः॒ । पु॒रो॒डाशो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ ते । ते त्रयः॑ । त्रय॑स्त्रिकपा॒लाः । त्रि॒क॒पा॒लास्त्रि॒वृता᳚ । त्रि॒क॒पा॒ला इति॑ त्रि-क॒पा॒लाः । त्रि॒वृता॒ स्तोमे॑न । त्रि॒वृतेति॑ त्रि-वृता᳚ । स्तोमे॑न॒ सम्मि॑ताः । सम्मि॑ता॒ स्तेजः॑ । सम्मि॑ता॒ इति॒ सम्-मि॒ताः॒ । तेज॑ स्त्रि॒वृत् । त्रि॒वृत्तेजः॑ । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । तेज॑ ए॒व । ए॒व य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ शी॒र्॒?षन्न् । शी॒र्॒?षन्द॑धाति । द॒धा॒ति॒ नव॑कपालः । नव॑कपाल पुरो॒डाशः॑ । नव॑कपाल॒ इति॒ नव॑-क॒पा॒लः॒ । पु॒रो॒डाशो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ ते । ते त्रयः॑ । त्रय॑स्त्रिकपा॒लाः । त्रि॒क॒पा॒लास्त्रि॒वृता᳚ । त्रि॒क॒पा॒ला इति॑ त्रि-क॒पा॒लाः । त्रि॒वृता᳚ प्रा॒णेन॑ । त्रि॒वृतेति॑ त्रि-वृता᳚ । प्रा॒णेन॒ सम्म्मि॑ताः । प्रा॒णेनेति॑ प्र-अ॒नेन॑ । सम्म्मि॑तास्त्रि॒वृत् । सम्म्मि॑ता॒ इति॒ सम्-मि॒ताः॒ । त्रि॒वृद्वै । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । वै प्रा॒णः। (4)
प्रा॒णस्त्रि॒वृत᳚म् । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । त्रि॒वृतृ॑मे॒व । त्रि॒वृतमिति॑ त्रि-वृत᳚म् । ए॒व प्रा॒णम् । प्रा॒णम॑भिपू॒र्वम् । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नः । अ॒भि॒पू॒र्वँय्य॒ज्ञस्य॑ । अ॒भि॒पू॒र्वमित्य॑भि-पू॒र्वम् । य॒ज्ञस्य॑ शी॒र्॒?षन्न् । शी॒र्॒?षन्द॑धाति । द॒धा॒ति॒ प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ते॒र्वै । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । वा ए॒तानि॑ । ए॒तानि॒ पख्ष्मा॑णि । पख्ष्मा॑णि॒ यत् । यद॑श्ववा॒लाः । अ॒श्व॒वाला ऐ᳚ख्ष॒वी । अ॒श्व॒वा॒ला इत्य॑श्व-वा॒लाः । ऐ॒ख्ष॒वी ति॒रश्ची᳚ । ऐ॒ख्ष॒वी इत्यै᳚ख्ष॒वी । ति॒रश्ची॒ यत् । ति॒रश्ची॒ इति॑ ति॒रश्ची᳚ । यदाश्व॑वालः । आश्व॑वाल प्रस्त॒रः । आश्व॑वाल॒ इत्याश्व॑-वा॒लः॒ । प्र॒स्त॒रो भव॑ति । प्र॒स्त॒र इति॑ प्र-स्त॒रः । भव॑त्यैख्ष॒वी । ऐ॒ख्ष॒वी ति॒रश्ची᳚ । ऐ॒ख्ष॒वी इत्यै᳚ख्ष॒वी । ति॒रश्ची᳚ प्र॒जाप॑तेः । ति॒रश्ची॒ इति॑-ति॒रश्ची᳚ । प्र॒जाप॑तेरे॒व । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । ए॒व तत् । तच्चख्षुः॑ । चख्षु॒स्सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ दे॒वाः । दे॒वा वै । वै याः । या आहु॑तीः । आहु॑ती॒रजु॑हवुः । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । अजु॑हवु॒स्ताः । ता असु॑राः । असु॑रा नि॒ष्काव᳚म् । निष्का॑वमादन्न् । आ॒द॒न्ते । ते॒ दे॒वाः । दे॒वा का᳚र्ष्म॒र्यम् । का॒र्ष्म॒र्य॑मपश्यन्न् । अ॒प॒श्न॒न्क॒र्म॒ण्यः॑ । क॒र्म॒ण्यो॑ वै । वै कर्म॑ । कर्मै॑नेन । ए॒ने॒न॒ कु॒र्वी॒त॒ । कु॒र्वी॒तेति॑ । इति॒ ते । ते का᳚र्ष्मर्य॒मयान्॑ । का॒र्ष॒र्य॒मया᳚न्परि॒धीन् । का॒र्ष॒र्य॒मया॒निति॑ कार्ष्मर्य-मयान्॑ । प॒रि॒धीन॑कुर्वत । प॒रि॒धीनिति॑ परि-धीन् (5)।
। अ॒कु॒र्व॒त॒ तैः । तै र्वै । वै ते । ते रख्षाꣳ॑सि । रख्षा॒ग्॒?स्यप॑ । अपा᳚घ्नत । अ॒घ्न॒त॒ यत् । यत्का᳚र्ष्मर्य॒मयाः᳚ । का॒र्ष्म॒र्य॒मयाः᳚ परि॒धयः॑ । का॒र्ष्म॒य॒मया॒ इति॑ कार्ष्मर्य-मयाः᳚ । प॒रि॒धयो॒ भव॑न्ति । प॒रि॒धय॒ इति॑ परि-धयः॑ । भव॑न्ति॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्यॆ॒ सम् । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । सं स्प॑र्शयति । स्व॒र्श॒य॒ति॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मन॑न्वव चारय । अन॑न्ववचारय॒ न । अन॑न्ववचारा॒येत्यन॑नु-अ॒व॒चा॒रा॒य॒ । न पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒त्परि॑ । परि॑ दधाति । द॒धा॒त्या॒दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो हि । ह्ये॑व । ए॒वोद्यन्न् । उ॒द्यन्पु॒रस्ता᳚त् । उ॒द्यन्नित्यु॑त्-यन्न् । पु॒रस्ता॒द्रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑स्यप॒हन्ति॑ । अ॒प॒हन्त्यू॒र्ध्वे । अ॒प॒हन्तीत्य॑प-हन्ति॑ । ऊ॒र्ध्वे स॒मिधौ᳚ । ऊ॒र्ध्वे इत्यू॒र्ध्वे । स॒मिधा॒वा । स॒मिधा॒विति॑ सम्-इधौ᳚ । आ द॑धाति । द॒धा॒त्यु॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टादे॒व । ए॒व रख्षाꣳ॑सि । रख्षा॒ꣳ॒स्यप॑ । अप॑ हन्ति । ह॒न्ति॒ यजु॑षा । यजु॑षा॒ऽन्याम् । अ॒न्यान्तू॒ष्णीम् । तू॒ष्णीम॒न्याम् । अ॒न्याम्मि॑थुन॒त्वाय॑ । मि॒थु॒न॒त्वाय॒ द्वे । मि॒थु॒न॒-त्वायेति॑ मिथुन-त्वाय॑ । द्वे आ । द्वे इति॒ द्वे । आ द॑धाति । द॒धा॒ति॒ द्वि॒पात् । द्वि॒पाद्यज॑मानः । द्वि॒पादिति॑ द्वि-पात् । यज॑मान॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै ब्रह्मवा॒दिनः॑ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्त्य॒ग्निः। (6)
। अ॒ग्निश्च॑ । च॒ वै । वा ए॒तौ । ए॒तौ सोमः॑ । सोम॑श्च । च क॒था । क॒था सोमा॑य । सोमा॑याति॒थ्यम् । आ॒ति॒थ्यङ्क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यते॒ न । नाग्नये᳚ । अ॒ग्निय॒ इति॑ । इति॒ यत् । यद॒ग्नौ । अ॒ग्नाव॒ग्निम् । अ॒ग्निम्म॑थि॒त्वा । म॒थि॒त्वा प्र॒हर॑ति । प्र॒हर॑ति॒ तेन॑ । प्र॒हर॒तीति॑ प्र-हर॑ति । तेनै॒व । ए॒वाग्नये᳚ । अ॒ग्नय॑ आति॒थ्यम् । आ॒ति॒थ्यङ्क्रि॑यते । क्रि॒य॒तेऽथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒र॒ग्निः । अ॒ग्निस्सर्वाः᳚ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ इति॑ । इति॒ यत् । यद्ध॒विः । ह॒विरा॒साद्य॑ । आ॒साद्या॒ग्निम् । आ॒साद्येत्या᳚-साद्य॑ । अ॒ग्निम्मन्थ॑ति । मन्थ॑ति ह॒व्याय॑ । ह॒व्यायै॒व । ए॒वास॑न्नाय । आस॑न्नाय॒ सर्वाः᳚ । आस॑न्ना॒-येत्या-स॒न्ना॒य॒ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ जनयति । ज॒न॒य॒तीति॑ जनयति (7) ॥1॥
दे॒वा॒सु॒रास्सँय्य॑त्ताः । दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव-अ॒सु॒राः । सँय्य॑त्ता आसन्न् । सँय्य॑त्ता॒ इति॒ सम्-य॒त्ताः॒ । आ॒स॒न्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा मि॒थः । मि॒थो विप्रि॑याः । विप्रि॑या आसन्न् । विप्रि॑या॒ इति॒ वि-प्रि॒याः॒ । आ॒स॒न्ते । ते᳚ऽन्यः॑ । अ॒न्यो᳚न्यस्मै᳚ । अस्मै॒ ज्यैष्ठ्या॑य । ज्यैष्ठ्या॒याति॑ष्ठमानाः । अति॑ष्ठमाना पञ्च॒धा । प॒ञ्च॒धा वि । प॒ञ्च॒धेति॑ पञ्च-धा । व्य॑क्रामन्न् । अ॒क्रा॒म॒न्न॒ग्निः । अ॒ग्निर्वसु॑भिः । वसु॑भि॒स्सोमः॑ । वसु॑भि॒रिति॒ वसु॑-भिः॒ । सोमो॑ रु॒द्रैः । रु॒द्रैरिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ म॒रुद्भिः॑ । म॒रुद्भि॒र्वरु॑णः । म॒रुद्भि॒रिति॑ म॒रुत्-भिः॒ । वरु॑ण आदि॒त्यैः । आ॒दि॒त्यैर्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒र्विश्वैः᳚ । विश्वै᳚र्दे॒वैः । दे॒वैस्ते । ते॑ऽमन्यन्त । अ॒म॒न्य॒न्ताऽसु॑रेभ्यः । असु॑रेभ्यो॒ वै । वा इ॒दम् । इ॒दम्भ्रातृ॑व्येभ्यः । भ्रातृ॑व्येभ्यो रध्यामः । र॒ध्या॒मो॒ यत् । यन्मि॒थः । मि॒थो विप्रि॑याः । विप्रि॑या॒स्मः । विप्रि॑या॒ इति॒ वि-प्रि॒याः॒ । स्मो याः । या नः॑ । न॒ इ॒माः । इ॒मा प्रि॒याः । प्रि॒यास्तनुवः॑ । त॒नुव॒स्ताः । तास्स॒मव॑द्यामहै । स॒मव॑द्यामहै॒ताभ्यः॑ । स॒मव॑द्यामहा॒ इति॑ सम्-अव॑द्यामहै । ताभ्य॒स्सः । स निः । निरृ॑च्छ्यात् । ऋ॒च्छा॒द्यः । यो नः॑। (8)
। न॒ प्र॒थ॒मः । प्र॒थ॒मो᳚ऽन्यः॑ । अ॒न्यो᳚न्यस्मै᳚ । अ॒न्यस्मै॒ द्रुह्या᳚त् । दु॒ह्यादिति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्यः । यस्सता॑नूनप्त्रिणाम् । सता॑नूनप्त्रिणाम्प्रथ॒मः । सता॑नू-नप्त्रिणा॒मिति॒ स-ता॒नू॒न॒प्त्रि॒णा॒म्॒ । प्र॒थ॒मो द्रुह्य॑ति । द्रुह्य॑ति॒ सः । स आर्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒ति॒ यत् । यत्ता॑नून॒प्त्रम् । ता॒नू॒न॒प्त्रꣳ स॑मव॒द्यति॑ । ता॒नू॒न॒प्त्रमिति॑ तानू-न॒प्त्रम् । स॒म॒व॒द्यति॒ भ्रातृ᳚व्याभिभूत्यै । स॒म॒व॒द्यतीति॑ सम्-अ॒व॒द्यति॑ । भ्रातृ॑व्याभि भूत्यै॒ भव॑ति । भ्रातृ॑व्याभिभूत्या॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य- अ॒भि॒भू॒त्यै॒ । भव॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒ परा᳚ । परा᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति । भ॒व॒ति॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ कृत्वः॑ । कृत्वोव॑ । अव॑द्यति । द्य॒ति॒ प॒ञ्च॒धा । प॒ञ्च॒धा हि । प॒ञ्च॒धेति॑ पञ्च-धा । हि ते । ते तत् । तथ्स॑म॒वाद्य॑न्त । स॒म॒वाद्य॒न्ताथो᳚ । स॒म॒वाद्य॒न्तेति॑ सम्-अ॒वाद्य॑न्त । अथो॒ पञ्चा᳚ख्षरा । अथो॒ इत्यथो᳚ । पञ्चा᳚ख्षरा प॒ङ्क्तिः । पञ्चा᳚ख्ष॒रेति॒ पञ्च॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । प॒ङ्क्ति पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ आप॑तये । आप॑तये त्वा । आप॑तय॒ इत्या-प॒त॒ये॒ । त्वा॒ गृ॒ह्णा॒मि॒ । गृ॒ह्णा॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रा॒णः । प्रा॒णो वै । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । वा आप॑तिः। (9)
। आप॑ति प्रा॒णम् । आप॑ति॒रित्या- प॒तिः॒ । प्रा॒णमे॒व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । ए॒व प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ परि॑पतये । परि॑पतय॒ इति॑ । परि॑पतय॒ इति॒ परि॑-प॒त॒ये॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मनः॑ । मनो॒ वै । वै परि॑पतिः । परि॑पति॒र्मनः॑ । परि॑पति॒रिति॒ परि॑-प॒तिः॒ । मन॑ ए॒व । ए॒व प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ तनू॒नप्त्रे᳚ । तनू॒नप्त्र॒ इति॑ । तनू॒नप्त्र॒ इति॒ तनू᳚-नप्त्रे᳚ । इत्या॑ह । आ॒ह॒त॒नुवः॑ । त॒नुवो॒ हि । हि ते । ते ताः । तास्स॑म॒वाद्य॑न्त । स॒म॒वाद्य॑न्त शाक्व॒राय॑ । स॒म॒वाद्य॒न्तेति॑ सम्-अ॒वाद्य॑न्त । शा॒क्व॒रायेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ शक्त्यै᳚ । शक्त्यै॒ हि । हि ते । ते ताः । तास्स॑म॒वाद्य॑न्त । स॒म॒वाद्य॑न्त॒ शक्मन्न्॑ । स॒म॒वाद्य॒न्तेति॑ सम्-अ॒वाद्य॑न्त । शक्म॒न्नो जि॑ष्ठाय । ओजि॑ष्ठा॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒हौजि॑ष्ठम् । ओजि॑ष्ठ॒ꣳ॒हि । हि ते । ते तत् । तदा॒त्मनः॑ । आ॒त्मन॑स्सम॒वाद्य॑न्त । स॒म॒वाद्य॒न्ताना॑धृष्टम् । स॒म॒वाद्य॒न्तेति॑ सम्-अ॒वाद्य॑न्त । अना॑धृष्टमसि । अना॑धृष्ट॒मित्यना᳚-धृ॒ष्ट॒म्॒ । अ॒स्य॒ना॒धृ॒ष्यम् । अ॒ना॒धृ॒ष्यमिति॑ । अ॒ना॒धृ॒ष्यमित्य॑ना-धृ॒ष्यम् । इत्या॑ह । आ॒हाना॑धृष्टम् । अना॑धृष्ट॒ꣳ हि । अना॑धृष्ट॒मित्यना᳚-धृ॒ष्ट॒म्॒ । ह्ये॑तत् । ए॒तद॑नाधृ॒ष्यम् । अ॒ना॒धृ॒ष्यन्दे॒वाना᳚म् । अ॒ना॒धृ॒ष्यमित्य॑ना-धृ॒ष्यम् । दे॒वाना॒मोजः॑ । ओज॒ इति॑। (10)
। इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒ꣳ॒ हि । ह्ये॑तत् । ए॒तदोजः॑ । ओजो॑भिशस्ति॒पाः । अ॒भि॒श॒स्ति॒पा अ॑नभिशस्ते॒न्यम् । अ॒भि॒श॒स्ति॒पा इत्य॑भिस्ति-पाः । अ॒न॒भि॒श॒स्ते॒न्यमिति॑ । अ॒न॒भि॒श॒स्ते॒न्यमित्य॑नभि-श॒स्ते॒न्यम् । इत्या॑ह । आ॒हा॒भि॒श॒स्ति॒पाः । अ॒भि॒श॒स्ति॒पा हि । अ॒भि॒श॒स्ति॒पा इत्य॑भिशस्ति-पाः । ह्ये॑ तत् । ए॒तद॑नभिशस्ते॒न्यम् । अ॒न॒भि॒श॒स्ते॒न्यमनु॑ । अ॒न॒भि॒श॒स्ते॒न्यमित्य॑नभि-श॒स्ते॒न्यम् । अनु॑ मे । मे॒ दी॒ख्षाम् । दी॒ख्षान्दी॒ख्षाप॑तिः । दी॒ख्षाप॑तिर्मन्यताम् । दी॒ख्षाप॑ति॒रिति॑ दी॒ख्षा-प॒तिः॒ । म॒न्य॒ता॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒य॒जुरे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तद्घृ॒तम् । घृ॒तँव्वै । वै दे॒वाः । दे॒वा वज्र᳚म् । वज्र॑ङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वा सोम᳚म् । सोम॑मघ्नन्न् । अ॒घ्न॒न्न॒न्ति॒कम् । अ॒न्ति॒कमि॑व । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा अ॑स्य । अ॒स्यै॒ तत् । ए॒तच्च॑रन्ति । च॒र॒न्ति॒ यत् । यत्ता॑नून॒प्त्रेण॑ । ता॒नू॒न॒प्त्रेण॑ प्र॒चर॑न्ति । ता॒नू॒न॒प्त्रेणेति॑ तानू-न॒प्त्रेण॑ । प॒चर॑न्त्य॒ꣳ॒शुरꣳ॑शुः । प्र॒चर॒न्तीति॑ प्र-चर॑न्ति । अ॒ꣳ॒शुरꣳ॑ शुस्ते । अ॒ꣳ॒शुरꣳ॑शु॒रित्य॒ꣳ॒शुः-अ॒ꣳ॒शुः॒ । ते॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ सो॒म॒ । सो॒मा । आप्या॑ यताम् । प्या॒य॒ता॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यत् । य दे॒व। (11)
। ए॒वास्य॑ । अ॒स्या॒पु॒वा॒यते᳚ । अ॒पु॒वा॒यते॒ यत् । यन्मीय॑ते । मीय॑ते॒ तत् । तदे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्यै॒ तेन॑ । ए॒तेना । आ प्या॑ययति । प्या॒य॒य॒त्या । आ तुभ्य᳚म् । तुभ्य॒मिन्द्रः॑ । इन्द्र॑ प्यायताम् । प्या॒य॒ता॒मा । आ त्वम् । त्वमिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑यप्यायस्व । प्या॒य॒स्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हो॒भौ । उ॒भावे॒व । ए॒वेन्द्र᳚म् । इन्द्र॑ञ्च । च॒ सोम᳚म् । सोम॑ञ्च । चा । आप्या॑ययति । प्या॒य॒य॒त्या । आप्या॑यय । प्या॒य॒य॒ सखीन्॑ । सखी᳚न्थ्स॒न्या । स॒न्न्यामे॒धया᳚ । मे॒धयेति॑ । इत्या॑ह । आह॒र्त्विजः॑ । ऋ॒त्विजो॒ वै । वा अ॑स्य । अ॒स्य॒ सखा॑यः । सखा॑य॒स्तान् । ताने॒व । ए॒वा । आप्या॑ययति । प्या॒य॒य॒ति॒ स्व॒स्ति । स्व॒स्ति ते᳚ । ते॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ सो॒म॒ । सो॒म॒ सु॒त्याम् । सु॒त्याम॑शीय । अ॒शि॒येति॑। (12)
इत्या॑ह । आ॒हा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒वैताम् । ए॒तामा । आशा᳚स्ते । शा॒स्ते॒ प्र । प्र वै । वा ए॒ते । ए॒ते᳚ऽस्मात् । अ॒स्माल्लो॒कात् । लो॒काच्च्य॑वन्ते । च्य॒व॒न्ते॒ ये । ये सोम᳚म् । सोम॑माप्या॒यय॑न्ति । आ॒प्या॒यय॑न्त्यतरिख्षदेव॒त्यः॑ । आ॒प्या॒यय॒न्तीत्या᳚-प्या॒यय॑न्ति । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒दे॒व॒त्यो॑ हि । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒दे॒व॒त्य॑ इत्य॑न्तरिख्ष-दे॒वत्यः॑ । हि सोमः॑ । सोम॒ आप्या॑यितः । आप्या॑यित॒ एष्टः॑ । आप्या॑यित॒ इत्या-प्या॒यि॒तः॒ । एष्टा॒ रायः॑ । राय॒ प्र । प्रेषे । इ॒षे भगा॑य । भगा॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚म् । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑मे॒व । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒मिति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वीभ्या᳚म् । ए॒वन॑म॒स्कृत्य॑ । न॒म॒स्कृत्या॒स्मिन् । न॒म॒स्कृत्येति॑ नमः-कृत्य॑ । अ॒स्मिन्लो॒के । लो॒के प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ दे॒वा॒सु॒राः । दे॒वा॒सु॒रास्सँय्य॑त्ताः । दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव-अ॒सु॒राः । सँय्य॑त्ता आसन् । सँय्य॑त्ता॒ इति॒ सम्-य॒त्ताः॒ । आ॒स॒न्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा बिभ्य॑तः । बिभ्य॑तो॒ऽग्निम् । अ॒ग्निम्प्र । प्रावि॑शन्न् । अ॒वि॒श॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दाहु । आ॒हुर॒ग्निः । अ॒ग्निस्सर्वाः᳚ । सर्वा॑दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ इति॑ । इति॒ ते । ते᳚ऽग्निम् (13)।
अ॒ग्निमे॒व । ए॒व वरू॑थम् । वरू॑थङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वाऽसु॑रान् । असु॑रान॒भि । अ॒भ्य॑भवन्न् । अ॒भ॒व॒न्न॒ग्निम् । अ॒ग्निमि॑व । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष प्र । प्र वि॑शति । वि॒श॒ति॒ यः । यो॑ऽवान्तरदी॒ख्षाम् । अ॒वा॒न्त॒र॒दी॒ख्षामु॒पैति॑ । अ॒वा॒न्त॒र॒दी॒ख्षामित्य॑वान्तर-दी॒ख्षाम् । उ॒पैति॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै । उ॒पैतीत्यु॑प-एति॑ । भातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भव॑ति । भातृ॑व्याभिभूत्या॒ इति॒ भ्रात्य॑व्य-अ॒बि॒॒भूत्यै॒ । भ॒व॒त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒ परा᳚ । परा᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति । भ॒व॒त्या॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑मे॒व । ए॒व दी॒ख्षया᳚ । दी॒ख्षया॑पाति । पा॒ति॒ प्र॒जाम् । प्र॒जाम॑वान्तरदी॒ख्षया᳚ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । अ॒वा॒न्त॒र॒दी॒ख्षया॑ सन्त॒राम् । अ॒वा॒न्त॒र॒दी॒ख्षयेत्य॑वान्तर-दी॒ख्षया᳚ । स॒न्त॒राम्मेख॑लाम् । स॒न्त॒रामिति॑ सम्-त॒राम् । मेख॑लाꣳ स॒माय॑च्छते । स॒माय॑च्छते प्र॒जा । स॒माय॑च्छत॒ इति॑ सम्-आय॑च्छते । प्र॒जा हि । प्र॒जेति॑ प्र-जा । ह्या᳚त्मनः॑ । आ॒त्मनोन्त॑रतरा । अन्त॑रतरा त॒प्तव्र॑तः । अन्त॑रत॒रेत्यन्त॑र-त॒रा॒ । त॒प्तव्र॑तो भवति । त॒प्तव्र॑त॒ इति॑ त॒प्र-व्र॒तः॒ । भ॒व॒ति॒ मद॑न्तीभिः । मद॑न्तीभिर्मार्जयते । मा॒र्ज॒य॒ते॒ निः । नि र्हि । ह्य॑ग्निः । अ॒ग्निश्शी॒तेन॑ । शी॒तेन॒ वाय॑ति । वाय॑ति॒ समि॑ध्यै । समि॑ध्यै॒ या । समि॑ध्या॒ इति॒ सम्-इ॒ध्यै॒ । या ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ रुद्रि॑या । रुद्रि॑या त॒नूः । त॒नूरिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स्वया᳚ । स्वयै॒व । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒द्दे॒वत॑या । दे॒वत॑या व्रतयति । व्र॒त॒य॒ति॒ स॒यो॒नि॒त्वाय॑ । स॒यो॒नि॒त्वाय॒ शान्त्यै᳚ । स॒यो॒नि॒ त्वायेति॑ सयोनि-त्वाय॑ । शान्त्या॒ इति॒ शान्त्यै᳚ (14) ॥
तेषा॒मसु॑राणाम् । असु॑राणान्ति॒स्रः । ति॒स्र पुरः॑ । पुर॑ आसन्न् । आ॒स॒न्न॒य॒ स्मयी᳚ । अ॒य॒स्मय्य॑व॒मा । अ॒व॒माऽथ॑ । अथ॑ रज॒ता । र॒ज॒ताऽथ॑ । अथ॒ हरि॑णी । हरि॑णी॒ ताः । ता दे॒वाः । दे॒वा जेतु᳚म् । जेतु॒न्न । ना श॑क्नुवन्न् । अ॒श॒क्नु॒व॒न्ताः । ता उ॑प॒सदा᳚ । उ॒प॒सदै॒व । उ॒प॒सदेत्यु॑प-सदा᳚ । ए॒वा जि॑गीषन्न् । अ॒जि॒गी॒ष॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दाहुः । आ॒हु॒र्यः । यश्च॑ । चै॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ यः । यश्च॑ । च॒ न । नो प॒सदा᳚ । उ॒प॒सदा॒ वै । उ॒प॒सदेत्यु॑प-सदा᳚ । वै म॑हापु॒रम् । म॒हा॒पु॒रञ्ज॑यन्ति । म॒हा॒पु॒रमिति॑ महा-पु॒रम् । ज॒य॒न्तीति॑ । इति॒ ते । त इषु᳚म् । इषु॒ꣳ॒ सं । सम॑स्कुर्वत । अ॒कु॒र्व॒ता॒ग्निम् । अ॒ग्निमनी॑कम् । अनी॑क॒ꣳ॒ सोम᳚म् । सोमꣳ॑ श॒ल्यम् । श॒ल्यँव्विष्णु᳚म् । विष्णु॒न्तेज॑नम् । तेज॑न॒न्ते । ते᳚ऽब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्कः । क इ॒माम् । इमाम॑सिष्यति । अ॒सि॒ष्य॒तीति॑ । इति॑ रु॒द्रः (15)।
रु॒द्र इति॑ । इत्य॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्रु॒द्रः । रु॒द्रो वै । वै क्रू॒रः । क्रू॒रस्सः । सो᳚ऽस्यतु । अ॒स्य॒त्विति॑ । इति॒ सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणै । वृ॒णा॒ अ॒हम् । अ॒हमे॒व । ए॒व प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नामधि॑पतिः । अधि॑पतिरसानि । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । अ॒सा॒नीति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्रु॒द्रः । रु॒द्र प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नामधि॑पतिः । अधि॑पति॒स्ताम् । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । ताꣳ रु॒द्रः । रु॒द्रोव॑ । अवा॑सृजत् । अ॒सृ॒ज॒थ्सः । स ति॒स्रः । ति॒स्र पुरः॑ । पुरो॑ भि॒त्वा । भि॒त्वैभ्यः । ए॒भ्यो लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभोऽसु॑रान् । असु॑रा॒न्प्र । प्राणु॑दत । अ॒नु॒द॒त॒ यत् । यदु॑प॒सदः॑ । उ॒प॒सद॑ उपस॒द्यन्ते᳚ । उ॒प॒सद॒ इत्यु॑प-सदः॑ । उ॒प॒स॒द्यने॒ भ्रातृ॑व्यपराणुत्यै । उ॒प॒स॒द्यन्त॒ इत्यु॑प-स॒द्यन्ते᳚ । भ्रातृ॑व्यपराणुत्यै॒ न । भ्रातृ॑व्यपराणुत्या॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य-प॒रा॒णु॒त्यै॒ । नान्याम् । अ॒न्यामाहु॑तिम् । आहु॑तिम्पु॒रस्ता᳚त् । आहु॑ति॒मित्या-हु॒ति॒म्॒ । पु॒रस्ता᳚ज्जुहुयात् । जु॒हु॒या॒द्यत् । यद॒न्याम् । अ॒न्यामाहु॑तिम् । आहु॑तिम्पु॒रस्ता᳚त् । आहु॑ति॒मित्या-हु॒ति॒म्॒ । पु॒रस्ता᳚ज्जुहु॒यात् । जु॒हु॒याद॒न्यत् (16)।
अ॒न्यन्मुख᳚म् । मुख॑ङ्कुर्यात् । कु॒र्या॒थ्स्रु॒वेण॑ । स्रु॒वेणा॑घा॒रम् । आ॒घा॒र॒मा । आ॒घा॒र॒मित्या᳚-घा॒रम् । आघा॑रयति । घा॒र॒य॒ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै । प्रज्ञा᳚त्यै॒ पराङ्॑ । प्रज्ञा᳚त्या॒ इति॒ प्र-ज्ञा॒त्यै॒ । परा॑ङति॒क्रम्य॑ । अ॒ति॒क्रम्य॑ जुहोति । अ॒ति॒क्रम्येत्य॑ति-क्रम्य॑ । जु॒हो॒ति॒ परा॑चः । परा॑च ए॒व । ए॒वैभ्यः । ए॒भ्यो लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्यो॒ यज॑मानः । यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्या॒न्प्र । प्रणु॑दते । नु॒द॒ते॒ पुनः॑ । पुन॑रत्या॒क्रम्य॑ । अ॒त्या॒क्रम्यो॑प॒सद᳚म् । अ॒त्या॒क्रम्येत्य॑ति-आ॒क्रम्य॑ । उ॒प॒सद॑ञ्जुहोति । उ॒प॒सद॒मित्यु॑प-सद᳚म् । जु॒हो॒ति॒ प्र॒णुद्य॑ । प्र॒णुद्यै॒व । प्र॒णुद्येति॑ प्र-नुद्य॑ । ए॒वैभ्यः । ए॒भ्यो॒ लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्यो॒ भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्याञ्जि॒त्वा । जि॒त्वा भ्रा॑तृव्यलो॒कम् । भ्रा॒तृ॒व॒लो॒कम॒भ्यारो॑हति । भ्रा॒तृ॒व्य॒लो॒कमिति॑ भ्रातृव्य-लो॒कम् । अ॒भ्यारो॑हति दे॒वाः । अ॒भ्यारो॑ह॒तीत्य॑भि-आरो॑हति । दे॒वा वै । वै याः । या प्रा॒तः । प्रा॒तरु॑प॒सदः॑ । उ॒प॒सद॑ उ॒पासी॑दन्न् । उ॒प॒सद॒ इत्यु॑प- सदः॑ । उ॒पासी॑द॒न्नह्नः॑ । उ॒पासी॑द॒न्नित्यु॑प-आसी॑दन्न् । अह्न॒स्ताभिः॑ । ताभि॒रसु॑रान् । असु॑रा॒न्प्र । प्राणु॑दन्त । अ॒नु॒द॒न्त॒ याः । यास्सा॒यम् । सा॒यꣳ रात्रि॑यै । रात्रि॑यै॒ताभिः॑ । ताभि॒र्यत् । यथ्सा॒यम्प्रा॑तः । सा॒यम्प्रा॑तरुप॒सदः॑ । सा॒यम्प्रा॑त॒रिति॑ सा॒यम्-प्रा॒तः॒ । उ॒प॒सद॑ उपस॒द्यन्ते᳚ । उ॒प॒सद॒ इत्यु॑प-सदः॑ (17)।
उ॒प॒स॒द्यन्ते॑ऽहोरा॒त्राभ्या᳚म् । उ॒प॒स॒द्यन्त॒ इत्यु॑प स॒द्यन्ते᳚ । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॑मे॒व । अ॒हो॒रा॒त्याभ्या॒मित्य॑हः-रा॒त्राभ्या᳚म् । ए॒व तत् । तद्य॑जमानः । यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्या॒न्प्र । प्रणु॑दते । नु॒द॒ते॒ याः । या प्रा॒तः । प्रा॒तर्या॒ज्याः᳚ । या॒ज्या᳚स्स्युः । स्युस्ताः । तास्सा॒यम् । सा॒यम्पु॑रोऽनुवा॒क्याः᳚ । पु॒रो॒नुवाक्याः᳚ कुर्यात् । पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑ इति॑ पुरः-अ॒नु॒वा॒क्याः᳚ । कु॒र्या॒दया॑त यामत्वाय । अया॑तयामत्वाय ति॒स्रः । अया॑तयाम-त्वा॒येत्यया॑तयाम-त्वा॒य॒ । ति॒स्र उ॑प॒सदः॑ । उ॒प॒सद॒ उप॑ । उ॒प॒सद॒ इत्यु॑प-सदः॑ । उपै॑ति । ए॒ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का इ॒मान् । इ॒माने॒व । ए॒व लो॒कान् । लो॒कान्प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ षट् । षट्थ्सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तून् । ऋ॒तूने॒व । ए॒व प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ द्वाद॑श । द्वाद॑शा॒हीने᳚ । अ॒हीने॒ सोमे᳚ । सोम॒ उप॑ । उपै॑ति । ए॒ति॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ मासाः᳚ । मासा᳚स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रमे॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । ए॒व प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ चतु॑र्विगंशतिः । चतु॑र्विगंशति॒स्सम् । चतु॑र्विꣳशति॒रिति॒ चतुः॑-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । सम्प॑द्यन्ते (18)।
प॒द्य॒न्ते॒ चतु॑र्विगंशतिः । चतु॑र्विꣳशतिरर्धमा॒साः । चतु॑र्विꣳशति॒रिति॒ चतुः॑-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । अ॒र्ध॒मा॒सा अ॑र्धमा॒सान् । अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध-मा॒साः । अ॒र्ध॒मा॒साने॒व । अ॒र्ध॒मा॒सानित्य॑र्ध-मा॒सान् । ए॒व प्री॑णाति । प्री॒णा॒त्यारा᳚ग्राम् । आरा᳚ग्रामवान्तर दी॒ख्षाम् । आरा᳚ग्रा॒मित्यारा᳚-अ॒ग्रा॒म् । अ॒वा॒न्त॒र॒दी॒ख्षामुप॑ । अ॒वा॒न्त॒र॒दी॒ख्षामित्य॑वान्तर-दी॒ख्षाम् । उपे॑यात् । इ॒या॒द्यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑ता॒स्मिन् । अ॒स्मिन्मे᳚ । मे॒ लो॒के । लो॒केऽर्धु॑कम् । अर्धु॑क स्यात् । स्या॒दिति॑ । इत्येक᳚म् । एक॒मग्रे᳚ । अग्रेऽथ॑ । अथ॒ द्वौ । द्वावथ॑ । अथ॒ त्रीन् । त्रीनथ॑ । अथ॑ च॒तुरः॑ । च॒तुर॑ ए॒षा । ए॒षा वै । वा आरा᳚ग्रा । आरा᳚ग्राऽवान्तरदी॒ख्षा । आरा॒ग्रेत्यारा᳚-अ॒ग्रा॒ । अ॒वा॒न्त॒र॒दी॒ख्षाऽस्मिन् । अ॒वा॒न्त॒र॒दी॒ख्षेत्य॑वान्तर-दी॒ख्षा । अ॒स्मिन्ने॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ लो॒के । लो॒केऽर्धु॑कम् । अर्धु॑कम्भवति । भ॒व॒ति॒ प॒रोव॑रीयसीम् । प॒रो॒व॑रीयसीमवान्तरदी॒ख्षाम् । प॒रोव॑रीयसी॒मिति॑ प॒रः-व॒री॒य॒सी॒म्॒ । अ॒वा॒न्त॒र॒दी॒ख्षामुप॑ । अ॒वा॒न्त॒र॒दी॒ख्षामित्य॑वान्तर-दी॒ख्षाम् । उपे॑यात् । इ॒या॒द्यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑ता॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्मे । मे॒ लो॒के । लो॒केऽर्धु॑कम् । अर्धु॑कं स्यात् । स्या॒दिति॑ । इति॑ च॒तुरः॑ । च॒तुरोग्रे᳚ । अग्रेऽथ॑ । अथ॒ त्रीन् । त्री नथ॑ । अथ॒ द्वौ । द्वावथ॑ । अथैक᳚म् । एक॑मे॒षा । ए॒षा वै । वै प॒रोव॑रीयसी । प॒रोव॑रीयस्यवान्तरदी॒ख्षा । प॒रोव॑रीय॒सीति॑ प॒रः-व॒री॒य॒सी॒ । अ॒वा॒न्त॒र॒दी॒ख्षाऽमुष्मिन्न्॑ । अ॒वा॒न्त॒र॒दी॒ख्षेत्य॑वान्तर-दी॒ख्षा । अ॒मुष्मि॑न्ने॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ लो॒के । लो॒केऽर्धु॑कम् । अर्धु॑कम्भवति । भ॒व॒तीति॑ भवति (19) ॥
सु॒व॒र्गँव्वै । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । वा ए॒ते । ए॒ते लो॒कम् । लो॒कँय्य॑न्ति । य॒न्ति॒ ये । य उ॑प॒सदः॑ । उ॒प॒सद॑ उप॒यन्ति॑ । उ॒प॒सद॒ इत्यु॑प-सदः॑ । उ॒प॒यन्ति॒ तेषा᳚म् । उ॒प॒यन्तीत्यु॑प-यन्ति॑ । तेषाँ॒य्यः । य उ॒न्नय॑ते । उ॒न्नय॑ते॒ हीय॑ते । उ॒न्नय॑त॒ इत्यु॑त्-नय॑ते । हीय॑त ए॒व । ए॒व सः । स नः । नोत् । उद॑नेषी । अ॒ने॒षीति॑ । इति॒ सू᳚न्नीयम् । सू᳚न्नीयमिव । सू᳚न्नीय॒मिति॒ सु-उ॒न्नी॒य॒म्॒ । इ॒व॒ यः । यो वै । वै स्वा॒र्थेता᳚म् । स्वा॒र्थेताँ᳚य्य॒ताम् । स्वा॒र्थेता॒मिति॑ स्वार्थ-इता᳚म् । य॒ता श्रा॒न्तः । श्रा॒न्तो हीय॑ते । हीय॑त उ॒त । उ॒त सः । स नि॒ष्ट्याय॑ । नि॒ष्ट्याय॑ स॒ह । स॒ह व॑सति । व॒स॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्स॒कृत् । स॒कृदु॒न्नीय॑ । उ॒न्नीय॒ न । उ॒न्नीयेत्यु॑त्-नीय॑ । नाप॑रम् । अप॑र॒मुत् । उन्न॑येत । न॒ये॒त द॒ध्ना । द॒ध्नोत् । उन्न॑येत । न॒ये॒तै॒तत् । ए॒तद्वै । वै प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाꣳ रू॒पम् । रू॒पꣳ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ य॒ज्ञः। (20)
। य॒ज्ञो दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॒ निला॑यत । निला॑यत॒ विष्णुः॑ । विष्णो॑ रू॒पम् । रू॒पङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वा सः । स पृ॑थि॒वीम् । पृ॒थि॒वीम्प्र । प्रा वि॑शत् । अ॒वि॒श॒त्तम् । तन्दे॒वाः । दे॒वा हस्तान्॑ । हस्ता᳚न्थ्स॒ꣳ॒रभ्य॑ । स॒ꣳ॒रभ्यै᳚च्छन्न् । स॒ꣳ॒रभ्येति॑ सम्-रभ्य॑ । ऐ॒च्छ॒न्तम् । तमिन्द्रः॑ । इन्द्र॑ उ॒पर्यु॑परि । उ॒पर्यु॑प॒र्यति॑ । उ॒पर्यु॑प॒रीत्यु॒परि॑-उ॒प॒रि॒ । अत्य॑क्रामत् । अ॒क्रा॒म॒थ्सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒त्कः । कोमा᳚ । मा॒ऽयम् । अ॒यमु॒पर्यु॑परि । उ॒पर्यु॑प॒र्यति॑ । उ॒पर्यु॑प॒रीत्यु॒परि॑-उ॒प॒रि॒ । अत्य॑क्रमीत् । अ॒क्र॒मी॒दिति॑ । इत्य॒हम् । अ॒हन्दु॒र्गे । दु॒र्गे हन्ता᳚ । दु॒र्ग इति॑ दुः-गे । हन्तेति॑ । इत्यथ॑ । अथ॒ कः । कस्त्वम् । त्वमिति॑ । इत्य॒हम् । अ॒हन्दु॒र्गात् । दु॒र्गादाह॑र्ता । दु॒र्गादिति॑ दुः-गात् । आह॒र्तेति॑ । आह॒र्तेत्या-ह॒र्ता॒ । इति॒ सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्दु॒र्गे । दु॒र्गे वै । दु॒र्ग इति॑ दुः-गे । वै हन्ता᳚ । हन्ता॑ऽवोचथा । अ॒वो॒च॒था॒ व॒रा॒हः । व॒रा॒हो॑ऽयम् । अ॒यँव्वा॑वमो॒षः । वा॒म॒मो॒षस्स॑प्ता॒नाम् । वा॒म॒मो॒ष इति॑ वाम-मो॒षः। (21)
। स॒प्ता॒नाङ्गि॑री॒णाम् । गि॒री॒णाम्प॒रस्ता᳚त् । प॒रस्ता᳚द्वि॒त्तम् । वि॒त्तँव्वेद्य᳚म् । वेद्य॒मसु॑राणाम् । असु॑राणाम्बिभर्ति । बि॒भ॒र्ति॒ तम् । तञ्ज॑हि । ज॒हि॒ यदि॑ । यदि॑ दु॒र्गे । दु॒र्गे हन्ता᳚ । दु॒र्ग इति॑ दुः-गे । हन्ताऽसि॑ । असीति॑ । इति॒ सः । सद॑र्भपुञ्जी॒लम् । द॒र्भ॒पु॒ञ्जी॒लमु॒द्वृह्य॑ । द॒र्भ॒पु॒ञ्जी॒लमिति॑ दर्भ-पु॒ञ्जी॒लम् । उ॒द्वृह्य॑ स॒प्त । उ॒द्वृह्येत्यु॑त्-वृह्य॑ । स॒प्तगि॒रीन् । गि॒रीन्भि॒त्वा । भि॒त्वा तम् । तम॑हन्न् । अ॒हन्थ्सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्दु॒र्गात् । दु॒र्गाद्वै । दु॒र्गादिति॑ दुः-गात् । वा आह॑र्ता । आह॑र्ताऽवोचथाः । आह॒र्तेत्या-ह॒र्ता॒ । अ॒वो॒च॒था॒ ए॒तम् । ए॒तमा । आ ह॑र । ह॒रेति॑ । इति॒ तम् । तमे᳚भ्यः । ए॒भ्यो॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञ ए॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमा । आऽह॑रत् । अ॒ह॒र॒द्य॒त् । यत्तत् । तद्वि॒त्तम् । वि॒त्तँव्वेद्य᳚म् । वेद्य॒मसु॑राणाम् । असु॑राणा॒मवि॑न्दन्त । अवि॑न्दन्त॒ तत् । तदेक᳚म् । एकँ॒व्वेद्यै᳚ । वेद्यै॑ वेदि॒त्वम् । वे॒दि॒त्वमसु॑राणाम् । वे॒दि॒त्वमिति॑ वेदि-त्वम् । असु॑राणाँ॒व्वै। (22)
वा इ॒यम् । इ॒यमग्रे᳚ । अग्र॑ आसीत् । आसी॒द्याव॑त् । याव॒दासी॑नः । आसी॑न परा॒पश्य॑ति । प॒रा॒पश्य॑ति॒ ताव॑त् । प॒रा॒पश्य॒तीति॑ परा-पश्य॑ति । ताव॑द्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒न्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा अ॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्नस्तु॑ । अस्त्वे॒व । ए॒व नः॑ । नो॒ स्याम् । अ॒स्यामपि॑ । अपीति॑ । इति॒ किय॑त् । किय॑द्वः । वो॒ दा॒स्या॒मः॒ । दा॒स्या॒म॒ इति॑ । इति॒ याव॑त् । याव॑दि॒यम् । इ॒यꣳ स॑लावृ॒की । स॒ला॒वृ॒की त्रि । त्रि प॑रि॒क्राम॑ति । प॒रि॒क्राम॑ति॒ ताव॑त् । प॒रि॒क्राम॒तीति॑ परि-क्राम॑ति । ताव॑न्नः । नो॒ द॒त्त॒ । द॒त्तेति॑ । इति॒ सः । स इन्द्रः॑ । इन्द्र॑स्सलावृ॒की । स॒ला॒वृ॒की रू॒पम् । रू॒पङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वेमाम् । इ॒मान्त्रिः । त्रिस्स॒र्वतः॑ । स॒र्वत॒ परि॑ । पर्य॑क्रामत् । अ॒क्रा॒म॒त्तत् । तदि॒माम् । इ॒माम॑विन्दन्त । अ॒वि॒न्द॒न्त॒ यत् । यदि॒माम् । इ॒मामवि॑न्दन्त । अवि॑न्दन्त॒ तत् । तद्वेद्यै᳚ । वेद्यै॑ वेदि॒त्वम् । वेदि॒त्वꣳ सा । वे॒दि॒त्वमिति॑ वेदि-त्वम् (23)।
सा वै । वा इ॒यम् । इ॒यꣳ सर्वा᳚ । सर्वै॒व । ए॒व वेदिः॑ । वेदि॒रिय॑ति । इय॑ति शख्ष्यामि । श॒ख्ष्या॒मीति॑ । इति॒ तु । त्वै । त्वा अ॑व॒माय॑ । अ॒व॒माय॑ यजन्ते । अ॒व॒मायेत्य॑व-माय॑ । य॒ज॒न्ते॒ त्रि॒ꣳ॒शत् । त्रि॒ꣳ॒शत्प॒दानि॑ । प॒दानि॑ प॒श्चात् । प॒श्चात्ति॒रश्ची᳚ । ति॒रश्ची॑ भवति । भ॒व॒ति॒ षट्त्रिꣳ॑शत् । षट्त्रिꣳ॑श॒त्प्राची᳚ । षट्त्रिꣳ॑श॒दिति॒ षट्-त्रि॒ꣳ॒श॒त्॒ । प्राची॒ चतु॑र्विꣳशतिः । चतु॑र्विꣳशति पु॒रस्ता᳚त् । चतु॑र्विꣳशति॒रिति॒ चतुः॑-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । पु॒रस्ता᳚ ति॒रश्ची᳚ । ति॒रश्ची॒ दश॑दश । दश॑दश॒ सम् । दश॑द॒शेति॒ दश॑-द॒श॒ । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ दशा᳚ख्षरा । दशा᳚ख्षरा वि॒राट् । दशा᳚ख्ष॒रेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राडन्न᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अन्नँ॑व्वि॒राट् । वि॒राड्वि॒राजा᳚ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राजै॒व । वि॒राजेति॑ वि-राजा᳚ । ए॒वान्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मव॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ उत् । उद्ध॑न्ति । ह॒न्ति॒ यत् । य दे॒व । ए॒वास्याः᳚ । अ॒स्या॒ अ॒मे॒ध्यम् । अ॒मे॒ध्य॒॒न्तत् । तदप॑ । अप॑ हन्ति । ह॒न्यु॒त् । उद्ध॑न्ति । ह॒न्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒दोष॑धयः । ओष॑धय॒ परा᳚ । परा॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ ब॒र्हिः । ब॒र्हिस्स्तृ॑णाति । स्तृ॒णा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒ दोष॑धयः । ओष॑धय॒ पुनः॑ । पुन॒रा । आभ॑वन्ति । भ॒व॒न्त्युत्त॑रम् । उत्त॑रम्ब॒र्हिषः॑ । उत्त॑र॒मित्युत्-त॒र॒म्॒ । ब॒र्हिष॑ उत्तरब॒र्हिः । उ॒त्त॒र॒ब॒र्हिस्तृ॑णाति । उ॒त्त॒र॒ब॒र्हिरित्यु॑त्तर-ब॒र्हिः । स्तृ॒णा॒ति॒ प्र॒जाः । प्र॒जा वै । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । वै ब॒र्हिः । ब॒र्हिर्यज॑मानम् । यज॑मान उत्तरब॒र्हिः । उ॒त्त॒र॒ब॒र्हिर्यज॑मानम् । उ॒त्त॒र॒ब॒र्हिरित्यु॑त्तर-ब॒र्हिः । यज॑मानमे॒व । ए॒वाय॑जमानात् । अय॑जमाना॒ दुत्त॑रम् । उत्त॑रङ्करोति । उत्त॑र॒मित्युत्-त॒र॒म्॒ । क॒रो॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्यज॑मानः । यज॑मा॒नोऽय॑जमानात् । अय॑जमाना॒दुत्त॑रः । उत्त॑र॒ इत्युत्-तरः (24) ॥
यद्वै । वा अनी॑शानः । अनी॑शानो भा॒रम् । भा॒रमा॑द॒त्ते । आ॒द॒त्ते वि । आ॒द॒त्त इत्या᳚-द॒त्ते । वि वै । वै सः । स लि॑शते । लि॒श॒ते॒ यत् । यद्द्वाद॑श । द्वाद॑श सा॒ह्नस्य॑ । सा॒ह्नस्यो॑प॒सदः॑ । सा॒ह्नस्येति॑ स-अ॒ह्नस्य॑ । उ॒प॒सद॒स्स्युः । उ॒प॒सद॒ इत्यु॑प-सदः॑ । स्युस्ति॒स्रः । तिस्रो॑ऽहिन॑स्य । अ॒हीन॑स्य य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ विलो॑म । विलो॑म क्रियेत । विलो॒मेति॒ वि-लो॒म॒ । क्रि॒ये॒त॒ ति॒स्रः । ति॒स्र ए॒व । ए॒व सा॒ह्नस्य॑ । सा॒ह्नस्यो॑प॒सदः॑ । सा॒ह्नस्येति॑ स-अ॒ह्नस्य॑ । उ॒प॒सदो॒ द्वाद॑श । उ॒प॒सद॒ इत्यु॑प- सदः॑ । द्वाद॑शा॒हीन॑स्य । अ॒हीन॑स्य य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ सवीर्य॒त्वाय॑ । स॒वी॒र्य॒त्वायाथो᳚ । स॒वी॒र्य॒त्वायेति॑ सवीर्य-त्वाय॑ । अथो॒ सलो॑म । अथो॒ इत्यथो᳚ । सलो॑म क्रियते । सलो॒मेति॒ स-लो॒म॒ । क्रि॒य॒ते॒ व॒थ्सस्य॑ । व॒थ्सस्यैकः॑ । एक॒स्स्तनः॑ । स्तनो॑ भा॒गी । भा॒गी हि । हि सः । सोऽथ॑ । अथैक᳚म् । एक॒ं॒ स्तन᳚म् । स्तनँ॑व्व्र॒तम् । व्र॒तमुप॑ । उपै॑ति । ए॒त्यथ॑ । अथ॒ द्वौ । द्वावथ॑ । अथ॒ त्रीन् । त्रीनथ॑ । अथ॑ च॒तुरः॑ । च॒तुर॑ ए॒तत् । ए॒तद्वै । वै ख्षु॒रप॑वि (25)।
ख्षु॒र॑पवि॒ नाम॑ । ख्षु॒रप॒वीति॑ ख्षु॒र-प॒वि॒ । नाम॑ व्र॒तम् । व्र॒तँय्येन॑ । येन॒ प्र । प्र जा॒तान् । जा॒तान्भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्यान्नु॒दते᳚ । नु॒दते॒ प्रति॑ । प्रति॑ जनि॒ष्यमा॑णान् । ज॒नि॒ष्यमा॑णा॒नथो᳚ । अथो॒ कनी॑यसा । अथो॒ इत्यथो᳚ । कनी॑यसै॒व । ए॒व भूयः॑ । भूय॒ उप॑ । उपै॑ति । ए॒ति॒ च॒तुरः॑ । च॒तुरोऽग्रे᳚ । अग्रे॒ स्तनान्॑ । स्तना᳚न्व्र॒तम् । व्र॒तमुप॑ । उपै॑ति । ए॒त्यथ॑ । अथ॒ त्रीन् । त्रीनथ॑ । अथ॒ द्वौ । द्वावथ॑ । अथैक᳚म् । एक॑मे॒तत् । ए॒तद्वै । वै सु॑जघ॒नम् । सु॒ज॒घ॒नन्नाम॑ । सु॒ज॒घ॒नमिति॑ सु-ज॒घ॒नम् । नाम॑ व्र॒तम् । व्र॒तन्त॑प॒स्य᳚म् । त॒प॒स्यꣳ॑ सुव॒र्ग्य᳚म् । सु॒व॒र्ग्य॑मथो᳚ । सु॒र्व॒ग्य॑मिति॑ सुवः-ग्य᳚म् । अथो॒ प्र । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रैव । एव जा॑यते । जा॒य॒ते॒ प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑र्यवा॒गूः । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । य॒वा॒गूरा॑ज॒न्य॑स्य । रा॒ज॒न्य॑स्य व्र॒तम् । व्र॒तङ्क्रू॒रा । क्रू॒रेव॑ । इ॒व॒ वै । वै य॑वा॒गूः । य॒वा॒गू क्रू॒रः । क्रू॒र इ॑व । इ॒व॒ रा॒ज॒न्यः॑ (26)।
। रा॒ज॒न्यो॑ वज्र॑स्य । वज्र॑स्य रू॒पम् । रू॒पꣳ समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्या आ॒मिख्षा᳚ । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । आ॒मिख्षा॒ वैश्य॑स्य । वैश्य॑स्य पाकय॒ज्ञस्य॑ । पा॒क॒य॒ज्ञस्य॑ रू॒पम् । पा॒क॒य॒ज्ञस्येति॑ पाक-य॒ज्ञस्य॑ । रू॒पम्पुष्ट्यै᳚ । पुष्ट्यै॒ पयः॑ । पयो᳚ ब्राह्म॒णस्य॑ । ब्रा॒ह्म॒णस्य॒ तेजः॑ । तेजो॒ वै । वै ब्रा᳚ह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णस्तेजः॑ । तेज॒ पयः॑ । पय॒स्तेज॑सा । तेज॑सै॒व । ए॒व तेजः॑ । तेज॒ पयः॑ । पय॑ आ॒त्मन् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्तेऽथो᳚ । अथो॒ पय॑सा । अथो॒ इत्यथो᳚ । पय॑सा॒ वै । वै गर्भाः᳚ । गर्भा॑ वर्धन्ते । व॒र्ध॒न्ते॒ गर्भः॑ । गर्भ॑ इव । इव॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद्दी᳚ख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तो यत् । यद॑स्य । अ॒स्य॒ पयः॑ । पयो᳚ व्र॒तम् । व्र॒तम्भव॑ति । भव॑त्या॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑मे॒व । ए॒व तत् । तद्व॑र्धयति । व॒र्ध॒य॒ति॒ त्रिव्र॑तः । त्रिव्र॑तो॒ वै । त्रिव्र॑त॒ इति॒ त्रि-व्र॒तः॒ । वै मनुः॑ । मनु॑रासीत् । आ॒सी॒द्द्विव्र॑ताः । द्विव्र॑ता॒ असु॑राः । द्विव्र॑ता॒ इति॒ द्वि-व्र॒ताः॒ । असु॑रा॒ एक॑व्रताः । एक॑व्रता दे॒वाः । एक॑व्रता॒ इत्येक॑- व्र॒ताः॒। (27)
। दे॒वा प्रा॒तः । प्रा॒तर्म॒ध्यन्दि॑ने । म॒ध्यन्दि॑ने सा॒यम् । सा॒यन्तत् । तन्मनोः॑ । मनो᳚र्व्र॒तम् । व्र॒तमा॑सीत् । आ॒सी॒त्पा॒क॒य॒ज्ञस्य॑ । पा॒क॒य॒ज्ञस्य॑ रू॒पम् । पा॒क॒य॒ज्ञ॒स्येति॑ पाक-य॒ज्ञस्य॑ । रू॒पम्पुष्ट्यै᳚ । पुष्ट्यै᳚ प्रा॒तः । प्रा॒तश्च॑ । च॒ सा॒यम् । सा॒यञ्च॑ । चासु॑राणाम् । असु॑राणान्निर्म॒ध्यम् । नि॒र्म॒ध्यङ्ख्षु॒धः । नि॒र्म॒ध्यमिति॑ निः-म॒ध्यम् । ख्षु॒धो रू॒पम् । रू॒पन्ततः॑ । तत॒ स्ते । ते परा᳚ । परा॑ भवन्न् । अ॒भ॒व॒न्म॒ध्यन्दि॑ने । म॒ध्यन्दि॑ने मध्यरा॒त्रे । म॒ध्य॒रा॒त्रे दे॒वाना᳚म् । म॒ध्य॒रा॒त्र इति॑ मध्य-रा॒त्रे । दे॒वाना॒न्ततः॑ । तत॒स्ते । ते॑ऽ भवन् । अ॒भ॒व॒न्थ्सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्ग॒मिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्यत् । यद॑स्य । अ॒स्य॒ म॒ध्यन्दि॑ने । म॒ध्यन्दि॑ने मध्यरा॒त्रे । म॒ध्य॒रा॒त्रे व्र॒तम् । म॒ध्य॒रा॒त्र इति॑ मध्य-रा॒त्रे । व्र॒तम्भव॑ति । भव॑ति मध्य॒तः । म॒ध्य॒तो वै । वा अन्ने॑न । अन्ने॑न भुञ्जते । भु॒ञ्ज॒ते॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒त ए॒व । ए॒व तत् । तदूर्ज᳚म् । ऊर्ज॑न्धत्ते । ध॒त्ते॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै । भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भव॑ति । भ्रात॑व्याभिभूत्या॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य-अ॒बि॒॒भूत्यै॒ । भव॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒ परा।᳚ (28)
परा᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति । भ॒व॒ति॒ गर्भः॑ । गर्भो॒ वै । वा ए॒ष । ए॒ष यत् । यद्दी᳚ख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तो योनिः॑ । योनि॑र्दीख्षितविमि॒तम् । दी॒ख्षि॒त॒वि॒मि॒तँय्यत् । दी॒ख्षि॒त॒वि॒मि॒तमिति॑ दीख्षित-वि॒मि॒त॒म् । यद्दी᳚ख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तो दी᳚ख्षितविमि॒तात् । दी॒ख्षि॒त॒वि॒मि॒तात्प्र॒वसे᳚त् । दी॒ख्षि॒त॒वि॒मि॒तादिति॑ दीख्षित-वि॒मि॒तात् । प्र॒वसे॒द्यथा᳚ । प्र॒वसे॒दिति॑ प्र-वसे᳚त् । यथा॒ योनेः᳚ । योने॒र्गर्भः॑ । गर्भ॒स्स्कन्द॑ति । स्कन्द॑ति ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तन्न । न प्र॑वस्त॒व्य᳚म् । प्र॒व॒स्तव्य॑मा॒त्मनः॑ । प्र॒व॒स्त॒व्य॑मिति॑ प्र-व॒स्त॒व्य᳚म् । आ॒त्मनो॑ गोपी॒थाय॑ । गो॒पी॒थायै॒षः । ए॒ष वै । वै व्या॒घ्रः । व्या॒घ्र कु॑लगो॒पः । कु॒ल॒गो॒पो यत् । कु॒ल॒गो॒प इति॑ कुल-गो॒पः । यद॒ग्निः । अ॒ग्निस्तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्यत् । यद्दी᳚ख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒त प्र॒वसे᳚त् । प्र॒वसे॒थ्सः । प्र॒वसे॒दिति॑ प्र-वसे᳚त् । स ए॑नम् । ए॒न॒मी॒श्व॒रः । ई॒श्व॒रो॑नू॒त्थाय॑ । अ॒नू॒त्थाय॒ हन्तोः᳚ । अ॒नू॒त्थायेत्य॑नु-उ॒त्थाय॑ । हन्तो॒र्न । न प्र॑वस्त॒व्य᳚म् । प्र॒व॒स्त॒व्य॑मा॒त्मनः॑ । प्र॒व॒स्त॒व्य॑मिति॑ प्र- व॒स्त॒व्य᳚म् । आ॒त्मनो॒ गुप्त्यै᳚ । गुप्त्यै॑ दख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तश्श॑ये । श॒य॒ ए॒तत् । ए॒तद्वै । वै यज॑मानस्य । यज॑मानस्या॒यत॑नम् । आ॒यत॑न॒ं॒ स्वे । आ॒यत॑न॒मित्या᳚-यत॑नम् । स्व ए॒व । ए॒वा यत॑ने । आ॒यत॑ने शये । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । श॒ये॒ऽग्निम् । अ॒ग्निम॑भ्या॒वृत्य॑ । अ॒भ्या॒वृत्य॑ शये । अ॒भ्या॒वृत्येत्य॑भि-आ॒वृत्य॑ । श॒ये॒ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम॑भ्या॒वृत्य॑ । अ॒भ्या॒वृत्य॑ शये । अ॒भ्या॒वृत्येत्य॑भि-आ॒वृत्य॑ । श॒य॒ इति॑ शये (29) ॥
पु॒रोह॑विषि देव॒यज॑ने । पु॒रो ह॑वी॒षीति॑ पु॒रः-ह॒वि॒षि॒ । दे॒व॒यज॑ने याजयेत् । दे॒व॒यज॑न॒ इति॑ देव-यज॑ने । या॒ज॒ये॒द्यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॒तोप॑ । उपै॑नम् । ए॒न॒मुत्त॑रः । उत्त॑रो य॒ज्ञः । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रः॒ । य॒ज्ञो न॑मेत् । न॒मे॒द॒भि । अ॒भि सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कञ्ज॑येत् । ज॒ये॒दिति॑ ।इत्ये॒ते । ए॒तद्वै । वै पु॒रोह॑विः । पु॒रोह॑विर्देव॒यज॑नम् । पु॒रोह॑वि॒रिति॑ पु॒रः-ह॒विः॒ । दे॒वयज॑नँ॒य्यस्य॑ । दे॒वयज॑न॒मिति॑ देव-यज॑नम् । यस्य॒ होता᳚ । होता᳚ प्रातरनुवा॒कम् । प्रा॒त॒र॒नु॒वा॒कम॑नुब्रु॒वन् । प्रा॒त॒र॒नु॒वा॒कमिति॑ प्रातः-अ॒नु॒वा॒कम् । अ॒नु॒ब्रु॒वन्न॒ग्निम् । अ॒नु॒ब्रु॒वन्नित्य॑नु-ब्रु॒वन्न् । अ॒ग्निम॒पः । अ॒प आ॑दि॒त्यम् । आ॒दि॒त्यम॒भि । अ॒भि वि॒पश्य॑ति । वि॒प॒श्य॒त्युप॑ । वि॒पश्य॒तीति॑ वि-पश्य॑ति । उपै॑नम् । ए॒न॒मुत्त॑रः । उत्त॑रो य॒ज्ञः । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रः॒ । य॒ज्ञो न॑मति । न॒म॒त्य॒भि । अ॒भि सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कञ्ज॑यति । ज॒य॒त्या॒प्ते । आ॒प्ते दे॑व॒यज॑ने । दे॒व॒यज॑ने याजयेत् । दे॒व॒यज॑न॒ इति॑ देव-यज॑ने । या॒ज॒ये॒द्भ्रातृ॑व्यवन्तम् । भ्रातृ॑व्यवन्त॒म्पन्था᳚म् । भ्रातृ॑व्यवन्त॒मिति॒ भ्रातृ॑व्य-व॒न्त॒म्॒ । पन्थाँ᳚व्वा । वा॒ऽधि॒स्प॒र्शये᳚त् । अ॒धि॒स्प॒र्शये᳚त्क॒र्तम् । अ॒धि॒स्प॒र्शये॒-दित्य॑धि-स्प॒र्शये᳚त् । क॒र्तँव्वा᳚ । वा॒ याव॑त् । या॒व॒न्न । नान॑से । अन॑से यात॒ वै । यात॒वै न (30)।
न रथा॑य । रथा॑यै॒तत् । ए॒तद्वै । वा आ॒प्तम् । आ॒प्तन्दे॑व॒यज॑नम् । दे॒व॒यज॑नमा॒प्नोति॑ । दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव-यज॑नम् । आ॒प्नोत्ये॒व । ए॒व भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्य॒न्न । नैन᳚म् । ए॒न॒म्भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्य आप्नोति । आ॒प्नो॒त्येको᳚न्नते । एको᳚न्नते देव॒यज॑ने । एको᳚न्नत॒ इत्येक॑- उ॒न्न॒ते॒ । दे॒व॒यज॑ने याजयेत् । दे॒व॒यज॑न॒ इति॑ देव-यज॑ने । या॒ज॒ये॒त्प॒शुका॑मम् । प॒शुका॑म॒मेको᳚न्नतात् । प॒शुका॑म॒मिति॑ प॒शु-का॒म॒म्॒ । एको᳚न्नता॒द्वै । एको᳚न्नता॒दित्येक॑-उ॒न्न॒ता॒त्॒ । वै दे॑व॒यज॑नात् । दे॒व॒यज॑ना॒दङ्गि॑रसः । दे॒व॒यज॑ना॒दिति॑ देव-यज॑नात् । अङ्गि॑रस प॒शून् । प॒शून॑सृजन्त । अ॒सृ॒ज॒न्ता॒न्त॒रा । अ॒न्त॒रा स॑दोहविर्धा॒ने । स॒दो॒ह॒वि॒र्धा॒ने उ॑न्न॒तम् । स॒दो॒ह॒-वि॒र्धा॒ने इति॑ सदः-ह॒वि॒र्धा॒ने । उ॒न्न॒तं स्या᳚त् । उ॒न्न॒तमित्यु॑त्-न॒तम् । स्या॒दे॒तत् । ए॒तद्वै । वा एको᳚न्नतम् । एको᳚न्नतन्देव॒यज॑नम् । एको᳚न्नत॒मित्येक॑-उ॒न्न॒त॒म्॒ । दे॒व॒यज॑नम्पशु॒मान् । दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव-यज॑नम् । प॒शु॒माने॒व । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ त्र्यु॑न्नते । त्र्यु॑न्नते देव॒यज॑ने । त्र्यु॑न्नत इति॒ त्रि-उ॒न्न॒ते॒ । दे॒व॒यज॑ने याजयेत् । दे॒व॒यज॑न॒ इति॑ देव-यज॑ने । या॒ज॒ये॒थ्सु॒व॒र्गका॑मम् । सु॒व॒र्गका॑म॒न्त्र्यु॑न्नतात् । सु॒व॒र्गका॑म॒मिति॑ सुव॒र्ग-का॒म॒म्॒ । त्रु॑न्नता॒द्वै । त्र्यु॑न्नता॒दिति॒ त्रि-उ॒न्न॒ता॒त्॒ । वै दे॑व॒यज॑नात् । दे॒व॒यज॑ना॒दङ्गि॑रसः । दे॒व॒यज॑ना॒दिति॑ देव-यज॑नात् । अङ्गि॑रसस्सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्न॒न्त॒रा । अ॒न्त॒राऽऽह॑व॒नीय᳚म् । आ॒ह॒व॒नीय॑ञ्च । आ॒ह॒व॒नीय॒मित्या᳚-ह॒व॒नीय᳚म् । च॒ ह॒वि॒र्धान᳚म् । ह॒वि॒र्धान॑ञ्च । ह॒वि॒र्धान॒मिति॑ हविः-धान᳚म् । चो॒न्न॒तम् (31)।
उ॒न्न॒तं स्या᳚त् । उ॒न्न॒तमित्यु॑त्-न॒तम् । स्या॒द॒न्त॒रा । अ॒न्त॒रा ह॑वि॒र्धान᳚म् । ह॒वि॒र्धान॑ञ्च । ह॒वि॒र्धान॒मिति॑ हविः-धान᳚म् । च॒ सदः॑ । सद॑श्च । चा॒न्त॒रा । अ॒न्त॒रा सदः॑ । सद॑श्च । च॒ गार्ह॑पत्यम् । गार्ह॑पत्यञ्च । गार्ह॑पत्य॒मिति॒ गार्ह॑-प॒त्य॒म्॒ । चै॒तत् । ए॒तद्वै । वै त्र्यु॑न्नतम् । त्र्यु॑न्नतन्देव॒यज॑नम् । त्र्यु॑न्नत॒मिति॒ त्रि-उ॒न्न॒त॒म्॒ । दे॒व॒यज॑नꣳ सुव॒र्गम् । दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव-यज॑नम् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒व लो॒कम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ प्रति॑ष्ठिते । प्रति॑ष्ठिते देव॒यज॑ने । प्रति॑ष्ठित॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒ते॒ । दे॒व॒यज॑ने याजयेत् । दे॒व॒यज॑न॒ इति॑ देव-यज॑ने । या॒ज॒ये॒त्प्र॒ति॒ष्ठाका॑मम् । प्र॒ति॒ष्ठाका॑ममे॒तत् । प्र॒ति॒ष्ठाका॑म॒मिति॑ प्रति॒ष्ठा-का॒म॒म्॒ । ए॒तद्वै । वै प्रति॑ष्ठितम् । प्रति॑ष्ठितन्देव॒यज॑नम् । प्रति॑ष्ठित॒मिति॒ प्रति॑-स्थि॒त॒म्॒ । दे॒व॒यज॑नँ॒य्यत् । दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव-यज॑नम् । यथ्स॒र्वतः॑ । स॒र्वत॑स्समम् । स॒मम्प्रति॑ । प्रत्ये॒व । ए॒व ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ यत्र॑ । यत्रा॒न्या अ॑न्याः । अ॒न्या?अ॑न्या॒ ओष॑धयः । अ॒न्या?अ॑न्या॒ इत्य॒न्याः-अ॒न्याः॒ । ओष॑धयो॒ व्यति॑षक्ताः । व्यति॑षक्तास्युः । व्यति॑षक्ता॒ इति॑ वि-अति॑सक्ताः । स्युस्तत् । तद्या॑जयेत् । या॒ज॒ये॒त्प॒शुका॑मम् । प॒शुका॑ममे॒तत् । प॒शुका॑म॒मिति॑ प॒शु-का॒म॒म्॒ । ए॒तद्वै । वै प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाꣳ रू॒पम् । रू॒पꣳ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शूनव॑ (32)।
अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ प॒शु॒मान् । प॒शु॒माने॒व । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ निरृ॑तिगृहीते । निरृ॑तिगृहीते देव॒यज॑ने । निरृ॑तिगृहीत॒ इति॒ निरृ॑ति-गृ॒ही॒ते॒ । दे॒व॒यज॑ने याजयेत् । दे॒व॒य॑ज॒न इति॑ देव-यज॑ने । या॒ज॒ये॒द्यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ निरृ॑त्या । निरृ॑त्याऽस्य । निरृ॒त्येति॒ निः-ऋ॒त्या॒ । अ॒स्य॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञङ्ग्रा॑हयेयम् । ग्रा॒ह॒ये॒य॒मिति॑ । इत्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वै निरृ॑तिगृहीतम् । निरृ॑तिगृहीतन्देव॒यज॑नम् । निरृ॑तिगृहीत॒मिति॒ निरृ॑ति-गृ॒ही॒त॒म्॒ । दे॒व॒यज॑नँ॒य्यत् । दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव-यज॑नम् । यथ्स॒दृश्यै᳚ । स॒दृश्ये॑ स॒त्याः᳚ । स॒त्या॑ ऋ॒ख्षम् । ऋ॒ख्षन्निरृ॑त्या । निरृ॑त्यै॒व । निरृ॒त्येति॒ निः-ऋ॒त्या॒ । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञङ्ग्रा॑हयति । ग्रा॒ह॒य॒ति॒ व्यावृ॑त्ते । व्यावृ॑त्ते देव॒यज॑ने । व्यावृ॑त्त॒ इति॑ वि-आवृ॑त्ते । दे॒व॒यज॑ने याजयेत् । दे॒व॒यज॑न॒ इति॑ देव-यज॑ने । या॒ज॒ये॒द्व्या॒वृत्का॑मम् । व्या॒वृत्का॑मँ॒य्यम् । व्या॒वृत्का॑म॒मिति॑ व्या॒वृत्-का॒म॒म्॒ । यम्पात्रे᳚ । पात्रे॑ वा । वा तल्पे᳚ । तल्पे॑ वा । वा॒ मीमाꣳ॑सेरन्न् । मीमाꣳ॑सेरन्प्रा॒चीन᳚म् । प्रा॒चीन॑माहव॒नीया᳚त् । आ॒ह॒व॒नीया᳚त्प्र॒वणम् । आ॒ह॒व॒नीया॒दित्या᳚-ह॒व॒नीया᳚त् । प्र॒व॒णंस्या᳚त् । प्र॒व॒णमिति॑ प्र-व॒नम् । स्या॒त्प्र॒ती॒चीन᳚म् । प्र॒ती॒चीन॒ङ्गार्ह॑पत्यात् । गार्ह॑पत्यादे॒तत् । गार्ह॑पत्या॒दिति॒ गार्ह॑-प॒त्या॒त् । ए॒तद्वै । वै व्यावृ॑त्तम् । व्यावृ॑त्तन्देव॒यज॑नम् । व्यावृ॑त्त॒मिति॑ वि-आवृ॑त्तम् । दे॒व॒यज॑नँ॒व्वि । दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव-यज॑नम् । वि पा॒प्मना᳚ । पा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण । भ्रातृ॑व्यॆ॒णा । आव॑र्तते । व॒र्त॒ते॒ न । नैन᳚म् । ए॒न॒म्पात्रे᳚ । पात्रे॒ न । न तल्पे᳚ । तल्पे॑ मीमाꣳसन्ते । मि॒मा॒ꣳ॒स॒न्ते॒ का॒र्ये᳚ । का॒र्ये॑ देव॒यज॑ने । दे॒व॒यज॑ने याजयेत् । दे॒व॒यज॑न॒ इति॑ देव-यज॑ने । या॒ज॒ये॒द्भूति॑कामम् । भूति॑कामङ्का॒र्यः॑ । भूति॑काम॒मिति॒ भूति॑-का॒म॒म्॒ । का॒र्यो॑ वै । वै पुरु॑षः । पुरु॑षो॒ भव॑ति । भव॑त्ये॒व । ए॒वेत्ये॒व (33) ॥
तेभ्य॑ उत्तरवे॒दिः । उ॒त्त॒र॒वे॒दिस्सि॒ꣳ॒हीः । उ॒त्त॒र॒वे॒दिरित्यु॑त्तर-वे॒दिः । सि॒ꣳ॒ही रू॒पम् । रू॒पङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वो भयान्॑ । उ॒भया॑नन्त॒रा । अ॒न्त॒राऽप॒क्रम्य॑ । अ॒प॒क्रम्या॑तिष्ठत् । अ॒प॒क्रम्येत्य॑प-क्रम्य॑ । अ॒ति॒ष्ठ॒ते । ते दे॒वाः । दे॒वा अ॑मन्यन्त । अ॒म॒न्य॒न्त॒ य॒त॒रान् । य॒त॒रान्वै । वा इ॒यम् । इ॒यमु॑पाव॒र्थ्स्यति॑ । उ॒पा॒व॒र्थ्स्यति॒ ते । उ॒पा॒व॒र्थ्स्यतीत्यु॑प-आ॒व॒र्थ्स्यति॑ । त इ॒दम् । इ॒दम्भ॑विष्यन्ति । भ॒वि॒ष्य॒न्तीति॑ । इति॒ ताम् । तामुप॑ । उपा॑मन्त्रयन्त । अ॒म॒न्त्र॒य॒न्त॒सा । साऽब्र॑वीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणै । वृ॒णै॒ सर्वान्॑ । सर्वा॒न्मया᳚ । मया॒ कामान्॑ । कामा॒न्वि । व्य॑श्नवथ । अ॒श्न॒व॒थ॒ पूर्वा᳚म् । पूर्वा॒न्तु । तु मा᳚ । मा॒ऽग्नेः । अ॒ग्नेराहु॑तिः । आहु॑तिरश्नवतै । आहु॑ति॒रित्या-हु॒तिः॒ । अ॒श्न॒व॒ता॒ इति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दुत्तरवे॒दिम् । उ॒त्त॒र॒वे॒दिम्पूर्वा᳚म् । उ॒त्त॒र॒वे॒दिमित्यु॑त्तर-वे॒दिम् । पूर्वा॑म॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्व्याघा॑रयन्ति । व्याघा॑रयन्ति॒ वारे॑वृतम् । व्याघा॑रय॒न्तीति॑ वि-आघा॑रयन्ति । वारे॑वृत॒ꣳ॒ हि । वारे॑वृत॒मिति॒ वारे᳚-वृ॒त॒म्॒ । ह्य॑स्यै । अ॒स्यै॒ शम्य॑या । शम्य॑या॒ परि॑ । परि॑ मिमीते । मि॒मी॒ते॒ मात्रा।᳚ (34)
मात्रै॒व । ए॒वास्यै᳚ । अ॒स्यै॒ सा । साऽथो᳚ । अथो॑ यु॒क्तेन॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । यु॒क्तेनै॒व । ए॒व यु॒क्तम् । यु॒क्तमव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ वि॒त्ताय॑नी । वि॒त्ताय॑नी मे । वि॒त्ताय॒नीति॑ वित्त-अय॑नी । मे॒ऽसि॒ । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वि॒त्ता । वि॒त्ता हि । ह्ये॑नान् । ए॒ना॒नाव॑त् । आव॑त्ति॒क्ताय॑नी । ति॒क्ताय॒नीति॑ तिक्त-अय॑नी । ति॒क्ताय॒नी मे । मे॒ऽसि॒ । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ति॒क्तान् । ति॒क्तान् हि । ह्ये॑नान् । ए॒ना॒नाव॑त् । आव॒दव॑तात् । अव॑तान्मा । मा॒ना॒थि॒तम् । ना॒थि॒तमिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ना॒थि॒तान् । ना॒थि॒तान्हि । ह्ये॑नान् । ए॒ना॒नाव॑त् । आव॒दव॑तात् । अव॑तान्मा । मा॒व्य॒थि॒तम् । व्य॒थि॒तमिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ व्य॒थि॒तान् । व्य॒थि॒तान् हि । ह्ये॑नान् । ए॒ना॒नाव॑त् । आव॑द्वि॒देः । वि॒देर॒ग्निः । अ॒ग्निर्नभः॑ । नभो॒नाम॑ । नामाग्ने᳚ (35)।
। अग्ने॑ अङ्गिरः । अ॒ङ्गि॒र॒ इति॑ । इति॒ त्रिः । त्रिर्ह॑रति । ह॒र॒ति॒ ये । य ए॒व । ए॒वैषु । ए॒षु लो॒केषु॑ । लो॒केष्व॒ग्नयः॑ । अ॒ग्नय॒स्तान् । ता ने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ तू॒ष्णीम् । तू॒ष्णी च॑तु॒र्थम् । च॒तु॒र्थꣳ ह॑रति । ह॒र॒त्य नि॑रुक्तम् । अनि॑रुक्त मे॒व । अनि॑रुक्त॒मित्यनिः॑-उ॒क्त॒म्॒ । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ सि॒ꣳ॒हीः । सि॒ꣳ॒ही॒र॑सि । अ॒सि॒ म॒हि॒षीः । म॒हि॒षीर॑सि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सि॒ꣳ॒हीः । सि॒ꣳ॒हीर्हि । ह्यॆ॑षा । ए॒षा रू॒पम् । रू॒पङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वो भयान्॑ । उ॒भया॑नन्त॒रा । अ॒न्त॒राऽप॒क्रम्य॑ । अ॒प॒क्रम्या ति॑ष्ठत् । अ॒प॒क्रम्येत्य॑प-क्रम्य॑ । अति॑ष्ठदु॒रु । उ॒रु प्र॑थस्व । प्र॒थ॒स्वो॒रु । उ॒रु ते᳚ । ते॒ य॒ज्ञप॑तिः । य॒ज्ञप॑ति प्रथताम् । य॒ज्ञप॑ति॒रिति॑ य॒ज्ञ-प॒तिः॒ । प्र॒थ॒ता॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यज॑मानम् । यज॑मानमे॒व । ए॒व प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑ प्रथयति । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । प्र॒थ॒य॒ति॒ ध्रु॒वा । ध्रु॒वाऽसि॑। (36)
। अ॒सीति॑ । इति॒ सम् । सꣳह॑न्ति । ह॒न्ति॒ धृत्यै᳚ । धृत्यै॑ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑श्शुन्धस्व । शु॒न्ध॒स्व॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑श्शुम्भस्व । शु॒म्भ॒स्वेति॑ । इत्यव॑ । अव॑ च । चो॒ख्षति॑ । उ॒ख्षति॒ प्र । प्र च॑ । च॒ कि॒र॒ति॒ । कि॒र॒ति॒ शुद्ध्यै᳚ । शुद्ध्या॑ इन्द्रघो॒षः । इ॒न्द्र॒घो॒ष स्त्वा᳚ । इ॒न्द्र॒घो॒ष इती᳚न्द्र- घो॒षः । त्वा॒ वसु॑भिः । वसु॑भि पु॒रस्ता᳚त् । वसु॑भि॒रिति॒ वसु॑-भिः॒ । पु॒रस्ता᳚त्पातु । पा॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दि॒ग्भ्यः । धि॒ग्भ्य ए॒व । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒म्प्र । प्रोख्ष॑ति । उ॒ख्ष॒ति दे॒वान् । दे॒वाꣳश्च॑ । चेत् । इदु॑त्तरवे॒दिः । उ॒त्त॒र॒वे॒दिरु॒पाव॑वर्ति । उ॒त्त॒र॒वे॒दिरित्यु॑त्तर-वे॒दिः । उ॒पाव॑वर्ती॒ह । उ॒पाव॑व॒र्तीत्यु॑प-आव॑वर्ति । इ॒हैव । ए॒व वि । वि ज॑यामहै । ज॒या॒म॒ह॒ इति॑ । इत्यसु॑राः । असु॑रा॒ वज्र᳚म् । वज्र॑मु॒द्यत्य॑ । उ॒द्यत्य॑ दे॒वान् । उ॒द्यत्येत्यु॑त्-यत्य॑ । दे॒वान॒भि । अ॒भ्या॑यन्त । आ॒य॒न्त॒ तान् । तानि॑न्द्रघो॒षः । इ॒न्द्र॒घो॒षो वसु॑भिः । इ॒न्द्र॒घो॒ष इती᳚न्द्र-घो॒षः । वसु॑भि पु॒रस्ता᳚त् । वसु॑भि॒रिति॒ वसु॑-भिः॒ । पु॒रस्ता॒दप॑ । अपा॑नुदत। (37)
। अ॒नु॒द॒त॒ मनो॑जवाः । मनो॑जवा पि॒तृभिः॑ । मनो॑जवा॒ इति॒ मनः॑-ज॒वाः॒ । पि॒तृभि॑र्दख्षिण॒तः । पि॒तृभि॒रिति॑ पि॒तृ-भिः॒ । द॒ख्षि॒ण॒त प्रचे॑ताः । प्रचे॑ता रु॒द्रैः । प्रचे॑ता॒ इति॒ प्र-चे॒ताः॒ । रु॒द्रै प॒श्चात् । प॒श्चाद्वि॒श्वक॑र्मा । वि॒श्वक॑र्माऽऽदि॒त्यैः । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । आ॒दि॒त्यैरु॑त्तर॒तः । उ॒त्त॒र॒तो यत् । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । य दे॒वम् । ए॒वमु॑त्तर वे॒दिम् । उ॒त्त॒र॒वे॒दिम्प्रो॒ख्षति॑ । उ॒त्त॒र॒वे॒दिमित्यु॑त्तर-वे॒दिम् । प्रो॒ख्षति॑ दि॒ग्भ्यः । प्रो॒ख्षतीति॑ प्र-उ॒ख्षति॑ । दि॒ग्भ्य ए॒व । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । ए॒व तत् । तद्यज॑मानः । यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्या॒न्प्र । प्रणु॑दते । नु॒द॒त॒ इन्द्रः॑ । इन्द्रो॒ यतीन्॑ । यती᳚न्थ्सालावृ॒केभ्यः॑ । सा॒ला॒वृ॒केभ्य॒ प्र । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तान् । तान्द॑ख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒त उ॑त्तरवे॒द्याः । उ॒त्त॒र॒वे॒द्या आ॑दन्न् । उ॒त्त॒र॒वे॒द्या इत्यु॑त्तर-वे॒द्याः । आ॒द॒न्न्॒यत् । यत्प्रोख्ष॑णीनाम् । प्रोख्ष॑णीनामु॒च्छिष्ये॑त । प्रोख्ष॑णीना॒मिति॑ प्र-उख्ष॑णीनाम् । उ॒च्छिष्ये॑त तत् । उ॒च्छिष्ये॒तेत्यु॑त्-शिष्ये॑त । तद्द॑ख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒त उ॑त्तरवे॒द्यै । उ॒त्त॒र॒वे॒द्यै नि । उ॒त्त॒र॒वेद्या इत्यु॑त्तर-वे॒द्यै । नि न॑येत् । न॒ये॒द्यत् । य दे॒व । ए॒व तत्र॑ । तत्र॑ क्रू॒रम् । क्रू॒रन्तत् । तत्तेन॑ । तेन॑ शमयति । श॒म॒य॒ति॒ यम् । यन्द्वि॒ष्यात् । द्वि॒ष्यात्तम् । तन्ध्या॑येत् । ध्या॒ये॒च्छु॒चा । शु॒चैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒र्प॒य॒ति॒ । अ॒र्प॒य॒तीत्य॑र्पयति (38) ॥7॥
सोत्त॑रवे॒दिः । उ॒त्त॒र॒वेदिर॑ब्रवीत् । उ॒त्त॒र॒वेदिरित्यु॑त्तर-वे॒दिः । अ॒ब्र॒वी॒थ्सर्वान्॑ । सर्वा॒न्मया᳚ । मया॒ कामान्॑ । कामा॒न्वि । व्य॑श्नवथ । अ॒श्न॒व॒थेति॑ । इति॒ ते । ते दे॒वाः । दे॒वा अ॑कामयन्त । अ॒का॒म॒य॒न्तासु॑रान् । असु॑रा॒न्भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्यान॒भि । अ॒भि भ॑वेम । भ॒वे॒मेति॑ । इति॒ ते । ते॑ऽजुहवुः । अ॒जु॒ह॒वु॒स्सि॒ꣳ॒हीः । सि॒ꣳ॒हीर॑सि । अ॒सि॒ स॒प॒त्न॒सा॒ही । स॒प॒त्न॒सा॒ही स्वाहा᳚ । स॒प॒त्न॒सा॒हीति॑ सपत्न-सा॒ही । स्वाहेति॑ । इति॒ ते । तेऽसु॑रान् । असु॑रा॒न्भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्यान॒भि । अ॒भ्य॑भवन्न् । अ॒भ॒व॒न्ते । तेऽसु॑रान् । असु॑रा॒न्भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्यानभि॒भूय॑ । अ॒भि॒भूया॑ कामयन्त । अ॒भि॒भूयेत्य॑भि-भूय॑ । अ॒का॒म॒य॒न्त॒ प्र॒जाम् । प्र॒जाँव्वि॑न्देमहि । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । वि॒न्दे॒म॒हीति॑ । इति॒ ते । ते॑ऽजुहवुः । अ॒जु॒ह॒वु॒स्सि॒ꣳ॒हीः । सि॒ꣳ॒हीर॑सि । अ॒सि॒ सु॒प्र॒जा॒वनिः॑ । सु॒प्र॒जा॒वनी॒स्स्वाहा᳚ । सु॒प्र॒जा॒वनि॒रिति॑ सुप्रजा-वनिः॑ । स्वाहेति॑ । इति॒ ते । ते प्र॒जाम् । प्र॒जाम॑विन्दन्त । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । अ॒वि॒न्द॒न्त॒ ते । ते प्र॒जाम् । प्र॒जाँव्वि॒त्वा । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । वि॒त्वाऽका॑मयन्त। (39)
अ॒का॒म॒य॒न्त॒ प॒शून् । प॒शून्वि॑न्देमहि । वि॒न्दे॒म॒हीति॑ । इति॒ ते । ते॑ऽजुहवुः । अ॒जु॒ह॒वु॒स्सि॒ꣳ॒हीः । सि॒ꣳ॒हिर॑सि । अ॒सि॒ रा॒य॒स्पो॒ष॒वनिः॑ । रा॒य॒स्पो॒ष॒वनि॒स्स्वाहा᳚ । रा॒य॒स्पो॒ष॒वनि॒रिति॑ रायस्पोष-वनिः॑ । स्वाहेति॑ । इति॒ ते । ते प॒शून् । प॒शून॑विन्दन्त । अ॒वि॒न्द॒न्त॒ ते । ते प॒शून् । प॒शून् वि॒त्वा । वि॒त्वाऽका॑मयन्त । अ॒का॒म॒य॒न्त॒ प्र॒ति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाँव्वि॑न्देमहि । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । वि॒न्दे॒ म॒हीति॑ । इति॒ ते । ते॑ऽजुहवुः । अ॒जु॒ह॒वु॒स्सि॒ꣳ॒हीः । सि॒ꣳ॒हीर॑सि । अ॒स्या॒दि॒त्य॒वनिः॑ । आ॒दि॒त्य॒वनि॒स्स्वाहा᳚ । आ॒दि॒त्य॒वनि॒रित्या॑दित्य-वनिः॑ । स्वाहेति॑ । इति॒ ते । त इ॒माम् । इ॒माम्प्र॑ति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाम॑विन्दन्त । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । अ॒वि॒न्द॒न्त॒ ते । त इ॒माम् । इ॒माम्प्र॑ति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाँव्वि॒त्वा । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । वि॒त्वाऽका॑मयन्त । अ॒का॒म॒य॒न्त॒ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ आ॒शिषः॑ । आ॒शिष॒ उप॑ । आ॒शिष॒ इत्या᳚-शिषः॑ । उपे॑याम । इ॒या॒मेति॑ । इति॒ ते । ते॑ जुहवुः । अ॒जु॒ह॒वु॒स्सि॒ꣳ॒हीः । सि॒ꣳ॒हीर॑सि । अ॒स्या । आ व॑ह । व॒ह॒ दे॒वान् । दे॒वान्दे॑वय॒ते । दे॒व॒य॒ते यज॑मानाय । दे॒व॒य॒त इति॑ देव-य॒ते (40)।
यज॑मानाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॑ । इति॒ ते । ते दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ आ॒शिषः॑ । आ॒शिष॒ उप॑ । आ॒शिष॒ इत्या᳚-शिषः॑ । उपा॑यन्न् । आ॒य॒न्पञ्च॑ । पञ्च॒ कृत्वः॑ । कृत्वो॒ व्याघा॑रयति । व्याघा॑रयति॒ पञ्चा᳚ख्षरा । व्याघा॑रय॒तीति॑ वि-आघा॑रयति । पञ्चा᳚ख्षरा प॒ङ्क्तिः । पञ्चा᳚ख्ष॒रेति॒ पञ्च॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । प॒ङ्क्ति पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽख्ष्ण॒या । अ॒ख्ष्ण॒या व्याघा॑रयति । व्याघा॑रयति॒ तस्मा᳚त् । व्याघा॑रय॒तीति॑ वि-आघा॑रयति । तस्मा॑दख्ष्ण॒या । अ॒ख्ष्ण॒या प॒शवः॑ । प॒शवोऽङ्गा॑नि । अङ्गा॑नि॒ प्र । प्र ह॑रन्ति । ह॒र॒न्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै भू॒तेभ्यः॑ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । भू॒तेभ्य॑स्त्वा । त्वेति॑ । इति॒ स्रुच᳚म् । स्रुच॒मुत् । उद्गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ ये । य ए॒व । ए॒व दे॒वाः । दे॒वा भू॒ताः । भू॒ता स्तेषा᳚म् । तेषा॒न्तत् । तद्भा॑ग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॒न्तान् । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । ताने॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॑ प्रीणाति । प्री॒णा॒ति॒ पौतु॑द्रवान् । पौतु॑द्रवान्परि॒धीन् । प॒रि॒धीन्परि॑ । प॒रि॒धीनिति॑ परि-धीन् । परि॑ दधाति । द॒धा॒त्ये॒षाम् । ए॒षाँल्लो॒काना᳚म् (41)।
। लो॒कानाँ॒व्विधृ॑त्यै । विधृ॑त्या अ॒ग्नेः । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि- धृ॒त्यै॒ । अ॒ग्नेस्त्रयः॑ । त्रयो॒ ज्यायाꣳ॑सः । ज्यायाꣳ॑सो॒ भ्रात॑रः । भ्रात॑र आसन्न् । आ॒स॒न्ते । ते दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यम् । ह॒व्यँव्वह॑न्तः । वह॑न्त॒ प्र । प्रामी॑यन्त । अ॒मी॒य॒न्त॒ सः । सो᳚ऽग्निः । अ॒ग्निर॑बिभेत् । अ॒बि॒भे॒दि॒त्थम् । इ॒त्थँव्वाव । वाव स्यः । स्य आर्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आरि॑ष्यति । अ॒रि॒ष्य॒तीति॑ । इति॒ सः । स निला॑यत । निला॑यत सः । स याम् । याँव्वन॒स्पति॑षु । वन॒स्पति॒ष्वव॑सत् । अव॑स॒त्ताम् । ताम्पूतु॑द्रौ । पूतु॑द्रौ॒ याम् । यामोष॑धीषु । ओष॑धीषु॒ ताम् । ताꣳ सु॑गन्धि॒तेज॑ने । सु॒ग॒न्धि॒तेज॑ने॒ याम् । सु॒ग॒न्धि॒तेज॑न॒ इति॑ सुगन्धि-तेज॑ने । याम्प॒शुषु॑ । प॒शुषु॒ ताम् । ताम्पेत्व॑स्य । पेत्व॑स्यान्त॒रा । अ॒न्त॒रा शृङ्गे᳚ । शृङ्गे॒ तम् । शृङ्गे॒ इति॒ शृङ्गे᳚ । तन्दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ प्रैष᳚म् । प्रैष॑मैच्छन्न् । प्रैष॒मिति॑ प्र-एष᳚म् । ऐ॒च्छ॒न्तम् । तमनु॑ । अन्व॑विन्दन्न् । अ॒वि॒न्द॒न्तम् । तम॑ब्रुवन् । अ॒ब्रु॒व॒न्नुप॑। (42)
। उप॑ नः । न आ । आव॑र्तस्व । व॒र्त॒स्व॒ ह॒व्यम् । ह॒व्यन्नः॑ । नो॒ व॒ह॒ । व॒हेति॑ । इति॒ सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणै । वृ॒णै॒ यत् । य दे॒व । ए॒व गृ॑ही॒तस्य॑ । गृ॒ही॒तस्याहु॑तस्य । अहु॑तस्य बहिपरि॒धि । ब॒हि॒ प॒रि॒धि स्कन्दा᳚त् । ब॒हि॒ प॒रि॒धीति॑ बहिः-प॒रि॒धि । स्कन्दा॒त्तत् । तन्मे᳚ । मे॒ भ्रातृ॑णाम् । भ्रातृ॑णाम्भाग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॑मसत् । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । अ॒स॒दिति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्यत् । यद्गृ॑ही॒तस्य॑ । गृ॒ही॒तस्याहु॑तस्य । अहु॑तस्य बहिपरि॒धि । ब॒हि॒प॒रि॒धि स्कन्द॑ति । ब॒हि॒प॒रि॒धीति॑ बहिः-प॒रि॒धिः । स्कन्द॑ति॒ तेषा᳚म् । तेषा॒न्तत् । तद्भा॑ग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॒न्तान् । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । ताने॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॑ प्रीणाति । प्री॒णा॒ति॒ सः । सो॑ऽमन्यत । अ॒म॒न्य॒ता॒स्थ॒न्वन्तः॑ । अ॒स्थ॒न्वन्तो॑मे । अ॒स्थ॒न्वन्त॒ इत्य॑स्थन्-वन्तः॑ । मे॒ पूर्वे᳚ । पूर्वे॒ भ्रात॑रः । भ्रात॑र॒ प्र । प्रामे॑षत् । अ॒मे॒ष॒ता॒स्थानि॑ । अ॒स्थानि॑ शातयै । शा॒त॒या॒ इति॑ । इति॒ सः । स यानि॑ । यान्य॒स्थानि॑। (43)
। अ॒स्थान्यशा॑तयत । अशा॑तयत॒ तत् । तत्पूतु॑द्रु । पूतु॑द्र्वभवत् । अ॒भ॒व॒द्यत् । यन्मा॒ꣳ॒सम् । मा॒ꣳ॒समुप॑मृतम् । उप॑मृत॒न्तत् । उप॑मृत॒मित्युप॑-मृ॒त॒म्॒ । तद्गुल्गु॑लु । गुल्गु॑लु॒ यत् । यदे॒तान् । ए॒तान्थ्स॑म्भा॒रान् । स॒म्भा॒रान्थ्स॒म्भर॑ति । स॒म्भा॒रानिति॑ सम्-भा॒रान् । स॒म्भर॑त्य॒ग्निम् । स॒म्भर॒तीति॑ सम्-भर॑ति । अ॒ग्निमे॒व । ए॒व तत् । तथ्सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒त्य॒ग्नेः । अ॒ग्ने पुरी॑षम् । पुरी॑षमसि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्हि । ह्ये॑तत् । ए॒तत्पुरी॑षम् । पुरी॑षँ॒य्यत् । यथ्स॑म्भा॒राः । स॒म्भा॒रा अथो᳚ । स॒म्भा॒रा इति॑ सम्-भा॒राः । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒रे॒ते । ए॒तेवाव । वावैन᳚म् । ए॒न॒न्ते । ते भ्रात॑रः । भ्रात॑र॒ परि॑ । परि॑ शेरे । शे॒रे॒ यत् । यत्पौतु॑द्रवाः । पौतु॑द्रवा परि॒धयः॑ । प॒रि॒धय॒ इति॑ । प॒रि॒धय॒ इति॑ परि-धयः॑ । इतीति॑ (44) ॥8॥
ब॒द्धमव॑ । अव॑स्यति । स्य॒ति॒ व॒रु॒ण॒पा॒शात् । व॒रु॒ण॒पा॒शा॒दे॒व । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुणपा॒शात् । ए॒वैने᳚ । ए॒ने॒ मु॒ञ्च॒ति॒ । ए॒ने॒ इत्ये॑ने । मु॒ञ्च॒ति॒ प्र । प्रणे॑नेक्ति । ने॒ने॒क्ति॒ मेध्ये᳚ । मेध्य॑ ए॒व । मेध्ये॒ इति॒ मेध्ये᳚ । ए॒वैने᳚ । ए॒ने॒ क॒रो॒ति॒ । ए॒ने॒ इत्ये॑ने । क॒रो॒ति॒ सा॒वि॒त्रि॒या । सा॒वि॒त्रि॒यर्चा । ऋ॒चा हु॒त्वा । हु॒त्वा ह॑वि॒र्धाने᳚ । ह॒वि॒र्धाने॒ प्र । ह॒वि॒र्धाने॒ इति॑ हविः-धाने᳚ । प्रव॑र्तयति । व॒र्त॒य॒ति॒ स॒वि॒तृप्र॑सूतः । स॒वि॒तृप्र॑सूत ए॒व । स॒वि॒तृप्र॑सूत॒ इति॑ सवि॒तृ-प्र॒सू॒तः॒ । ए॒वैने᳚ । ए॒ने॒ प्र । ए॒ने॒ इत्ये॑ने । प्रव॑र्तयति । व॒र्त॒य॒ति॒ वरु॑णः । वरु॑णो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष दु॒र्वाक् । दु॒र्वागु॑भ॒यतः॑ । दु॒र्वागिति॑ दुः-वाक् । उ॒भ॒यतो॑ ब॒द्धः । ब॒द्धो यत् । यदख्षः॑ । अख्ष॒स्सः । स यत् । यदु॒थ्सर्जॆ᳚त् । उ॒थ्सर्जे॒द्यज॑मानस्य । उ॒थ्सर्जे॒दित्यु॑त्-सर्जे᳚त् । यज॑मानस्य गृ॒हान् । गृ॒हान॒भ्युथ्स॑र्जेत् । अ॒भ्युथ्स॑र्जेथ्सु॒वाक् । अ॒भ्युथ्स॑र्जे॒दित्य॑भि-उथ्स॑र्जेत् । सु॒वाग्दे॑व । सु॒वागिति॑ सु-वाक् । दे॒व॒ दुर्यान्॑ । दुर्या॒ꣳ॒ आ । आ व॑द । व॒देति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ गृ॒हाः । गृ॒हा वै । वै दुर्याः᳚ । दुर्या॒श्शान्त्यै᳚ । शान्त्यै॒ पत्नी᳚ । पत्न्युप॑। (45)
। उपा॑नक्ति । अ॒न॒क्ति॒ पत्नी᳚ । पत्नी॒ हि । हि सर्व॑स्य । सर्व॑स्य मि॒त्रम् । मि॒त्रम्मि॑त्र॒त्वाय॑ । मि॒त्र॒त्वाय॒ यत् । मि॒त्र॒त्वायेति॑ मित्र- त्वाय॑ । यद्वै । वै पत्नी᳚ । पत्नी॑ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ क॒रोति॑ । क॒रोति॑ मिथु॒नम् । मि॒थु॒नन्तत् । तदथो᳚ । अथो॒ पत्नि॑याः । अथो॒ इत्यथो᳚ । पत्नि॑या ए॒व । ए॒वैषः । ए॒ष य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या᳚न्वार॒म्भः । अ॒न्वा॒रम्भोन॑वच्छित्यै । अ॒न्वा॒र॒म्भ इत्य॑नु-आ॒र॒म्भः । अन॑वच्छित्यै॒ वर्त्म॑ना । अन॑वच्छित्या॒ इत्यन॑व-छि॒त्यै॒ । वर्त्म॑ना॒ वै । वा अ॒न्वित्य॑ । अ॒न्वित्य॑ य॒ज्ञम् । अ॒न्वित्येत्य॑नु-इत्य॑ । य॒ज्ञꣳ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि जिघाꣳसन्ति । जि॒घा॒ꣳ॒स॒न्ति॒ वै॒ष्ण॒वीभ्या᳚म् । वै॒ष्ण॒वीभ्या॑मृ॒ग्भ्याम् । ऋ॒ग्भ्याँव्वर्त्म॑नोः । ऋ॒ग्भ्यामित्यृ॑क्-भ्याम् । वर्त्म॑नो र्जुहोति । जु॒हो॒ति॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै विष्णुः॑ । विष्णु॑र्य॒ज्ञात् । य॒ज्ञादे॒व । ए॒व रका॑ꣳसि । रख्षा॒ꣳ॒स्यप॑ । अप॑ हन्ति । ह॒न्ति॒ यत् । यद॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युर॑न॒ग्नौ । अ॒न॒ग्नावाहु॑तिम् । आहु॑तिञ्जुहु॒यात् । आहु॑ति॒मित्या-हु॒ति॒म्॒ । जु॒हु॒याद॒न्धः । अ॒न्दो᳚ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युस्स्या᳚त् । स्या॒द्रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ ह॑न्युः । ह॒न्यु॒र्हिर॑ण्यम्। (46)
। हिर॑ण्यमु॒पास्य॑ । उ॒पास्य॑ जुहोति । उ॒पासेत्यु॑प-अस्य॑ । जु॒हो॒त्य॒ग्नि॒वति॑ । अ॒ग्नि॒वत्ये॒व । अ॒ग्नि॒वतीत्य॑ग्नि-वति॑ । ए॒व जु॑होति । जु॒हो॒ति॒ न । नान्धः॑ । अ॒न्धो᳚ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युर्भव॑ति । भव॑ति॒ न । न य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि घ्नन्ति । घ॒न्ति॒ प्राची᳚ । प्राची॒ प्र । प्राची॒ इति॒ प्राची᳚ । प्रेत᳚म् । इ॒त॒ म॒ध्व॒रम् । अ॒ध्व॒रङ्क॒ल्पय॑न्ति । क॒ल्पय॑न्ती॒ इति॑ । क॒ल्पय॑न्ती॒ इति॑ क॒ल्पय॑न्ती । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒वैने᳚ । ए॒ने॒ लो॒कम् । ए॒ने॒ इत्ये॑ने । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒त्यत्र॑ । अत्र॑ रमेथाम् । र॒मे॒थाँ॒व्वर्ष्मन्॑ । वर्ष्म॑न्पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वर्ष्म॑ । वर्ष्म॒हि । ह्ये॑ तत् । ए॒तत्पृ॑थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या यत् । यद्दे॑व॒यज॑नम् । दे॒व॒यज॑न॒ꣳ॒ शिरः॑ । दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव-यज॑नम् । शिरो॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यद्ध॑वि॒र्धान᳚म् । ह॒वि॒र्धान॑न्दि॒वः । ह॒वि॒र्धान॒मिति॑ हविः-धान᳚म् । दि॒वो वा᳚ । वा॒ वि॒ष्णो॒ । वि॒ष्ण॒वु॒त । उ॒त वा᳚ । वा॒ पृ॒थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या इति॑। (47)
इत्या॒शीर्प॑दया । आ॒शीर्प॑दय॒र्चा । आ॒शीर्प॑द॒येत्या॒शी-प॒द॒या॒ । ऋ॒चा दख्षि॑णस्य । दख्षि॑णस्य हवि॒र्धान॑स्य । ह॒वि॒र्धान॑स्य मे॒धीम् । ह॒वि॒र्धान॒स्येति॑ हविः-धान॑स्य । मे॒धीन्नि । नि ह॑न्ति । ह॒न्ति॒शी॒र्॒ष॒तः । शी॒र्॒ष॒त ए॒व । ए॒व य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञ?॒स्य यज॑मानः । यज॑मान आ॒शिषः॑ । आ॒शिषोऽव॑ । आ॒शिष॒ इत्या᳚-शिषः॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ द॒ण्ड । द॒ण्डो वै । वा औ॑प॒रः । औ॒प॒रस्तृ॒तीय॑स्य । तृ॒तीय॑स्य हवि॒र्धान॑स्य । ह॒वि॒र्धान॑स्य वषट्का॒रेण॑ । ह॒वि॒र्धान॒स्येति॑ हविः-धान॑स्य । व॒ष॒ट्का॒रेणाख्ष᳚म् । व॒ष॒ट्का॒रेणेति॑ वषट्-का॒रेण॑ । अख्ष॑मच्छिनत् । अ॒च्छि॒न॒द्यत् । यत्तृ॒तीय᳚म् । तृ॒तीय॑ञ्छ॒दिः । छ॒दिर्ह॑वि॒र्धा॑नयोः । ह॒वि॒र्धान॑योरुदाह्रि॒यते᳚ । ह॒वि॒र्धान॑यो॒रिति॑ हविः-धान॑योः । उ॒दा॒ह्रि॒यते॑ तृ॒तीय॑स्य । उ॒दा॒ह्रि॒यत॒ इत्यु॑त्-आ॒ह्रि॒यते᳚ । तृ॒तीय॑स्य हवि॒र्धान॑स्य । ह॒वि॒र्धान॒स्याव॑रुद्ध्यै । ह॒वि॒र्धान॒स्येति॑ हविः-धान॑स्य । अव॑रुध्यै॒शिरः॑ । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ । शिरो॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यद्ध॑वि॒र्धान᳚म् । ह॒वि॒र्धानँ॒व्विष्णोः᳚ । ह॒वि॒र्धान॒मिति॑ हविः-धान᳚म् । विष्णो॑ र॒राट᳚म् । र॒राट॑मसि । अ॒सि॒ विष्णोः᳚ । विष्णोः᳚ पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठम॑सि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑देताव॒द्धा । ए॒ता॒व॒द्धा शिरः॑ । ए॒ता॒व॒द्धेत्ये॑तावत्- धा । शिरो॒ विष्यू॑तम् । विष्यू॑तँ॒व्विष्णोः᳚ । विष्यू॑त॒मिति॒ वि-स्यू॒त॒म्॒ । विष्णो॒स्स्यूः । स्यूर॑सि । अ॒सि॒ विष्णोः᳚ । विष्णो᳚र्ध्रु॒वम् । ध्रु॒वम॑सि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वै॒ष्ण॒वम् । वै॒ष्ण॒वꣳ हि । हि दे॒वत॑या । दे॒वत॑या हवि॒र्धान᳚म् । ह॒वि॒र्धानँ॒य्यम् । ह॒वि॒र्धान॒मिति॑ हविः-धान᳚म् । यम्प्र॑थ॒मम् । प्र॒थ॒मङ्ग्र॒न्थिम् । ग्र॒न्थिङ्ग्र॑थ्नी॒यात् । ग्र॒थ्नि॒याद्यत् । यत्तम् । तन्न । न वि॑स्र॒ꣳ॒सये᳚त् । वि॒स्र॒ꣳ॒सये॒दमेहे॑त । वि॒स्र॒ꣳ॒सये॒दिति॑ वि-स्र॒ꣳसये᳚त् । अमे॑हेनाध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्यु प्र । प्रमी॑येत । मी॒ये॒त॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒थ्सः । स वि॒स्रस्यः॑ । वि॒स्रस्य॒ इति॑ वि-स्रस्यः॑ (48) ॥
दे॒वस्य॑ त्वा । त्वा॒ स॒वि॒तुः । स॒वि॒तु प्र॑स॒वे । प्र॒स॒व इति॑ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । इत्यभ्रि᳚म् । अभ्रि॒मा । आ द॑त्ते । द॒त्ते॒ प्रसू᳚त्यै । प्रसू᳚त्या अ॒श्विनोः᳚ । प्रसू᳚त्या॒ इति॒ प्र-सू॒त्यै॒ । अ॒श्विनो᳚र्बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या॒मिति॑ । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म्॒ । इत्या॑ह । आ॒हा॒श्विनौ᳚ । अ॒श्विनौ॒ हि । हि दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मध्व॒र्यू । अ॒ध्व॒र्यू आस्ता᳚म् । अ॒ध्व॒र्यू इत्य॑ध्व॒र्यू । आस्ता᳚म्पू॒ष्णः । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । हस्ता᳚भ्या॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यत्यै᳚ । यत्यै॒ वज्रः॑ । वज्र॑ इव । इ॒व॒ वै । वा ए॒षा । ए॒षा यत् । यदभ्रिः॑ । अभ्रि॒रभ्रिः॑ । अभ्रि॑रसि । अ॒सि॒ नारिः॑ । नारि॑ रसि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्यै॒ काण्डे॑काण्डे । काण्डे॑ काण्डे॒ वै । काण्डे॑ काण्ड॒ इति॒ काण्डे᳚-का॒ण्डे॒ । वै क्रि॒यमा॑णे । क्रि॒यमा॑णे य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि जिघाꣳसन्ति । जि॒घा॒ꣳ॒स॒न्ति॒ परि॑लिखितम् । परि॑लिखित॒ꣳ॒ रख्षः॑ । परि॑लिखित॒-मिति॒ परि॑-लि॒खि॒त॒म्॒ । रख्ष॒ परि॑लिखिताः । परि॑लिखिता॒ अरा॑तयः । परि॑लिखिता॒ इति॒ परि॑-लि॒खि॒ताः॒ । अरा॑तय॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्या इ॒दम् । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒। (49)
। इ॒दम॒हम् । अ॒हꣳ रख्ष॑सः । रख्ष॑सो ग्री॒वाः । ग्री॒वा अपि॑ । अपि॑ कृन्तामि । कृ॒न्ता॒मि॒ यः । यो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान्द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ यम् । यञ्च॑ । च॒ व॒यम् । व॒यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्म इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ द्वौ । द्वौ वाव । वाव पुरु॑षौ । पुरु॑षौ॒ यम् । यञ्च॑ । चै॒व । ए॒व द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ यः । यश्च॑ । चै॒नं॒ । ए॒नं॒ द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ तयोः᳚ । तयो॑रे॒व । ए॒वान॑न्तरायम् । अन॑न्तरायङ्ग्री॒वाः । अन॑न्तराय॒मित्यन॑न्तः-आ॒य॒म्॒ । ग्री॒वा कृ॑न्तति । कृ॒न्त॒ति॒ दि॒वे । दि॒वे त्वा᳚ । त्वा॒ऽन्तरि॑ख्षाय । अ॒न्तरि॑ख्षाय त्वा । त्वा॒ पृ॒थि॒व्यै । पृ॒थि॒व्यै त्वा᳚ । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒भ्यः । ए॒भ्य ए॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒नाँ॒ल्लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्य॒ प्र । प्रोख्ष॑ति । उ॒ख्ष॒ति॒ प॒रस्ता᳚त् । प॒रस्ता॑द॒र्वाची᳚म् । अ॒र्वाची॒म्प्र । प्रोख्ष॑ति । उ॒ख्ष॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्प॒रस्ता᳚त्। (50)
। प॒रस्ता॑द॒र्वाची᳚म् । अ॒र्वाची᳚म्मनु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॒मुप॑ । उप॑ जीवन्ति । जी॒व॒न्ति॒ क्रू॒रम् । क्रू॒रमि॑व । इ॒व॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तत्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ यत् । यत्खन॑ति । खन॑त्य॒पः । अ॒पोव॑ । अव॑ नयति । न॒य॒ति॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्यै॒ यव॑मतीः । यव॑मती॒रव॑ । यव॑मति॒रिति॒ यव॑- म॒तीः॒ । अव॑ नयति । न॒य॒त्यूर्क् । ऊर्ग्वै । वै यवः॑ । यव॒ ऊर्क् । ऊर्गु॑दु॒म्बरः॑ । उ॒दु॒म्बर॑ ऊ॒र्जा । ऊ॒र्जैव । ए॒वोर्ज᳚म् । ऊर्ज॒ꣳ॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ यज॑मानेन । यज॑मानेन॒ सम्मि॑ता । सम्मि॒तौदु॑म्बरी । सम्म्मि॒तेति॒ सम्-मि॒ता॒ । औदु॑म्बरी भवति । भ॒व॒ति॒ यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒व यज॑मानः । यज॑मान॒स्ताव॑तीम् । ताव॑तीमे॒व । ए॒वास्मिन्॑ । अ॒स्मि॒न्नूर्ज᳚म् । ऊर्ज॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ पि॒तृ॒णाम् । पि॒तृ॒णाꣳ सद॑नम् । सद॑नमसि । अ॒सीति॑ । इति॑ ब॒र्हिः । ब॒र्हिरव॑ । अव॑स्तृणाति । सृ॒णा॒ति॒ पि॒तृ॒दे॒वत्य᳚म् । पि॒तृ॒दे॒व॒त्यꣳ॑ हि । पि॒तृ॒दे॒व॒त्य॑मिति॑ पितृ-दे॒व॒त्य᳚म्। (51)
ह्ये॑तत् । ए॒तद्यत् । यन्निखा॑तम् । निखा॑तँ॒य्यत् । निखा॑त॒मिति॒ नि-खा॒त॒म्॒ । यद्ब॒र्हिः । ब॒र्हिरन॑वस्तीर्य । अन॑वस्तीर्यमिनु॒यात् । अन॑वस्ती॒र्येत्यन॑व-स्ती॒र्य॒ । मि॒नु॒यात्पि॑तृदेव॒त्या᳚ । पि॒तृ॒दे॒वत्या॑ निखा॑ता । पि॒तृ॒दे॒व॒त्येति॑ पितृ-दे॒व॒त्या᳚ । निखा॑ता स्यात् । निखा॒तेति॒ नि-खा॒ता॒ । स्या॒द्ब॒र्हिः । ब॒र्हिर॑व॒स्तीर्य॑ । अ॒व॒स्तीर्य॑ मिनोति । अ॒व॒स्तीर्येत्य॑व-स्तीर्य॑ । मि॒नो॒त्य॒स्याम् । अ॒स्यामे॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒म्मि॒नो॒ति॒ । मि॒नो॒त्यथो᳚ । अथो᳚ स्वा॒रुह᳚म् । अथो॒ इत्यथो᳚ । स्वा॒रुह॑मे॒व । स्वा॒रुह॒मिति॑ स्व-रुह᳚म् । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒ङ्क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒त्युत् । उद्दिव᳚म् । दिवं॑स्तभा॒न । स्त॒भा॒ना । आन्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षम्पृण । पृ॒णेति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षाम् । ए॒षाँल्लो॒काना᳚म् । लो॒कानाँ॒व्विधृ॑त्यै । विधृ॑त्यै द्युता॒नः । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि-धृ॒त्यै॒ । द्यु॒ता॒नस्त्वा᳚ । त्वा॒ मा॒रु॒तः । मा॒रु॒तो मि॑नोतु । मि॒नो॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ द्यु॒ता॒नः । द्यु॒ता॒नो ह॑ । ह॒ स्म॒ । स्म॒ वै । वै मा॑रु॒तः । मा॒रु॒तो दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒मौदुं॑बरीम् । औदु॑म्बरीम्मिनोति । मि॒नो॒ति॒ तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वैना᳚म् (52)।
। ए॒ना॒म्मि॒नो॒ति॒ । मि॒नो॒ति॒ ब्र॒ह्म॒वनि᳚म् । ब्र॒ह्म॒वनि॑न्त्वा । ब्र॒ह्म॒वनि॒मिति॑ ब्रह्म-वनि᳚म् । त्वा॒ ख्ष॒त्र॒वनि᳚म् । ख्ष॒त्र॒वनि॒मिति॑ । ख्ष॒त्र॒वनि॒मिति॑ ख्षत्र-वनि᳚म् । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒य॒जुरे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तद्घृ॒तेन॑ । घृ॒तॆ॑न द्यावापृथिवी । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ आ । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ इति॑ द्यावा-पृ॒थि॒वी॒ । आपृ॑णेथाम् । पृ॒णे॒था॒मिति॑ । इत्यौदु॑म्बर्याम् । औदु॑म्बर्याञ्जुहोति । जु॒हो॒ति॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी ए॒व । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । ए॒व रसे॑न । रसे॑नानक्ति । अ॒न॒क्त्या॒न्तम् । आ॒न्तम॒न्वव॑स्रावयति । आ॒न्तमित्या᳚- अ॒न्तम् । अ॒न्वव॑स्रावयत्या॒न्तम् । अ॒न्वव॑स्रावय॒तीत्य॑नु-अव॑स्रावयति । आ॒न्तमे॒व । आ॒न्तमित्या᳚-अ॒न्तम् । ए॒व यज॑मानम् । यज॑मान॒न्तेज॑सा । तेज॑साऽनक्ति । अ॒न॒क्तै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रम॑सि । अ॒सीति॑ । इति॑ छ॒दिः । छ॒दिः अधि॑ ।अधि॒ नि । नि द॑धाति । द॒धा॒त्यै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रꣳ हि । हि दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ सदः॑ । सदो॑ विश्वज॒नस्य॑ । वि॒श्व॒ज॒नस्य॑ छा॒या । वि॒श्व॒ज॒नस्येति॑ विश्व-ज॒नस्य॑ । छा॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वि॒श्व॒ज॒नस्य॑ । वि॒श्व॒ज॒नस्य॒ हि । वि॒श्व॒ज॒न॒स्येति॑ विश्व-ज॒नस्य॑ । ह्ये॑षा । ए॒षा छा॒या । छा॒या यत् । यथ्सदः॑ । सदो॒ नव॑छदि । नव॑छदि॒ तेज॑स्कामस्य । नव॑छ॒दीति॒ नव॑-छ॒दि॒। (53)
तेज॑स्कामस्य मिनुयात् । तेज॑स्काम॒स्येति॒ तेजः॑-का॒म॒स्य॒ । मि॒नु॒या॒त्त्रि॒वृता᳚ । त्रि॒वृता॒ स्तोमे॑न । त्रि॒वृतेति॑ त्रि-वृता᳚ । स्तोमे॑न॒ सम्मि॑तम् । सम्मि॑त॒न्तेजः॑ । सम्मि॑त॒मिति॒ सम्-मि॒त॒म्॒ । तेज॑स्त्रि॒वृत् । त्रि॒वृत्ते॑ज॒स्वी । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । ते॒ज॒स्व्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्येका॑दशछदि । एका॑दशछदीन्द्रि॒यका॑मस्य । एका॑दशछ॒दीत्येका॑दश-छ॒दि॒ । इ॒न्द्रि॒यका॑म॒स्यैका॑दशाख्षरा । इ॒न्द्रि॒यका॑म॒स्येती᳚न्द्रि॒य-का॒म॒स्य॒ । एका॑दशाख्षरात्रि॒ष्टुक् । एका॑दशाख्ष॒रेत्येका᳚दश-अ॒ख्ष॒रा॒ । त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रियन्त्रि॒ष्टुक् । त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रिया॒वी । इ॒न्द्रि॒या॒व्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ पञ्च॑दशछदि । पञ्च॑दशछदि॒ भ्रातृ॑व्यवतः । पञ्च॑दशछ॒दीति॒ पञ्च॑दश-छ॒दि॒ । भ्रातृ॑व्यवत पञ्चद॒शः । भ्रातृ॑व्यवत॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य-व॒तः॒ । प॒ञ्च॒द॒शो वज्रः॑ । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । वज्रो॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै । भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै स॒प्तद॑शछदि । भातृ॑व्याभि-भू॒त्या इति॒ भ्रातृ॑व्य-अ॒भि॒भू॒त्यै॒ । स॒प्तद॑शछदि प्र॒जाका॑मस्य । स॒प्तद॑शछ॒दीति॑ स॒प्तद॑श-छ॒दि॒ । प्र॒जाका॑मस्य सप्तद॒शः । प्र॒जाका॑म॒स्येति॑ प्र॒जा-का॒म॒स्य॒ । स॒प्त॒द॒श प्र॒जाप॑तिः । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा- प॒तिः॒ । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । आप्त्या॒ एक॑विꣳशतिछदि । एक॑विꣳशतिछदि प्रति॒ष्ठाका॑मस्य । एक॑विꣳशतिछ॒दीत्येक॑विꣳशति-छ॒दि॒ । प्र॒ति॒ष्ठाका॑मस्यैकवि॒ꣳ॒शः । प्र॒ति॒ष्ठाका॑म॒स्येति॑ प्रति॒ष्ठा-का॒म॒स्य॒ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शस्स्तोमा॑नाम् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । स्तोमा॑नाम्प्रति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठा प्रति॑ष्ठित्यै । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । प्रति॑ष्ठित्या उ॒दर᳚म् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । उ॒दरँ॒व्वै । वै सदः॑ । सद॒ ऊर्क् । ऊर्गु॑दु॒म्बरः॑ । उ॒दु॒म्बरो॑ मध्य॒तः । म॒ध्य॒त औदु॑म्बरीम् । औदु॑म्बरीमिनोति । मि॒नो॒ति॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒त॒ ए॒व । ए॒व प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना॒मूर्ज᳚म् । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । ऊर्ज॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚न्मध्य॒तः (54)।
म॒ध्य॒त ऊ॒र्जा । ऊ॒र्जा भु॑ञ्जते । भु॒ञ्ज॒ते॒ य॒ज॒मा॒न॒लो॒के । य॒ज॒मा॒न॒लो॒के वै । य॒ज॒मा॒न॒लो॒क इति॑ यजमान-लो॒के । वै दख्षि॑णानि । दख्षि॑णानि छ॒दीꣳषि॑ । छ॒दीꣳषि॑ भ्रातृव्यलो॒के । भ्रा॒तृ॒व्य॒लो॒क उत्त॑राणि । भ्रा॒तृ॒व्य॒लो॒क इति॑ भ्रातृव्य-लो॒के । उत्त॑राणि॒ दख्षि॑णानि । उत्त॑रा॒णीत्युत्-त॒रा॒णि॒ । दख्षि॑णा॒न्युत्त॑राणि । उत्त॑राणि करोति । उत्ता॑रा॒णीत्युत्-त॒रा॒णि॒ । क॒रो॒ति॒ यज॑मानम् । यज॑मानमे॒व । ए॒व य॑जमानात् । अय॑जमाना॒दुत्त॑रम् । उत्त॑रङ्करोति । उत्त॑र॒मित्युत्-त॒र॒म् । क॒रो॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्यज॑मानः । यज॑मा॒नोऽय॑जमानात् । अय॑जमाना॒दुत्त॑रः । उत्त॑रोन्तर्व॒र्तान् । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रः॒ । अ॒न्त॒र्व॒र्तान्क॑रोति । अ॒न्त॒र्व॒र्तानित्य॑न्तः-व॒र्तान् । क॒रो॒ति॒ व्यावृ॑त्यै । व्यावृ॑त्यै॒ तस्मा᳚त् । व्यावृ॑त्या॒ इति॑ वि-आवृ॑त्यै । तस्मा॒दर॑ण्यम् । अर॑ण्यम्प्र॒जाः । प्र॒जा उप॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । उप॑ जीवन्ति । जी॒व॒न्ति॒ परि॑ । परि॑ त्वा । त्वा॒ गि॒र्व॒णः॒ । गि॒र्व॒णो॒ गिरः॑ । गिर॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जु । य॒था॒य॒जुरे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तदिन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य॒ स्यूः । स्यूर॑सि । अ॒सीन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य ध्रु॒वम् । ध्रु॒वम॑सि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रꣳ हि । हि दे॒वत॑या । देव॑तया॒ सदः॑ । सदो॒ यम् । यम्प्र॑थ॒मम् । प्र॒थ॒मङ्ग्र॒न्थिम् । ग्र॒न्थिङ्ग्र॑थ्नी॒यात् । ग्र॒थ्नी॒याद्यत् । यत्तम् । तन्न । न वि॑स्र॒ꣳ॒सये᳚त् । वि॒स्र॒ꣳ॒सये॒दमे॑हेन । वि॒स्र॒ꣳ॒सये॒दिति॑ वि-स॒ꣳ॒स्रये᳚त् । अमे॑हेनाध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्यु प्र । प्रमी॑येत । मी॒ये॒त॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒थ्सः । स वि॒स्रस्यः॑ । वि॒स्रस्य॒ इति॑ वि- स्रस्यः॑ (55) ॥
शिरो॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यद्ध॑वि॒र्धान᳚म् । ह॒वि॒र्धान॑म्प्रा॒णाः । ह॒वि॒र्धान॒मिति॑ हविः-धान᳚म् । प्रा॒णा उ॑पर॒वाः । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । उ॒प॒र॒वा ह॑वि॒र्धाने᳚ । उ॒प॒र॒वा इत्यु॑प-र॒वाः । ह॒वि॒र्धाने॑ खायन्ते । ह॒वि॒र्धान॒ इति॑ हविः-धाने᳚ । खा॒य॒न्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚च्छी॒र्षन्न् । शी॒र्षन्प्रा॒णाः । प्रा॒णा अ॒धस्ता᳚त् । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । अ॒धस्ता᳚त्खायन्ते । खा॒य॒न्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒धस्ता᳚त् । अ॒धस्ता᳚च्छी॒र्ष्णः । शी॒र्ष्ण प्रा॒णाः । प्रा॒णा र॑ख्षो॒हणः॑ । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । र॒ख्षो॒हणो॑वलग॒हनः॑ । र॒ख्षो॒हण॒ इति॑ रख्षः-हनः॑ । व॒ल॒ग॒हनो॑ वैष्ण॒वान् । व॒ल॒ग॒हन॒ इति॑ वलग-हनः॑ । वै॒ष्ण॒वान्ख॑नामि । ख॒ना॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वै॒ष्ण॒वाः । वै॒ष्ण॒वा हि । हि दे॒वत॑याः । दे॒वत॑योपर॒वाः । उ॒प॒र॒वा असु॑राः । उ॒प॒र॒वा इत्यु॑प-र॒वाः । असु॑रा॒ वै । वै नि॒र्यन्तः॑ । नि॒र्यन्तो॑ दे॒वाना᳚म् । नि॒र्यन्त॒ इति॑ निः-यन्तः॑ । दे॒वाना᳚म्प्रा॒णेषु॑ । प्रा॒णेषु॑ वल॒गान् । प्रा॒णेष्विति॑ प्र-अ॒नेषु॑ । व॒ल॒गान्नि । व॒ल॒गानिति॑ वल-गान् । न्य॑खनन्न् । अ॒ख॒न॒न्तान् । तान्बा॑हुमा॒त्रे । बा॒हु॒मात्रेनु॑ । बा॒हु॒मा॒त्र इति॑ बाहु-मा॒त्रे । अन्व॑विन्दन् । अ॒वि॒न्द॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्बाहुमा॒त्राः । बा॒हु॒मा॒त्रा खा॑यन्ते । बा॒हु॒मा॒त्रा इति॑ बाहु-मा॒त्राः । खा॒य॒न्त॒ इ॒दम् । इ॒दम॒हम् । अ॒हन्तम् । तँव्व॑ल॒गम् । व॒ल॒गमुत् । व॒ल॒गमिति॑ वल-गम् । उद्व॑पामि । व॒पा॒मि॒ यम् (56)।
। यन्नः॑ । न॒स्स॒मा॒नः । स॒मा॒नो यम् । यमस॑मानः । अस॑मानो निच॒खान॑ । नि॒च॒खानेति॑ । नि॒च॒खानेति॑ नि-च॒खान॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ द्वौ । द्वावाव । वाव पुरु॑षौ । पुरु॑षौ॒ यः । यश्च॑ । चै॒व । ए॒व स॑मा॒नः । स॒मा॒नो॒ यः । यश्च॑ । चा स॑मानः । अस॑मानो॒ यम् । य मे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒तौ । तौ व॑ल॒गम् । व॒ल॒गन्नि॒खन॑तः । व॒ल॒गमिति॑ वल-गम् । नि॒खन॑त॒स्तम् । नि॒खन॑त॒ इति॑ नि-खन॑तः । तमे॒व । ए॒वोत् । उद्व॑पति । व॒प॒ति॒ सम् । सन्तृ॑णत्ति । तृ॒ण॒त्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒थ्सन्तृ॑ण्णा । सन्तृ॑ण्णा अन्तर॒तः । सन्तृ॑ण्णा॒ इति॒ सम्-तृ॒ण्णाः॒ । अ॒न्त॒र॒त प्रा॒णाः । प्रा॒णा न । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । न सम् । सम्भि॑नत्ति । बि॒॒नत्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒दस॑म्भिन्नाः । अस॑म्भिन्ना प्रा॒णाः । अस॑म्भिन्ना॒ इत्यसं᳚-भि॒न्नाः॒ । प्रा॒णा अ॒पः । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । अ॒पोऽव॑ । अव॑ नयति । न॒य॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚ दा॒र्द्राः । आ॒र्ध्रा अ॑न्तर॒तः । अ॒न्त॒र॒त प्रा॒णाः । प्रा॒णा यव॑मती । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । यव॑मती॒रव॑ । यव॑मती॒रिति॒ यव॑-म॒तीः॒ । अव॑ नयति । न॒य॒त्यूक् । (57)
ऊर्ग्वै। वै यवः॑ । यव॑ प्रा॒णाः । प्रा॒णा उ॑पर॒वाः । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । उ॒प॒र॒वा प्रा॒णेषु॑ । उ॒प॒र॒वा इत्यु॑प-र॒वाः । प्रा॒णेष्वे॒व । प्रा॒णेष्विति॑ प्र-अ॒नेषु॑ । ए॒वोर्ज᳚म् । ऊर्ज॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ ब॒र्हिः । ब॒र्हिरव॑ । अव॑स्तृणाति । स्तृ॒णा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚ल्लोम॒शाः । लो॒म॒शा अ॑न्तर॒तः । अ॒न्त॒र॒त प्रा॒णाः । प्रा॒णा आज्ये॑न । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । आज्ये॑न॒ व्याघा॑रयति । व्याघा॑रयति॒ तेजः॑ । व्याघा॑रय॒तीति॑ वि-आघा॑रयति । तेजो॒ वै । वा आज्य᳚म् । आज्य॑म्प्रा॒णाः । प्रा॒णा उ॑पर॒वाः । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । उ॒प॒र॒वा प्रा॒णेषुः॑ । उ॒प॒र॒वा इत्यु॑प-र॒वाः । प्रा॒णेष्वे॒व । प्रा॒णेष्विति॑ प्र-अ॒नेषु॑ । ए॒व तेजः॑ । तेजो॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ हनू᳚ । हनू॒ वै । हनू॒ इति॒ हनू᳚ । वा ए॒ते । ए॒ते य॒ज्ञस्य॑ । ए॒ते इत्ये॒ते । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यद॑धि॒षव॑णे । अ॒धि॒षव॑णे॒ न । अ॒धि॒षव॑णे॒ इत्य॑धि-सव॑ने । न सम् । सन्तृ॑णत्ति । तृ॒ण॒त्यंस॑तृण्णे । अस॑न्तृण्णे॒ हि । अस॑न्तृण्णे॒ इत्यसं᳚-तृ॒ण्णे॒ । हि हनू᳚ । हनू॒ अथो᳚ । हनू॒ इति॒ हनू᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खलु॑ दीर्घसो॒मे । दी॒र्घ॒सो॒मे स॒न्तृद्ये᳚ । दी॒र्घ॒सो॒म इति॑ दीर्घ-सो॒मे । स॒न्तृद्ये॒ धृत्यै᳚ । स॒न्तृद्ये॒ इति॑ सम्-तृद्ये᳚ । धृत्यै॒ शिरः॑ । शिरो॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यद्ध॑वि॒र्धान᳚म् । ह॒वि॒र्धान॑म्प्रा॒णाः । ह॒वि॒र्धान॒मिति॑ हविः-धान᳚म् (58)।
। प्रा॒णा उपर॒वाः । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । उ॒प॒र॒वा हनू᳚ । उ॒प॒रवा॒ इत्यु॑प- र॒वाः । हनू॑ अधि॒षव॑णे । हनू॒ इति॒ हनू᳚ । अ॒धि॒षव॑णे जि॒ह्वा । अ॒धि॒षव॑णे॒ इत्य॑धि-सव॑ने । जि॒ह्वा चर्म॑ । चर्म॒ ग्रावा॑णः । ग्रावा॑णो॒ दन्ताः᳚ । दन्ता॒ मुख᳚म् । मुख॑माहव॒नीयः॑ । आ॒ह॒व॒नीयो॒ नासि॑का । आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚-ह॒व॒नीयः॑ । नासि॑कोत्तरवे॒दिः । उ॒त्त॒र॒वे॒दिरु॒दर᳚म् । उ॒त्त॒र॒वे॒दिरित्यु॑त्तर-वे॒दिः । उ॒दर॒ꣳ॒ सदः॑ । सदो॑ य॒दा । य॒दा खलु॑ । खलु॒ वै । वै जि॒ह्वया᳚ । जि॒ह्वया॑ द॒थ्सु । द॒ध्स्वधि॑ । द॒थ्स्विति॑ दत्-सु । अधि॒ खाद॑ति । खाद॒त्यथ॑ । अथ॒ मुख᳚म् । मुख॑ङ्गच्छति । ग॒च्छ॒ति॒ य॒दा । य॒दा मुख᳚म् । मुख॒ङ्गच्छ॑ति । गच्छ॒त्यथ॑ । अथो॒दर᳚म् । उ॒दर॑ङ्गच्छति । ग॒च्छ॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्धवि॒र्धाने᳚ । ह॒वि॒र्धाने॒ चर्मन्न्॑ । ह॒वि॒र्धान॒ इति॑ हविः-धाने᳚ । चर्म॒न्नधि॑ । अधि॒ग्राव॑भिः । ग्राव॑भिरभि॒षुत्य॑ । ग्राव॑भि॒रिति॒ ग्राव॑-भिः॒ । अ॒भि॒षुत्या॑हव॒नीये᳚ । अ॒भि॒षु॒त्येत्य॑भि-सुत्य॑ । आ॒ह॒व॒नीये॑ हु॒त्वा । आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚-ह॒व॒नीये᳚ । हु॒त्वा प्र॒त्यञ्चः॑ । प्र॒त्यञ्च॑ प॒रेत्य॑ । प॒रेत्य॒ सद॑सि । प॒रेत्येति॑ परा-इत्य॑ । सद॑सि भख्षयन्ति । भ॒ख्ष॒य॒न्ति॒ यः । यो वै । वै वि॒राजः॑ । वि॒राजो॑ यज्ञमु॒खे । वि॒राज॒ इति॑ वि-राजः॑ । य॒ज्ञ॒मु॒खे दोह᳚म् । य॒ज्ञ॒मु॒ख इति॑ यज्ञ-मु॒खे । दोहँ॒व्वेद॑ । वेद॑ दु॒हे । दु॒ह ए॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒मि॒यम् । इ॒यँव्वै । वै वि॒राट् । वि॒राट्तस्यै᳚ । तस्यै॒ त्वक् । त्वक्चर्म॑ । चर्मोधः॑ । ऊदो॑धि॒षव॑णे । अ॒धि॒षव॑णे॒ स्तनाः᳚ । अ॒धि॒षव॑णे॒ इत्य॑धि-सव॑ने । स्तना॑ उपर॒वाः । उ॒प॒र॒वा ग्रावा॑णः । उ॒प॒र॒वा इत्यु॑प-र॒वाः । ग्रावा॑णो व॒थ्साः । व॒थ्सा ऋ॒त्विजः॑ । ऋ॒त्विजो॑ दुहन्ति । दु॒ह॒न्ति॒ सोमः॑ । सोम॒ पयः॑ । पयो॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ दु॒हे । दु॒ह ए॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒मित्ये॑नाम् (59) ॥11॥
चात्वा॑ला॒द्धिष्णि॑यान् । धिष्णि॑या॒नुप॑ । उप॑ वपति । व॒प॒ति॒ योनिः॑ । योनि॒र्वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ चात्वा॑लम् । चात्वा॑लम्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ सयोनि॒त्वाय॑ । स॒यो॒नि॒त्वाय॑ दे॒वा । स॒यो॒नित्वायेति॑ सयोनि-त्वाय॑ । दे॒वा वै । वै य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्परा᳚ । परा॑ऽजयन्त । अ॒ज॒य॒न्त॒ तम् । तमाग्नी᳚ध्रात् । आग्नी᳚ध्रा॒त्पुनः॑ । आग्नी᳚ध्रा॒दित्याग्नि॑-इ॒ध्रा॒त्॒ । पुन॒रप॑ । अपा॑जयन्न् । अ॒ज॒य॒न्ने॒तत् । ए॒तद्वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या प॑राजितम् । अप॑राजितँ॒य्यत् । अप॑राजित॒-मित्यप॑रा-जि॒त॒म्॒ । यदाग्नी᳚ध्रम् । आग्नी᳚ध्रँ॒य्यत् । आग्नी᳚ध्र॒मित्याग्नि॑-इ॒ध्र॒म्॒ । यदाग्नी᳚ध्रात् । आग्नी᳚ध्रा॒द्धिष्णि॑यान् । आग्नी᳚ध्रा॒दित्याग्नि॑-इ॒ध्रा॒त्॒ । धिष्णि॑यान्वि॒हर॑ति । वि॒हर॑ति॒ यत् । वि॒हर॒तीति॑ वि-हर॑ति । यदे॒व । ए॒व य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्याप॑राजितम् । अप॑राजित॒न्ततः॑ । अप॑राजित॒मित्यप॑रा-जि॒त॒म्॒ । तत॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्पुनः॑ । पुन॑स्तनुते । त॒नु॒ते॒ प॒रा॒जित्य॑ । प॒रा॒जित्ये॑व । प॒रा॒जित्येति॑ परा-जित्य॑ । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒ते । ए॒ते य॑न्ति । य॒न्ति॒ ये । ये ब॑हिष्पवमा॒नम् । ब॒हि॒ष्प॒व॒मा॒नꣳ सर्प॑न्ति । ब॒हि॒ष्प॒व॒मा॒नमिति॑ बहिः-प॒व॒मा॒नम् । सर्प॑न्ति बहिष्पवमा॒ने । ब॒हि॒ष्प॒व॒मा॒ने स्तु॒ते । ब॒हि॒ष्प॒व॒मा॒न इति॑ बहिः-प॒व॒मा॒ने । स्तु॒त आ॑ह (1)।
आ॒हाग्नी᳚त् । अ॒ग्नी॒द॒ग्नीन् । अ॒ग्नी॒दित्यग्नि॑-इ॒त्॒ । अ॒ग्नीन् वि । वि ह॑र । ह॒र॒ ब॒र्हिः । ब॒र्हिस्तृ॑णाहि । तृ॒णा॒हि॒ पु॒रो॒डाशान्॑ । पु॒रो॒डाशा॒ꣳ॒ अल᳚म् । अल॑ङ्कुरु । कु॒र्विति॑ । इति॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वाप॒जित्य॑ । अ॒प॒जित्य॒ पुनः॑ । अ॒प॒जित्येत्य॑प-जित्य॑ । पुन॑स्तन्वा॒नाः । त॒न्वा॒ना य॑न्ति । य॒न्त्यङ्गा॑रैः । अङ्गा॑रै॒र्द्वे । द्वे सव॑ने । द्वे इति॒ द्वे । सव॑ने॒ वि । सव॑ने॒ इति॒ सव॑ने । वि ह॑रति । ह॒र॒ति॒ श॒लाका॑भिः । श॒लाका॑भिस्तृ॒तीय᳚म् । तृ॒तीयꣳ॑ सशुक्र॒त्वाय॑ । स॒शु॒क्र॒त्वा यथो᳚ । स॒शु॒क्र॒त्वायेति॑ सशुक्र-त्वाय॑ । अथो॒ सम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । सम्भ॑रति । भ॒र॒त्ये॒व । ए॒वैनत् । ए॒न॒द्धिष्णि॑याः । दि॑ष्णिया॒ वै । वा अ॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के सोम᳚म् । सोम॑मरख्षन् । अ॒र॒ख्ष॒न्तेभ्यः॑ । तेभ्योऽधि॑ । अधि॒ सोम᳚म् । सोम॒ मा । आह॑रन्न् । अ॒ह॒र॒न्तम् । तम॑न्व॒वायन्न्॑ । अ॒न्व॒वाय॒न्तम् । अ॒न्व॒वाय॒न्तित्य॑नु-अ॒वायन्न्॑ । तम्परि॑ । पर्य॑विशन् । अ॒वि॒श॒न् यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ वि॒न्दते᳚ । वि॒न्दते॑ परिवे॒ष्टार᳚म् (2)।
प॒रि॒वे॒ष्टार॑न्ते । प॒रि॒वे॒ष्टार॒मिति॑ परि-वे॒ष्टार᳚म् । ते सो॑मपी॒थेन॑ । सो॒म॒पी॒थेन॒ वि । सो॒म॒पी॒थेनेति॑ सोम-पी॒थेन॑ । व्या᳚र्ध्यन्त । आ॒र्ध्य॒न्त॒ ते । ते दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॑ सोमपी॒थम् । सो॒म॒पी॒थमै᳚च्छन्त । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम-पी॒थम् । ऐ॒च्छ॒न्त॒ तान् । तान्दे॒वाः । दे॒वा अ॑ब्रुवन् । अ॒ब्रु॒व॒न्द्वेद्वे᳚ । द्वेद्वे॒ नाम॑नी । द्वेद्वे॒ इति॒ द्वे-द्वे॒ । नाम॑नी कुरुध्वम् । नाम॑नी॒ इति॒ नाम॑नी । कु॒रु॒ध्व॒मथ॑ । अथ॒ प्र । प्रवा᳚ । वा॒ऽऽफ्स्यथ॑ । आ॒फ्स्यथ॒ न । न वा᳚ । वेति॑ । इत्य॒ग्नयः॑ । अ॒ग्नयो॒ वै । वा अथ॑ । अथ॒ धिष्णि॑याः । धिष्णि॑या॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्द्वि॒नामा᳚ । द्वि॒नामा᳚ ब्राह्म॒णः । द्वि॒नामेति॑ द्वि-नामा᳚ । ब्रा॒ह्म॒णोऽर्धु॑कः । अर्धु॑क॒स्तेषा᳚म् । तेषाँ॒य्ये । ये नेदि॑ष्ठम् । नेदि॑ष्ठम्प॒र्यवि॑शन् । प॒र्यवि॑श॒न्ते । प॒र्यवि॑श॒न्निति॑ परि-अवि॑शन् । ते सो॑मपी॒थम् । सो॒म॒पी॒थम्प्र । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम-पी॒थम् । प्राप्नु॑वन् । आ॒प्नु॒व॒न्ना॒ह॒व॒नीयः॑ । आ॒ह॒व॒नीय॑ आग्नी॒ध्रीयः॑ । आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚-ह॒व॒नीयः॑ । आ॒ग्नी॒ध्रीयो॑ हो॒त्रीयः॑ । आ॒ग्नी॒ध्रीय॒ इत्या᳚ग्नि-इ॒ध्रीयः॑ । हो॒त्रीयो॑ मार्जा॒लीयः॑ । मा॒र्जा॒लीय॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा॒त्तेषु॑ । तेषु॑ जुह्वति । जु॒ह्व॒त्य॒तिहाय॑ । अ॒ति॒हाय॒ वष॑ट् । अ॒ति॒हायेत्य॑ति-हाय॑ । वष॑ट्करोति । क॒रो॒ति॒ वि । वि हि । ह्ये॑ते (3)।
। ए॒ते सो॑मपी॒थेन॑ । सो॒म॒पी॒थेनार्ध्य॑न्त । सो॒म॒पी॒थेनेति॑ सोम-पी॒थेन॑ । आर्ध्य॑न्त दे॒वाः । दे॒वा वै । वै याः । या प्राचीः᳚ । प्राची॒राहु॑तीः । आहु॑ती॒रजु॑हवुः । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । अजु॑हवु॒र्ये । ये पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒दसु॑राः । असु॑रा॒ आसन्न्॑ । आस॒न्तान् । ताꣳस्ताभिः॑ । ताभि॒ प्र । प्राणु॑दन्त । अ॒नु॒द॒न्त॒ याः । या प्र॒तीचीः᳚ । प्र॒तीची॒र्ये । ये प॒श्चात् । प॒श्चादसु॑राः । असु॑रा॒ आसन्न् । आस॒न्तान् । ताꣳस्ताभिः॑ । ताभि॒रप॑ । अपा॑नुदन्त । अ॒नु॒द॒न्त॒ प्राचीः᳚ । प्राची॑र॒न्याः । अ॒न्या आहु॑तयः । आहु॑तयो हू॒यन्ते᳚ । आहु॑तय॒ इत्या-हु॒त॒यः॒ । हू॒यन्ते᳚ प्र॒त्यङ् । प्र॒त्यङ्गासी॑नः । आसी॑नो॒ दि॑ष्णियान् । दि॑ष्णिया॒न्व्याघा॑रयति । व्याघा॑रयति प॒श्चात् । व्याघा॑रय॒तीति॑ वि-आघा॑रयति । प॒श्चाच्च॑ । चै॒व । ए॒व पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚च्छ । च॒ यज॑मानः । यज॑मनो॒ भ्रातृ॑व्यान् । भातृ॑व्या॒न्प्र । प्रणु॑दते । नु॒द॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒त्परा॑चीः । परा॑ची प्र॒जाः । प्र॒जा प्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र वी॑यन्ते । वी॒य॒न्ते॒ प्र॒तीची᳚म् । प्र॒तीची᳚र्जायन्ते। (4)
। जा॒य॒न्ते॒ प्रा॒णाः । प्रा॒णा वै । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । वा ए॒ते । ए॒ते यत् । यद्धिष्णि॑याः । धिष्णि॑या॒ यत् । यद॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्यु प्र॒त्यङ् । प्र॒त्यङ्धिष्णि॑यान् । दि॑ष्णियानति॒सर्पे᳚त् । अ॒ति॒सर्पे᳚त्प्रा॒णान् । अ॒ति॒सर्पे॒दित्य॑ति-सर्पे᳚त् । प्रा॒णा न्थ्सम् । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । सङ्क॑र्षेत् । क॒र्॒षे॒त्प्र॒मायु॑कः । प्र॒मायु॑कस्स्यात् । प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र-मायु॑कः । स्या॒न्नाभिः॑ । नाभि॒र्वै । वा ए॒षा । ए॒षा य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यद्धोता᳚ । होतो॒र्ध्वः । ऊ॒र्ध्व खलु॑ । खलु॒ वै । वै नाभ्यै᳚ । नाभ्यै᳚ प्रा॒णः । प्रा॒णो वाङ्॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अवा॑ङपा॒नः । अ॒पा॒नो यत् । अ॒पा॒न इत्य॑प-अ॒नः । यद॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्यु प्र॒त्यङ् । प्र॒त्यङ्होता॑रम् । होता॑रमति॒सर्पे᳚त् । अ॒ति॒ सर्पे॑दपा॒ने । अ॒ति॒ सर्पे॒दित्य॑ति-सर्पे᳚त् । अ॒पा॒ने प्रा॒णम् । अ॒पा॒न इत्य॑प-अ॒ने । प्रा॒णन्द॑ध्यात् । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । द॒ध्या॒त्प्र॒मायु॑कः । प्र॒मायु॑कस्स्यात् । प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र-मायु॑कः । स्या॒न्न । नाध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युरुप॑ । उप॑ गायेत् । गा॒ये॒द्वाग्वी᳚र्यः । वाग्वी᳚र्यो॒ वै । वाग्वी᳚र्य॒ इति॒ वाक्-वी॒र्यः॒ । वा अ॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युर्यत् । यद॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युरु॑प॒गाये᳚त् । उ॒प॒गाये॑दुद्गा॒त्रे । उ॒प॒गाये॒दित्यु॑-गाये᳚त् । उ॒द्गा॒त्रे वाच᳚म् । उ॒द्गा॒त्र इत्यु॑त्-गा॒त्रे। (5)
वाच॒ꣳ॒सम् । सम्प्र । प्र य॑च्छेत् । य॒च्छे॒दु॒प॒दासु॑का । उ॒प॒दासु॑काऽस्य । उ॒प॒दासु॒केत्यु॑प-दासु॑का । अ॒स्य॒वाक् । वाख्स्या᳚त् । स्या॒द्ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ न । नासं॑स्थिते । असं॑स्थिते॒ सोमे᳚ । असं॑स्थित॒ इत्यसं᳚-स्थि॒ते । सोमे᳚ऽध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्यु प्र॒त्यङ् । प्र॒त्यङ्सदः॑ । सदोऽति॑ । अती॑यात् । इ॒या॒दथ॑ । अथ॑ क॒था । क॒था दा᳚ख्षि॒णानि॑ । दा॒ख्षि॒णानि॒ होतु᳚म् । होतु॑मेति । ए॒ति॒ यामः॑ । यामो॒ हि । हि सः । स तेषा᳚म् । तेषा॒ङ्कस्मै᳚ । कस्मा॒ अह॑ । अह॑ दे॒वाः । दे॒वा याम᳚म् । यामँ॑व्वा । वाऽया॑मम् । अया॑मँव्वा । वाऽनु॑ । अनु॑ ज्ञास्यन्ति । ज्ञा॒स्य॒न्तीति॑ । इत्युत्त॑रेण । उत्त॑रे॒णाग्नी᳚ध्रम् । उत्त॑रे॒णेत्युत्-त॒रे॒ण॒ । आग्नी᳚ध्रम्प॒रीत्य॑ । आग्नी᳚ध्य॒मित्याग्नि॑-इ॒ध्र॒म्॒ । प॒रीत्य॑ जुहोति । प॒रीत्येति॑ परि-इत्य॑ । जु॒हो॒ति॒ दा॒ख्षि॒णानि॑ । दा॒ख्षि॒णानि॒ न । न प्रा॒णान् । प्रा॒णान्थ्सम् । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । सङ्क॑र्षति । क॒र्॒ष॒ति॒ नि । न्य॑न्ये । अ॒न्ये धिष्णि॑यः । धिष्णि॑या उ॒प्यन्ते᳚ । उ॒प्यन्ते॒ न । नान्ये । अ॒न्ये यान् । यान्नि॒वप॑ति । नि॒वप॑ति॒ तेन॑ । नि॒वप॒तीति॑ नि-वप॑ति । तेन॒ तान् । तान्प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ यान् । यान्न । न नि॒वप॑ति । नि॒वप॑ति॒ यत् । नि॒वप॒तीति॑ नि-वप॑ति । यद॑नुदि॒शति॑ । अ॒नु॒दि॒शति॒ तेन॑ । अ॒नु॒दि॒शतीत्य॑नु-दि॒शति॑ । तेन॒ तान् । तानिति॒ तान् (6) ॥
सु॒व॒र्गाय॒ वै । सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः-गाय॑ । वा ए॒तानि॑ । ए॒तानि॑ लो॒काय॑ । लो॒काय॑ हूयन्ते । हू॒य॒न्ते॒ यत् । यद्वै॑सर्ज॒नानि॑ । वै॒ स॒र्ज॒नानि॒ द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या॒ङ्गार्ह॑पत्ये । गार्॑?हपत्ये जुहोति । गार्ह॑पत्य॒ इति॒ गार्ह॑-प॒त्ये॒ । जु॒हो॒ति॒ द्वि॒पात् । द्वि॒पाद्यज॑मानः । द्वि॒पादिति॑ द्वि-पात् । यज॑मान॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ आग्नी᳚ध्रे । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । आग्नी᳚ध्रे जुहोति । आग्नी᳚ध्र॒ इत्याग्नि॑-इ॒ध्रे॒ । जु॒हो॒त्य॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्ष ए॒व । ए॒वा । आ॑क्रमत् । क्र॒म॒त॒ आ॒ह॒व॒नीये᳚ । आ॒ह॒व॒नीये॑ जुहोति । आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚-ह॒व॒नीये᳚ । जु॒हो॒ति॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒कम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒ति॒ दे॒वान् । दे॒वान् वै । वै सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्य॒तः । य॒तो रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑स्यजिघाꣳसन् । अ॒जि॒घा॒ꣳ॒स॒न्ते । ते सोमे॑न । सोमे॑न॒ राज्ञा᳚ । राज्ञा॒ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑स्यप॒हत्य॑ । अ॒प॒हत्या॒प्तुम् । अ॒प॒हत्येत्य॑प-हत्य॑ । अ॒प्तुमा॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑ङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वा सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मनु॑पलाभाय । अनु॑पलाभा॒यात्तः॑ । अनु॑पलाभा॒येत्यनु॑प-ला॒भा॒य॒ । आत्त॒स्सोमः॑ । सोमो॑ भवति । भ॒व॒त्यथ॑ । अथ॑ वैसर्ज॒नानि॑। (7)
। वै॒स॒र्ज॒ना॒नि॑ जुहोति । जु॒हो॒ति॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्यै॒ त्वम् । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । त्वꣳ सो॑म । सो॒म॒त॒नू॒कृद्भ्यः॑ । त॒नू॒कृद्भ्य॒ इति॑ । त॒नू॒कृद्भ्य॒ इति॑ तनू॒कृत्- भ्यः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ त॒नू॒कृत् । त॒नू॒कृद्धि । त॒नू॒कृदिति॑ तनू-कृत् । ह्ये॑षः । ए॒ष द्वेषो᳚ऽभ्यः । द्वेषो᳚ऽभ्यो॒ऽन्यकृ॑तेभ्यः । द्वेषो᳚भ्य॒ इति॒ द्वेषः॑-भ्यः॒ । अ॒न्यकृ॑तेभ्य॒ इति॑ । अ॒न्यकृ॑तेभ्य॒ इत्य॒न्य-कृ॒ते॒भ्यः॒ । इत्या॑ह । आ॒हा॒न्यकृ॑तानि । अन्यकृ॑तानि॒ हि । अ॒न्यकृ॑ता॒नीत्य॒न्य-कृ॒ता॒नि॒ । हि रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑स्यु॒रु । उ॒रुय॒न्ता । य॒न्ताऽसि॑ । अ॒सि॒ वरू॑थम् । वरू॑थ॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हो॒रु । उ॒रुणः॑ । न॒स्कृ॒दि॒ । कृ॒धीति॑ । इति॒ वाव । वा वैतत् । ए॒तदा॑ह । आ॒ह॒ जु॒षा॒णः । जु॒षा॒णो अ॒प्तुः । अ॒प्तुराज्य॑स्य । आज्य॑स्य वेतु । वे॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒प्तुम् । अ॒प्तुमे॒व । ए॒व यज॑मानम् । यज॑मानङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वा सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒ति॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मनु॑पलाभाय । अनु॑पलाभा॒या । अनु॑पलाभा॒येत्यनु॑प-ला॒भा॒य॒ । आ सोम᳚म् । सोम॑न्ददते । द॒द॒त॒ आ। (8)
आ ग्राव्ण्णः॑ । ग्राव्ण्ण॒ आ । आ वा॑य॒व्या॑नि । वा॒य॒व्या᳚न्या । आद्रो॑णकल॒शम् । द्रो॒ण॒क॒ल॒शमुत् । द्रो॒ण॒क॒ल॒शमिति॑ द्रोण-क॒ल॒शम् । उत्पत्नी᳚म् । पत्नी॒मा । आ न॑यन्ति । न॒य॒न्त्यनु॑ । अन्वनाꣳ॑सि । अनाꣳ॑सि॒ प्र । प्र व॑र्तयन्ति । व॒र्त॒य॒न्ति॒ याव॑त् । याव॑दे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्यास्ति॑ । अस्ति॒ तेन॑ । तेन॑ स॒ह । स॒ह सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ नय॑वत्या । नय॑वत्य॒र्चा । नय॑व॒त्येति॒ नय॑- व॒त्या॒ । ऋ॒चाऽऽग्नी᳚ध्रे । आग्नी᳚ध्रे जुहोति । आग्नी᳚ध्र॒ इत्याग्नि॑-इ॒ध्रे॒ । जु॒हो॒ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्या॒भिनी᳚त्यै । अ॒भिनी᳚त्यै॒ ग्राव्ण्णः॑ । अ॒भिनी᳚त्या॒ इत्य॒भि-नी॒त्यै॒ । ग्राव्ण्णो॑ वाय॒व्या॑नि । वा॒य॒व्या॑नि द्रोणकल॒शम् । द्रो॒ण॒क॒लशमाग्नी᳚ध्रे । द्रो॒ण॒क॒लशमिति॑ द्रोण-क॒ल॒शम् । आग्नी᳚ध्र॒ उप॑ । आग्नी᳚ध्र॒ इत्याग्नि॑-इ॒ध्रे॒ । उप॑ वासयति । वा॒स॒य॒ति॒ वि । वि हि । ह्ये॑नम् । ए॒न॒न्तैः । तै गृ॒ह्णते᳚ । गृ॒ह्णते॒ यत् । यथ्स॒ह । स॒होप॑वा॒सये᳚त् । उ॒प॒वा॒सये॑दपुवा॒येत॑ । उ॒प॒वा॒सये॒दित्यु॑प-वासये᳚त् । अ॒पु॒वा॒येत॑ सौ॒म्या । सौ॒म्यर्चा । ऋ॒चा प्र । प्र पा॑दयति । पा॒द॒य॒ति॒ स्वया᳚ । स्व यै॒व ।
ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ प्र । प्र पा॑दयति । पा॒द॒य॒त्यदि॑त्याः । आदि॑त्या॒स्सदः॑ । सदो॑ऽसि । अ॒स्य॒दि॑त्याः । अदि॑त्या॒स्सद॑ । सद॒ आ । आ सी॑द । सी॒देति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒ य॒जु॒रे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तद्यज॑मानः । यज॑मानो॒ वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॑ पु॒रा । पु॒रा गो॒प्ता । गो॒प्ता भ॑वति । भ॒व॒त्ये॒षः । ए॒ष वः॑ । वो॒ दे॒व॒ । दे॒व॒स॒वि॒तः॒ । स॒वि॒त॒स्सोमः॑ । सोम॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स॒वि॒तृप्र॑सूतः । स॒वि॒तृप्रसू॑त ए॒व । स॒वि॒तृप्र॑सूत॒ इति॑ सवि॒तृ-प्र॒सू॒तः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वता᳚भ्य । दे॒वता᳚भ्य॒स्सम् । सम्प्र । प्र य॑च्छति । य॒च्छ॒त्ये॒तत् । ए॒तत्त्वम् । त्वꣳ सो॑म । सो॒म॒ दे॒वः । दे॒वोदे॒वान् । दे॒वानुप॑ । उपा॑गाः । अ॒गा॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वः । दे॒वो हि । ह्ये॑षः । ए॒ष सन् । सन्दे॒वान्। (10)
दे॒वानु॒पैति॑ । उ॒पैती॒दम् । उ॒पैतीत्यु॑प-एति॑ । इ॒द म॒हम् । अ॒हम्म॑नु॒ष्यः॑ । म॒नु॒ष्यो॑ मनु॒ष्यान्॑ । म॒नु॒ष्या॑निति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ म॒नु॒ष्यः॑ । म॒नु॒ष्यो॑ हि । ह्ये॑षः । ए॒ष सन्न् । सन्म॑नु॒ष्यान्॑ । म॒नु॒ष्या॑नु॒पैति॑ । उ॒पैति॒ यत् । उ॒पैतीत्यु॑प-एति॑ । यदे॒तत् । ए॒तद्यजुः॑ । यजु॒र्न । न ब्रू॒यात् । ब्रू॒यादप्र॑जाः । अप्र॑जा अप॒शुः । अप्र॑जा॒ इत्यप्र॑-जाः॒ । अ॒प॒शुर्यर्ज॑मानः । यज॑मनस्स्यात् । स्या॒थ्स॒ह । स॒ह प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ स॒ह । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । स॒ह रा॒यः । रा॒यस्पोषे॑ण । पोषे॒णेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जया᳚ । प्र॒जयै॒व । प्र॒जयेति॑ प्र- जया᳚ । ए॒व प॒शुभिः॑ । प॒शुभि॑स्स॒ह । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । स॒हेमम् । इ॒मँल्लो॒कम् । लो॒कमु॒पाव॑र्तते । उ॒पाव॑र्तते॒ नमः॑ । उ॒पाव॑र्तत॒ इत्यु॑प-आव॑र्तते । नमो॑ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ न॒म॒स्का॒रः । न॒म॒स्का॒रो हि । न॒म॒स्का॒र इति॑ नमः-का॒रः । हि दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाꣳ॑ स्व॒धा । स्व॒धा पि॒तृभ्यः॑ । स्व॒धेति॑ स्व-धा । पि॒तृभ्य॒ इति॑ । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स्व॒धा॒का॒रः । स्व॒धा॒का॒रो हि । स्व॒धा॒का॒र इति॑ स्वधा-का॒रः । हि पि॑तृ॒णाम् (11)।
पि॒तृ॒णामि॒दम्। इ॒द म॒हम् । अ॒हन्निः । निर्वरु॑णस्य । वरु॑णस्य॒ पाशा᳚त् । पाशा॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ व॒रु॒ण॒पा॒शात् । व॒रु॒ण॒पा॒शादे॒व । व॒रु॒ण॒पाशादिति॑ वरुण-पा॒शात् । ए॒व निः । निर्मु॑च्यते । मु॒च्य॒तेऽग्ने᳚ । अग्ने᳚ व्रतपते । व्र॒त॒प॒त॒ आ॒त्मनः॑ । व्र॒त॒प॒त॒ इति॑ व्रत-प॒ते॒ । आ॒त्मन॒ पूर्वा᳚ । पूर्वा॑त॒नूः । त॒नूरा॒दे॒या᳚ । आ॒देयेति॑ । आ॒देयेत्या᳚-देया᳚ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒ कः । को हि । हि तत् । त द्वेद॑ । वेद॒ यत् । यद्वसी॑यान् । वसी॑या॒न्थ्स्वे । स्वे वशे᳚ । वशे॑ भू॒ते । भू॒ते पुनः॑ । पुन॑र्वा । वा॒ ददा॑ति । ददा॑ति॒ न । न वा᳚ । वेति॑ । इति॒ ग्रावा॑णः । ग्रावा॑णो॒ वै । वै सोम॑स्य । सोम॑स्य॒ राज्ञः॑ । राज्ञो॑ मलिम्लुसे॒ना । म॒लि॒म्लु॒सेना यः । म॒लि॒म्लु॒से॒नेति॑ मलिम्लु-से॒ना । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्ग्राव्ण्णः॑ । ग्रावण्ण॒ आग्नी᳚ध्रे । आग्नी᳚ध्र उपवा॒सय॑ति । आग्नी᳚ध्र॒ इत्याग्नि॑-इ॒ध्रे॒ । उ॒प॒वा॒सय॑ति॒ न । उ॒प॒वा॒सय॒तीत्यु॑प-वा॒सय॑ति । नैन᳚म् । ए॒न॒म्म॒लि॒म्लु॒से॒ना । म॒लि॒म्लु॒से॒ना वि॑न्दति । म॒लि॒म्लु॒से॒नेति॑ मलिम्लु-से॒ना । वि॒न्द॒तीति॑ विन्दति (12)॥
वै॒ष्ण॒वो ऋ॒चा । ऋ॒चा हु॒त्वा। हु॒त्वा यूप᳚म् । यूप᳚म् अच्छ॑ । अच्छ॑ ए॒ति॒ । ए॒ति॒ वै॒ष्ण॒वः । वै॒ष्ण॒वो वै । वै दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ यूपः॑ । यूप॒स्स्वया᳚ । स्वयै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वत॑या । दे॒वत॒याऽच्छ॑ । अच्छै॑ति । ए॒त्यति॑ । अत्य॒न्यान् । अ॒न्यानगा᳚म् । अगा॒न्न । नान्यान् । अन्या॒नुप॑ । उपा॑गाम् । अ॒गा॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हाति॑ । अति॒ हि । ह्य॑न्यान् । अ॒न्यानेति॑ । एति॒ न । नान्यान् । अ॒न्यानु॒पैति॑ । उ॒पैत्य॒र्वाक् । उ॒पैतीत्यु॑प-एति॑ । अ॒र्वाक्त्वा᳚ । त्वा॒ परैः᳚ । परै॑रविदम् । अ॒वि॒द॒म्प॒रः । प॒रोव॑रैः । अव॑रै॒ रिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒र्वाक् । अ॒र्वाग्हि । ह्ये॑नम् । ए॒न॒म्परैः᳚ । परै᳚र्वि॒न्दति॑ । वि॒न्दति॑ प॒रः । प॒रो व॑रैः । अव॑रै॒स्तम् । तन्त्वा᳚ । त्वा॒जु॒षे॒ । जु॒षे॒ वै॒ष्ण॒वम् (13)।
। वै॒ष्ण॒वन्दे॑वय॒ज्यायै᳚ । दे॒व॒य॒ज्याया॒ इति॑ । दे॒व॒य॒ज्याया॒ इति॑ देव-य॒ज्यायै᳚ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒व॒य॒ज्यायै᳚ । दे॒व॒य॒ज्यायै॒ हि । दे॒व॒य॒ज्याया॒ इति॑ देव-य॒ज्यायै᳚ । ह्ये॑नम् । ए॒न॒ञ्जु॒षते᳚ । जु॒षते॑ दे॒वः । दे॒वस्त्वा᳚ । त्वा॒ स॒वि॒ता । स॒वि॒ता मध्वा᳚ । मध्वा॑ऽनक्तु । अ॒नक्त्वति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ तेज॑सा । तेज॑सै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒न॒क्ति॒ । अ॒न॒क्त्योष॑धे । ओष॑धे॒ त्राय॑स्व । त्राय॑स्वैनम् । ए॒न॒ं॒ स्वधि॑ते । स्वधि॑ते॒ मा । स्वधि॑ति॒ इति॒ स्व-धि॒ते॒ । मैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ हि॒ꣳ॒सीः॒ । हि॒ꣳ॒सी॒रिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वज्रः॑ । वज्रो॒ वै । वै स्वधि॑तिः । स्वधि॑ति॒श्शान्त्यै᳚ । स्वधि॑ति॒रिति॒ स्व- धि॒तिः॒ । शान्त्यै॒ स्वधि॑तेः । स्वधि॑तेर्वृ॒ख्षस्य॑ । स्वधि॑ते॒रिति॒ स्व-दि॒॒तेः । वृ॒ख्षस्य॒ बिभ्य॑तः । बिभ्य॑त प्रथ॒मेन॑ । प्र॒थ॒मेन॒ शक॑लेन । शक॑लेन स॒ह । स॒ह तेजः॑ । तेज॒ परा᳚ । परा॑ पतति । प॒त॒ति॒ यः । य प्र॑थ॒मः । प्र॒थ॒मश्शक॑लः । शक॑ल परा॒पते᳚त् । प॒रा॒पते॒त्तम् । प॒रा॒पते॒दिति॑ परा-पते᳚त् । तमपि॑ । अप्या । आ ह॑रेत् । ह॒रे॒थ्सते॑जसम् । स ते॑जमे॒व । सते॑जस॒मिति॒ स-ते॒ज॒स॒म्॒। (14)
। ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मा । आ ह॑रति । ह॒र॒ती॒ मे । इ॒मे वै । वै लो॒काः । लो॒का यूपा᳚त् । यूपा᳚त्प्रय॒तः । प्र॒य॒तो बि॑भ्यति । प्र॒य॒त इति॑ प्र-य॒तः । बि॒भ्य॒ति॒ दिव᳚म् । दिव॒मग्रे॑ण । अग्रे॑ण॒ मा । मा ले॑खीः । ले॒खी॒र॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒म्मध्ये॑न । मध्ये॑न॒ मा । मा हिꣳ॑सीः । हि॒ꣳ॒सी॒रिति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒भ्यः । ए॒भ्य ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्य॑श्शमयति । श॒म॒य॒ति॒ वन॑स्पते । वन॑स्पते श॒तव॑ल्शः । श॒तव॑ल्शो॒ वि । श॒तव॑ल्श॒ इति॑ श॒त-व॒ल्॒शः॒ । वि रो॑ह । रो॒हेति॑ । इत्या॒व्रश्च॑ने । आ॒व्रश्च॑ने जुहोति । आ॒व्रश्च॑न॒ इत्या᳚-व्रश्च॑ने । जु॒हो॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दा॒व्रश्च॑नात् । आ॒व्रश्च॑नाद्वृ॒ख्षाणा᳚म् । आ॒व्रश्च॑ना॒दित्या᳚-व्रश्च॑नात् । वृ॒ख्षाणा॒म्भूयाꣳ॑सः । भूयाꣳ॑स॒ उत् । उत्ति॑ष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ स॒हस्र॑वल्शाः । स॒हस्र॑वल्शा॒ वि । स॒हस्र॑वल्शा॒ इति॑ स॒हस्र॑-व॒ल्॒शाः॒ । वि व॒यम् । व॒यꣳ रु॑हेम । रु॒हे॒मेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒वैताम् । ए॒तामा । आशा᳚स्ते । शा॒स्तेऽन॑ख्षसङ्गम् । अन॑ख्षसङ्गँव्वृश्चेत् । अन॑ख्षसङ्ग॒मित्यन॑ख्ष-स॒ङ्ग॒म्। (15)
वृ॒श्चे॒द्यत् । यद॑ख्षसङ्गम् । अ॒ख्ष॒स॒ङ्गँव्वृ॒श्चेत् । अ॒ख्ष॒स॒ङ्गमित्य॑ख्ष-स॒ङ्गम् । वृ॒श्चेद॑ध?ई॒षम् । अ॒ध॒ई॒षँय्यज॑मानस्य । अ॒ध॒ई॒षमित्य॑धः-ई॒षम् । यज॑मानस्य प्र॒मायु॑कम् । प्र॒मायु॑कं स्यात् । प्र॒मायु॑क॒मिति॑ प्र-मायु॑कम् । स्या॒द्यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॒ताप्र॑तिष्ठितः । अप्र॑तिष्ठितस्स्यात् । अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति-स्थि॒तः॒ । स्या॒दिति॑ । इत्या॑रो॒हम् । आ॒रो॒हन्तस्मै᳚ । आ॒रो॒हमित्या᳚-रो॒हम् । तस्मै॑ वृश्चेत् । वृ॒श्चे॒दे॒षः । ए॒ष वै । वै वन॒स्पती॑नाम् । वन॒स्पती॑ना॒मप्र॑तिष्ठितः । अप्र॑तिष्ठि॒तोऽप्र॑तिष्ठितः । अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति-स्थि॒तः॒ । अप्र॑तिष्ठित ए॒व । अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति-स्थि॒तः॒ । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑ताऽप॒शुः । अ॒प॒शुस्स्या᳚त् । स्या॒दिति॑ । इत्य॑प॒र्णम् । अ॒प॒र्णन्तस्मै᳚ । तस्मै॒ शुष्का᳚ग्रम् । शुष्का᳚ग्रँव्वृश्चेत् । शुष्का᳚ग्र॒मिति॒ शुष्क॑-अ॒ग्र॒म् । वृ॒श्चे॒दे॒षः । ए॒ष वै । वै वन॒स्पती॑नाम् । वन॒स्पती॑नामपश॒व्यः । अ॒प॒शव्यो॑ प॒शुः । अ॒प॒शुरे॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त पशु॒मान् । प॒शु॒मान्थ्स्या᳚त् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । स्या॒दिति॑ । इति॑ बहुप॒र्णम् । ब॒हु॒प॒र्णन्तस्मै᳚ । ब॒हु॒प॒र्णमिति॑ बहु-प॒र्णम् । तस्मै॑ बहुशा॒खम् । ब॒हु॒शा॒खँव्वृ॑श्चेत । ब॒हु॒शा॒ख-मिति॑ बहु-शा॒खम् । वृ॒श्चे॒दे॒षः । ए॒ष वै । वै वन॒स्पती॑नाम् (16)।
वन॒स्पती॑नाम्पश॒व्यः॑ । प॒श॒व्य॑ पशु॒मान् । प॒शु॒माने॒व । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठितम् । प्रति॑ष्ठितँव्वृश्चेत् । प्रति॑ष्ठित॒मिति॒ प्रति॑-स्थि॒त॒म्॒ । वृ॒श्चे॒त्प्र॒ति॒ष्ठाका॑मस्य । प्र॒ति॒ष्ठाका॑मस्यै॒षः । प्र॒ति॒ष्ठाका॑म॒स्येति॑ प्रति॒ष्ठा-का॒म॒स्य॒ । ए॒ष वै । वै वन॒स्पती॑नाम् । वन॒स्पती॑ना॒म्प्रति॑ष्ठितः । प्रति॑ष्ठितो॒ यः । प्रति॑ष्ठित॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒तः॒ । यस्स॒मे । स॒मे भूम्यै᳚ । भूम्यै॒ स्वात् । स्वाद्योनेः᳚ । योने॑ रू॒ढः । ऊ॒ढ प्रति॑ । प्रत्ये॒व । ए॒व ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ यः । य प्र॒त्यङ् । प्र॒त्यङ्गुप॑नतः । उप॑नत॒स्तम् । उप॑नत॒ इत्युप॑-न॒तः॒ । तँव्वृ॑श्चेत् । वृ॒श्चे॒थ्सः । स हि । हि मेध᳚म् । मेध॑म॒भि । अ॒भ्युप॑नतः । उप॑नत॒ पञ्चा॑रत्निम् । उप॑नत॒ इत्युप॑-न॒तः॒ । पञ्चा॑रत्नि॒न्तस्मै᳚ । पञ्चा॑रत्नि॒मिति॒ पञ्च॑-अ॒र॒त्नि॒म्॒ । तस्मै॑ वृश्चेत् । वृ॒श्चे॒द्यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॒तोप॑ । उपै॑नम् । ए॒न॒मुत्त॑रः । उत्त॑रो य॒ज्ञः । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रः॒ । य॒ज्ञो न॑मेत् । न॒मे॒दिति॑ । इति॒ पञ्चा᳚ख्षरा । पञ्चा᳚ख्षरा प॒ङ्क्तिः । पञ्चा᳚ख्ष॒रेति॒ पञ्च॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । प॒ङ्क्ति पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञ उप॑ । उपै॑नम् । ए॒न॒मुत्त॑रः । उत्त॑रो य॒ज्ञः । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रः॒ । य॒ज्ञो न॑मति (17)।
न॒म॒ति॒ षड॑रत्निम् । षड॑रत्निम्प्रति॒ष्ठाका॑मस्य । षड॑रत्नि॒मिति॒ षट्-अ॒र॒त्नि॒म्॒ । प्र॒ति॒ष्ठाका॑मस्य॒ षट् । प्र॒ति॒ष्ठाका॑म॒स्येति॑ प्रति॒ष्ठा-का॒म॒स्य॒ । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तुषु॑ । ऋ॒तुष्वे॒व । ए॒व प्र॑ति । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ स॒प्तार॑त्निम् । स॒प्तार॑त्निम्प॒शुका॑मस्य । स॒प्तार॑त्नि॒मिति॑ स॒प्त-अ॒र॒त्नि॒म्॒ । प॒शुका॑मस्य स॒प्तप॑दा । प॒शुका॑म॒स्येति॑ प॒शु-का॒म॒स्य॒ । स॒प्तप॑दा॒ शक्व॑री । स॒प्तप॒देति॑ स॒प्त- प॒दा॒ । शक्व॑री प॒शवः॑ । प॒शवः॑ शक्व॑री । शक्व॑री प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ नवा॑रत्निम् । नवा॑र॒त्निन्तेज॑स्कामस्य । नवा॑र॒त्निमिति॒ नव॑-अ॒र॒त्नि॒म्॒ । तेज॑स्कामस्य त्रि॒वृता᳚ । तेज॑स्काम॒स्येति॒ तेजः॑-का॒म॒स्य॒ । त्रि॒वृता॒ स्तोमे॑न । त्रि॒वृतेति॑ त्रि-वृता᳚ । स्तोमे॑न॒ सम्मि॑तम् । सम्मि॑त॒न्तेजः॑ । सम्मि॑त॒मिति॒ सम्-मि॒त॒म्॒ । तेज॑स्त्रि॒वृत् । त्रि॒वृत्ते॑ज॒स्वी । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । ते॒ज॒स्व्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्ये॒का॑दशारत्निम् । एका॑दशारत्निमिन्द्रि॒यका॑मस्य । एका॑दशारत्नि॒मित्येका॑श-अ॒र॒त्नि॒म् । इ॒न्द्रि॒यका॑म॒स्यैका॑दशाख्षारा । इ॒न्द्रि॒यका॑म॒स्येती᳚न्द्रि॒य-का॒म॒स्य॒ । एका॑दशाख्षरा त्रि॒ष्टुक् । एका॑दशाख्ष॒रेत्येका॑दश-अ॒ख्ष॒रा॒ । त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यन्त्रि॒ष्टुक् । त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रिया॒वी । इ॒न्द्रि॒या॒व्ये॑व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ पञ्च॑दशारत्निम् । पञ्च॑दशारत्नि॒म्भ्रातृ॑व्यवतः । पञ्च॑दशारत्नि॒मिति॒ पञ्च॑दश-अ॒र॒त्नि॒म्॒ । भ्रातृ॑ववत पञ्चद॒शः । भ्रातृ॑व्यवत॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य-व॒तः॒ । प॒ञ्च॒द॒शो वज्रः॑ । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । वज्रो॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै । भ्रातृ॑वाभिभूत्यै॒ सप्तद॑शारत्निम् । भ्रातृ॑व्याभिभूत्या॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य-अ॒भि॒भू॒त्यै॒ । स॒प्तद॑शारत्निम्प्र॒जाका॑मस्य । स॒प्तद॑शारत्नि॒मिति॑ स॒प्तद॑श-अ॒र॒त्नि॒म्॒ । प्र॒जाका॑मस्य सप्तद॒शः । प्र॒जाका॑म॒स्येति॑ प्र॒जा-का॒म॒स्य॒ । स॒प्त॒द॒श प्र॒जाप॑तिः । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒ते॒ । आप्त्या॒ एक॑विꣳशत्यरत्निम् । एक॑विꣳशत्यरत्निम्प्रति॒ष्ठाका॑मस्य । एक॑विꣳशत्यरत्नि॒-मित्येक॑विꣳशति-अ॒र॒त्नि॒म्॒ । प्र॒ति॒ष्ठाका॑मस्यैकवि॒ꣳ॒शः । प्र॒ति॒ष्ठाका॑म॒स्येति॑ प्रति॒ष्ठा-का॒म॒स्य॒ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शस्स्तोमा॑नाम् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । स्तोमा॑नाम्प्रति॒ष्ठा । प्रति॒ष्ठा प्रति॑ष्ठित्यै । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । प्रति॑ष्ठित्या अ॒ष्टाश्रिः॑ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । अ॒ष्टाश्रि॑र्भवति । अ॒ष्टाश्रि॒रित्य॒ष्टा-अ॒श्रिः॒ । भ॒व॒त्य॒ष्टा॑ख्षरा । अ॒ष्टाख्ष॑रा गाय॒त्री । अ॒ष्टाख्ष॒रेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रा॒ । गा॒य॒त्री तेजः॑ । तेजो॑ गाय॒त्री । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री य॑ज्ञमु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खन्तेज॑सा । य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञमु॒खम् । तेज॑सै॒व । ए॒व गा॑यत्रि॒या । गा॒य॒त्रि॒या य॑ज्ञमु॒खेन॑ । य॒ज्ञ॒मु॒खेन॒ सम्मि॑तः । य॒ज्ञ॒मु॒खेनेति॑ यज्ञ-मु॒खेन॑ । सम्मि॑त॒ इति॒ सम्- मि॒तः॒ (18) ॥
पृ॒थि॒व्यै त्वा᳚ । त्वा॒ऽन्तरि॑ख्षाय । अ॒न्तरि॑ख्षाय त्वा । त्वा॒ दि॒वे । दि॒वे त्वा᳚ । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒भ्यः । ए॒भ्य ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्य॒ प्र । प्रोख्ष॑ति । उ॒ख्ष॒ति॒ परा᳚ञ्चम् । परा᳚ञ्च॒म्प्र । प्रोख्ष॑ति । उ॒ख्ष॒ति॒ पराङ्॑ । परा॑ङिव । इ॒व॒ हि । हि सु॑व॒र्गः । सु॒व॒र्गो लो॒कः । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । लो॒क क्रू॒रम् । क्रू॒रमि॑व । इ॒व॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तत्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ यत् । यत्खन॑ति । खन॑त्य॒पः । अ॒पोव॑ । अव॑ नयति । न॒य॒ति॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्यै॒ यव॑मतीः । यव॑मती॒रव॑ । यव॑मती॒रिति॒ यव॑-म॒तीः॒ । अव॑ नयति । न॒य॒त्यूर्क् । ऊर्ग्वै । वै यवः॑ । यवो॒ यज॑मानेन । यज॑मानेन॒ यूपः॑ । यूप॒ स्सम्मि॑तः । सम्मि॑तो॒ यावान्॑ । सम्मि॑त॒ इति॒ सम्-मि॒तः॒ । यावा॑ने॒व । ए॒व यज॑मानः । यज॑मान॒स्ताव॑तीम् । ताव॑तीमे॒व । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्नूर्ज᳚म् । ऊर्ज॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ पि॒तृ॒णाम् (19)।
पि॒तृ॒णाꣳ सद॑नम् । सद॑नमसि । अ॒सीति॑ । इति॑ ब॒र्हिः । ब॒र्हिरव॑ । अव॑स्तृणाति । सृ॒णा॒ति॒ पि॒तृ॒दे॒वत्य᳚म् । पि॒तृ॒दे॒व॒त्यꣳ हि । पि॒तृ॒दे॒वत्य॑मिति॑ पितृ-दे॒व॒त्य᳚म् । ह्ये॑तत् । ए॒तद्यत् । यन्निखा॑तम् । निखा॑तँ॒य्यत् । निखा॑त॒मिति॒ नि-खा॒त॒म् । यद्ब॒र्हिः । ब॒र्हिरन॑वस्तीर्य । अन॑वस्तीर्य मिनु॒यात् । अन॑वस्ती॒र्यत्यन॑वस्ती॒र्य॒ । मि॒नु॒या॒त्पि॑तृदे॒वत्यः॑ । पि॒तृ॒दे॒वत्यो॑ निखा॑तः । पि॒तृ॒दे॒वत्य॑ इति॑ पितृ-दे॒व॒त्यः॑ । निखा॑तस्स्यात् । निखा॑त॒ इति॒ नि-खा॒तः॒ । स्या॒द्ब॒र्हिः । ब॒र्हिर॑व॒स्तीर्य॑ । अ॒व॒स्तीर्य॑ मिनोति । अ॒व॒स्तिर्येत्य॑व-स्तीर्य॑ । मि॒नो॒त्य॒स्याम् । अ॒स्यामे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्मि॒नो॒ति॒ । मि॒नो॒ति॒ यू॒प॒श॒क॒लम् । यू॒प॒श॒क॒ल॒मव॑ । यू॒प॒श॒क॒लमिति॑ यूप-श॒क॒लम् । अवा᳚स्यति । अ॒स्य॒ति॒ सते॑जसम् । सते॑जसमे॒व । सते॑जस॒मिति॒ स-ते॒ज॒स॒म्॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्मि॒नो॒ति॒ । मि॒नो॒ति॒ दे॒वः । दे॒वस्त्वा᳚ । त्वा॒ स॒वि॒ता । स॒वि॒ता मध्वा᳚ । मध्वा॑ऽनक्तु । अ॒न॒क्त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ तेज॑सा । तेज॑सै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒न॒क्ति॒ । अ॒न॒क्ति॒ सु॒पि॒प्प॒लाभ्यः॑ । सु॒पि॒प्प॒लाभ्य॑स्त्वा । सु॒पि॒प्प॒लाभ्य॒ इति॑ सु-पि॒प्प॒लाभ्यः॑ । त्वौष॑धीभ्यः । ओष॑दि॒भ्य इति॑ । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । इति॑ च॒षाल᳚म् । च॒षाल॒म्प्रति॑ । प्रति॑ मुञ्चति (20)।
मु॒ञ्च॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚च्छीर्ष॒तः । शी॒र्॒ष॒त ओष॑धयः । ओष॑धय॒ फल᳚म् । फल॑ङ्गृह्णन्ति । गृ॒ह्ण॒न्त्य॒नक्ति॑ । अ॒नक्ति॒ तेजः॑ । तेजो॒ वै । वा आज्य᳚म् । आज्यँ॒य्यज॑मानेन । यज॑मानेनाग्नि॒ष्ठा । अ॒ग्नि॒ष्ठाश्रिः॑ । अ॒ग्नि॒ष्ठेत्य॑ग्नि-स्था । अश्रि॒स्सम्मि॑ता । सम्मि॑ता॒ यत् । सम्मि॒तेति॒ सम्-मि॒ता॒ । यद॑ग्नि॒ष्ठाम् । अ॒ग्नि॒ष्ठामश्रि᳚म् । अ॒ग्नि॒ष्ठामित्य॑ग्नि-स्थाम् । अश्रि॑म॒नक्ति॑ । अ॒नक्ति॒ यज॑मानम् । यज॑मानमे॒व । ए॒व तेज॑सा । तेज॑सानक्ति । अ॒न॒क्त्या॒न्तम् । आ॒न्तम॑न्तक्ति । आ॒न्तमित्या᳚-अ॒न्त॒म् । अ॒न॒क्त्या॒न्तम् । आ॒न्त॒मे॒व । आ॒न्तमित्या᳚-अ॒न्तम् । ए॒व यज॑मानम् । यज॑मान॒न्तेज॑सा । तेज॑साऽनक्ति । अ॒न॒क्ति॒ स॒र्वतः॑ । स॒र्वत॒ परि॑ । परि॑ मृशति । मृ॒श॒त्यप॑रिवर्गम् । अप॑रिवर्गमे॒व । अप॑रिवर्ग॒मित्यप॑रि-व॒र्ग॒म् । ए॒वास्मिन्॑ । अ॒स्मि॒न्तेजः॑ । तेजो॑ दधाति । द॒धा॒त्युत् । उद्दिव᳚म् । दिवं॑स्तभा॒न । स्त॒भा॒ना । आन्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षम्पृण । पृ॒णेति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षाम् । ए॒षाँल्लो॒काना᳚म् । लो॒कानाँ॒व्विधृ॑त्यै । विधृ॑त्यै वैष्ण॒व्या । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि-धृ॒त्यै॒ । वै॒ष्ण॒व्यर्चा । ऋ॒चा क॑ल्पयति (21)।
। क॒ल्प॒य॒ति॒ वै॒ष्ण॒वः । वै॒ष्ण॒वो वै । वै दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ यूपः॑ । यूप॒ स्स्वया᳚ । स्वयै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वत॑या । दे॒वत॑या कल्पयति । क॒ल्प॒य॒ति॒ द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या᳚ङ्कल्पयति । क॒ल्प॒य॒ति॒ द्वि॒पात् । द्वि॒पाद्यज॑मानः । द्वि॒पादिति॑ द्वि-पात् । यज॑मान॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै॒ यम् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ तेज॑सा । तेज॑सैनम् । ए॒न॒न्दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भिरिन्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॒ वि । व्य॑र्धयेयम् । अ॒र्ध॒ये॒यमिति॑ । इत्य॑ग्नि॒ष्ठाम् । अ॒ग्नि॒ष्ठान्तस्य॑ । अ॒ग्नि॒ष्ठामित्य॑ग्नि-स्थाम् । तस्याश्रि᳚म् । अश्रि॑माहव॒नीया᳚त् । आ॒ह॒वनीया॑दि॒त्थम् । आ॒ह॒व॒नीया॒दित्या᳚-ह॒व॒नीया᳚त् । इ॒त्थँव्वा᳚ । वे॒ त्थम् । इ॒त्थँव्वा᳚ । वाऽति॑ । अति॑ नावयेत् । ना॒व॒ये॒त्तेज॑सा । तेज॑सै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भिरिन्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॒ वि । व्य॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ तेज॑सा । तेज॑सैनम् । ए॒न॒न्दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भिरिन्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॒ सम् । सम॑र्धयेयम् । अ॒र्ध॒ये॒य॒मिति॑ । इत्य॑ग्नि॒ष्ठाम्। (22)
अ॒ग्नि॒ष्ठान्तस्य॑ । अ॒ग्नि॒ष्ठामित्य॑ग्नि-स्थाम् । तस्याश्रि᳚म् । अश्रि॑माहव॒नीये॑न । आ॒ह॒व॒नीये॑न॒ सम् । आ॒ह॒व॒नीये॒नेत्या᳚-ह॒व॒नीये॑न । सम्मि॑नुयात् । मि॒नु॒या॒त्तेज॑सा । तेज॑सै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भिरिन्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ ब्र॒ह्म॒वनि᳚म् । ब्र॒ह्म॒वनि॑न्त्वा । ब्र॒ह्म॒वनि॒-मिति॑ ब्रह्म-वनि᳚म् । त्वा॒ ख्ष॒त्र॒वनि᳚म् । ख्ष॒त्र॒वनि॒मिति॑ । ख्ष॒त्र॒वनि॒मिति॑ ख्षत्र-वनि᳚म् । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒यजुः । य॒था॒य॒जुरे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तत्परि॑ । परि॑व्ययति । व्य॒य॒त्यूर्क् । ऊर्ग्वै । वै र॑श॒ना । र॒श॒ना यज॑मानेन । यज॑मानेन॒ यूपः॑ । यूप॒स्सम्मि॑तः । सम्मि॑तो॒ यज॑मानम् । सम्म्मि॑त॒ इति॒ सम्-मि॒तः॒ । यज॑मानमे॒व । ए॒वोर्जा । ऊ॒र्जा सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ ना॒भि॒ध॒घ्ने । ना॒भि॒द॒घ्ने परि॑ । ना॒भि॒द॒घ्न इति॑ नाभि-द॒घ्ने । परि॑ व्ययति । व्य॒य॒ति॒ ना॒भि॒द॒घ्ने । ना॒भि॒द॒घ्न ए॒व । ना॒भि॒द॒घ्न इति॑ नाभि-द॒घ्ने । ए॒वास्मै᳚ । अस्मा॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚न्नाभिद॒घ्ने । ना॒भि॒द॒घ्न ऊ॒र्जा । ना॒भि॒द॒घ्न इति॑ नाभि-द॒घ्ने । ऊ॒र्जा भु॑ञ्जते । भु॒ञ्ज॒ते॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑तो॒र्जा । ऊ॒र्जैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वि (23)।
व्य॑र्धयेयम् । अ॒र्ध॒ये॒य॒मिति॑ । इ॒त्यूर्ध्वा । ऊ॒र्ध्वाँव्वा᳚ । वा॒ तस्य॑ । तस्यावा॑चीम् । अवा॑चीँ॒व्वा । वा व॑ । अवो॑हेत् । ऊ॒हे॒दू॒र्जा । ऊ॒र्जैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वि । व्य॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ यदि॑ । यदि॑ का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ वर्षु॑कः । वर्षु॑क प॒र्जन्यः॑ । प॒र्जन्य॑स्स्यात् । स्या॒दिति॑ । इत्यवा॑चीम् । अवा॑ची॒मव॑ । अवो॑हेत् । ऊ॒हे॒द्वृष्टि᳚म् । वृष्टि॑मे॒व । ए॒व नि । नि य॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ यदि॑ । यदि॑ का॒मये॑त । का॒मये॒ताव॑र्षुकः । अव॑र्षुकस्स्यात् । स्या॒दिति॑ । इत्यू॒र्ध्वाम् । ऊ॒र्ध्वामुत् । उदू॑हेत् । ऊ॒हे॒द्वृष्टि᳚म् । वृष्टि॑मे॒व । ए॒वोत् । उद्य॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ पि॒तृ॒णाम् । पि॒तृ॒णान्निखा॑तम् । निखा॑तम्मनु॒ष्या॑णाम् । निखा॑त॒मिति॒ नि-खा॒त॒म् । म॒नु॒ष्या॑णामू॒र्ध्वम् । ऊ॒र्ध्वन्निखा॑तात् । निखा॑ता॒दा । निखा॑ता॒दिति॒ नि-खा॒ता॒त्॒ । आ र॑श॒नायाः᳚ । र॒श॒नाया॒ ओष॑धीनाम् । ओष॑धीनाꣳ रश॒ना । र॒श॒ना विश्वे॑षाम् । विश्वे॑षान्दे॒वाना᳚म् (24)।
दे॒वाना॑म्मू॒र्ध्वम् । ऊ॒र्ध्वꣳ र॑श॒नायाः᳚ । र॒श॒नाया॒ आ । आ च॒षाला᳚त् । च॒षाला॒दिन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य च॒षाल᳚म् । च॒षालꣳ॑ सा॒ध्याना᳚म् । सा॒ध्याना॒मति॑रिक्तम् । अति॑रिक्त॒ꣳ॒ सः । अति॑रिक्त॒मित्यति॑-रि॒क्त॒म् । स वै । वा ए॒षः । ए॒ष स॑र्वदेव॒त्यः॑ । स॒र्व॒दे॒वत्यो॑ यत् । स॒र्व॒दे॒वत्य॑ इति॑ सर्व-दे॒व॒त्यः॑ । यद्यूपः॑ । यूपो॒ यत् । यद्यूप᳚म् । यूप॑म्मि॒नोति॑ । मि॒नोति॒ सर्वाः᳚ । सर्वा॑ ए॒व । ए॒व दे॒वताः᳚ । दे॒वताः᳚ प्रीणाति । प्री॒णा॒ति॒ य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वास्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्ते । ते॑ऽमन्यन्त । अ॒म॒न्य॒न्त॒ म॒नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ नः । नो॒ न्वाभ॑विष्यन्ति । अ॒न्वाभ॑विष्य॒-न्तीति॑ । अ॒न्वाभ॑विष्य॒न्तीत्य॑नु-आभ॑विष्यन्ति । इति॒ ते । ते यूपे॑न । यूपे॑न योपयि॒त्वा । यो॒प॒यि॒त्वा सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः- गम् । लो॒कमा॑यन् । आ॒य॒न्तम् । तमृष॑यः । ऋष॑यो॒ यूपे॑न । यूपे॑नै॒व । ए॒वानु॑ । अनु॒ प्र । प्राजा॑नन्न् । अ॒जा॒न॒न्तत् । तद्यूप॑स्य । यूप॑स्य यूप॒त्वम् । यू॒प॒त्वँय्यत् । यू॒प॒त्वमिति॑ यूप-त्वम् (25)।
। यद्यूप᳚म् । यूप॑म्मि॒नोति॑ । मि॒नोति॑ सुव॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै । प्रज्ञा᳚त्यै पु॒रस्ता᳚त् । प्रज्ञा᳚त्या॒ इति॒ प्र-ज्ञा॒त्यै॒ । पु॒रस्ता᳚न्मिनोति । मि॒नो॒ति॒ पुरस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒द्धि । हि य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ प्रज्ञा॒यते᳚ । प्र॒ज्ञा॒यतेऽप्र॑ज्ञातम् । प्र॒ज्ञा॒यत॒ इति॑ प्र-ज्ञा॒यते᳚ । अप्र॑ज्ञात॒ꣳ॒ हि । अप्र॑ज्ञात॒मित्यप्र॑-ज्ञा॒त॒म्॒ । हि तत् । तद्यत् । यदति॑पन्ने । अति॑पन्न आ॒हुः । अति॑पन्न॒ इत्यति॑-प॒न्ने॒ । आ॒हु॒रि॒दम् । इ॒दङ्का॒र्य᳚म् । का॒र्य॑मासीत् । आ॒सी॒दिति॑ । इति॑ सा॒ध्याः । सा॒ध्या वै । वै दे॒वाः । दे॒वा य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमति॑ । अत्य॑मन्यन्त । अ॒म॒न्य॒न्त॒ तान् । तान् य॒ज्ञः । य॒ज्ञो न । नास्पृ॑शत् । अ॒स्पृ॒श॒त्तान् । तान् यत् । यद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्याति॑रिक्तम् । अति॑रिक्त॒मासी᳚त् । अति॑रिक्त॒मित्यति॑-रि॒क्त॒म्॒ । आसी॒तत् । तद॑स्पृशत् । अ॒स्पृ॒श॒दति॑रिक्तम् । अति॑रिक्तँ॒व्वै । अति॑रिक्त॒मित्यति॑-रि॒क्त॒म्॒ । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यद॒ग्नौ । अ॒ग्नाव॒ग्निम् । अ॒ग्निम्म॑थि॒त्वा । म॒थि॒त्वा प्र॒हर॑ति । प्र॒हर॒त्यति॑रिक्तम् । प्र॒हर॒तीति॑ प्र-हर॑ति । अति॑रिक्तमे॒तत् । अति॑रिक्त॒मित्यति॑-रि॒क्त॒म्॒ । ए॒तद्यूप॑स्य। (26)
। यूप॑स्य॒ यत् । यदू॒र्ध्वम् । ऊ॒र्ध्वञ्च॒षाला᳚त् । च॒षाला॒त्तेषा᳚म् । तेषा॒न्तत् । तद्भा॑ग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॒न्तान् । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । ताने॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॑ प्रीणाति । प्री॒णा॒ति॒ दे॒वाः । दे॒वा वै । वै संस्थि॑ते । संस्थि॑ते॒ सोमे᳚ । संस्थि॑त॒ इति॒ सम्-स्थि॒ते॒ । सोमे॒ प्र । प्र स्रुचः॑ । स्रुचो ह॑रन्न् । अह॑र॒न्प्र । प्र यूप᳚म् । यूप॒न्ते । ते॑ऽमन्यन्त । अ॒म॒न्य॒न्त॒ य॒ज्ञ॒वे॒श॒सम् । य॒ज्ञ॒वे॒शसँव्वै । य॒ज्ञ॒वे॒श॒समिति॑ यज्ञ-वे॒श॒सम् । वा इ॒दम् । इ॒दङ्कु॑र्मः । कु॒र्म॒ इति॑ । इति॒ ते । ते प्र॑स्त॒रम् । प्र॒स्त॒रं स्रु॒चाम् । प्र॒स्त॒रमिति॑ प्र-स्त॒रम् । स्रु॒चान्नि॒ष्क्रय॑णम् । नि॒ष्क्रय॑णमपश्यत् । नि॒ष्क्रय॑ण॒मिति॑ निः-क्रय॑णम् । अ॒प॒श्य॒न्थ्स्वरु᳚म् । स्वरुँ॒य्यूप॑स्य । यूप॑स्य॒ संस्थि॑ते । संस्थि॑ते॒ सोमे᳚ । संस्थि॑त॒ इति॒ सम्-स्थि॒ते॒ । सोमे॒ प्र । प्र प्र॑स्त॒रम् । प्र॒स्त॒रꣳ हर॑ति । प्र॒स्त॒रमिति॑ प्र-स्त॒रम् । हर॑ति जु॒होति॑ । जु॒होति॒ स्वरु᳚म् । स्वरु॒मय॑ज्ञवेशसाय । अय॑ज्ञवेशसा॒येत्यय॑ज्ञ-वे॒श॒सा॒य॒ (27) ॥4॥
सा॒ध्या वै । वै दे॒वाः । दे॒वा अ॒स्मिन् । अ॒स्मिन्लो॒के । लो॒क आ॑सन् । आ॒स॒न्न । नान्यत् । अ॒न्यत्किम् । किञ्च॒न । च॒न मि॒षत् । मि॒षत्ते᳚ । ते᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒वाग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ मेधा॑य । मेधा॒या । आ ल॑भन्त । अ॒ल॒भ॒न्त॒ न । न हि । ह्य॑न्यत् । अ॒न्यदा॑ल॒म्भ्य᳚म् । आ॒ल॒म्भ्य॑मवि॑न्दन् । आ॒ल॒म्भ्य॑मित्या᳚-ल॒म्भ्य᳚म् । अवि॑न्द॒न्ततः॑ । ततो॒ वै । वा इ॒माः । इ॒मा प्र॒जाः । प्र॒जा प्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्राजा॑यन्त । अ॒जा॒य॒न्त॒ यत् । यद॒ग्नौ । अ॒ग्नाव॒ग्निम् । अ॒ग्निम्म॑थि॒त्वा । म॒थि॒त्वा प्र॒हर॑ति । प्र॒हर॑ति प्र॒जाना᳚म् । प्र॒हर॒तीति॑ प्र-हर॑ति । प्र॒जाना᳚म्प्र॒जन॑नाय । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । प्र॒जन॑नाय रु॒द्रः । प्र॒जन॑ना॒येति॑ प्र-जन॑नाय । रु॒द्रो वै । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्निर्यज॑मानः । यज॑मान प॒शुः । प॒शुर्यत् । यत्प॒शुम् । प॒शुमा॒लभ्य॑ । आ॒ लभ्या॒ग्निम् । आ॒लभ्येत्या᳚-लभ्य॑ । अ॒ग्निमन्धे᳚त् । मन्थे᳚द्रु॒द्राय॑ । रु॒द्राय॒ यज॑मानम् । यज॑मान॒मपि॑ (28)।
। अपि॑ दध्यात् । द॒ध्या॒त्प्र॒मायु॑कः । प्र॒मायु॑कस्स्यात् । प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र-मायु॑कः । स्या॒दथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒र॒ग्निः । अ॒ग्निस्सर्वाः᳚ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ह॒विः । ह॒विरे॒तत् । ए॒तद्यत् । यत्प॒शुः । प॒शुरिति॑ । इति॒ यत् । यत्प॒शुम् । प॒शुमा॒लभ्य॑ । आ॒लभ्या॒ग्निम् । आ॒लभ्येत्या᳚-लभ्य॑ । अ॒ग्निम्मन्थ॑ति । मन्थ॑ति ह॒व्याय॑ । ह॒व्यायै॒व । ए॒वास॑न्नाय । आस॑न्नाय॒ सर्वाः᳚ । आस॑न्ना॒येत्या-स॒न्ना॒य॒ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ जनयति । ज॒न॒य॒त्यु॒पा॒कृत्य॑ । उ॒पा॒कृत्यै॒व । उ॒पा॒कृत्येत्यु॑प-आ॒कृत्य॑ । ए॒व मन्थ्यः॑ । मन्थ्य॒स्तत् । तन्न । नेव॑ । इ॒वाल॑ब्थम् । आल॑ब्ध॒न्न । आल॑ब्ध॒मित्या-ल॒ब्ध॒म्॒ । नेव॑ । इवाना॑लब्धम् । अना॑लब्धम॒ग्नेः । अना॑लब्ध॒मित्यना᳚-ल॒ब्ध॒म्॒ । अ॒ग्नेर्ज॒नित्र᳚म् । ज॒नित्र॑मसि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒ग्नेः । अ॒ग्नेर्हि । ह्ये॑तत् । ए॒तज्ज॒नित्र᳚म् । ज॒नित्रँ॒व्वृष॑णौ । वृष॑णौ स्थः । स्थ॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वृष॑णौ । वृष॑णौ॒ हि। (29)
। ह्ये॑ता । ए॒तावु॒र्वशी᳚ । उ॒र्वश्य॑सि । अ॒स्या॒युः । आ॒युर॑सि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मि॒थु॒न॒त्वाय॑ । मि॒थु॒न॒त्वाय॑ घृ॒तेन॑ । मि॒थु॒न॒त्वायेति॑ मिथुन-त्वाय॑ । घृ॒तेना॒क्ते । अ॒क्ते वृष॑णम् । अ॒क्ते इत्य॒क्ते । वृष॑णन्दधाथाम् । द॒धा॒था॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वृष॑णम् । वृष॑ण॒ꣳ॒ हि । ह्ये॑ते । ए॒ते दधा॑ते । ए॒ते इत्ये॒ते । दधा॑ते॒ ये । दधा॑ते॒ इति॒ दधा॑ते । ये अ॒ग्निम् । ये इति॒ ये । अ॒ग्निङ्गा॑य॒त्रम् । गा॒य॒त्रञ्छन्दः॑ । छन्दोनु॑ । अनु॒ प्र । प्र जा॑यस्व । जा॒य॒स्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प्र । प्रज॑नयति । ज॒न॒य॒त्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑म॒थ्यमा॑नाय । म॒थ्यमा॑ना॒यानु॑ । अनु॑ ब्रूहि । ब्रू॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सा॒वि॒त्रीम् । सा॒वि॒त्रीमृच᳚म् । ऋच॒मनु॑ । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ स॒वि॒तृप्र॑सूतः । स॒वि॒तृप्र॑सूत ए॒व । स॒वि॒तृप्र॑सूत॒ इति॑ सवि॒तृ-प॒॒सूतः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्म॒न्थ॒ति॒ । म॒न्थ॒ति॒ जा॒ताय॑ । जा॒तायानु॑ । अनु॑ ब्रूहि । ब्रू॒हि॒ प्र॒ह्रि॒यमा॑णाय। (30)
प्र॒ह्रि॒यमा॑णा॒यानु॑ । प्र॒ह्रि॒यमा॑णा॒येति॑ प्र-ह्रि॒यमा॑णाय । अनु॑ ब्रूहि । ब्रू॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ काण्डे॑काण्डे । काण्डे॑काण्ड ए॒व । काण्डे॑काण्ड॒ इति॒ काण्डे᳚-का॒ण्डे॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्क्रि॒यमा॑णे । क्रि॒यमा॑णे॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ गा॒य॒त्रीः । गा॒य॒त्रीस्सर्वाः᳚ । सर्वा॒ अनु॑ । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ गा॒य॒त्रछ॑न्दाः । गा॒य॒त्रछ॑न्दा॒ वै । गा॒य॒त्र-छ॑न्दा॒ इति॑ गाय॒त्र-छ॒न्धाः॒ । वा अ॒ग्निः । अ॒ग्निस्स्वेन॑ । स्वेनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ञ्छन्द॑सा । छन्द॑सा॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒त्य॒ग्निः । अ॒ग्नि पु॒रा । पु॒रा भव॑ति । भव॑त्य॒ग्निम् । अ॒ग्निम्म॑थि॒त्वा । म॒थि॒त्वा प्र । प्र ह॑रति । ह॒र॒ति॒ तौ । तौ स॒म्भव॑न्तौ । स॒म्भ॑वन्तौ॒ यज॑मानम् । स॒म्भव॑न्ता॒विति॑ सम्-भव॑न्तौ । यज॑मानम॒भि । अ॒भि सम् । सम्भ॑वतः । भ॒व॒तो॒ भव॑तम् । भव॑तन्नः । न॒स्सम॑नसौ । सम॑नसा॒विति॑ । सम॑नसा॒विति॒ स-म॒न॒सौ॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्यै᳚ प्र॒हृत्य॑ । प्र॒हृत्य॑ जुहोति । प्र॒हृत्येति॑ प्र-हृत्य॑ । जु॒हो॒ति॒ जा॒ताय॑ । जा॒तायै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अन्न᳚म् । अन्न॒मपि॑ । अपि॑ दधाति । द॒धा॒त्याज्ये॑न । आज्ये॑न जुहोति । जु॒हो॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वा अ॒ग्नेः । अ॒ग्ने प्रि॒यम् । प्रि॒यन्धाम॑ । धाम॒यत् । यदाज्य᳚म् । आज्य॑म्प्रि॒येण॑ । प्रि॒येणै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒न्धाम्ना᳚ । धाम्ना॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒त्यथो᳚ । अथो॒ तेज॑सा । अथो॒ इत्यथो᳚ । तेज॒सेति॒ तेज॑सा (31) ॥
इ॒षे त्वा᳚ । त्वेति॑ । इति॑ ब॒र्हिः । ब॒र्हिरा । आद॑त्ते । द॒त्त॒ इ॒च्छते᳚ । इ॒च्छत॑ इव । इ॒व॒ हि । ह्ये॑षः । ए॒ष यः । यो यज॑ते । यज॑त उप॒वीः । उ॒प॒वीर॑सि । उ॒प॒वीरित्यु॑प-वीः । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒होप॑ । उप॒ हि । ह्ये॑नान् । ए॒ना॒ना॒ क॒रोति॑ । आ॒क॒रोत्युपो᳚ । आ॒क॒रोतीत्या᳚-क॒रोति॑ । उपो॑ दे॒वान् । उ॒पो इत्युपो᳚ । दे॒वान्दैवीः᳚ । दैवी॒र्विशः॑ । विश॒ प्र । प्रागुः॑ । अ॒गु॒रिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दैवीः᳚ । दैवी॒र्हि । ह्ये॑ताः । ए॒ता विशः॑ । विश॑स्स॒तीः । स॒तीर्दे॒वान् । दे॒वानु॑प॒यन्ति॑ । उ॒प॒यन्ति॒ वह्नीः᳚ । उ॒प॒यन्तीत्यु॑प-यन्ति॑ । वह्नी॑रु॒शिजः॑ । उ॒शिज॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒र्त्विजः॑ । ऋ॒त्विजो॒ वै । वै वह्न॑यः । वह्न॑य उ॒शिजः॑ । उ॒शिज॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒वम् । ए॒वमा॑ह । आ॒ह॒ बृह॑स्पते । बृह॑स्पते धा॒रय॑ । धा॒रया॒ वसू॑नि । वसू॒नीति॑ । इत्या॑ह (32)।
। आ॒ह॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ ह॒व्या । ह॒व्या ते᳚ । ते॒ स्व॒द॒न्ता॒म्॒ । स्व॒द॒न्ता॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स्व॒दय॑ति । स्व॒दय॑त्यै॒व । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒न्देव॑ । देव॑ त्वष्टः । त्व॒ष्ट॒र्वसु॑ । वसु॑रण्व । र॒ण्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ त्वष्टा᳚ । त्वष्टा॒ वै । वै प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाम्मि॑थु॒नाना᳚म् । मि॒थु॒ना॒नाꣳ॑ रूप॒कृत् । रू॒प॒कृद्रू॒पम् । रू॒प॒कृदिति॑ रूप-कृत् । रू॒पमे॒व । ए॒व प॒शुषु॑ । प॒शुषु॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ रेव॑तीः । रेव॑ती॒ रम॑ध्वम् । रम॑ध्व॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै रे॒वतीः᳚ । रे॒वतीः᳚ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ र॒म॒य॒ति॒ । र॒म॒य॒ति॒ दे॒वस्य॑ । दे॒वस्य॑ त्वा । त्वा॒ स॒वि॒तुः । स॒वि॒तु प्र॑स॒वे । प्र॒स॒व इति॑ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । इति॑ रश॒नाम्। (33)
र॒श॒नामा । आद॑त्ते । द॒त्ते॒ प्रसू᳚त्यै । प्रसू᳚त्या अ॒श्विनोः᳚ । प्रसू᳚त्या॒ इति॒ प्र-सू॒त्यै॒ । अ॒श्विनो᳚र्बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या॒मिति॑ । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म्॒ । इत्या॑ह । आ॒हा॒श्विनौ᳚ । अ॒श्विनौ॒ हि । हि दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मध्व॒र्यू । अ॒ध्व॒र्यू आस्ता᳚म् । अ॒ध्व॒र्यू इत्य॑ध्व॒र्यू । आस्ता᳚म्पू॒ष्णः । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । हस्ता᳚भ्या॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यत्यै᳚ । यत्या॑ ऋ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॑ त्वा । त्वा॒ दे॒व॒ह॒विः॒ । दे॒व॒ह॒वि॒ पाशे॑न । दे॒व॒ह॒वि॒रिति॑ देव-ह॒विः॒ । पाशे॒ना । आर॑भे । र॒भ॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स॒त्यम् । स॒त्यँव्वै । वा ऋ॒तम् । ऋ॒तꣳ स॒त्येन॑ । स॒त्यॆनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मृ॒तेन॑ । ऋ॒तेना । आर॑भते । र॒भ॒ते॒ऽख्ष्ण॒या । अ॒ख्ष्ण॒या परि॑ । परि॑ हरति । ह॒र॒ति॒ वध्य᳚म् । वध्य॒ꣳ॒ हि । हि प्र॒त्यञ्च᳚म् । प्र॒त्यञ्च॑म्प्रतिमु॒ञ्चन्ति॑ । प्र॒ति॒मु॒ञ्चन्ति॒ व्यावृ॑त्यै । प्र॒ति॒मु॒ञ्चन्तीति॑ प्रति-मु॒ञ्चन्ति॑ । व्यावृ॑त्त्यै॒ धर्ष॑ । व्यावृ॑त्या॒ इति॑ वि-आवृ॑त्तै । धर्षा॒ मानु॑षान् । मानु॑षा॒निति॑ । इति॒ नि । नि यु॑नक्ति । यु॒न॒क्ति॒ धृत्यै᳚ । धृत्या॑ अ॒द्भ्यः । अ॒द्भ्यस्त्वा᳚ । अ॒द्भ इत्य॑त्-भ्यः (34)।
। त्वौष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्य॒ प्र । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । प्रोख्षा॑मि । उ॒ख्षा॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒द्भ्यः । अ॒द्भ्यो हि । अ॒द्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । ह्ये॑षः । ए॒ष ओष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्य स्स॒म्भव॑ति । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । स॒म्भव॑ति॒ यत् । स॒म्भव॒तीति॑ सम्-भव॑ति । यत्प॒शुः । प॒शुर॒पाम् । अ॒पाम्पे॒रुः । पे॒रुर॑सि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षः । ए॒ष हि । ह्य॑पाम् । अ॒पाम्पा॒ता । पा॒ता यः । यो मेधा॑य । मेधा॑याऽर॒भ्यते᳚ । आ॒र॒भ्यते᳚ स्वा॒त्तम् । आ॒र॒भ्यत॒ इत्या᳚-र॒भ्यते᳚ । स्वा॒त्तञ्चि॑त् । चि॒थ्सदे॑वम् । सदे॑वꣳ ह॒व्यम् । सदे॑व॒मिति॒ स-दे॒व॒म्॒ । ह॒व्यमापः॑ । आपो॑ देवीः । दे॒वी॒स्स्वद॑त । स्वद॑तैनम् । ए॒न॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स्व॒दय॑ति । स्व॒दय॑त्ये॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मु॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टा॒त्प्र । प्रोख्ष॑ति । उ॒ख्ष॒त्यु॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टादे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्मेध्य᳚म् । मेध्य॑ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ पा॒यय॑ति । पा॒यय॑त्यन्तर॒तः । अ॒न्त॒र॒त ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्मेध्य᳚म् । मेध्य॑ङ्करोति । क॒रो॒त्य॒धस्ता᳚त् । अ॒धस्ता॒दुप॑ । उपो᳚ख्षति । उ॒ख्ष॒ति॒ स॒र्वतः॑ । स॒र्वत॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्मेध्य᳚म् । मेध्य॑ङ्करोति । क॒रो॒तीति॑ करोति (35) ॥6॥
अ॒ग्निना॒ वै । वै होत्रा᳚ । होत्रा॑ दे॒वाः । दे॒वा असु॑रान् । असु॑रान॒भि । अ॒भ्य॑ भवन् । अ॒भ॒व॒न्न॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ समि॒ध्यमा॑नाय । स॒मि॒ध्यमा॑ना॒यानु॑ । स॒मि॒ध्यमा॑ना॒येति॑ सम्-इ॒ध्यमा॑नाय । अनु॑ ब्रूहि । ब्रू॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै । भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै स॒प्तद॑श । भ्रातृ॑व्याभिभूत्या॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य-अ॒भि॒भू॒त्यै॒ । स॒प्तद॑श सामिधे॒नीः । स॒प्तद॒शेति॑ स॒प्त-द॒श॒ । सा॒मि॒धे॒नीरनु॑ । सा॒मि॒धे॒नीरिति॑ साम्-इ॒धे॒नीः । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ स॒प्त॒द॒शः । स॒प्त॒द॒श प्र॒जाप॑तिः । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । आप्त्यै॑ स॒प्तद॑श । स॒प्तद॒शानु॑ । स॒प्तद॒शेति॑ स॒प्त-द॒श॒ । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ मासाः᳚ । मासा॒ पञ्च॑ । पञ्च॒र्तवः॑ । ऋ॒तव॒स्सः । सस्सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रम्प्र॒जाः । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । प्र॒जा अनु॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अनु॒ प्र । प्रजा॑यन्ते । जा॒य॒न्ते॒ प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना᳚म्प्र॒जन॑नाय । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । प्र॒जन॑नाय दे॒वाः । प्र॒जन॑ना॒येति॑ प्र-जन॑नाय । दे॒वा वै । वै सा॑मिधे॒नीः । सा॒मि॒धे॒नीर॒नूच्य॑ । सा॒मि॒धे॒नीरिति॑ साम्-इ॒धे॒नीः । अ॒नूच्य॑ य॒ज्ञम् । अ॒नूच्येत्य॑नु-उच्य॑ । य॒ज्ञन्न । नानु॑ । अन्व॑ पश्यन् । अ॒प॒श्य॒न्थ्सः । स प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिस्तू॒ष्णीम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । तू॒ष्णीमा॑घा॒रम् । आ॒घा॒रमा । आ॒घा॒रमित्या᳚-घा॒रम् । (36)
आऽघा॑रयत्। अ॒घा॒र॒य॒त्ततः॑ । ततो॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वा य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमनु॑ । अन्व॑पश्यन् । अ॒प॒श्य॒न्॒यत् । यत्तू॒ष्णीम् । तू॒ष्णीमा॑घा॒रम् । आ॒घा॒रमा॑घा॒रय॑ति । आ॒घा॒रमित्या᳚-घा॒रम् । आ॒घा॒रय॑ति य॒ज्ञस्य॑ । आ॒घा॒रय॒तीत्या᳚-घा॒रय॑ति । य॒ज्ञस्यानु॑ख्यात्यै । अनु॑ख्यात्या॒ असु॑रेषु । अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑-ख्या॒त्यै॒ । असु॑रेषु॒ वै । वै य॒ज्ञः । य॒ज्ञ आ॑सीत् । आ॒सी॒त्तम् । तन्दे॒वाः । दे॒वास्तू᳚ष्णीꣳ हो॒मेन॑ । तू॒ष्णी॒ꣳ॒हो॒मेना॑वृञ्जत । तू॒ष्णी॒ꣳ॒हो॒मेनेति॑ तूष्णीम्-हो॒मेन॑ । अ॒वृ॒ञ्ज॒त्॒यत् । यत्तू॒ष्णीम् । तू॒ष्णीमा॑घा॒रम् । आ॒घा॒रमा॑ घा॒रय॑ति । आ॒घा॒रमित्या᳚-घा॒रम् । आ॒घा॒रय॑ति॒ भ्रातृ॑व्यस्य । आ॒घा॒रय॒तीत्या᳚-घा॒रय॑ति । भ्रातृ॑व्यस्यै॒व । ए॒व तत् । तद्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञँव्वृ॑ङ्क्ते । वृ॒ङ्क्ते॒ प॒रि॒धीन् । प॒रि॒धीन्थ्सम् । प॒रि॒धीनिति॑ परि-धीन् । सम्मा᳚र्ष्टि । मा॒र्ष्टि॒ पु॒नाति॑ । पु॒नात्ये॒व । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒न्त्रिस्त्रिः॑ । त्रिस्त्रि॒स्सम् । त्रिस्त्रि॒रिति॒ त्रिः-त्रिः॒ । सम्मा᳚र्ष्टि । मा॒र्ष्टि॒त्र्या॑वृत् । त्र्या॑वृ॒द्धि । त्र्या॑वृ॒दिति॒ त्रि-आ॒वृ॒त्॒ । हि य॒ज्ञः । य॒ज्ञोऽथो᳚ । अथो॒ रख्ष॑साम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्यै॒ द्वाद॑श । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । द्वाद॑श॒ सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒मासाः᳚ (37)।
मासा᳚स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र स्सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रमे॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒र॒म् । ए॒व प्री॑णाति । प्री॒णा॒त्यथो᳚ । अथो॑ सँव्वथ्स॒रम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमे॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ उप॑ । उप॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यॆ । सम॑ष्ट्यै॒ शिरः॑ । सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सम्-अ॒ष्ट्यै॒ । शिरो॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यदा॑घा॒रः । आ॒घा॒रो᳚ग्निः । आ॒घा॒र इत्या᳚-घा॒रः । अ॒ग्निस्सर्वाः᳚ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ यत् । यदा॑घा॒रम् । आ॒घा॒रमा॑घा॒रय॑ति । आ॒घा॒रमित्या᳚-घा॒रम् । आ॒घा॒रय॑ति शीर्ष॒तः । आ॒घा॒रय॒तीत्या᳚-घा॒रय॑ति । शी॒र्॒ष॒त ए॒व । ए॒व य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यज॑मानः । यज॑मान॒स्सर्वाः᳚ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ अव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ शिरः॑ । शिरो॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यदा॑घा॒रः । आ॒घा॒र आ॒त्मा । आ॒घा॒र इत्या᳚-घा॒रः । आ॒त्माप॒शुः । प॒शुरा॑घा॒रम् । आ॒घा॒रमा॒घार्य॑ । आ॒घा॒रमित्या᳚-घा॒रम् । आ॒घार्य॑ प॒शुम् । आ॒घार्येत्या᳚-घार्य॑ । प॒शुꣳ सम् । सम॑नक्ति । अ॒न॒क्त्या॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ने॒व । ए॒व य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ शिरः॑ (38)।
। शिर॒ प्रति॑ । प्रति॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ सम् । सन्ते᳚ । ते॒ प्रा॒णः । प्रा॒णो वा॒यना᳚ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । वा॒युना॑ गच्छताम् । ग॒च्छ॒ता॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वा॒यु॒दे॒वत्यः॑ । वा॒यु॒दे॒व॒त्यो॑ वै । वा॒यु॒दे॒व॒त्य॑ इति॑ वायु-दे॒व॒त्यः॑ । वै प्रा॒णः । प्रा॒णो वा॒यौ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । वा॒यावे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णञ्जु॑होति । प्रा॒णमिति॑ प्र- अ॒नम् । जु॒हो॒ति॒ सम् । सँय्यज॑त्रै । यज॑त्रै॒रङ्गा॑नि । अङ्गा॑नि॒ सम् । सँय्य॒ज्ञप॑तिः । य॒ज्ञप॑तिरा॒शिषा᳚ । य॒ज्ञप॑ति॒रिति॑ य॒ज्ञ-प॒तिः॒ । आ॒शिषेति॑ । आ॒शिषेत्या᳚- शिषा᳚ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑तिमे॒व । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म् । ए॒वास्य॑ । अ॒स्या॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑ङ्गमयति । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ग॒म॒य॒ति॒ वि॒श्वरू॑पः । वि॒श्वरू॑पो॒ वै । वि॒श्वरू॑प॒ इति॑ वि॒श्व-रू॒पः॒ । वै त्वा॒ष्ट्रः । त्वा॒ष्ट्र उ॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टात्प॒शुम् । प॒शुम॒भि । अ॒भ्य॑वमीत् । अ॒म॒वी॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दु॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टात्प॒शोः । प॒शोर्न । नाव॑ । अव॑ द्यन्ति । द्य॒न्ति॒ यत् । यदु॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टात्प॒शुम् । प॒शुꣳ स॑म॒नक्ति॑ । स॒म॒नक्ति॒ मेध्य᳚म् । स॒म॒नक्तीति॑ सम्-अ॒नक्ति॑ । मेध्य॑मे॒व । ए॒वैन᳚म्। (39)
ए॒न॒ङ्क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒त्यृ॒त्विजः॑ । ऋ॒त्विजो॑ वृणीते । वृ॒णी॒ते॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑स्ये॒व । ए॒व वृ॑णीते । वृ॒णी॒ते॒ स॒प्त । स॒प्त वृ॑णीते । वृ॒णी॒ते॒ स॒प्त । स॒प्त ग्रा॒म्याः । ग्रा॒म्या प॒शवः॑ । प॒शव॑ स्स॒प्त । स॒प्तार॒ण्याः । आ॒र॒ण्यास्स॒प्त । स॒प्तछन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑स्यु॒भय॑स्य । उ॒भय॒ स्याव॑रुध्यै । अव॑रुध्या॒ एका॑दश । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ । एका॑दश प्रया॒जान् । प्र॒या॒जान् य॑जति । प्र॒या॒जानिति॑ प्र-या॒जान् । य॒ज॒ति॒ दश॑ । दश॒ वै । वै प॒शोः । प॒शो प्रा॒णाः । प्रा॒णा आ॒त्मा । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । आ॒त्मैका॑द॒शः । ए॒का॒द॒शो यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒व प॒शुः । प॒शुस्तम् । तम्प्र । प्र य॑जति । य॒ज॒ति॒ व॒पाम् । व॒पामेकः॑ । एक॒ परि॑ । परि॑ शये । श॒य॒ आ॒त्मा । आ॒त्मैव । ए॒वात्मान᳚म् । आ॒त्मान॒म्परि॑ । परि॑ शये । श॒ये॒ वज्रः॑ । वज्रो॒ वै । वै स्वधि॑तिः । स्वधि॑ति॒र्वज्रः॑ । स्वधि॑ति॒रिति॒ स्व-धि॒तिः॒ । वज्रो॑ यूपशक॒लः । यू॒प॒श॒क॒लो घृ॒तम् । यू॒प॒श॒क॒ल इति॑ यूप-श॒क॒लः । घृ॒तङ्खलु॑ । खलु॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वा वज्र᳚म् । वज्र॑ङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वा सोम᳚म् । सोम॑मघ्नन् । अ॒घ्न॒न्घृ॒तेन॑ । घृ॒तेना॒क्तौ । अ॒क्तौ प॒शुम् । प॒शुन्त्रा॑येथाम् । त्रा॒ये॒था॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वज्रे॑ण । वज्रे॑णै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वशे᳚ । वशे॑ कृ॒त्वा । *कृ॒त्वाऽऽल॑भते । आल॑भते । ल॒भ॒त॒ इति॑ लभते (40) ॥
पर्य॑ग्नि करोति । पर्य॒ग्नीति॒ परि॑-अ॒ग्नि॒ । क॒रो॒ति॒ स॒र्व॒हुत᳚म् । स॒र्व॒हुत॑मे॒व । स॒र्व॒हुत॒मिति॑ सर्व-हुत᳚म् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒त्यस्क॑न्दाय । अस्क॑न्दा॒यास्क॑न्नम् । अस्क॑न्न॒ꣳ॒ हि । हि तत् । तद्यत् । यद्धु॒तस्य॑ । हु॒तस्य॒ स्कन्द॑ति । स्कन्द॑ति॒ त्रिः । त्रि पर्य॑ग्नि । पर्य॑ग्नि करोति । पर्य॒ग्नीति॒ परि॑-अ॒ग्नि॒ । क॒रो॒ति॒ त्र्या॑वृत् । त्र्या॑वृ॒द्धि । त्र्या॑वृ॒दिति॒ त्रि-आ॒वृ॒त्॒ । हि य॒ज्ञः । य॒ज्ञोऽथो᳚ । अथो॒ रख्ष॑साम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्यै ब्रह्मवा॒दिनः॑ । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्त्य॒न्वा॒रभ्यः॑ । अ॒न्वा॒रभ्य॑ प॒शू3ः । अ॒न्वा॒रभ्य॒ इत्य॑नु-आ॒रभ्यः॑ । प॒शू3र्न । नान्वा॒रभ्या3ः । अ॒न्वा॒रभ्या3 इति॑ । अ॒न्वा॒रभ्या3 इत्य॑नु-आ॒रभ्या3ः । इति॑ मृ॒त्यवे᳚ । मृ॒त्यवै॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष नी॑यते । नी॒य॒ते॒ यत् । यत्प॒शुः । प॒शुस्तम् । तँय्यत् । यद॑न्वा॒रभे॑त । अ॒न्वा॒रभे॑त प्र॒मायु॑कः । अ॒न्वा॒रभेत्य॑नु-आ॒रभे॑त । प्र॒मायु॑को॒ यज॑मानः । प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र-मायु॑कः । यज॑मानस्स्यात् । स्यादथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒स्सु॒व॒र्गाय॑ । सु॒व॒र्गाय॒ वै । सु॒व॒र्गा-येति॑ सुवः-गाय॑ । वा ए॒षः । ए॒ष लो॒काय॑ । लो॒काय॑ नीयते । नी॒य॒ते॒ यत् । यत्प॒शुः (41)।
। प॒शुरिति॑ । इति॒ यत् । यन्न । नान्वा॒रभे॑त । अ॒न्वा॒रभे॑त सुव॒र्गात् । अ॒न्वा॒रभे॒तेत्य॑नु-आ॒रभे॑त । सु॒व॒र्गाल्लो॒कात् । सु॒व॒र्गादिति॑ सुवः-गात् । लो॒काद्यज॑मानः । यज॑मानो हीयेत । ही॒ये॒त॒ व॒पा॒श्रप॑णीभ्याम् । व॒पा॒श्रप॑णीभ्याम॒न्वार॑भते । व॒पा॒श्रप॑णीभ्या॒मिति॑ वपा-श्रप॑णीभ्याम् । अ॒न्वार॑भते॒ तत् । अ॒न्वारभ॑त॒ इत्य॑नु-आर॑भते । तन्न । नेव॑ । इ॒वान्वार॑ब्धम् । अ॒न्वार॑ब्ध॒न्न । अ॒न्वार॑ब्ध॒मित्य॑नु-आर॑ब्धम् । नेव॑ । इ॒वान॑न्वारब्धम् । अन॑न्वारब्ध॒मुप॑ । अन॑न्वारब्ध॒मित्यन॑नु-आ॒र॒ब्ध॒म्॒ । उप॒ प्र । प्रेष्य॑ । इ॒ष्य॒ हो॒तः॒ । हो॒त॒र्॒ह॒व्या । ह॒व्या दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हे॒षि॒तम् । इ॒षि॒तꣳ हि । हि कर्म॑ । कर्म॑ क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यते॒ रेव॑तीः । रेव॑तीर्य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑तिम्प्रिय॒धा । यज्ञ॑पति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म् । *प्रियधाऽऽवि॑शत । प्रि॒य॒धेति॑ प्रिय-धा । आ वि॑शत । वि॒श॒तेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒य॒जुरे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तद॒ग्निना᳚ । अ॒ग्निना॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॑देति । ए॒ति॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्यै पृथि॒व्याः । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । पृ॒थि॒व्यास्स॒म्पृचः॑ । स॒म्पृच॑ पाहि । स॒म्पृच॒ इति॑ सम्-पृचः॑ । पा॒हीति॑ । इति॑ ब॒र्हिः । ब॒र्हिरुप॑। (42)
उपा᳚स्यति । अ॒स्य॒त्यस्क॑न्दाय । अस्क॑न्दा॒यास्क॑न्नम् । अस्क॑न्न॒ꣳ॒ हि । हि तत् । तद्यत् । यद्ब॒र्हिषि॑ । ब॒र्हिषि॒ स्कन्द॑ति । स्कन्द॒त्यथो᳚ । अथो॑ बर्हि॒षद᳚म् । अथो॒ इत्यथो᳚ । ब॒र्॒हि॒षद॑मे॒व । ब॒र्॒हि॒षद॒मिति॑ बर्हि-सद᳚म् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒ति॒ पराङ्॑ । प॒रा॒ङा । आव॑र्तते । व॒र्त॒ते॒ऽध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्यु प॒शोः । प॒शोस्स᳚ञ्ज्ञ॒प्यमा॑नात् । स॒ञ्ज्ञ॒प्यमा॑नात्प॒शुभ्यः॑ । स॒ञ्ज्ञ॒प्यमा॑ना॒दिति॑ सम्-ज्ञ॒प्यमा॑नात् । प॒शुभ्य॑ ए॒व । प॒शुभ्य॒ इति॑ प॒शु-भ्यः॒ । ए॒व तत् । तन्नि । नि ह्नु॑ते । ह्नु॒त॒ आ॒त्मनः॑ । आ॒त्मनो ना᳚व्रस्काय । अना᳚व्रस्काय॒ गच्छ॑ति । अना᳚व्रस्का॒येत्यना᳚-व्र॒स्का॒य॒ । गच्छ॑ति॒ श्रिय᳚म् । श्रिय॒म्प्र । प्र प॒शून् । प॒शूना᳚प्नोति । आ॒प्नो॒ति॒ यः । य ए॒व । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ प॒श्चाल्लो॑का । प॒श्चाल्लो॑का॒ वै । प॒श्चाल्लो॒केति॑ प॒श्चात्-लो॒का॒ । वा ए॒षा । ए॒षा प्राची᳚ । प्राच्यु॒दानी॑यते । उ॒दानी॑यते॒ यत् । उ॒दानी॑यत॒ इत्यु॑त्- आनी॑यते । यत्पत्नी᳚ । पत्नी॒ नमः॑ । नम॑स्ते । त॒ आ॒ता॒न । आ॒ता॒नेति॑ । आ॒ता॒नेत्या᳚- ता॒न । इत्या॑ह । आ॒हा॒दि॒त्यस्य॑ । आ॒दि॒त्यस्य॒ वै । वै र॒श्मयः॑ । र॒श्मय॑ आता॒नाः (43)।
आ॒ता॒नास्तेभ्यः॑ । आ॒ता॒ना इत्या᳚-ता॒नाः । तेभ्य॑ ए॒व । ए॒व नमः॑ । नम॑स्करोति । क॒रो॒त्य॒न॒र्वा । अ॒न॒र्वा प्र । प्रेहि॑ । इ॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो॒ वै । वा अर्वा᳚ । अर्वा॒ भ्रातृ॑व्यापनुत्यै । भ्रातृ॑व्यापनुत्यै घृ॒तस्य॑ । भ्रातृ॑व्याप-नुत्या॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य-अ॒प॒नु॒त्यै॒ । घृ॒तस्य॑ कु॒ल्याम् । कु॒ल्यामनु॑ । अनु॑ स॒ह । स॒ह प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ स॒ह । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । स॒ह रा॒यः । रा॒यस्पोषे॑ण । पोषे॒णेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒शिष᳚म् । आ॒शिष॑मे॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒वैताम् । ए॒तामा । आशा᳚स्ते । शा॒स्ते॒ आपः॑ । आपो॑ देवीः । दे॒वी॒श्शु॒द्धा॒यु॒वः॒ । शु॒द्धा॒यु॒व॒ इति॑ । शु॒द्धा॒यु॒व॒ इति॑ शुद्ध-यु॒वः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒य॒जुरे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तदित्ये॒तत् (44) ॥
प॒शोर्वै । वा आल॑ब्धस्य । आल॑ब्धस्य प्रा॒णान् । आल॑ब्ध॒स्येत्या-ल॒ब्ध॒स्य॒ । प्रा॒णाञ्छुक् । प्रा॒णनिति॑ प्र-अ॒नान् । शुगृ॑च्छति । ऋ॒च्छ॒ति॒ वाक् । वाक्ते᳚ । त॒ आ । आप्या॑यताम् । प्या॒य॒ता॒म्प्रा॒णः । प्रा॒णस्ते᳚ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । त॒ आ । आ प्या॑यताम् । प्या॒य॒ता॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रा॒णेभ्यः॑ । प्रा॒णेभ्य॑ ए॒व । प्रा॒णेभ्य॒ इति॑ प्र-अ॒नेभ्यः॑ । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ शुच᳚म् । शुचꣳ॑ शमयति । श॒म॒य॒ति॒ सा । सा प्रा॒णेभ्यः॑ । प्रा॒णेभ्योऽधि॑ । प्रा॒णेभ्य॒ इति॑ प्र-अ॒नेभ्यः॑ । अधि॑ पृथि॒वीम् । पृ॒थि॒वीꣳ शुक् । शुक्प्र । प्र वि॑शति । वि॒श॒ति॒ शम् । शमहो᳚भ्याम् । अहो᳚भ्या॒मिति॑ । अहो᳚भ्या॒-मित्यहः॑-भ्या॒म्॒ । इति॒ नि । नि न॑यति । न॒य॒त्य॒हो॒रा॒त्राभ्या᳚म् । अ॒हो॒रा॒त्याभ्या॑मे॒व । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॒मित्य॑हः-रा॒त्राभ्या᳚म् । ए॒व पृ॑थि॒व्यै । पृ॒थि॒व्यै शुच᳚म् । शुचꣳ॑ शमयति । श॒म॒य॒त्योष॑धे । ओष॑धे॒ त्राय॑स्व । त्राय॑स्वैनम् । ए॒न॒ं स्वधि॑ते । स्वधि॑ते॒ मा । स्वधि॑त॒ इति॒ स्व-धि॒ते । मैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ हि॒ꣳ॒सीः॒ । हि॒ꣳ॒सी॒रिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वज्रः॑ । वज्रो॒ वै । वै स्वधि॑तिः । स्वधि॑ति॒श्शान्त्यै᳚ । स्वधि॑ति॒रिति॒ स्व-धि॒तिः॒ (45)।
। शान्त्यै॑ पार्श्व॒तः । पा॒र्श्व॒त आ । आछ्य॑ति । छ्य॒ति॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒तो हि । हि म॑नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ आ॒छ्यन्ति॑ । आ॒छ्यन्ति॑ तिर॒श्चीन᳚म् । आ॒छ्यन्तीत्या᳚- छ्यन्ति॑ । ति॒र॒श्चीन॒मा । आछ्य॑ति । छ्य॒त्य॒नू॒चीन᳚म् । अ॒नू॒चीन॒ꣳ॒ हि । हि म॑नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ आ॒छ्यन्ति॑ । आ॒छ्यन्ति॒ व्यावृ॑त्यै । आ॒छ्यन्तीत्या᳚-छ्यन्ति॑ । व्यावृ॑त्यै॒ रख्ष॑साम् । व्यावृ॑त्या॒ इति॑ वि-आवृ॑त्त्यै । रख्ष॑साम्भा॒गः । भा॒गो॑ऽसि । अ॒सीति॑ । इति॑ स्थविम॒तः । स्थ॒वि॒म॒तो ब॒र्हिः । ब॒र्हिर॒क्त्वा । अ॒क्त्वाऽप॑ । अपा᳚स्यति । अ॒स्य॒त्य॒स्ना । अ॒स्नैव । ए॒व रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि नि॒रव॑दयते । नि॒रव॑दयत इ॒दम् । नि॒रव॑दयत॒ इति॑ निः-अव॑दयते । इ॒दम॒हम् । अ॒हꣳ रख्षः॑ । रख्षो॑ध॒मम् । अ॒ध॒मम्तमः॑ । तमो॑ नयामि । न॒या॒मि॒ यः । यो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान्द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ यम् । यञ्च॑ । च॒ व॒यम् । व॒यन्द्वि॒ष्मः । द्वि॒ष्म इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ द्वौ । द्वौ वाव । वाव पुरु॑षौ । पुरु॑षौ॒ यम् । यञ्च॑ । चै॒व । ए॒व द्वेष्टि॑। (46)
। द्वेष्टि॒ यः । यश्च॑ । चै॒न॒म् । ए॒न॒न्द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ तौ । तावु॒भौ । उ॒भाव॑ध॒मम् । अ॒ध॒मन्तमः॑ । तमो॑ नयति । न॒य॒ती॒षे । इ॒षे त्वा᳚ । त्वेति॑ । इति॑ व॒पाम् । व॒पामुत् । उत्खि॑दति । खि॒द॒ती॒च्छते᳚ । इ॒च्छत॑ इव । इ॒व॒ हि । ह्ये॑षः । ए॒ष यः । यो यज॑ते । यज॑ते॒ यत् । यदु॑पतृ॒न्द्यात् । उ॒प॒तृ॒न्द्याद्रु॒द्रः । उ॒प॒तृ॒न्द्यादित्यु॑प-तृ॒न्द्यात् । रुद्रो᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ प॒शून् । प॒शून्घातु॑कः । घातु॑कस्स्यात् । स्या॒द्यत् । यन्न । नोप॑तृ॒न्द्यात् । उ॒प॒तृ॒न्द्यादय॑ता । उ॒प॒तृ॒न्द्यादित्यु॑प-तृ॒न्द्यात् । अय॑ता स्यात् । स्या॒द॒न्यया᳚ । अ॒न्ययोप॑ तृ॒णत्ति॑ । उ॒प॒तृ॒णत्य॒न्यया᳚ । उ॒प॒तृ॒णत्तीत्यु॑प-तृ॒णत्ति॑ । अ॒न्यया॒ न । न धृत्यै᳚ । धृत्यै॑ घृ॒तेन॑ । घृ॒तेन॑ द्यावापृथिवी । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ प्र । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ इति॑ द्यावा-पृ॒थि॒वी॒ । प्रोर्ण्वा॑थाम् । ऊ॒र्ण्वा॒था॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी ए॒व । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । ए॒व रसे॑न । रसे॑नानक्ति । अ॒न॒क्त्यच्छि॑न्नः । अच्छि॑न्नो॒ रायः॑। (47)
राय॑स्सु॒वीरः॑। सु॒वीर॒ इति॑ । सु॒वीर॒ इति॑ सु-वीरः॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒य॒जुरे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तत्क्रू॒रम् । क्रू॒रमि॑व । इ॒व॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तत्क॑रोति । क॒रो॒ति॒ यत् । यद्व॒पाम् । व॒पामु॑त्खि॒दति॑ । उ॒त्खि॒दत्यु॒रु । उ॒त्खि॒दतीत्यु॑त्-खि॒दति॑ । उ॒र्व॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मनु॑ । अन्वि॑हि । इ॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्यै॒ प्र । प्र वै । वा ए॒षः । ए॒षो᳚ऽस्मात् । अ॒स्माल्लो॒कात् । लो॒काच्च्य॑वते । च्य॒व॒ते॒ यः । य प॒शुम् । प॒शुम्मृ॒त्यवे᳚ । मृ॒त्यवे॑ नी॒यमा॑नम् । नी॒यमा॑नमन्वा॒रभ॑ते । अ॒न्वा॒रभ॑ते वपा॒श्रप॑णी । अ॒न्वा॒रभ॑त॒ इत्य॑नु-आ॒रभ॑ते । व॒पा॒श्रप॑णी॒ पुनः॑ । व॒पा॒श्रप॑णी॒ इति॑ वपा-श्रप॑णी । पुन॑र॒न्वार॑भते । अ॒न्वार॑भते॒ऽस्मिन्न् । अ॒न्वार॑भत॒ इत्य॑नु-आर॑भते । अ॒स्मिन्ने॒व । ए॒व लो॒के । लो॒के प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒त्य॒ग्निना᳚ । अ॒ग्निना॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॑देति । ए॒ति॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्या॒ अथो᳚ । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । अथो॑ दे॒वताः᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । दे॒वता॑ ए॒व । ए॒व ह॒व्येन॑ । ह॒व्येनानु॑ ।
अन्वे॑ति ।ए॒ति॒ न।नान्त॒मम्। अ॒न्त॒ममङ्गा॑रम्। अङ्गा॑र॒मति॑ । अति॑ हरेत् । ह॒रे॒द्यत् । यद॑न्त॒मम् । अ॒न्त॒ममङ्गा॑रम् । अङ्गा॑रमति॒ हरे᳚त् । अ॒ति॒हरे॑द्दे॒वताः᳚ । अ॒ति॒हरे॒दित्य॑ति-हरे᳚त् । दे॒वता॒ अति॑ । अति॑ मन्येत । म॒न्ये॒त॒ वायो᳚ । वायो॒ वि । वायो॒ इति॒ वायो᳚ । वीहि॑ । इ॒हि॒ स्तो॒काना᳚म् । स्तो॒काना॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्विभ॑क्ताः । विभ॑क्तास्स्तो॒काः । विभ॑क्ता॒ इति॒ वि-भ॒क्ताः॒ । स्तो॒का अव॑ । अव॑ पद्यन्ते । प॒द्य॒न्तेऽग्र᳚म् । अग्रँ॒व्वै । वा ए॒तत् । ए॒तत्प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाँय्यत् । यद्व॒पा । व॒पाऽग्र᳚म् । अग्र॒मोष॑धिनाम् । ओष॑धिनाम्ब॒र्हिः । ब॒र्हिरग्रे॑ण । अग्रे॑णै॒व । ए॒वाग्र᳚म् । अग्र॒ꣳ॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒त्यथो᳚ । अथो॒ ओष॑धीषु । अथो॒ इत्यथो᳚ । ओष॑धीष्वे॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शून्प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ति॒ स्वाहा॑कृतीभ्यः । स्वाहा॑कृतीभ्य॒ प्र । स्वाहा॑कृतीभ्य॒ इति॒ स्वाहा॑कृति-भ्यः॒ । प्रेष्य॑ । इ॒ष्येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञस्य॑ (49)।
य॒ज्ञस्य॒ समि॑ष्ट्यै । समि॑ष्ट्यै प्राणापा॒नौ । समि॑ष्ट्या॒ इति॒ सम्-इ॒ष्ट्यै॒ । प्रा॒णा॒पा॒नौ वै । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । वा ए॒तौ । ए॒तौ प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाँय्यत् । यत्पृ॑षदा॒ज्यम् । पृ॒ष॒दा॒ज्यमा॒त्मा । पृ॒ष॒दा॒ज्यमिति॑ पृषत्-आ॒ज्यम् । आ॒त्मा व॒पा । व॒पा पृ॑षदा॒ज्यम् । पृ॒ष॒दाज्यम॑भि॒घार्य॑ । पृ॒ष॒दाज्यमिति॑ पृषत्-आ॒ज्यम् । अ॒भि॒घार्य॑ व॒पाम् । अ॒भि॒घार्येत्य॑भि-घार्य॑ । व॒पाम॒भि । अ॒भि घा॑रयति । घा॒र॒य॒त्या॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ने॒व । ए॒व प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाम्प्रा॑णापा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नौ द॑धाति । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । द॒धा॒ति॒ स्वाहा᳚ । साहो॒र्ध्वन॑भसम् । ऊ॒र्ध्वन॑भसम्मारु॒तम् । ऊ॒र्ध्वन॑भस॒मित्यू॒र्ध्व-न॒भ॒स॒म्॒ । मा॒रु॒तङ्ग॑च्छतम् । ग॒च्छ॒त॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हो॒र्ध्वन॑भाः । ऊ॒र्ध्वन॑भा॒ ह । ऊ॒र्ध्वन॑भा॒ इत्यू॒र्ध्व-न॒भाः॒ । ह॒ स्म॒ । स्म॒ वै । वै मा॑रु॒तः । मा॒रु॒तो दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ᳚व्वपा॒श्रप॑णी । व॒पा॒श्रप॑णी॒ प्र । व॒पा॒श्रप॑णी॒ इति॑ वपा-श्रप॑णी । प्र ह॑रति । ह॒र॒ति॒ तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वैने᳚ । ए॒ने॒ प्र । ए॒ने॒त्यॆ॑ने । प्र ह॑रति । ह॒र॒ति॒ विषू॑ची । विषू॑ची॒ प्र । विषू॑ची॒ इति॒ विषू॑ची । प्र ह॑रति । ह॒र॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्विष्व॑ञ्चौ । विष्व॑ञ्चौ प्राणापा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ (50) ॥
प॒शुमा॒लभ्य॑ । आ॒लभ्य॑ पुरो॒डाश᳚म् । आ॒लभ्येत्या᳚-लभ्य॑ । पु॒रो॒डाश॒न्निः । निर्व॑पति । व॒प॒ति॒ समे॑धम् । समे॑धमे॒व । समे॑ध॒मिति॒ स-मे॒ध॒म् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मा । आल॑भते । ल॒भ॒ते॒ व॒पया᳚ । व॒पया᳚ प्र॒चर्य॑ । प्र॒चर्य॑ पुरो॒डाशे॑न । प्र॒चर्येति॑ प्र-चर्य॑ । पु॒रो॒डाशे॑न॒ प्र । प्र च॑रति । च॒र॒त्यूर्क् । ऊर्ग्वै । वै पु॑रो॒डाशः॑ । पु॒रो॒डाश॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॑मे॒व । ए॒व प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाम्म॑ध्य॒तः । म॒ध्य॒तो द॑धाति । द॒धा॒त्यथो᳚ । अथो॑ प॒शोः । अथो॒ इत्यथो᳚ । प॒शोरे॒व । ए॒व छि॒द्रम् । छि॒द्रमपि॑ । अपि॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ पृ॒ष॒दा॒ज्यस्य॑ । पृ॒ष॒दा॒ज्यस्यो॑प॒हत्य॑ । पृ॒ष॒दा॒ज्यस्येति॑ पृषत्-आ॒ज्यस्य॑ । उ॒प॒हत्य॒ त्रिः । उ॒प॒हत्येत्यु॑प-हत्य॑ । त्रि पृ॑च्छति । पृ॒च्छ॒ति॒ शृ॒तम् । शृ॒तꣳ ह॒वी3ः । ह॒वी3श्श॑मितः । श॒मि॒त॒रिति॑ । इति॒ त्रिष॑त्याः । त्रिष॑त्या॒ हि । त्रिष॑त्या॒ इति॒-त्रि-स॒त्याः॒ । हि दे॒वाः । दे॒वा यः । योऽशृ॑तम् । अशृ॑तꣳ शृ॒तम् । शृ॒तमाह॑ । आह॒ सः । स एन॑सा । एन॑सा प्राणापा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नौ वै । प्रा॒णा॒पा॒ना॒विति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । वा ए॒तौ । ए॒तौ प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाँय्यत् (51)।
यत्पृ॑षदा॒ज्यम् । पृ॒ष॒दा॒ज्यम्प॒शोः । पृ॒ष॒दा॒ज्यमिति॑ पृषत्-आ॒ज्यम् । प॒शो खलु॑ । खलु॒ वै । वा आल॑ब्धस्य । आल॑ब्धस्य॒ हृद॑यम् । आल॑ब्ध॒स्येत्या-ल॒ब्ध॒स्य॒ । हृद॑यमा॒त्मा । आ॒त्माऽभि । अ॒भि सम् । समे॑ति । ए॒ति॒ यत् । यत्पृ॑षदा॒ज्येन॑ । पृ॒ष॒दा॒ज्येन॒ हृद॑यम् । पृ॒ष॒दा॒ज्येनेति॑ पृषत्-आ॒ज्येन॑ । हृद॑यमबि॒घारय॑ति । अ॒भि॒घा॒रय॑त्या॒त्मन्न् । अ॒भि॒घा॒रय॒तीत्य॑भिघा॒रय॑ति । आ॒त्मन्ने॒व । ए॒व ॑पशू॒नाम् । प॒शू॒नाम्प्रा॑णापा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नौ द॑धाति । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राणा-अ॒पा॒नौ । द॒धा॒ति॒ प॒शुना᳚ । प॒शुना॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वास्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्ते । ते॑ऽमन्यन्त । अ॒म॒न्य॒न्त॒ म॒नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ नः । नो॒ऽन्वाभ॑विष्यन्ति । अ॒न्वाभ॑विष्य॒न्तीति॑ । अ॒न्वाभ॑विष्य॒न्तीत्य॑नु-आभ॑विष्यन्ति । इति॒ तस्य॑ । तस्य॒ शिरः॑ । शिर॑श्छि॒त्वा । छि॒त्वामेध᳚म् । मेध॒म्प्र । प्राख्षा॑रयन्न् । अ॒ख्षा॒र॒य॒न्थ्सः । स प्र॒ख्षः । प्रख्षो॑ भवत् । अ॒भ॒व॒त्तत् । तत्प्र॒ख्षस्य॑ । प्र॒ख्षस्य॑ प्रख्ष॒त्वम् । प॒॒ख्षत्वँय्यत् । प्र॒ख्ष॒त्वमिति॑ प्रख्ष-त्वम् । यत्प्ल॑ख्षशा॒खा । प्ल॒ख्ष॒शा॒खोत्त॑र ब॒र्हिः । प्ल॒ख्ष॒शा॒खेति॑ प्लख्ष-शा॒खा । उ॒त्त॒र॒ब॒र्हि र्भव॑ति । उ॒त्त॒र॒बर्हिरित्यु॑त्तर-ब॒र्हिः । भव॑ति॒ समे॑धस्य । समे॑धस्यै॒व । समे॑ध॒स्येति॒ स-मे॒ध॒स्य॒ । ए॒व प॒शोः (52)।
। प॒शोरव॑ । अव॑ द्यति । द्य॒ति॒ प॒शुम् । प॒शुँव्वै । वै ह्रि॒यमा॑णम् । ह्रि॒यमा॑ण॒ꣳ॒ रख्षाꣳ॑सि । रख्षा॒ꣳ॒स्यनु॑ । अनु॑ सचन्ते । स॒च॒न्ते॒ऽन्त॒रा । अ॒न्त॒रा यूप᳚म् । यूप॑ञ्च । चा॒ह॒व॒नीय᳚म् । आ॒ह॒व॒नीय॑ञ्च । आ॒ह॒व॒नीय॒मित्या᳚-ह॒व॒नीय᳚म् । च॒ ह॒र॒ति॒ । ह॒र॒ति॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मप॑ हत्यै । अप॑हत्यै प॒शोः । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । प॒शोर्वै । वा आल॑ब्धस्य । आल॑ब्धस्य॒ मनः॑ । आल॑ब्ध॒स्येत्या-ल॒ब्ध॒स्य॒ । मनोप॑ । अप॑ क्रामति । क्रा॒म॒ति॒ म॒नोता॑यै । म॒नोता॑यै ह॒विषः॑ । ह॒विषो॑ऽवदी॒यमा॑नस्य । अ॒व॒दी॒यमा॑न॒स्यानु॑ । अ॒व॒दी॒यमा॑न॒स्येत्य॑व-दी॒यमा॑नस्य । अनु॑ ब्रूहि । ब्रू॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मनः॑ । मन॑ ए॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्याव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ एका॑दश । एका॑दशाव॒दाना॑नि । अ॒व॒दाना॒न्यव॑ । अ॒व॒दाना॒नीत्य॑व-दाना॑नि । अव॑ द्यति । द्य॒ति॒ दश॑ । दश॒ वै । वै प॒शोः । प॒शो प्रा॒णाः । प्रा॒णा आ॒त्मा । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । आ॒त्मैका॑द॒शः । ए॒का॒द॒शो यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒व प॒शुः । प॒शुस्तस्य॑ । तस्याव॑ । अव॑ द्यति। (53)
। द्य॒ति॒ हृद॑यस्य । हृद॑य॒स्याग्रे᳚ । अग्रेऽव॑ । अव॑ द्यति । द्य॒त्यथ॑ । अथ॑ जि॒ह्वायाः᳚ । जि॒ह्वाया॒ अथ॑ । अथ॒ वख्ष॑सः । वख्ष॑सो॒ यत् । यद्वै । वै हृद॑येन । हृद॑येनाभि॒ गच्छ॑ति । अ॒भि॒गच्छ॑ति॒ तत् । अ॒भि॒गच्छ॒तीत्य॑भि-गच्छ॑ति । तज्जि॒ह्वया᳚ । जि॒ह्वया॑ वदति । व॒द॒ति॒ यत् । यज्जि॒ह्वया᳚ । जि॒ह्वया॒ वद॑ति । वद॑ति॒ तत् । तदु॑र॒सः । उर॒सोधि॑ । अधि॒ निः । निर्व॑दति । व॒द॒द्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वै प॒शोः । प॒शोर्य॑थापू॒र्वम् । य॒था॒पू॒र्वँय्यस्य॑ । य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा-पू॒र्वम् । यस्यै॒वम् । ए॒वम॑व॒दाय॑ । अ॒व॒दाय॑ यथा॒काम᳚म् । अ॒व॒दायेत्य॑व-दाय॑ । य॒था॒काम॒मुत्त॑रेषाम् । य॒था॒काम॒मिति॑ यथा-काम᳚म् । उत्त॑रेषामव॒द्यति॑ । उत्त॑रेषा॒मित्युत्-त॒रे॒षा॒म् । अ॒व॒द्यति॑ यथापू॒र्वम् । अ॒व॒द्यतीत्य॑व-द्यति॑ । य॒था॒पू॒र्वमे॒व । य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा-पू॒र्वम् । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ प॒शोः । प॒शोरव॑त्तम् । अव॑त्तम्भवति । भ॒व॒ति॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒तो गु॒दस्य॑ । गु॒दस्याव॑ । अव॑ द्यति । द्य॒ति॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒तो हि । हि प्रा॒णः । प्रा॒ण उ॑त्त॒मस्य॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र- अ॒नः । उ॒त्त॒मस्याव॑ । उ॒त्त॒मस्येत्यु॑त्-त॒मस्य॑ । अव॑ द्यति । द्य॒त्यु॒त्त॒मः। (54)
उ॒त्त॒मो हि । उ॒त्त॒म इत्यु॑त्-त॒मः । हि प्रा॒णः । प्रा॒णो यदि॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । यदीत॑रम् । इत॑रँ॒य्यदि॑ । यदीत॑रम् । इत॑रमु॒भय᳚म् । उ॒भय॑मे॒व । ए॒वाजा॑मि । अजा॑मि॒ जाय॑मानः । जाय॑मनो॒ वै । वै ब्रा᳚ह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णस्त्रि॒भिः । त्रि॒भिर् ऋ॑ण॒वा । त्रि॒भिरिति॑ त्रि-भिः । ऋ॒ण॒वा जा॑यते । ऋ॒ण॒वेत्यृ॑णवा । जा॒य॒ते॒ ब्र॒ह्म॒चर्ये॑ण । ब्र॒ह्म॒चर्ये॒ण॒ ऋषि॑भ्यः । ब्र॒ह्म॒चर्ये॒णेति॑ ब्रह्म-चर्ये॑ण । ऋषि॑भ्यो य॒ज्ञेन॑ । ऋषि॑भ्य॒ इत्यृषि॑-भ्यः॒ । य॒ज्ञेन॑ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑ प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ पि॒तृभ्यः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । पि॒तृभ्य॑ ए॒षः । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । ए॒ष वै । वा अ॑नृ॒णः । अ॒नृ॒णो यः । य पु॒त्री । पु॒त्री यज्वा᳚ । यज्वा᳚ ब्रह्मचारिवा॒सी । ब्र॒ह्म॒चा॒रि॒वा॒सी तत् । ब्र॒ह्म॒चा॒रि॒वा॒सीति॑ ब्रह्मचारि-वा॒सी । तद॑व॒दानैः᳚ । अ॒व॒दानै॑रे॒व । अ॒व॒दानै॒रित्य॑व-दानैः᳚ । ए॒वाव॑ । अव॑ दयते । द॒य॒ते॒ तत् । तद॑व॒दाना॑नाम् । अ॒व॒दाना॑नामवदान॒त्वम् । अ॒व॒दाना॑ना॒मित्य॑व-दाना॑नाम् । अ॒व॒दा॒नत्वन्दे॑वासु॒राः । अ॒व॒दा॒न॒त्वमित्य॑वदान-त्वम् । ॒दे॒वा॒सु॒रास्सँय्य॑त्ताः । दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव-अ॒सु॒राः । सँय्य॑त्ता आसन्न् । सँय्य॑त्ता॒ इति॒ सम्-य॒त्ताः॒ । आ॒स॒न्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा अ॒ग्निम् । अ॒ग्निम॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्त्वया᳚ । त्वया॑ वी॒रेण॑ । वी॒रेणासु॑रान् । असु॑रान॒भि । अ॒भि भ॑वाम । भ॒वा॒मेति॑ । इति॒ सः (55)।
सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणै । वृ॒णै॒ प॒शोः । प॒शोरु॑द्धा॒रम् । उ॒द्धा॒रमुत् । उ॒द्धा॒रमित्यु॑त्-हा॒रम् । उद्ध॑रै । ह॒रा॒ इति॑ । इति॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तमु॑द्धा॒रम् । उ॒द्धा॒रमुत् । उ॒द्धा॒रमित्यु॑त्-हा॒रम् । उद॑हरत । अ॒ह॒र॒त॒ दोः । दो पू᳚र्वा॒र्धस्य॑ । पू॒र्वा॒र्धस्य॑ गु॒दम् । पू॒र्वा॒र्धस्येति॑ पूर्व-अ॒र्धस्य॑ । गु॒दम्म॑ध्य॒तः । म॒ध्य॒तश्श्रोणि᳚म् । श्रोणि॑ञ्जघना॒र्धस्य॑ । ज॒घ॒ना॒र्धस्य॒ ततः॑ । ज॒घ॒ना॒र्धस्येति॑ जघन-अ॒र्धस्य॑ । ततो॑ दे॒वाः । दे॒वा अभ॑वन्न् । अभ॑व॒न्परा᳚ । पराऽसु॑राः । असु॑रा॒ यत् । यत्र्य॒ङ्गाणा᳚म् । त्र्य॒ङ्गाणाꣳ॑ समव॒द्यति॑ । त्र्य॒ङ्गाणा॒मिति॑ त्रि-अ॒ङ्गाना᳚म् । स॒म॒व॒द्यति॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै । स॒म॒व॒द्यतीति॑ सम्-अ॒व॒द्यति॑ । भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भव॑ति । भ्रातृ॑व्याभिभूत्या॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य-अ॒भि॒भू॒त्यै॒ । भव॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒ परा᳚ । परा᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति । भ॒व॒त्य॒ख्ष्ण॒या । अ॒ख्ष्ण॒याऽव॑ । अव॑ द्यति । द्य॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दख्ष्ण॒या । अ॒ख्ष्ण॒या प॒शवः॑ । प॒शवोऽङ्गा॑नि । अङ्गा॑नि॒ प्र । प्र ह॑रन्ति । ह॒र॒न्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒॥ (56)
मेध॑सा॒ स्रुचौ᳚ । सु॒चौ॒ प्र । प्रोर्णो॑ति । ऊ॒र्णो॒ति॒ मेदो॑रूपाः । मेदो॑रूपा॒ वै । मेदो॑रूपा॒ इति॒ मेदः॑-रू॒पाः॒ । वै प॒शवः॑ । प॒शवो॑ रू॒पम् । रू॒पमे॒व । ए॒व प॒शुषु॑ । प॒शुषु॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ यू॒षन्न् । यू॒षन्न॑व॒धाय॑ । अ॒व॒धाय॒ प्र । अ॒व॒धायेत्य॑व-धाय॑ । प्रोर्णो॑ति । ऊ॒र्णो॒ति॒ रसः॑ । रसो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाँय्यत् । यद्यूः । यूरस᳚म् । रस॑मे॒व । ए॒व प॒शुषु॑ । प॒शुषु॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ पा॒र्श्वेन॑ । पा॒र्श्वेन॑ वसाहो॒मम् । व॒सा॒हो॒मम्प्र । व॒सा॒हो॒ममिति॑ वसा-हो॒मम् । प्र यौ॑ति । यौ॒ति॒ मध्य᳚म् । मध्यँ॒व्वै । वा ए॒तत् । ए॒तत्प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाँय्यत् । यत्पा॒र्श्वम् । पा॒र्श्वꣳ रसः॑ । रस॑ ए॒षः । ए॒ष प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाँय्यत् । यद्वसा᳚ । वसा॒ यत् । यत्वा॒र्श्वेन॑ । पा॒र्श्वेन॑ वसाहो॒मम् । व॒सा॒हो॒मम्प्र॒यौति॑ । व॒सा॒हो॒ममिति॑ वसा-हो॒मम् । प्र॒यौति॑ मध्य॒तः । प्र॒यौतीति॑ प्र-यौति॑ । म॒ध्य॒त ए॒व । ए॒व प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाꣳ रस᳚म् । रस॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ घ्नन्ति॑ । घ्नन्ति॒ वै। (57)
“। वा ए॒तत् । ए॒तत्प॒शुम् । प॒शुँय्यत् । यथ्सं᳚, ज्ञ॒पय॑न्ति । स॒ञ्ज्ञ॒पय॑न्त्यै॒न्द्रः । स॒ञ्ज्ञ॒पय॒न्तीति॑ सम्-ज्ञ॒पय॑न्ति । ऐ॒न्द्र खलु॑ । खलु॒ वै । वै दे॒वत॑या । दे॒वत॑या प्रा॒णः । प्रा॒ण ऐ॒न्द्रः । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । ऐ॒न्द्रो॑ऽपा॒नः । अ॒पा॒न ऐ॒न्द्रः । अ॒पा॒न इत्य॑प-अ॒नः । ऐ॒न्द्रो प्रा॒णः । प्रा॒णो अङ्गे॑अङ्गे । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अङ्गे॑अङ्गे॒नि । अङ्गे॑अङ्ग॒ इत्यङ्गे᳚-अ॒ङ्गे॒ । निदे᳚ध्यत् । दे॒ध्य॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रा॒णा॒पा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नावे॒व । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । ए॒व प॒शुषु॑ । प॒शुषु॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ देव॑ । देव॑ त्वष्टः । त्व॒ष्ट॒र्भूरि॑ । भूरि॑ ते । ते॒ सꣳस᳚म् । सꣳस॑मेतु । सꣳस॒मिति॒ सम्-स॒म् । ए॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ त्वा॒ष्ट्राः । त्वा॒ष्ट्रा हि । हि दे॒व॑तया । दे॒वत॑या प॒शवः॑ । प॒शवो॒ विषु॑रूपाः । विषु॑रूपा॒ यत् । विषु॑रूपा॒ इति॒ विषु॑-रू॒पाः॒ । यथ्सल॑ख्ष्माणः । सल॑ख्ष्माणो॒ भव॑थ । सल॑ख्ष्माण॒ इति॒ स-ल॒ख्ष्मा॒णः॒ । भ॒व॒थेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ विषु॑रूपाः । विषु॑रूपा॒हि । विषु॑रूपा॒ इति॒ विषु॑-रू॒पाः॒ । ह्ये॑ते । ए॒ते सन्तः॑ । सन्त॒स्सल॑ख्ष्माणः । सल॑ख्ष्माण ए॒तर्हि॑ । सल॑ख्ष्माण॒ इति॒ स-ल॒ख्ष्मा॒णः॒ । ए॒तर्हि॒ भव॑न्ति । भव॑न्ति देव॒त्रा । दे॒व॒त्रा यन्त᳚म् । दे॒व॒त्रेति॑ देव-त्रा । यन्त॒ मव॑से। (58)”
। अव॑से॒ सखा॑यः । सखा॒योनु॑ । अनु॑ त्वा । त्वा॒ मा॒ता । मा॒ता पि॒तरः॑ । पि॒तरो॑ मदन्तु । म॒द॒न्त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒हानु॑मतम् । अनु॑मतमे॒व । अनु॑मत॒मित्यनु॑-म॒त॒म्॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्मा॒त्रा । मा॒त्रा पि॒त्रा । पि॒त्रा सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒त्य॒र्ध॒र्चे । अ॒र्ध॒र्चे व॑साहो॒मम् । अ॒र्ध॒र्च इत्य॑र्ध-ऋ॒चे । व॒सा॒हो॒मञ्जु॑होति । व॒सा॒हो॒ममिति॑ वसा-हो॒मम् । जु॒हो॒त्य॒सौ । अ॒सौ वै । वा अ॑र्ध॒र्चः । अ॒र्ध॒र्च इ॒यम् । अ॒र्ध॒र्च इत्य॑र्ध-ऋ॒चः । इ॒यम॑र्ध॒र्चः । अ॒र्ध॒र्च इ॒मे । अ॒र्ध॒र्च इत्य॑र्ध-ऋ॒चः । इ॒मे ए॒व । इ॒मे इती॒मे । ए॒व रसे॑न । रसे॑नानक्ति । अ॒न॒क्ति॒ दिशः॑ । दिशो॑ जुहोति । जु॒हो॒ति॒ दिशः॑ । दिश॑ ए॒व । ए॒व रसे॑न । रसे॑नानक्ति । अ॒न॒क्त्यथो᳚ । अथो॑ दि॒ग्भ्यः । अथो॒ इत्यथो᳚ । दि॒ग्भ्य ए॒व । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । ए॒वोर्ज᳚म् । ऊर्ज॒ꣳ॒ रस᳚म् । रस॒मव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ प्रा॒णा॒पा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नौ वै । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । वा ए॒तौ । ए॒तौ प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाँय्यत् । यत्पृ॑षदा॒ज्यम् । पृ॒ष॒दाज्यँव्वा॑नस्प॒त्याः । पृ॒ष॒दाज्यमिति॑ पृषत्-आ॒ज्यम् । वा॒न॒स्पत्या खलु॑ । खलु॒ वै। (59)
। वै दे॒व॑तया । दे॒वत॑या प॒शवः॑ । प॒शवो॒ यत् । यत्पृ॑षदा॒ज्यस्य॑ । पृ॒ष॒दा॒ज्यस्यो॑प॒हत्य॑ । पृ॒ष॒दा॒जस्येति॑ पृषत्-आ॒ज्यस्य॑ । उ॒प॒हत्याह॑ । उ॒प॒हत्येत्यु॑प-हत्य॑ । आह॒ वन॒स्पत॑ये । वन॒स्पत॒येऽनु॑ । अनु॑ ब्रूहि । ब्रू॒हि॒ वन॒स्पत॑ये । वन॒स्पत॑ये॒ प्र । प्रेष्य॑ । इ॒षेति॑ । इति॑ प्राणापा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नावे॒व । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण- अ॒पा॒नौ । ए॒व प॒शुषु॑ । प॒शुषु॑ दधाति । द॒धा॒त्य॒न्यस्या᳚न्यस्य । अ॒न्यस्या᳚न्यस्य समव॒त्तम् । अ॒न्यस्या᳚न्य॒स्येत्य॒न्यस्य॑-अ॒न्य॒स्य॒ । स॒म॒व॒त्त्ं स॒मव॑द्यति । स॒म॒व॒त्तमिति॑ सम्-अ॒व॒त्तम् । स॒मव॑द्यति॒ तस्मा᳚त् । स॒मव॑द्य॒तीति॑ सम्-अव॑द्यति । तस्मा॒न्नाना॑रूपाः । नाना॑रूपा प॒शवः॑ । नाना॑रूपा॒ इति॒ नाना᳚-रू॒पाः॒ । प॒शवो॑ यू॒ष्णा । यू॒ष्णोप॑ । उप॑ सिञ्चति । सि॒ञ्च॒ति॒ रसः॑ । रसो॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाँय्यत् । यद्यूः । यू रस᳚म् । रस॑मे॒व । ए॒व प॒शुषु॑ । प॒शुषु॑ दधाति । द॒धा॒तीडा᳚म् । इडा॒मुप॑ । उप॑ ह्वयते । ह्व॒य॒ते॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वा इडा᳚ । इडा॑ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वोप॑ । उप॑ ह्वयते । ह्व॒य॒ते॒ च॒तुः । च॒तुरुप॑ । उप॑ ह्वयते । ह्व॒य॒ते॒ चतु॑ष्पादः। (60)
चतु॑ष्पादो॒ हि । चतु॑ष्पाद॒ इति॒ चतुः॑- पा॒दः॒ । हि प॒शवः॑ । प॒शवो॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑ता प॒शुः । अ॒प॒शुस्स्या᳚त् । स्या॒दिति॑ । इत्या॑मे॒दस्क᳚म् । अ॒मे॒दस्क॒न्तस्मै᳚ । अ॒मे॒दस्क॒मित्य॑मे॒दः-क॒म्॒ । तस्मा॒ आ । आ द॑ध्यात् । द॒ध्या॒न्मेदो॑रूपाः । मेदो॑रूपा॒ वै । मेदो॑रूपा॒ इति॒ मेदः॑-रू॒पाः॒ । वै प॒शवः॑ । प॒शवो॑ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒शुभ्यः॑ । प॒शुभ्यो॒ निः । प॒शुभ्य॒ इति॑ प॒शु-भ्यः । निर्भ॑जति । भ॒ज॒त्य॒प॒शुः । अ॒प॒शुरे॒व । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त पशु॒मान् । प॒शु॒मान्थ्स्या᳚त् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । स्या॒दिति॑ । इति॒ मेद॑स्वत् । मेद॑स्व॒त्तस्मै᳚ । तस्मा॒ आ । आ द॑ध्यात् । द॒ध्या॒न्मेदो॑रूपाः । मेदो॑रूपा॒ वै । मेदो॑रूपा॒ इति॒ मेदः॑-रू॒पाः॒ । वै प॒शवः॑ । प॒शवो॑ रू॒पेण॑ । रू॒पेणै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ प॒शु॒मान् । प॒शु॒माने॒व । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ प्र॒जा॑पतिः । प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । य॒ज्ञम॑सृजत । अ॒सृ॒ज॒त॒ सः । स आज्य᳚म् । आज्य॑म्पु॒रस्ता᳚त् (61)।
“पु॒रस्ता॑दसृजत । अ॒सृ॒ज॒त॒ प॒शुम् । प॒शुम्म॑ध्य॒तः । म॒ध्य॒त पृ॑षदा॒ज्यम् । पृ॒ष॒दाज्यम्प॒श्चात् । पृ॒ष॒दाज्यमिति॑ पृषत्-आ॒ज्यम् । प॒श्चात्तस्मा᳚त् । तस्मा॒दाज्ये॑न । आज्ये॑न प्रया॒जाः । प्र॒या॒जा इ॑ज्यन्ते । प्र॒या॒जा इति॑ प्र-या॒जाः । इ॒ज्य॒न्ते॒ प॒शुना᳚ । प॒शुना॑ मध्य॒तः । म॒ध्य॒त पृ॑षदा॒ज्येन॑ । पृ॒ष॒दाज्येना॑नूया॒जाः । पृ॒ष॒दा॒ज्येनेति॑ पृषत्-आ॒ज्येन॑ । अ॒नू॒या॒जास्तस्मा᳚त् । अ॒नू॒या॒जा इत्य॑नु-या॒जाः । तस्मा॑दे॒तत् । ए॒तन्मि॒श्रम् । मि॒श्रमि॑व । इ॒व॒ प॒श्चा॒थ्सृ॒ष्टम् । प॒श्चा॒थ्सृ॒ष्टꣳ हि । प॒श्चा॒थ्सृ॒ष्टमिति॑ पश्चात्-सृ॒ष्टम् । ह्येका॑दश । एका॑दशानूया॒जान् । अ॒नू॒या॒जान्य॑जति । अ॒नू॒या॒जानित्य॑नु-या॒जान् । य॒ज॒ति॒ दश॑ । दश॒ वै । वै प॒शोः । प॒शो प्रा॒णाः । प्रा॒णा आ॒त्मा । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । आ॒त्मैका॑द॒शः । ए॒का॒द॒शो यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒व प॒शुः । प॒शुस्तम् । तमनु॑ । अनु॑ यजति । य॒ज॒ति॒ घ्नन्ति॑ । घन्ति॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तत्प॒शुम् । प॒शुँय्यत् । यथ्सं᳚, ज्ञ॒पय॑न्ति । स॒ञ्ज्ञ॒पय॑न्ति प्राणापा॒नौ । स॒ञ्ज्ञ॒पय॒न्तीति॑ सम्-ज्ञ॒पय॑न्ति । प्रा॒णा॒पा॒नौ खलु॑ । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । खलु॒ वै । वा ए॒तौ । ए॒तौ प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाँय्यत् । यत्पृ॑षदा॒ज्यम् । पृ॒ष॒दा॒ज्यँय्यत् । पृ॒ष॒दा॒ज्यमिति॑ पृषत्-आ॒ज्यम् । यत्पृ॑षदा॒ज्येन॑ । पृ॒ष॒दा॒ज्येना॑नूया॒जान् । पृ॒ष॒दा॒ज्येनेति॑ पृषत्-आ॒ज्येन॑ । अ॒नू॒या॒जान् यज॑ति । अ॒नू॒या॒जानित्य॑नु-या॒जान् । यज॑ति प्राणापा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नावे॒व । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । ए॒व प॒शुषु॑ । प॒शुषु॑ दधाति । द॒धा॒तीति॑ दधाति (62) ॥”
य॒ज्ञेन॒ वै । वै प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ ताः । ता उ॑प॒यड्भिः॑ । उ॒प॒यड्भि॑रे॒व । उ॒प॒यड्भि॒रित्यु॑प॒यट्-भिः॒ । ए॒वासृ॑जत । अ॒सृ॒ज॒त॒ यत् । यदु॑प॒यजः॑ । उ॒प॒यज॑ उप॒यज॑ति । उ॒प॒यज॒ इत्यु॑प-यजः॑ । उ॒प॒यज॑ति प्र॒जाः । उ॒प॒यज॒-तीत्यु॑प-यज॑ति । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒व तत् । तद्यज॑मानः । यज॑मानस्सृजते । सृ॒ज॒ते॒ ज॒घ॒ना॒र्धात् । ज॒घ॒ना॒र्धादव॑ । ज॒घ॒ना॒र्धादि॑ति जघन-अ॒र्धात् । अव॑द्यति । द्य॒ति॒ ज॒घ॒ना॒र्धात् । ज॒घ॒ना॒र्धाद्धि । ज॒घ॒ना॒र्धादिति॑ जघन-अ॒र्धात् । हि प्र॒जाः । प्र॒जा प्र॒जाय॑न्ते । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र॒जाय॑न्ते स्थविम॒तः । प्र॒जाय॑न्त॒ इति॑ प्र-जाय॑न्ते । स्थ॒वि॒म॒तोऽव॑ । अव॑ द्यति । द्य॒ति॒ स्थ॒वि॒म॒तः । स्थ॒वि॒म॒तो हि । हि प्र॒जाः । प्र॒जा प्र॒जाय॑न्ते । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र॒जाय॒न्तेऽस॑म्भिदन्न् । प्र॒जाय॑न्त॒ इति॑ प्र-जाय॑न्ते । अस॑म्भिन्द॒न्नव॑ । अस॑म्भिन्द॒-न्नित्यसं᳚-भि॒न्द॒न्न्॒ । अव॑ द्यति । द्य॒ति॒ प्रा॒णाना᳚म् । प्रा॒णाना॒मस॑म्भेदाय । प्रा॒णाना॒-मिति॑ प्र-अ॒नाना᳚म् । अस॑म्भेदाय॒ न । अस॑म्भेदा॒येत्यसं᳚-भे॒दा॒य॒ । न प॒र्याव॑र्तयति । प॒र्याव॑र्तयति॒ यत् । प॒र्याव॑र्तय॒तीति॑ परि-आव॑र्तयति । यत्प॑र्याव॒र्तये᳚त् । प॒र्या॒व॒र्तये॑दुदाव॒र्तः । प॒र्या॒व॒र्तये॒दिति॑ परि-आ॒व॒र्तये᳚त् । उ॒दा॒व॒र्त प्र॒जाः । प्र॒जाः ग्राहु॑कः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ग्राहु॑कस्स्यात् । स्या॒थ्स॒मु॒द्रम् । स॒मु॒द्रङ्ग॑च्छ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ रेतः॑ । रेत॑ ए॒व (1)।
। ए॒व तत् । तद्द॑धाति । द॒धा॒त्य॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षङ्गच्छ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒ऽन्तरि॑ख्षेण । अ॒न्तरि॑ख्षेणै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र॒जाः । प्र॒जा प्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्रज॑नयति । ज॒न॒य॒त्यन्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ꣳ॒ हि । ह्यनु॑ । अनु॑ प्र॒जाः । प्र॒जा प्र॒जाय॑न्ते । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र॒जाय॑न्ते दे॒वम् । प्र॒जाय॑न्त॒ इति॑ प्र-जाय॑न्ते । दे॒वꣳ स॑वि॒तार᳚म् । स॒वि॒तार॑ङ्गच्छ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स॒वि॒तृप्र॑सूतः । स॒वि॒तृ॒प्र॑सूत ए॒व । स॒वि॒तृप्र॑सूत॒ इति॑ सवि॒तृ-प्र॒सू॒तः॒ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र॒जाः । प्र॒जा प्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒त्य॒हो॒रा॒त्रे । अ॒हो॒रा॒त्रे ग॑च्छ । अ॒हो॒रा॒त्रे इत्य॑हः-रा॒त्रे । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒हो॒रा॒त्राभ्या᳚म् । अ॒हो॒रा॒त्रा॒भ्या॑मे॒व । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॒मित्य॑हः-रा॒त्राभ्या᳚म् । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र॒जाः । प्र॒जा प्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒त्य॒हो॒रा॒त्रे । अ॒हो॒रा॒त्रे हि । अ॒हो॒रा॒त्रे इत्य॑हः-रा॒त्रे । ह्यनु॑ । अनु॑ प्र॒जाः । प्र॒जा प्र॒जाय॑न्ते । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र॒जाय॑न्ते मि॒त्रावरु॑णौ । प्रजा॑यन्त॒ इति॑ प्र-जाय॑न्ते । मि॒त्रावरु॑णौ गच्छ । मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा-वरु॑णौ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॑। (2)
इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जासु॑ । प्र॒जास्वे॒व । प्र॒जास्विति॑ प्र-जासु॑ । ए॒व प्रजा॑तासु । प्रजा॑तासु प्राणापा॒नौ । प्रजा॑ता॒स्विति॒ प्र-जा॒ता॒सु॒ । प्रा॒णा॒पा॒नौ द॑धाति । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । द॒धा॒ति॒ सोम᳚म् । सोम॑ङ्गच्छ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सौ॒म्याः । सौ॒म्या हि । हि दे॒वत॑या । दे॒वत॑या प्र॒जाः । प्र॒जा य॒ज्ञम् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । य॒ज्ञङ्ग॑च्छ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जाः । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒व य॒ज्ञियाः᳚ । य॒ज्ञियाः᳚ करोति । क॒रो॒ति॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि गच्छ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी ग॑च्छ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जाः । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒व प्रजा॑ताः । प्रजा॑ता॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚म् । प्रजा॑ता॒ इति॒ प्र-जा॒ताः॒ । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑मुभ॒यतः॑ । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒मिति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वीभ्या᳚म् । उ॒भ॒यत॒ परि॑ । परि॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ नभः॑ । नभो॑ दि॒व्यम् (3)।
दि॒व्यङ्ग॑च्छ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॑ ए॒व । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । ए॒व प्रजा॑ताभ्यः । प्रजा॑ताभ्यो॒ वृष्टि᳚म् । प्रजा॑ताभ्य॒ इति॒ प्र-जा॒ता॒भ्यः॒ । वृष्टि॒न्नि । नि य॑च्छति । य॒च्छ॒त्य॒ग्निम् । अ॒ग्निँव्वै᳚श्वान॒रम् । वै॒श्वा॒नरङ्ग॑च्छ । ग॒च्छ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्र॒जाः । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒व प्रजा॑ताः । प्रजा॑ता अ॒स्याम् । प्रजा॑ता॒ इति॒ प्र-जा॒ताः॒ । अ॒स्याम्प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ति॒ प्रा॒णाना᳚म् । प्रा॒णानाँ॒व्वै । प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र-अ॒नाना᳚म् । वा ए॒षः । ए॒षोऽव॑ । अव॑ द्यति । द्य॒ति॒ यः । यो॑ऽव॒द्यति॑ । अ॒व॒द्यति॑ गु॒दस्य॑ । अ॒व॒द्यतीत्य॑व-द्यति॑ । गु॒दस्य॒ मनः॑ । मनो॑ मे । मे॒ हार्दि॑ । हार्दि॑ यच्छ । यच्छेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रा॒णान् । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒व य॑थास्था॒नम् । य॒था॒स्था॒नमुप॑ । य॒था॒स्था॒नमिति॑ यथा-स्था॒नम् । उप॑ ह्वयते । ह्व॒य॒ते॒ प॒शोः । प॒शो र्वै । वा आल॑ब्धस्य । आल॑ब्धस्य॒ हृद॑यम् । आल॑ब्ध॒स्येत्या-ल॒ब्ध॒स्य॒ । हृद॑य॒ꣳ शुक् । शु गृ॑च्छति । ऋ॒च्छ॒ति॒ सा । सा हृ॑दयशू॒लम् । हृ॒द॒य॒शू॒लम॒भि । हृ॒द॒य॒शू॒ल-मिति॑ हृदय-शू॒लम् (4)।
। अ॒भि सम् । समे॑ति । ए॒ति॒ यत् । यत्पृ॑थि॒व्याम् । पृ॒थि॒व्याꣳ हृ॑दयशू॒लम् । हृ॒द॒य॒शू॒लमु॑द्वा॒सये᳚त् । हृ॒द॒य॒शू॒लमिति॑ हृदय-शू॒लम् । उ॒द्वा॒सये᳚त्पृथि॒वीम् । उ॒द्वा॒सये॒दित्यु॑त्-वा॒सये᳚त् । पृ॒थि॒वीꣳ शु॒चा । शु॒चाऽर्प॑येत् । अ॒र्प॒ये॒द्यत् । यद॒फ्सु । अ॒फ्स्व॑पः । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । अ॒पश्शु॒चा । शु॒चाऽर्प॑येत् । अ॒र्प॒ये॒च्छुष्क॑स्य । शुष्क॑स्य च । चा॒र्द्रस्य॑ । आ॒र्द्रस्य॑ च । च॒ स॒न्धौ । स॒न्धावुत् । स॒न्धाविति॑ सम्-धौ । उद्वा॑सयति । वा॒स॒य॒त्यु॒भय॑स्य । उ॒भय॑स्य॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्यै॒ यम् । यन्द्वि॒ष्यात् । द्वि॒ष्यात्तम् । तन्ध्या॑येत् । ध्या॒ये॒च्छु॒चा । शु॒चैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म॒र्प॒य॒ति॒ । अ॒र्प॒य॒-तीत्य॑र्पयति (5) ॥1॥
दे॒वा वै । वै य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमाग्नी᳚ध्रे । आग्नी᳚ध्रे॒ वि । आग्नी᳚ध्र॒ इत्याग्नि॑-इ॒ध्रे॒ । व्य॑भजन्त । अ॒भ॒ज॒न्त॒ ततः॑ । ततो॒ यत् । यद॒त्यशि॑ष्यत । अ॒त्यशि॑ष्यत॒ तत् । अ॒त्यशि॑ष्य॒तेत्य॑ति-अशि॑ष्यत । तद॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्वस॑तु । वस॑तु॒ नु । नु नः॑ । न॒ इ॒दम् । इ॒दमिति॑ । इति॒ तत् । तद्व॑सती॒वरी॑णाम् । व॒स॒ती॒वरी॑णाँव्वसतीवरि॒त्वम् । व॒स॒ती॒व॒रि॒त्वन्तस्मिन्न्॑ । व॒स॒ती॒व॒रि॒त्वमिति॑ वसतीवरि-त्वम् । तस्मि॑न्प्रा॒तः । प्रा॒तर्न । न सम् । सम॑शक्नुवन् । अ॒श॒क्नु॒व॒न्तत् । तद॒फ्सु । अ॒फ्सु प्र । अ॒फ्सित्य॑प्-सु । प्रावे॑शयन् । अ॒वे॒श॒य॒न्ताः । ता व॑सती॒वरीः᳚ । व॒स॒ती॒वरी॑रभवन् । अ॒भ॒व॒न्व॒स॒ती॒ वरीः᳚ । व॒स॒ती॒वरी᳚र्गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै व॑सती॒वरीः᳚ । व॒स॒ती॒वरी᳚र्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वारभ्य॑ । आ॒रभ्य॑ गृही॒त्वा । आ॒रभ्येत्या᳚-रभ्य॑ । गृ॒ही॒त्वोप॑ । उप॑ वसति । व॒स॒ति॒ यस्य॑ । यस्या गृ॑हीताः । अगृ॑हीता अ॒भि । अ॒भि नि॒म्रोचे᳚त् । नि॒म्रोचे॒दना॑रब्दः । नि॒म्रोचे॒दिति॑ नि-म्रोचे᳚त् । अना॑रब्धोऽस्य । अना॑रब्ध॒ इत्यना᳚-र॒ब्थः॒ । अ॒स्य य॒ज्ञः । य॒ज्ञस्स्या᳚त् । स्या॒द्य॒ज्ञम्। (6)
य॒ज्ञँव्वि । विच्छि॑न्द्यात् । छि॒न्द्या॒ ज्ज्यो॒ति॒ष्या᳚ । ज्यो॒ति॒ष्या॑ वा । वा॒ गृ॒ह्णी॒यात् । गृ॒ह्णि॒याद्धिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यँव्वा । वा॒ऽव॒धाय॑ । अ॒व॒धाय॒ सशु॑क्राणाम् । अ॒व॒धायेत्य॑व-धाय॑ । स शु॑क्राणमे॒व । स शु॑क्राणा॒मिति॒ स-शु॒क्रा॒णा॒म्॒ । ए॒व गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ यः । यो वा᳚ । वा॒ ब्रा॒ह्ण॒णः । ब्रा॒ह्म॒णो ब॑हुया॒जी । ब॒हु॒या॒जी तस्य॑ । ब॒हु॒या॒जीति॑ बहु-या॒जी । तस्य॒ कुम्भ्या॑नाम् । कुम्भ्या॑नाङ्गृह्णीयात् । गृ॒ह्णी॒या॒थ्सः । स हि । हि गृ॑ही॒तव॑सतीवरीकः । गृ॒ही॒तव॑सतीवरीको वसती॒वरीः᳚ । गृ॒ही॒तव॑सतीवरीक॒ इति॑ गृही॒त-व॒स॒ती॒व॒री॒कः॒ । व॒स॒ती॒वरी᳚र्गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै व॑सती॒वरीः᳚ । व॒स॒ती॒वरीः᳚ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वारभ्य॑ । आ॒रभ्य॑ गृही॒त्वा । आ॒रभ्येत्या᳚-रभ्य॑ । गृ॒ही॒त्वोप॑ । उप॑ वसति । व॒स॒ति॒ यत् । यद॑न्वी॒पम् । अ॒न्वी॒पन्तिष्ठन्॑ । तिष्ठ॑न्गृह्णी॒यात् । गृ॒ह्णी॒यान्नि॒र्मार्गु॑काः । नि॒र्मागु॑का अस्मात् । नि॒र्मा॑र्गुका॒ इति॑ निः-मार्गु॑काः । अ॒स्मा॒त्प॒शवः॑ । प॒शव॑स्स्युः । स्यु॒ प्र॒ती॒पम् । प्र॒ती॒पन्तिष्ठन्न्॑ । तिष्ठ॑न्गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ प्र॒ति॒रुध्य॑ । प्र॒ति॒रुध्यै॒व । प्र॒ति॒रुध्येति॑ प्रति-रुध्य॑ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शून्गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒तीन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ वृ॒त्रम् (7)।
वृ॒त्रम॑हन् । अ॒ह॒न्थ्सः । सो॑ऽपः । अ॒पो॑ऽभि । अ॒भ्य॑म्रियत । अ॒म्रि॒य॒त॒ तासा᳚म् । तासाँ॒य्यत् । यन्मेध्य᳚म् । मेध्यँ॑य्य॒ज्ञिय᳚म् । य॒ज्ञिय॒ꣳ॒ सदे॑वम् । सदे॑व॒ मासी᳚त् । सदे॑व॒मिति॒ स- दे॒व॒म् । आसी॒त्तत् । तदति॑ । अत्य॑मुच्यत । अ॒मु॒च्य॒त॒ ताः । ता वह॑न्तीः । वह॑न्तिरभवन् । अ॒भ॒व॒न्वह॑न्तीनाम् । वह॑न्तीनाङ्गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ याः । या ए॒व । ए॒व मेध्याः᳚ । मेध्या॑ य॒ज्ञियाः᳚ । य॒ज्ञिया॒स्सदे॑वाः । सदे॑वा॒ आपः॑ । सदे॑वा॒ इति॒ स-दे॒वाः॒ । आप॒स्तासा᳚म् । तासा॑मे॒व । ए॒व गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ न । नान्त॒माः । अ॒न्त॒मा वह॑न्तीः । वह॑न्ती॒रति॑ । अती॑यात् । इया॒द्यत् । यद॑न्त॒माः । अ॒न्त॒मा वह॑न्तीः । वह॑न्तीरती॒यात् । अ॒ती॒याद्य॒ज्ञम् । अ॒ती॒यादित्य॑ति-इ॒यात् । य॒ज्ञमति॑ । अति॑ मन्येत । म॒न्ये॒त॒ न । न स्था॑व॒राणा᳚म् । स्था॒व॒राणा᳚ङ्गृह्णीयात् । गृ॒ह्णी॒या॒द्वरु॑ण गृहीताः । वरु॑णगृहीता॒ वै । वरु॑णगृहीता॒ इति॒ वरु॑ण-गृ॒ही॒ताः॒ । वै स्था॑व॒राः । स्था॒व॒रा यत् । यथ्स्था॑व॒राणा᳚म् । स्था॒व॒राणा᳚ङ्गृह्णी॒यात् । गृ॒ह्णी॒याद्वरु॑णेन (8)।
। वरु॑णेनास्य । अ॒स्य॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञङ्ग्रा॑हयेत् । ग्रा॒ह॒ये॒द्यत् । यद्वै । वै दिवा᳚ । दिवा॒ भव॑ति । भव॑त्य॒पः । अ॒पो रात्रिः॑ । रात्रि॒ प्र । प्र वि॑शति । वि॒श॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्ता॒म्राः । ता॒म्रा आपः॑ । आपो॒ दिवा᳚ । दिवा॑ ददृश्रे । द॒दृ॒श्रे॒ यत् । यन्नक्त᳚म् । नक्त॒म्भव॑ति । भव॑त्य॒पः । अ॒पोहः॑ । अह॒ प्र । प्र वि॑शति । वि॒श॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚च्च॒न्द्राः । च॒न्द्रा आपः॑ । आपो॒ नक्त᳚म् । नक्त॑न्ददृश्रे । द॒दृ॒श्रे॒ छा॒यायै᳚ । छा॒यायै॑ च । चा॒तप॑तः । आ॒तप॑तश्च । आ॒तप॑त॒ इत्या᳚-तप॑तः । च॒ स॒न्धौ । स॒न्धौ गृ॑ह्णाति । स॒न्धाविति॑ सम्-धौ । गृ॒ह्णा॒त्य॒हो॒ रा॒त्रयोः᳚ । अ॒हो॒रा॒त्र॒यो॑रे॒व । अ॒हो॒रा॒त्रयो॒रित्य॑हः-रा॒त्रयोः᳚ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ वर्ण᳚म् । वर्ण॑ङ्गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ ह॒वीष्म॑तीः । ह॒विष्म॑तीरि॒माः । इ॒मा आपः॑ । आप॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ह॒विष्कृ॑तानाम् । ह॒विष्कृ॑तानामे॒व । ह॒विष्कृ॑ता-ना॒मिति॑ ह॒विः-कृ॒ता॒ना॒म्॒ । ए॒व गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ ह॒विष्मान्॑ । ह॒विष्माꣳ॑ अस्तु । अस्तु॒ सूर्यः॑। (9)
सूर्य॒ इति॑ । इत्या॑ह । आह॒ सशु॑क्राणाम् । सशु॑क्राणामे॒व । सशु॑क्राणा॒मिति॒ स-शु॒क्रा॒णा॒म्॒ । ए॒व गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्य॒नु॒ष्टुभा᳚ । अ॒नु॒ष्टुभा॑ गृह्णाति । अ॒नु॒ष्टुभेत्य॑नु-स्तुभा᳚ । गृ॒ह्णा॒ति॒ वाक् । वाग्वै । वा अ॑नु॒ष्टुक् । अ॒नु॒ष्टुग्वा॒चा । अ॒नु॒ष्टुगित्य॑नु-स्तुक् । वा॒ चैव । ए॒वैनाः᳚ । ए॒ना॒स्सर्व॑या । सर्व॑या गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ चतु॑ष्पदया । चतु॑ष्पदय॒र्चा । चतु॑ष्पद॒येति॒ चतुः॑-प॒द॒या॒ । ऋ॒चा गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ त्रिः । त्रिस्सा॑दयति । सा॒द॒य॒ति॒ स॒प्त । स॒प्त सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ स॒प्तप॑दा । स॒प्तप॑दा॒ शक्व॑री । स॒प्तप॒देति॑ स॒प्त-प॒दा॒ । शक्व॑री प॒शवः॑ । प॒शव॒श्शक्व॑री । शक्व॑री प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽस्मै । अ॒स्मै वै । वै लो॒काय॑ । लो॒काय॒ गार्ह॑पत्यः । गार्ह॑पत्य॒ आ । गार्ह॑पत्य॒ इति॒ गार्ह॑-प॒त्यः॒ । आ धी॑यते । धी॒य॒ते॒ऽमुष्मै᳚ । अ॒मुष्मा॑ आहव॒नीयः॑ । आ॒ह॒व॒नीयो॒ यत् । आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚-ह॒व॒नीयः॑ । यद्गार्ह॑पत्ये । गार्ह॑पत्य उपसा॒दये᳚त् । गार्ह॑पत्य॒ इति॒ गार्ह॑-प॒त्ये॒ । उ॒प॒सा॒दये॑द॒स्मिन् । उ॒प॒सा॒दये॒दित्यु॑प-सा॒दये᳚त् । अ॒स्मिन्लो॒के । लो॒के प॑शु॒मान् । प॒शु॒मान्थ्स्या᳚त् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । स्या॒द्यत् । यदा॑हव॒नीये᳚ । आ॒ह॒व॒नीये॒ऽमुष्मिन्न्॑ । आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚-ह॒व॒नीये᳚ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के (10)।
लो॒के प॑शु॒मान् । प॒शु॒मान्थ्स्या᳚त् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । स्या॒दु॒भयोः᳚ । उ॒भयो॒रुप॑ । उप॑ सादयति । सा॒द॒य॒त्यु॒भयोः᳚ । उ॒भयो॑रे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒कयोः᳚ । लो॒कयोः᳚ पशु॒मन्त᳚म् । प॒शु॒मन्त॑ङ्करोति । प॒शु॒मन्त॒मिति॑ पशु-मन्त᳚म् । क॒रो॒ति॒ स॒र्वतः॑ । स॒र्वत॒ परि॑ । परि॑ हरति । ह॒र॒ति॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्या इन्द्राग्नि॒योः । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । इ॒न्द्रा॒ग्नि॒योर्भा॑ग॒धेयीः᳚ । इ॒न्द्रा॒ग्नि॒योरिती᳚न्द्र-अ॒ग्नि॒योः । भा॒ग॒धेयी᳚ स्थ । भा॒ग॒-धेयी॒रिति॑ भाग-धेयीः᳚ । स्थे॒ति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒य॒जुरे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तदाग्नी᳚ध्रे । आग्नी᳚ध्र॒ उप॑ । आग्नी᳚ध्र॒ इत्याग्नि॑-इ॒ध्रे॒ । उप॑वासयति । वा॒स॒य॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या प॑राजितम् । अप॑राजितँ॒य्यत् । अप॑राजित॒मित्यप॑रा-जि॒त॒म्॒ । यदाग्नी᳚ध्रम् । आग्नी᳚ध्रँ॒य्यत् । आग्नी᳚ध्र॒मित्याग्नि॑-इ॒ध्र॒म्॒ । यदे॒व । ए॒व य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या प॑राजितम् । अप॑राजित॒न्तत् । अप॑राजित॒मित्यप॑रा-जि॒त॒म्॒ । तदे॒व । ए॒वैनाः᳚ । ए॒ना॒ उप॑ । उप॑ वासयति । वा॒स॒य॒ति॒ यतः॑ । यत॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ वित॑तस्य । वित॑तस्य॒ न । वित॑त॒स्येति॒ वि-त॒त॒स्य॒ । न क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यते॒ तत् । तदनु॑ । अनु॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ रख्षाꣳ॑सि । रख्षा॒ꣳ॒स्यव॑ । अव॑ चरन्ति । च॒र॒न्ति॒ यत् । यद्वह॑न्तीनाम् । वह॑न्तिनाङ्गृ॒ह्णाति॑ । गृ॒ह्णाति॑ क्रि॒यमा॑णम् । क्रि॒यमा॑णमे॒व । ए॒व तत् । तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ शये । श॒ये॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मन॑न्ववचाराय । अन॑न्ववचाराय॒ न । अन॑न्ववचारा॒येत्यन॑नु-अ॒व॒चा॒रा॒य॒ । न हि । ह्ये॑ताः । ए॒ता ई॒लय॑न्ति । ई॒लय॒न्त्या । आतृ॑तीय सव॒नात् । तृ॒ती॒य॒स॒वनात्परि॑ । तृ॒ती॒य॒स॒वनादिति॑ तृतीय-स॒व॒नात् । परि॑ शेरे । शे॒रे॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑त्यै । सन्त॑त्या॒ इति॒ सम्-त्तत्यै (11) ॥
ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ सः । स तु । त्वै । वा अ॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युस्स्या᳚त् । स्या॒द्यः । यस्सोम᳚म् । सोम॑मुपाव॒हरन्॑ । उ॒पा॒व॒हर॒ न्थ्सर्वा᳚भ्यः । उ॒पा॒वह॒रन्नित्यु॑प-अ॒व॒हरन्न्॑ । सर्वा᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्य उपाव॒हरे᳚त् । उ॒पा॒व॒हरे॒दिति॑ । उ॒पा॒व॒हरे॒दित्यु॑प-अ॒व॒हरे᳚त् । इति॑ हृ॒दे । हृ॒दे त्वा᳚ । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ म॒नु॒ष्ये᳚भ्यः । म॒नु॒ष्ये᳚भ्य ए॒व । ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॑ करोति । क॒रो॒ति॒ मन॑से । मन॑से त्वा । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ पि॒तृभ्यः॑ । पि॒तृभ्य॑ ए॒व । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॑ करोति । क॒रो॒ति॒ दि॒वे । दि॒वे त्वा᳚ । त्वा॒ सूर्या॑य । सूर्या॑य त्वा । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑ ए॒व । ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॑ करोति । क॒रो॒त्ये॒ताव॑तीः । ए॒ताव॑ती॒र्वै । वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒स्ताभ्यः॑ । ताभ्य॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सर्वा᳚भ्यः । सर्वा᳚भ्य उ॒पाव॑हरति । उ॒पाव॑हरति पु॒रा । उ॒पाव॑हर॒तीत्यु॑प-अव॑हरति । पु॒रा वा॒चः । वा॒च प्रव॑दितोः (12)।
प्रव॑दितो प्रातरनुवा॒कम् । प्रव॑दितो॒रिति॒ प्र-व॒दि॒तोः॒ । प्रा॒त॒र॒नु॒वाकमु॒पाक॑रोति । प्रा॒त॒र॒नु॒वा॒कमिति॑ प्रातः-अ॒नु॒वा॒कम् । उ॒पाक॑रोति॒ याव॑तीः । उ॒पाक॑रो॒तीत्यु॑प-आक॑रोति । याव॑त्ये॒व । ए॒व वाक् । वाक्ताम् । तामव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽपः । अ॒पोऽग्रे᳚ । अग्रे॑ऽभि॒व्याह॑रति । अ॒भि॒व्याह॑रिति य॒ज्ञः । अ॒भि॒व्याह॑र॒तीत्य॑भिव्याह॑रति । य॒ज्ञो वै । वा आपः॑ । आपो॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वाभि । अ॒भि वाच᳚म् । वाचँ॒व्वि । वि सृ॑जति । सृ॒ज॒ति॒ सर्वा॑णि । सर्वा॑णि॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दा॒ꣳ॒स्यनु॑ । अन्वा॑ह । आ॒ह॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ गा॒य॒त्रि॒या । गा॒य॒त्रि॒या तेज॑स्कामस्य । तेज॑स्कामस्य॒ परि॑ । तेज॑स्काम॒स्येति॒ तेज॑-का॒म॒स्य॒ । परि॑ दध्यात् । द॒ध्या॒त्त्रि॒ष्टुभा᳚ । त्रि॒ष्टुभे᳚न्द्रि॒य का॑मस्य । इ॒न्द्रि॒यका॑मस्य॒ जग॑त्या । इ॒न्द्रि॒य काम॒स्येती᳚न्द्रि॒य-का॒म॒स्य॒ । जग॑त्या प॒शुका॑मस्य । प॒शुका॑मस्यानु॒ष्टुभा᳚ । प॒शुका॑म॒स्येति॑ प॒शु-का॒म॒स्य॒ । अ॒नु॒ष्टुभा᳚ प्रति॒ष्ठाका॑मस्य । अ॒नु॒ष्टुभेत्य॑नु-स्तुभा᳚ । प्र॒ति॒ष्ठाका॑मस्य प॒ङ्क्त्या । प्र॒ति॒ष्ठाका॑म॒स्येति॑ प्रति॒ष्ठा-का॒म॒स्य॒ । प॒ङ्क्त्या य॒ज्ञका॑मस्य । य॒ज्ञका॑मस्य वि॒राजा᳚ । य॒ज्ञका॑म॒स्येति॑ य॒ज्ञ-का॒म॒स्य॒ । वि॒राजाऽन॑कामस्य । वि॒राजेति॑ वि-राजा᳚ । अन्न॑कामस्य शृ॒णोतु॑ । अन्न॑काम॒स्येत्यन्न्॑-का॒म॒स्य॒ । शृ॒णोत्व॒ग्निः । अ॒ग्निस्स॒मिधा᳚ । स॒मिधा॒ हव᳚म् । स॒मिधेति॑ सम्-इधा᳚ । हव॑म्मे (13)।
म॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स॒वि॒तृप्र॑सूतः । स॒वि॒तृप्रसू॑त ए॒व । स॒वि॒तृप्र॑सूत॒ इति॑ सवि॒तृ-प्र॒सू॒तः॒ । ए॒व दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्यो नि॒वेद्य॑ । नि॒वेद्या॒पः । नि॒वेद्येति॑ नि-वेद्य॑ । अ॒पोच्छ॑ । अच्छै॑ति । ए॒त्य॒पः । अ॒प इ॑ष्य । इ॒ष्य॒हो॒तः॒ । हो॒त॒रिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हे॒षि॒तम् । इ॒षि॒त॒ꣳ हि । हि कर्म॑ । कर्म॑ क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यते॒ मैत्रा॑वरुणस्य । मैत्रा॑वरुणस्य चमसाध्वर्यो । मैत्रा॑वरुण॒स्येति॒ मैत्रा᳚-व॒रु॒ण॒स्य॒ । च॒म॒सा॒ध्व॒र्य॒वा । च॒म॒सा॒ध्व॒र्य॒विति॑ चमस-अ॒ध्व॒र्यो॒ । आ द्र॑व । द्र॒वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मि॒त्रावरु॑णौ । मि॒त्रावरु॑णौ॒ वै । मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा-वरु॑णौ । वा अ॒पाम् । अ॒पान्ने॒तारौ᳚ । ने॒तारौ॒ ताभ्या᳚म् । ताभ्या॑मे॒व । ए॒वैनाः᳚ । ए॒ना॒ अच्छ॑ । अच्छै॑ति । ए॒ति॒ देवीः᳚ । देवी॑रापः । आ॒पो॒ अ॒पा॒म्॒ । अ॒पा॒न्न॒पा॒त्॒ । न॒पा॒दिति॑ । इत्या॑ह । आ॒हाहु॑त्या । आहु॑त्यै॒व । आहु॒त्येत्या-हु॒त्या॒ । ए॒वैनाः᳚ । ए॒ना॒नि॒ष्क्रीय॑ । नि॒ष्क्रीय॑ गृह्णाति । नि॒ष्क्रीयेति॑ निः-क्रीय॑ । गृ॒ह्णा॒त्यथो᳚ । अथो॑ ह॒विष्कृ॑तानाम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । ह॒विष्कृ॑तानामे॒व । ह॒विष्कृ॑ताना॒मिति॑ ह॒विः-कृ॒ता॒ना॒म् । ए॒वाभिघृ॑तानाम् । अ॒भिघृ॑तानाङ्गृह्णाति । अ॒भिघृ॑ताना॒मित्य॒भि-घृ॒ता॒ना॒म् । गृ॒ह्णा॒ति॒ कार्षिः॑ (14)।
कार्षि॑रसि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ शम॑लम् । शम॑लमे॒व । ए॒वासा᳚म् । आ॒सा॒मप॑ । अप॑ प्लावयति । प्ला॒व॒य॒ति॒ स॒मु॒द्रस्य॑ । स॒मु॒द्रस्य॑ वः । वोऽख्षि॑त्यै । अख्षि॑त्या॒ उत् । उन्न॑ये । न॒य॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒द्यमा॑नाः । अ॒द्यमा॑ना पी॒यमा॑नाः । पी॒यमा॑ना॒ आपः॑ । आपो॒ न । न ख्षी॑यन्ते । ख्षी॒य॒न्ते॒ योनिः॑ । योनि॒र्वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ चात्वा॑लम् । चात्वा॑लँय्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो व॑सती॒वरीः᳚ । व॒स॒ती॒वरीर्॑ होतृचम॒सम् । हो॒तृ॒च॒म॒सञ्च॑ । हो॒तृ॒च॒म॒समिति॑ होतृ-च॒म॒सम् । च॒ मै॒त्रा॒व॒रु॒ण॒च॒म॒सम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒ण॒ च॒म॒सञ्च॑ । मै॒त्रा॒व॒रु॒ण॒च॒म॒समिति॑ मैत्रावरुण-च॒म॒सम् । च॒ स॒ं॒स्पर्श्य॑ । स॒ं॒स्पर्श्य॑ वसती॒वरीः᳚ । स॒ं॒स्पर्श्येति॑ सम्-स्पर्श्य॑ । व॒स॒ती॒वरी॒र्व्यान॑यति । व्यान॑यति य॒ज्ञस्य॑ । व्यान॑य॒तीति॑ वि-आन॑यति । य॒ज्ञस्य॑ सयोनि॒त्वाय॑ । स॒यो॒नि॒त्वायाथो᳚ । स॒यो॒नि॒त्वायेति॑ सयोनि-त्वाय॑ । अथो॒ स्वात् । अथो॒ इत्यथो᳚ । स्वा दे॒व । ए॒वैनाः᳚ । ए॒ना॒योनेः᳚ । योने॒ प्र । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒त्यध्व॑र्यो । अध्व॒र्योवेः᳚ । अध्व॑र्यो॒ इत्यध्व॑र्यो । अवे॑र॒पा3ः । अ॒पा 3 इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हो॒त । उ॒तेम् । ई॒म॒न॒न्न॒मुः॒ । अ॒न॒न्न॒मु॒रु॒त । उ॒तेमाः । इ॒मा प॑श्य । प॒श्येति॑ । इति॒ वाव । वावैतत् । ए॒तदा॑ह । आ॒ह॒यदि॑ । यद्य॑ग्निष्टो॒मः । अ॒ग्नि॒ष्टोमो जु॒होति॑ । अ॒ग्नि॒ष्टोम इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । जु॒हो॒ति॒ यदि॑ । यद्यु॒क्थ्यः॑ । उ॒क्थ्य॑ परि॒धौ । प॒रि॒धौ नि । प॒रि॒धाविति॑ परि-धौ । निमा᳚र्ष्टि । मा॒र्ष्टि॒ यदि॑ । यद्य॑तिरा॒त्रः । अ॒ति॒रा॒त्रो यजुः॑ । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रः । यजु॒र्वदन्न्॑ । वद॒न्प्र । प्र प॑द्यते । प॒द्य॒ते॒ य॒ज्ञ॒क्र॒तू॒नाम् । य॒ज्ञ॒क्र॒तू॒नाँव्व्यावृ॑त्त्यै । य॒ज्ञ॒क्र॒तू॒नामिति॑ यज्ञ-क्र॒तू॒नाम् । व्यावृ॑त्या॒ इति॑ वि-आवृ॑त्यै (15) ॥
दे॒वस्य॑ त्वा । त्वा॒ स॒वि॒तुः । स॒वि॒तु प्र॑स॒वे । प्र॒स॒व इति॑ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । इति॒ ग्रावा॑णम् । ग्रावा॑ण॒ मा । आ द॑त्ते । द॒त्ते॒ प्रसू᳚त्यै । प्रसू᳚त्या अ॒श्विनोः᳚ । प्रसू᳚त्या॒ इति॒ प्र-सू॒त्यै॒ । अ॒श्विनो᳚र्बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या॒मिति॑ । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म् । इत्या॑ह । आ॒हा॒श्विनौ᳚ । अ॒श्विनौ॒ हि । हि दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मध्व॒र्यू । अ॒ध्व॒र्यू आस्ता᳚म् । अ॒ध्व॒र्यू इत्य॑र्ध॒र्यू । आस्ता᳚म्पू॒ष्णः । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । हस्ता᳚भ्या॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यत्यै᳚ । यत्यै॑ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै सोमः॑ । सोमो᳚ व्या॒नः । व्या॒न उ॑पाꣳशु॒सव॑नः । व्या॒न इति॑ वि-अ॒नः । उ॒पा॒ꣳ॒शु॒सव॑नो॒ यत् । उ॒पा॒ꣳ॒शु॒सव॑न॒ इत्यु॑पाꣳशु-सव॑नः । यदु॑पाꣳशु॒ सव॑नम् । उ॒पा॒ꣳ॒शु॒सव॑नम॒भि । उ॒पा॒ꣳ॒शु॒सव॑न॒मित्यु॑पाꣳशु-सव॑नम् । अ॒भिमिमी॑ते । मिमी॑ते व्या॒नम् । व्या॒नमे॒व । व्या॒नमिति॑ वि-अ॒नम् । ए॒व प॒शुषु॑ । प॒शुषु॑ दधाति । द॒धा॒तीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वेन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वेति॑ । इति॑ मिमीते । मि॒मी॒त॒ इन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य॒ हि । हि सोमः॑ । सोम॑ आह्रि॒यते᳚ । आ॒ह्रि॒यते॒ पञ्च॑ । आ॒ह्रि॒यत॒ इत्या᳚-ह्रि॒यते᳚ । पञ्च॒ कृत्वः॑ । कृत्वो॒ यजु॑षा । यजु॑षा मिमीते । मि॒मी॒ते॒ पञ्चा᳚ख्षरा (16)।
। पञ्चा᳚ख्षरा प॒ङ्क्तिः । पञ्चा᳚ख्ष॒रेति॒ पञ्च॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । प॒ङ्क्ति पाङ्क्तः॑ । पा॒ङ्क्तो य॒ज्ञः । य॒ज्ञो य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ कृत्वः॑ । कृत्व॑ स्तू॒ष्णीम् । तू॒ष्णीन्दश॑ । दश॒ सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ दशा᳚ख्षरा । दशा᳚ख्षरा वि॒राट् । दशा᳚ख्ष॒रेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राडन्न᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अन्नँ॑व्वि॒राट् । वि॒राड्वि॒राजा᳚ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राजै॒व । वि॒राजेति॑-राजा᳚ । ए॒वान्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मव॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ श्वा॒त्राः । श्वा॒त्रास्स्थ॑ । स्थ॒ वृ॒त्र॒तुरः॑ । वृ॒त्र॒तुर॒ इति॑ । वृ॒त्र॒तुर॒ इति॑ वृत्र-तुरः॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षः । ए॒ष वै । वा अ॒पाम् । अ॒पाꣳ सो॑मपी॒थः । सो॒म॒पी॒थो यः । सो॒म॒पी॒थ इति॑ सोम-पी॒थः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ न । नाफ्सु । अ॒फ्स्वार्ति᳚म् । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । आर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒ति॒ यत् । यत्ते᳚ । ते॒ सो॒म॒ । सो॒म॒ दि॒वि । दि॒वि ज्योतिः॑ । ज्योति॒रिति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒भ्यः । ए॒भ्य ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒केभ्यः॑। (17)
। लो॒केभ्य॒स्सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ सोमः॑ । सोमो॒ वै । वै राजा᳚ । राजा॒ दिशः॑ । दिशो॒ऽभि । अ॒भ्य॑द्यायत् । अ॒ध्या॒य॒थ्सः । स दिशः॑ । दिशोऽनु॑ । अनु॒ प्र । प्रावि॑शत् । अ॒वि॒श॒त्प्राक् । प्रागपा᳚क् । अपा॒गुद॑क् । उद॑गध॒राक् । अ॒ध॒रागिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दि॒ग्भ्यः । दि॒ग्भ्य ए॒व । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒त्यथो᳚ । अथो॒ दिशः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । दिश॑ ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽम्ब॑ । अम्ब॒ नि । निष्व॑र । स्व॒रेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ कामु॑का । कामु॑का एनम् । ए॒न॒ं स्त्रियः॑ । स्त्रियो॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ यतः । यत्ते᳚ । ते॒ सो॒म॒ । सो॒मादा᳚भ्यम् । अदा᳚भ्य॒न्नाम॑ । नाम॒ जागृ॑वि । जागृ॒वीति॑ । इत्या॑ह । (18)
आ॒है॒षः। ए॒ष वै । वै सोम॑स्य । सोम॑स्य सोमपी॒थः । सो॒म॒पी॒थो यः । सो॒म॒पी॒थ इति॑ सोम-पी॒थः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ न । न सौ॒म्याम् । सौ॒म्यामार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒ति॒ घ्नन्ति॑ । घ॒न्ति वै । वा ए॒तत् । ए॒तथ्सोम᳚म् । सोमँ॒य्यत् । यद॑भिषु॒ण्वन्ति॑ । अ॒भि॒षु॒ण्वन्त्य॒ꣳ॒शून् । अ॒भि॒षु॒ण्वन्तीत्य॑भि-सु॒न्वन्ति॑ । अ॒ꣳ॒शूनप॑ । अप॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ त्राय॑ते । त्राय॑त ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प्रा॒णाः । प्रा॒णा वै । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । वा अ॒ꣳ॒शवः॑ । अ॒ꣳ॒शव॑ प॒शवः॑ । प॒शव॒स्सोमः॑ । सोमो॒ꣳ॒शून् । अ॒ꣳ॒शून्पुनः॑ । पुन॒रपि॑ । अपि॑ सृजति । सृ॒ज॒ति॒ प्रा॒णान् । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒व प॒शुषु॑ । प॒शुषु॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ द्वौद्वौ᳚ । द्वौद्वा॒वपि॑ । द्वौद्वा॒विति॒ द्वौ-द्वौ॒ । अपि॑ सृजति । सृ॒ज॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्द्वौद्वौ᳚ । द्वौद्वौ᳚ प्रा॒णाः । द्वौद्वा॒विति॒ द्वौ-द्वौ॒ । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः (19) ॥
प्रा॒णो वै । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यदु॑पा॒ꣳ॒शुः । उ॒पा॒ꣳ॒शुर्यत् । उ॒पा॒ꣳ॒शुरित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शुः । यदु॑पा॒ग्॒श्व॑ग्राः । उ॒पा॒ग्॒?श्वग्रा॒ ग्रहाः᳚ । उ॒पा॒ग्श्वग्रा॒ इत्यु॑पा॒ꣳ॒शु-अ॒ग्राः॒ । ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्ते᳚ प्रा॒णम् । प्रा॒णमे॒व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । ए॒वानु॑ । अनु॒ प्र । प्र य॑न्ति । य॒न्त्य॒रु॒णः । अ॒रु॒णो ह॑ । ह॒ स्म॒ । स्मा॒ह॒ । आ॒हौप॑वेशिः । औप॑वेशि प्रातस्सव॒ने । औप॑वेशि॒रित्यौप॑-वे॒शिः॒ । प्रा॒त॒स॒व॒न ए॒व । प्रा॒त॒स्स॒व॒न इति॑ प्रातः-स॒व॒ने । ए॒वाहम् । अ॒हँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ सम् । सं स्था॑पयामि । स्था॒प॒या॒मि॒ तेन॑ । तेन॒ ततः॑ । तत॒स्सम्स्थि॑तेन । सग्ग्स्थि॑तेन चरामि । संस्थि॑ते॒नेति॒ सम्-स्थि॒ते॒न॒ । च॒रा॒मीति॑ । इत्य॒ष्टौ । अ॒ष्टौ कृत्वः॑ । कृत्वोग्रे᳚ । अ॒ग्रे॒ऽभि । अ॒भिषु॑णोति । सु॒नो॒त्य॒ष्टाख्ष॑रा । अ॒ष्टाख्ष॑रा गाय॒त्री । अ॒ष्टाख्ष॒रेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रा॒ । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्रम् । गा॒य॒त्रम्प्रा॑तस्सव॒नम् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नम्प्रा॑तस्सव॒नम् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नमिति॑ प्रातः-स॒व॒नम् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नमे॒व । प्रा॒त॒स्स॒व॒न॒मिति॑ प्रातः-स॒व॒नम् । ए॒व तेन॑ । तेना᳚प्नोति । आ॒प्नो॒त्येका॑दश । एका॑दश॒ कृत्वः॑ । कृत्वो᳚ द्वि॒तीय᳚म् । द्वि॒तीय॒मेका॑दशाख्षरा । एका॑दशाख्षरात्रि॒ष्टुप् । एका॑दशाख्ष॒रेत्येका॑दश-अ॒ख्ष॒रा॒ । त्रि॒ष्टुप्त्रैष्टु॑भम् । त्रैष्टु॑भ॒म्माध्य॑न्दिनम् । माध्य॑न्दिन॒ꣳ॒ सव॑नम् (20)।
सव॑न॒म्माध्य॑न्दिनम् । माध्य॑न्दिनमे॒व । ए॒व सव॑नम् । सव॑न॒न्तेन॑ । तेना᳚प्नोति । आ॒प्नो॒ति॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ कृत्वः॑ । कृत्व॑स्तृ॒तीय᳚म् । तृ॒तीय॒न्द्वाद॑शाख्षरा । द्वाद॑शाख्षरा॒ जग॑ती । द्वाद॑शाख्ष॒रेति॒ द्वाद॑श-अ॒ख्ष॒रा॒ । जग॑ती॒जाग॑तम् । जाग॑तन्तृतीयसव॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नन्तृ॑तीयसव॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नमिति॑ तृतीय-स॒व॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नमे॒व । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नमिति॑ तृतीय-स॒व॒नम् । ए॒व तेन॑ । तेना᳚प्नोति । आ॒प्नो॒त्ये॒ताम् । ए॒ताꣳ ह॑ । ह॒ वाव । वाव सः । स य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ संस्थि॑तिम् । सग्ग्स्थि॑तिमुमाच । संस्थि॑ति॒मिति॒ सम्-स्थि॒ति॒म्॒ । उ॒वा॒चास्क॑न्दाय । अस्क॑न्दा॒यास्क॑न्नम् । अस्क॑न्न॒ꣳ॒ हि । हि तत् । तद्यत् । यद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ संस्थि॑तस्य । सग्ग्स्थि॑तस्य॒स्कन्द॑ति । संस्थि॑त॒स्येति॒ सम्-स्थि॒त॒स्य॒ । स्कन्द॒त्यथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒र्गा॒य॒त्री । गा॒य॒त्री वाव । वाव प्रा॑तस्सव॒ने । प्रा॒त॒स्स॒व॒ने न । प्रा॒त॒स्स॒व॒न इति॑ प्रातः-स॒व॒ने । नाति॒वादे᳚ । अ॒ति॒वाद॒ इति॑ । अ॒ति॒वाद॒ इत्य॑ति-वादे᳚ । इत्यन॑तिवादुकः । अन॑तिवादुक एनम् । अन॑तिवादुक॒ इत्यन॑ति-वा॒दु॒कः॒ । एन॒म्भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒ष्टाव॑ष्टौ । अ॒ष्टाव॑ष्टौ॒ कृत्वः॑ । अ॒ष्टाव॑ष्टा॒वित्य॒ष्टौ- अ॒ष्टौ॒ (21)।
। कृत्वो॑ऽभि॒षुत्य᳚म् । अ॒भि॒षुत्य᳚म्ब्रह्मवा॒दिनः॑ । अ॒भि॒षुत्य॒मित्य॑भि-सुत्य᳚म् । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ प॒वित्र॑वन्तः । प॒वित्र॑वन्तो॒ऽन्ये । प॒वित्र॑वन्त॒ इति॑ प॒वित्र॑-व॒न्तः॒ । अ॒न्ये ग्रहाः᳚ । ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्ते॒ किम्प॑वित्रः । किम्प॑वित्र उपा॒ꣳ॒शुः । किम्प॑वित्र॒ इति॒ किम्-प॒वि॒त्रः॒ । उ॒पा॒ꣳ॒शुरिति॑ । उ॒पा॒ꣳ॒शुरित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शुः । इति॒ वाक्प॑वित्रः । वाक्प॑वित्र॒ इति॑ । वाक्प॑वित्र॒ इति॒ वाक्-प॒वि॒त्रः॒ । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒द्वा॒चः । वा॒चस्पत॑ये । पत॑ये पवस्व । प॒व॒स्व॒ वा॒जि॒न्न्॒ । वा॒जि॒न्निति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वा॒चा । वा॒चैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒व॒य॒ति॒ । प॒व॒य॒ति॒ वृष्णः॑ । वृष्णो॑ अ॒ꣳ॒शुभ्या᳚म् । अ॒ꣳ॒शुभ्या॒मिति॑ । अ॒ꣳ॒शुभ्या॒मित्य॒ꣳ॒शु-भ्या॒म् । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वृष्णः॑ । वृष्णो॒ हि । ह्ये॑तौ । ए॒ताव॒ꣳ॒शू । अ॒ꣳ॒शू यौ । अ॒ꣳ॒शू इत्य॒ꣳ॒शू । यौ सोम॑स्य । सोम॑स्य॒ गभ॑स्तिपूतः । गभ॑स्तिपूत॒ इति॑ । गभ॑स्तिपूत॒ इति॒ गभ॑स्ति-पू॒तः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ गभ॑स्तिना । गभ॑स्तिना॒ हि । ह्ये॑नम् । ए॒न॒म्प॒वय॑ति । प॒वय॑ति दे॒वः । दे॒वो दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्प॒वित्र᳚म् । प॒वित्र॑मसि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वः । दे॒वो हि । ह्ये॑षः । ए॒ष सन्। (22)
सन्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्प॒वित्र᳚म् । प॒वित्रँ॒य्येषा᳚म् । येषा᳚म्भा॒गः । भा॒गोऽसि॑ । असि॒ तेभ्यः॑ । तेभ्य॑स्त्वा । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ येषा᳚म् । येषा॒ꣳ॒ हि । ह्ये॑षः । ए॒ष भा॒गः । भा॒गस्तेभ्यः॑ । तेभ्य॑ एनम् । ए॒न॒ङ्गृ॒ह्णाति॑ । गृ॒ह्णाति॒ स्वाङ्कृ॑तः । स्वाङ्कृ॑तोऽसि । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णमे॒व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । ए॒व स्वम् । स्वम॑कृत । अ॒कृ॒त॒ मधु॑मतीः । मधु॑मतीर्नः । मधु॑मति॒रिति॒ मधु॑-म॒तीः॒ । न॒ इषः॑ । इष॑स्कृधि । कृ॒धीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सर्व᳚म् । सर्व॑मे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ इ॒दम् । इ॒दं स्व॑दयति । स्व॒द॒य॒ति॒ विश्वे᳚भ्यः । विश्वे᳚भ्यस्त्वा । त्वेन्द्रि॒येभ्यः॑ । इ॒न्द्रि॒येभ्यो॑ दि॒व्येभ्यः॑ । दि॒व्येभ्य॒ पार्थि॑वेभ्यः । पार्थि॑वेभ्य॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हो॒भये॑षु । उ॒भये᳚ष्वे॒व । ए॒व दे॑वमनु॒ष्येषु॑ । दे॒व॒म॒नु॒ष्येषु॑ प्रा॒णान् । दे॒व॒म॒नु॒ष्येष्विति॑ देव-म॒नु॒ष्येषु॑ । प्रा॒णान्द॑धाति । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । द॒धा॒ति॒ मनः॑ । मन॑स्त्वा । त्वा॒ष्टु॒ (23)।
अ॒ष्ट्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मनः॑ । मन॑ ए॒व । ए॒वाऽश्नु॑ते । अ॒श्नु॒त॒ उ॒रु । उ॒र्व॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मनु॑ । अन्वि॑हि । इ॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒न्त॒रि॒ख्ष॒दे॒व॒त्यः॑ । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒दे॒व॒त्यो॑ हि । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒दे॒व॒त्य॑ इत्य॑न्तरिख्ष-दे॒व॒त्यः॑ । हि प्रा॒णः । प्रा॒णस्स्वाहा᳚ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । स्वाहा᳚ त्वा । त्वा॒ सु॒भ॒वः॒ । सु॒भ॒व॒स्सूर्या॑य । सु॒भ॒व॒ इति॑ सु-भ॒वः॒ । सूर्या॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रा॒णाः । प्रा॒णा वै । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । वै स्वभ॑वसः । स्वभ॑वसो दे॒वाः । स्वभ॑वस॒ इति॒ स्व-भ॒व॒सः॒ । दे॒वास्तेषु॑ । तेष्वे॒व । ए॒व प॒रोख्ष᳚म् । प॒रोख्ष॑ञ्जुहोति । प॒रोख्ष॒मिति॑ परः-अख्ष᳚म् । जु॒हो॒ति॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑स्त्वा । त्वा॒ म॒री॒चि॒पेभ्य॑ । म॒री॒चि॒पेभ्य॒ इति॑ । म॒री॒चि॒पेभ्य॒ इति॑ मरीचि-पेभ्यः॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒दित्यस्य॑ । आ॒दि॒त्यस्य॒ वै । वै र॒श्मयः॑ । र॒श्मयो॑ दे॒वाः । दे॒वा म॑रीचि॒पाः । म॒री॒चि॒पास्तेषा᳚म् । म॒री॒चि॒पा इति॑ मरीचि-पाः । तेषा॒न्तत् । तद्भा॑ग॒धेय᳚म् । भा॒ग॒धेय॒न्तान् । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग-धेय᳚म् । ताने॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॑ प्रीणाति । प्री॒णा॒ति॒ यदि॑ । यदि॑ का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ वर्षु॑कः । वर्षु॑क प॒र्जन्यः॑ । प॒र्जन्य॑स्स्यात् (24)।
स्या॒दिति॑ । इति॒ नीचा᳚ । नीचा॒ हस्ते॑न । हस्ते॑न॒ नि । नि मृ॑ज्यात् । मृ॒ज्या॒द्वृष्टि᳚म् । वृष्टि॑मे॒व । ए॒व नि । नि य॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ यदि॑ । यदि॑ का॒मये॑त । का॒मये॒ताव॑र्षुकः । अव॑र्षुकस्स्यात् । स्या॒दिति॑ । इत्यु॑त्ता॒नेन॑ । उ॒त्ता॒नेन॒ नि । उ॒त्ता॒नेनेत्यु॑त्-ता॒नेन॑ । निमृ॑ज्यात् । मृ॒ज्या॒द्वृष्टि᳚म् । वृष्टि॑मे॒व । ए॒वोत् । उद्य॑च्छति । य॒च्छ॒ति॒ यदि॑ । यद्य॑भि॒चरे᳚त् । अ॒भि॒चरे॑द॒मुम् । अ॒भि॒चरे॒दित्य॑भि- चरे᳚त् । अ॒मुञ्ज॑हि । ज॒ह्यथ॑ । अथ॑ त्वा । त्वा॒ हो॒ष्या॒मि॒ । हो॒ष्या॒मीति॑ । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒दाहु॑तिम् । आहु॑तिमे॒व । आहु॑ति॒मित्या-हु॒ति॒म् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प्रे॒फ्सन् । प्रे॒फ्सन् ह॑न्ति । प्रे॒फ्सन्निति॑ प्र-ई॒फ्सन्न् । ह॒न्ति॒ यदि॑ । यदि॑ दू॒रे । दू॒रे स्यात् । स्यादा । आ तमि॑तोः । तमि॑तोस्तिष्ठेत् । ति॒ष्ठे॒त्प्रा॒णम् । प्रा॒णमे॒व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । ए॒वास्य॑ । अ॒स्या॒नु॒गत्य॑ । अ॒नु॒गत्य॑हन्ति । अ॒नु॒गत्येत्य॑नु-गत्य॑ । ह॒न्ति॒ यदि॑ । यद्य॑भि॒चरे᳚त् । अ॒भि॒चरे॑द॒मुष्य॑ । अ॒भि॒चरे॒दित्य॑भि-चरे᳚त् । अ॒मुष्य॑ त्वा (25)।
त्वा॒ प्रा॒णे । प्रा॒णे सा॑दयामि । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒ने । सा॒द॒या॒मीति॑ । इति॑ सादयेत् । सा॒द॒ये॒दस॑न्नः । अस॑न्नो॒ वै । वै प्रा॒णः । प्रा॒ण प्रा॒णम् । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । प्रा॒णमे॒व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ सा॒द॒य॒ति॒ । सा॒द॒य॒ति॒ ष॒ड्भिः । ष॒ड्भिर॒ꣳ॒शुभिः॑ । ष॒ड्भिरिति॑ षट्-भिः । अ॒ꣳ॒शुभि॑ पवयति । अ॒ꣳ॒शुभि॒रित्य॒ꣳ॒शुभिः॒ । प॒व॒य॒ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॑रे॒व । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒व॒य॒ति॒ । प॒व॒य॒ति॒ त्रिः । त्रि प॑वयति । प॒व॒य॒ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ए॒भिः । ए॒भिरे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒कैः । लो॒कै प॑वयति । प॒व॒य॒ति॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ कस्मा᳚त् । कस्मा᳚थ्स॒त्यात् । स॒त्यात्त्रयः॑ । त्रय॑ पशू॒नाम् । प॒शू॒नाꣳ हस्ता॑दानाः । हस्ता॑दाना॒ इति॑ । हस्ता॑दाना॒ इति॒ हस्त॑-आ॒दा॒नाः॒ । इति॒ यत् । यत्त्रिः । त्रिरु॑पा॒ꣳ॒शुम् । उ॒पा॒ꣳ॒शुꣳ हस्ते॑न । उ॒पा॒ꣳ॒शुमित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शुम् । हस्ते॑न विगृ॒ह्णाति॑ । वि॒गृ॒ह्णाति॒ तस्मा᳚त् । वि॒गृ॒ह्णातीति॑ वि-गृ॒ह्णाति॑ । तस्मा॒त्त्रयः॑ । त्रय॑ पशू॒नाम् । प॒शू॒नाꣳ हस्ता॑दानाः । हस्ता॑दाना॒ पुरु॑षः । हस्ता॑दाना॒ इति॒ हस्त॑-आ॒दा॒नाः॒ । पुरु॑षो ह॒स्ती । ह॒स्ती म॒र्कटः॑ । म॒र्कट॒ इति॑ म॒र्कटः॑ (26) ॥
दे॒वा वै । वै यत् । यद्य॒ज्ञे । य॒ज्ञेऽकु॑र्वत । अकु॑र्वत॒ तत् । तदुसु॑राः । असु॑रा अकुर्वत । अ॒कु॒र्व॒त॒ ते । ते दे॒वाः । दे॒वा उ॑पा॒ꣳ॒शौ । उ॒पा॒ꣳ॒शौ य॒ज्ञम् । उ॒पा॒ꣳ॒शावित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शौ । य॒ज्ञꣳ स॒ं॒स्थाप्य᳚म् । स॒ं॒स्थाप्य॑मपश्यन् । स॒॒?स्थाप्य॒मिति॑ सम्-स्थाप्य᳚म् । अ॒प॒श्य॒न्तम् । तमु॑पा॒ꣳ॒शौ । उ॒पा॒ꣳ॒शौ सम् । उ॒पा॒ꣳ॒शावित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शौ । सम॑स्थापयन्न् । अ॒स्था॒प॒य॒न्ते । तेऽसु॑राः । असु॑रा॒ वज्र᳚म् । वज्र॑मु॒द्यत्य॑ । उ॒द्यत्य॑दे॒वान् । उ॒द्यत्येत्यु॑त्-यत्य॑ । दे॒वान॒भि । अ॒भ्या॑यन्त । आ॒य॒न्त॒ ते । ते दे॒वाः । दे॒वा बिभ्य॑तः । बिभ्य॑त॒ इन्द्र᳚म् । इन्द्र॒मुप॑ । उपा॑ धावन्न् । अ॒धा॒व॒न्तान् । तानिन्द्रः॑ । इन्द्रो᳚न्तर्या॒मेण॑ । अ॒न्त॒र्या॒मेणा॒न्तः । अ॒न्त॒र्या॒मेणेत्य॑न्तः-या॒मेन॑ । अ॒न्तर॑धत्त । अ॒ध॒त्त॒ तत् । तद॑न्तर्या॒मस्य॑ । अ॒न्त॒र्या॒मस्या᳚न्तर्याम॒त्वम् । अ॒न्त॒र्या॒मस्येत्य॑न्तः-या॒मस्य॑ । अ॒न्त॒र्या॒म॒त्वँय्यत् । अ॒न्त॒र्या॒म॒त्वमित्य॑न्तर्याम-त्वम् । यद॑न्तर्या॒मः । अ॒न्त॒र्या॒मो गृ॒ह्यते᳚ । अ॒न्त॒र्या॒म इत्य॑न्तः-या॒मः । गृ॒ह्यते॒ भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्याने॒व । ए॒व तत् । तद्यज॑मानः । यज॑मानो॒ऽन्तः । अ॒न्तर्ध॑त्ते । ध॒त्तेऽन्तः । अ॒न्तस्ते᳚ । ते॒ द॒धा॒मि॒। (27)
द॒धा॒मि॒ द्यावा॑पृथि॒वी । द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तः । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । अ॒न्तरु॒रु । उ॒र्व॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒भिः । ए॒भिरे॒व । ए॒व लो॒कैः । लो॒कैर्यज॑मानः । यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्यान॒न्तः । अ॒न्तर्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ ते । ते दे॒वाः । दे॒वा अ॑मन्यन्त । अ॒म॒न्य॒न्तेन्द्रः॑ । इन्द्रो॒ वै । वा इ॒दम् । इ॒दम॑भूत् । अ॒भू॒द्यत् । यद्व॒यम् । व॒यं स्मः । स्म इति॑ । इति॒ ते । ते᳚ऽब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒वन्मघ॑वन्न् । मघ॑व॒न्ननु॑ । मघ॑व॒न्निति॒ मघ॑-व॒न्न्॒ । अनु॑ नः । न॒ आ । आ भ॑ज । भ॒जेति॑ । इति॑ स॒जोषाः᳚ । स॒जोषा॑ दे॒वैः । स॒जोषा॒ इति॑ स-जोषाः᳚ । दे॒वैरव॑रैः । अव॑रै॒ परैः᳚ । परै᳚श्च । चेति॑ । इत्य॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्ये । ये च॑ । चै॒व । ए॒व दे॒वाः । दे॒वा परे᳚ । परे॒ ये । ये च॑ । चाऽव॑रे । अव॑रे॒ तान् । तानु॒भयान्॑ । उ॒भया॑न॒न्वाभ॑जत् (28)।
अ॒न्वाभ॑जथ्स॒जोषाः᳚ । अ॒न्वाभ॑ज॒दित्य॑नु-आभ॑जत् । स॒जोषा॑ दे॒वैः । स॒जोषा॒ इति॑ स-जोषाः᳚ । दे॒वैरव॑रैः । अव॑रै॒ परैः᳚ । परै᳚श्च । चेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ये । ये च॑ । चै॒ व । ए॒व दे॒वाः । दे॒वा परे᳚ । परे॒ ये । ये च॑ । चाऽ॑वरे । अव॑रे॒ तान् । तानु॒भयान्॑ । उ॒भया॑न॒न्वाभ॑जति । अ॒न्वाभ॑जत्यन्तर्या॒मे । अ॒न्वाभ॑ज॒तीत्य॑नु-आभ॑जति । अ॒न्त॒र्या॒मे म॑घवन् । अ॒न्त॒र्या॒म इत्य॑न्तः-या॒मे । म॒घ॒व॒न्मा॒द॒य॒स्व॒ । म॒घ॒व॒न्निति॑ मघ-व॒न्न्॒ । मा॒द॒य॒स्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञात् । य॒ज्ञादे॒व । ए॒व यज॑मानम् । यज॑मान॒न्न । नान्तः । अ॒न्तरे॑ति । ए॒त्यु॒प॒या॒मगृ॑हीतः । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒पा॒नस्य॑ । अ॒पा॒नस्य॒ धृत्यै᳚ । अ॒पा॒नस्येत्य॑प-अ॒नस्य॑ । धृत्यै॒ यत् । यदु॒भौ । उ॒भाव॑पवि॒त्रौ । अ॒प॒वि॒त्रौ गृह्येया॑ताम् । गृ॒ह्येया॑ताम्प्रा॒णम् । प्रा॒णम॑पा॒नः । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । अ॒पा॒नोनु॑ । अ॒पा॒न इत्य॑प-अ॒नः । अनु॒ नि । न्यृ॑च्छेत् । ऋ॒च्छे॒त्प्र॒मायु॑कः । प्र॒मायु॑कस्स्यात् । प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र-मायु॑कः । स्या॒त्प॒वित्र॑वान् । प॒वित्र॑वानन्तर्या॒मः । प॒वित्र॑वा॒निति॑ प॒वित्र॑-वा॒न्॒ । अ॒न्त॒र्या॒मो गृ॑ह्यते । अ॒न्त॒र्या॒म इत्य॑न्तः-या॒मः । गृ॒ह्य॒ते॒ प्रा॒णा॒पा॒नयोः᳚ (29)।
प्रा॒णा॒पा॒नयो॒र्विधृ॑त्यै । प्रा॒णा॒पा॒नयो॒रिति॑ प्राण-अ॒पा॒नयोः᳚ । विधृ॑त्यै प्राणापा॒नौ । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि-धृ॒त्यै॒ । प्रा॒णा॒पा॒नौ वै । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । वा ए॒तौ । ए॒तौ यत् । यदु॑पाꣳश्वन्तर्या॒मौ । उ॒पा॒ꣳ॒श्व॒न्त॒र्या॒मौ व्या॒नः । उ॒पा॒ꣳ॒श्व॒न्त॒र्या॒मा वित्यु॑पाꣳशु-अ॒न्त॒र्या॒मौ । व्या॒न उ॑पाꣳशु॒सव॑नः । व्या॒न इति॑ वि-अ॒नः । उ॒पा॒ꣳ॒शु॒सव॑नो॒ यम् । उ॒पा॒ꣳ॒शु॒सव॑न॒ इत्यु॑पाꣳशु-सव॑नः । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त प्र॒मायु॑कः । प्र॒मायु॑कस्स्यात् । प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र-मायु॑कः । स्या॒दिति॑ । इत्यस॑?स्पृष्टौ । असं॑स्पृष्टौ॒ तस्य॑ । असं॑सृष्टा॒वित्यसं᳚-सृ॒ष्टौ॒ । तस्य॑ सादयेत् । सा॒द॒ये॒द्व्या॒नेन॑ । व्या॒नेनै॒व । व्या॒नेनेति॑ वि-अ॒नेन॑ । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ प्रा॒णा॒पा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नौ वि । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । विच्छि॑नत्ति । छि॒न॒त्ति॒ ता॒जक् । ता॒जक्प्र । प्रमी॑यते । मी॒य॒ते॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ सर्व᳚म् । सर्व॒मायुः॑ । आयु॑रियात् । इ॒या॒दिति॑ । इति॒ संस्पृ॑ष्टौ । संस्प॑ष्टौ॒ तस्य॑ । संस्पृ॑ष्टा॒विति॒ सम्-स्पृ॒ष्टौ॒ । तस्य॑ सादयेत् । सा॒द॒ये॒द्व्या॒नेन॑ । व्या॒नेनै॒व । व्या॒नेनेति॑ वि-अ॒नेन॑ । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ प्रा॒णा॒पा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नौ सम् । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । सन्त॑नोति । त॒नो॒ति॒ सर्व᳚म् । सर्व॒मायुः॑ । आयु॑रेति । ए॒तीत्ये॑ति (30) ॥
वाग्वै । वा ए॒षा । ए॒षा यत् । यदै᳚न्द्रवाय॒वः । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वो यत् । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वः । यदै᳚न्द्रवाय॒वाग्राः᳚ । ऐ॒न्द॒वा॒य॒वाग्रा॒ ग्रहाः᳚ । ऐ॒न्द॒वा॒य॒वाग्रा॒ इत्यै᳚न्द्रवाय॒व-अ॒ग्राः॒ । ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्ते॒ वाच᳚म् । वाच॑मे॒व । ए॒वानु॑ । अनु॒ प्र । प्र य॑न्ति । य॒न्ति॒ वा॒युम् । वा॒युन्दे॒वाः । दे॒वा अ॑ब्रुवन् । अ॒ब्रु॒व॒न्थ्सोम᳚म् । सोम॒ꣳ॒ राजा॑नम् । राजा॑नꣳ हनाम । ह॒ना॒मेति॑ । इति॒ सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणै । वृ॒णै॒ मद॑ग्राः । मद॑ग्रा ए॒व । मद॑ग्रा॒ इति॒ मत्-अ॒ग्राः॒ । ए॒व वः॑ । वो॒ ग्रहाः᳚ । ग्रहा॑ गृह्यान्तै । गृ॒ह्या॒न्ता॒ इति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दैन्द्रवाय॒वाग्राः᳚ । ऐ॒न्द॒वा॒य॒वाग्रा॒ ग्रहाः᳚ । ऐ॒न्द॒वा॒य॒वाग्रा॒ इत्यै᳚न्द्रवाय॒व-अ॒ग्राः॒ । ग्रहा॑ गृह्यन्ते । गृ॒ह्य॒न्ते॒ तम् । तम॑घ्नन्न् । अ॒घ्न॒न्थ्सः । सो॑ऽपूयत् । अ॒पू॒य॒त्तम् । तन्दे॒वाः । दे॒वा न । नोप॑ । उपा॑धृष्णुवन् । अ॒धृ॒ष्णु॒व॒न्ते । ते वा॒युम् । वा॒युम॑ब्रुवन् । अ॒ब्रु॒व॒न्नि॒मम् । इ॒मन्नः॑ । न॒ स्स्व॒द॒य॒ । स्व॒द॒येति॑ । (31)
इति॒ सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणै । वृ॒णै॒ म॒द्दे॒वत्या॑नि । म॒द्दे॒व॒त्या᳚न्ये॒व । म॒द्दे॒व॒त्या॑-नीति॑ मत्-दे॒व॒त्या॑नि । ए॒व वः॑ । व॒ पात्रा॑णि । पात्रा᳚ण्युच्यान्तै । उ॒च्या॒न्ता॒ इति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚न्नाना देव॒त्या॑नि । ना॒ना॒ दे॒व॒त्या॑नि॒ सन्ति॑ । सन्ति॑ वाय॒व्या॑नि । वा॒य॒व्या᳚न्युच्यन्ते । उ॒च्य॒न्ते॒ तम् । तमे᳚भ्यः । ए॒भ्यो॒ वा॒युः । वा॒युरे॒व । ए॒वास्व॑दयत् । अ॒स्व॒द॒य॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्यत् । यत्पूय॑ति । पूय॑ति॒ तत् । तत्प्र॑वा॒ ते । प्र॒वा॒ते वि । प्र॒वा॒त इति॑ प्र-वा॒ते । विष॑जन्ति । स॒ज॒न्ति॒ वा॒युः । वा॒युर् हि । हि तस्य॑ । तस्य॑ पवयि॒ता । प॒व॒यि॒ता स्व॑दयि॒ता । स्व॒द॒यि॒ता तस्य॑ । तस्य॑ वि॒ग्रह॑णम् । वि॒ग्रह॑ण॒न्न । वि॒ग्रह॑ण॒मिति॑ वि-ग्रह॑णम् । नावि॑न्दन् । अ॒वि॒न्द॒न्थ्सा । साऽदि॑तिः । अदि॑तिरब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणै । वृ॒णा॒ अथ॑ । अथ॒ मया᳚ । मया॒ वि । वि गृ॑ह्णीध्वम् । गृ॒ह्णी॒ध्व॒म्म॒द्दे॒व॒त्याः᳚ । म॒द्दे॒व॒त्या॑ ए॒व । म॒दे॒व॒त्या॑ इति॑ मत्-दे॒व॒त्याः᳚ । ए॒व वः॑ । व॒स्सोमाः᳚ । सोमा᳚स्स॒न्नाः। (32)
स॒न्ना अ॑सन्न् । अ॒स॒न्निति॑ । इत्यु॑पया॒मगृ॑हीतः । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒दि॒ति॒दे॒व॒त्याः᳚ । अ॒दि॒ति॒दे॒व॒त्या᳚स्तेन॑ । अ॒दि॒ति॒दे॒व॒त्या॑ इत्य॑दिति-दे॒व॒त्याः᳚ । तेन॒ यानि॑ । यानि॒ हि । हि दा॑रु॒मया॑णि । दा॒रु॒मया॑णि॒ पात्रा॑णि । दा॒रु॒मया॒णीति॑ दारु-मया॑नि । पात्रा᳚ण्य॒स्यै । अ॒स्यै तानि॑ । तानि॒ योनेः᳚ । योने॒स्सम्भू॑तानि । सम्भू॑तानि॒ यानि॑ । सम्भू॑ता॒नीति॒ सम्-भू॒ता॒नि॒ । यानि॑ मृ॒न्मया॑नि । मृ॒न्मया॑नि सा॒ख्षात् । मृ॒न्मया॒नीति॑ मृत्-मया॑नि । सा॒ख्षात्तानि॑ । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । तान्य॒स्यै । अ॒स्यै तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒वम् । ए॒वमा॑ह । आ॒ह॒ वाक् । वाग्वै । वै परा॑ची । परा॒च्यव्या॑कृता । अव्या॑कृताऽ वदत् । अव्या॑कृ॒तेत्यवि॑-आ॒कृ॒ता॒ । अ॒व॒ द॒त्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा इन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्नि॒माम् । इ॒मान्नः॑ । नो॒ वाच᳚म् । वाचँ॒व्व्याकु॑रु । व्याकु॒र्विति॑ । व्याकु॒र्विति॑ वि-आकु॑रु । इति॒ सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणै । वृ॒णै॒ मह्य᳚म् । मह्य॑ञ्च । चै॒व । ए॒वैषः । ए॒ष वा॒यवे᳚ । वा॒यवे॑ च । च॒ स॒ह । स॒ह गृ॑ह्यातै । गृ॒ह्या॒ता॒ इति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दैन्द्रवाय॒वः । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वस्स॒ह । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वः । स॒ह गृ॑ह्यते । गृ॒ह्य॒ते॒ ताम् । तामिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ मध्य॒तः । म॒ध्य॒तो॑ऽव॒क्रम्य॑ । अ॒व॒क्रम्य॒ व्याक॑रोत् । अ॒व॒क्रम्येत्य॑व-क्रम्य॑ । व्याक॑रो॒त्तस्मा᳚त् । व्याक॑रो॒दिति॑ वि-आक॑रोत् । तस्मा॑दि॒यम् । इ॒यँव्व्याकृ॑ता । व्याकृ॑ता॒ वाक् । व्याकृ॒तेति॑ वि-आकृ॑ता । वागु॑द्यते । उ॒द्य॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्स॒कृत् । स॒कृदिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य मध्य॒तः । म॒ध्य॒तो गृ॑ह्यते । गृ॒ह्य॒ते॒ द्विः । द्विर्वा॒यवे᳚ । वा॒यवे॒ द्वौ । द्वौ हि । हि सः । सवरौ᳚ । वरा॒ववृ॑णीत । अवृ॑णी॒तेत्य-वृ॑णीत (33) ॥
मि॒त्रन्दे॒वाः । दे॒वा अ॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्थ्सोम᳚म् । सोम॒ꣳ॒ राजा॑नम् । राजा॑नꣳ हनाम । ह॒ना॒मेति॑ । इति॒ सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒न्न । ना हम् । अ॒हꣳ सर्व॑स्य । सर्व॑स्य॒ वै । वा अ॒हम् । अ॒हम्मि॒त्रम् । मि॒त्रम॑स्मि । अ॒स्मीति॑ । इति॒ तम् । तम॑ ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्॒ हना॑म । हना॑मै॒व । ए॒वेति॑ । इति॒ सः । सो᳚ ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणै । वृ॒णै॒ पय॑सा । पय॑सै॒व । ए॒व मे᳚ । मे॒ सोम᳚म् । सोमं॑ श्रीणान् । श्री॒णा॒निति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚न्मैत्रावरु॒णम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णम्पय॑सा । मै॒त्रा॒व॒रु॒ण॒मिति॑ मैत्रा-व॒रु॒णम् । पय॑सा श्रीणन्ति । श्री॒ण॒न्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्प॒शवः॑ । प॒शवो प॑ । अपा᳚क्रामन्न् । अ॒क्रा॒म॒न्मि॒त्रः । मि॒त्रस्सन्न् । सन्क्रू॒रम् । क्रू॒रम॑कः । अ॒क॒रिति॑ । इति॑ क्रू॒रम् । क्रू॒रमि॑व । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष क॑रोति। (34)
। क॒रो॒ति॒ यः । यस्सोमे॑न । सोमे॑न॒ यज॑ते । यज॑ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्प॒शवः॑ । प॒शवोऽप॑ । अप॑ क्रामन्ति । क्रा॒म॒न्ति॒ यत् । यन्मै᳚त्रावरु॒णम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णम्पय॑सा । मै॒त्रा॒व॒रु॒णमिति॑ मैत्रा-व॒रु॒णम् । पय॑सा श्री॒णाति॑ । श्री॒णाति॑ प॒शुभिः॑ । प॒शुभि॑रे॒व । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । ए॒व तत् । तन्मि॒त्रम् । मि॒त्रꣳ स॑म॒र्धय॑ति । स॒म॒र्धय॑ति प॒शुभिः॑ । स॒म॒र्धय॒तीति॑ सम्-अ॒र्धय॑ति । प॒शुभि॒र्यज॑मानम् । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । यज॑मानम्पु॒रा । पु॒रा खलु॑ । खलु॒ वाव । वावैवम् । ए॒वम्मि॒त्रः । मित्रो॑ऽवेत् । अ॒वे॒दप॑ । अप॒ मत् । मत्क्रू॒रम् । क्रू॒रञ्च॒क्रुषः॑ । च॒क्रुष॑ प॒शवः॑ । प॒शव॑ क्रमिष्यन्ति । क्र॒मि॒ष्य॒न्तीति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒वम् । ए॒वम॑वृणीत । अ॒वृ॒णी॒त॒ वरु॑णम् । वरु॑णन्दे॒वाः । दे॒वा अ॑ब्रुवन् । अ॒ब्रु॒व॒न्त्वया᳚ । त्वयाऽꣳ॑श॒भुवा᳚ । अ॒ꣳ॒श॒भुवा॒ सोम᳚म् । अ॒ꣳ॒श॒भुवेत्यꣳ॑श-भुवा᳚ । सोम॒ꣳ॒ राजा॑नम् । राजा॑नꣳ हनाम । ह॒ना॒मेति॑ । इति॒ सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणै । वृ॒णै॒ मह्य᳚म् । मह्य॑ञ्च । चै॒व। (35)
ए॒वैषः । ए॒ष मि॒त्राय॑ । मि॒त्राय॑ च । च॒ स॒ह । स॒ह गृ॑ह्यातै । गृ॒ह्या॒ता॒ इति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚न्मैत्रावरु॒णः । मै॒त्रा॒व॒रु॒णस्स॒ह । मै॒त्रा॒व॒रु॒ण इति॑ मैत्रा-व॒रु॒णः । स॒ह गृ॑ह्यते । गृ॒ह्य॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒ राज्ञा᳚ । राज्ञा॒ राजा॑नम् । राजा॑नꣳश॒भुवा᳚ । अ॒ꣳ॒श॒भुवा᳚ घ्नन्ति । अ॒ꣳ॒श॒भुवेत्यꣳ॑श-भुवा᳚ । घ्न॒न्ति॒ वैश्ये॑न । वैश्ये॑न॒ वैश्य᳚म् । वैश्यꣳ॑ शू॒द्रेण॑ । शू॒द्रेण॑ शू॒द्रम् । शू॒द्रन्न । न वै । वा इ॒दम् । इ॒दन्दिवा᳚ । दिवा॒ न । न नक्त᳚म् । नक्त॑मासीत् । आ॒सी॒दव्या॑वृत्तम् । अव्या॑वृत्त॒न्ते । अव्या॑वृत्त॒मित्यवि॑-आ॒वृ॒त्त॒म्॒ । ते दे॒वाः । दे॒वा मि॒त्रावरु॑णौ । मि॒त्रावरु॑णावब्रुवन्न् । मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा-वरु॑णौ । अ॒ब्रु॒व॒न्नि॒दम् । इ॒दन्नः॑ । नो॒ वि । वि वा॑सयतम् । वा॒स॒य॒त॒मिति॑ । इति॒ तौ । ता व॑ब्रूताम् । अ॒ब्रू॒ताँ॒व्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणावहै । वृ॒णा॒व॒हा॒ एकः॑ । एक॑ ए॒व । ए॒वावत् । आ॒वत्पूर्वः॑ । पूर्वो॒ ग्रहः॑ । ग्रहो॑ ग्रह्यातै । गृ॒ह्या॒ता॒ इति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दैन्द्रवाय॒वः । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व पूर्वः॑ । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वः । पूर्वो॑ मैत्रावरु॒णात् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णाद्गृ॑ह्यते । मै॒त्रा॒व॒रु॒णादिति॑ मैत्रा-व॒रु॒णात् । गृ॒ह्य॒ते॒ प्रा॒णा॒पा॒नौ । प्रा॒णा॒पा॒नौ हि । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । ह्ये॑तौ । ए॒तौ यत् । यदु॑पाꣳश्वन्तर्या॒मौ । उ॒पा॒ꣳ॒श्व॒न्त॒र्यामौ मि॒त्रः । उ॒पा॒ꣳ॒श्व॒न्तर्यामावित्यु॑पाꣳशु-अ॒न्त॒र्या॒मौ । मि॒त्रोऽहः॑ । अह॒रज॑नयत् । अज॑नय॒द्वरु॑णः । वरु॑णो॒ रात्रि᳚म् । रात्रि॒न्ततः॑ । ततो॒ वै । वा इ॒दम् । इ॒दँव्वि । व्यौ᳚च्छत् । औ॒च्छ॒द्यत् । यन्मै᳚त्रावरु॒णः । मै॒त्रा॒व॒रु॒णो गृ॒ह्यते᳚ । मै॒त्रा॒व॒रु॒ण इति॑ मैत्रा-व॒रु॒णः । गृ॒ह्यते॒ व्यु॑ष्ट्यै । व्यु॑ष्ट्या इति॒ वि- उ॒ष्ट्यै॒ (36) ॥
य॒ज्ञस्य॒ शिरः॑ । शिरो᳚ च्छिद्यत । अ॒च्छि॒द्य॒त॒ ते । ते दे॒वाः । दे॒वा अ॒श्विनौ᳚ । अ॒श्विना॑वब्रुवन् । अ॒ब्रु॒व॒न्भि॒षजौ᳚ । भि॒षजौ॒ वै । वै स्थः॑ । स्थ॒ इ॒दम् । इ॒दँय्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ शिरः॑ । शिर॒ प्रति॑ । प्रति॑ धत्तम् । ध॒त्त॒मिति॑ । इति॒ तौ । ताव॑ब्रूताम् । अ॒ब्रू॒ताँ॒व्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणावहै । वृ॒णा॒व॒है॒ ग्रहः॑ । ग्रह॑ ए॒व । ए॒व नौ᳚ । ना॒वत्र॑ । अत्रापि॑ । अपि॑ गृह्यताम् । गृ॒ह्य॒ता॒मिति॑ । इति॒ ताभ्या᳚म् । ताभ्या॑मे॒तम् । ए॒तमा᳚श्वि॒नम् । आ॒श्वि॒नम॑गृह्णन्न् । अ॒गृ॒ह्ण॒न्ततः॑ । ततो॒ वै । वै तौ । तौ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ शिरः॑ । शिर॒ प्रति॑ । प्रत्य॑धत्ताम् । अ॒ध॒त्ताँ॒य्यत् । यदा᳚श्वि॒नः । आ॒श्वि॒नो गृ॒ह्यते᳚ । गृ॒ह्यते॑ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ निष्कृ॑त्यै । निष्कृ॑त्य॒ तौ । निष्कृ॑त्या॒ इति॒ निः-कृ॒त्यै॒ । तौ दे॒वाः । दे॒वा अ॑ब्रुवन्न् । अ॒ब्रु॒व॒न्नपू॑तौ । अपू॑ता॒ वै । वा इ॒मौ । इ॒मौ म॑नुष्यच॒रौ । म॒नु॒ष्य॒च॒रौभि॒षजौ᳚ । म॒नु॒ष्य॒च॒राविति॑ मनुष्य-च॒रौ। (37)
। भि॒षजा॒विति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्ब्राह्म॒णेन॑ । ब्रा॒ह्म॒णेन॑ भेष॒जम् । भे॒ष॒जन्न । न॒ का॒र्य᳚म् । का॒र्य॑मपू॑तः । अपू॑तो॒ हि । ह्ये॑षः । ए॒षो॑ऽमे॒ध्यः । अ॒मे॒ध्यो यः । यो भि॒षक् । भि॒षक्तौ । तौ ब॑हिष्पवमा॒नेन॑ । ब॒हि॒ष्प॒मा॒नेन॑ पवयि॒त्वा । ब॒हि॒ष्प॒व॒मा॒नेनेति॑ बहिः-प॒व॒मा॒नेन॑ । प॒व॒यि॒त्वा ताभ्या᳚म् । ताभ्या॑मे॒तम् । ए॒तमा᳚श्वि॒नम् । आ॒श्वि॒नम॑गृह्णन् । अ॒गृ॒ह्ण॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्बहिष्पवमा॒ने । ब॒हि॒ष्प॒व॒मा॒ने स्तु॒ते । ब॒हि॒ष्प॒वमा॒न इति॑ बहिः-प॒व॒मा॒ने । स्तु॒त आ᳚श्वि॒नः । आ॒श्वि॒नो गृ॑ह्यते । गृ॒ह्य॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒वम् । ए॒वँव्वि॒दुषा᳚ । वि॒दुषा॑ बहिष्पवमा॒नः । ब॒हि॒ष्प॒व॒मा॒न उ॑प॒सद्यः॑ । ब॒हि॒ष्प॒व॒मा॒न इति॑ बहिः-प॒व॒मा॒नः । उ॒प॒सद्य॑ प॒वित्र᳚म् । उ॒प॒सद्य॒ इत्यु॑प-सद्यः॑ । प॒वित्रँ॒व्वै । वै ब॑हिष्पवमा॒नः । ब॒हि॒ष्प॒व॒मा॒न आ॒त्मान᳚म् । ब॒हि॒ष्प॒व॒मा॒न इति॑ बहिः-प॒व॒मा॒नः । आ॒त्मान॑मे॒व । ए॒व प॑वयते । प॒व॒य॒ते॒ तयोः᳚ । तयो᳚स्त्रे॒धा । त्रे॒धा भैष॑ज्यम् । भैष॑ज्यँ॒व्वि । वि नि । न्य॑दधुः । अ॒द॒धु॒र॒ग्नौ । अ॒ग्नौ तृती॑यम् । तृती॑यम॒फ्सु । अ॒फ्सु तृती॑यम् । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । तृती॑यम्ब्राह्म॒णे । ब्रा॒ह्म॒णे तृती॑यम् । तृती॑य॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दुदपा॒त्रम् । उ॒द॒पा॒त्रमु॑पनि॒धाय॑ । उ॒द॒पा॒त्रमित्यु॑द-पा॒त्रम्। (38)
उ॒प॒नि॒धाय॑ ब्राह्म॒णम् । उ॒प॒नि॒धायेत्यु॑प-नि॒धाय॑ । ब्रा॒ह्म॒णन्द॑ख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒तो नि॒षाद्य॑ । नि॒षाद्य॑ भेष॒जम् । नि॒षाद्येति॑ नि-साद्य॑ । भे॒ष॒जङ्कु॑र्यात् । कु॒र्या॒द्याव॑त् । याव॑दे॒व । ए॒व भे॑ष॒जम् । भे॒ष॒जन्तेन॑ । तेन॑ करोति । क॒रो॒ति॒ स॒मर्धु॑कम् । स॒मर्धु॑कमस्य । स॒मर्धु॑क॒मिति॑ सम्-अर्धु॑कम् । अ॒स्य॒ कृ॒तम् । कृ॒तम्भ॑वति । भ॒व॒ति॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ कस्मा᳚त् । कस्मा᳚थ्स॒त्यात् । स॒त्यादेक॑पात्राः । एक॑पात्राद्विदेव॒त्याः᳚ । एक॑पात्रा॒ इत्येक॑-पा॒त्राः॒ । द्वि॒दे॒व॒त्या॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ । द्वि॒दे॒व॒त्या॑ इति॑ द्वि-दे॒वत्याः᳚ । गृ॒ह्यन्ते॑ द्वि॒पात्राः᳚ । द्वि॒पात्रा॑ हूयन्ते । द्वि॒पात्रा॒ इति॑ द्वि-पात्राः᳚ । हू॒य॒न्त॒ इति॑ । इति॒ यत् । यदेक॑पात्राः । एक॑पात्रा गृ॒ह्यन्ते᳚ । एक॑पात्रा॒ इत्येक॑-पा॒त्राः॒ । गृ॒ह्यन्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒देकः॑ । एको᳚न्तर॒तः । अ॒न्त॒र॒त प्रा॒णः । प्रा॒णो द्वि॒पात्राः᳚ । प्रा॒ण इति॑ प्र- अ॒नः । द्वि॒पात्रा॑ हूयन्ते । द्वि॒पात्रा॒ इति॑ द्वि-पात्राः᳚ । हू॒य॒न्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्द्वौ द्वौ᳚ । द्वौद्वौ॑ ब॒हिष्टा᳚त् । द्वौद्वा॒विति॒ द्वौ-द्वौ॒ । ब॒हिष्टा᳚त्प्रा॒णाः । प्रा॒णा प्रा॒णाः । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । प्रा॒णा वै । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । वा ए॒ते । ए॒ते यत् । यद्द्वि॑देव॒त्याः᳚ । द्वि॒दे॒व॒त्याः᳚ प॒शवः॑ । द्वि॒दे॒वत्या॑ इति॑ द्वि-दे॒व॒त्याः᳚ । प॒शव॒ इडा᳚ । इडा॒ यत् । यदिडा᳚म् । इडा॒म्पूर्वा᳚म् । पूर्वा᳚न्द्विदेव॒त्ये᳚भ्यः । द्वि॒द्वे॒व॒त्ये᳚भ्य उप॒ह्वये॑त । द्वि॒दे॒व॒त्ये᳚भ्य॒ इति॑ द्वि-दे॒व॒त्ये᳚भ्यः । उ॒प॒ ह्वये॑तप॒शुभिः॑ । उ॒प॒ह्वये॒तेत्यु॑प-ह्वये॑त (39)।
प॒शुभि॑ प्रा॒णान् । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । प्रा॒णान॒न्तः । प्रा॒णानि॑ति प्र-अ॒नान् । अ॒न्तर्द॑धीत । द॒धी॒त॒ प्र॒मायु॑कः । प्र॒मायु॑क स्स्यात् । प्र॒मायु॑क॒ इति॒ प्र-मायु॑कः । स्या॒द्वि॒दे॒वत्यान्॑ । द्वि॒दे॒व॒त्या᳚न्भख्षयि॒त्वा । स्या॒द्वि॒दे॒व॒त्या॑निति॑ द्वि-दे॒व॒त्यान्॑ । भ॒ख्ष॒यि॒त्वेडा᳚म् । इडा॒मुप॑ । उप॑ ह्वयते । ह्व॒य॒ते॒ प्रा॒णान् । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒वात्मन् । आ॒त्मन्धि॒त्वा । धि॒त्वा प॒शून् । प॒शूनुप॑ । उप॑ ह्वयते । ह्व॒य॒ते॒ वाक् । वाग्वै । वा ऐ᳚न्द्रवाय॒वः । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व चख्षुः॑ । ऐ॒न्द॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वः । चख्षु॑र्मैत्रावरु॒णः । मै॒त्र॒व॒रु॒णश्श्रोत्र᳚म् । मै॒त्रा॒व॒रु॒ण इति॑ मैत्रा-व॒रु॒णः । श्रोत्र॑माश्वि॒नः । आ॒श्वि॒न पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॑दैन्द्रवाय॒वम् । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वम्भ॑ख्षयति । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वमित्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वम् । भ॒ख्ष॒य॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚ द्वा॒चा । वा॒चा व॑दति । व॒द॒ति॒ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚न्मैत्रावरु॒णम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णन्तस्मा᳚त् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णमिति॑ मैत्रा-व॒रु॒णम् । तस्मा᳚त्पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒च्चख्षु॑षा । चख्षु॑षा पश्यति । प॒श्य॒ति॒ स॒र्वतः॑ । स॒र्वत॑ परि॒हार᳚म् । प॒रि॒हार॑माश्वि॒नम् । प॒रि॒हार॒मिति॑ परि-हार᳚म् । आ॒श्वि॒नन्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्स॒र्वतः॑ । स॒र्वत॒श्श्रोत्रे॑ण । श्रोत्रे॑ण शृणोति । शृ॒णो॒ति॒ प्रा॒णाः । प्रा॒णा वै । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । वा ए॒ते । ए॒ते यत् । यद्द्वि॑देव॒त्याः᳚ । द्वि॒दे॒व॒त्या॑ अरि॑क्तानि । द्वि॒दे॒व॒त्या॑ इति॑ द्वि-दे॒वत्याः᳚ (40)।
। अरि॑क्तानि॒ पात्रा॑णी । पात्रा॑णि सादयति । सा॒द॒य॒ति॒ तस्मा᳚त् । त॒स्मा॒दरि॑क्ताः । अरि॑क्ता अन्तर॒तः । अ॒न्त॒र॒त प्रा॒णाः । प्रा॒ण यतः॑ । प्रा॒णा इति॑ प्र- अ॒नाः । यत॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ वित॑तस्य । वित॑तस्य॒ न । वित॑त॒स्येति॒ वि-त॒त॒स्य॒ । न क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यते॒ तत् । तदनु॑ । अनु॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ रख्षाꣳ॑सि । रख्षा॒गं॒ स्यव॑ । अव॑ चरन्ति । च॒र॒न्ति॒ यत् । यदरि॑क्तानि । अरि॑क्तानि॒ पात्रा॑णि । पात्रा॑णि सा॒दय॑ति । सा॒दय॑ति क्रि॒यमा॑णम् । क्रि॒यमा॑णमे॒व । ए॒व तत् । तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ शये । श॒ये॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मन॑न्ववचाराय । अन॑न्ववचाराय॒ दख्षि॑णस्य । अन॑न्ववचारा॒येत्यननुः॑-अ॒व॒चा॒रा॒य॒ । दख्षि॑णस्य हवि॒र्धान॑स्य । ह॒वि॒र्धान॒स्योत्त॑रस्याम् । ह॒वि॒र्धान॒स्येति॑ हविः-धान॑स्य । उत्त॑रस्याँव्वर्त॒न्याम् । उत्त॑रस्या॒मित्युत्-त॒र॒स्या॒म्॒ । व॒र्त॒न्याꣳ सा॑दयति । सा॒द॒य॒ति॒ वा॒चि । वा॒च्ये॑व । ए॒व वाच᳚म् । वाच॑न्दधाति । द॒धा॒त्या । आ तृ॑तीयसव॒नात् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नात्परि॑ । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नादिति॑ तृतीय-स॒व॒नात् । परि॑ शेरे । शे॒रे॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑त्यै । सन्त॑त्या॒ इति॒ सम्-त॒त्यै॒ (41) ॥9॥
बृह॒स्पति॑र्दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्पु॒रोहि॑तः । पु॒रोहि॑त॒ आसी᳚त् । पु॒रोहि॑त॒ इति॑ पु॒रः-हि॒तः॒ । आसी॒च्छण्डा॒मर्कौ᳚ । शण्डा॒मर्का॒ वसु॑राणाम् । शण्डा॒मर्का॒विति॒ शण्डा᳚-मर्कौ᳚ । असु॑राणा॒म्ब्रह्म॑ण्वन्तः । ब्रह्म॑ण्वन्तौ दे॒वाः । ब्रह्म॑ण्वन्त॒ इति॒ ब्रह्मण्ण्॑-व॒न्तः॒ । दे॒वा आसन्न्॑ । आस॒न्ब्रह्म॑ण्वन्तः । ब्रह्म॑ण्व॒न्तोऽसु॑राः । ब्रह्म॑ण्वन्त॒ इति॒ ब्रह्मण्ण्॑-व॒न्तः॒ । असु॑रा॒स्ते । ते᳚ऽन्यः । अ॒न्यो᳚ऽन्यम् । अ॒न्यन्न । नाश॑क्नुवन् । अ॒श॒क्नु॒व॒न्न॒बि॑भवितुम् । अ॒भिभ॑वितु॒न्ते । अ॒भिभ॑वितु॒मित्यभि॑-भ॒वि॒तु॒म्॒ । ते दे॒वाः । दे॒वाश्शण्डा॒मर्कौ᳚ । शण्डा॒मर्का॒वुप॑ । शण्डा॒मर्का॒विति॒ शण्डा᳚-मर्कौ᳚ । उपा॑मन्त्रयन्त । अ॒म॒न्त्र॒य॒न्त॒ तौ । ताव॑ब्रूताम् । अ॒ब्रू॒ताँ॒व्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणावहै । वृ॒णा॒व॒है॒ ग्रहौ᳚ । ग्रहा॑वे॒व । ए॒वानौ । ना॒वत्र॑ । अत्रापि॑ । अपि॑ गृह्येताम् । गृ॒ह्ये॒ता॒मिति॑ । इति॒ ताभ्या᳚म् । ताभ्या॑मे॒तौ । ए॒तौ शु॒क्राम॒न्थिनौ᳚ । शु॒क्राम॒न्थिना॑वगृह्णन् । शु॒क्राम॒न्थिना॒विति॑ शु॒क्रा-म॒न्थिनौ᳚ । अ॒गृ॒ह्णन्ततः॑ । ततो॑ दे॒वाः । दे॒वा अभ॑वन्न् । अभ॑व॒न्परा᳚ । पराऽसु॑राः । असु॑रा॒ यस्य॑ । यस्यै॒वम् । ए॒वँव्वि॒दुषः॑ । वि॒दुष॑श्शु॒क्राम॒न्थिनौ᳚ । शु॒क्राम॒न्थिनौ॑ गृ॒ह्येते᳚ । शु॒क्राम॒न्थिना॒विति॑ शु॒क्रा-म॒न्थिनौ᳚ । गृ॒ह्येते॒ भव॑ति । गृ॒ह्येते॒ इति॑ गृ॒ह्येते᳚ । भव॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒ परा᳚ । परा᳚ऽस्य (42)।
अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति । भ॒व॒ति॒ तौ । तौ दे॒वाः । दे॒वा अ॑प॒नुद्य॑ । अ॒प॒नुद्या॒त्मने᳚ । अ॒प॒नुद्येत्य॑प-नुद्य॑ । आ॒त्मन॒ इन्द्रा॑य । इन्द्रा॑याजुहवुः । अ॒जु॒ह॒वु॒रप॑नुत्तौ । अप॑नुत्तौ॒ शण्डा॒मर्कौ᳚ । अप॑नुत्ता॒वित्यप॑-नु॒त्तौ॒ । शण्डा॒मर्कौ॑स॒ह । शण्डा॒मर्का॒विति॒ शण्डा᳚-मर्कौ᳚ । स॒हामुना᳚ । अ॒मुनेति॑ । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒द्यम् । यन्द्वि॒ष्यात् । द्वि॒ष्याद्यम् । यमे॒व । ए॒व द्वेष्टि॑ । द्वेष्टि॒ तेन॑ । तेनै॑नौ । ए॒नौ॒ स॒ह । स॒हाप॑ । अप॑ नुदते । नु॒द॒ते॒ सः । स प्र॑थ॒मः । प्र॒थ॒मस्सङ्कृ॑तिः । सङ्कृ॑तिर्वि॒श्वक॑र्मा । सङ्कृ॑ति॒रिति॒ सम्-कृ॒तिः॒ । वि॒श्वक॒र्मेति॑ । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । इत्ये॒व । ए॒वैनौ᳚ । ए॒नौ॒वा॒त्मने᳚ । आ॒त्मन॒ इन्द्रा॑य । इन्द्रा॑याजुहवुः । अ॒जु॒ह॒वु॒रिन्द्रः॑ । इन्द्रो॒ हि । ह्ये॑तानि॑ । ए॒तानि॑ रू॒पाणि॑ । रू॒पाणि॒ करि॑क्रत् । करि॑क्र॒दच॑रत् । अच॑रद॒सौ । अ॒सौ वै । वा आ॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यश्शु॒क्रः । शु॒क्रश्च॒न्द्रमाः᳚ । च॒न्द्रमा॑ म॒न्थी । म॒न्थ्य॑पि॒गृह्य॑ । अ॒पि॒गृह्य॒ प्राञ्चौ᳚ । अ॒पि॒गृह्येत्य॑पि-गृह्य॑ । प्राञ्चौ॒ निः । निष्क्रा॑मतः (43)।
। क्रा॒म॒त॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा॒त्प्राञ्चौ᳚ । प्राञ्चौ॒ यन्तौ᳚ । यन्तौ॒न । न प॑श्यन्ति । प॒श्य॒न्ति॒ प्र॒त्यञ्चौ᳚ । प्र॒त्यञ्चा॑वा॒व्यत्य॑ । आ॒वृत्य॑ जुहुतः । आ॒वृत्येत्या᳚-वृत्य॑ । जु॒हु॒त॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्प्र॒त्यञ्चौ᳚ । प्र॒त्यञ्चौ॒ यन्तौ᳚ । यन्तौ॑ पश्यन्ति । प॒श्य॒न्ति॒ चख्षुषी । चख्षुषी॒ वै । चख्षु॑षी॒ इति॒ चख्षु॑षी । वा ए॒ते । ए॒ते य॒ज्ञस्य॑ । ए॒ते इत्ये॒ते । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यच्छु॑क्राम॒न्थिनौ᳚ । शु॒क्रम॒न्थिनौ॒ नासि॑का । शु॒क्राम॒न्थिना॒विति॑ शु॒क्रा-म॒न्थिनौ᳚ । नासि॑कोत्तरवे॒दिः । उ॒त्त॒र॒वे॒दिर॒भितः॑ । उ॒त्त॒र॒वेदिरित्यु॑त्तर-वे॒दिः । अ॒भित॑ परि॒क्रम्य॑ । प॒रि॒क्रम्य॑जुहतः । प॒रि॒क्रम्येति॑ परि-क्रम्य॑ । जु॒हु॒त॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒भितः॑ । अ॒भितो॒ नासि॑काम् । नासि॑का॒ञ्चख्षु॑षी । चख्षु॑षी॒ तस्मा᳚त् । चख्षु॑षी॒ इति॒ चख्षु॑षी । तस्मा॒न्नासि॑कया । नासि॑कया॒ चख्षु॑षी । चख्षु॑षी॒ विधृ॑ते । चख्षु॑षी॒ इति॒ चख्षु॑षी । विधृ॑ते स॒र्वतः॑ । विधृ॑ते॒ इति॒ वि- धृ॒ते॒ । स॒र्वत॒ परि॑ । परि॑ क्रामतः । क्रा॒म॒तो॒ रख्ष॑साम् । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्यै दे॒वाः । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । दे॒वा वै । वै याः । या प्राचीः᳚ । प्राची॒राहु॑तीः । आहु॑ती॒रजु॑हवुः । आहु॑ती॒रित्या-हु॒तीः॒ । अजु॑हवु॒र्ये । ये पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒दसु॑राः । असु॑रा॒ आसन्न्॑ । आस॒न्तान् । ताꣳस्ताभिः॑ । ताभि॒ प्र । प्राणु॑दन्त। (44)
। अ॒नु॒द॒न्त॒ याः । या प्र॒तीचीः᳚ । प्र॒तीची॒र्ये । ये प॒श्चात् । प॒श्चादसु॑राः । असु॑रा॒ आसन्न्॑ । आस॒न्तान् । ताꣳस्ताभिः॑ । ताभि॒रप॑ । अपा॑नुदन्त । अ॒नु॒द॒न्त॒ प्राचीः᳚ । प्राची॑र॒न्याः । अ॒न्या आहु॑तयः । आहु॑तयो हू॒यन्ते᳚ । आहु॑तय॒ इत्या-हु॒त॒यः॒ । हू॒यन्ते᳚ प्र॒त्यञ्चौ᳚ । प्र॒त्यञ्चौ॑ शु॒क्राम॒न्थिनौ᳚ । शु॒क्राम॒न्थिनौ॑ प॒श्चात् । शु॒क्राम॒न्थिना॒विति॑ शु॒क्रा-म॒न्थिनौ᳚ । प॒श्चाच्च॑ । चै॒व । ए॒व पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚च्च । च॒ यज॑मानः । यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्या॒न्प्र । प्रणु॑दते । नु॒द॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒त्परा॑चीः । परा॑ची प्र॒जाः । प्र॒जा प्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्रवी॑यन्ते । वी॒य॒न्ते॒ प्र॒तीचीः᳚ । प्र॒तीची᳚र्जायन्ते । जा॒य॒न्ते॒ शु॒क्राम॒न्थिनौ᳚ । शु॒क्राम॒न्थिनौ॒ वै । शु॒क्राम॒न्थिना॒विति॑ शु॒क्रा-म॒न्थिनौ᳚ । वा अनु॑ । अनु॑ प्र॒जाः । प्र॒जा प्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र जा॑यन्ते । जा॒य॒न्ते॒ऽत्रीः । अ॒त्रीश्च॑ । चा॒ऽऽद्याः᳚ । आ॒द्या᳚श्च । च॒ सु॒वीराः᳚ । सु॒वीराः᳚ प्र॒जाः । सु॒वीरा॒ इति॑ सु-वीराः᳚ । प्र॒जा प्र॑ज॒नयन्न्॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र॒ज॒नय॒न्परि॑ । प्र॒ज॒नय॒न्निति॑ प्र-ज॒नयन्न्॑ । परी॑हि । इ॒हि॒ शु॒क्रः । शु॒क्रश्शु॒क्रशो॑चिषा । शु॒क्रशो॑चिषा सुप्र॒जाः । शु॒क्रशो॑चि॒षेति॑ शु॒क्र-शो॒चि॒षा॒। (45)
। सु॒प्र॒जा प्र॒जाः । सु॒प्र॒जा इति॑ सु-प्र॒जाः । प्र॒जा प्र॑ज॒नयन्न्॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र॒जनय॒न्परि॑ । प्र॒ज॒नय॒न्निति॑ प्र-ज॒नयन्न्॑ । परी॑हि । इ॒ह॒ म॒न्थी । म॒न्थी म॒न्थिशो॑चिषा । म॒न्थिशो॑चि॒षेति॑ । म॒न्थिशो॑चि॒षेति॑ म॒न्थि-शो॒चि॒षा॒ । इत्या॑ह । आ॒है॒ताः । ए॒ता वै । वै सु॒वीराः᳚ । सु॒वीरा॒ याः । सु॒वीरा॒ इति॑ सु-वीराः᳚ । या अ॒त्रीः । अ॒त्रीरे॒ताः । ए॒तास्सु॑प्र॒जाः । सु॒प्र॒जा याः । सु॒प्र॒जा इति॑ सु-प्र॒जाः । या आ॒द्याः᳚ । आ॒द्या॑यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदा॒त्री । अ॒त्र्य॑स्य । अ॒स्य॒ प्र॒जा । प्र॒जा जा॑यते । प्र॒जेति॑ प्र-जा । जा॒य॒ते॒ न । ना॒ऽऽद्या᳚ । अ॒द्या᳚ प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ते॒रख्षि॑ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । अख्ष्य॑श्वयत् । अ॒श्व॒य॒त्तत् । तत्परा᳚ । परा॑ऽपतत् । अ॒प॒त॒त्तत् । तद्विक॑ङ्कतम् । विक॑ङ्कत॒म्प्र । विक॑ङ्कत॒मिति॒ वि-क॒ङ्क॒त॒म्॒ । प्रावि॑शत । अ॒वि॒श॒त॒त्तत् । तद्विक॑ङ्कते । विक॑ङ्कते॒ न । विक॑ङ्कत॒ इति॒ वि-क॒ङ्क॒ते॒ । नार॑मत । अ॒र॒म॒त॒ तत् । तद्यव᳚म् । यव॒म्प्र । प्रावि॑शत् । अ॒वि॒श॒तत् । तद्यवे᳚ । यवे॑ऽरमत । अ॒र॒म॒त॒ तत् । तद्यव॑स्य । यव॑स्य यव॒त्वम्। (46)
। य॒व॒त्वँय्यत् । य॒व॒त्वमिति॑ यव-त्वम् । यद्वैक॑ङ्कतम् । वैक॑ङ्कतम्मन्थिपा॒त्रम् । म॒न्थि॒पा॒त्रम्भव॑ति । म॒न्थि॒पा॒त्रमिति॑ मन्थि-पा॒त्रम् । भव॑ति॒ सक्तु॑भिः । सक्तु॑भिश्श्री॒णाति॑ । सक्तु॑भि॒रिति॒ सक्तु॑-भिः॒ । श्री॒णाति॑ प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑तेरे॒व । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । ए॒व तत् । तच्चख्षुः॑ । चख्षु॒स्सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ कस्मा᳚त् । कस्मा᳚थ्स॒त्यात् । स॒त्यान्म॑न्थिपा॒त्रम् । म॒न्थि॒पा॒त्रꣳ सदः॑ । म॒न्थि॒पा॒त्रमिति॑ मन्थि-पा॒त्रम् । सदो॒ न । नाश्नु॑ते । अ॒श्नु॒त॒ इति॑ । इत्या᳚र्तपा॒त्रम् । आ॒र्त॒पा॒त्रꣳ हि । आ॒र्त॒पा॒त्रमित्या᳚र्त-पा॒त्रम् । हीति॑ । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒द्यत् । यद॑श्नुवी॒त । अ॒श्नु॒वी॒तान्धः । अन्धो᳚ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युस्स्या᳚त् । स्या॒दार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छे᳚त् । ऋ॒च्छे॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॒न्न । नाश्नु॑ते । अ॒श्नु॒त॒ इत्य॑श्नुते (47) ॥10॥
“दे॒वा वै । वै यत् । यद्य॒ज्ञे । य॒ज्ञेऽकु॑र्वत । अकु॑र्वत॒ तत् । तद॑सुराः । असु॑रा अकुर्वत । अ॒कु॒र्व॒त॒ ते । ते॒ दे॒वाः । दे॒वा आ᳚ग्रय॒णाग्रान्॑ । आ॒ग्र॒य॒णाग्रा॒न्ग्रहान्॑ । आ॒ग्र॒य॒णाग्रा॒नित्या᳚ग्रय॒ण-अ॒ग्रा॒न्॒ । ग्रहा॑नपश्यन् । अ॒प॒श्य॒न्तान् । तान॑गृह्णत । अ॒गृ॒ह्ण॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै ते । तेऽग्र᳚म् । अग्र॒म्परि॑ । पर्या॑यन् । आ॒य॒न्॒, यस्य॑ । यस्यै॒वम् । ए॒वँव्वि॒दुषः॑ । वि॒दुष॑ आग्रय॒णाग्राः᳚ । आ॒ग्र॒य॒णाग्रा॒ ग्रहाः᳚ । आ॒ग्र॒य॒णाग्रा॒ इत्या᳚ग्रय॒ण-अ॒ग्राः॒ । गृहा॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्तेऽग्र᳚म् । अग्र॑मे॒व । ए॒व स॑मा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना॒म्परि॑ । पर्ये॑ति । ए॒ति॒ रु॒ग्णव॑त्या । रु॒ग्णव॑त्य॒र्चा । रु॒ग्णव॒त्येति॑ रु॒ग्ण-व॒त्या॒ । ऋ॒चा भ्रातृ॑व्यवतः । भ्रातृ॑व्यवतो गृह्णीयात् । भ्रातृ॑व्यवत॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य-व॒तः॒ । गृ॒ह्णी॒या॒द्भ्रातृ॑व्यस्य । भ्रातृ॑व्यस्यै॒व । ए॒व रु॒क्त्वा । रु॒क्त्वाऽग्र᳚म् । अग्रꣳ॑ समा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना॒म्परि॑ । पर्ये॑ति । ए॒ति॒ ये । ये दे॑वाः । दे॒वा॒ दि॒वि । दि॒व्येका॑दश । एका॑दश॒ स्थ । स्थेति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒ताव॑तीः (48)।”
। ए॒ताव॑ती॒र्वै । वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒स्ताभ्यः॑ । ताभ्य॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सर्वा᳚भ्यः । सर्वा᳚भ्यो गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्ये॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒र्विश्वे᳚भ्य । विश्वे᳚भ्यस्त्वा । त्वा॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वै॒श्व॒दे॒वः । वै॒श्व॒दे॒वो हि । वै॒श्व॒दे॒व इति॑ वैश्व-दे॒वः । ह्ये॑षः । ए॒ष दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ वाक् । वाग्वै । वै दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्योऽप॑ । अपा᳚क्रामत् । अ॒क्रा॒म॒द्य॒ज्ञाय॑ । य॒ज्ञयाति॑ष्ठमाना । अति॑ष्ठमाना॒ ते । ते दे॒वाः । दे॒वा वा॒चि । वा॒च्यप॑क्रान्तायाम् । अप॑क्रान्तायान्तू॒र्ष्णीम् । अप॑क्रान्ताया॒मित्यप॑-क्रा॒न्ता॒या॒म्॒ । तू॒ष्णीङ्ग्रहान्॑ । गृहा॑नगृह्णत । अ॒गृ॒ह्ण॒त॒ सा । साऽम॑न्यत । अ॒म॒न्य॒त॒ वाक् । वाग॒न्तः । अ॒न्तर्य॑न्ति । यन्ति॒ वै । वै मा᳚ । मेति॑ । इति॒ सा । साऽऽग्र॑य॒णम् । आ॒ग्र॒य॒णम्प्रति॑ । पत्या । आग॑च्छत । अ॒ग॒च्छ॒त्तत् । तदा᳚ग्रय॒णस्य॑ । आ॒ग्र॒य॒णस्या᳚ग्रयण॒त्वम् । आ॒ग्र॒य॒ण॒त्वन्तस्मा᳚त् । आ॒ग्र॒य॒ण॒त्वमित्या᳚ग्रयण-त्वम्। (49)
। तस्मा॑दाग्रय॒णे । आ॒ग्र॒य॒णे वाक् । वाग्वि । वि सृ॑ज्यते । सृ॒ज्य॒ते॒ यत् । यत्तू॒ष्णीम् । तू॒ष्णीम्पूर्वे᳚ । पूर्वे॒ ग्रहाः᳚ । ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्ते॒ यथा᳚ । यथा᳚ थ्सा॒री । थ्सा॒रीय॑ति । इय॑ति॒ मे । म॒ आखः॑ । आख॒ इय॑ति । इय॑ति॒ न । नाप॑ । अप॑ राथ्स्यामि । रा॒थ्स्या॒मीति॑ । इत्यु॑पावसृ॒जति॑ । उ॒पा॒व॒सृ॒जत्ये॒वम् । उ॒पा॒व॒सृ॒जतीत्यु॑प-अ॒व॒सृ॒जति॑ । ए॒वमे॒व । ए॒व तत् । तद॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युरा᳚ग्रय॒णम् । आ॒ग्र॒य॒णङ्गृ॑ही॒त्वा । गृ॒ही॒त्वा य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमा॒रभ्य॑ । आ॒रभ्य॒ वाच᳚म् । आ॒रभ्येत्या᳚-रभ्य॑ । वाचँ॒व्वि । वि सृ॑जते । सृ॒ज॒ते॒ त्रिः । त्रिर् हिम् । हिङ्क॑रोति । क॒रो॒त्यु॒द्गा॒तॄन् । उ॒द्गा॒तॄने॒व । उ॒द्गा॒तॄनित्यु॑त्-गा॒तॄन् । ए॒वतत् । तद्वृ॑णीते । वृ॒णी॒ते॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यदा᳚ग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒णो यत् । यदा᳚ग्रय॒णम् । आ॒ग्र॒य॒णङ्गृ॑ही॒त्वा । गृ॒ही॒त्वा हि॑ङ्क॒रोति॑ । हि॒ङ्क॒रोति॑ प्र॒जाप॑तिः । हि॒ङ्क॒रोतीति॑ हिम्-क॒रोति॑ । प्र॒जाप॑तिरे॒व । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । ए॒व तत्। (50)
। तत्प्र॒जाः । प्र॒जा अ॒भि । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒भि जि॑घ्रति । जि॒घ्र॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्व॒थ्सम् । व॒थ्सञ्जा॒तम् । जा॒तङ्गौः । गौर॒भि । अ॒भि जि॑घ्रति । जि॒घ्र॒त्या॒त्मा । आ॒त्मावै । वा ए॒षः । ए॒ष य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यदा᳚ग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒णस्सव॑नेसवने । सव॑नेसवने॒ऽभि । सव॑नेसवन॒ इति॒ सव॑ने-स॒व॒ने॒ । अ॒भि गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्या॒त्मन् । आ॒त्मन्ने॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ सम् । सन्त॑नोति । त॒नो॒त्यु॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टा॒दा । आ न॑यति । न॒य॒ति॒ रेतः॑ । रेत॑ ए॒व । ए॒व तत् । तद्ध॑दाति । द॒धा॒त्य॒धस्ता᳚त् । अ॒धस्ता॒दुप॑ । उप॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ प्र । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒त्ये॒व । ए॒व तत् । तद्ब्र॑ह्मवा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ कस्मा᳚त् । कस्मा᳚थ्स॒त्यात् । स॒त्याद्गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री कनि॑ष्ठा । कनि॑ष्ठा॒ छन्द॑साम् । छन्द॑साꣳ स॒ती । स॒ती सर्वा॑णि । सर्वा॑णि॒ सव॑नानि । सव॑नानि वहति । व॒ह॒तीति॑ । इत्ये॒षः । ए॒ष वै । वै गा॑यत्रि॒यै । गा॒य॒त्रि॒यै व॒थ्सः । व॒थ्सो यत् । यदा᳚ग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒ण॒स्तम् । तमे॒व । ए॒वतत् । तद॑भिनि॒वर्त᳚म् । अ॒भि॒नि॒वर्त॒ꣳ॒ सर्वा॑णि । अ॒बि॒॒निवर्त॒मित्य॑भि-नि॒वर्त᳚म् । सर्वा॑णि॒ सव॑नानि । सव॑नानि वहति । व॒ह॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्व॒थ्सम् । व॒थ्सम॒पाकृ॑तम् । अ॒पाकृ॑त॒ङ्गौः । अ॒पाकृ॑त॒मित्य॑प-आकृ॑तम् । गौर॒भि । अ॒भि नि । निव॑र्तते । व॒र्त॒त॒ इति॑ वर्तते (51) ॥11॥
इन्द्रो॑ वृ॒त्राय॑ । वृ॒त्राय॒ वज्र᳚म् । वज्र॒मुत् । उद॑यच्छत् । अ॒य॒च्छ॒थ्सः । सवृ॒त्रः । वृ॒त्रो वज्रा᳚त् । वज्रा॒दुद्य॑ता । उद्य॑तादबिभत् । उद्य॑ता॒दित्युत्-य॒ता॒त्॒ । अ॒बि॒भे॒थ्सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒न्मा । मा मे᳚ । मे॒ प्र । प्रहाः᳚ । हा॒रस्ति॑ । अस्ति॒ वै । वा इ॒दम् । इ॒दम्मयि॑ । मयि॑ वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑न्तत् । तत्ते᳚ । ते॒ प्र । प्र दा᳚स्यामि । दा॒स्या॒मीति॑ । इति॒ तस्मै᳚ । तस्मा॑ उ॒क्थ्य᳚म् । उ॒क्थ्य॑म्प्र । प्रा य॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तस्मै᳚ । तस्मै᳚ द्वि॒तीय᳚म् । द्वि॒तीय॒मुत् । उद॑यच्छत् । अ॒य॒च्छ॒थ्सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒न्मा । मा मे᳚ । मे॒ प्र । प्र हाः᳚ । हा॒रस्ति॑ । अस्ति॒ वै । वा इ॒दम् । इ॒दम्मयि॑ । मयि॑ वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑न्तत् । तत्ते᳚ । ते॒ प्र । प्र दा᳚स्यामि । दा॒स्या॒मीति॑ । इति॒ तस्मै।᳚ (1)
“। तस्मा॑ उ॒क्थ्य᳚म् । उ॒क्थ्य॑मे॒व । ए॒व प्र । प्रा य॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तस्मै᳚ । तस्मै॑ तृ॒तीय᳚म् । तृ॒तीय॒मुत् । उद॑यच्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तम् । तँव्विष्णुः॑ । विष्णु॒रनु॑ । अन्व॑तिष्ठत । अ॒ति॒ष्ठ॒त॒ ज॒हि । ज॒हीति॑ । इति॒ सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒न्मा । मा मे᳚ । मे॒ प्र । प्र हाः᳚ । हा॒रस्ति॑ । अस्ति॒ वै । वा इ॒दम् । इ॒दम्मयि॑ । मयि॑ वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑न्तत् । तत्ते᳚ । ते॒ प्र । प्र दा᳚स्यामि । दा॒स्या॒मीति॑ । इति॒ तस्मै᳚ । तस्मा॑ उ॒क्थ्य᳚म् । उ॒क्थ्य॑मे॒व । ए॒व प्र । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तम् । तन्निर्मा॑यम् । निर्मा॑यम्भू॒तम् । निर्मा॑य॒मिति॒ निः-मा॒य॒म्॒ । भू॒तम॑हन् । अ॒ह॒न्॒, य॒ज्ञः । य॒ज्ञो हि । हि तस्य॑ । तस्य॑ मा॒या । मा॒याऽऽसी᳚त् । आसी॒द्यत् । यदु॒क्थ्यः॑ । उक्थ्यो॑ गृ॒ह्यते᳚ । गृ॒ह्यत॑ इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒व तत्। (2)”
। तद्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यँ॑य्यज॑मानः । यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यस्य । भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते । वृ॒ङ्क्त॒ इन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य त्वा । त्वा बृ॒हद्व॑ते । बृ॒हद्व॑ते॒ वय॑स्वते । बृ॒हद्व॑त॒ इति॑ बृ॒हत्-व॒ते॒ । वय॑स्वत॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हेन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य॒ हि । हि सः । स तम् । तम्प्र । प्राय॑च्छत् । अय॑च्छ॒त्तस्मै᳚ । तस्मै᳚ त्वा । त्वा॒ विष्ण॑वे । विष्ण॑वे त्वा । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यत् । यदे॒व । ए॒व विष्णुः॑ । विष्णु॑र॒न्वति॑ष्ठत । अ॒न्वति॑ष्ठत ज॒हि । अ॒न्वति॑ष्ठ॒तेत्य॑नु-अति॑ष्ठत । ज॒हीति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्विष्णु᳚म् । विष्णु॑म॒न्वाभ॑जति । अ॒न्वाभ॑जति॒ त्रिः । अ॒न्वाभ॑ज॒तीत्य॑नु-आभ॑जति । त्रिर्निः । निर्गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ त्रिः । त्रिर् हि । हि सः । स तम् । तन्तस्मै᳚ । तस्मै॒ प्र । प्राय॑च्छत् । अय॑च्छ दे॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒ पुन॑र्हविः । पुन॑र्हविरसि । पुन॑र्हवि॒रिति॒ पुनः॑-ह॒विः॒ । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ पुन॑पुनः । पुन॑पुन॒र्हि । पुन॑पुन॒रिति॒ पुनः॑-पु॒नः॒। (3)
। ह्य॑स्मात् । अ॒स्मा॒न्नि॒गृ॒ह्णाति॑ । नि॒र्गृ॒ह्णाति॒ चख्षुः॑ । नि॒र्गृ॒ह्णातीति॑ निः-गृ॒ह्णाति॑ । चख्षु॒र्वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यदु॒क्थ्यः॑ । उ॒क्थ्य॑स्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दु॒क्थ्य᳚म् । उ॒क्थ्यꣳ॑ हु॒तम् । हु॒तꣳ सोमाः᳚ । सोमा॑ अ॒न्वाय॑न्ति । अ॒न्वाय॑न्ति॒ तस्मा᳚त् । अ॒न्वाय॒न्तीत्य॑नु-आय॑न्ति । तस्मा॑दा॒त्मा । आ॒त्मा चख्षुः॑ । चख्षु॒रनु॑ । अन्वे॑ति । ए॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒देक᳚म् । एकँ॒य्यन्त᳚म् । यन्त॑म्ब॒हवः॑ । ब॒हवोऽनु॑ । अनु॑ यन्ति । य॒न्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒देकः॑ । एको॑ बहू॒नाम् । ब॒हू॒नाम्भ॒द्रः । भ॒द्रो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒देकः॑ । एको॑ ब॒ह्वीः । ब॒ह्वीर्जा॒याः । जा॒या वि॑न्दते । वि॒न्द॒ते॒ यदि॑ । यदि॑ का॒मये॑त । का॒मये॑ताध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युरा॒त्मान᳚म् । आ॒त्मानँ॑य्यज्ञयश॒सेन॑ । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेना᳚र्पयेयम् । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेनेति॑ यज्ञ-य॒श॒सेन॑ । अ॒र्प॒ये॒य॒मिति॑ । इत्य॑न्त॒रा । अ॒न्त॒राऽऽह॑व॒नीय᳚म् । आ॒ह॒व॒नीय॑ञ्च । आ॒ह॒व॒नीय॒मित्या᳚-ह॒व॒नीय᳚म् । च॒ ह॒वि॒र्धान᳚म् । ह॒वि॒र्धान॑ञ्च । ह॒वि॒र्धान॒मिति॑ हविः-धान᳚म् । च॒ तिष्ठन्न्॑ । तिष्ठ॒न्नव॑ । अव॑ नयेत् । न॒ये॒दा॒त्मान᳚म्। (4)
“आ॒त्मान॑मे॒व । ए॒व य॑ज्ञयश॒सेन॑ । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेना᳚र्पयति । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेनेति॑ यज्ञ-य॒श॒सेन॑ । अ॒र्प॒य॒ति॒ यदि॑ । यदि॑ का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ यज॑मानम् । यज॑मानँय्यज्ञयश॒सेन॑ । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेना᳚र्पयेयम् । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेनेति॑ यज्ञ-य॒श॒सेन॑ । अ॒र्प॒ये॒य॒मिति॑ । इत्य॑न्त॒रा । अ॒न्त॒रा स॑दोहविर्धा॒ने । स॒दो॒ह॒वि॒र्धा॒ने तिष्ठन्न्॑ । स॒दो॒ह॒वि॒र्धा॒ने इति॑ सदः-ह॒वि॒र्धा॒ने । तिष्ठ॒न्नव॑ । अव॑ नयेत् । नये॒द्यज॑मानम् । यज॑मानमे॒व । ए॒व य॑ज्ञयश॒सेन॑ । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेना᳚र्पयति । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेनेति॑ यज्ञ-य॒श॒सेन॑ । अ॒र्प॒य॒ति॒ यदि॑ । यदि॑ का॒मये॑त । का॒मये॑त सद॒स्यान्॑ । स॒द॒स्यान्॑, यज्ञयश॒सेन॑ । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेना᳚र्पयेयम् । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेनेति॑ यज्ञ-य॒श॒सेन॑ । अ॒र्प॒ये॒य॒मिति॑ । इति॒ सदः॑ । सद॑ आ॒लभ्य॑ । आ॒लभ्याव॑ । आ॒लभ्येत्या᳚-लभ्य॑ । अव॑ नयेत् । न॒ये॒थ्स॒द॒स्यान्॑ । स॒द॒स्या॑ने॒व । ए॒व य॑ज्ञयश॒सेन॑ । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेना᳚र्पयति । य॒ज्ञ॒य॒श॒सेनेति॑ यज्ञ-य॒श॒सेन॑ । अ॒र्प॒य॒तीत्य॑र्पयति (5) ॥”
आयु॒र्वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यद्ध्रु॒वः । ध्रु॒व उ॑त्त॒मः । उ॒त्त॒मो ग्रहा॑णाम् । उ॒त्त॒म इत्यु॑त्-त॒मः । ग्रहा॑णाङ्गृह्यते । गृ॒ह्य॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒दायुः॑ । आयु॑ प्रा॒णाना᳚म् । प्रा॒णाना॑मुत्त॒मम् । प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र-अ॒नाना᳚म् । उ॒त्त॒मम्मू॒र्धान᳚म् । उ॒त्त॒ममित्यु॑त्-त॒मम् । मू॒र्धान॑न्दि॒वः । दि॒वो अ॑र॒तिम् । अ॒र॒तिम्पृ॑थि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मू॒र्धान᳚म् । मू॒र्धान॑मे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ स॒मा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना᳚ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ वै॒श्वा॒न॒रम् । वै॒श्वा॒न॒र॒मृ॒ताय॑ । ऋ॒ताय॑ जा॒तम् । जा॒तम॒ग्निम् । अ॒ग्निमिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वै॒श्वा॒न॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रꣳ हि । हि दे॒वत॑या । दे॒वत॒याऽयुः॑ । आयु॑रुभ॒यतो॑वैश्वानरः । उ॒भ॒यतो॑वैश्वानरो गृह्यते । उ॒भ॒यतो॑वैश्वानर॒ इत्यु॑भ॒यतः॑-वै॒श्वा॒न॒रः॒ । गृ॒ह्य॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दुभ॒यतः॑ । उ॒भ॒यत॑ प्रा॒णाः । प्रा॒णा अ॒धस्ता᳚त् । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । अ॒धस्ता᳚च्च । चो॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टाच्च । चा॒र्धिनः॑ । अ॒र्धिनो॒ऽन्ये । अ॒न्ये ग्रहाः᳚ । ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्ते॒ऽर्धी । अ॒र्धी ध्रु॒वः । धु॒वस्त॒स्मा᳚त् । तस्मा॑द॒र्धी (6)।
अ॒र्ध्यवाङ्॑ । अवा᳚ङ्प्रा॒णः । प्रा॒णो᳚ऽन्येषा᳚म् । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अ॒न्येषा᳚म्प्रा॒णाना᳚म् । प्रा॒णाना॒मुपो᳚प्ते । प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र-अ॒नाना᳚म् । उपो᳚प्ते॒ऽन्ये । उपो᳚प्त॒ इत्युप॑-उ॒प्ते॒ । अ॒न्ये ग्रहाः᳚ । ग्रहाः᳚ सा॒द्यन्ते᳚ । सा॒द्यन्तेऽनु॑पोप्ते । अनु॑पोप्ते ध्रु॒वः । अनु॑पोप्त॒ इत्यनु॑प-उ॒प्ते॒ । ध्रु॒वस्तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒स्थ्ना । अ॒स्थ्नाऽन्याः । अ॒न्या प्र॒जाः । प्र॒जा प्र॑ति॒तिष्ठ॑न्ति । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र॒ति॒तिष्ठ॑न्ति मा॒ꣳ॒सेन॑ । प्र॒ति॒तिष्ठ॒न्तीति॑ प्रति-तिष्ठ॑न्ति । मा॒ꣳ॒सेना॒न्याः । अ॒न्या असु॑राः । असु॑रा॒ वै । वा उ॑त्तर॒तः । उ॒त्त॒र॒त पृ॑थि॒वीम् । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । पृ॒थि॒वीम्प॒र्याचि॑कीर्षन्न् । प॒र्याचि॑कीर्ष॒न्ताम् । प॒र्याचि॑कीर्ष॒न्निति॑ परि-आचि॑कीर्षन्न् । तान्दे॒वाः । दे॒वा ध्रु॒वेण॑ । ध्रु॒वेणा॑दृꣳहन् । अ॒दृ॒ꣳ॒ह॒न्तत् । तद्ध्रु॒वस्य॑ । ध्रु॒वस्य॑ ध्रुव॒त्वम् । धु॒व॒त्वँय्यत् । ध्रु॒व॒त्वमिति॑ ध्रुव-त्वम् । यद्ध्रु॒वः । ध्रु॒व उ॑त्तर॒तः । उ॒त्त॒र॒तस्सा॒द्यते᳚ । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । सा॒द्यते॒ धृत्यै᳚ । धृत्या॒ आयुः॑ । आयु॒र्वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यद्ध्रु॒वः । ध्रु॒व आ॒त्मा । आ॒त्मा होता᳚ । होता॒ यत् । यद्धो॑तृचम॒से । हो॒तृ॒च॒म॒से ध्रु॒वम् । हो॒तृ॒च॒म॒स इति॑ होतृ-च॒म॒से । ध्रु॒वम॑व॒नय॑ति । अ॒व॒नय॑त्या॒त्मन् । अ॒व॒नय॒तीत्य॑व-नय॑ति । आ॒त्मन्ने॒व । ए॒व य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्यायुः॑ ।
आयु॑र्दधाति । द॒धा॒ति॒ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॑दु॒क्थस्य॑ । उ॒क्थस्या॑व॒नीयः॑ । अ॒व॒नीय॒ इति॑ । अ॒व॒नीय॒ इत्य॑व-नीयः॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒द्धि । ह्यायु॑षः । आयु॑षो भु॒ङ्क्ते । भु॒ङ्क्ते म॑ध्य॒तः । म॒ध्य॒तो॑ऽव॒नीयः॑ । अ॒व॒नीय॒ इति॑ । अ॒व॒नीय॒ इत्य॑व-नीयः॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्म॒ध्य॒मेन॑ । म॒ध्य॒मेन॒ हि । ह्यायु॑षः । आयु॑षो भु॒ङ्क्ते । भु॒ङ्क्त उ॑त्तरा॒र्धे । उ॒त्त॒रार्धे॑ऽव॒नीयः॑ । उ॒त्त॒रा॒र्ध इत्यु॑त्तर-अ॒र्धे । अ॒व॒नीय॒ इति॑ । अ॒व॒नीय॒ इत्य॑व-नीयः॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒रु॒त्त॒मेन॑ । उ॒त्त॒मेन॒ हि । उ॒त्त॒मेनेत्यु॑त्-त॒मेन॑ । ह्यायु॑षः । आयु॑षो भु॒ङ्क्ते । भु॒ङ्क्ते वै᳚श्वदे॒व्याम् । वै॒श्व॒दे॒व्यामृ॒चि । वै॒श्व॒दे॒व्यामिति॑ वैश्व-दे॒व्याम् । ऋ॒चि श॒स्यमा॑नायाम् । श॒स्यमा॑नाया॒मव॑ । अव॑ नयति । न॒य॒ति॒ वै॒श्व॒दे॒व्यः॑ । वै॒श्व॒दे॒व्यो॑ वै । वै॒श्व॒दे॒व्य॑ इति॑ वैश्व-दे॒व्यः॑ । वै प्र॒जाः । प्र॒जा प्र॒जासु॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र॒जास्वे॒व । प्र॒जास्विति॑ प्र-जासु॑ । ए॒वायुः॑ । आयु॑र्दधाति । द॒धा॒तीति॑ दधाति (8) ॥
य॒ज्ञेन॒ वै । वै दे॒वाः । दे॒वास्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्ते । ते॑ऽमन्यन्त । अ॒म॒न्य॒न्त॒ म॒नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ नः । नो॒ऽन्वाभ॑विष्यन्ति । अ॒न्वाभ॑विष्य॒न्तीति॑ । अ॒न्वाभ॑विष्य॒न्तीत्य॑नु- आभ॑विष्यन्ति । इति॒ ते । ते सँ॑व्वथ्स॒रेण॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रेण॑ योपयि॒त्वा । सँ॒व्व॒थ्स॒रेणेति॑ सम्-व॒थ्स॒रेण॑ । यो॒प॒यि॒त्वा सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्तम् । तमृष॑यः । ऋष॑य ऋतुग्र॒हैः । ऋ॒तु॒गृ॒हैरे॒व । ऋ॒तु॒गृ॒हैरित्यृ॑तु-ग्र॒हैः । ए॒वानु॑ । अनु॒ प्र । प्राजा॑नन्न् । अ॒जा॒न॒न्यत् । यदृतुग्र॒हाः । ऋ॒तु॒ग्र॒हा गृ॒ह्यन्ते᳚ । ऋ॒तु॒ग्र॒हा इत्यृ॑तु-ग्र॒हाः । गृ॒ह्यन्ते॑ सुव॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै । प्रज्ञा᳚त्यै॒ द्वाद॑श । प्रज्ञा᳚त्या॒ इति॒ प्र-ज्ञा॒त्यै॒ । द्वाद॑श गृह्यन्ते । गृ॒ह्य॒न्ते॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ मासाः᳚ । मासा᳚स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । प्रज्ञा᳚त्यै स॒ह । प्रज्ञा᳚त्या॒ इति॒ प्र-ज्ञा॒त्यै॒ । स॒ह प्र॑थ॒मौ । प्र॒थ॒मौ गृ॑ह्येते । गृ॒ह्ये॒ते स॒हः । गृ॒ह्ये॒ते॒ इति॑ गृह्येते । स॒होत्त॒मौ । उ॒त्त॒मौ तस्मा᳚त् । उ॒त्त॒मावित्यु॑त्-त॒मौ । तस्मा॒द्द्वौद्वौ᳚ । द्वौद्वा॑वृ॒तू । द्वौद्वा॒विति॒ द्वौ-द्वौ॒ । ऋ॒तू उ॑भ॒यतो॑मुखम् । ऋ॒तू इत्यृ॒तू । उ॒भ॒य॒तो॑मुखमृतुपा॒त्रम् । उ॒भ॒यतो॑मुख॒मित्यु॑भ॒यतः॑-मु॒ख॒म्॒ । ऋ॒तु॒पा॒त्रम्भ॑वति । ऋ॒तु॒पा॒त्र-मित्यृ॑तु-पा॒त्रम् । भ॒व॒ति॒ कः । को हि। (9)
। हि तत् । त द्वेद॑ । वेद॒ यतः॑ । यत॑ ऋतू॒नाम् । ऋ॒तू॒नाम्मुख᳚म् । मुख॑ मृ॒तुना᳚ । ऋ॒तुना॒ प्र । प्रेष्य॑ । इष्येति॑ । इति॒ षट् । षट्कृ त्वः॑ । कृत्व॑ आह । आ॒ह॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तून् । ऋ॒तूने॒व । ए॒व प्री॑णाति । प्री॒णा॒त्यृ॒तुभिः॑ । ऋ॒तभि॒रिति॑ । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । इति॑ च॒तुः । च॒तुश्चतु॑ष्पदः । चतु॑ष्पद ए॒व । चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑-प॒दः॒ । ए॒व प॒शून् । प॒शून्प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ द्विः । द्वि पुनः॑ । पुन॑र् ऋ॒तुना᳚ । ऋ॒तुना॑ऽऽह । आ॒ह॒ द्वि॒पदः᳚ । द्वि॒पद॑ ए॒व । द्वि॒पद॒ इति॑ द्वि-पदः॑ । ए॒व प्री॑णाति । प्री॒णा॒त्यृ॒तुना᳚ । ऋ॒तुना॒ प्र । प्रेष्य॑ । इष्येति॑ । इति॒ षट् । षट्कृत्वः॑ । कृत्व॑ आह । आह॒र्तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॒रिति॑ । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । इति॑ च॒तुः । च॒तुस्तस्मा᳚त् । तस्मा॒च्चतु॑ष्पादः । चतु॑ष्पाद प॒शवः॑ । चतु॑ष्पाद॒ इति॒ चतुः॑-पा॒दः॒ । प॒शव॑ ऋ॒तून् । ऋ॒तूनुप॑ । उप॑ जीवन्ति । जी॒व॒न्ति॒ द्विः । द्वि पुनः॑ ।
पुन॑र् ऋ॒तुना।᳚ । ऋ॒तुना॑ऽऽह । आ॒ह॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्द्वि॒पादः॑ । द्वि॒पाद॒श्चतु॑ष्पदः । द्वि॒पाद॒ इति॑ द्वि-पादः॑ । चतु॑ष्पद प॒शून् । चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑-प॒दः॒ । प॒शूनुप॑ । उप॑ जीवन्ति । जी॒व॒न्त्यृ॒तुना᳚ । ऋ॒तुना॒ प्र । प्रेष्य॑ । इष्येति॑ । इति॒ षट् । षट्कृत्वः॑ । कृत्व॑ आह । आ॒ह॒र्तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॒रिति॑ । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । इति॑ च॒तुः । च॒तुर्द्विः । द्वि पुनः॑ । पुन॑र् ऋ॒तुना᳚ । ऋ॒तुना॑ऽऽह । आ॒हा॒क्रम॑णम् । आ॒क्रम॑णमे॒व । आ॒क्रम॑ण॒मित्या᳚-क्रम॑णम् । ए॒व तत् । तथ्सेतु᳚म् । सेतुँ॒य्यज॑मान । यज॑मान कुरुते । कु॒रु॒ते॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै । सम॑ष्ट्यै॒ न । सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सम्-अ॒ष्ट्यै॒ । नान्यः । अ॒न्यो᳚न्यम् । अ॒न्यमनु॑ । अनु॒ प्र । प्र प॑द्येत । प॒द्ये॒त॒ यत् । यद॒न्यः । अन्यो᳚न्यम् । अ॒न्यम॑नुप्र॒पद्ये॑त । अ॒नु॒प्र॒पद्ये॑त॒र्तुः । अ॒नु॒प्र॒पद्ये॒तेत्य॑नु-प्र॒पद्ये॑त । ऋ॒तर्॑ऋ॒तुम् । ऋ॒तुमनु॑ । अनु॒ प्र । प्र प॑द्येत । प॒द्ये॒त॒र्तवः॑ । ऋ॒तवो॒ मोहु॑काः । मोहु॑कास्स्युः । स्यु॒ प्रसि॑द्धम्। (11)
प्रसि॑द्धमे॒व । प्रसि॑द्ध॒मिति॒ प्र-सि॒द्द॒म्॒ । ए॒वाध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युर्दख्षि॑णेन । दख्षि॑णेन॒ प्र । प्र प॑द्यते । प॒द्य॒ते॒ प्रसि॑द्धम् । प्रसि॑द्धम्प्रतिप्र॒स्था । प्रसि॑द्ध॒मिति॒ प्र-सि॒द्ध॒म्॒ । प्र॒ति॒प्र॒स्था॒तोत्त॑रेण । प्र॒ति॒प्र॒स्था॒तेति॑ प्रति-प्र॒स्था॒ता । उत्त॑रेण॒ तस्मा᳚त् । उत्त॑रे॒णेत्युत्-त॒रे॒ण॒ । तस्मा॑दादि॒त्यः । आ॒दि॒त्यष्षट् । षण्मा॒सः । मा॒सो दख्षि॑णेन । दख्षि॑णेनैति । ए॒ति॒ षट् । षडुत्त॑रेण । उत्त॑रेणोपया॒मगृ॑हीतः । उत्त॑रे॒णेत्युत्-त॒रे॒ण॒ । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒म गृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ स॒ꣳ॒सर्पः॑ । स॒ꣳ॒सर्पो॑ऽसि । स॒ꣳ॒सर्प॒ इति॑ सम्-सर्पः॑ । अ॒स्य॒ꣳ॒ह॒स्प॒त्याय॑ । अ॒ꣳ॒ह॒स्प॒त्याय॑ त्वा । अ॒ꣳ॒ह॒स्प॒त्यायेत्यꣳ॑हः-प॒त्याय॑ । त्वेति॑ । इत्या॑ह । आ॒हास्ति॑ । अस्ति॑ त्रयोद॒शः । त्र॒यो॒द॒शो मासः॑ । त्र॒यो॒द॒श इति॑ त्रयः-द॒शः । मास॒ इति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒स्तम् । तमे॒व । ए॒वतत् । तत्प्री॑णाति । प्री॒णा॒तीति॑ प्रीणाति (12) ॥
सु॒व॒र्गाय॒ वै । सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः-गाय॑ । वा ए॒ते । ए॒ते लो॒काय॑ । लो॒काय॑ गृह्यन्ते । गृ॒ह्य॒न्ते॒ यत् । यदृ॑तुग्र॒हाः । ऋ॒तु॒ग्र॒हा ज्योतिः॑ । ऋ॒तु॒ग्र॒हा इत्यृ॑तु-ग्र॒हाः । ज्योति॑रिन्द्रा॒ग्नि । इ॒न्द्रा॒ग्नी यत् । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्रा-अ॒ग्नी । यदै᳚न्द्रा॒ग्नम् । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमृ॑तुपा॒त्रेण॑ । ऐ॒न्द्रा॒ग्नमित्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नम् । ऋ॒तु॒पा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॑ । ऋ॒तु॒पा॒त्रेणेत्यृ॑तु-पा॒त्रेण॑ । गृ॒ह्णाति॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑रे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ उ॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टाद्दधाति । द॒धा॒ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै । अनु॑ख्यात्या ओजो॒भृतौ᳚ । अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑-ख्या॒त्यै॒ । ओ॒जो॒भृतौ॒ वै । ओ॒जो॒भृता-वित्यो॑जः-भृतौ᳚ । वा ए॒तौ । ए॒तौ दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ॒य्यत् । यदि॑न्द्रा॒ग्नी । इ॒न्द्रा॒ग्नी यत् । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र-अ॒ग्नी । यदै᳚न्द्रा॒ग्नः । ऐ॒न्द्रा॒ग्नो गृ॒ह्यत्ये᳚ । ऐ॒न्द्रा॒ग्न इत्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नः । गृ॒ह्यत॒ ओजः॑ । ओज॑ ए॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ वै॒श्व॒दे॒वम् । वै॒श्व॒दे॒वꣳ शु॑क्रपा॒त्रेण॑ । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । शु॒क्र॒पा॒त्रेण॑ गृह्णाति । शु॒क्र॒पा॒त्रेणेति॑ शुक्र-पा॒त्रेण॑ । गृ॒ह्णा॒ति॒ वै॒श्व॒देव्यः॑ । वै॒श्व॒दे॒व्यो॑ वै । वै॒श्व॒दे॒व्य॑ इति॑ वैश्व-दे॒व्यः॑ । वै प्र॒जाः । प्र॒जा अ॒सौ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सावा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यश्शु॒क्रः । शु॒क्रो यत् । यद्वै᳚श्वदे॒वम् । वै॒श्व॒दे॒वꣳ शु॑क्रपा॒त्रेण॑ । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । शु॒क्र॒पा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॑ । शु॒क्र॒पा॒त्रेणेति॑ शुक्र-पा॒त्रेण॑ । गृ॒ह्णाति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒सौ । अ॒सावा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यस्सर्वाः।᳚ (13)
। सर्वाः᳚ प्र॒जाः । प्र॒जा प्र॒त्यङ् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र॒त्यङ्गुत् । उदे॑ति । ए॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒थ्सर्वः॑ । सर्व॑ ए॒व । ए॒व म॑न्यते । म॒न्य॒ते॒ माम् । माम्प्रति॑ । प्रत्युत् । उद॑गात् । अ॒गा॒दिति॑ । इति॑ वैश्वदे॒वम् । वै॒श्व॒दे॒वꣳ शु॑क्रपा॒त्रेण॑ । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । शु॒क्र॒पा॒त्रेण॑ गृह्णाति । शु॒क्र॒-पा॒त्रेणेति॑ शुक्र-पा॒त्रेण॑ । गृ॒ह्णा॒ति॒ वै॒श्व॒दे॒व्यः॑ । वै॒श्व॒दे॒व्यो॑ वै । वै॒श्व॒देव्य॑ इति॑ वैश्व-दे॒व्यः॑ । वै प्र॒जाः । प्र॒जास्तेजः॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । तेज॑श्शु॒क्रः । शु॒क्रो यत् । यद्वै᳚श्वदे॒वम् । वै॒श्व॒दे॒वꣳ शु॑क्रपा॒त्रेण॑ । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । शु॒क्र॒पा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॑ । शु॒क्र॒पा॒त्रेणेति॑ शुक्र-पा॒त्रेण॑ । गृ॒ह्णाति॑ प्र॒जासु॑ । प्र॒जास्वे॒व । प्र॒जास्विति॑ प्र-जासु॑ । ए॒व तेजः॑ । तेजो॑ दधाति । द॒धा॒तीति॑ दधाति (14) ॥4॥
“इन्द्रो॑ म॒रुद्भिः॑ । म॒रुद्भि॒स्साँव्वि॑द्येन । म॒रुद्भि॒रिति॑ म॒रुत्-भिः॒ । साँव्वि॑द्येन॒ माध्य॑न्दिने । साँव्वि॑द्ये॒नेति॒ साम्-वि॒द्ये॒न॒ । माध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । सव॑ने वृ॒त्रम् । वृ॒त्रम॑हन् । अ॒ह॒न्॒, यत् । यन्माध्य॑न्दिने । माध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । सव॑ने मरुत्व॒तीयाः᳚ । म॒रु॒त्व॒तीया॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्ते॒ वार्त्र॑घ्नाः । वार्त्र॑घ्ना ए॒व । वार्त्र॑घ्ना॒ इति॒ वार्त्र॑-घ्नाः॒ । ए॒व ते । ते यज॑मानस्य । यज॑मानस्य गृह्यन्ते । गृ॒ह्य॒न्ते॒ तस्य॑ । तस्य॑ वृ॒त्रम् । वृ॒त्रञ्ज॒घ्नुषः॑ । ज॒घ्नुष॑ ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तवो॑ मुह्यन् । अ॒मु॒ह्य॒न्थ्सः । स ऋ॑तुपा॒त्रेण॑ । ऋ॒तु॒पा॒त्रेण॑ मरुत्व॒तीयान्॑ । ऋ॒तु॒पा॒त्रेणेत्यृ॑तु-पा॒त्रेण॑ । म॒रु॒त्वतीया॑नगृह्णात् । अ॒गृ॒ह्णा॒त्ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । स ऋ॒तून् । ऋ॒तून्प्र । प्राजा॑नात् । अ॒जा॒ना॒द्यत् । यदृ॑तुपा॒त्रेण॑ । ऋ॒तु॒पा॒त्रेण॑ मरुत्व॒तीयाः᳚ । ऋ॒तु॒पा॒त्रेणेत्यृ॑तु-पा॒त्रेण॑ । म॒रु॒त्वतीया॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्त॑ ऋतू॒नाम् । ऋ॒तू॒नाम्प्रज्ञा᳚त्यै । प्रज्ञा᳚त्यै॒ वज्र᳚म् । प्रज्ञा᳚त्या॒ इति॒ प्र-ज्ञा॒त्यै॒ । वज्रँ॒व्वै । वा ए॒तम् । ए॒तँय्यज॑मानः । यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्याय । भ्रातृ॑व्याय॒ प्र । प्र ह॑रति । ह॒र॒ति॒ यत् । यन्म॑रुत्व॒तीयाः᳚ । म॒रु॒त्व॒तीया॒ उत् । उदे॒व । ए॒व प्र॑थ॒मेन॑ । प्र॒थ॒मेन॑ यच्छति (15)।”
य॒च्छ॒ति॒ प्र । प्र ह॑रति । ह॒र॒ति॒ द्वि॒तीये॑न । द्वि॒तीये॑न स्तृणु॒ते । स्तृ॒णु॒ते तृ॒तीये॑न । तृ॒तीये॒नायु॑धम् । आयु॑धँ॒व्वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्यज॑मानः । यज॑मान॒ स्सम् । संस्कु॑रुते । कु॒रु॒ते॒ यत् । यन्म॑रुत्व॒तीयाः᳚ । म॒रु॒त्व॒तीया॒ धनुः॑ । धनु॑रे॒व । ए॒व प्र॑थ॒मः । प्र॒थ॒मो ज्या । ज्या द्वि॒तीयः॑ । द्वि॒तीय॒ इषुः॑ । इषु॑स्तृ॒तीयः॑ । तृ॒तीय॒ प्रति॑ । प्रत्ये॒व । ए॒व प्र॑थ॒मेन॑ । प्र॒थ॒मेन॑ धत्ते । ध॒त्ते॒ वि । वि सृ॑जति । सृ॒ज॒ति॒ द्वि॒तीये॑न । द्वि॒तीये॑न॒ विध्य॑ति । विध्य॑ति तृ॒तीये॑न । तृ॒तीये॒नेन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ वृ॒त्रम् । वृ॒त्रꣳ ह॒त्वा । ह॒त्वा परा᳚म् । परा᳚म्परा॒वत᳚म् । प॒रा॒वत॑मगच्छत् । प॒रा॒वत॒मिति॑ परा-वत᳚म् । अ॒ग॒च्छ॒दप॑ । अपा॑राधम् । अ॒रा॒ध॒मिति॑ । इति॒ मन्य॑मानः । मन्य॑मान॒स्सः । स हरि॑तः । हरि॑तोऽभवत् । अ॒भ॒व॒थ्सः । स ए॒तान् । ए॒तान्म॑रुत्व॒तीयान्॑ । म॒रु॒त्व॒तीया॑नात्म॒स्पर॑णान् । आ॒त्म॒स्पर॑णानपश्यत् । आ॒त्म॒स्पर॑णा॒नित्या᳚त्म-स्पर᳚णान् । अ॒प॒श्य॒त्तान् । तान॑गृह्णीत् । अ॒गृ॒ह्णी॒त॒ प्रा॒णम् (16)।
। प्रा॒णमे॒व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । ए॒व प्र॑थ॒मेन॑ । प्र॒थ॒मेना᳚स्पृणुत । अ॒स्पृ॒णु॒ता॒पा॒नम् । अ॒पा॒नन्द्वि॒तीये॑न । अ॒पा॒नमित्य॑प-अ॒नम् । द्वि॒तीये॑ना॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑न्तृ॒तीये॑न । तृ॒तीये॑नात्म॒स्पर॑णाः । आ॒त्म॒स्पर॑णा॒ वै । आ॒त्म॒स्पर॑णा॒ इत्या᳚त्म-स्पर॑णाः । वा ए॒ते । ए॒ते यज॑मानस्य । यज॑मानस्य गृह्यन्ते । गृ॒ह्य॒न्ते॒ यत् । यन्म॑रुत्व॒तीयाः᳚ । म॒रु॒त्व॒तीयाः᳚ प्रा॒णम् । प्रा॒णमे॒व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । ए॒व प्र॑थ॒मेन॑ । प्र॒थ॒मेन॑ स्पृणुते । स्पृ॒णु॒ते॒ऽपा॒नम् । अ॒पा॒नन्द्वि॒तीये॑न । अ॒पा॒नमित्य॑प-अ॒नम् । द्वि॒तीयेना॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑न्तृ॒तीये॑न । तृ॒तीये॒नेन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ वृ॒त्रम् । वृ॒त्रम॑हन् । अ॒ह॒न्तम् । तन्दे॒वाः । दे॒वा अ॑ब्रुवन् । अ॒ब्रु॒व॒न्म॒हात् । म॒हान् वै । वा अ॒यम् । अ॒यम॑भूत् । अ॒भू॒द्यः । यो वृ॒त्रम् । वृ॒त्रमव॑धीत् । अव॑धी॒दिति॑ । इति॒ तत् । तन्म॑हे॒न्द्रस्य॑ । म॒हे॒न्द्रस्य॑ महेन्द्र॒त्वम् । म॒हे॒न्द्रस्येति॑ महा-इ॒न्द्रस्य॑ । म॒हे॒न्द्र॒त्वगं सः । म॒हे॒न्द्र॒त्वमिति॑ महेन्द्र-त्वम् । स ए॒तम् । ए॒तम्मा॑हे॒न्द्रम् । मा॒हे॒न्द्रमु॑द्धा॒रम् । मा॒हे॒न्द्रमिति॑ माहा-इ॒न्द्रम् । उ॒द्धा॒रमुत् । उ॒द्धा॒रमित्यु॑त्-हा॒रम् । उद॑हरत । अ॒ह॒र॒त वृ॒त्रम् । वृ॒त्रꣳ ह॒त्वा । ह॒त्वाऽन्यासु॑ । अ॒न्यासु॑ दे॒वता॑सु । दे॒वता॒स्वधि॑ । अधि॒ यत् । यन्मा॑हे॒न्द्रः । मा॒हे॒न्द्रो गृ॒ह्यते᳚ । मा॒हे॒न्द्र इति॑ माहा-इ॒न्द्रः । गृ॒ह्यत॑ उद्धा॒रम् । उ॒द्धा॒रमे॒व । उ॒द्धा॒रमित्यु॑त्-हा॒रम् । ए॒व तम् । तँय्यज॑मानः । यज॑मान॒ उत् । उद्ध॑रते । ह॒र॒ते॒ऽन्यासु॑ । अ॒न्यासु॑ प्र॒जासु॑ । प्र॒जास्वधि॑ । प्र॒जास्विति॑ प्र-जासु॑ । अधि॑ शुक्रपा॒त्रेण॑ । शु॒क्र॒पात्रेण॑ गृह्णाति । शु॒क्र॒पात्रेणेति॑ शुक्र- पा॒त्रेण॑ । गृ॒ह्णा॒ति॒ य॒ज॒मा॒न॒दे॒व॒त्यः॑ । य॒ज॒मा॒न॒दे॒व॒त्यो॑ वै । य॒ज॒मा॒न॒-दे॒व॒त्य॑ इति॑ यजमान-दे॒व॒त्यः॑ । वै मा॑हे॒न्द्रः । मा॒हे॒न्द्रस्तेजः॑ । मा॒हे॒न्द्र इति॑ माहा-इ॒न्द्रः । तेज॑श्शु॒क्रः । शु॒क्रो यत् । यन्मा॑हे॒न्द्रम् । मा॒हे॒न्द्रꣳ शु॑क्रपा॒त्रेण॑ । मा॒हे॒न्द्रमिति॑ माहा-इ॒न्द्रम् । शु॒क्र॒पा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॑ । शु॒क्र॒पा॒त्रेणेति॑ शुक्र-पा॒त्रेण॑ । गृ॒ह्णाति॒ यज॑माने । यज॑मान ए॒व । ए॒व तेजः॑ । तेजो॑ दधाति । द॒धा॒तीति॑ दधाति (17) ॥5॥
अदि॑ति पु॒त्रका॑मा । पु॒त्रका॑मा सा॒ध्येभ्यः॑ । पु॒त्रका॒मेति॑ पु॒त्र-का॒मा॒ । सा॒ध्येभ्योः॑ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो᳚ ब्रह्मौद॒नम् । ब्र॒ह्मौ॒द॒नम॑पचत् । ब्र॒ह्मौ॒द॒न-मिति॑ ब्रह्म-ओ॒द॒नम् । अ॒प॒च॒त्तस्यै᳚ । तस्या॑ उ॒च्छेष॑णम् । उ॒च्छेष॑णमददुः । उ॒च्छेष॑ण॒मित्यु॑त्-शेष॑णम् । अ॒द॒दु॒स्तत् । तत्प्र । प्राश्ना᳚त् । आ॒श्ना॒थ्सा । सा रेतः॑ । रेतो॑ धत्त । अ॒ध॒त्त॒ तस्यै᳚ । तस्यै॑ च॒त्वारः᳚ । च॒त्वार॑ आदि॒त्याः । आ॒दि॒त्या अ॑जायन्त । अ॒जा॒य॒न्त॒ सा । सा द्वि॒तीय᳚म् । द्वि॒तीय॑मपचत् । अ॒प॒च॒थ्सा । साऽम॑न्यत । अ॒म॒न्य॒तो॒च्छेष॑णात् । उ॒च्छेष॑णान्मे । उ॒च्छेष॑णा॒दित्यु॑त्- शेष॑णात् । म॒ इ॒मे । इमे᳚ऽज्ञत । अ॒ज्ञ॒त॒ यत् । यदग्रे᳚ । अग्रे᳚ प्राशि॒ष्यामि॑ । प्रा॒शि॒ष्यामी॒तः । प्रा॒शि॒ष्यामीति॑ प्र-अ॒शि॒ष्यामि॑ । इ॒तो मे᳚ । मे॒ वसी॑याꣳसः । वसी॑याꣳसो जनिष्यन्ते । ज॒नि॒ष्य॒न्त॒ इति॑ । इति॒ सा । साग्रे᳚ । अ॒ग्रे॒ प्र । प्राश्ना᳚त् । आ॒श्ना॒थ्सा । सा रेतः॑ । रेतो॑ धत्त । अ॒ध॒त्त॒ तस्यै᳚ । तस्यै॒ व्यृ॑द्धम् । व्यृ॑द्धमा॒ण्डम् । व्यृ॑द्ध॒मिति॒ वि-ऋ॒द्ध॒म् । आ॒ण्डम॑जायत । अ॒जा॒य॒त॒ सा । सादि॒त्येभ्यः॑ । आ॒दि॒त्येभ्य॑ ए॒व । ए॒व तृ॒तीय᳚म् (18)।
। तृ॒तीय॑मपचत् । अ॒प॒च॒द्भोगा॑य । भोगा॑य मे । म॒ इ॒दम् । इ॒दं श्रा॒न्तम् । शा॒न्तम॑स्तु । अ॒स्त्विति॑ । इति॒ ते । ते᳚ऽब्रुवन् । अ॒ब्रु॒व॒न्वर᳚म् । वरँ॑व्वृणामहै । वृ॒णा॒म॒है॒ यः । योऽतः॑ । अतो॒ जाया॑तै । जाया॑ता अ॒स्माक᳚म् । अ॒स्माक॒ꣳ॒ सः । स एकः॑ । एको॑ सत् । अ॒स॒द्यः । यो᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ प्र॒जाया᳚म् । प्र॒जाया॒मृध्या॑तै । प्र॒जाया॒मिति॑ प्र-जाया᳚म् । ऋध्या॑ता अ॒स्माक᳚म् । अ॒स्माक॒म्भोगा॑य । भोगा॑य भवात् । भ॒वा॒दिति॑ । इति॒ ततः॑ । ततो॒ विव॑स्वान् । विव॑स्वानादि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो॑ऽजायत । अ॒जा॒य॒त॒ तस्य॑ । तस्य॒ वै । वा इ॒यम् । इ॒यम्प्र॒जा । प्र॒जा यत् । प्र॒जेति॑ प्र-जा । यन्म॑नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या᳚स्तासु॑ । तास्वेकः॑ । एक॑ ए॒व । ए॒वर्धः । ऋ॒द्धो यः । यो यज॑ते । यज॑ते॒ सः । स दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्भोगा॑य । भोगा॑य भवति । भ॒व॒ति॒ दे॒वाः । दे॒वा वै । वै य॒ज्ञात् । य॒ज्ञाद्रु॒द्रम्। (19)
रु॒द्रम॒न्तः । अ॒न्तरा॑यन् । आ॒य॒न्सः । स आ॑दि॒त्यान् । आ॒दि॒त्यान॒न्वाक्र॑मत । आ॒न्वाक्र॑मत॒ ते । अ॒न्वाक॑म॒तेत्य॑नु-आक्र॑मत । त्वे द्वि॑दे॒वत्यान्॑ । द्वि॒दे॒व॒त्या᳚ न्प्र । द्वि॒दे॒व॒त्या॑निति॑ द्वि-दे॒व॒त्यान्॑ । प्राप॑द्यन्त । अ॒प॒द्य॒न्त॒ तान् । तान्न । न प्रति॑ । प्रति॒ प्र । प्राय॑च्छन् । अ॒य॒च्छ॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा॒दपि॑ । अपि॒ वध्य᳚म् । वध्य॒म्प्रप॑न्नम् । प्रप॑न्न॒न्न । प्रप॑न्न॒मिति॒ प्र-प॒न्न॒म्॒ । न प्रति॑ । प्रति॒ प्र । प्रय॑च्छन्ति । य॒च्छ॒न्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्द्वि देव॒त्ये᳚भ्यः । द्वि॒दे॒व॒त्ये᳚भ्य आदि॒त्यः । द्वि॒दे॒व॒त्ये᳚भ्य॒ इति॑ द्वि-दे॒व॒त्ये᳚भ्यः । आ॒दि॒त्यो निः । निर्गृ॑ह्यते । गृ॒ह्य॒ते॒ यत् । यदु॒च्छेष॑णात् । उ॒च्छेष॑णा॒दजा॑यन्त । उ॒च्छेष॑णा॒दित्यु॑त्-शेष॑णात् । अजा॑यन्त॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दु॒च्छेष॑णात् । उ॒च्छेष॑णाद्गृह्यते । उ॒च्छेष॑णा॒दित्यु॑त्-शेष॑णात् । गृ॒ह्य॒ते॒ ति॒सृभिः॑ । ति॒सृभि॑र् ऋ॒ग्भिः । ति॒सृभि॒रिति॑ ति॒सृ-भिः॒ । ऋ॒ग्भिर्गृ॑ह्णाति । ऋ॒ग्भिरित्यृ॑क्-भिः । गृ॒ह्णा॒ति॒ मा॒ता । मा॒ता पि॒ता । पि॒ता पु॒त्रः । पु॒त्रस्तत् । तदे॒व । ए॒व तत् । तन्मि॑थु॒नम् । मि॒थु॒नमुल्ब᳚म् । उल्ब॒ङ्गर्भः॑ । गर्भो॑ ज॒रायु॑ । ज॒रायु॒ तत् । तदे॒व । ए॒व तत् । तन्मि॑थु॒नम् (20)।
। मि॒थु॒नम्प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वा ए॒ते । ए॒ते यत् । यदा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्य ऊर्क् । ऊर्ग्धधि॑ । दधि॑ द॒ध्ना । द॒ध्ना म॑ध्य॒तः । म॒ध्य॒तश्श्री॑णाति । श्री॒णा॒त्यूर्ज᳚म् । ऊर्ज॑मे॒व । ए॒व प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाम्म॑ध्य॒तः । म॒ध्य॒तो द॑धाति । द॒धा॒ति॒ शृ॒ता॒त॒ङ्क्ये॑न । शृ॒ता॒त॒ङ्क्ये॑न मेध्य॒त्वाय॑ । शृ॒ता॒त॒ङ्क्ये॑नेति॑ शृत-आ॒त॒ङ्क्ये॑न । मे॒ध्य॒त्वाय॒ तस्मा᳚त् । मे॒ध्य॒त्वायेति॑ मेध्य-त्वाय॑ । तस्मा॑दा॒मा । आ॒मा प॒क्वम् । प॒क्वन्दु॑हे । दु॒हे॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वा ए॒ते । ए॒ते यत् । यदा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्य प॑रि॒श्रित्य॑ । प॒रि॒श्रित्य॑ गृह्णाति । प॒रि॒श्रित्येति॑ परि-श्रित्य॑ । गृ॒ह्णा॒ति॒ प्र॒ति॒रुध्य॑ । प्र॒ति॒रुद्ध्यै॒व । प्र॒ति॒रुध्येति॑ प्रति-रुध्य॑ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शून्गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वा ए॒ते । ए॒ते यत् । यदा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्य ए॒षः । ए॒ष रु॒द्रः । रु॒द्रो यत् । यद॒ग्निः । अ॒ग्नि प॑रि॒श्रित्य॑ । प॒रि॒श्रित्य॑ गृह्णाति । प॒रि॒श्रित्येति॑ परि-श्रित्य॑ । गृ॒ह्णा॒ति॒ रु॒द्रात् । रु॒द्रादे॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शून॒न्तः । अ॒न्तर्द॑धाति । द॒धा॒त्ये॒षः। (21)
ए॒ष वै । वै विव॑स्वान् । विव॑स्वानादि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो यत् । यदु॑पाꣳशु॒सव॑नः । उ॒पा॒ꣳ॒शु॒सव॑न॒स्सः । उ॒पा॒ꣳ॒शु॒सव॑न॒ इत्यु॑पाꣳशु-सव॑नः । स ए॒तम् । ए॒तमे॒व । ए॒व सो॑मपी॒थम् । सो॒म॒पी॒थम्परि॑ । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम-पी॒थम् । परि॑ शये । श॒य॒ आ । आ तृ॑तीयसव॒नात् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नाद्विव॑स्वः । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नादिति॑ तृतीय-स॒व॒नात् । विव॑स्व आदित्य । आ॒दि॒त्यै॒षः । ए॒षते᳚ । ते॒ सो॒म॒पी॒थः । सो॒म॒पी॒थ इति॑ । सो॒म॒पी॒थ इति॑ सोम-पी॒थः । इत्या॑ह । आ॒ह॒ विव॑स्वन्तम् । विव॑स्वन्तमे॒व । ए॒वादि॒त्यम् । आ॒दि॒त्यꣳ सो॑मपी॒थेन॑ । सो॒म॒पी॒थेन॒ सम् । सो॒म॒पी॒थे-नेति॑ सोम-पी॒थेन॑ । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ या । या दि॒व्या । दि॒व्या वृष्टिः॑ । वृष्टि॒स्तया᳚ । तया᳚ त्वा । त्वा॒ श्री॒णा॒मि॒ । श्री॒णा॒मीति॑ । इति॒ वृष्टि॑कामस्य । वृष्टि॑कामस्य श्रीणीयात् । वृष्टि॑काम॒स्येति॒ वृष्टि॑-का॒म॒स्य॒ । श्री॒णी॒या॒द्वृष्टि᳚म् । वृष्टि॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यदि॑ । यदि॑ ता॒जक् । ता॒जक्प्र॒स्कन्दे᳚त् । प्र॒स्कन्दे॒द्वर्षु॑कः । प्र॒स्कन्दे॒दिति॑ प्र-स्कन्दे᳚त । वर्षु॑क प॒र्जन्यः॑ । प॒र्जन्य॑स्स्यात् । स्या॒द्यदि॑ । यदि॑ चि॒रम् । चि॒रमव॑र्षुकः । अव॑र्षुको॒ न । न सा॑दयति । सा॒द॒य॒त्यस॑न्नात् । अस॑न्ना॒द्धि । हि प्र॒जाः । प्र॒जा प्र॒जाय॑न्ते । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र॒जाय॑न्ते॒ न । प्र॒जाय॑न्त॒ इति॑ प्र-जाय॑न्ते । नानु॑ । अनु॒ वष॑ट् । वष॑ट्करोति । क॒रो॒ति॒ यत् । यद॑नुवषट्कु॒र्यात् । अ॒नु॒व॒ष॒ट्कु॒र्याद्रु॒द्रम् । अ॒नु॒-व॒ष॒ट्कु॒र्यादित्य॑नु-व॒ष॒ट्कु॒र्यात् । रु॒द्रम्प्र॒जाः । प्र॒जा अन्वव॑सृजेत् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒न्वव॑सृजे॒न्न । अ॒न्वव॑सृजे॒दित्य॑नु-अव॑सृजेत् । न हु॒त्वा । हु॒त्वाऽनु॑ । अन्वी᳚ख्षेत । ई॒ख्षे॒त॒ यत् । यद॒न्वीख्षे॑त । अ॒न्वीख्षे॑त॒ चख्षुः॑ । अ॒न्वीख्षे॒तेत्य॑नु-ईख्षे॑त । चख्षु॑रस्य । अ॒स्य॒ प्र॒मायु॑कम् । प्र॒मायु॑कं स्यात् । प्र॒मायु॑क॒मिति॑ प्र-मायु॑कम् । स्या॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॒न्न । नान्वीख्ष्यः॑ । अ॒न्वीख्ष्य॒ इत्य॑नु-ईख्ष्यः॑ (22) ॥
अ॒न्त॒र्या॒म॒पा॒त्रेण॑ सावि॒त्रम् । अ॒न्त॒र्या॒म॒पा॒त्रेणेत्य॑न्तर्याम-पा॒त्रेण॑ । सा॒वि॒त्रमा᳚ग्रय॒णात् । आ॒ग्र॒यणाद्गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यदा᳚ग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒ण प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना᳚म्प्र॒जन॑नाय । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । प्र॒जन॑नाय॒ न । प्र॒जन॑ना॒येति॑ प्र-जन॑नाय । न सा॑दयति । सा॒द॒य॒त्यस॑न्नात् । अस॑न्ना॒द्धि । हि प्र॒जाः । प्र॒जा प्र॒जाय॑न्ते । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र॒जाय॑न्ते॒ न । प्र॒जाय॑न्त॒ इति॑ प्र-जाय॑न्ते । नानु॑ । अनु॒ वष॑ट् । वष॑ट्करोति । क॒रो॒ति॒ यत् । यद॑नुवषट्कु॒र्यात् । अ॒नु॒व॒ष॒ट्कु॒र्याद्रु॒द्रम् । अ॒नु॒व॒ष॒ट्कु॒र्यादित्य॑नु- व॒ष॒ट्कु॒र्यात् । रु॒द्रम्प्र॒जाः । प्र॒जा अ॒न्वव॑सृजेत् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒न्वव॑सृजेदे॒षः । अ॒न्वव॑सृजे॒दित्य॑नु-अव॑सृजेत् । ए॒ष वै । वै गा॑य॒त्रः । गा॒य॒त्रो दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ॒य्यत् । यथ्स॑वि॒ता । स॒वि॒तैषः । ए॒ष गा॑यत्रि॒यै । गा॒य॒त्रि॒यै लो॒के । लो॒के गृ॑ह्यते । गृ॒ह्य॒ते यत् । यदा᳚ग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒णो यत् । यद॑न्तर्यामपा॒त्रेण॑ । अ॒न्त॒र्या॒म॒पा॒त्रेण॑ सावि॒त्रम् । अ॒न्त॒र्या॒म॒-पा॒त्रेणेत्य॑न्तर्याम-पा॒त्रेण॑ । सा॒वि॒त्रमा᳚ग्रय॒णात् । आ॒ग्र॒य॒णाद्गृ॒ह्णाति॑ । गृ॒ह्णाति॒ स्वात् । स्वा दे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒य्योनेः᳚ । योने॒र्निः । निर्गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ विश्वे᳚ । विश्वे॑ दे॒वाः (23)।
“दे॒वास्तृ॒तीय᳚म् । तृ॒तीय॒ꣳ॒ सव॑नम् । सव॑न॒न्न । नोत् । उद॑यच्छन् । अ॒य॒च्छ॒न्ते । ते स॑वि॒तार᳚म् । स॒वि॒तार॑म्प्रातस्सव॒नभा॑ꣳ । पा॒त॒स्स॒व॒नभा᳚ग॒ꣳ॒ सन्त᳚म् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नभा॑ग॒मिति॑ प्रातस्सव॒न-भा॒ग॒म्॒ । सन्त॑न्तृतीयसव॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नम॒भि । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नमिति॑ तृतीय-स॒व॒नम् । अ॒भि परि॑ । पर्य॑णयन् । अ॒य॒न्त॒तः । ततो॒ वै । वै ते । ते तृ॒तीय᳚म् । तृ॒तीय॒ꣳ॒ सव॑नम् । सव॑न॒मुत् । उद॑यच्छन् । अ॒य॒च्छ॒न्॒, यत् । यत्तृ॑तीयसव॒ने । तृ॒ती॒य॒स॒वने॒ सा॑वि॒त्रः । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न इति॑ तृतीय-स॒व॒ने । सा॒वि॒त्रो गृ॒ह्यते᳚ । गृ॒ह्यते॑ तृ॒तीय॑स्य । तृ॒तीय॑स्य॒ सव॑नस्य । सव॑न॒स्योद्य॑त्यै । उद्य॑त्यै सवितृप्रा॒त्रेण॑ । उद्य॑त्या॒ इत्युत्-य॒त्यै॒ । स॒वि॒तृ॒पा॒त्रेण॑ वैश्वदे॒वम् । स॒वि॒तृ॒पात्रेणेति॑ सवितृ-पा॒त्रेण॑ । वै॒श्व॒दे॒वङ्क॒लशा᳚त् । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । क॒लशा᳚द्गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ वै॒श्व॒देव्यः॑ । वै॒श्व॒दे॒व्यो॑ वै । वै॒श्व॒दे॒व्य॑ इति॑ वैश्व-दे॒व्यः॑ । वै प्र॒जाः । प्र॒जा वै᳚श्वदे॒वः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । वै॒श्व॒देव क॒लशः॑ । वै॒श्व॒दे॒व इति॑ वैश्व-दे॒वः । क॒लश॑स्सवि॒ता । स॒वि॒ता प्र॑स॒वाना᳚म् । प्र॒स॒वाना॑मीशे । प्र॒स॒वाना॒मिति॑ प्र-स॒वाना᳚म् । ई॒शे॒यत् । यथ्स॑वितृपा॒त्रेण॑ । स॒वि॒तृ॒पा॒त्रेण॑ वैश्वदे॒वम् । स॒वि॒तृ॒पा॒त्रेणेति॑ सवितृ-पा॒त्रेण॑ । वै॒श्व॒दे॒वङ्क॒लशा᳚त् । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । क॒लशा᳚द्गृ॒ह्णाति॑ । गृ॒ह्णाति॑ सवि॒तृप्र॑सूतः । स॒वि॒तृप्र॑सूत ए॒व । स॒वि॒तृप्र॑सूत॒ इति॑ सवि॒तृ-प्र॒सू॒तः॒ । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र॒जाः । प्र॒जा प्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्रज॑नयति (24)।”
। ज॒न॒य॒ति॒ सोमे᳚ । सोमे॒ सोमम्᳚ । सोम॑म॒भि । अ॒भि गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ रेतः॑ । रेत॑ ए॒व । ए॒व तत् । तद्द॑धाति । द॒धा॒ति॒ सु॒शर्मा᳚ । सु॒शर्मा॑ऽसि । सु॒शर्मेति॑ सु-शर्मा᳚ । अ॒सि॒ सु॒प्र॒ति॒ष्ठा॒नः । सु॒प्र॒ति॒ष्ठा॒न इति॑ । सु॒प्र॒ति॒ष्ठा॒न इति॑ सु-प्र॒ति॒ष्ठा॒नः । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सोमे᳚ । सोमे॒ हि । हि सोम᳚म् । सोम॑मभिगृ॒ह्णाति॑ । अ॒भि॒गृ॒ह्णाति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । अ॒भि॒गृ॒ह्णातीत्य॑भि-गृ॒ह्णाति॑ । प्रति॑ष्ठित्या ए॒तस्मिन्॑ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । ए॒तस्मि॒न्वै । वा अपि॑ । अपि॒ ग्रहे᳚ । ग्रहे॑ मनु॒ष्ये᳚भ्यः । म॒नु॒ष्ये᳚भ्यो दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑ पि॒तृभ्यः॑ । पि॒तृभ्य॑ क्रियते । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । क्रि॒य॒ते॒ सु॒शर्मा᳚ । सु॒शर्मा॑ऽसि । सु॒शर्मेति॑ सु-शर्मा᳚ । अ॒सि॒ सु॒प्र॒ति॒ष्ठा॒नः । सु॒प्र॒ति॒ष्ठा॒न इति॑ । सु॒प्र॒ति॒ष्ठा॒न इति॑ सु-प्र॒ति॒ष्ठा॒नः । इत्या॑ह । आ॒ह॒ म॒नु॒ष्ये᳚भ्यः । म॒नु॒ष्ये᳚भ्य ए॒व । ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॑ करोति । क॒रो॒ति॒ बृ॒हत् । बृ॒हदिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वभ्य॑ ए॒व । ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॑ करोति । क॒रो॒ति॒ नमः॑ । नम॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ पि॒तृभ्यः॑ । पि॒तृभ्य॑ ए॒व । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ-भ्यः॒ । ए॒वैतेन॑ । ए॒तेन॑ करोति । क॒रो॒त्ये॒ताव॑तीः । ए॒ताव॑ती॒ र्वै । वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒स्ताभ्यः॑ । ताभ्य॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सर्वा᳚भ्यः । सर्वा᳚भ्यो गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्ये॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ योनिः॑ । योनि॒ र्विश्वे᳚भ्यः । विश्वे᳚भ्यस्त्वा । त्वा॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ वै॒श्व॒दे॒वः । वै॒श्व॒दे॒वो हि । वै॒श्व॒दे॒व इति॑ वैश्व-दे॒वः । ह्ये॑षः । ए॒ष इत्ये॒षः (25) ॥7॥
प्रा॒णो वै । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । वा ए॒षः । ए॒षयत् । यदु॑पा॒ꣳ॒शुः । उ॒पा॒ꣳ॒शुर्यत् । उ॒पा॒ꣳ॒शुरित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शुः । यदु॑पा॒ꣳ॒शु पा॒त्रेण॑ । उ॒पा॒ꣳ॒शुपा॒त्रेण॑ प्रथ॒मः । उ॒पा॒ꣳ॒शुपा॒त्रेणेत्यु॑पाꣳशु-पा॒त्रेण॑ । प्र॒थ॒मश्च॑ । चो॒त्त॒मः । उ॒त्त॒मश्च॑ । उ॒त्त॒म इत्यु॑त्-त॒मः । च॒ ग्रहौ᳚ । ग्रहौ॑ गृ॒ह्येते᳚ । गृ॒ह्येते॑ प्रा॒णम् । गृ॒ह्येत्ये॒ इति॑ गृ॒ह्येते᳚ । प्रा॒णमे॒व । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । ए॒वानु॑ । अनु॑ प्र॒यन्ति॑ । प्र॒यन्ति॑ प्रा॒णम् । प्र॒यन्तीति॑ प्र-यन्ति॑ । प्रा॒णमनु॑ । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । अनूत् । उद्य॑न्ति । य॒न्ति॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यदा᳚ग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒ण प्रा॒णः । प्रा॒ण उ॑पा॒ꣳ॒शुः । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । उ॒पा॒ꣳ॒शु पत्नीः᳚ । उ॒पा॒ꣳ॒शुरित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शुः । पत्नीः᳚ प्र॒जाः । प्र॒जा प्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र ज॑नयन्ति । ज॒न॒य॒न्ति॒ यत् । यदु॑पाꣳशुपा॒त्रेण॑ । उ॒पा॒ꣳ॒शु॒पा॒त्रेण॑ पात्नीव॒तम् । उ॒पा॒ꣳ॒शु॒पा॒त्रेणेत्यु॑पाꣳशु-पा॒त्रेण॑ । पा॒त्नी॒व॒तमा᳚ग्रय॒णात् । पा॒त्नी॒व॒त॒मिति॑ पात्नी-व॒तम् । आ॒ग्र॒य॒णाद्गृ॒ह्णाति॑ । गृ॒ह्णाति॑ प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना᳚म्प्र॒जन॑नाय । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । प्र॒जन॑नाय॒ तस्मा᳚त् । प्र॒जन॑ना॒येति॑ प्र-जन॑नाय । तस्मा᳚त्प्रा॒णम् । प्रा॒णम्प्र॒जाः । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । प्र॒जा अनु॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अनु॒ प्र । प्रजा॑यन्ते । जा॒य॒न्ते॒ दे॒वाः । दे॒वा वै । वा इ॒त?इ॑तः । इ॒त?इ॑त॒ पत्नीः᳚ । इ॒त?इ॑त॒ इती॒तः- इ॒तः॒ । पत्नी᳚स्सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् (26)।
। लो॒कम॑जिगाꣳसन् । अ॒जि॒गा॒ꣳ॒स॒न्ते । ते सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कन्न । न प्र । प्राजा॑नन् । अ॒जा॒न॒न्ते । त ए॒तम् । ए॒तम्पा᳚त्नीव॒तम् । पा॒त्नी॒व॒तम॑पश्यन् । पा॒त्नी॒व॒तमिति॑ पात्नी-व॒तम् । अ॒प॒श्य॒न्तम् । तम॑गृह्णत । अ॒गृ॒ह्ण॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै ते । ते सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुव-गम् । लो॒कम्प्र । प्राजा॑नन् । अ॒जा॒न॒न्॒यत् । यत्पा᳚त्नीव॒तः । पा॒त्नी॒व॒तो गृ॒ह्यते᳚ । पा॒त्नी॒व॒त इति॑ पात्नी-व॒तः । गृ॒ह्यते॑ सुव॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै । प्रज्ञा᳚त्यै॒ सः । प्रज्ञा᳚त्या॒ इति॒ प्र-ज्ञा॒त्यै॒ । स सोमः॑ । सोमो॒ न । ना ति॑ष्ठत । अ॒ति॒ष्ठ॒त॒ स्त्री॒भ्यः । स्त्री॒भ्यो गृ॒ह्यमा॑णः । गृ॒ह्यमा॑ण॒स्तम् । तङ्घृ॒तम् । घृ॒तँव्वज्र᳚म् । वज्र॑ङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वाऽघ्न । अ॒घ्न॒न्तम् । तन्निरि॑न्द्रि॒यम् । निरि॑न्द्रियम्भू॒तम् । निरि॑न्द्रिय॒मिति॒ निः-इ॒न्द्रि॒य॒म्॒ । भू॒तम॑गृह्णन् । अ॒गृ॒ह्ण॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा॒थ्स्त्रियः॑ । स्त्रियो॒ निरि॑न्द्रियाः । निरि॑न्द्रिया॒ अदा॑यादीः । निरि॑न्द्रिया॒ इति॒ निः-इ॒न्द्रि॒याः॒ । अदा॑यादी॒रपि॑ । अदा॑यादी॒रित्यदा॑य-अ॒दीः॒ । अपि॑ पा॒पात् । पा॒पात्पु॒ꣳ॒सः । पु॒ꣳ॒स उप॑स्तितम् । उप॑स्तितरँव्वदन्ति । उप॑स्तितर॒मित्युप॑स्ति-त॒र॒म्॒। (27)
। व॒द॒न्ति॒ यत् । यद्घृ॒तेन॑ । घृ॒तेन॑ पात्नीव॒तम् । पा॒त्नी॒व॒तं श्री॒णाति॑ । पा॒त्नी॒व॒तमिति॑ पात्नी-व॒तम् । श्री॒णाति॒ वज्रे॑ण । वज्रे॑णै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वशे᳚ । वशे॑ कृ॒त्वा । कृ॒त्वा गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्यु॒प॒या॒मगृ॑हीतः । उ॒प॒या॒म गृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सीति॑ । इत्या॑ह । आ॒हे॒यम् । इ॒यँव्वै । वा उ॑पया॒मः । उ॒प॒या॒मस्तस्मा᳚त् । उ॒प॒याम इत्यु॑प-या॒मः । तस्मा॑दि॒माम् । इ॒माम्प्र॒जाः । प्र॒जा अनु॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अनु॒ प्र । प्र जा॑यन्ते । जा॒य॒न्ते॒ बृह॒स्पति॑सुतस्य । बृ॒ह॒स्पति॑सुतस्य ते । बृह॒स्पति॑सुत॒स्येति॒ बृह॒स्पति॑-सु॒त॒स्य॒ । त॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र॒जाः । प्र॒जा प्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒ती॒न्दो॒ । इ॒न्दो॒ इति॑ । इ॒न्दो॒ इती᳚न्दो । इत्या॑ह । आ॒ह॒ रेतः॑ । रेतो॒ वै । वा इन्दुः॑ । इन्दू॒ रेतः॑ । रेत॑ ए॒व । ए॒व तत् । तद्द॑धाति । द॒धा॒ती॒न्द्रि॒या॒वः॒ । इ॒न्द्रि॒या॒व॒ इति॑ । इ॒न्द्रि॒या॒व॒ इती᳚न्द्रिय-वः॒ । इत्या॑ह। (28)
आ॒ह॒ प्र॒जाः । प्र॒जा वै । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । वा इ॑न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यम्प्र॒जाः । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒त्यग्ना3 । अग्ना 3 इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒ग्निः । अ॒ग्निर्वै । वै रे॑तो॒धाः । रे॒तो॒धा पत्नी॑वः । रे॒तो॒धा इति॑ रेतः-धाः । पत्नी॑व॒ इति॑ । पत्नी॑व॒ इति॒ पत्नी᳚-वः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मि॒थु॒नत्वाय॑ । मि॒थु॒न॒त्वाय॑ स॒जूः । मि॒थु॒न॒त्वायेति॑ मिथुन-त्वाय॑ । स॒जूर्दे॒वेन॑ । स॒जूरिति॑ स-जूः । दे॒वेन॒ त्वष्ट्रा᳚ । त्वष्ट्रा॒ सोम᳚म् । सोम॑म्पिब । पि॒बेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ त्वष्टा᳚ । त्वष्टा॒ वै । वै प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नाम्मि॑थु॒नाना᳚म् । मि॒थु॒नानाꣳ॑ रूप॒कृत् । रू॒प॒कृद्रू॒पम् । रू॒प॒कृदिति॑ रूप-कृत् । रू॒पमे॒व । ए॒व प॒शुषु॑ । प॒शुषु॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ दे॒वाः । दे॒वा वै । वै त्वष्टा॑रम् । त्वष्टा॑रमजिघाꣳसन्न् । अ॒जि॒घा॒ꣳ॒स॒न्थ्सः । सपत्नीः᳚ । पत्नी॒ प्र । प्राप॑द्यत । अ॒प॒द्य॒त॒ तम् । तन्न । न प्रति॑ । प्रति॒ प्र । प्राय॑च्छन्न् । अ॒य॒च्छ॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा॒दपि॑ । अपि॒ वध्य᳚म् (29)।
वध्य॒म्प्रप॑न्नम् । प्रप॑न्न॒न्न । प्रप॑न्न॒मिति॒ प्र-प॒न्न॒म् । न प्रति॑ । प्रति॒ प्र । प्र य॑च्छन्ति । य॒च्छ॒न्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्पात्नीव॒ते । पा॒त्नी॒व॒ते त्वष्ट्रे᳚ । पा॒त्नी॒व॒त इति॑ पात्नी-व॒ते । त्वष्टेऽपि॑ । अपि॑ गृह्यते । गृ॒ह्य॒ते॒ न । न सा॑दयति । सा॒द॒य॒त्यस॑न्नात् । अस॑न्ना॒द्धि । हि प्र॒जाः । प्र॒जा प्र॒जाय॑न्ते । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्र॒जाय॑न्ते॒ न । प्र॒जाय॑न्त॒ इति॑ प्र-जाय॑न्ते । नानु॑ । अनु॒ वष॑ट् । वष॑ट्करोति । क॒रो॒ति॒ यत् । यद॑नुवषट्कु॒र्यात् । अ॒नु॒व॒ष॒ट्कु॒र्याद्रु॒द्रम् । अ॒नु॒व॒ष॒ट्कु॒र्यादित्य॑नु-व॒ष॒ट्कु॒-र्यात् । रु॒द्रम्प्र॒जाः । प्र॒जा अ॒न्वव॑सृजेत् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒न्वव॑सृजे॒द्यत् । अ॒न्वव॑सृजे॒दित्य॑नु-अव॑सृजेत् । यन्न । नानु॑वषट्कु॒र्यात् । अ॒नु॒व॒ष॒ट्कु॒र्यादशा᳚न्तम् । अ॒नु॒व॒ष॒ट्कु॒र्यादित्य॑नु-व॒ष॒ट्कु॒र्यात् । अशा᳚न्तम॒ग्नीत् । अ॒ग्नीथ्सोम᳚म् । अ॒ग्नीदित्य॑ग्नि-इत् । सोम॑म्भख्षयेत् । भ॒ख्ष॒ये॒दु॒पा॒ꣳशु । उ॒पा॒ꣳ॒श्वनु॑ । उ॒पा॒ꣳ॒श्वित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शु । अनु॒ वष॑ट् । वष॑ट्करोति । क॒रो॒ति॒ न । न रु॒द्रम् । रु॒द्रम्प्र॒जाः । प्र॒जा अ॑न्ववसृ॒जति॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒न्व॒व॒सृ॒जति॑ शा॒न्तम् । अ॒न्व॒व॒सृ॒जतीत्य॑नु-अ॒व॒सृ॒जति॑ । शा॒न्तम॒ग्नीत् । अ॒ग्नीथ्सोम᳚म् । अ॒ग्नीदित्य॑ग्नि-इत् । सोम॑म्भख्षयति । भ॒ख्ष॒य॒त्यग्नी᳚त् । अ॒ग्नी॒न्नेष्टुः॑ । अग्नी॒दित्यग्नि॑-इ॒त्॒ । नेष्टु॑रु॒पस्थ᳚म् । उ॒पस्थ॒मा । उ॒पस्थ॒मित्यु॒प-स्थ॒म् । आसी॑द । सी॒द॒ नेष्टः॑ (30)।
। नेष्ट॒ पत्नी᳚म् । पत्नी॑मु॒दान॑य । उ॒दान॒येति॑ । उ॒दान॒येत्यु॑त्-आन॑य । इत्या॑ह । आ॒हा॒ग्नीत् । अ॒ग्नीदे॒व । अ॒ग्नीदित्य॑ग्नि-इत् । ए॒व नेष्ट॑रि । नेष्ट॑रि॒ रेतः॑ । रेतो॒ दधा॑ति । दधा॑ति॒ नेष्टा᳚ । नेष्टा॒ पत्नि॑याम् । पत्नि॑यामुद्गा॒त्रा । उ॒द्गा॒त्रा सम् । उ॒द्गा॒त्रेत्यु॑त्-गा॒त्रा । सङ्ख्या॑पयति । ख्या॒प॒य॒ति॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यदु॑द्गा॒ता । उ॒द्गा॒ता प्र॒जाना᳚म् । उ॒द्गा॒तेत्यु॑त्-गा॒ता । प्र॒जाना᳚म्प्र॒जन॑नाय । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । प्र॒जन॑नाया॒पः । प्र॒जन॑ना॒येति॑ प्र-जन॑नाय । अ॒प उप॑ । उप॒ प्र । प्र व॑र्तयति । व॒र्त॒य॒ति॒ रेतः॑ । रेत॑ ए॒व । ए॒व तत् । तथ्सि॑ञ्चति । सि॒ञ्च्य॒त्यू॒रुणा᳚ । ऊ॒रुणोप॑ । उप॒ प्र । प्र व॑र्तयति । व॒र्त॒य॒त्यू॒रुणा᳚ । ऊ॒रुणा॒ हि । हि रेतः॑ । रेत॑स्सि॒च्यते᳚ । सि॒च्यते॑ नग्न॒ङ्कृत्य॑ । न॒ग्न॒ङ्कृत्यो॒रुम् । न॒ग्न॒ङ्कृत्येति॑ नग्नम्-कृत्य॑ । ऊ॒रुमुप॑ । उप॒ प्र । प्र व॑र्तयति । व॒र्त॒य॒ति॒ य॒दा । य॒दा हि । हि न॒ग्नः । न॒ग्न ऊ॒रुः । ऊ॒रुर्भव॑ति । भव॒त्यथ॑ । अथ॑ मिथु॒नी । मि॒थु॒नी॒ भ॑वतः । भ॒व॒तोऽथ॑ । अथ॒ रेतः॑ । रेत॑स्सिच्यते । सि॒च्य॒तेऽथ॑ । अथ॑ प्र॒जाः । प्र॒जा प्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्रजा॑यन्ते । जा॒य॒न्त॒ इति॑ जायन्ते (31) ॥8॥
इन्द्रो॑ वृ॒त्रम् । वृ॒त्रम॑हन् । अ॒हन्तस्य॑ । तस्य॑ शीर्षकपा॒लम् । शी॒र्॒ष॒क॒पा॒लमुत् । शी॒र्॒ष॒क॒पालमिति॑ शीरष-क॒पा॒लम् । उदौ᳚ब्जत् । औ॒ब्ज॒थ्सः । स द्रो॑णकल॒शः । द्रो॒ण॒क॒लशो॑ऽभवत् । द्रो॒ण॒क॒ल॒श इति॑ द्रोण-क॒ल॒शः । अ॒भ॒वत्तस्मा᳚त् । तस्मा॒थ्सोमः॑ । सोम॒ स्सम् । सम॑स्रवत् । अ॒स्र॒व॒थ्सः । सहा॑रियोज॒नः । हा॒रि॒यो॒ज॒नो॑ऽभवत् । हा॒रि॒यो॒ज॒न इति॑ हारि-यो॒ज॒नः । अ॒भ॒व॒त्तम् । त्तँव्वि । व्य॑चिकिथ्सत् । अ॒चि॒कि॒थ्स॒ज्जु॒हवा॒नी3 । जु॒हवा॒नी3मा । मा हौ॒षा3म् । हौ॒षा3मिति॑ । इति॒ सः । सो॑ऽमन्यत । अ॒म॒न्य॒त॒ यत् । यद्धो॒ष्यामि॑ । ह्यो॒ष्याम्या॒मम् । आ॒मꣳ हो᳚ष्यामि । हो॒ष्या॒मि॒ यत् । यन्न । न हो॒ष्यामि॑ । हो॒ष्यामि॑ यज्ञवेश॒सम् । य॒ज्ञ॒वे॒श॒सङ्क॑रिष्यामि । य॒ज्ञ॒वे॒श॒समिति॑ यज्ञ-वे॒श॒सम् । क॒रि॒ष्या॒मीति॑ । इति॒ तम् । तम॑ध्रियत । अ॒ध्रि॒य॒त॒ होतु᳚म् । होतु॒ꣳ॒ सः । सो᳚ऽग्निः । अ॒ग्निर॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒न्न । न मयि॑ । मय्या॒मम् । आ॒मꣳ हो᳚ष्यसि । हो॒ष्य॒सीति॑ । इति॒ तम् । तन्धा॒नाभिः॑ । धा॒नाभि॑रश्रीणात् । अ॒श्री॒णा॒त्तम् (32)।
तꣳ शृ॒तम् । शृ॒तम्भू॒तम् । भू॒तम॑जुहोत् । अ॒जु॒हो॒द्यत् । यद्धा॒नाभिः॑ । धा॒नाभि॑र्हारियोज॒नम् । हा॒रि॒यो॒ज॒नग्ग्श्री॒णाति॑ । हा॒रि॒यो॒ज॒नमिति॑ हारि-यो॒ज॒नम् । श्री॒णाति॑ शृत॒त्वाय॑ । शृ॒त॒त्वाय॑ शृ॒तम् । शृ॒त॒त्वायेति॑ शृत-त्वाय॑ । शृ॒तमे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्भू॒तम् । भू॒तञ्जु॑होति । जु॒हो॒ति॒ ब॒ह्वीभिः॑ । ब॒ह्वीभि॑श्श्रीणाति । श्री॒णा॒त्ये॒ताव॑तीः । ए॒ताव॑तीरे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्या॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के का॑म॒धुघाः᳚ । का॒म॒धुघा॑ भवन्ति । का॒म॒धुघा॒ इति॑ काम-दुघाः᳚ । भ॒व॒न्त्यथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒रे॒ताः । ए॒ता वै । वा इन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य॒ पृश्न॑यः । पृश्न॑य काम॒धुघाः᳚ । का॒म॒धुघा॒ यत् । का॒म॒धुघा॒ इति॑ काम-धुघाः᳚ । यद्धा॑रियोज॒नीः । हा॒रि॒यो॒ज॒नीरिति॑ । हा॒रि॒यो॒ज॒नीरिति॑ हारि-यो॒ज॒नीः । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्ब॒ह्वीभिः॑ । ब॒ह्वीभि॑श्श्रीणीयात् । श्री॒णी॒या॒दृ॒ख्सा॒मे । ऋ॒ख्सा॒मे वै । ऋ॒ख्सा॒मे इत्यृ॑क्-सा॒मे । वा इन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य॒ हरी᳚ । हरी॑ सोम॒पानौ᳚ । हरी॒ इति॒ हरी᳚ । सो॒म॒पानौ॒ तयोः᳚ । सो॒म॒पाना॒विति॑ सोम-पानौ᳚ । तयोः᳚ परि॒धयः॑ । प॒रि॒धय॑ आ॒धान᳚म् । प॒रि॒धय॒ इति॑ परि-धयः॑ । आ॒धानँ॒य्यत् । आ॒धानमित्या᳚-धान᳚म् । यदप्र॑हृत्य । अप्र॑हृत्य परी॒धीन् । अप्र॑हृ॒त्येत्यप्र॑-हृ॒त्य॒ । प॒रि॒धी॒ञ्जु॑हु॒यात् । प॒रि॒धीनीति॑ परि-धीन् । जु॒हु॒यादन्तरा॑धानाभ्याम् । अ॒न्तरा॑धानाभ्याङ्घा॒सम् । अ॒न्तरा॑धानाभ्या॒मित्य॒न्तः-आ॒धा॒ना॒भ्या॒म्॒ (33)।
घा॒सम्प्र । प्र य॑च्छेत् । य॒च्छे॒त्प्र॒हृत्य॑ । प्र॒हृत्य॑ परि॒धीन् । प्र॒हृत्येति॑ प्र-हृत्य॑ । प॒रि॒धीञ्जु॑होति । प॒रि॒धीनिति॑ परि-धीन् । जु॒हो॒ति॒ निरा॑धानाभ्याम् । निरा॑धानाभ्यामे॒व । निरा॑धानाभ्या॒मिति॒ निः-आ॒धा॒ना॒भ्या॒म्॒ । ए॒व घा॒सम् । घा॒सम्प्र । प्रय॑च्छति । य॒च्छ॒त्यु॒न्ने॒ता । उ॒न्ने॒ता जु॑होति । उ॒न्ने॒तेत्यु॑त्-ने॒ता । जु॒हो॒ति॒ या॒तया॑मा । या॒तया॑मेव । या॒तया॒मेति॑ या॒त-या॒मा॒ । इ॒व॒ हि । ह्ये॑तर्हि॑ । ए॒तर्ह्य॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युस्स्व॒गाकृ॑तः । स्व॒गाकृ॑तो॒ यत् । स्व॒गाकृ॑त॒ इति॑ स्व॒गा-कृ॒तः॒ । यद॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युर्जु॑हु॒यात् । जु॒हु॒याद्यथा᳚ । यथा॒ विमु॑क्तम् । विमु॑क्त॒म्पुनः॑ । विमु॑क्त॒मिति॒ वि-मु॒क्त॒म्॒ । पुन॑र्यु॒नक्ति॑ । यु॒नक्ति॑ ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तच्छी॒र्॒?षन्न् । शी॒र्॒ष॒न्न॑धिनि॒धाय॑ । अ॒दि॒॒निधाय॑ जुहोति । अ॒धि॒नि॒धायेत्य॑धि-नि॒धाय॑ । जु॒हो॒ति॒ शी॒र्॒ष॒तः । शी॒र्॒ष॒तो हि । हि सः । स स॒मभ॑वत । स॒मभ॑वद्वि॒क्रम्य॑ । स॒मभ॑व॒दिति॑ सम्-अभ॑वत् । वि॒क्रम्य॑ जुहोति । वि॒क्रम्येति॑ वि-क्रम्य॑ । जु॒हो॒ति॒ वि॒क्रम्य॑ । वि॒क्रम्य॒ हि । वि॒क्रम्येति॑ वि-क्रम्य॑ । हीन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ वृ॒त्रम् । वृ॒त्रमहन्न्॑ । अह॒न् समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यै प॒शवः॑ । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । प॒शवो॒ वै । वै हा॑रियोज॒नीः । हा॒रि॒यो॒ज॒नीर्यत् । हा॒रि॒यो॒ज॒नीरिति॑ हारि-यो॒ज॒नीः । यस्स॑म्भि॒न्द्यात् । स॒म्भि॒न्द्यादल्पाः᳚ । स॒म्भि॒न्द्यादिति॑ सम्-भि॒न्द्यात् । अल्वा॑ एनम् (34)।
। ए॒न॒म्प॒शवः॑ । प॒शवो॑ भु॒ञ्जन्ते᳚ । भु॒ञ्जन्त॒ उप॑ । उप॑ तिष्ठेरन् । ति॒ष्ठे॒र॒न्न्॒यत् । यन्न । न स॑म्भि॒न्द्यात् । स॒म्भि॒न्द्याद्ब॒हवः॑ । स॒म्भि॒न्द्यादि॑ति सम्-भि॒न्द्यात् । ब॒हव॑ एनम् । ए॒न॒म्प॒शवः॑ । प॒शवोऽभु॑ञ्जन्तः । अभु॑ञ्जन्त॒ उप॑ । उप॑ तिष्ठेरन्न् । ति॒ष्ठे॒र॒न्मन॑सा । मन॑सा॒ सम् । सम्बा॑धते । बा॒ध॒त॒ उ॒भय᳚म् । उ॒भय॑ङ्करोति । क॒रो॒ति॒ ब॒हवः॑ । ब॒हव॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒शवः॑ । प॒शवो॑ भु॒ञ्जतः॑ । भु॒ञ्जत॒ उप॑ । उप॑ तिष्ठन्ते । ति॒ष्ठ॒न्त॒ उ॒न्ने॒तरि॑ । उ॒न्ने॒तुर्यु॑पह॒वम् । उ॒न्नॆ॒तरीत्यु॑त्-ने॒तरि॑ । उ॒प॒ह॒वमि॑च्छन्ते । उ॒प॒ह॒वमित्यु॑प-ह॒वम् । इ॒च्छ॒न्ते॒ यः । य ए॒व । ए॒व तत्र॑ । तत्र॑ सोमपी॒थम् । सो॒म॒पी॒थस्तम् । सो॒म॒पी॒थ इति॑ सोम-पी॒थः । तमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒त॒ उ॒त्त॒र॒वे॒द्या । उ॒त्त॒र॒वे॒द्यान्नि । उ॒त्त॒र॒वे॒द्यामित्यु॑त्तर-वे॒द्याम् । नि व॑पति । व॒प॒ति॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वा उ॑त्तरवे॒दिः । उ॒त्त॒र॒वे॒दि प॒शवः॑ । उ॒त्त॒र॒वेदिरित्यु॑त्तर-वे॒दिः । प॒शवो॑ हारियोज॒नीः । हा॒रि॒यो॒ज॒नी प॒शुषु॑ । हा॒रि॒यो॒ज॒नीरिति॑ हारि-यो॒ज॒नीः । प॒शुष्वे॒व । ए॒व प॒शून् । प॒शून्प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयन्ति । स्था॒प॒य॒न्तीति॑ स्थापयन्ति (35) ॥9॥
“ग्रहा॒न्॒, वै । वा अनु॑ । अनु॑ प्र॒जाः । प्र॒जा प॒शवः॑ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प॒शव॒ प्र । प्रजा॑यन्ते । जा॒य॒न्त॒ उ॒पा॒ग्॒श्व॒न्त॒र्या॒मौ । उ॒पा॒ग्॒श्व॒न्त॒र्या॒माव॑जा॒वयः॑ । उ॒पा॒ꣳ॒श्व॒न्त॒र्या॒मावित्यु॑पाꣳशु-अ॒न्त॒र्या॒मौ । अ॒जा॒वय॑श्शु॒क्राम॒न्थिनौ᳚ । अ॒जा॒वय॒ इत्य॑जा-अ॒वयः॑ । शु॒क्राम॒न्थिनौ॒ पुरु॑षाः । शु॒क्राम॒न्थिना॒विति॑ शु॒क्रा-म॒न्थिनौ᳚ । पुरु॑षा ऋतुग्र॒हान् । ऋ॒तु॒ग्र॒हानेक॑शफाः । ऋ॒तु॒ग्र॒हानित्यृ॑तु-ग्र॒हान् । एक॑शफा आदित्यग्र॒हम् । एक॑शघा॒ इत्येक॑-श॒फाः॒ । आ॒दि॒त्य॒ग्र॒हङ्गावः॑ । आ॒दि॒त्य॒ग्र॒हमित्या॑दित्य-ग्र॒हम् । गाव॑ आदित्यग्र॒हः । आ॒दि॒त्य॒ग्रहो भूयि॑ष्ठाभिः । आ॒दि॒त्य॒ग्र॒ह इत्या॑दित्य-ग्र॒हः । भूयि॑ष्ठाभिर् ऋ॒ग्भिः । ऋ॒ग्भिर्गृ॑ह्यते । ऋ॒ग्भिरित्यृ॑क्-भिः । गृ॒ह्य॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्गावः॑ । गाव॑ पशू॒नाम् । प॒शू॒नाम्भूयि॑ष्ठाः । भूयि॑ष्ठा॒ यत् । यत्त्रिः । त्रिरु॑पा॒ꣳ॒ शुम् । उ॒पा॒ꣳ॒शुꣳ हस्ते॑न । उ॒पा॒ꣳ॒ शुमित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शुम् । हस्ते॑न विगृ॒ह्णाति॑ । वि॒गृ॒ह्णाति॒ तस्मा᳚त् । वि॒गृ॒ह्णातीति॑ वि-गृ॒ह्णाति॑ । तस्मा॒द्द्वौ । द्वौ त्रीन् । त्रीन॒जा । अ॒जा ज॒नय॑ति । ज॒नय॒त्यथ॑ । अथाव॑यः । अव॑यो॒ भूय॑सीः । भूय॑सी पि॒ता । पि॒ता वै । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यदा᳚ग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒ण पु॒त्रः । पु॒त्र क॒लशः॑ । क॒लशो॒ यत् । यदा᳚ग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒ण उ॑प॒दस्ये᳚त् । उ॒प॒दस्ये᳚त्क॒लशा᳚त् । उ॒प॒दस्ये॒दित्यु॑प-दस्ये᳚त् । क॒लशा᳚द्गृह्णीयात् । गृ॒ह्णी॒या॒द्यथा᳚ । यथा॑ पि॒ता । पि॒ता पु॒त्रम् (36)।”
पु॒त्रङ्ख्षि॒तः । ख्षि॒त उ॑प॒धाव॑ति । उ॒प॒धाव॑ति ता॒दृक् । उ॒प॒धाव॒तीत्यु॑प-धाव॑ति । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तद्यत् । यत्क॒लशः॑ । क॒लश॑ उप॒दस्ये᳚त् । उ॒प॒दस्ये॑दाग्रय॒णात् । उ॒प॒दस्ये॒दित्यु॑प-दस्ये᳚त् । आ॒ग्र॒य॒णाद्गृ॑ह्णीयात् । गृ॒ह्णी॒या॒द्यथा᳚ । यथा॑ पु॒त्रः । पु॒त्र पि॒तर᳚म् । पि॒तर॑ङ्ख्षि॒तः । ख्षि॒त उ॑प॒धाव॑ति । उ॒प॒धाव॑ति ता॒दृक् । उ॒प॒धाव॒तीत्यु॑प-धाव॑ति । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तदा॒त्मा । आ॒त्मा वै । वा ए॒षः । ए॒ष य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यदा᳚ग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒णो यत् । यद्ग्रहः॑ । ग्रहो॑ वा । वा॒ क॒लशः॑ । क॒लशो॑ वा । वो॒प॒दस्ये᳚त् । उ॒प॒दस्ये॑दाग्रय॒णात् । उ॒प॒दस्ये॒दित्यु॑प-दस्ये᳚त् । आ॒ग्र॒य॒णा॒द्गृ॑ह्णीयात् । गृ॒ह्णी॒या॒दा॒त्मनः॑ । आ॒त्मन॑ ए॒व । ए॒वाधि॑ । अधि॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्निः । निष्क॑रोति । क॒रो॒त्यवि॑ज्ञातः । अवि॑ज्ञातो॒ वै । अवि॑ज्ञात॒ इत्यवि॑-ज्ञा॒तः॒ । वा ए॒षः । ए॒ष गृ॑ह्यते । गृ॒ह्य॒ते॒ यत् । यदा᳚ग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒णस्स्था॒ल्या । स्था॒ल्या गृ॒ह्णाति॑ । गृ॒ह्णाति॑ वाय॒व्ये॑न । वा॒य॒व्ये॑न जुहोति । जु॒हो॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्गर्भे॑ण (37)।
गर्भे॒णावि॑ज्ञातेन । अवि॑ज्ञातेन ब्रह्म॒हा । अवि॑ज्ञाते॒नेत्यवि॑-ज्ञा॒ते॒न॒ । ब्र॒ह्मा॒हाऽव॑भृ॒थम् । ब्र॒ह्म॒हेति॑ ब्रह्म-हा । अ॒व॒भृ॒थमव॑ । अ॒व॒भृ॒थमित्य॑व-भृ॒थम् । अव॑ यन्ति । य॒न्ति॒ परा᳚ । परा᳚ स्था॒लीः । स्था॒लीरस्य॑न्ति । अस्य॒न्त्युत् । उद्वा॑य॒व्या॑नि । वा॒य॒व्या॑नि हरन्ति । ह॒र॒न्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒थ्स्त्रिय᳚म् । स्त्रिय॑ञ्जा॒ताम् । जा॒ताम्परा᳚ । परा᳚ऽस्यन्ति । अ॒स्य॒न्त्युत् । उत्पुमा॒ꣳ॒सम् । पुमाꣳ॑सꣳ हरन्ति । ह॒र॒न्ति॒ यत् । यत्पु॑रो॒रुच᳚म् । पु॒रो॒रुच॒माह॑ । पु॒रो॒रुच॒मिति॑ पुरः-रुच᳚म् । आह॒ यथा᳚ । यथा॒ वस्य॑से । वस्य॑स आ॒हर॑ति । आ॒हर॑ति ता॒दृक् । आ॒हर॒तीत्या᳚-हर॑ति । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तद्यत् । यद्ग्रह᳚म् । ग्रह॑ङ्गृ॒ह्णाति॑ । गृ॒ह्णाति॒ यथा᳚ । यथा॒ वस्य॑से । वस्य॑स आ॒हृत्य॑ । आ॒हृत्य॒ प्र । आ॒हृतेत्या᳚-हृत्य॑ । प्राह॑ । आह॑ ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तद्यत् । यथ्सा॒दय॑ति । सा॒दय॑ति॒ यथा᳚ । यथा॒ वस्य॑से । वस्य॑स उपनि॒धाय॑ । उ॒प॒नि॒धाया॑प॒क्राम॑ति । उ॒प॒नि॒धायेत्यु॑प-नि॒धाय॑ । अ॒प॒क्राम॑ति ता॒दृक् । अ॒प॒क्राम॒तीत्य॑प-क्राम॑ति । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तद्यत् । यद्वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ साम्ना᳚ । साम्ना॒ यजु॑षा । यजु॑षा क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यते॑ शिथि॒लम् । शि॒थि॒लन्तत् । तद्यत् । यदृ॒चा । ऋ॒चा तत् । तद्दृ॒ढम् । दृ॒ढम्पु॒रस्ता॑दुपयामाः । पु॒रस्ता॑दुपयामा॒ यजु॑षा । पु॒रस्ता॑दुपयामा॒ इति॑ पु॒रस्ता᳚त्-उ॒प॒या॒माः॒ । यजु॑षा गृह्यन्ते । गृ॒ह्य॒न्त॒ उ॒परि॑ष्टादुपयामाः । उ॒परि॑ष्टादुपयामा ऋ॒चा । उ॒परि॑ष्टादुपयामा॒ इत्यु॒परि॑ष्टात्-उ॒प॒या॒माः॒ । ऋ॒चा य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ धृत्यै᳚ । धृत्या॒ इति॒ धृत्यै᳚ (38) ॥
प्रान्यानि॑ । अ॒न्यानि॒ पात्रा॑णि । पात्रा॑णि यु॒ज्यन्ते᳚ । यु॒ज्यन्ते॒ न । नान्यानि॑ । अ॒न्यानि॒ यानि॑ । यानि॑ परा॒चीना॑नि । प॒रा॒चीना॑नि प्रयु॒ज्यन्ते᳚ । प्र॒यु॒ज्यन्ते॒ऽमुम् । प्र॒यु॒ज्यन्त॒ इति॑ प्र-यु॒जन्ते᳚ । अ॒मुमे॒व । ए॒व तैः । तैर्लो॒कम् । लो॒कम॒भि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ पराङ्॑ । परा॑ङिव । इ॒व॒ हि । ह्य॑सौ । अ॒सौ लो॒कः । लो॒को यानि॑ । यानि॒ पुनः॑ । पुन॑ प्रयु॒ज्यन्ते᳚ । प्र॒यु॒ज्यन्त॑ इ॒मम् । प्र॒यु॒ज्यन्त॒ इति॑ प्र-यु॒ज्यन्ते᳚ । इ॒ममे॒व । ए॒वतैः । तैर्ल्लो॒कम् । लो॒कम॒भि । अ॒भि ज॑यति । ज॒य॒ति॒ पुन॑पुनः । पुन॑पुनरिव । पुन॑पुन॒रिति॒ पुनः॑-पु॒नः॒ । इ॒व॒ हि । ह्य॑यम् । अ॒यँल्लो॒कः । लो॒क प्र । प्रान्यानि॑ । अ॒न्यानि॒ पात्रा॑णि । पात्रा॑णि यु॒ज्यन्ते᳚ । यु॒ज्यन्ते॒ न । नान्यानि॑ । अ॒न्यानि॒ यानि॑ । यानि॑ परा॒चीना॑नि । प॒रा॒चीना॑नि प्रयु॒ज्यन्ते᳚ । प्र॒यु॒ज्यन्ते॒तानि॑ । प्र॒यु॒ज्यन्त॒ इति॑ प्र-यु॒ज्यन्ते᳚ । तान्यनु॑ । अन्वोष॑धयः । ओष॑धय॒ परा᳚ । परा॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ यानि॑ । यानि॒ पुनः॑ । पुन॑ प्रयु॒ज्यन्ते᳚ (39)।
प्र॒यु॒ज्यन्ते॒ तानि॑ । प्र॒यु॒ज्यन्त॒ इति॑ प्र-यु॒ज्यन्ते᳚ । तान्यनु॑ । अन्वोष॑धयः । ओष॑धय॒ पुनः॑ । पुन॒रा । आ भ॑वन्ति । भ॒व॒न्ति॒ प्र । प्रान्यानि॑ । अ॒न्यानि॒ पात्रा॑णि । पात्रा॑णि यु॒ज्यन्ते᳚ । यु॒ज्यन्ते॒ न । नान्यानि॑ । अ॒न्यानि॒ यानि॑ । यानि॑ परा॒चीना॑नि । प॒रा॒चीना॑नि प्रयु॒ज्यन्ते᳚ । प्र॒यु॒ज्यन्ते॒ तानि॑ । प्र॒यु॒ज्यन्त॒ इति॑ प्र-यु॒ज्यन्ते᳚ । तान्यनु॑ । अन्वा॑र॒ण्याः । आ॒र॒ण्या प॒शवः॑ । प॒शवोऽर॑ण्यम् । अर॑ण्य॒मप॑ । अप॑ यन्ति । य॒न्ति॒ यानि॑ । यानि॒ पुनः॑ । पुन॑ प्रयु॒ज्यन्ते᳚ । प्र॒यु॒ज्यन्ते॒ तानि॑ । प्र॒यु॒ज्यन्त॒ इति॑ प्र-यु॒ज्यन्ते᳚ । तान्यनु॑ । अनु॑ ग्रा॒म्याः । ग्रा॒म्या प॒शवः॑ । प॒शवो॒ ग्राम᳚म् । ग्राम॑मु॒पाव॑यन्ति । उ॒पाव॑यनि॒ यः । उ॒पाव॑य॒न्तीत्यु॑प-अव॑यन्ति । यो वै । वै ग्रहा॑णाम् । ग्रहा॑णान्नि॒दान᳚म् । नि॒दानँ॒व्वेद॑ । नि॒दान॒मिति॑ नि- दान᳚म् । वेद॑ नि॒दान॑वान् । नि॒दान॑वान्भवति । नि॒दान॑वा॒निति॑ नि॒दान॑-वा॒न्॒ । भ॒व॒त्या॒ज्य᳚म् । आज्य॒मिति॑ । इत्यु॒क्थम् । उ॒क्थन्तत् । तद्वै । वै ग्रहा॑णाम् । ग॑हाणान्नि॒दान᳚म् । नि॒दानँ॒य्यत् । नि॒दान॒मिति॑ नि-दान᳚म् । यदु॑पा॒ꣳ॒शु । उ॒पा॒ꣳ॒शु शꣳस॑ति । उ॒पा॒ग्॒?श्वित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शु । शꣳस॑ति॒ तत् । तदु॑पाꣳश्वन्तर्या॒मयोः᳚ (40)।
उ॒पा॒ꣳ॒श्व॒न्त॒र्या॒मयो॒र्यत् । उ॒पा॒ꣳ॒श्व॒न्त॒र्या॒म-यो॒रित्यु॑पाꣳशु-अ॒न्त॒र्या॒मयोः᳚ । यदु॒च्चैः । उ॒च्चैस्तत् । तदित॑रेषाम् । इत॑रेषा॒ङ्ग्रहा॑णाम् । ग्रहा॑णामे॒तत् । ए॒तद्वै । वै ग्रहा॑णाम् । ग्रहा॑णान्नि॒दान᳚म् । नि॒दानँ॒य्यः । नि॒दान॒मिति॑ नि-दान᳚म् । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ नि॒दान॑वान् । नि॒दान॑वान्भवति । नि॒दान॑वा॒निति॑ नि॒दान॑-वा॒न्॒ । भ॒व॒ति॒ यः । यो वै । वै ग्रहा॑णाम् । ग्रहा॑णाम्मिथु॒नम् । मि॒थु॒नँव्वेद॑ । वेद॒ प्र । प्र प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑र्मिथु॒नैः । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । मि॒थु॒नैर्जा॑यते । जा॒य॒ते॒ स्था॒लीभिः॑ । स्था॒लीभि॑र॒न्ये । अ॒न्ये ग्रहाः᳚ । ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्ते॑ वाय॒व्यैः᳚ । वा॒य॒व्यै॑र॒न्ये । अ॒न्य ए॒तत् । ए॒तद्वै । वै ग्रहा॑णाम् । ग्रहा॑णाम्मिथु॒नम् । मि॒थु॒नँय्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ प्र । प्र प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑र्मिथु॒नैः । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । मि॒थु॒नैर्जा॑यते । जा॒य॒त॒ इन्द्रः॑ । इन्द्र॒स्त्वष्टुः॑ । त्वष्टु॒स्सोम᳚म् । सोम॑मभी॒षहा᳚ । अ॒भी॒षहा॑ऽपिबत् । अ॒भी॒षहेत्य॑भि-सहा᳚ । अ॒पि॒ब॒थ्सः । स विष्वङ्॑ । विष्व॒ङ्॒वि ।
व्या᳚र्छत् । आर्छ॒थ्सः । स आ॒त्मन् । आ॒त्मन्ना॒रम॑णम् । आ॒रम॑ण॒न्न । आ॒रम॑ण॒मित्या᳚-रम॑णम् । नावि॑न्दत् । अ॒वि॒न्द॒थ्सः । स ए॒तान् । ए॒तान॑नुसव॒नम् । अ॒नु॒स॒व॒नम्पु॑रो॒डाशान्॑ । अ॒नु॒स॒व॒नमित्य॑नु-स॒व॒नम् । पु॒रो॒डाशा॑नपश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्तान् । तान्निः । निर॑वपत् । अ॒व॒प॒त्तैः । तैर्वै । वै सः । स आ॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ना॒रम॑णम् । आ॒रम॑णमकुरुत । आ॒रम॑ण॒मित्या᳚-रम॑णम् । अ॒कु॒रु॒त॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दनुसव॒नम् । अ॒नु॒स॒व॒नम्पु॑रो॒डाशाः᳚ । अ॒नु॒स॒व॒नमित्य॑नु-स॒व॒नम् । पु॒रो॒डाशा॒ निः । निरु॑प्यन्ते । उ॒प्य॒न्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दनुसव॒नम् । अ॒नु॒स॒व॒नम्पु॑रो॒डाशा॑नाम् । अ॒नु॒स॒व॒नमित्य॑नु-स॒व॒नम् । पु॒रो॒डाशा॑ना॒म्प्र । प्राश्नी॑यात् । अ॒श्नी॒या॒दा॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ने॒व । ए॒वारम॑णम् । आ॒रम॑णङ्कुरुते । आ॒रम॑ण॒मित्या᳚-रम॑णम् । कु॒रु॒ते॒ न । नैन᳚म् । एन॒ꣳ॒ सोमः॑ । सोमोऽति॑ । अति॑ पवते । प॒व॒ते॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ न । नर्चा । ऋ॒चा न । न यजु॑षा । यजु॑षा प॒ङ्क्तिः । प॒ङ्क्तिरा᳚प्यते । आ॒प्य॒तेऽथ॑ । अथ॒ किम् । किँय्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ पाङ्क्त॒त्वम् । पा॒ङ्क्त॒त्वमिति॑ । पा॒ङ्क्त॒त्वमिति॑ पाङ्क्त-त्वम् । इति॑ धा॒नाः । धा॒ना क॑र॒म्भः । क॒र॒म्भ प॑रिवा॒पः । प॒रि॒वा॒प पु॑रो॒डाशः॑ । प॒रि॒वा॒प इति॑ परि-वा॒पः । पु॒रो॒डाश॑ पय॒स्या᳚ । प॒य॒स्या॑ तेन॑ । तेन॑ प॒ङ्क्तिः । प॒ङ्क्तिरा᳚प्यते । आ॒प्य॒ते॒ तत् । तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ पाङ्क्त॒त्वम् । पा॒ङ्क्त॒त्वमिति॑ पाङ्क्त-त्वम् (42) ॥
सु॒व॒र्गाय॒ वै । सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः-गाय॑ । वा ए॒तानि॑ । ए॒तानि॑ लो॒काय॑ । लो॒काय॑ हूयन्ते । हू॒य॒न्ते॒ यत् । यद्दा᳚ख्षि॒णानि॑ । दा॒ख्षि॒णानि॒ द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या॒ङ्गार्ह॑पत्ये । गार्ह॑पत्ये जुहोति । गार्ह॑पत्य॒ इति॒ गार्ह॑-प॒त्ये॒ । जु॒हो॒ति॒ द्वि॒पात् । द्वि॒पाद्यज॑मानः । द्वि॒पादिति॑ द्वि-पात् । यज॑मान॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ आग्नी᳚ध्रे । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । आग्नी᳚ध्रे जुहोति । आग्नी᳚ध्र॒ इत्याग्नि॑-इ॒ध्रे॒ । जु॒हो॒त्य॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्ष ए॒व । ए॒वा । आ क्र॑मते । क्र॒म॒ते॒ सदः॑ । सदो॒ऽभि । अ॒भ्या । ऐति॑ । ए॒ति॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒कम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒ति॒ सौ॒रीभ्या᳚म् । सौ॒रीभ्या॑मृ॒ग्भ्याम् । ऋ॒ग्भ्याङ्गार्ह॑पत्ये । ऋ॒ग्भ्यामित्यृ॑क्-भ्याम् । गार्ह॑पत्ये जुहोति । गार्ह॑पत्य॒ इति॒ गार्ह॑-प॒त्ये॒ । जु॒हो॒त्य॒मुम् । अ॒मुमे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒कम् । लो॒कꣳ स॒मारो॑हयति । स॒मारो॑हयति॒ नय॑वत्या । स॒मारो॑हय॒तीति॑ सम्-आरो॑हयति । नय॑वत्य॒र्चा । नय॑व॒त्येति॒ नय॑-व॒त्या॒ । ऋ॒चाऽऽग्नी᳚ध्रे । आग्नी᳚ध्रे जुहोति । आग्नी᳚ध्र॒ इत्याग्नि॑-इ॒ध्रे॒ । जु॒हो॒ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्या॒भिनी᳚त्यै । अ॒भिनी᳚त्यै॒ दिव᳚म् । अ॒भिनी᳚त्या॒ इत्य॒भि-नी॒त्यै॒ । दिव॑ङ्गच्छ । ग॒च्छ॒ सुवः॑ । सुव॑ पत । प॒तेति॑ । इति॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यꣳ हु॒त्वा (1)।
हु॒त्वोत्। उद्गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒कम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒ति॒ रू॒पेण॑ । रू॒पेण॑ वः । वो॒ रू॒पम् । रू॒पम॒भि । अ॒भ्या । ऐमि॑ । ए॒मीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ रू॒पेण॑ । रू॒पेण॒ हि । ह्या॑साम् । आ॒सा॒ꣳ रू॒पम् । रू॒पम॒भि । अ॒भ्या । ऐति॑ । ए॒ति॒ यत् । यद्धिर॑ण्येन । हिर॑ण्येन तु॒थः । तु॒थो वः॑ । वो॒ वि॒श्ववे॑दाः । वि॒श्ववे॑दा॒ वि । वि॒श्ववे॑दा॒ इति॑ वि॒श्व-वे॒दाः॒ । वि भ॑जतु । भ॒ज॒त्विति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ तु॒थः । तु॒थो ह॑ । ह॒ स्म॒ । स्म॒ वै । वै वि॒श्ववे॑दाः । वि॒श्ववे॑दा दे॒वाना᳚म् । वि॒श्ववे॑दा॒ इति॑ वि॒श्व-वे॒दाः॒ । दे॒वाना॒न्दख्षि॑णाः । दख्षि॑णा॒ वि । वि भ॑जति । भ॒ज॒ति॒ तेन॑ । तेनै॒व । ए॒वैनाः᳚ । ए॒ना॒ वि । वि भ॑जति । भ॒ज॒त्ये॒तत् । ए॒तत्ते᳚ । ते॒ अ॒ग्ने॒ । अ॒ग्ने॒ राधः॑ । राध॒ आ ।
आ ऐति॑। ए॒ति॒ सोम॑च्युतम्। सोम॑च्युत॒मिति॑ । सोम॑च्युत॒मिति॒ सोम॑-च्यु॒त॒म् । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सोम॑च्युतम् । सोम॑च्युत॒ꣳ॒ हि । सोम॑च्युत॒मिति॒ सोम॑-च्यु॒त॒म्॒ । ह्य॑स्य । अ॒स्य॒ राधः॑ । राध॒ आ । ऐति॑ । एति॒ तत् । तन्मि॒त्रस्य॑ । मि॒त्रस्य॑ प॒था । प॒था न॑य । न॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ शान्त्यै᳚ । शान्त्या॑ ऋ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॑ प॒था । प॒था प्र । प्रेत॑ । इ॒त॒ च॒न्द्रद॑ख्षिणाः । च॒न्द्रद॑ख्षिणा॒ इति॑ । च॒न्द्रद॑ख्षिणा॒ इति॑ च॒न्द्र-द॒ख्षि॒णाः॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स॒त्यम् । स॒त्यँव्वै । वा ऋ॒तम् । ऋ॒तꣳ स॒त्येन॑ । स॒त्येनै॒व । ए॒वैनाः᳚ । ए॒ना॒ ऋ॒तेन॑ । ऋ॒तेन॒ वि । वि भ॑जति । भ॒ज॒ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ प॒था । प॒था सु॑वि॒ता । सु॒वि॒ता नय॑न्तीः । नय॑न्ती॒रिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ हि । ह्ये॑ताः । ए॒ता प॒था । प॒थायन्ति॑ । यन्ति॒ यत् । यद्दख्षि॑णाः । दख्षि॑णा ब्राह्म॒णम् । ब्रा॒ह्म॒णम॒द्य । अ॒द्य रा᳚ध्यासम् । रा॒ध्या॒स॒मृषि᳚म् (3)।
ऋषि॑मार्षे॒यम् । आ॒र्॒षे॒यमिति॑ । इत्या॑ह । आ॒है॒षः । ए॒ष वै । वै ब्रा᳚ह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒ण ऋषिः॑ । ऋषि॑रार्षे॒यः । आ॒र्॒षे॒यो यः । य शु॑श्रु॒वान् । शु॒श्रु॒वान्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒वम् । ए॒वमा॑ह । आ॒ह॒ वि । वि सुवः॑ । सुव॒ पश्य॑ । पश्य॒ वि । व्य॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒कम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒ति॒ यत॑स्व । यत॑स्व सद॒स्यैः᳚ । स॒द॒स्यै॑रिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मि॒त्र॒त्वाय॑ । मि॒त्र॒त्वाया॒स्मद्दा᳚त्राः । मि॒त्र॒त्वायेति॑ मित्र-त्वाय॑ । अ॒स्मद्दा᳚त्रा देव॒त्रा । अ॒स्मद्दा᳚त्रा॒ इत्य॒स्मत्-दा॒त्राः॒ । दे॒व॒त्रा ग॑च्छत । दे॒व॒त्रेति॑ देव-त्र । ग॒च्छ॒त॒ मधु॑मतीः । मधु॑मती प्रदा॒तार᳚म् । मधु॑मती॒रिति॒ मधु॑-म॒तीः॒ । प्र॒दातार॒मा । प्र॒दा॒तार॒मिति॑ प्र-दा॒तार᳚म् । आ वि॑शत । वि॒श॒तेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ व॒यम् । व॒यमि॒ह । इ॒ह प्र॑दा॒तारः॑ । प्र॒दा॒तार॑ स्मः । प्र॒दा॒तार॒ इति॑ प्र-दा॒तारः॑ । सो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान॒मुत्र॑ । अ॒मुत्र॒ मधु॑मतीः । मधु॑मती॒रा । मधु॑मती॒रिति॒ मधु॑-म॒तीः॒ । आ वि॑शत । वि॒श॒तेति॑ । इति॒ वाव (4)।
वा वैतत् । ए॒तदा॑ह । आ॒ह॒ हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यन्दधाति । द॒धा॒ति॒ ज्योति॑ । ज्योति॒र्वै । वै हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒ञ्ज्योतिः॑ । ज्योति॑रे॒व । ए॒व पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚द्धत्ते । ध॒त्ते॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै । अनु॑ख्यात्या अ॒ग्नीधे᳚ । अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑-ख्या॒त्यै॒ । अ॒ग्नीधे॑ दधाति । अ॒ग्नीध॒ इत्य॑ग्नि-इधे᳚ । द॒धा॒त्य॒ग्निमु॑खान् । अ॒ग्निमु॑खाने॒व । अ॒ग्निमु॑खा॒नित्य॒ग्नि-मु॒खा॒न्॒ । ए॒वर्तून् । ऋ॒तून्प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ ब्र॒ह्मणे᳚ । ब्र॒ह्मणे॑ ददाति । द॒धा॒ति॒ प्रसू᳚त्यै । प्रसू᳚त्यै॒ होत्रे᳚ । प्रसू᳚त्या॒ इति॒ प्र-सू॒त्यै॒ । होत्रे॑ दधाति । द॒दा॒त्या॒त्मा । आ॒त्मा वै । वा ए॒षः । ए॒ष य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यद्धोता᳚ । होता॒ऽऽत्मनम्᳚ । आ॒त्मान॑मे॒व । ए॒व य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ दख्षि॑णाभिः । दख्षि॑णाभि॒स्सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒तीत्य॑र्धयति (5) ॥
स॒मि॒ष्ट॒य॒जूꣳषि॑ जुहोति । स॒मि॒ष्ट॒य॒जूꣳषीति॑ समिष्ट-य॒जूꣳषि॑ । जु॒हो॒ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ समि॑ष्ट्यै । समि॑ष्ट्यै॒ यत् । समि॑ष्ट्या॒ इति॒ सम्-इ॒ष्ट्यै॒ । यद्वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ क्रू॒रम् । क्रू॒रँय्यत् । यद्विलि॑ष्टम् । वि लि॑ष्टँ॒य्यत् । विलि॑ष्ट॒मिति॒ वि-अ॒ष्ट॒म्॒ । यद॒त्येति॑ । अ॒त्येति॒ यत् । अ॒त्येतीत्य॑ति- एति॑ । यन्न । नात्येति॑ । अ॒त्येति॒ यत् । अ॒त्येतीत्य॑ति-एति॑ । यद॑ति क॒रोति॑ । अ॒ति॒क॒रोति॒ यत् । अ॒ति॒क॒रो॒तीत्य॑ति-क॒रोति॑ । यन्न । नापि॑ । अपि॑ क॒रोति॑ । क॒रोति॒ तत् । तदे॒व । ए॒व तैः । तै प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ नव॑ । नव॑ जुहोति । जु॒हो॒ति॒ नव॑ । नव॒ वै । वै पुरु॑षे । पुरु॑षे प्रा॒णाः । प्रा॒णा पुरु॑षेण । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । पुरु॑षेण य॒ज्ञः । य॒ज्ञस्सम्मि॑तः । सम्मि॑तो॒ यावान्॑ । सम्मि॑त॒ इति॒ सम्-मि॒तः॒ । यावा॑ने॒व । ए॒व य॒ज्ञः । य॒ज्ञस्तम् । तम्प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ षट् । षडृग्मि॑याणि । ऋग्मि॑याणि जुहोति । जु॒हो॒ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तून् । ऋ॒तूने॒व । ए॒व प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ त्रीणि॑ । त्रीणि॒ यजूꣳ॑षि । यजूꣳ॑षि॒ त्रयः॑। (6)
त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का इ॒मान् । इ॒माने॒व । ए॒व लो॒कान् । लो॒कान्प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ यज्ञ॑ । यज्ञ॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञङ्ग॑च्छ । ग॒च्छ॒ य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑तिङ्गच्छ । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म् । ग॒च्छेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञप॑तिम् । य॒ज्ञप॑तिमे॒व । य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ-प॒ति॒म् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्ग॒म॒य॒ति॒ । ग॒म॒य॒ति॒ स्वाम् । स्वाँय्योनि᳚म् । योनि॑ङ्गच्छ । गच्छेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स्वाम् । स्वामे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒य्योनि᳚म् । योनि॑ङ्गमयति । ग॒म॒य॒त्ये॒षः । ए॒ष ते᳚ । ते॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो य॑ज्ञपते । य॒ज्ञ॒प॒ते॒ स॒हसू᳚क्तवाकः । य॒ज्ञ॒प॒त॒ इति॑ यज्ञ-प॒ते॒ । स॒हसू᳚क्तवाकस्सु॒वीरः॑ । स॒हसू᳚क्तवाक॒ इति॑ स॒हसू᳚क्त-वा॒कः॒ । सु॒वीर॒ इति॑ । सु॒वीर॒ इति॑ सु-वीरः॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ यज॑माने । यज॑मान ए॒व । ए॒व वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ वा॒सि॒ष्ठः । वा॒सि॒ष्ठो ह॑ । ह॒ सा॒त्य॒ह॒व्यः । सा॒त्य॒ह॒व्यो दे॑वभा॒गम् । सा॒त्य॒ह॒व्य इति॑ सात्य-ह॒व्यः । दे॒व॒भा॒गम्प॑प्रच्छ । दे॒व॒भा॒ग॒मिति॑ देव-भा॒गम् । प॒प्र॒च्छ॒ यत् । यथ्सृञ्ज॑यान् । सृञ्ज॑यान्बहुया॒जिनः॑ । ब॒हु॒या॒जिनोऽयी॑यजः । ब॒हु॒या॒जिन॒ इति॑ बहु-या॒जिनः॑ । अयी॑यजो य॒ज्ञे । य॒ज्ञे य॒ज्ञम् (7)।
य॒ज्ञ प्रति॑ । प्रत्य॑तिष्ठि॒पा3ः । अ॒ति॒ष्ठि॒पा3 य॒ज्ञप॒ता3 उ । य॒ज्ञप॒ता3 विति॑ । य॒ज्ञप॒ता3विति॑ य॒ज्ञ-प॒ता उ । इति॒ सः । स ह॑ । हो॒वा॒च॒ । उ॒वा॒च॒ य॒ज्ञप॑तौ । य॒ज्ञप॑ता॒विति॑ । य॒ज्ञप॑ता॒विति॑ य॒ज्ञ- प॒तौ॒ । इति॑ स॒त्यात् । स॒त्याद्वै । वै सृञ्ज॑याः । सृञ्ज॑या॒ परा᳚ । परा॑ बभूवुः । ब॒भू॒वु॒रिति॑ । इति॑ ह । हो॒वा॒च॒ । उ॒वा॒च॒ य॒ज्ञे । य॒ज्ञे वाव । वाव य॒ज्ञः । य॒ज्ञ प्र॑ति॒ष्ठाप्यः॑ । प्र॒ति॒ष्ठाप्य॑ आसीत् । प्र॒ति॒ष्ठाप्य॒ इति॑ प्रति-स्थाप्यः॑ । आ॒सी॒द्यज॑मानस्य । यज॑मान॒स्याप॑राभावाय । अप॑राभावा॒येति॑ । अप॑राभावा॒येत्यप॑रा-भा॒वा॒य॒ । इति॒ देवाः᳚ । देवा॑ गातुविदः । गा॒तु॒वि॒दो॒ गा॒तुम् । गा॒तु॒वि॒द॒ इति॑ गातु-वि॒दः॒ । गा॒तुँव्वि॒त्वा । वि॒त्वा गा॒तुम् । गा॒तुमि॑त । इ॒तेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒ज्ञे । य॒ज्ञ ए॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ति॒ यज॑मानस्य । यज॑मान॒स्याप॑राभावाय । अप॑राभावा॒येत्यप॑रा-भा॒वा॒य॒ (8) ॥
अ॒व॒भृ॒थ॒य॒जूꣳषि॑ जुहोति । अ॒व॒भृ॒थ॒यजूꣳषीत्य॑वभृथ- य॒जूꣳषि॑ । जु॒हो॒ति॒ यत् । यदे॒व । ए॒वा॒र्वा॒चीन᳚म् । अ॒र्वा॒र्चीन॒मेक॑हायनात् । एक॑हायना॒देनः॑ । एक॑हायना॒दित्येक॑-हा॒य॒ना॒त्॒ । एन॑ क॒रोति॑ । क॒रोति॒ तत् । तदे॒व । ए॒व तैः । तैरव॑ । अव॑ यजते । य॒ज॒ते॒ऽपः । अ॒पो॑वभृ॒थम् । अ॒व॒भृ॒तमव॑ । अ॒व॒भृ॒थमित्य॑व-भृ॒थम् । अवै॑ति । ए॒थ्स॒फ्सु । अ॒फ्सु वै । अ॒फ्सित्य॑प्-सु । वै वरु॑णः । वरु॑णस्सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒व वरु॑णम् । वरु॑ण॒मव॑ । अव॑ यजते । य॒ज॒ते॒ वर्त्म॑ना । वर्त्म॑ना॒ वै । वा अ॒न्वित्य॑ । अ॒न्वित्य॑ य॒ज्ञम् । अ॒न्वित्येत्य॑नु-इत्य॑ । य॒ज्ञꣳ रख्षाꣳ॑सि । रख्षाꣳ॑सि जिघाꣳसन्ति । जि॒घा॒ꣳ॒स॒न्ति॒ साम्ना᳚ । साम्ना᳚ प्रस्तो॒ता । प्र॒स्तो॒ताऽन्ववै॑ति । प्र॒स्तो॒तेति॑ प्र-स्तो॒ता । अ॒न्वन्वै॑ति॒ साम॑ । अ॒न्ववै॒तीत्य॑नु-अवै॑ति । साम॒ वै । वै र॑ख्षो॒हा । र॒ख्षो॒हा रख्ष॑साम् । र॒ख्षो॒हेति॑ रख्षः-हा । रख्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्यै॒ त्रिः । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । त्रिर्नि॒धन᳚म् । नि॒धन॒मुप॑ । नि॒धन॒मिति॑ नि- धन᳚म् । उपै॑ति । ए॒ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ए॒भ्यः । ए॒भ्य ए॒व । ए॒व लो॒केभ्यः॑ । लो॒केभ्यो॒ रख्षाꣳ॑सि । र॒ख्षा॒ꣳ॒स्यप॑ (9)।
अप॑ हन्ति । ह॒न्ति॒ पुरु॑षपुरुषः । पुरु॑षपुरुषो नि॒धन᳚म् । पुरु॑षपुरुष॒ इति॒ पुरु॑षः- पु॒रु॒षः॒ । नि॒धन॒मुप॑ । नि॒धन॒मिति॑ नि-धन᳚म् । उपै॑ति । ए॒ति॒ पुरु᳚षपुरुषः । पुरु॑षःपुरुषो॒ हि । पुरु॑षपुरुष॒ इति॒ पुरु॑षः-पु॒रु॒षः॒ । हि र॑ख्ष॒स्वी । र॒ख्ष॒स्वी रख्ष॑साम् । रख्ष᳚सा॒मप॑हत्यै । अप॑हत्या उ॒रुम् । अप॑हत्या॒ इत्यप॑-ह॒त्यै॒ । उ॒रुꣳ हि । हि राजा᳚ । राजा॒ वरु॑णः । वरु॑णश्च॒कार॑ । च॒कारेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै श॒तम् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । श॒तन्ते᳚ । ते॒ रा॒ज॒न्॒ । रा॒जन्भि॒षजः॑ । भि॒षज॑स्स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॒मिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ भे॒ष॒जम् । भे॒ष॒जमे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒त्य॒भिष्ठि॑तः । अ॒भिष्ठि॑तो॒ वरु॑णस्य । अ॒भिष्ठि॑त॒ इत्य॒भि-स्थि॒तः॒ । वरु॑णस्य॒ पाशः॑ । पाश॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ व॒रु॒ण॒पा॒शम् । व॒रु॒ण॒पा॒शमे॒व । व॒रु॒ण॒पा॒शमिति॑ वरुण-पा॒शम् । ए॒वाभि । अ॒भि ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ ब॒र्॒?हिः । ब॒र्॒?हिर॒भि । अ॒भि जु॑होति । जु॒हो॒त्याहु॑तीनाम् । आहु॑तीना॒म्प्रति॑ष्ठित्यै । आहु॑तीना॒-मित्या-हु॒ती॒ना॒म् । प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो᳚ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । अथो॑ अग्नि॒वति॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । अ॒ग्नि॒वत्ये॒व । अ॒ग्नि॒वतीत्य॑ग्नि-वति॑ । ए॒व जु॑होति । जु॒हो॒त्यप॑बर्हिषः । अप॑बर्हिष प्रया॒जान् । अप॑बर्हिष॒ इत्यप॑-ब॒र्॒हि॒षः॒ । प्र॒या॒जान् य॑जति । प्र॒या॒जानिति॑ प्र-या॒जान् (10)।
य॒ज॒ति॒ प्र॒जाः । प्र॒जा वै । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । वै ब॒र्हिः । ब॒र्हि प्र॒जाः । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒व व॑रुणपा॒शात् । व॒रु॒ण॒पा॒शान्मु॑ञ्चति । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण-पा॒शात् । मु॒ञ्च॒त्याज्य॑भागौ । आज्य॑भागौ यजति । आज्य॑भागा॒वित्याज्य॑-भा॒गौ॒ । य॒ज॒ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्यै॒व । ए॒व चख्षु॑षी । चख्षु॑षी॒ न । चख्षु॑षी॒ इति॒ चख्षु॑षी । नान्तः । अ॒न्तरे॑ति । ए॒ति॒ वरु॑णम् । वरु॑णँय्यजति । य॒ज॒ति॒ व॒रु॒ण॒पा॒शात् । व॒रु॒ण॒पा॒शादे॒व । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण-पा॒शात् । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्मु॒ञ्च॒ति॒ । मु॒ञ्च॒त्य॒ग्नी वरु॑णौ । अ॒ग्नीवरु॑णौ यजति । अ॒ग्नीवरु॑णा॒वित्य॒ग्नी-वरु॑णौ । य॒ज॒ति॒ सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒व्व॒रु॒ण॒पा॒शात् । व॒रु॒ण॒पा॒शान्मु॑ञ्चति । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण-पा॒शात् । मु॒ञ्च॒त्यप॑बर्हिषौ । अप॑बर्हिषावनूया॒जौ । अप॑बर्षा॒वित्यप॑-ब॒र्॒हि॒षौ॒ । अ॒नू॒या॒जौ य॑जति । अ॒नू॒या॒जा-वित्य॑नु-या॒जौ । य॒ज॒ति॒ प्र॒जाः । प्र॒जा वै । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । वै ब॒र्हिः । ब॒र्हि प्र॒जाः । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒व व॑रुणपा॒शात् । व॒रु॒ण॒पाशान्मु॑ञ्चति । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण-पा॒शात् । मु॒ञ्च॒ति॒ च॒तुरः॑ । च॒तुर॑ प्रया॒जान् । प्र॒या॒जान्य॑जति । प्र॒या॒जानिति॑ प्र-या॒जान् । य॒ज॒ति॒ द्वौ । द्वाव॑नूया॒जा । अ॒नू॒या॒जौ षट् । अ॒नू॒या॒जावित्य॑नु-या॒जौ । षट्थ्सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तुषु॑ (11)।
ऋ॒तुष्वे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्यव॑भृथ । अव॑भृथ निचङ्कुण । अव॑भृ॒थेत्यव॑-भृ॒थ॒ । नि॒च॒ङ्कु॒णेति॑ । नि॒च॒ङ्कु॒णेति॑ नि-च॒ङ्कु॒ण॒ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒थो॒दि॒तम् । य॒थो॒दि॒तमे॒व । य॒थो॒दि॒तमिति॑ यथा-उ॒दि॒तम् । ए॒व वरु॑णम् । वरु॑ण॒मव॑ । अव॑ यजते । य॒ज॒ते॒ स॒मु॒द्रे । स॒मु॒द्रे ते᳚ । ते॒ हृद॑यम् । हृद॑यम॒फ्सु । अफ्स्व॑न्तः । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । अ॒न्तरिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स॒मु॒द्रे । स॒मु॒द्रे हि । ह्य॑न्तः । अ॒न्तर्वरु॑णः । वरु॑ण॒स्सम् । सन्त्वा᳚ । त्वा॒ वि॒श॒न्तु॒ । वि॒श॒न्त्वोष॑धीः । ओष॑धीरु॒त । उ॒तापः॑ । आप॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒हा॒द्भिः । अ॒द्भिरे॒व । अ॒द्भिरित्य॑त्-भिः । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मोष॑धीभिः । ओष॑धीभिस्स॒म्यञ्च᳚म् । ओष॑धीभि॒रत्योष॑धिभिः॒ । स॒म्यञ्च॑न्दधाति । द॒धा॒ति॒ देवीः᳚ । देवी॑रापः । आ॒प॒ ए॒षः । ए॒ष वः॑ । वो॒ गर्भः॑ । गर्भ॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ य॒था॒य॒जुः । य॒था॒य॒जुरे॒व । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा-य॒जुः । ए॒वैतत् । ए॒तत्प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै सोमः॑ (12)।
सोमो॒ यत् । यद्भि॑न्दू॒नाम् । भि॒न्दू॒नाम्भ॒ख्षये᳚त् । भ॒ख्षये᳚त्पशु॒मान् । प॒शु॒मान्स्या᳚त् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । स्या॒द्वरु॑णः । वरु॑णस्तु । त्वे॑नम् । ए॒न॒ङ्गृ॒ह्णी॒या॒त्॒ । गृ॒ह्णी॒या॒द्यत् । यन्न । न भ॒ख्षये᳚त् । भ॒ख्षये॑दप॒शुः । अ॒प॒शुस्स्या᳚त् । स्या॒न्न । नैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वरु॑णः । वरु॑णो गृह्णीयात् । गृ॒ह्णी॒या॒दु॒प॒स्पृश्य᳚म् । उ॒प॒स्पृ॒श्य॑मे॒व । उ॒प॒स्पृश्य॒मित्यु॑प- स्पृश्य᳚म् । ए॒व प॑शु॒मान् । प॒शु॒मान्भ॑वति । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । भ॒व॒ति॒ न । नैन᳚म् । ए॒नँ॒व्वरु॑णः । वरु॑णो गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ प्रति॑युतः । प्रति॑युतो॒ वरु॑णस्य । प्रति॑युत॒ इति॒ प्रति॑-यु॒तः॒ । वरु॑णस्य॒ पाशः॑ । पाश॒ इति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ व॒रु॒ण॒पा॒शात् । व॒रु॒ण॒पा॒शादे॒व । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण-पा॒शात् । ए॒व निः । निर्मु॑च्यते । मु॒च्य॒तेऽप्र॑तीख्षम् । अप्र॑तीख्ष॒मा । अप्र॑तीख्ष॒मित्यप्र॑ति-ई॒ख्ष॒म्॒ । आय॑न्ति । य॒न्ति॒ वरु॑णस्य । वरु॑णस्या॒न्तर्हित्यै॑ । अ॒न्तर्हि॑त्या॒ एधः॑ । अ॒न्तर्हि॑त्या॒ इत्य॒न्तः-हि॒त्यै॒ । एधो॑ऽसि । अ॒स्ये॒धि॒षी॒महि॑ । ए॒धि॒षी॒महीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स॒मिधा᳚ । स॒मिधै॒व । स॒मिधेति॑ सम्-इधा᳚ । ए॒वाग्निम् । अ॒ग्निन्न॑म॒स्यन्तः॑ । न॒म॒स्यन्त॑ उ॒पाय॑न्ति । उ॒पाय॑न्ति॒ तेजः॑ । उ॒पाय॒न्तीत्यु॑प-आय॑न्ति । तेजो॑ऽसि । अ॒सि॒ तेजः॑ । तेजो॒ मयि॑ । मयि॑ धेहि । धे॒हीति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ तेजः॑ । तेज॑ ए॒व । ए॒वात्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्त॒ इति॑ धत्ते (13) ॥
स्छ्येन॒ वेदि᳚म् । वेदि॒मुत् । उद्ध॑न्ति । ह॒न्ति॒ र॒था॒ख्षेण॑ । र॒था॒ख्षेण॒ वि । र॒था॒ख्षेणेति॑ रथ-अ॒ख्षेण॑ । वि मि॑मीते । मि॒मी॒ते॒ यूप᳚म् । यूप॑म्मिनोति । मि॒नो॒ति॒ त्रि॒वृत᳚म् । त्रि॒वृत॑मे॒व । त्रि॒वृत॒मिति॑ त्रि-वृत᳚म् । ए॒व वज्र᳚म् । वज्रꣳ॑ स॒म्भृत्य॑ । स॒म्भृत्य॒ भ्रातृ॑व्याय । स॒म्भृत्येति॑ सम्-भृत्य॑ । भ्रातृ॑व्याय॒ प्र । प्र ह॑रति । ह॒र॒ति॒ स्तृत्यै᳚ । स्तृत्यै॒ यत् । यद॑न्तर्वे॒दि । अ॒न्त॒र्वे॒दि मि॑नु॒यात् । अ॒न्त॒र्वे॒दीत्य॑न्तः-वे॒दि । मि॒नु॒याद्दे॑वलो॒कम् । दे॒व॒लो॒कम॒भि । दे॒व॒लो॒कमिति॑ देव-लो॒कम् । अ॒भि ज॑येत् । ज॒ये॒द्यत् । यद्ब॑हिर्वे॒दि । ब॒हि॒र्वे॒दि म॑नुष्यलो॒कम् । ब॒हि॒र्वे॒दिति॑ बहिः-वे॒दि । म॒नु॒ष्य॒लो॒कँव्वे᳚द्य॒न्तस्य॑ । म॒नु॒ष्य॒लो॒कमिति॑ मनुष्य-लो॒कम् । वे॒द्य॒न्तस्य॑ स॒न्धौ । वे॒द्य॒न्तस्येति॑ वेदि-अ॒न्तस्य॑ । स॒न्धौ मि॑नोति । स॒न्धाविति॑ सम्-धौ । मि॒नो॒त्यु॒भयोः᳚ । उ॒भयो᳚र्लो॒कयोः᳚ । लो॒कयो॑र॒बि॑जित्यै । अ॒भिजि॑त्या॒ उप॑रसम्मिताम् । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ । उप॑रसमिताम्मिनुयात् । उप॑रसम्मिता॒मित्युप॑र-स॒म्मि॒ता॒म् । मि॒नु॒या॒त्पि॒तृ॒लो॒कका॑मस्य । पि॒तृ॒लो॒कका॑मस्य रश॒नस॑म्मिताम् । पि॒तृ॒लो॒का॑म॒स्येति॑ पितृलो॒क-का॒म॒स्य॒ । र॒श॒नस॑म्मिताम्मनुष्यलो॒कका॑मस्य । र॒श॒नस॑म्मिता॒मिति॑ रश॒न-स॒म्मि॒ता॒म्॒ । म॒नु॒ष्य॒लो॒कका॑मस्य च॒षाल॑सम्मिताम् । म॒नु॒ष्य॒लो॒कका॑म॒स्येति॑ मनुष्यलो॒क-का॒म॒स्य॒ । च॒षाल॑सम्मितामिन्द्रि॒यका॑मस्य । च॒षाल॑सम्मिता॒मिति॑ च॒षाल॑-स॒म्मि॒ता॒म्॒ । इ॒न्द्रि॒यका॑मस्य॒ सर्वान्॑ । इ॒न्द्रि॒यका॑म॒स्येती᳚न्द्रि॒य-का॒म॒स्य॒ । सर्वा᳚न्स॒मान् । स॒मान्प्र॑ति॒ष्ठाका॑मस्य । प्र॒ति॒ष्ठाका॑मस्य॒ ये । प्र॒ति॒ष्ठाका॑म॒स्येति॑ प्रति॒ष्ठा-का॒म॒स्य॒ । ये त्रयः॑ । त्रयो॑ मध्य॒माः । म॒ध्य॒मास्तान् । तान्थ्स॒मान् । स॒मान्प॒शुका॑मस्य । प॒शुका॑मस्यै॒तान् । प॒शुका॑म॒स्येति॑ प॒शु-का॒म॒स्य॒ । ए॒तान्वै । वा अनु॑ (14)।
अनु॑ प॒शवः॑ । प॒शव॒ उप॑ । उप॑ तिष्ठन्ते । ति॒ष्ठ॒न्ते॒ प॒शु॒मान् । प॒शु॒माने॒व । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ व्यति॑षजेत् । व्यति॑षजे॒दित॑रान् । व्यति॑षजे॒दिति॑ वि-अति॑षजेत् । इत॑रान्प्र॒जया᳚ । प्र॒जयै॒व । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒शुभिः॑ । प॒शुभि॒र्व्यति॑षजति । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । व्यति॑षजति॒ यम् । व्यति॑षज॒तीति॑ वि-अति॑षजति । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त प्र॒मायु॑कः । प्र॒मायु॑क स्यात् । प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र-मायु॑कः । स्या॒दिति॑ । इति॑ गर्त॒मित᳚म् । ग॒र्त॒मित॒न्तस्य॑ । ग॒र्त॒मित॒मिति॑ गर्त-मित᳚म् । तस्य॑ मिनुयात् । मि॒नु॒या॒दु॒त्त॒रार्ध्य᳚म् । उ॒त्त॒रा॒र्ध्यँ॑व्वर्षि॑ष्ठम् । उ॒त्त॒रार्ध्य॑मित्यु॑त्तर-अ॒र्ध्य᳚म् । वर्षि॑ष्ठ॒मथ॑ । अथ॒ ह्रृसी॑याꣳसम् । ह्रृसी॑याꣳ समे॒षा । ए॒षा वै । वै ग॑र्त॒मित् । ग॒र्त॒मिद्यस्य॑ । ग॒र्त॒मिदिति॑ गर्त-मित् । यस्यैवम् । ए॒वम्मि॒नोति॑ । मि॒नोति॑ ता॒जक् । ता॒जक्प्र । प्र मी॑यते । मी॒य॒ते॒ द॒ख्षि॒णार्ध्य᳚म् । द॒ख्षि॒णा॒र्ध्यँ॑व्वर्षि॑ष्ठम् । द॒ख्षि॒णा॒र्ध्य॑मिति॑ दख्षिण-अ॒र्ध्य᳚म् । वर्षि॑ष्ठम्मिनुयात् । मि॒नु॒या॒थ्सु॒व॒र्गका॑मस्य । सु॒व॒र्गका॑म॒स्याथ॑ । सु॒व॒र्गका॑म॒स्येति॑ सुव॒र्ग-का॒म॒स्य॒ । अथ॒ ह्रृसी॑याꣳसम् । ह्रृसी॑याꣳसमा॒क्रम॑णम् । आ॒क्रम॑णमे॒व । आ॒क्रम॑ण॒मित्या᳚-क्रम᳚णम् । ए॒व तत् । तथ्सेतु᳚म् । सेतुँ॒य्यज॑मानः । यज॑मानःकुरुते । कु॒रु॒ते॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै । सम॑ष्ट्यै॒ यत् । सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सम्-अ॒ष्ट्यै॒ (15)।
“। यदेक॑स्मिन् । एक॑स्मि॒न्॒, यूपे᳚ । यूपे॒ द्वे । द्वे रश॒ने । द्वे इति॒ द्वे । र॒श॒ने प॑रि॒व्यय॑ति । र॒श॒ने इति॑ रश॒ने । प॒रि॒व्यय॑ति॒ तस्मा᳚त् । प॒रि॒व्यय॒तीति॑ परि-व्यय॑ति । तस्मा॒देकः॑ । एको॒ द्वे । द्वे जा॒ये । द्वे इति॒ द्वे । जा॒ये वि॑न्दते । जा॒ये इति॑ जा॒ये । वि॒न्द॒ते॒ यत् । यन्न । नैका᳚म् । एकाꣳ॑ रश॒नाम् । र॒श॒नान्द्वयोः᳚ । द्वयो॒र्यूप॑योः । यूप॑यो परि॒व्यय॑ति । प॒रि॒व्यय॑ति॒ तस्मा᳚त् । प॒रि॒व्यय॒तीति॑ परि-व्यय॑ति । तस्मा॒न्न । नैका᳚ । एका॒ द्वौ । द्वौ पती᳚ । पती॑ विन्दते । पती॒ इति॒ पती᳚ । वि॒न्द॒ते॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ स्त्री । स्त्र्य॑स्य । अ॒स्य॒ जा॒ये॒त॒ । जा॒ये॒तेति॑ । इत्यु॑पा॒न्ते । उ॒पा॒न्ते तस्य॑ । उ॒पा॒न्त इत्यु॑प-अ॒न्ते । तस्य॒ व्यति॑षजेत् । व्यति॑षजे॒त्स्त्री । व्यति॑षजे॒दिति॑ वि-अति॑षजेत् । स्त्र्ये॑व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ जा॒य॒ते॒ । जा॒य॒ते॒ यम् । यङ्का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ पुमान्॑ । पुमा॑नस्य । अ॒स्य॒ जा॒ये॒त॒ । जा॒ये॒तेति॑ । इत्या॒न्तम् । आ॒न्तन्तस्य॑ । आ॒न्तमित्या᳚-अ॒न्तम् । तस्य॒ प्र । प्रवे᳚ष्टयेत् । वे॒ष्ट॒ये॒त्पुमान्॑ । पुमा॑ने॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ जा॒य॒ते॒। (16)”
जा॒य॒तेऽसु॑राः । असु॑रा॒ वै । वै दे॒वान् । दे॒वान्द॑ख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒त उप॑ । उपा॑नयन् । अ॒न॒य॒न्तान् । तान्दे॒वाः । दे॒वा उ॑पश॒येन॑ । उ॒प॒श॒येनै॒व । उ॒प॒श॒येनेत्यु॑प-श॒येन॑ । ए॒वाप॑ । अपा॑नुदन्त । अ॒नु॒द॒न्त॒ तत् । तदु॑पश॒यस्य॑ । उ॒प॒श॒यस्यो॑पशय॒ त्वम् । उ॒प॒श॒यस्येत्यु॑प- श॒यस्य॑ । उ॒प॒श॒य॒त्वँय्यत् । उ॒प॒श॒य॒त्वमित्यु॑पशय-त्वम् । यद्द॑ख्षिण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒त उ॑प॒शयः । उ॒प॒श॒य उ॑प॒शये᳚ । उ॒प॒श॒य इत्यु॑प-श॒यः । उ॒प॒शये॒ भ्रातृ॑व्यापनुत्यै । उ॒प॒शय॒ इत्यु॑प-शये᳚ । भ्रातृ॑व्यापनुत्यै॒ सर्वे᳚ । भ्रातृ॑व्यापनुत्या॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य-अ॒प॒नु॒त्यै॒ । सर्वे॒ वै । वा अ॒न्ये । अ॒न्ये यूपाः᳚ । यूपाः᳚ पशु॒मन्तः॑ । प॒शु॒मन्तोथ॑ । प॒शु॒मन्त॒ इति॑ पशु-मन्तः॑ । अथो॑ पश॒यः । उ॒प॒श॒य ए॒व । उ॒प॒श॒य इत्यु॑प-श॒यः । ए॒वाप॒शुः । अ॒प॒शुस्तस्य॑ । तस्य॒ यज॑मानः । यज॑मान प॒शुः । प॒शुर्यत् । यन्न । न नि॑र्दि॒शेत् । नि॒र्दि॒शेदार्ति᳚म् । नि॒र्दि॒शेदिति॑ निः-दि॒शेत् । आर्ति॒मा । आर्छे᳚त् । ऋ॒च्छे॒द्यज॑मानः । यज॑मानो॒ सौ । अ॒सौ ते᳚ । ते॒ प॒शुः । प॒शुरिति॑ । इति॒ निः । निर्दि॑शेत् । दि॒शे॒द्यम् । यन्द्वि॒ष्यात् । द्वि॒ष्याद्यम् । यमे॒व । ए॒व द्वेष्टि॑ (17)।
द्वेष्टि॒ तम् । तम॑स्मै । अ॒स्मै॒ प॒शुम् । प॒शुन्निः । निर्दि॑शति । दि॒श॒ति॒ यदि॑ । यदि॒ न । न द्वि॒ष्यात् । द्वि॒ष्यादा॒खुः । आ॒खुस्ते᳚ । ते॒ प॒शुः । प॒शुरिति॑ । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒न्न । न ग्रा॒म्यान् । ग्रा॒म्यान्प॒शून् । प॒शून् हि॒नस्ति॑ । हि॒नस्ति॒ न । नार॒ण्यान् । आ॒र॒ण्यान्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ सः । सो᳚ऽन्नाद्ये॑न । अ॒न्नाद्ये॑न॒ वि । अ॒न्नाद्ये॒नेत्य॑न्न-अद्ये॑न । व्या᳚र्ध्यत । आ॒र्ध्य॒त॒ सः । स ए॒ताम् । ए॒तामे॑काद॒शिनी᳚म् । ए॒का॒द॒शिनी॑मपश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्तया᳚ । तया॒ वै । वै सः । सो᳚ऽन्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मव॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न- अद्य᳚म् । अवा॑रुन्ध । अ॒रु॒न्ध॒ यत् । यद्दश॑ । दश॒ यूपाः᳚ । यूपा॒ भव॑न्ति । भव॑न्ति॒ दशा᳚ख्षरा । दशा᳚ख्षरा वि॒राट् । दशा᳚ख्ष॒रेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राडन्न᳚म् । वि॒राडिति॑वि-राट् । अन्नँ॑व्वि॒राट् । वि॒राड्वि॒राजा᳚ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राजै॒व । वि॒राजेति॑ वि-राजा᳚ । ए॒वान्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मव॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ यः (18)।
। य ए॑काद॒शः । ए॒का॒द॒शस्स्तनः॑ । स्तन॑ ए॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ सः । स दु॒हे । दु॒ह ए॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒न्तेन॑ । तेन॒ वज्रः॑ । वज्रो॒ वै । वा ए॒षा । ए॒षा सम् । सम्मी॑यते । मी॒य॒ते॒ यत् । यदे॑काद॒शिनी᳚ । ए॒का॒द॒शिनी॒ सा । सेश्व॒रा । ई॒श्व॒रा पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚त्प्र॒त्यञ्च᳚म् । प्र॒त्यञ्चँ॑य्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ सम्म्म॑र्दितोः । सम्म॑र्दितो॒र्यत् । सम्म्म॑र्दितो॒रिति॒ सम्-म॒र्दि॒तोः॒ । यत्पा᳚त्नीव॒तम् । पा॒त्नी॒व॒तम्मि॒नोति॑ । पा॒त्नी॒व॒तमिति॑ पात्नी-व॒तम् । मि॒नोति॑ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ प्रति॑ । प्रत्युत्त॑ब्ध्यै । उत्त॑ब्ध्यै सय॒त्वाय॑ । उत्त॑ब्ध्या॒ इत्युत्-स्त॒ब्ध्यै॒ । स॒य॒त्वायेति॑ सय-त्वाय॑ (19) ॥4॥
प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ सः । सरि॑रिचा॒नः । रि॒रि॒चा॒नो॑मन्यत । अ॒म॒न्य॒त॒ सः । स ए॒ताम् । ए॒तामे॑काद॒शिनी᳚म् । ए॒का॒द॒शिनी॑मपश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्त॒या᳚ । तया॒ वै । वै सः । स आयुः॑ । आयु॑रिन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यमा॒त्मन्न् । आ॒त्मन्न॑धत्त । अ॒ध॒त्त॒ प्र॒जाः । प्र॒जा इ॑व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । इ॒व॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष सृ॑जते । सृ॒ज॒ते॒ यः । यो यज॑ते । यज॑ते॒ सः । स ए॒तर्हि॑ । ए॒तर्हि॑ रिरिचा॒नः । रि॒रि॒चा॒न इ॑व । इ॒व॒ यत् । यदे॒षा । ए॒षैका॑द॒शिनी᳚ । ए॒का॒द॒शिनी॒ भव॑ति । भव॒त्यायुः॑ । आयु॑रे॒व । ए॒व तया᳚ । तये᳚न्द्रि॒य । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यँ॑य्यज॑मानः । यज॑मान आ॒त्मन् । आ॒त्मन्थ॑त्ते । ध॒त्ते॒ प्र । प्रैव । ए॒वाग्ने॒येन॑ । आ॒ग्ने॒येन॑ वापयति । वा॒प॒य॒ति॒ मि॒थु॒नम् । मि॒थु॒नꣳ सा॑रस्व॒त्या । सा॒र॒स्व॒त्या क॑रोति । क॒रो॒ति॒ रेतः॑ । रेत॑स्सौ॒म्येन॑। (20)
सौ॒म्येन॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ प्र । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒ति॒ पौ॒ष्णेन॑ । पौ॒ष्णेन॑ बार्हस्प॒त्यः । बा॒र्॒ह॒स्प॒तो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒म्बृह॒स्पतिः॑ । बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र॒जाः । प्र॒जा प्र । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प्रज॑नयति । ज॒न॒य॒ति॒ वै॒श्व॒दे॒वः । वै॒श्व॒दे॒वो भ॑वति । वै॒श्व॒दे॒व इति॑ वैश्व-दे॒वः । भ॒व॒ति॒ वै॒श्व॒दे॒व्यः॑ । वै॒श्व॒दे॒व्यो॑ वै । वै॒श्व॒देव्य॑ इति॑ वैश्व-दे॒व्यः॑ । वै प्र॒जाः । प्र॒जा प्र॒जाः । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प्र । प्र ज॑नयति । ज॒न॒य॒ती॒न्द्रि॒य॒म् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒वैन्द्रेण॑ । ऐ॒न्द्रेणाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ विश᳚म् । विश॑म्मारु॒तेन॑ । मा॒रु॒तेनौजः॑ । ओजो॒ बल᳚म् । बल॑मैन्द्रा॒ग्नेन॑ । ऐ॒न्द्रा॒ग्नेन॑ प्रस॒वाय॑ । ऐ॒न्द्रा॒ग्नेनेत्यै᳚न्द्र-अ॒ग्नेन॑ । प्र॒स॒वाय॑ सावि॒त्रः । प॒॒सवायेति॑ प्र-स॒वाय॑ । सा॒वि॒त्रो नि॑र्वरुण॒त्वाय॑ । नि॒र्व॒रु॒ण॒त्वाय॑ वारु॒णः । नि॒र्व॒रु॒ण॒त्वायेति॑ निर्वरुण-त्वाय॑ । वा॒रु॒णो म॑ध्य॒तः । म॒ध्य॒त ऐ॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमा । आ ल॑भते । ल॒भ॒ते॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒त ए॒व । ए॒वेन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँय्यज॑माने । यज॑माने दधाति । द॒धा॒ति॒ पु॒रस्ता᳚त् (21)।
पु॒रस्ता॑दै॒न्द्रस्य॑ । ऐ॒न्द्रस्य॑ वैश्वदे॒वम् । वै॒श्व॒दे॒वमा । वै॒श्व॒दे॒व-मिति॑ वैश्व-दे॒वम् । आ ल॑भते । ल॒भ॒ते॒ वै॒श्व॒दे॒वम् । वै॒श्व॒दे॒वँव्वै । वै॒श्व॒दे॒व-मिति॑ वैश्व-दे॒वम् । वा अन्न᳚म् । अ॒न्नमन्न॑म् । अन्न॑मे॒व । ए॒व पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚द्धत्ते । ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒दन्न᳚म् । अन्न॑मद्यते । अ॒द्य॒त॒ ऐ॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमा॒लभ्य॑ । आ॒लभ्य॑ मारु॒तम् । आ॒लभ्येत्या᳚-लभ्य॑ । मा॒रु॒तमा । आ ल॑भते । ल॒भ॒ते॒ विट् । विड्वै । वै म॒रुतः॑ । म॒रुतो॒ विश᳚म् । विश॑मे॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ अनु॑ । अनु॑ बध्नाति । ब॒ध्ना॒ति॒ यदि॑ । यदि॑ का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ यः । योऽव॑गतः । अव॑गत॒स्सः । अव॑गत॒ इत्यव॑-ग॒तः॒ । सोऽप॑ । अप॑ रुध्यताम् । रु॒ध्य॒ताँ॒य्यः । योऽप॑रुद्धः । अप॑रुद्ध॒स्सः । अप॑रुद्ध॒ इत्यप॑-रु॒द्धः॒ । सोऽव॑ । अव॑गच्छतु । ग॒च्छ॒त्विति॑ । इत्यै॒न्द्रस्य॑ । ऐ॒न्द्रस्य॑ लो॒के । लो॒के वा॑रु॒णम् । वा॒रु॒ण॒मा । आ ल॑भेत । ल॒भे॒त॒ वा॒रु॒णस्य॑ । वा॒रु॒णस्य॑ लो॒के । लो॒क ऐ॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रम्यः ।
य ए॒व । ए॒वाव॑गतः । अव॑गत॒स्सः । अव॑गत॒ इत्यव॑-ग॒तः॒ । सोऽप॑ । अप॑ रुध्यते । रु॒ध्य॒ते॒ यः । योऽप॑रुद्धः । अप॑रुद्ध॒स्सः । अप॑रुद्ध॒ इत्यप॑-रु॒द्धः॒ । सोऽव॑ । अव॑ गच्छति । ग॒च्छ॒ति॒ यदि॑ । यदि॑ का॒मये॑त । का॒मये॑त प्र॒जाः । प्र॒जा मु॑ह्येयुः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । मु॒ह्ये॒यु॒रिति॑ । इति॑ प॒शून् । प॒शून्व्यति॑षजेत् । व्यति॑षजेत्प्र॒जाः । व्यति॑षजे॒दिति॑ वि-अति॑षजेत् । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒व मो॑हयति । मो॒ह॒य॒ति॒ यत् । यद॑भिवाह॒तः । अ॒भि॒वा॒ह॒तो॑ऽपाम् । अ॒भि॒वा॒ह॒त इत्य॑भि-वा॒ह॒तः । अ॒पाँव्वा॑रु॒णम् । वा॒रु॒णमा॒लभे॑त । आ॒लभे॑त प्र॒जाः । आ॒लभे॒तेत्या᳚-लभे॑त । प्र॒जा वरु॑णः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । वरु॑णो गृह्णीयात् । गृ॒ह्णी॒या॒द्द॒ख्षि॒ण॒तः । द॒ख्षि॒ण॒त उद॑ञ्चम् । उद॑ञ्च॒ मा । आ ल॑भते । ल॒भॆ॒ते॒ऽप॒वा॒ह॒तः । अ॒प॒वा॒ह॒तो॑ऽपाम् । अ॒प॒वा॒ह॒त इत्य॑प-वा॒ह॒तः । अ॒पाम्प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना॒मव॑रुणग्राहाय । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । अव॑रुणग्राहा॒येत्यव॑रुण-ग्रा॒हा॒य॒ (23) ॥
इन्द्र॒ पत्नि॑या । पत्नि॑या॒ मनु᳚म् । मनु॑मयाजयत् । अ॒या॒ज॒य॒त्ताम् । ताम्पर्य॑ग्निकृताम् । पर्य॑ग्निकृता॒मुत् । पर्य॑ग्निकृता॒मिति॒ पर्य॑ग्नि-कृ॒ता॒म्॒ । उद॑सृजत् । अ॒सृ॒ज॒त्तया᳚ । तया॒मनुः॑ । मनु॑रार्ध्नोत् । आ॒र्ध्नो॒द्य॒त् । यत्पर्य॑ग्निकृतम् । पर्य॑ग्निकृतम्पात्नीव॒तम् । पर्य॑ग्निकृत॒मिति॒ पर्य॑ग्नि-कृ॒त॒म्॒ । पा॒त्नी॒व॒त॒मु॑थ्सृ॒जति॑ । पा॒त्नी॒व॒तमिति॑ पात्नी-व॒तम् । उ॒थ्सृ॒जति॒ याम् । उ॒थ्स॒जतीत्यु॑त्-सृ॒जति॑ । यामे॒व । ए॒व मनुः॑ । मनु॒र्॒ ऋद्धि᳚म् । ऋद्धि॒मार्ध्नो᳚त् । आर्ध्नो॒त्ताम् । ता मे॒व । ए॒व यज॑मानः । यज॑मान ऋध्नोति । ऋ॒ध्नो॒ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ वै । वा अप्र॑तिष्ठतात् । अप्र॑तिष्ठताद्य॒ज्ञः । अप्र॑तिष्ठता॒-दित्य॑ प्रति-स्थि॒ता॒त्॒ । य॒ज्ञ परा᳚ । परा॑ भवति । भ॒व॒ति॒ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प॑रा॒भव॑न्तम् । प॒रा॒भव॑न्तँ॒य्यज॑मानः । प॒रा॒भव॑न्त॒मिति॑ परा-भव॑न्तम् । यज॑मा॒नोऽ॑नु॑ । अनु॒ परा᳚ । परा॑ भवति । भ॒व॒ति॒ यत् । यदाज्ये॑न । आज्ये॑न पात्नीव॒तम् । पा॒त्नी॒व॒तꣳ सं॑स्था॒पय॑ति । पा॒त्नी॒व॒तमिति॑ पात्नी-व॒तम् । स॒ं॒स्था॒पय॑ति य॒ज्ञस्य॑ । स॒ं॒स्था॒पय॒तीति॑ सम्-स्था॒पय॑ति । य॒ज्ञस्य॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै य॒ज्ञम् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । य॒ज्ञम्प्र॑ति॒तिष्ठ॑न्तम् । प्र॒ति॒तिष्ठ॑न्तँ॒य्यज॑मानः । प्र॒ति॒तिष्ठ॑न्त॒मिति॑ प्रति-तिष्ठ॑न्तम् । यज॑मा॒नोऽ॑नु॑ । अनु॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ती॒ष्टम् । इ॒ष्टँव्व॒पया᳚ । व॒पया॒ भव॑ति (24)।
भव॒त्यनि॑ष्टम् । अनि॑ष्टँव्व॒शया᳚ । व॒शयाऽथ॑ । अथ॑ पात्नीव॒तेन॑ । पा॒त्नी॒व॒तेन॒ प्र । पा॒त्नि॒व॒तेनेति॑ पात्नी-व॒तेन॑ । प्र च॑रति । च॒र॒ति॒ ती॒र्थे । ती॒र्थ ए॒व । ए॒व प्र । प्र च॑रति । च॒र॒त्यथो᳚ । अथो॑ ए॒तर्हि॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । ए॒तर्ह्ये॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ यामः॑ । याम॑स्त्वा॒ष्ट्रः । त्वा॒ष्ट्रो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ त्वष्टा᳚ । त्वष्टा॒ वै । वै रेत॑सः । रेत॑सस्सि॒क्तस्य॑ । सि॒क्तस्य॑ रू॒पाणि॑ । रू॒पाणि॒ वि । वि क॑रोति । क॒रो॒ति॒ तम् । तमे॒व । ए॒व वृषा॑णम् । वृषा॑ण॒म्पत्नी॑षु । पत्नी॒ष्वपि॑ । अपि॑ सृजति । सृ॒ज॒ति॒ सः । सो᳚ऽस्मै । अ॒स्मै॒ रू॒पाणि॑ । रू॒पाणि॒ वि । वि क॑रोति । क॒रो॒तीति॑ करोति (25) ॥
घ्नन्ति॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तथ्सोम᳚म् । सोमँ॒य्यत् । यद॑भिषु॒ण्वन्ति॑ । अ॒भि॒षु॒ण्वन्ति॒ यत् । अ॒भि॒षु॒ण्वन्तीत्य॑भि-सु॒न्वन्ति॑ । यथ्सौ॒म्यः । सौ॒म्यो भव॑ति । भव॑ति॒ यथा᳚ । यथा॑मृ॒ताय॑ । मृ॒ताया॑नु॒स्तर॑णीम् । अ॒नु॒स्तर॑णी॒ङ्घ्नन्ती॑ । अ॒नु॒स्तर॑णी॒मित्य॑नु-स्तर॑णीम् । घ्नन्ति॑ ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तद्यत् । यदु॑त्तरा॒र्धे । उ॒त्त॒रार्धे वा᳚ । उ॒त्त॒रा॒र्ध इत्यु॑त्तर-अ॒र्धे । वा॒ मध्ये᳚ । मध्ये॑वा । वा॒ जु॒हु॒यात् । जु॒हु॒याद्दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्यस्स॒मद᳚म् । स॒मद॑न्दध्यात् । स॒मद॒मिति॑ स-मद᳚म् । द॒ध्या॒द्द॒ख्षि॒णा॒र्धे । द॒ख्षि॒णा॒र्धे जु॑होति । द॒ख्षि॒णा॒र्ध इति॑ दख्षिण-अ॒र्धे । जु॒हो॒त्ये॒षा । ए॒षा वै । वै पि॑तृ॒णाम् । पि॒तृ॒णान्दिक् । दिख्स्वाया᳚म् । स्वाया॑मे॒व । ए॒वदि॒शि । दि॒शि पि॒तॄन् । पि॒तॄन्नि॒रव॑दयते । नि॒रव॑दयत उद्ग्रा॒तृभ्यः॑ । नि॒रव॑दयत॒ इति॑ निः-अव॑दयते । उ॒द्गा॒तृभ्यो॑ हरन्ति । उ॒द्गा॒तृभ्य॒ इत्यु॑द्गा॒तृ-भ्यः॒ । ह॒र॒न्ति॒सा॒म॒दे॒व॒त्यः॑ । सा॒म॒दे॒व॒त्यो॑ वै । सा॒म॒-दे॒व॒त्य॑ इति॑ साम-दे॒व॒त्यः॑ । वै सौ॒म्यः । सौ॒म्यो यत् । यदे॒व । ए॒व साम्नः॑ । साम्न॑श्छम्बट्कु॒र्वन्ति॑ । छ॒म्ब॒ट्कु॒र्वन्ति॒ तस्य॑ । छ॒म्ब॒ट्कु॒वन्तीति॑ छम्बट्-कु॒र्वन्ति॑ । तस्यै॒व । ए॒व सः । स शान्तिः॑ । शान्ति॒रव॑ । अवे᳚ख्षन्ते। (26)
। ई॒ख्ष॒न्ते॒ प॒वित्र᳚म् । प॒वित्रँ॒व्वै । वै सौ॒म्यः । सौ॒म्य आ॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑मे॒व । ए॒व प॑वयन्ते । प॒व॒य॒न्ते॒ यः । य आ॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॒न्न । न प॑रि॒पश्ये᳚त् । प॒रि॒पश्ये॑दि॒तासुः॑ । प॒रि॒पश्ये॒दिति॑ परि-पश्ये᳚त् । इ॒तासु॑स्स्यात् । इ॒तासु॒रिती॒त-अ॒सुः॒ । स्या॒द॒भि॒द॒दिम् । अ॒भि॒द॒दिङ्कृ॒त्वा । अ॒भि॒द॒दिमित्य॑भि-द॒दिम् । कृ॒त्वाऽव॑ । अवे᳚ख्षेतः । ई॒ख्षे॒त॒ तस्मिन्न्॑ । तस्मि॒न् हि । ह्या᳚त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑म्परि॒पश्य॑ति । प॒रि॒पश्य॒त्यथो᳚ । प॒रि॒पश्य॒तीति॑ परि-पश्य॑ति । अथो॑ आ॒त्मान᳚म् । अथो॒ इत्यथो᳚ । आ॒त्मान॑मे॒व । ए॒व प॑वयते । प॒व॒य॒ते॒ यः । योग॒तम॑नाः । ग॒तम॑ना॒स्स्यात् । ग॒तम॑ना॒ इति॑ गत-म॒नाः॒ । स्याथ्सः । सोऽव॑ । अवे᳚ख्षेत । ई॒ख्षे॒त॒ यत् । यन्मे᳚ । मे॒ मनः॑ । मन॒ परा॑गतम् । परा॑गतँ॒य्यत् । परा॑गत॒मिति॒ परा᳚-ग॒त॒म्॒ । यद्वा᳚ । वा॒ मे॒ । मे॒ अप॑रागतम् । अप॑रा-गत॒मित्यप॑रा-ग॒त॒म्॒ ॥ राज्ञा॒ सोमे॑न । सोमे॑न॒ तत् । तद्व॒यम् । व॒यम॒स्मासु॑ । अ॒स्मासु॑ धारयामसि । धा॒रा॒या॒म॒सीति॑ । इति॒ मनः॑ । मन॑ ए॒व । ए॒वात्मन्न्॑ । आ॒त्मन्दा॑धार । दा॒धा॒र॒ न (27)।
न ग॒तम॑नाः । ग॒तम॑ना भवति । ग॒तम॑ना॒ इति॑ ग॒त-म॒नाः॒ । भ॒व॒त्यप॑ । अप॒ वै । वै तृ॑तीयसव॒ने । तृ॒ती॒य॒स॒व॒ने य॒ज्ञः । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न इति॑ तृतीय-स॒व॒ने । य॒ज्ञ क्रा॑मति । क्रा॒म॒ती॒जा॒नात् । ई॒जा॒नादनी॑जानम् । अनी॑जानम॒भि । अ॒भ्या᳚ग्नावैष्ण॒व्या । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒व्यर्चा । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒व्येत्या᳚ग्ना-वै॒ष्ण॒व्या । ऋ॒चा घृ॒तस्य॑ । घृ॒तस्य॑ यजति । य॒ज॒त्य॒ग्निः । अ॒ग्निस्सर्वाः᳚ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ विष्णुः॑ । विष्णु॑र्य॒ज्ञः । य॒ज्ञो दे॒वताः᳚ । दे॒वता᳚श्च । चै॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञञ्च॑ । च॒ दा॒धा॒र॒ । दा॒धा॒रो॒ पा॒ꣳ॒शु । उ॒पा॒ꣳ॒शु य॑जति । उ॒पा॒ꣳ॒श्वित्यु॑प-अ॒ꣳ॒शु । य॒ज॒ति॒ मि॒थु॒न॒त्वाय॑ । मि॒थु॒न॒त्वाय॑ ब्रह्मवा॒दिनः॑ । मि॒थु॒न॒त्वायेति॑ मिथुन-त्वाय॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ मि॒त्रः । मि॒त्रो य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ स्वि॑ष्टम् । स्वि॑ष्टँय्युवते । स्वि॑ष्ट॒मिति॒ सु-इ॒ष्ट॒म्॒ । यु॒व॒ते॒ वरु॑णः । वरु॑णो॒ दुरि॑ष्टम् । दुरि॑ष्ट॒ङ्क्व॑ । दुरि॑ष्टमिति॒ दुः-इ॒ष्ट॒म्॒ । क्व॑ तर्हि॑ । तर्हि॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञ क्व॑ । क्व॑ यज॑मानः । यज॑मानो भवति । भ॒व॒तीति॑ । इति॒ यत् । यन्मै᳚त्रावरु॒णीम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णीँव्व॒शाम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णीमिति॑ मैत्रा-व॒रु॒णीम् । व॒शामा॒ लभ॑ते । आ॒लभ॑ते मि॒त्रेण॑ । आ॒लभ॑त॒ इत्या᳚-लभ॑ते । मि॒त्रेणै॒व । ए॒व य॒ज्ञस्य॑ (28)।
य॒ज्ञस्य॒ स्वि॑ष्टम् । स्वि॑ष्टꣳ शमयति । स्वि॑ष्ट॒मिति॒ सु-इ॒ष्ट॒म्॒ । श॒म॒य॒ति॒ वरु॑णेण । वरु॑णेन॒ दुरि॑ष्टम् । दुरि॑ष्ट॒न्न । दुरि॑ष्ट॒मिति॒ दुः-इ॒ष्ट॒म्॒ । नार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒ति॒ यज॑मानः । यज॑मानो॒ यथा᳚ । यथा॒ वै । वै लाङ्ग॑लेन । लाङ्ग॑लेनो॒र्वरा᳚म् । उ॒र्वरा᳚म्प्रभि॒न्दन्न्॑ । प्र॒भि॒न्दन्त्ये॒वम् । प्र॒भि॒न्दन्तीति॑ प्र- भि॒न्दन्ति॑ । ए॒वमृ॑ख्सा॒मे । ऋ॒ख्सा॒मे य॒ज्ञम् । ऋ॒ख्सा॒मे इत्यृ॑क्-सा॒मे । य॒ज्ञम्प्र । प्र भि॑न्तः । भि॒न्तो॒ यत् । यन्मै᳚त्रावरु॒णीम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णीँव्व॒शाम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णीमिति॑ मैत्रा-व॒रु॒णीम् । व॒शामा॒लभ॑ते । आ॒लभ॑ते य॒ज्ञाय॑ । आ॒लभ॑त॒ इत्या᳚-लभ॑ते । य॒ज्ञायै॒व । ए॒व प्रभि॑न्नाय । प्रभि॑न्नायम॒त्य᳚म् । प्रभि॑न्ना॒येति॒ प्र-बि॒॒न्नाय॒ । म॒त्य॑म॒न्ववा᳚स्यति । अ॒न्ववा᳚स्यति॒ शान्त्यै᳚ । अ॒न्ववा᳚स्य॒तीत्य॑नु-अवा᳚स्यति । शान्त्यै॑ या॒तया॑मानि । या॒तया॑मानि॒ वै । या॒तया॑मा॒नीति॑ या॒त-या॒मा॒नि॒ । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ यः । य ई॑जा॒नः । ई॒जा॒नश्छन्द॑साम् । छन्द॑सामे॒षः । ए॒ष रसः॑ । रसो॒ यत् । यद्व॒शा । व॒शा यत् । यन्मै᳚त्रा वरु॒णीम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णी व॒शाम् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णी-मिति॑ मैत्रा-व॒रु॒णीम् । व॒शामा॒लभ॑ते । आ॒लभ॑ते॒ छन्दाꣳ॑सि । आ॒लभ॑त॒ इत्या᳚-लभ॑ते । छन्दाꣳ॑स्ये॒व । ए॒व पुनः॑ । पुन॒रा । आ प्री॑णाति । प्री॒णा॒त्यया॑तयामत्वाय । अया॑तयामत्वा॒याथो᳚ । अया॑तयामत्वा॒ येत्यया॑तयाम-त्वा॒य॒ । अथो॒ छन्द॑स्सु । अथो॒ इत्यथो॑ । छन्द॑स्स्वे॒व । छन्द॒स्स्विति॒ छनः॑-सु॒ । ए॒व रस᳚म् । रस॑न्दधाति । द॒धा॒तीति॑ दधाति (29) ॥
दे॒वा वै । वा इ॑न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यँ॑व्वि । व्य॑भजन्त । अ॒भ॒ज॒न्त॒ ततः॑ । ततो॒ यत् । यद॒त्यशि॑ष्यत । अ॒त्यशि॑ष्यत॒ तत् । अ॒त्यशि॑ष्य॒तेत्य॑ति-अशि॑ष्यत । तद॑तिग्रा॒ह्याः᳚ । अ॒ति॒ग्रा॒ह्या॑ अभवन् । अ॒ति॒ग्रा॒ह्या॑ इत्य॑ति-ग्रा॒ह्याः᳚ । अ॒भ॒व॒न्तत् । तद॑तिग्रा॒ह्या॑णाम् । अ॒ति॒ग्रा॒ह्या॑णामतिग्राह्य॒त्वम् । अ॒ति॒ग्रा॒ह्या॑णा॒मित्य॑ति-ग्रा॒ह्या॑णाम् । अ॒ति॒ग्रा॒ह्य॒त्वँय्यत् । अ॒ति॒ग्रा॒ह्य॒त्वमित्य॑तिग्राह्य-त्वम् । यद॑तिग्रा॒ह्याः᳚ । अ॒ति॒ग्रा॒ह्या॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ । अ॒ति॒ग्रा॒ह्या॑ इत्य॑ति-ग्रा॒ह्याः᳚ । गृ॒ह्यन्त॑ इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒व तत् । तद्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यँ॑य्यज॑मानः । यज॑मान आ॒त्मन् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ तेजः॑ । तेज॑ आग्ने॒येन॑ । आ॒ग्ने॒येने᳚न्द्रि॒य । इ॒न्द्रि॒यमै॒न्द्रेण॑ । ऐ॒न्द्रेण॑ ब्रह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सꣳ सौ॒र्येण॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । सौ॒र्येणो॑प॒ स्तम्भ॑नम् । उ॒प॒स्तम्भ॑नँ॒व्वै । उ॒प॒स्तम्भ॑न॒-मित्यु॑प-स्तम्भ॑नम् । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यद॑ति ग्रा॒ह्याः᳚ । अ॒ति॒ग्रा॒ह्या᳚श्च॒क्रे । अ॒ति॒ग्रा॒ह्या॑ इत्य॑ति-ग्रा॒ह्याः᳚ । च॒क्रे पृ॒ष्ठानि॑ । च॒क्रे इति॑ च॒क्रे । पृ॒ष्ठानि॒ यत् । यत्पृष्ठ्ये᳚ । पृष्ठ्ये॒ न । न गृ॑ह्णी॒यात् । गृ॒ह्णी॒यात्प्राञ्च᳚म् । प्राञ्चँ॑य्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॒ सम् । सꣳ शृ॑णीयुः । शृ॒णी॒यु॒र्यत् । यदु॒क्थ्ये᳚ । उ॒क्थ्ये॑ गृह्णी॒यात् (30)।
। गृ॒ह्णि॒यात्प्र॒त्यञ्च᳚म् । प्र॒त्यञ्चँ॑य्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम॑ति ग्रा॒ह्याः᳚ । अ॒ति॒ग्रा॒ह्या᳚स्सम् । अ॒ति॒ग्रा॒ह्या॑ इत्य॑ति-ग्राह्याः᳚ । सꣳशृ॑णीयुः । शृ॒णी॒यु॒र्वि॒श्व॒जिति॑ । वि॒श्व॒जिति॒ सर्व॑पृष्ठे । वि॒श्व॒जितीति॑ विश्व-जिति॑ । सर्व॑पृष्ठे ग्रहीत॒व्याः᳚ । सर्व॑पृष्ठ॒ इति॒ सर्व॑-पृ॒ष्ठे॒ । ग्रही॒तव्या॑ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ सवीर्य॒त्वाय॑ । स॒वी॒र्य॒त्वाय॑ प्र॒जाप॑तिः । स॒वी॒र्य॒त्वायेति॑ सवीर्य-त्वाय॑ । प्र॒जाप॑तिर्दे॒वेभ्यः॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञान् । य॒ज्ञान्व्यादि॑शत् । व्यादि॑श॒थ्सः । व्यादि॑श॒दिति॑ वि-आदि॑शत् । स प्रि॒याः । प्रि॒यास्त॒नूः । त॒नूरप॑ । अप॒ नि । न्य॑धत्त । अ॒ध॒त्त॒ तत् । तद॑ति ग्रा॒ह्याः᳚ । अ॒ति॒ग्रा॒ह्या॑ अभवन् । अ॒ति॒ग्रा॒ह्या॑ इत्य॑ति-ग्रा॒ह्याः᳚ । अ॒भ॒व॒न्वित॑नुः । वित॑नु॒स्तस्य॑ । वित॑नु॒रिति॒ वि-त॒नुः॒ । तस्य॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञ इति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्यस्य॑ । यस्या॑ति ग्रा॒ह्याः᳚ । अ॒ति॒ग्रा॒ह्या॑ न । अ॒ति॒ग्रा॒ह्या॑ इत्य॑ति-ग्राह्याः᳚ । न गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्त॒ इति॑ । इत्यपि॑ । अप्य॑ग्निष्टो॒मे । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मे ग्र॑हीत॒व्याः᳚ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मे । ग्र॒ही॒त॒व्या॑ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ सतनु॒त्वाय॑ । स॒त॒नु॒त्वाय॑ दे॒वताः᳚ । स॒त॒नु॒त्वायेति॑ सतनु-त्वाय॑ । दे॒वता॒ वै । वै सर्वाः᳚ । सर्वा᳚स्स॒दृशीः᳚ । स॒दृशी॑रासन् । आ॒स॒न्ताः । ता न । न व्या॒वृत᳚म् । व्या॒वृत॑मगच्छन् । व्या॒वृत॒मिति॑ वि-आ॒वृत᳚म् । अ॒ग॒च्छ॒न्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा ए॒ते। (31)
“। ए॒त ए॒तान् । ए॒तान्ग्रहान्॑ । ग्रहा॑नपश्यन् । अ॒प॒श्य॒न्तान् । तान॑गृह्णत । अ॒गृ॒ह्ण॒ता॒ग्ने॒यम् । आ॒ग्ने॒यम॒ग्निः । अ॒ग्निरै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रमिन्द्रः॑ । इन्द्र॑स्सौ॒र्यम् । सौ॒र्यꣳ सूर्यः॑ । सूर्य॒स्ततः॑ । ततो॒ वै । वै ते । ते᳚ऽन्याभिः॑ । अ॒न्याभि॑र्दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भिर्व्या॒वृत᳚म् । व्या॒वृत॑मगच्छन् । व्या॒वृत॒मिति॑ वि-आ॒वृत᳚म् । अ॒ग॒च्छ॒न्॒, यस्य॑ । यस्यै॒वम् । ए॒वँव्वि॒दुषः॑ । वि॒दुष॑ ए॒ते । ए॒ते ग्रहाः᳚ । ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्ते᳚ व्या॒वृत᳚म् । व्या॒वृत॑मे॒व । व्या॒वृत॒मिति॑ वि-आ॒वृत᳚म् । ए॒व पा॒प्मना᳚ । पा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण । भ्रातृ॑व्येण गच्छति । ग॒च्छ॒ती॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ज्योति॑ष्मन्तः । ज्योति॑ष्मन्त स्स॒माव॑द्वीर्याः । स॒माव॑द्वीर्या का॒र्याः᳚ । स॒माव॑द्वीर्या॒ इति॑ स॒माव॑त्-वी॒र्याः॒ । का॒र्या॑ इति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒रा॒ग्ने॒येन॑ । आ॒ग्ने॒येना॒स्मिन् । अ॒स्मिन्लो॒के । लो॒के ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्धत्ते । ध॒त्त॒ ऐ॒न्द्रेण॑ । ऐ॒न्द्रेणा॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्ष इन्द्रवा॒यू । इ॒न्द्रवा॒यू हि । इ॒न्द्र॒वा॒यू इती᳚न्द्र-वा॒यू । हि स॒युजौ᳚ । स॒यजौ॑ सौ॒र्येण॑ । स॒युजा॒विति॑ स-युजौ᳚ । सौ॒र्येणा॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के ज्योतिः॑। (32)”
। ज्योति॑र्धत्ते । ध॒त्ते॒ ज्योति॑ष्मन्तः । ज्योति॑ष्मन्तोऽस्मै । अ॒स्मा॒ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का भ॑वन्ति । भ॒व॒न्ति॒ स॒माव॑द्वीर्यान् । स॒माव॑द्वीर्यानेनान् । स॒माव॑द्वीर्या॒निति॑ स॒माव॑त्-वी॒र्या॒न्॒ । ए॒ना॒न्कु॒रु॒ते॒ । कु॒रु॒त॒ ए॒तान् । ए॒तान् वै । वै ग्रहान्॑ । ग्रहा᳚न्ब॒म्बावि॒श्वव॑यसौ । ब॒म्बावि॒श्वव॑यसाववित्ताम् । ब॒म्बावि॒श्वव॑यसा॒विति॑ ब॒म्बा-वि॒श्वव॑यसौ । अ॒वि॒त्ता॒न्ताभ्या᳚म् । ताभ्या॑मि॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का परा᳚ञ्चः । परा᳚ञ्चश्च । चा॒र्वाञ्चः॑ । अ॒र्वाञ्च॑श्च । च॒ प्र । प्राभुः॑ । अ॒भु॒र्यस्य॑ । यस्यै॒वम् । ए॒वँव्वि॒दुषः॑ । वि॒दुष॑ ए॒ते । ए॒ते ग्रहाः᳚ । ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ । गृ॒ह्यन्ते॒ प्र । प्रास्मै᳚ । अ॒स्मा॒ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का परा᳚ञ्चः । परा᳚ञ्चश्च । चा॒र्वाञ्चः॑ । अ॒र्वाञ्च॑श्च । च॒ भा॒न्ति॒ । भा॒न्ती॒ति॑ भान्ति (33) ॥8 ॥
दे॒वा वै । वै यत् । यद्य॒ज्ञे । य॒ज्ञेऽकु॑र्वत । अकु॑र्वत॒ तत् । तदसु॑राः । असु॑रा अकुर्वत । अ॒कु॒र्व॒त॒ ते । ते दे॒वाः । दे॒वा अदा᳚भ्ये । अदा᳚भ्ये॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ सव॑नानि । सव॑नानि॒ सम् । सम॑स्थापयन् । अ॒स्था॒प॒य॒न्ततः॑ । ततो॑ दे॒वाः । दे॒वा अभ॑वन् । अभ॑व॒न्परा᳚ । पराऽसु॑राः । असु॑रा॒ यस्य॑ । यस्यै॒वम् । ए॒वँव्वि॒दुषः॑ । वि॒दुषोऽदा᳚भ्यः । अदा᳚भ्यो गृ॒ह्यते᳚ । गृ॒ह्यते॒ भव॑ति । भव॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒ परा᳚ । परा᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति । भ॒व॒ति॒ यत् । यद्वै । वै दे॒वाः । दे॒वा असु॑रान् । असु॑रा॒नदा᳚भ्येन । अदा᳚भ्ये॒नाद॑भ्नुवन् । अद॑भ्नुव॒न्तत् । तदा᳚भ्यस्य । अदा᳚भ्यस्यादाभ्य॒त्वम् । अ॒दा॒भ्य॒त्वँय्यः । अ॒दा॒भ्य॒ त्वमित्य॑दाभ्य-त्वम् । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ द॒भ्नोति॑ । द॒भ्नोत्ये॒व । ए॒व भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्य॒न्न । नैन᳚म् । ए॒न॒म्भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो दभ्नोति । द॒भ्नो॒त्ये॒षा। (34)
ए॒षा वै । वै प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑तेरतिमो॒ख्षिणी᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । अ॒ति॒मो॒ख्षिणी॒ नाम॑ । अ॒ति॒मो॒ख्षिणीत्य॑ति-मो॒ख्षिणी᳚ । नाम॑ त॒नूः । त॒नूर्यत् । यददा᳚भ्यः । अदा᳚भ्य॒ उप॑नद्धस्य । उप॑नद्धस्य गृह्णाति । उप॑नद्ध॒स्येत्युप॑-न॒द्ध॒स्य॒ । गृ॒ह्णा॒त्यति॑मुक्त्यै । अति॑मुक्त्या॒ अति॑ । अति॑मुक्त्या॒ इत्यति॑-मु॒क्त्यै॒ । अति॑ पा॒प्मान᳚म् । पा॒प्मान॒म्भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यम्मुच्यते । मु॒च्य॒ते॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ घ्नन्ति॑ । घ्नन्ति॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तथ्सोम᳚म् । सोमँ॒य्यत् । यद॑भिषु॒ण्वन्ति॑ । अ॒भि॒षु॒ण्वन्ति॒ सोमे᳚ । अ॒भि॒षु॒ण्वन्तीत्य॑भि-सु॒न्वन्ति॑ । सोमे॑ ह॒न्यमा॑ने । ह॒न्यमा॑ने य॒ज्ञः । य॒ज्ञो ह॑न्यते । ह॒न्य॒ते॒ य॒ज्ञे । य॒ज्ञे यज॑मानः । यज॑मानो ब्रह्मवा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ किम् । किम्तत् । तद्य॒ज्ञे । य॒ज्ञे यज॑मानः । यज॑मान कुरुते । कु॒रु॒ते॒ येन॑ । येन॒ जीवन्न्॑ । जीव᳚न्थ्सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति । एतीति॑ । इति॑ जीवग्र॒हः । जी॒व॒ग्र॒हो वै । जी॒व॒ग्र॒ह इति॑ जीव-ग्र॒हः । वा ए॒षः । ए॒ष यत् । यददा᳚भ्यः । अदा॒भ्योन॑भिषुतस्य । अन॑भिषुतस्य गृह्णाति । अन॑भिषुत॒स्येत्यन॑भि-सु॒त॒स्य॒ । गृ॒ह्णा॒ति॒ जिव॑न्तम् । जीव॑न्तमे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒ति॒ वि । वि वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञञ्छि॑न्दन्ति । छि॒न्द॒न्ति॒ यत् । यददा᳚भ्ये । अदा᳚भ्ये संस्था॒पय॑न्ति । स॒ं॒स्था॒पय॑न्त्य॒ꣳ॒शून् । स॒ं॒स्था॒पय॒न्तीति॑ सम्-स्था॒पय॑न्ति । अ॒ꣳ॒शूनपि॑ । अपि॑ सृजति । सृ॒ज॒ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑त्यै । सन्त॑त्या॒ इति॒ सम्-त॒त्यै॒ (35) ॥
दे॒वा वै। वै प्र॒बाहु॑क् । प्र॒बाहु॒ग्ग्रहान्॑ । प्र॒बाहु॒गिति॑ प्र-बाहु॑क् । ग्रहा॑नगृह्णत । अ॒गृ॒ह्ण॒त॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तम्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर॒ꣳ॒शुम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒ꣳ॒शुम॑पश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्तम् । तम॑गृह्णीत । अ॒गृ॒ह्णी॒त॒ तेन॑ । तेन॒ वै । वै सः । स आ᳚र्ध्नोत् । आ॒र्ध्नो॒द्यस्य॑ । यस्यै॒वम् । ए॒वँव्वि॒दुषः॑ । वि॒दुषो॒ऽꣳ॒शुः । अ॒ꣳ॒शुर्गृ॒ह्यते᳚ । गृ॒ह्यत॑ ऋ॒ध्नोति॑ । ऋ॒ध्नोत्ये॒व । ए॒व स॒कृद॑भिषुतस्य । स॒कृद॑भिषुतस्य गृह्णाति । स॒कृद॑भिषुत॒स्येति॑ स॒कृत्-अ॒भि॒षु॒त॒स्य॒ । गृ॒ह्णा॒ति॒ स॒कृत् । स॒कृड्धि । हि सः । स तेन॑ । तेनाऽर्ध्नो᳚त् । आर्ध्नो॒न्मन॑सा । मन॑सा गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ मनः॑ । मन॑ इव । इ॒व॒ हि । हि प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । आप्त्या॒ औदु॑म्बरेण । औदु॑म्बरेण गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्यूर्क् । ऊर्ग्वै । वा उ॑दु॒म्बरः॑ । उ॒दु॒म्बर॒ ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ चतु॑स्स्रक्ति । चतु॑स्स्रक्ति भवति । चतु॑स्स्र॒क्तीति॒ चतुः॑-स्र॒क्ति॒ । भ॒व॒ति॒ दि॒ख्षु ।दि॒ख्ष्वे॑व।
ए॒व प्रति॑। प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ यः । यो वै । वा अ॑ꣳ॒शोः । अ॒ꣳ॒शोरा॒यत॑नम् । आ॒यत॑नँ॒व्वेद॑ । आ॒यत॑न॒मित्या᳚-यत॑नम् । वेदा॒यत॑नवान् । आ॒यत॑नवान्भवति । आ॒यत॑नवा॒नित्या॒यत॑न-वा॒न्॒ । भ॒व॒ति॒ वा॒म॒दे॒व्यम् । वा॒म॒दे॒व्यमिति॑ । वा॒म॒दे॒व्य-मिति॑ वाम-दे॒व्यम् । इति॒ साम॑ । साम॒ तत् । तद्वै । वा अ॑स्य । अ॒स्या॒यत॑नम् । आ॒यत॑न॒म्मन॑सा । आ॒यत॑न॒मित्या᳚ यत॑नम् । मन॑सा॒ गाय॑मानः । गाय॑मानो गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒त्या॒यत॑नवान् । आ॒यत॑नवाने॒व । आ॒यत॑नवा॒नित्या॒यत॑न-वा॒न्॒ । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यत् । यद॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युर॑ꣳ॒शुम् । अ॒ꣳ॒शुङ्गृ॒ह्णन्न् । गृ॒ह्णन्न । नार्धये᳚त् । अ॒र्धये॑दु॒भाभ्या᳚म् । उ॒भाभ्या॒न्न । नर्ध्ये᳚ । ऋ॒ध्ये॒ता॒ध्व॒र्यवे᳚ । अ॒ध्व॒र्यवे॑ च । च॒ यज॑मानाय । यज॑मानाय च । च॒ यत् । यद॒र्धये᳚त् । अ॒र्धये॑दु॒भाभ्या᳚म् । उ॒भाभ्या᳚मृध्येत । ऋ॒ध्ये॒तान॑वानम् । अन॑वानङ्गृह्णाति । अन॑वान॒मित्यन॑-अ॒न॒म्॒ । गृ॒ह्णा॒ति॒ सा । सैव । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒र्द्थिः॑ । ऋ॒र्द्थिर्॒?हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्यम॒भि । अ॒भि वि । व्य॑निति॑ । अ॒नि॒त्य॒मृत᳚म् । अ॒मृतँ॒व्वै । वै हिर॑ण्यम् । हिर॑ण्य॒मायुः॑ । आयु॑ प्रा॒णः । प्रा॒ण आयु॑षा । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । आयु॑षै॒व । ए॒वामृत᳚म् । अ॒मृत॑म॒भि । अ॒भि धि॑नोति । धि॒नो॒ति॒ श॒तमा॑नम् । श॒तमा॑नम्भवति । श॒तमा॑न॒मिति॑ श॒त-मा॒न॒म्॒ । भ॒व॒ति॒ श॒तायुः॑ । श॒तायु॒ पुरु॑षः । श॒तायु॒रिति॑ श॒त-आ॒युः॒ । पुरु॑षश्श॒तेन्द्रि॑यः । श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑षि । श॒तेन्द्रि॑य॒ इति॑ श॒त-इ॒न्द्रि॒यः॒ । आयु॑ष्ये॒व । Wए॒वेन्द्रि॒ये । इ॒न्द्रि॒ये प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒तीति॑ तिष्ठति (37) ॥
प्र॒जाप॑तिर्दे॒वेभ्यः॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञान् । य॒ज्ञान्व्यादि॑शत् । व्यादि॑श॒थ्सः । व्यादि॑श॒दिति॑ वि-आदि॑शत् । स रि॑रिचा॒नः । रि॒रि॒चा॒नो॑मन्यत । अ॒म॒न्य॒त॒ सः । स य॒ज्ञाना᳚म् । य॒ज्ञानाꣳ॑ षोडश॒धा । षो॒ड॒श॒धेन्द्रि॒यम् । षो॒ड॒श॒धेति॑ षोडश-धा । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मा॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑म॒भि । अ॒भि सम् । सम॑क्खिदत् । अ॒क्खि॒द॒त्तत् । तथ्शो॑ड॒शी । षो॒ड॒श्य॑भवत् । अ॒भ॒व॒न्न । न वै । वै षो॑ड॒शी । षो॒ड॒शी नाम॑ । नाम॑ य॒ज्ञः । यज्ञो᳚ऽस्ति । अ॒स्ति॒ यत् । य द्वाव । वाव षो॑ड॒शम् । षो॒ड॒शꣳ स्तो॒त्रम् । स्तो॒त्रꣳ षो॑ड॒शम् । षो॒ड॒शꣳ श॒स्त्रम् । श॒स्त्रन्तेन॑ । तेन॑ षोड॒शी । षो॒ड॒शी तत् । तथ्षो॑ड॒शिनः॑ । षो॒ड॒शिन॑ष्षोडशि॒त्वम् । षो॒ड॒शि॒त्वँय्यत् । षो॒ड॒शि॒त्वमिति॑ षोडशि-त्वम् । यथ्षो॑ड॒शी । षो॒ड॒शी गृ॒ह्यते᳚ । गृ॒ह्य॒त॑ इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒व तत् । तद्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यँ॑य्यज॑मानः । यज॑मान आ॒त्मन् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॒ वै । वै सु॑व॒र्गः । सु॒व॒र्गो लो॒कः । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । लो॒को न (38)।
। न प्र । प्राभ॑वत् । अ॒भ॒व॒त्ते । त ए॒तम् । ए॒तꣳ षो॑ड॒शिन᳚म् । षो॒ड॒शिन॑मपश्यन्न् । अ॒प॒श्य॒न्तम् । तम॑गृह्णत । अ॒गृ॒ह्ण॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै तेभ्यः॑ । तेभ्य॑स्सुव॒र्गः । सु॒व॒र्गो लो॒कः । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । लो॒क प्र । प्राभ॑वत् । अ॒भ॒व॒द्यत् । यथ्षो᳚ड॒शी । षो॒ड॒शी गृ॒ह्यते᳚ । गृ॒ह्यते॑ सुव॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्या॒बि॑जित्यै । अ॒भिजि॑त्या॒ इन्द्रः॑ । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ । इन्द्रो॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मानुजाव॒रः । आ॒नु॒जा॒व॒र आ॑सीत् । आ॒नु॒जा॒व॒र इत्या॑नु-जा॒व॒रः । आ॒सी॒थ्सः । स प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒मुप॑ । प्र॒जाप॑ति॒-मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म्॒ । उपा॑धावत् । अ॒धा॒व॒त्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तꣳ षो॑ड॒शिन᳚म् । षो॒ड॒शिन॒म्प्र । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तम् । तम॑गृह्णीत । अ॒गृ॒ह्णी॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । सोऽग्र᳚म् । अग्र॑न्दे॒वता॑नाम् । दे॒वता॑ना॒म्परि॑ । पर्यै᳚त् । ऐ॒द्यस्य॑ । यस्यै॒व । ए॒वँव्वि॒दुषः॑ । वि॒दुष॑ष्षोड॒शी । षो॒ड॒शी गृ॒ह्यते᳚ । गृ॒ह्यतेऽग्र᳚म्। (39)
अग्र॑मे॒व । ए॒व स॑मा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना॒म्परि॑ । पर्ये॑ति । ए॒ति॒ प्रा॒त॒स्स॒व॒ने । प्रा॒त॒स्स॒व॒ने गृ॑ह्णाति । प्रा॒त॒स्स॒व॒न इति॑ प्रातः-स॒व॒ने । गृ॒ह्णा॒ति॒ वज्रः॑ । वज्रो॒ वै । वै षो॑ड॒शी । षो॒ड॒शी वज्रः॑ । वज्र॑ प्रातस्सव॒नम् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नं स्वात् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नमिति॑ प्रातः-स॒व॒नम् । स्वादे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒य्योनेः᳚ । योने॒ र्निः । निर्गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ सव॑नेसवने । सव॑नेसवने॒ऽभि । सव॑नेसवन॒ इति॒ सव॑ने-स॒व॒ने॒ । अ॒भि गृ॑ह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ सव॑नाथ्सवनात् । सव॑नाथ्सवनादे॒व । सव॑नाथ्सवना॒दिति॒ सव॑नात्-स॒व॒ना॒त्॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प्र । प्रज॑नयति । ज॒न॒य॒ति॒ तृ॒ती॒य॒स॒व॒ने । तृ॒ती॒य॒स॒व॒ने प॒शुका॑मस्य । तृ॒ती॒य॒ सवन इति॑ तृतीय-स॒व॒ने । प॒शुका॑मस्य गृह्णीयात् । प॒शुका॑म॒स्येति॑ प॒शु-का॒म॒स्य॒ । गृ॒ह्णी॒या॒द्वज्रः॑ । वज्रो॒ वै । वै षो॑ड॒शी । षो॒ड॒शी प॒शवः॑ । प॒शव॑स्तृतीय सव॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नँव्वज्रे॑ण । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न-मिति॑ तृतीय-स॒व॒नम् । वज्रे॑णै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ तृ॒ती॒य॒स॒व॒नात् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नात्प॒शून् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नादिति॑ तृतीय-स॒व॒नात् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ न । नोक्थ्ये᳚ । उ॒क्थ्ये॑ गृह्णीयात् । गृ॒ह्णी॒यात्प्र॒जा । प्र॒जा वै । प्र॒जेति॑ प्र-जा । वै प॒शवः॑ । प॒शव॑ उ॒क्थानि॑ । उ॒क्थानि॒ यत् । यदु॒क्थ्ये᳚ । उक्थ्ये॑ गृह्णी॒यात् (40)।
। गृ॒ह्णी॒यात्प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प॒शून् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प॒शून॑स्य । अ॒स्य॒ निः । निर्द॑हेत् । द॒हे॒द॒ति॒रा॒त्रे । अ॒ति॒रा॒त्रे प॒शुका॑मस्य । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रे । प॒शुका॑मस्य गृह्णीयात् । प॒शुका॑म॒स्येति॑ प॒शु-का॒म॒स्य॒ । गृ॒ह्णि॒या॒द्वज्रः॑ । वज्रो॒ वै । वै षो॑ड॒शी । षो॒ड॒शी वज्रे॑ण । वज्रे॑णै॒व । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ प॒शून् । प॒शून॑व॒रुध्य॑ । अ॒व॒रुध्य॒ रात्रि॑या । अ॒व॒रुध्येत्य॑व-रुध्य॑ । रात्रि॑यो॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टाच्छमयति । श॒म॒य॒त॑पि । अप्य॑ग्निष्टो॒मे । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मे रा॑ज॒न्य॑स्य । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मे । रा॒ज्य॒न्य॑स्य गृह्णीयात् । गृ॒ह्णी॒या॒द्व्या॒वृत्का॑मः । व्या॒वृत्का॑मो॒ हि । व्या॒वृत्का॑म॒ इति॑ व्या॒वृत्-का॒मः॒ । हि रा॑ज॒न्यः॑ । रा॒ज॒न्यो॑ यज॑ते । यज॑ते सा॒ह्ने । सा॒ह्न ए॒व । सा॒ह्न इति॑ स-अ॒ह्ने । ए॒वास्मै᳚ । अ॒स्मै॒ वज्र᳚म् । वज्र॑ङ्गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ सः । स ए॑नम् । ए॒नँ॒व्वज्रः॑ । वज्रो॒ भूत्यै᳚ । भूत्या॑ इन्धे । इ॒न्धे॒ निः । निर्वा᳚ । वा॒ द॒ह॒ति॒ । द॒ह॒त्ये॒क॒वि॒ꣳ॒शम् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श॒ꣳ॒ स्तो॒त्रम् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श॒मित्ये॑क-वि॒ꣳ॒शम् । स्तो॒त्रम्भ॑वति । भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्ये॒ हरि॑वत । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । हरि॑वच्छस्यते । हरि॑व॒दिति॒ हरि॑-व॒त्॒ । श॒स्य॒त्॒ इन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य प्रि॒यम् । प्रि॒यन्धाम॑ । धामोप॑। (41)
। उपा᳚प्नोति । आ॒प्नो॒ति॒ कनी॑याꣳसि । कनी॑याꣳसि॒ वै । वै दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॒ छना॑ꣳसि । छन्दा॒ꣳ॒स्यासन्॑ । आस॒ञ्ज्यायाꣳ॑सि । ज्याया॒ꣳस्यसु॑रेषु । असु॑रेषु॒ ते । ते दे॒वाः । दे॒वा कनी॑यसा । कनी॑यसा॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा॒ ज्यायः॑ । ज्याय॒श्छन्दः॑ । छन्दो॒भि । अ॒भि वि । व्य॑शꣳसन्न् । अ॒श॒ꣳ॒स॒न्ततः॑ । ततो॒ वै । वै ते । तेऽसु॑राणाम् । असु॑राणाँल्लो॒कम् । लो॒कम॑वृञ्जत । अ॒वृ॒ञ्ज॒त॒ यत् । यत्कनी॑यसा । कनी॑यसा॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा॒ ज्यायः॑ । ज्याय॒च्छन्दः॑ । छन्दो॒भिः । अ॒भिवि॒शꣳस॑ति । वि॒शꣳस॑ति॒ भ्रातृ॑व्यस्य । वि॒शꣳस॒तीति॑ वि-शꣳस॑ति । भ्रातृ॑व्यस्यै॒व । ए॒व तत् । तल्लो॒कम् । लो॒कँव्वृ॑ङ्क्ते । वृ॒ङ्क्ते॒ षट् । षड॒ख्षरा॑णि । अ॒ख्षरा॒ण्यति॑ । अति॑ रेचयन्ति । रे॒च॒य॒न्ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तून् । ऋ॒तूने॒व । ए॒व प्री॑णाति । प्री॒णा॒ति॒ च॒त्वारि॑ । च॒त्वारि॒ पूर्वा॑णि । पूर्वा॒ण्यव॑ । अव॑ कल्पयन्ति । क॒ल्प॒य॒न्ति॒ चतु॑ष्पदः। (42)
चतु॑ष्पद ए॒व । चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑-प॒दः॒ । ए॒व प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ द्वे । द्वे उत्त॑रे । द्वे इति॒ द्वे । उत्त॑रेद्वि॒पदः॑ । उत्त॑रे॒ इत्युत्-त॒रे॒ । द्वि॒पद॑ ए॒व । द्वि॒पद॒ इति॑ द्वि-पदः॑ । ए॒वाव । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽनु॒ष्टुभ᳚म् । अ॒नु॒ष्टुभ॑म॒भि । अ॒नु॒ष्टुभ॒मित्य॑नु-स्तुभ᳚म् । अ॒भि सम् । सम्पा॑दयन्ति । पा॒द॒य॒न्ति॒ वाक् । वाग्वै । वा अ॑नु॒ष्टुप् । अ॒नु॒ष्टुप्तस्मा᳚त् । अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु-स्तुप् । तस्मा᳚त्प्रा॒णाना᳚म् । प्रा॒णानाँ॒व्वाक् । प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र-अ॒नाना᳚म् । वागु॑त्त॒मा । उ॒त्त॒मा स॑मयाविषिते । उ॒त्त॒मेत्यु॑त्-त॒मा । स॒म॒या॒वि॒षि॒ते सूर्ये᳚ । स॒म॒य॒वि॒षि॒त इति॑ समय-वि॒षि॒ते । सूर्ये॑ षोड॒शिनः॑ । षो॒ड॒शिन॑स्स्तो॒त्रम् । स्तो॒त्रमु॒पाक॑रोति । उ॒पाक॑रोत्ये॒तस्मिन्न्॑ । उ॒पाक॑रो॒तीत्यु॑प-आक॑रोति । ए॒तस्मि॒न्वै । वै लो॒के । लो॒क इन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ वृ॒त्रम् । वृ॒त्रम॑हन् । अ॒ह॒न्थ्सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒व वज्र᳚म् । वज्र॒म्भ्रातृ॑व्याय । भ्रातृ॑व्याय॒ प्र । प्र ह॑रति । ह॒र॒त्य॒रु॒ण॒पि॒श॒ङ्गः । अ॒रु॒ण॒पि॒श॒ङ्गोऽश्वः॑ । अ॒रु॒ण॒पि॒श॒ङ्ग इत्य॑रुण-पि॒श॒ङ्गः । अश्वो॒ दख्षि॑णा । दख्षि॑ण्यै॒ तत् । ए॒तद्वै । वै वज्र॑स्य । वज्र॑स्य रू॒पम् । रू॒पꣳ समृ॑ध्यै । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ (43) ॥
प्र॒जन॑न॒ञ्ज्योतिः॑ । प्र॒जन॑न॒मिति॑ प्र-जन॑नम् । ज्योति॑र॒ग्निः । अ॒ग्निर्दे॒वता॑नाम् । दे॒वता॑ना॒ञ्ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्वि॒राट् । वि॒राट्छन्द॑साम् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । छन्द॑सा॒ञ्ज्योतिः॑ । ज्योति॑र्वि॒राट् । वि॒राड्वा॒चः । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वा॒चो᳚ऽग्नौ । अ॒ग्नौ सम् । सन्ति॑ष्ठते । ति॒ष्ठ॒ते॒ वि॒राज᳚म् । वि॒राज॑म॒भि । वि॒राजमिति॑ वि-राज᳚म् । अ॒भि सम् । सम्प॑द्यते । प॒द्य॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒त्तत् । तज्ज्योतिः॑ । ज्योति॑रुच्यते । उ॒च्य॒ते॒ द्वौ । द्वौ स्तोमौ᳚ । स्तोमौ᳚ प्रातस्सव॒नम् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नँव्व॑हतः । प्रा॒त॒स्स॒व॒नमिति॑ प्रातः-स॒व॒नम् । व॒ह॒तो॒ यथा᳚ । यथा᳚ प्रा॒णः । प्रा॒णश्च॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । चा॒पा॒नः । अ॒पा॒नश्च॑ । अ॒पा॒न इत्य॑प-अ॒नः । च॒ द्वौ । द्वौ माध्य॑न्दिनम् । माध्य॑न्दिन॒ꣳ॒ सव॑नम् । सव॑नँ॒य्यथा᳚ । यथा॒ चख्षुः॑ । चख्षु॑श्च । च॒ श्रोत्र᳚म् । श्रोत्र॑ञ्च । च॒ द्वौ । द्वौ तृ॑तीयसव॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नँय्यथा᳚ । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न॒मिति॑ तृतीय-स॒व॒नम् । यथा॒ वाक् । वाक्च॑ । च॒ प्र॒ति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठा च॑ । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । च॒ पुरु॑षसम्मितः । पुरु॑षसम्मितो॒ वै । पुरु॑षसम्मित॒ इति॒ पुरु॑ष-स॒म्मि॒तः॒ । वा ए॒षः । ए॒ष य॒ज्ञः । य॒ज्ञोस्थू॑रिः । अस्थू॑रि॒ र्यम् (1)।
यङ्काम᳚म् । काम॑ङ्का॒मय॑ते । का॒मय॑ते॒ तम् । तमे॒तेन॑ । ए॒तेना॒भि । अ॒भ्य॑श्नुते । अ॒श्नु॒ते॒ सर्व᳚म् । सर्व॒ꣳ॒ हि । ह्यस्थू॑रिणा । अस्थू॑रिणाऽभ्यश्नु॒ते । अ॒भ्य॒श्नु॒ते᳚ऽग्निष्टो॒मेन॑ । अ॒भ्य॒श्नु॒त इत्य॑भि-अ॒श्नु॒ते । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मेन॒ वै । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मेनेत्य॑ग्नि-स्तो॒मेन॑ । वै प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ ताः । ता अ॑ग्निष्टो॒मेन॑ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मेनै॒व । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मे-नेत्य॑ग्नि-स्तो॒मेन॑ । ए॒व परि॑ । पर्य॑गृह्णात् । अ॒गृ॒ह्णा॒त्तासा᳚म् । तासा॒म्परि॑गृहीतानाम् । परि॑गृहीतानामश्वत॒रः । परि॑गृहीताना॒मिति॒ परि॑-गृ॒ही॒ता॒ना॒म्॒ । अ॒श्व॒त॒रोऽति॑ । अत्य॑प्रवत । अ॒प्र॒व॒त॒ तस्य॑ । तस्या॑नु॒हाय॑ । अ॒नु॒हाय॒ रेतः॑ । अ॒नु॒हायेत्य॑नु-हाय॑ । रे॒त आ । आ द॑त्त । अ॒द॒त्त॒ तत् । तद्ग॑र्द॒भे । ग॒र्द॒भे नि । न्य॑ मार्ट् । अ॒मा॒र्ट्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्गर्द॒भः । ग॒र्द॒भो द्वि॒रेताः᳚ । द्वि॒रेता॒ अथो᳚ । द्वि॒रेता॒ इति॑ द्वि-रेताः᳚ । अथो॑ आहुः । अथो॒ इत्यथो᳚ । आ॒हु॒र्वड॑बायाम् । वड॑बाया॒न्नि । न्य॑मार्ट् । अ॒मा॒र्डिति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्वड॑बा । वड॑बा द्वि॒रेताः᳚ । द्वि॒रेता॒ अथो᳚ । द्वि॒रेता॒ इति॑ द्वि-रेताः᳚ । अथो॑ आहुः । अथो॒ इत्यथो᳚ । आ॒हु॒रोष॑धीषु । ओष॑धीषु॒ नि (2)।
न्य॑मार्ट् । अ॒मा॒र्डिति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒दोष॑धयः । ओष॑ध॒योन॑भ्यक्ताः । अन॑भ्यक्ता रेभन्ति । अन॑भ्यक्ता॒ इत्यन॑भि-अ॒क्ताः॒ । रे॒भ॒न्त्यथो᳚ । अथो॑ आहुः । अथो॒ इत्यथो᳚ । आ॒हु॒ प्र॒जासु॑ । प्र॒जासु॒ नि । प्र॒जास्विति॑ प्र-जासु॑ । न्य॑मार्ट् । अ॒मा॒र्डिति॑ । इति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्य॒मौ । य॒मौ जा॑येते । जा॒ये॒ते॒ तस्मा᳚त् । जा॒ये॒ते॒ इति॑ जायेते । तस्मा॑दश्वत॒रः । अ॒श्व॒त॒रो न । न प्र । प्र जा॑यते । जा॒य॒त॒ आत्त॑रेताः । आत्त॑रेता॒ हि । आत्त॑रेता॒ इत्यात्त॑-रे॒ताः॒ । हि तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्ब॒र्हिषि॑ । ब॒र्हिष्यन॑वक्ल्प्त । अन॑वक्ल्प्तस्सर्ववेद॒से । अन॑वक्ल्प्त॒ इत्यन॑व॑-क्ल्॒प्तः॒ । स॒र्व॒वे॒दसे वा᳚ । स॒र्व॒वे॒द॒स इति॑ सर्व-वे॒द॒से । वा॒ स॒हस्रे᳚ । स॒हस्रे॑ वा । वाऽव॑क्ल्प्तः । अव॑क्ल्॒प्तोति॑ । अव॑क्ल्प्त॒ इत्यव॑-क्ल्॒प्तः॒ । अति॒ हि । ह्य प्र॑वत । अप्र॑वत॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान॑ग्निष्टो॒मेन॑ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मेन॒ यज॑ते । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मेनेत्य॑ग्नि-स्तो॒मेन॑ । यज॑ते॒ प्र । प्राजा॑ताः । अजा॑ता प्र॒जाः । प्र॒जा ज॒नय॑ति । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ज॒नय॑ति॒ परि॑ । परि॒ प्रजा॑ताः । प्रजा॑ता गृह्णाति । प्रजा॑ता॒ इति॒ प्र-जा॒ताः॒ । गृ॒ह्णा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दाहुः । आ॒हु॒र्ज्ये॒ष्ठ॒य॒ज्ञः । ज्ये॒ष्ठ॒य॒ज्ञ इति॑ । ज्ये॒ष्ठ॒य॒ज्ञ इति॑ ज्येष्ठ-य॒ज्ञः । इति॑ प्र॒जाप॑तिः (3)।
प्र॒जाप॑ति॒र्वाव । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वाव ज्येष्ठः॑ । ज्येष्ठ॒स्सः । स हि । ह्ये॑तेन॑ । ए॒तेनाग्रे᳚ । अग्रेऽ य॑जत । अय॑जत प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिरकामयत । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒का॒म॒य॒त॒ प्र । प्र जा॑येय । जा॒ये॒येति॑ । इति॒ सः । स मु॑ख॒तः । मु॒ख॒तस्त्रि॒वृत᳚म् । त्रि॒वृत॒न्निः । त्रि॒वृत॒मिति॑ त्रि-वृत᳚म् । निर॑मिमीत । अ॒मि॒मी॒त॒ तम् । तम॒ग्निः । अ॒ग्निर्दे॒वता᳚ । दे॒वताऽनु॑ । अन्व॑सृज्यत । अ॒सृ॒ज्य॒त॒ गा॒य॒त्री । गा॒य॒त्री॒ छन्दः॑ । छन्दो॑ रथन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रꣳ साम॑ । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम्-त॒रम् । साम॑ ब्राह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णो म॑नु॒ष्या॑णाम् । म॒नु॒ष्या॑णाम॒जः । अ॒ज प॑शू॒नाम् । प॒शू॒नान्तस्मा᳚त् । तस्मा॒त्ते । ते मुख्याः᳚ । मुख्या॑ मुख॒तः । मु॒ख॒तो हि । ह्यसृ॑ज्यन्त । असृ॑ज्य॒न्तोर॑सः । उर॑सो बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या᳚म्पञ्चद॒शम् । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म्॒ । प॒ञ्च॒द॒शन्निः । प॒ञ्च॒द॒शमिति॑ पञ्च-द॒शम् । निर॑मिमीत । अ॒मि॒मी॒त॒ तम् । तमिन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ दे॒वता᳚ । दे॒वताऽनु॑ । अन्व॑सृज्यत । अ॒सृ॒ज्य॒त॒ त्रि॒ष्टुप् । त्रि॒ष्टुप्छन्दः॑ । छन्दो॑ बृ॒हत् । बृ॒हथ्साम॑ (4)।
। साम॑ राज॒न्यः॑ । रा॒ज॒न्यो॑ मनु॒ष्या॑णाम् । म॒नु॒ष्या॑णा॒मविः॑ । अवि॑ पशू॒नाम् । प॒शू॒नान्तस्मा᳚त् । तस्मा॒त्ते । ते वी॒र्या॑वन्तः । वी॒र्या॑वन्तो वी॒र्या᳚त् । वी॒र्या॑वन्त॒ इति॑ वी॒र्य॑-व॒न्तः॒ । वी॒र्या᳚द्धि । ह्यसृ॑ज्यन्त । असृ॑ज्यन्त मध्य॒तः । म॒ध्य॒तस्स॑प्तद॒शम् । स॒प्त॒द॒शन्निः । स॒प्त॒द॒शमिति॑ सप्त-द॒शम् । निर॑मिमीत । अ॒मि॒मी॒त॒ तम् । तँव्विश्वे᳚ । विश्वे॑दे॒वाः । दे॒वा दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ अनु॑ । अन्व॑सृज्यन्त । अ॒सृ॒ज्य॒न्त॒ जग॑ती । जग॑ती॒ छन्दः॑ । छन्दो॑ वैरू॒पम् । वै॒रू॒पꣳ साम॑ । साम॒ वैश्यः॑ । वैश्यो॑ मनु॒ष्या॑णाम् । म॒नु॒ष्या॑णा॒ङ्गावः॑ । गाव॑ पशू॒नाम् । प॒शू॒नान्तस्मा᳚त् । तस्मा॒त्ते । त आ॒द्याः᳚ । आ॒द्या॑ अन्न॒धाना᳚त् । अ॒न्न॒धाना॒द्धि । अ॒न्न॒धाना॒दित्य॑न्न-धाना᳚त् । ह्यसृ॑ज्यन्त । असृ॑ज्यन्त॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्भूयाꣳ॑सः । भूयाꣳ॑ सो॒ऽन्येभ्यः॑ । अ॒न्येभ्यो॒ भूयि॑ष्ठाः । भूयि॑ष्ठा॒ हि । हि दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ अनु॑ । अन्वसृ॑ज्यन्त । असृ॑ज्यन्त प॒त्तः । प॒त्त ए॑कवि॒ꣳ॒शम् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शन्निः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शमित्ये॑क- वि॒ꣳ॒शम् । निर॑मिमीत । अ॒मि॒मी॒त॒ तम् । तम॑नु॒ष्टुप् । अ॒नु॒ष्टु॒प्छन्दः॑ । अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु-स्तुप् । छन्दोनु॑। (5)
अन्व॑सृज्यत । अ॒सृ॒ज्य॒त॒ वै॒रा॒जम् । वै॒रा॒ज॒ꣳ साम॑ । साम॑ शू॒द्रः । शू॒द्रो म॒नुष्या॑णाम् । म॒नु॒ष्या॑णा॒मश्वः॑ । अश्व॑ पशू॒नाम् । प॒शू॒नान्तस्मा᳚त् । तस्मा॒त्तौ । तौ भू॑तसङ्क्रा॒मिणौ᳚ । भू॒त॒स॒ङ्क्रा॒मिणा॒वश्वः॑ । भू॒त॒स॒ङ्क्रा॒मिणा॒विति॑ भूत-स॒ङ्क्रा॒मिणौ᳚ । अश्व॑श्च । च॒ शू॒द्रः । शू॒द्रश्च॑ । च॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚च्छू॒द्रः । शू॒द्रो य॒ज्ञे । य॒ज्ञेऽन॑वक्ल्प्तः । अन॑वक्ल्प्तो॒ न । अन॑वक्ल्प्त॒ इत्यन॑व-क्ल्॒प्तः॒ । न हि । हि दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ अनु॑ । अन्वसृ॑ज्यत । असृ॑ज्यत॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒त्पादौ᳚ । पादा॒वुप॑ । उप॑ जीवतः । जी॒व॒त॒ प॒त्तः । प॒त्तो हि । ह्यसृ॑ज्येताम् । असृ॑ज्येताम्प्रा॒णाः । प्रा॒णा वै । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । वै त्रि॒वृत् । त्रि॒वृद॑र्धमा॒साः । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । अ॒र्ध॒मा॒सा प॑ञ्चद॒शः । अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध-मा॒साः । प॒ञ्च॒द॒श प्र॒जाप॑तिः । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । प्र॒जाप॑तिस्सप्तद॒शः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । स॒प्त॒द॒शस्त्रयः॑ । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का अ॒सौ । अ॒सावा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्य ए॑कवि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳश ए॒तस्मिन्न्॑ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । ए॒तस्मि॒न्वै । वा ए॒ते । ए॒ते श्रि॒ताः । श्रि॒ता ए॒तस्मिन्न्॑ । ए॒तस्मि॒न्प्रति॑ष्ठिताः । प्रति॑ष्ठिता॒ यः । प्रति॑ष्ठिता॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒ताः॒ । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदै॒तस्मिन्न्॑ । ए॒तस्मि॑न्ने॒व । ए॒व श्र॑यते । श्र॒य॒त॒ ए॒तस्मिन्न्॑ । ए॒तस्मि॒न्प॑ति । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒तीति॑ तिष्ठति (6) ॥
प्रा॒त॒स्स॒व॒ने वै । प्रा॒त॒स्स॒व॒न इति॑ प्रातः-स॒व॒ने । वै गा॑य॒त्रेण॑ । गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा त्रि॒वृते᳚ । त्रि॒वृते॒ स्तोमा॑य । त्रि॒वृत॒ इति॑ त्रि-वृते॑ । स्तोमा॑य॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॒र्दध॑त् । दध॑तेति । ए॒ति॒ त्रि॒वृता᳚ । त्रि॒वृता᳚ ब्रह्मवर्च॒सेन॑ । त्रि॒वृतेति॑-वृता᳚ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सेन॑ पञ्चद॒शाय॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्चसेनेति॑ ब्रह्म- व॒र्च॒सेन॑ । प॒ञ्च॒द॒शाय॒ ज्योतिः॑ । प॒ञ्च॒द॒शायेति॑ पञ्च-द॒शाय॑ । ज्योति॒र्दध॑त् । दध॑तेति । ए॒ति॒ प॒ञ्च॒द॒शेन॑ । प॒ञ्च॒द॒शेनौज॑सा । प॒ञ्च॒द॒शनेति॑ पञ्च-द॒शेन॑ । ओज॑सा वी॒र्ये॑ण । वी॒र्ये॑ण सप्तद॒शाय॑ । स॒प्त॒द॒शाय॒ ज्योतिः॑ । स॒प्त॒द॒शायेति॑ सप्त-द॒शाय॑ । ज्योति॒र्दध॑त् । दध॑तेति । ए॒ति॒ स॒प्त॒द॒शेन॑ । स॒प्त॒द॒शेन॑ प्राजाप॒त्येन॑ । स॒प्त॒द॒शेनेति॑ सप्त-द॒शेन॑ । प्रा॒जा॒प॒त्येन॑ प्र॒जन॑नेन । प्रा॒जा॒प॒त्येवेति॑ प्राजा-प॒त्येन॑ । प्र॒जन॑नैक वि॒ꣳ॒शाय॑ । प्र॒जन॑ने॒ति॑ प्र-जन॑नेन । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शाय॒ ज्योतिः॑ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शायेत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शाय॑ । ज्योति॒र्दध॑त् । दध॑तेति । ए॒ति॒ स्तोमः॑ । स्तोम॑ ए॒व । ए॒व तत् । तथ्स्तोमा॑य । स्तोमा॑य ज्योतिः॑ । ज्योति॒र्दध॑त् । दध॑तेति । ए॒त्यथो᳚ । अथो॒ स्तोमे᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । स्तोम॑ ए॒व । ए॒व स्तोम᳚म् । स्तोम॑म॒भि । अ॒भि प्र । प्रण॑यति । न॒य॒ति॒ याव॑न्तः । याव॑न्तो॒ वै । वै स्तोमाः᳚ । स्तोमा॒स्ताव॑न्तः । ताव॑न्त॒ कामाः᳚ । कामा॒स्ताव॑न्तः । ताव॑न्तो लो॒काः । लो॒कास्ताव॑न्ति । ताव॑न्ति॒ ज्योतीꣳ॑षि । ज्योतीꣳ॑ष्ये॒ताव॑तः । ए॒ताव॑त ए॒व । ए॒व स्तोमान्॑ । स्तोमा॑ने॒ताव॑तः । ए॒ताव॑त॒ कामान्॑ । कामा॑ने॒ताव॑तः । ए॒ताव॑तो लो॒कान् । लो॒काने॒ताव॑न्ति । ए॒ताव॑न्ति॒ ज्योतीꣳ॑षि । ज्योती॒ꣳ॒ष्यव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ इति॑ रुन्धे (7) ॥
ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ सः । स तु । त्वै । वै य॑जेत । य॒जे॒त॒ यः । यो᳚ऽग्निष्टो॒मेन॑ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मेन॒ यज॑मानः । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मेनेत्य॑ग्नि-स्तो॒मेन॑ । यज॑मा॒नोऽथ॑ । अथ॒ सर्व॑स्तोमेन । सर्व॑स्तोमेन॒ यजे॑त । सर्व॑स्तोमे॒नेति॒ सर्व॑-स्तो॒मे॒न॒ । यजे॒तेति॑ । इति॒ यस्य॑ । यस्य॑ त्रि॒वृत᳚म् । त्रि॒वृत॑मन्त॒र्यन्ति॑ । त्रि॒वृत॒मिति॑ त्रि-वृतम्᳚ । अ॒न्त॒र्य॒न्ति॑ प्राणान् । अ॒न्तर्य॒न्तीत्य॑न्तः-यन्ति॑ । प्रा॒णाꣳस्तस्य॑ । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । तस्या॒न्तः । अ॒न्तर्य॑न्ति । य॒न्ति॒ प्रा॒णेषु॑ । प्रा॒णेषु॒ मे । प्रा॒णेष्विति॑ प्र-अ॒नेषु॑ । मेऽपि॑ । अप्य॑सत् । अ॒स॒दिति॑ । इति॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॒ यज॑मानः । यज॑मानो यजते । य॒ज॒ते॒ यस्य॑ । यस्य॑ पञ्चद॒शम् । प॒ञ्च॒द॒शम॑न्त॒र्यन्ति॑ । प॒ञ्च॒द॒शमिति॑ पञ्च-द॒शम् । अ॒न्त॒र्यन्ति॑ वी॒र्य᳚म् । अ॒न्त॒र्यन्तीत्य॑न्तः-यन्ति॑ । वी॒र्य॑न्तस्य॑ । तस्या॒न्तः । अ॒न्तर्य॑न्ति । य॒न्ति॒ वीर्ये᳚ । वी॒र्ये॑ मे । मेऽपि॑ । अप्य॑सत् । अ॒स॒दिति॑ । इति॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॒ यज॑मानः । यज॑मानो यजते । य॒ज॒ते॒ यस्य॑ । यस्य॑ सप्तद॒शम् । स॒प्त॒द॒शम॑न्त॒र्यन्ति॑ । स॒प्त॒द॒शमिति॑ सप्त-द॒शम् । अ॒न्त॒र्यन्ति॑ प्र॒जाम् । अ॒न्त॒र्यन्तीत्य॑न्तः-यन्ति॑ (8)।
। प्र॒जान्तस्य॑ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । तस्या॒न्तः । अ॒न्तर्य॑न्ति । य॒न्ति॒ प्र॒जाया᳚म् । प्र॒जाया॒म्मे । प्र॒जाया॒मिति॑ प्र-जाया᳚म् । मेऽपि॑ । अप्य॑सत् । अ॒स॒दिति॑ । इति॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॒ यज॑मानः । यज॑मानो यजते । य॒ज॒ते॒ यस्य॑ । यस्यै॑कवि॒ꣳ॒शम् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शम॑न्त॒र्यन्ति॑ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श॒मित्ये॑क-वि॒ꣳ॒शम् । अ॒न्त॒र्यन्ति॑ प्रति॒ष्ठाम् । अ॒न्त॒र्यन्तीत्य॑न्तः-यन्ति॑ । प्र॒ति॒ष्ठान्तस्य॑ । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । तस्त्या॒न्तः । अ॒न्तर्य॑न्ति । य॒न्ति॒ प्र॒ति॒ष्ठाया᳚म् । प्र॒ति॒ष्ठाया॒म्मे । प्र॒ति॒ष्ठाया॒मिति॑ प्रति-स्थाया᳚म् । मेऽपि॑ । अप्य॑सत् । अ॒स॒दिति॑ । इति॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॒ यज॑मानः । यज॑मानो यजते । य॒ज॒ते॒ यस्य॑ । यस्य॑ त्रिण॒वम् । त्रि॒ण॒वम॑न्त॒र्यन्ति॑ । त्रि॒ण॒वमिति॑ त्रि-न॒वम् । अ॒न्त॒यन्त्यृ॒तून् । अ॒न्त॒र्यन्तीत्य॑न्तः-यन्ति॑ । ऋ॒तूꣳश्च॑ । च॒ तस्य॑ । तस्य॑ नख्ष॒त्रिया᳚म् । न॒ख्ष॒त्रिया᳚ञ्च । च॒ वि॒राज᳚म् । वि॒राज॑म॒न्तः । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । अ॒न्तर्य॑न्ति । य॒न्त्यृ॒तुषु॑ । ऋ॒तुषु॒ मे । मेऽपि॑ । अप्य॑सत् । अ॒स॒न्न॒ख्ष॒त्रिया॑याम् । न॒ख्ष॒त्रिया॑याञ्च । च॒ वि॒राजि॑ । वि॒राजीति॑ । वि॒राजीति॑ वि-राजि॑ । इति॒ खलु॑। (9)
खलु॒ वै । वै य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॒ यज॑मानः । यज॑मानो यजते । य॒ज॒ते॒ यस्य॑ । यस्य॑ त्रयस्त्रि॒ꣳ॒शम् । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शम॑न्त॒र्यन्ति॑ । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शमिति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शम् । अ॒न्त॒र्यन्ति॑ दे॒वताः᳚ । अ॒न्त॒र्यन्तीत्य॑न्तः-यन्ति॑ । दे॒वता॒स्तस्य॑ । तस्या॒न्तः । अ॒न्तर्य॑न्ति । य॒न्ति॒ दे॒वता॑सु । दे॒वता॑सु॒ मे । मेऽपि॑ । अप्य॑सत् । अ॒स॒दिति॑ । इति॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॒ यज॑मानः । यज॑मानो यजते । य॒ज॒ते॒ यः । यो वै । वै स्तोमा॑नाम् । स्तोमा॑नामव॒मम् । अ॒व॒मम्प॑र॒मता᳚म् । प॒र॒मता॒ङ्गच्छ॑न्तम् । गच्छ॑न्तँ॒व्वेद॑ । वेद॑ पर॒मता᳚म् । प॒र॒मता॑मे॒व । ए॒व ग॑च्छति । ग॒च्छ॒ति॒ त्रि॒वृत् । त्रि॒वृद्वै । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । वै स्तोमा॑नाम् । स्तोमा॑नामव॒मः । अ॒व॒मस्त्रि॒वृत् । त्रि॒वृत्प॑र॒मः । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । प॒र॒मो यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ पर॒मता᳚म् । प॒र॒मता॑मे॒व । ए॒व ग॑च्छति । ग॒च्छ॒तीति॑ गच्छती (10) ॥
अङ्गि॑रसो॒ वै । वै स॒त्रम् । स॒त्रमा॑सत । आ॒स॒त॒ ते । ते सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन् । आ॒य॒न्तेषा᳚म् । तेषाꣳ॑ ह॒विष्मान्॑ । ह॒विष्माꣳ॑श्च । च॒ ह॒वि॒ष्कृत् । ह॒वि॒ष्कृच्च॑ । ह॒वि॒ष्कृदिति॑ हविः-कृत् । चा॒ही॒ये॒ता॒म् । अ॒ही॒ये॒ता॒न्तौ । ताव॑कामयेताम् । अ॒का॒म॒ये॒ता॒ꣳ॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँ॒ल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमि॑याव । इ॒या॒वेति॑ । इति॒ तौ । तावे॒तम् । ए॒तन्द्वि॑रा॒त्रम् । द्वि॒रा॒त्रम॑पश्यताम् । द्वि॒रा॒त्रमिति॑ द्वि-रा॒त्रम् । अ॒प॒श्य॒ता॒न्तम् । तमा । आह॑रताम् । अ॒ह॒र॒ता॒न्तेन॑ । तेना॑ यजेताम् । अ॒य॒जे॒ता॒न्ततः॑ । ततो॒ वै । वै तौ । तौ सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमै॑ताम् । ए॒ताँ॒य्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्द्वि॑रा॒त्रेण॑ । द्वि॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते । द्वि॒रा॒त्रेणेति॑ द्वि-रा॒त्रेण॑ । यज॑ते सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒व लो॒कम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ तौ । तावैता᳚म् । ऐता॒म्पूर्वे॑ण । पूर्वे॒णाह्ना᳚ । अह्नाऽग॑च्छताम् । अग॑च्छता॒मुत्त॑रेण । उत्त॑रेणाभिप्ल॒वः । उत्त॑रे॒णेत्युत्-त॒रे॒ण॒। (11)
अ॒भि॒प्ल॒व पूर्व᳚म् । अ॒भि॒प्ल॒व इत्य॑भि-प्ल॒वः । पूर्व॒महः॑ । अह॑र्भवति । भ॒व॒ति॒ गतिः॑ । गति॒रुत्त॑रम् । उत्त॑र॒ञ्ज्योति॑ष्टोमः । उत्त॑र॒मित्युत्-त॒र॒म्॒ । जोति॑ष्टोमोऽग्निष्टो॒मः । ज्योति॑ष्टोम॒ इति॒ ज्योतिः॑-स्तो॒मः॒ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म पूर्व᳚म् । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । पूर्व॒महः॑ । अह॑र्भवति । भ॒व॒ति॒ तेजः॑ । तेज॒स्तेन॑ । तेनाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ सर्व॑स्तोमः । सर्व॑स्तोमोतिरा॒त्रः । सर्व॑स्तोम॒ इति॒ सर्व॑-स्तो॒मः॒ । अ॒ति॒रा॒त्र उत्त॑रम् । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रः । उत्त॑र॒ꣳ॒ सर्व॑स्य । उत्त॑र॒मित्युत्-त॒र॒म्॒ । सर्व॒स्याप्त्यै᳚ । आप्त्यै॒ सर्व॑स्य । सर्व॒स्याव॑रुध्यै । अव॑रुध्यै गाय॒त्रम् । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ । गा॒य॒त्रम्पूर्वे᳚ । पूर्वेऽहन्न्॑ । अह॒न्थ्साम॑ । साम॑ भवति । भ॒व॒ति॒ तेजः॑ । तेजो॒ वै । वै गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सन्तेजः॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स॒मिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । तेज॑ ए॒व । ए॒व ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समा॒त्मन्न् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ त्रैष्टु॑भम् । त्रैष्टु॑भ॒मुत्त॑रे । उत्त॑र॒ ओजः॑ । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रे॒ । ओजो॒ वै । वै वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑न्त्रि॒ष्टुप् । त्रि॒ष्टुगोजः᳚ । ओज॑ ए॒व । ए॒व वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मा॒त्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ र॒थ॒न्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रम्पूर्वे᳚ । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम्-त॒रम् । पूर्वेहन्न्॑ (12)।
अह॒न्थ्साम॑ । साम॑ भवति । भ॒व॒ती॒यम् । इ॒यँव्वै । वै र॑थन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रम॒स्याम् । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम्-त॒रम् । अ॒स्यामे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ बृ॒हृत् । बृ॒हदुत्त॑रे । उत्त॑रे॒ऽसौ । उत्त॑र॒ इत्युत्- त॒रे॒ । अ॒सौ वै । वै बृ॒हत् । बृ॒हद॒मुष्या᳚म् । अ॒मुष्या॑मे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒ति॒ तत् । तदा॑हुः । आ॒हु॒ क्व॑ । क्व॑ जग॑ती । जग॑ती च । चा॒नु॒ष्टु॒प् । अ॒नु॒ष्टुप्च॑ । अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु-स्तुप् । चेति॑ । इति॑ वैखान॒सम् । वै॒खा॒न॒सम्पूर्वे᳚ । पूर्वेऽहन्न्॑ । अह॒न्थ्साम॑ । साम॑ भवति । भ॒व॒ति॒ तेन॑ । तेन॒ जग॑त्यै । जग॑त्यै॒ न । नैति॑ । ए॒ति॒ षो॒ड॒शी । षो॒ड॒श्युत्त॑रे । उत्त॑रे॒ तेन॑ । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रे॒ । तेना॑नु॒ष्टुभः॑ । अ॒नु॒ष्टुभोऽथ॑ । अ॒नु॒ष्टुभ॒ इत्य॑नु-स्तुभः॑ । अथा॑हुः । आ॒हु॒र्यत् । यथ्स॑मा॒ने । स॒मा॒ने᳚ऽर्धमा॒से । अ॒र्ध॒मा॒सेस्याता᳚म् । अ॒र्ध॒मा॒स इत्य॑र्ध-मा॒से । स्याता॑मन्यत॒रस्य॑ । अ॒न्य॒त॒रस्याह्नः॑ । अह्नो॑ वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मनु॑ । अनु॑ पद्येत । प॒द्ये॒तेति॑ । इत्य॑मावा॒स्या॑याम् । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒म्पूर्व᳚म् । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒मित्य॑मा-वा॒स्या॑याम् । पूर्व॒महः॑ । अह॑र्भवति । भ॒व॒त्युत्त॑रस्मिन्न् । उत्त॑रस्मि॒न्नुत्त॑रम् । उत्त॑रस्मि॒न्नित्युत्-त॒र॒स्मि॒न्॒ । उत्त॑र॒न्नाना᳚ । उत्त॑र॒-मित्युत्-त॒र॒म्॒ । नानै॒व । ए॒वार्ध॑मा॒सयोः᳚ । अ॒र्ध॒मा॒सयो᳚र्भवतः । अ॒र्ध॒मा॒सयो॒रित्य॑र्ध-मा॒सयोः᳚ । भ॒व॒तो॒ नाना॑वीर्ये । नाना॑वीर्ये भवतः । नाना॑वीर्ये॒ इति॒ नाना᳚-वी॒र्ये॒ । भ॒व॒तो॒ह॒विष्म॑न्निधनम् । ह॒विष्म॑न्निधन॒म्पूर्व᳚म् । ह॒विष्म॑न्निधन॒मिति॑ ह॒विष्म॑त्-नि॒ध॒न॒म्॒ । पूर्व॒महः॑ । अह॑ र्भवति । भ॒व॒ति॒ ह॒वि॒ष्कृन्नि॑धनम् । ह॒वि॒ष्कृन्नि॑धन॒ मुत्त॑रम् । ह॒वि॒ष्कृन्नि॑धन॒मिति॑ हवि॒ष्कृत्-नि॒ध॒न॒म्॒ । उत्त॑र॒म्प्रति॑ष्ठित्यै । उत्त॑र॒मित्युत्-त॒र॒म्॒ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ (13) ॥
आपो॒ वै । वा इ॒दम् । इ॒दमग्रे᳚ । अग्रे॑ सलि॒लम् । स॒लि॒लमा॑सीत् । आ॒सी॒त्तस्मिन्न्॑ । तस्मि॑न्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्वा॒युः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वा॒युर्भू॒त्वा । भू॒त्वाऽच॑रत् । अ॒च॒र॒थ्सः । स इ॒माम् । इ॒माम॑पश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्ताम् । ताँव्व॑रा॒हः । व॒रा॒हो भू॒त्वा । *भू॒त्वाऽह॑रत् । आह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्ताम् । ताँव्वि॒श्वक॑र्मा । वि॒श्वक॑र्मा भू॒त्वा । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ । भू॒त्वा वि । व्य॑मार्ट् । अ॒मा॒र्ठ्सा । साऽप्र॑थत । अ॒प्र॒थ॒त॒ सा । सा पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒व्य॑भवत् । अ॒भ॒व॒त्तत् । तत्पृ॑थि॒व्यै । पृ॒थि॒व्यै पृ॑थिवि॒त्वम् । पृ॒थि॒वि॒त्वन्तस्या᳚म् । पृ॒थि॒वि॒त्वमिति॑ पृथिवि-त्वम् । तस्या॑मश्राम्यत् । अ॒श्रा॒म्य॒त्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒स्सः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । स दे॒वान् । दे॒वान॑सृजत । अ॒सृ॒ज॒त॒ वसून्॑ । वसू᳚न्रु॒द्रान् । रु॒द्राना॑दि॒त्यान् । आ॒दि॒त्यान्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिमब्रुवन् । प्र॒जा॑पति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म्॒ । अ॒ब्रु॒व॒न्प्र । प्र जा॑यामहै । जा॒या॒म॒हा॒ इति॑ । इति॒ सः । सो᳚ऽब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒द्यथा।᳚ (14)
। यथा॒हम् । अ॒हँय्यु॒ष्मान् । यु॒ष्माꣳस्तप॑सा । तप॒साऽसृ॑ख्षि । अ॒सृ॑ख्ष्ये॒वम् । ए॒वन्तप॑सि । तप॑सि प्र॒जन॑नम् । प्र॒जन॑नमिच्छध्वम् । प्र॒जन॑न॒मिति॑ प्र-जन॑नम् । इ॒च्छ॒ध्व॒-मिति॑ । इति॒ तेभ्यः॑ । तेभ्नो॒ऽग्निम् । अ॒ग्निमा॒यत॑नम् । आ॒यत॑न॒म्प्र । आ॒यत॑न॒मित्या᳚-यत॑नम् । प्राय॑च्छत् । आ॒य॒च्छ॒दे॒तेन॑ । ए॒तेना॒यत॑नेन । आ॒यत॑नेन श्राम्यत । आ॒यत॑ने॒नेत्या᳚-यत॑नेन । श्रा॒म्य॒तेति॑ । इति॒ ते । ते᳚ऽग्निना᳚ । अ॒ग्निना॒ऽऽयत॑नेन । आ॒यत॑नेनाश्राम्यन् । आ॒यत॑ने॒नेत्या᳚-यत॑नेन । अ॒श्रा॒म्य॒न्ते । ते सँ॑व्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒र एका᳚म् । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । एका॒ङ्गाम् । गाम॑सृजन्त । अ॒सृ॒ज॒न्त॒ ताम् । ताँव्वसु॑भ्यः । वसु॑भ्यो रु॒द्रेभ्यः । वसु॑भ्य॒ इति॒ वसु॑-भ्यः॒ । रु॒द्रेभ्य॑ आदि॒त्येभ्य॑ । आ॒दि॒त्येभ्य॒ प्र । प्राय॑च्छन् । अ॒य॒च्छ॒न्ने॒ताम् । ए॒ताꣳ र॑ख्षध्वम् । र॒ख्ष॒ध्व॒मिति॑ । इति॒ ताम् । ताँव्वस॑वः । वस॑वो रु॒द्राः । रु॒द्रा आ॑दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या अ॑रख्षन्त । अ॒र॒ख्ष॒न्त॒ सा । सा वसु॑भ्यः । वसु॑भ्यो रु॒द्रेभ्यः॑ । वसु॑भ्य॒ इति॒ वसु॑- भ्यः॒ । रु॒द्रेभ्य॑ आदि॒त्येभ्यः॑ । आ॒दि॒त्येभ्य॒ प्र । प्राजा॑यत । अ॒जा॒य॒त॒ त्रीणि॑ । त्रीणि॑ च । च॒ श॒तानि॑। (15)
श॒तानि॒ त्रय॑स्त्रिꣳशतम् । त्रय॑स्त्रिꣳशतञ्च । त्रय॑स्त्रिꣳशत॒-मिति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒त॒म्॒ । चाथ॑ । अथ॒ सा । सैव । ए॒व स॑हस्रत॒मी । स॒ह॒स्र॒त॒म्य॑भवत् । स॒ह॒स्र॒त॒मीति॑ सहस्र-त॒मी । अ॒भ॒व॒त्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिमब्रुवन् । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म्॒ । अ॒ब्रु॒व॒न्थ्स॒हस्रे॑ण । स॒हस्रे॑ण नः । नो॒ या॒ज॒य॒ । या॒ज॒येति॑ । इति॒ सः । सो᳚ऽग्निष्टो॒मेन॑ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मेन॒ वसून्॑ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मेनेत्य॑ग्नि-स्तो॒मेन॑ । वसू॑नयाजयत् । अ॒या॒ज॒य॒त्ते । त इ॒मम् । इ॒मँल्लो॒कम् । लो॒कम॑जयन् । अ॒ज॒य॒न्तत् । तच्च॑ । चा॒द॒दुः॒ । अ॒द॒दु॒स्सः । स उ॒क्थ्से॑न । उ॒क्थ्से॑न रु॒द्रान् । रु॒द्रान॑याजयत् । अ॒या॒ज॒य॒त्ते । ते᳚ऽन्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षमजयन्न् । अ॒ज॒य॒न्तत् । तच्च॑ । चा॒द॒दुः॒ । अ॒द॒दु॒स्सः । सो॑ऽतिरा॒त्रेण॑ । अ॒ति॒रा॒त्रेणा॑दि॒त्यान् । अ॒ति॒रा॒त्रेणेत्य॑ति-रा॒त्रेण॑ । आ॒दि॒त्यान॑याजयत् । अ॒या॒ज॒य॒त्ते । ते॑ऽमुम् । अ॒मुम्लो॒कम् । लो॒कम॑जयन् । अ॒ज॒य॒न्तत् । तच्च॑ । चा॒द॒दुः॒ । अ॒द॒दु॒स्तत् । तद॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षँ॒व्व्यवै᳚र्यत (16)।
। व्यवै᳚र्यत॒ तस्मा᳚त् । व्यवै᳚र्य॒तेति॑ वि-अवै᳚र्यत । तस्मा᳚द्द्रुद्राः । रु॒द्रा घातु॑काः । घातु॑का अनायत॒नाः । अ॒ना॒य॒त॒ना हि । अ॒ना॒य॒त॒ना इत्य॑ना-य॒त॒नाः । हि तस्मा᳚त् । तस्मा॑दाहुः । आ॒हु॒श्शि॒थि॒लम् । शि॒थि॒लँव्वै । वै म॑ध्य॒मम् । म॒ध्य॒ममहः॑ । अह॑स्त्रिरा॒त्रस्य॑ । त्रि॒रात्र॒स्य वि । त्रि॒रात्रस्येति॑ त्रि-रा॒त्रस्य॑ । वि हि । हि तत् । तद॒वै᳚र्यत । अ॒वैर्य॒तेति॑ । अ॒वैर्य॒तेत्य॑व- ऐर्य॑त । इति॒ त्रैष्टु॑भम् । त्रैष्टु॑भम्मध्य॒मस्य॑ । म॒ध्य॒मस्याह्नः॑ । अह्न॒ आज्य᳚म् । आज्य॑म्भवति । भ॒व॒ति॒ सँ॒य्याना॑नि । सँ॒य्याना॑नि सू॒क्तानि॑ । सँ॒य्याना॒नीति॑ सम्- याना॑नि । सू॒क्तानि॑ शꣳसति । सू॒क्तानीति॑ सु-उ॒क्तानि॑ । श॒ꣳ॒स॒ति॒षो॒ड॒शिन᳚म् । षो॒ड॒शिनꣳ॑ शꣳसति । श॒गं॒स॒त्यह्नः॑ । अह्नो॒ धृत्यै᳚ । धृत्या॒ अशि॑थिलम्भावाय । अशि॑थिलम्भावाय॒ तस्मा᳚त् । अशि॑थिलम्भावा॒येत्य शि॑थिलम्-भा॒वा॒य॒ । तस्मा᳚त्त्रिरा॒त्रस्य॑ । त्रि॒रा॒त्रस्या᳚ग्निष्टो॒मः । त्रि॒रा॒त्रस्येति॑ त्रि-रा॒त्रस्य॑ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म ए॒व । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । ए॒व प्र॑थ॒मम् । प्र॒थ॒ममहः॑ । अह॑स्स्यात् । स्या॒दथ॑ । अथो॒क्थ्यः॑ । उ॒क्थ्योऽथ॑ । अथा॑तिरा॒त्रः । अ॒ति॒रा॒त्र ए॒षाम् । अ॒ति॒रात्र इत्य॑ति-रा॒त्रः । ए॒षाँल्लो॒काना᳚म् । लो॒कानाँ॒व्विधृ॑त्यै । विधृ॑त्यै॒ त्रीणि॑त्रीणि । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि-धृ॒त्यै॒ । त्रीणि॑त्रीणि श॒तानि॑ । त्रीणि॑त्री॒णीति॒ त्रीणि॑-त्री॒णि॒ । श॒तान्य॑नूचीना॒हम् । अ॒नू॒ची॒ना॒ह॒मव्य॑वच्छिन्नानि । अ॒नू॒ची॒ना॒हमित्य॑नूचीन-अ॒हम् । अव्य॑वच्छिन्नानि ददाति । अव्य॑वच्छिन्ना॒नीत्यवि॑-अ॒व॒च्छ॒न्ना॒नि॒ । द॒दा॒त्ये॒षाम्। (17)
। ए॒षाँल्लो॒काना᳚म् । लो॒काना॒मनु॑ । अनु॒ सन्त॑त्यै । सन्त॑त्यै द॒शत᳚म् । सन्त॑त्या॒ इति॒ सम्-त॒त्यै॒ । द॒शत॒न्न । न वि । विच्छि॑न्द्यात् । छि॒न्द्या॒द्वि॒राज᳚म् । वि॒राज॒न्न । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । नेत् । इद्वि॑च्छि॒नदा॑नि । वि॒च्छि॒नदा॒नीति॑ । वि॒च्छि॒नदा॒नीति॑ वि-छि॒नदा॑नि । इत्यथ॑ । अथ॒ या । या स॑हस्रत॒मी । स॒ह॒स्र॒तम्यासी᳚त् । स॒ह॒स्र॒तमीति॑ सहस्र-त॒मी । आसी॒त्तस्या᳚म् । तस्या॒मिन्द्रः॑ । इन्द्र॑ श्च । च॒ विष्णुः॑ । विष्णु॑श्च । च॒ व्याय॑च्छेताम् । व्याय॑च्छेता॒ꣳ॒ सः । व्याय॑च्छेता॒मिति॑ वि-आय॑च्छेताम् । स इन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ऽमन्यत । अ॒म॒न्य॒ता॒नया᳚ । अ॒नया॒ वै । वा इ॒दम् । इ॒दँव्विष्णुः॑ । विष्णु॑स्स॒हस्र᳚म् । स॒हस्रँ॑व्वर्ख्ष्यते । व॒र्ख्ष्य॒त॒ इति॑ । इति॒ तस्या᳚म् । तस्या॑मकल्पेताम् । अ॒क॒ल्वे॒ता॒न्द्विभा॑गे । द्विभा॑ग॒ इन्द्रः॑ । द्विभा॑ग॒ इति॒ द्वि-भा॒गे॒ । इन्द्र॒स्तृती॑ये । तृती॑ये॒ विष्णुः॑ । विष्णु॒स्तत् । तद्वै । वा ए॒षा । ए॒षाऽभ्यनू᳚च्यते । अ॒भ्यनू᳚च्यत उ॒भा । अ॒भ्यनू᳚च्यत॒ इत्य॑भि-अनू᳚च्यते । उ॒भा जि॑ग्यथुः । जि॒ग्य॒थु॒रिति॑ । इति॒ ताम् । ताँव्वै । वा ए॒ताम् । ए॒ताम॑च्छावा॒कः । अ॒च्छा॒वा॒क ए॒व। (18)
। ए॒व शꣳ॑सति । श॒ꣳ॒स॒त्यथ॑ । अथ॒ या । या स॑हस्रत॒मी । स॒ह॒स्र॒त॒मी सा । स॒ह॒स्र॒त॒मीति॑ सहस्र-त॒मी । सा होत्रे᳚ । होत्रे॒ देया᳚ । देयेति॑ । इति॒ होता॑रम् । होता॑रँ॒व्वै । वा अ॒भ्यति॑रिच्यते । अ॒भ्यति॑रिच्यते॒ यत् । अ॒भ्यति॑रिच्यत॒ इत्य॑भि-अति॑रिच्यते । यद॑ति॒रिच्य॑ते । अ॒ति॒रिच्य॑ते॒ होता᳚ । अ॒ति॒रिच्य॑त॒ इत्य॑ति-रिच्य॑ते । होताऽना᳚प्तस्य । अना᳚प्तस्यापयि॒ता । आ॒प॒यि॒ताऽथ॑ । अथा॑ हुः । आ॒हु॒रु॒न्ने॒त्रे । उ॒न्ने॒त्रे देया᳚ । उ॒न्ने॒त्र इत्यु॑त्-ने॒त्रे । देयेति॑ । इत्यति॑रिक्ता । अति॑रिक्ता॒ वै । अति॑रि॒क्तेत्यति॑-रि॒क्ता॒ । वा ए॒षा । ए॒षा स॒हस्र॑स्य । स॒हस्र॒स्याति॑रिक्तः । अति॑रिक्त उन्ने॒ता । अति॑रिक्त॒ इत्यति॑-रि॒क्तः॒ । उ॒न्ने॒तर्त्विजा᳚म् । उ॒न्ने॒तेत्यु॑त्-ने॒ता । ऋ॒त्विजा॒मथ॑ । अथा॑हुः । आ॒हु॒स्सर्वे᳚भ्यः । सर्वे᳚भ्यस्सद॒स्ये᳚भ्यः । स॒द॒स्ये᳚भ्यो॒ देया᳚ । देयेति॑ । इत्यथ॑ । अथा॑हुः । आ॒हु॒रु॒दा॒कृत्या᳚ । उ॒दा॒कृत्या॒ सा । उ॒दा॒कृत्येत्यु॑त्-आ॒कृत्या᳚ । सा वश᳚म् । वश॑ञ्चरेत् । च॒रे॒दिति॑ । इत्यथ॑ । अथा॑हुः । आ॒हु॒र्ब्र॒ह्मणे᳚ । ब्र॒ह्मणे॑ च । चा॒ग्नीधे᳚ । अ॒ग्नीधे॑ च । अ॒ग्नीध॒ इत्य॑ग्नि-इधे᳚ । च॒ देया᳚ । देयेति॑ । इति॒ द्विभा॑गम्। (19)
द्विभा॑गम्ब्र॒ह्मणे᳚ । द्विभा॑ग॒मिति॒ द्वि-भा॒ग॒म् । ब्र॒ह्मणे॒ तृती॑यम् । तृती॑यम॒ग्नीधे᳚ । अ॒ग्नीध॑ ऐ॒न्द्रः । अ॒ग्नीध॒ इत्य॑ग्नि-इधे᳚ । ऐ॒न्द्रो वै । वै ब्र॒ह्मा । ब्र॒ह्मा वै᳚ष्ण॒वः । वै॒ष्ण॒वो᳚ऽग्नीत् । अ॒ग्नीद्यथा᳚ । अ॒ग्नीदित्य॑ग्नि-इत् । यथै॒व । ए॒व तौ । तावक॑ल्पेताम् । अक॑ल्पेता॒मिति॑ । इत्यथ॑ । अथा॑हुः । आ॒हु॒र्या । या क॑ल्या॒णी । क॒ल्या॒णी ब॑हुरू॒पा । ब॒हु॒रू॒पा सा । ब॒हु॒रू॒पेति॑ बहु-रू॒पा । सा देया᳚ । देयेति॑ । इत्यथ॑ । अथा॑हुः । आ॒हु॒र्या । या द्वि॑रू॒पा । द्वि॒रू॒पोभ॒यत॑एनी । द्वि॒रू॒पेति॑ द्वि-रू॒पा । उ॒भ॒यत॑एनी॒ सा । उ॒भ॒यत॑ए॒नीत्यु॑भ॒ यतः॑-ए॒नी॒ । सा देया᳚ । देयेति॑ । इति॑ स॒हस्र॑स्य । स॒हस्र॑स्य॒ परि॑गृहीत्यै । परि॑गृहीत्यै॒ तत् । परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑-गृ॒ही॒त्यै॒ । तद्वै । वा ए॒तत् । ए॒तथ्स॒हस्र॑स्य । स॒हस्र॒स्याय॑नम् । अय॑नꣳ स॒हस्र᳚म् । स॒हस्रं॑ स्तो॒त्रीयाः᳚ । स्तो॒त्रीया᳚स्स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॒न्दख्षि॑णाः । दख्षि॑णास्स॒हस्र॑सम्मितः । स॒हस्र॑सम्मितस्सुव॒र्ग । स॒हस्र॑सम्मित॒ इति॑ स॒हस्र॑-स॒म्मि॒तः॒ । सु॒व॒र्गा लो॒कः । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-ग । लो॒कस्सु॑व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्या॒भिजि॑त्यै । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ (20) ॥
सोमो॒ वै । वै स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑मविन्दत् । अ॒वि॒न्द॒त्तम् । तमिन्द्रः॑ । इन्द्रोनु॑ । अन्व॑विन्दत् । अ॒वि॒न्द॒त्तौ । तौ य॒मः । य॒मो न्याग॑च्छत् । न्याग॑च्छ॒त्तौ । न्याग॑च्छ॒दिति॑ नि-आग॑च्छत् । ताव॑ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒दस्तु॑ । अस्तु॒ मे । मे॒ऽत्र॑ । अत्रापि॑ । अपीति॑ । इत्यस्तु॑ । अस्तु॒ ही3 । ही 3 इति॑ । इत्य॑ब्रूताम् । अ॒ब्रू॒ता॒ꣳ सः । स य॒मः । य॒म एक॑स्याम् । एक॑स्याँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्परि॑ । पर्य॑पश्यत् । अ॒प॒श्य॒दि॒यम् । इ॒यँव्वै । वा अ॒स्य । अ॒स्य स॒हस्र॑स्य । स॒हस्र॑स्य वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्बिभर्ति । बि॒भ॒र्तीति॑ । इति॒ तौ । ताव॑ ब्रवीत् । अ॒ब्र॒वी॒दि॒यम् । इ॒यम्मम॑ । ममास्तु॑ । अस्त्वे॒ तत् । ए॒तद्यु॒वयोः᳚ । यु॒वयो॒रिति॑ । इति॒ तौ । ताव॑ब्रूताम् । अ॒ब्रू॒ता॒ꣳ॒ सर्वे᳚ । सर्वे॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तदे॒तस्या᳚म् । ए॒तस्याँ᳚व्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्परि॑ (21)।
। परि॑ पश्यामः । प॒श्या॒मोꣳश᳚म् । अꣳश॒मा । आह॑रामहै । ह॒रा॒म॒हा॒ इति॑ । इति॒ तस्या᳚म् । तस्या॒मꣳश᳚म् । अꣳश॒ मा । आह॑रन्त । अ॒ह॒र॒न्त॒ ताम् । ताम॒फ्सु । अ॒फ्सु प्र । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । प्रावे॑श यन् । अ॒वे॒श॒य॒न्थ्सोमा॑य । सोमा॑यो॒देहि॑ । उ॒देहीति॑ । उ॒देहीत्यु॑त्-एहि॑ । इति॒ सा । सा रोहि॑णी । रोहि॑णी पिङ्ग॒ला । पिङ्ग॒लैक॑ हायनी । एक॑हायनी रू॒पम् । एक॑हाय॒नीत्येक॑-हा॒य॒नी॒ । रू॒पङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वा त्रय॑स्त्रिꣳ शता । त्रय॑स्त्रिꣳशता च । त्रय॑स्त्रिꣳश॒तेति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒ता॒ । च॒ त्रि॒भिः । त्रि॒भिश्च॑ । त्रि॒भिरिति॑ त्रि-भिः । च॒ श॒तैः । श॒तैस्स॒ह । स॒होदैत् । उ॒दैत्तस्मा᳚त् । उ॒दैदित्यु॑त्-ऐत् । तस्मा॒द्रोहि॑ण्या । रोहि॑ण्या पिङ्ग॒लया᳚ । पि॒ङ्ग॒लयैक॑हायन्या । एक॑हायन्या॒ सोमम्᳚ । एक॑हाय॒न्येत्येक॑-हा॒य॒न्या॒ । सोम॑ङ्क्रीणीयात् । क्री॒णी॒या॒द्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्रोहि॑ण्या । रोहि॑ण्या पिङ्ग॒लया᳚ । पि॒ङ्ग॒लयैक॑हायन्या । एक॑हायन्या॒ सोम᳚म् । एक॑हाय॒न्येत्येक॑-हा॒य॒न्या॒ । सोम॑ङ्क्री॒णाति॑ । क्री॒णाति॒ त्रय॑स्त्रिꣳशता । त्रय॑स्त्रिꣳशता च । त्रय॑स्त्रिꣳश॒तेति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒ता॒ । चै॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ त्रि॒भिः । त्रि॒भिश्च॑ । त्रि॒भिरिति॑ त्रि-भिः । च॒ श॒तैः। (22)
श॒तैस्सोमः॑ । सोम॑ क्री॒तः । क्री॒तो भ॑वति । भ॒व॒ति॒ सुक्री॑तेन । सुक्री॑तेन यजते । सुक्री॑ते॒नेति॒ सु-क्री॒ते॒न॒ । य॒ज॒ते॒ ताम् । ताम॒फ्सु । अ॒फ्सुप्र । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । प्रावे॑शयन् । अ॒वे॒श॒य॒न्निन्द्रा॑य । इन्द्रा॑यो॒ देहि॑ । उ॒देहीति॑ । उ॒देहीत्यु॑त्-एहि॑ । इति॒ सा । सा रोहि॑णी । रोहि॑णी लख्ष्म॒णा । ल॒ख्ष्म॒णा प॑ष्टौ॒ही । प॒ष्ठौ॒ही वार्त्र॑घ्नी । वार्त्र॑घ्नी रू॒पम् । वार्त्र॒घ्नीति॒ वार्त्र॑-घ्नी॒ । रू॒पङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वा त्रय॑स्त्रिꣳशता । त्रय॑स्त्रिꣳशता च । त्रय॑स्त्रिꣳश॒तेति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒ता॒ । च॒ त्रि॒भिः । त्रि॒भिश्च॑ । त्रि॒भिरिति॑ त्रि-भिः । च॒ श॒तैः । श॒तैस्स॒ह । स॒होदैत् । उ॒दैत्तस्मा᳚त् । उ॒दैदित्यु॑त्-ऐत् । तस्मा॒द्रोहि॑णीम् । रोहि॑णीँल्लख्ष्म॒णाम् । ल॒ख्ष्म॒णाम्प॑ष्ठा॒हीम् । प॒ष्ठौ॒हीँव्वार्त्र॑घ्नीम् । वार्त्र॑घ्नीन्दध्यात् । वार्त्र॑घ्नी॒मिति॒ वार्त्र॑-घ्नी॒म् । द॒द्या॒द्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्रोहि॑णीम् । रोहि॑णीँल्लख्ष्म॒णाम् । ल॒ख्ष्म॒णाम्प॑ष्ठौ॒हीम् । प॒ष्ठौ॒हीँव्वार्त्र॑घ्नीम् । वार्त्र॑घ्नी॒न्ददा॑ति । वार्त्र॑घ्नी॒मिति॒ वार्त्र॑- घ्नी॒म् । ददा॑ति॒ त्रय॑स्त्रिꣳ शत् । त्रय॑स्त्रिꣳशच्च । त्रय॑स्त्रिꣳश॒दिति॒ त्रयः॑- त्रि॒ꣳ॒श॒त्॒ । चै॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ त्रीणि॑ । त्रीणि॑ च । च॒ श॒तानि॑ । श॒तानि॒ सा । सा द॒त्ता । द॒त्ता भ॑वति (23)।
भ॒व॒ति॒ ताम् । ताम॒फ्सु । अ॒फ्सु प्र । अ॒फ्स्वित्य॑प्-सु । प्रावे॑शयन्न् । अ॒वे॒श॒य॒न्न् य॒माय॑ । य॒मायो॒देहि॑ । उ॒देहीति॑ । उ॒देहीत्यु॑त्-एहि॑ । इति॒ सा । सा जर॑ती । जर॑ती मू॒र्खा । मू॒र्खा त॑ज्जघ॒न्या । त॒ज्ज॒घ॒न्या रू॒पम् । त॒ज्ज॒घ॒न्येति॑ तत्-ज॒घ॒न्या । रू॒पङ्कृ॒त्वा । कृ॒त्वा त्रय॑स्त्रिꣳशता । त्रय॑स्त्रिꣳशता च । त्रय॑स्त्रिꣳश॒तेति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒ता॒ । च॒ त्रि॒भिः । त्रि॒भिश्च॑ । त्रि॒भिरिति॑ त्रि-भिः । च॒ श॒तैः । श॒तैस्स॒ह । स॒होदैत् । उ॒दैत्तस्मा᳚त् । उ॒दैदित्यु॑त्-ऐत् । तस्मा॒ज्जर॑तीम् । जर॑तीम्मू॒र्खाम् । मू॒र्खान्त॑ज्जघ॒न्याम् । त॒ज्ज॒घ॒न्याम॑नु॒स्तर॑णीम् । त॒ज्ज॒घ॒न्यामिति॑ तत्-ज॒घ॒न्याम् । अ॒नु॒स्तर॑णीङ्कुर्वीत । अ॒नु॒स्तर॑णी॒-मित्य॑नु-स्तर॑णीम् । कु॒र्वी॒त॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वाञ्जर॑तीम् । जर॑तीम्मू॒र्खाम् । मू॒र्खान्त॑ज्जघ॒न्याम् । त॒ज्ज॒घ॒न्याम॑नु॒स्तर॑णीम् । त॒ज्ज॒घ॒न्यामिति॑ तत्-ज॒घ॒न्याम् । अ॒नु॒स्तर॑णीङ्कुरु॒ते । अ॒नु॒स्तर॑णी॒मित्य॑नु-स्तर॑णीम् । कु॒रु॒ते त्रय॑स्त्रिꣳशत् । त्रय॑स्त्रिꣳशच्च । त्रय॑स्त्रिꣳश॒दिति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒त्॒ । चै॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ त्रीणि॑ । त्रीणि॑ च । च॒ श॒तानि॑ । श॒तानि॒ सा । सामुष्मिन्न् । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के भ॑वति । भ॒व॒ति॒ वाक् । वागे॒व । ए॒व स॑हस्रत॒मी । स॒ह॒स्र॒तमी तस्मा᳚त् । स॒ह॒स्र॒तमीति॑ सहस्र-त॒मी । तस्मा॒द्वरः॑ (24)।
वरो॒ देयः॑ । देय॒स्सा । सा हि । हि वरः॑ । वर॑स्स॒हस्र᳚म् । स॒हस्य॑मस्य । अ॒स्य॒ सा । सा द॒त्ता । द॒त्ता भ॑वति । भ॒व॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्वरः॑ । वरो॒ न । न प्र॑ति॒गृह्यः॑ । प्र॒ति॒गृह्य॒स्सा । प्र॒ति॒गृह्य॒ इति॑ प्रति-गृह्यः॑ । सा हि । हि वरः॑ । वर॑स्स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑मस्य । अ॒स्य॒ प्रति॑गृहीतम् । प्रति॑गृहीतम्भवति । प्रति॑गृहीत॒मिति॒ प्रति॑-गृ॒ही॒त॒म्॒ । भ॒व॒ती॒यम् । इ॒यँव्वरः॑ । वर॒ इति॑ । इति॑ ब्रू॒यात् । ब्रू॒यादथ॑ । अथा॒न्याम् । अ॒न्याम्ब्रू॑यात् । ब्रू॒या॒दि॒यम् । इ॒यम्मम॑ । ममेति॑ । इति॒ तथा᳚ । तथा᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ तत् । तथ्स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॒मप्र॑तिगृहीतम् । अप्र॑तिगृहीतम्भवति । अप्र॑तिगृहीत॒मित्यप्र॑ति-गृ॒ही॒त॒म्॒ । भ॒व॒त्यु॒भ॒य॒त॒ए॒नी । उ॒भ॒य॒त॒ए॒नी स्या᳚त् । उ॒भ॒य॒त॒ए॒नीत्यु॑भयतः-ए॒नी । स्या॒त्तत् । तदा॑हुः । आ॒हु॒र॒न्य॒त॒ए॒नी । अ॒न्य॒त॒ ए॒नीस्या᳚त् । अ॒न्य॒त॒ ए॒नीत्य॑न्यतः-ए॒नी । स्या॒थ्स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑म्प॒रस्ता᳚त् । प॒रस्ता॒देत᳚म् । एत॒मिति॑ । इति॒ या । यैव । ए॒व वरः॑ । वर॑ कल्या॒णी (25)।
। क॒ल्या॒णी रू॒पस॑मृद्धा । रू॒पस॑मृद्धा॒ सा । रू॒प- स॑मृ॒द्धेति॑ रू॒प-स॒मृ॒द्धा॒ । सास्या᳚त् । स्या॒थ्सा । सा हि । हि वरः॑ । वर॒स्समृ॑द्ध्यै । समृ॑द्ध्यॆ॒ ताम् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम्-ऋ॒द्ध्यै॒ । तामुत्त॑रेण । उत्त॑रे॒णाग्नी᳚ध्रम् । उत्त॑रे॒णेत्युत्-त॒रे॒ण॒ । आग्नी᳚ध्रम्पर्या॒णीय॑ । आग्नी᳚ध्र॒मित्याग्नि॑-इ॒ध्र॒म्॒ । प॒र्या॒णीया॑हव॒नीय॑स्य । प॒र्या॒णीयेति॑ परि-आ॒नीय॑ । आ॒ह॒व॒नीय॒स्यान्ते᳚ । आ॒ह॒व॒नीय॒स्येत्या᳚-ह॒व॒नीय॑स्य । अन्ते᳚ द्रोणक॒लशम् । द्रो॒ण॒क॒ल॒शमव॑ । द्रो॒ण॒क॒ल॒शमिति॑ द्रोण-क॒ल॒शम् । अव॑घ्रापयेत् । घ्रा॒प॒ये॒दा । आ जि॑घ्र । जि॒घ्र॒ क॒लश᳚म् । क॒लश॑म्महि । म॒ह्यु॒रुधा॑रा । उ॒रुधा॑रा॒ पय॑स्वती । उ॒रुधा॒रेत्यु॒रु-धा॒रा॒ । पय॑स्व॒त्या । आ त्वा᳚ । त्वा॒ वि॒श॒न्तु॒ । वि॒श॒न्त्विन्द॑वः । इन्द॑वस्समु॒द्रम् । स॒मु॒द्रमि॑व । इ॒व॒ सिन्ध॑वः । सिन्ध॑व॒स्सा । सामा᳚ । मा॒स॒हस्रे᳚ । स॒हस्र॒ आ । आ भ॑ज । भ॒ज॒ प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑स्स॒ह । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । स॒ह पुनः॑ । पुन॑र्मा । मा । आ वि॑शतात् । वि॒श॒ता॒द्र॒यिः । र॒यिरिति॑ । इति॑ प्र॒जया᳚ । प्र॒जयै॒व । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒शुभिः॑ । प॒शुभी॑ र॒य्या । प॒शभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । र॒य्या सम् । सम॑र्धयति। (26)
अ॒र्ध॒य॒ति॒ प्र॒जावान्॑ । प्र॒जावा᳚न्पशु॒मान् । प्र॒जावा॒निति॑ प्र॒जा-वा॒न्॒ । प॒शु॒मान्र॑यि॒मान् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । र॒यि॒मान्भ॑वति । र॒यि॒मानिति॑ रयि-मान् । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ तया᳚ । तया॑ स॒ह । स॒हाग्नी᳚ध्रम् । आग्नी᳚ध्रम्प॒रेत्य॑ । आग्नी᳚ध्र॒मित्याग्नि॑-इ॒ध्र॒म्॒ । प॒रेत्य॑ पु॒रस्ता᳚त् । प॒रेत्येति॑ परा-इत्य॑ । पु॒रस्ता᳚त्प्र॒तीच्या᳚म् । प्र॒तीच्या॒न्तिष्ठ॑न्त्याम् । तिष्ठ॑न्त्याञ्जहुयात् । जु॒हु॒या॒दु॒भा । उ॒भा जि॑ग्यथुः । जि॒ग्य॒थु॒र्न । न परा᳚ । परा॑जयेथे । ज॒ये॒थे॒ न । ज॒ये॒थे॒ इति॑ जयेथे । न परा᳚ । परा॑ जिग्ये । जि॒ग्ये॒ क॒त॒रः । क॒त॒रश्च॒न । च॒नैनोः᳚ । ए॒नो॒रित्ये॑नोः ॥ इन्द्र॑श्च । च॒ वि॒ष्णो॒ । वि॒ष्णो॒ यत् । वि॒ष्णो॒ इति॑ विष्णो । यदप॑स्प्रधेथाम् । अप॑स्प्रथेथान्त्रे॒धा । त्रे॒धा स॒हस्र᳚म् । स॒हस्रँ॒व्वि । वि तत् । तदै॑रयेथाम् । ऐ॒र॒ये॒था॒ मिति॑ । इति॑ त्रेधाविभ॒क्तम् । त्रे॒धा॒ वि॒भ॒क्तँ॒व्वै । त्रे॒धा॒वि॒भ॒क्त मिति॑ त्रेधा-वि॒भ॒क्तम् । वै त्रि॑रा॒त्रे । त्रि॒रा॒त्रे स॒हस्र᳚म् । त्रि॒रा॒त्र इति॑ त्रि-रा॒त्रे । स॒ह॒स॑ꣳ साह॒स्रीम् । सा॒ह॒स्रीमे॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒ङ्क॒रो॒ति॒ । क॒रो॒ति॒ स॒हस्र॑स्य । स॒हस्र॑स्यै॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒म्मात्रा᳚म् । मात्रा᳚ङ्करोति (27)।
। क॒रो॒ति॒ रू॒पाणि॑ । रू॒पाणि॑ जुहोति । जु॒हो॒ति॒ रू॒पैः । रू॒पैरे॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒ꣳ॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ तस्याः᳚ । तस्या॑ उपो॒त्थाय॑ । उ॒पो॒त्थाय॒ कर्ण᳚म् । उ॒पो॒त्थायेत्यु॑प-उ॒त्थाय॑ । कर्ण॒मा । आ ज॑पेत् । ज॒पे॒दिडे᳚ । इडे॒रन्ते᳚ । रन्तेऽदि॑ते । अदि॑ते॒ सर॑स्वति । सर॑स्वति॒ प्रिये᳚ । प्रिये॒ प्रेय॑सि । प्रेय॑सि॒ महि॑ । महि॒ विश्रु॑ति । विश्रु॑त्ये॒तानि॑ । विश्रु॒तीति॒ वि-श्रु॒ति॒ । ए॒तानि॑ ते । ते॒ अ॒घ्नी॒ये॒ । अ॒घ्नी॒ये॒ नामा॑नि । नामा॑नि सु॒कृत᳚म् । सु॒कृत॑म्मा । सु॒कृत॒मिति॑ सु-कृत᳚म् । मा॒ दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॑ ब्रूतात् । ब्रू॒ता॒दिति॑ । इति॑ दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मा । आ वे॑दयति । वे॒द॒य॒त्यनु॑ । अन्वे॑नम् । ए॒न॒न्दे॒वाः । दे॒वा बु॑ध्यन्ते । बु॒ध्य॒न्त॒ इति॑ बुध्यन्ते (28) ॥6॥
स॒ह॒स्र॒त॒म्या॑ वै । स॒ह॒स्र॒तम्येति॑ सहस्र-त॒म्या᳚ । वै यज॑मानः । यज॑मानस्सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ सा । सैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒ति॒ सा । सा मा᳚ । मा॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कङ्ग॑मय । ग॒म॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒कम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒ति॒ सा । सा मा᳚ । मा॒ ज्योति॑ष्मन्तम् । ज्योति॑ष्मन्तँल्लो॒कम् । लो॒कङ्ग॑मय । ग॒म॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ ज्योति॑ष्मन्तम् । ज्योति॑ष्मन्तमे॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒नँ॒ल्लो॒कम् । लो॒कङ्ग॑मयति । ग॒म॒य॒ति॒ सा । सा मा᳚ । मा॒ सर्वान्॑ । सर्वा॒न्पुण्यान्॑ । पुण्या᳚न्लो॒कान् । लो॒कान्ग॑मय । ग॒म॒येति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ सर्वान्॑ । सर्वा॑ने॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्पुण्यान्॑ । पुण्या᳚न्लो॒कान् । लो॒कान्ग॑मयति । ग॒म॒य॒ति॒ सा । सा मा᳚ (29)।
। मा॒ प्र॒ति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाङ्ग॑मय । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ग॒म॒य॒ प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑स्स॒ह । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । स॒ह पुनः॑ । पुन॑र्मा । मा । आ वि॑शतात् । वि॒श॒ता॒द्र॒यिः । र॒यिरिति॑ । इति॑ प्र॒जया᳚ । प्र॒जयै॒व । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्प॒शुभिः॑ । प॒शुभी॑ र॒य्याम् । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । र॒य्याम्प्रति॑ । प्रति॑ष्ठापयति । स्था॒प॒य॒ति॒ प्र॒जावान्॑ । प्र॒जावा᳚न्पशु॒मान् । प्र॒जावा॒निति॑ प्र॒जा-वा॒न्॒ । प॒शु॒मान्र॑यि॒मान् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । प॒शु॒मान्र॑यि॒मान् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । र॒यि॒मान्भ॑वति । र॒यि॒मानिति॑ रयि-मान् । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॒ ताम् । ताम॒ग्नीधे᳚ । अ॒ग्नीधे॑वा । अ॒ग्नीध॒ इत्य॑ग्नि-इधे᳚ । वा॒ ब्र॒ह्मणे᳚ । ब्र॒ह्मणे॑ वा । वा॒ होत्रे᳚ । होत्रे॑ वा । वो॒द्गा॒त्रे । उ॒द्गा॒त्रे वा᳚ । उ॒द्गा॒त्र इत्यु॑त्-गा॒त्रे । वा॒ऽध्व॒र्यवे᳚ । अ॒र्ध॒र्यवे॑ वा । वा॒ द॒द्या॒त्॒ । द॒द्या॒थ्स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑मस्य । अ॒स्य॒ सा । सा द॒त्ता । द॒त्ता भ॑वति । भ॒व॒ति॒ स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑मस्य । अ॒स्य॒ प्रति॑गृहीतम् । प्रति॑गृहीतम्भवति । प्रति॑गृहीत॒मिति॒ प्रति॑-गृ॒ही॒त॒म् । भ॒व॒ति॒ यः । यस्ताम् । तामवि॑द्वान् । अवि॑द्वान्प्रति गृ॒ह्णाति॑। (30)
। प्र॒ति॒गृ॒ह्णाति॒ ताम् । प्र॒ति॒गृ॒ह्णातीति॑ प्रति-गृ॒ह्णाति॑ । ताम्प्रति॑ । प्रति॑ गृह्णीयात् । गृ॒ह्णी॒या॒देका᳚ । एका॑ऽसि । अ॒सि॒ न । न स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॒मेका᳚म् । एका᳚न्त्वा । त्वा॒ भू॒ताम् । भू॒ताम्प्र । प्रति॑ गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मि॒ न । न स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॒मेका᳚ । एका॑ मा । मा॒ भू॒ता । *भू॒ताऽऽवि॑श । आ वि॑श । वि॒श॒ मा । मा स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॒मिति॑ । इत्येका᳚म् । एका॑मे॒व । ए॒वैना᳚म् । ए॒ना॒म्भू॒ताम् । भू॒ताम्प्रति॑ । प्रति॑ गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ न । न स॒हस्र᳚म् । स॒हस्रँ॒य्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ स्यो॒ना । स्यो॒नाऽसि॑ । अ॒सि॒ सुषदा᳚ । सु॒षदा॑सु॒शेवा᳚ । सु॒षदेति॑ सु-सदा᳚ । सु॒शेवा᳚ स्यो॒ना । सु॒शेवेति॑ सु-शेवा᳚ । स्यो॒ना मा᳚ । मा एति॑ (w) । आ॒वि॑श (w) । वि॒श॒सु॒षदा᳚ । सु॒षदा॒ मा । सु॒षदेति सु-सदा᳚ । मा एति॑ (w) । आ॒वि॑श (w)। वि॒श॒सु॒शेवा᳚ । सु॒शेवेति॑ सु-शेवा᳚ । सुशेवा मा । मा एति॑ (w) । आ॒वि॑श (w)। वि॒श॒ इति ।(31)
इत्या॑ह । आ॒ह॒ स्यो॒ना । स्यो॒नैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒सु॒षदा᳚ । सु॒षदा॑ सु॒शेवा᳚ । सु॒षदेति॑ सु-सदा᳚ । सु॒शेवा॑भू॒ता । सु॒शेवेति॑ सु-सेवा᳚ । *भू॒ताऽऽवि॑शति । आ वि॑शति । वि॒श॒ति॒ न । नैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ हि॒न॒स्ति॒ । हि॒न॒स्ति॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म- वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ स॒हस्र᳚म् । स॒हस॑ꣳ सहस्रत॒मी । स॒ह॒स्र॒त॒म्यनु॑ । स॒ह॒स्र॒तमीति॑ सहस्र-त॒मी । अन्वे॒ती 3 । ए॒ती 3 स॑हस्रत॒मीम् । स॒ह॒स्र॒त॒मीꣳ स॒हस्रा3म् । स॒ह॒स्र॒त॒मीमिति॑ सहस्र-त॒मीम् । स॒हस्रा3मिति॑ । इति॒ यत् । यत्प्राची᳚म् । प्राची॑मुथ्स॒जेत् । उ॒थ्स॒जेथ्स॒हस्र᳚म् । उ॒थ्स॒जेदित्यु॑त्-सृ॒जेत् । सहस्रꣳ॑ सहस्रत॒मी । स॒ह॒स्र॒त॒म्यनु॑ । स॒ह॒स्र॒त॒मीति॑ सहस्र-त॒मी । अन्वि॑यात् । इ॒या॒त्तत् । तथ्स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑मप्रज्ञा॒त्रम् । अ॒प्र॒ज्ञा॒त्रꣳ सु॑व॒र्गम् । अ॒प्र॒ज्ञा॒त्रमित्य॑ प्र-ज्ञा॒त्रम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कन्न । न प्र । प्र जानी॑यात् । जा॒नी॒या॒त्प्र॒तीची᳚म् । प्र॒तीची॒मुत् । उथ्सृ॑जति । सृ॒ज॒ति॒ ताम् । ताꣳ स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॒मनु॑ । अनु॑ प॒र्याव॑र्तते । प॒र्याव॑र्तते॒ सा । प॒र्याव॑र्तत॒ इति॑ परि-आव॑र्तते । सा प्र॑जान॒ती । प्र॒जा॒न॒ती सु॑व॒र्गम् । प्र॒जा॒न॒तीति॑ प्र-जा॒न॒ती । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ यज॑मानम् । यज॑मानम॒भि । अ॒भ्युत् । उथ्सृ॑जति । सृ॒ज॒ति॒ ख्षि॒प्रे । ख्षि॒प्रे स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॒म्प्र । प्र जा॑यते । जा॒य॒त॒ उ॒त्त॒मा । उ॒त्त॒मा नी॒यते᳚ । उ॒त्त॒मेत्यु॑त्-त॒मा । नी॒यते᳚ प्रथ॒मा । प्र॒थ॒मा दे॒वान् । दे॒वान्ग॑च्छति । ग॒च्छ॒तीति॑ गच्छति (32) ॥
अत्रि॑रददात् । अ॒द॒दा॒ दौर्वा॑य । और्वा॑य प्र॒जाम् । प्र॒जाम्पु॒त्रकामा॑य । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । पु॒त्रका॑माय॒ सः । पु॒त्रका॑मा॒येति॑ पु॒त्र-का॒मा॒य॒ । स रि॑रिचा॒नः । रि॒रि॒चा॒नो॑मन्यत । अ॒म॒न्य॒त॒ निर्वी᳚र्यः । निर्वी᳚र्यश्शिथि॒लः । निर्वी᳚र्य॒ इति॒ निः-वी॒र्यः॒ । शि॒थि॒लो या॒तया॑मा । या॒तया॑मा॒ सः । या॒तया॒मेति॑ या॒त-या॒मा॒ । स ए॒तम् । ए॒तञ्च॑तूरा॒त्रम् । च॒तू॒रा॒त्रम॑पश्यत् । च॒तू॒रा॒त्र-मिति॑ चतुः-रा॒त्रम् । अ॒प॒श्य॒त्तम् । तमा । आह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तेन॑ । तेना॑यजत । अ॒य॒ज॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै तस्य॑ । तस्य॑ च॒त्वारः॑ । च॒त्वारो॑ वी॒राः । वी॒रा आ । आ जा॑यन्त । अ॒जा॒य॒न्त॒ सुहो॑ता । सुहो॑ता॒ सू᳚द्गाता । सुहो॒तेति॒ सु- हो॒ता॒ । सू᳚द्गाता॒ स्व॑ध्वर्युः । सू᳚द्गा॒तेति॒ सु-उ॒द्गा॒ता॒ । स्व॑ध्वर्यु॒स्सुस॑भेयः । स्व॑ध्वर्यु॒रिति॒ सु-अ॒ध्व॒र्युः॒ । सुस॑भेयो॒ यः । सुस॑भेय॒ इति॒ सु-स॒भे॒यः॒ । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वाꣳश्च॑तूरा॒त्रेण॑ । च॒तू॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते । च॒तू॒रा॒त्रेणेति॑ चतु-रा॒त्रेण॑ । यज॑त॒ आ । आऽस्य॑ । अ॒स्य॒ च॒त्वारः॑ । च॒त्वारो॑ वी॒राः । वी॒रा जा॑यन्ते । जा॒य॒न्ते॒ सुहो॑ता । सुहो॑ता॒ सू᳚द्गाता । सुहो॒तेति॒ सु-हो॒ता॒ । सू᳚द्गाता॒ स्व॑ध्वर्युः । सू᳚द्गा॒तेति॒ सु-उ॒द्गा॒ता॒ । स्व॑ध्वर्यु॒स्सुस॑भेयः । स्व॑ध्वर्यु॒रिति॒ सु-अ॒ध्व॒र्युः॒ । सुस॑भेयो॒ ये । सुस॑भेय॒ इति॒ सु-स॒भे॒यः॒ । ये च॑तुर्वि॒ꣳ॒शाः । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒शा पव॑मानाः । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒शा इति॑ चतुः-वि॒ꣳ॒शाः । पव॑माना ब्रह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सन्तत् । ब्र॒ह्म॒व॒र्चसमिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । तद्ये (33)।
। य उ॒द्यन्तः॑ । उ॒द्यन्त॒स्स्तोमाः᳚ । उ॒द्यन्त॒ इत्यु॑त्-यन्तः॑ । स्तोमा॒श्श्रीः । श्रीस्सा । सात्रि᳚म् । अत्रिं॑ श्र॒द्धादे॑वम् । श्र॒द्धादे॑वँ॒य्यज॑मानम् । श्र॒द्धादे॑व॒मिति॑ श्र॒द्धा-दे॒व॒म्॒ । यज॑मानञ्च॒त्वारि॑ । च॒त्वारि॑ वी॒र्या॑णि । वी॒र्या॑णि॒ न । नोप॑ । उपा॑नमन्न् । अ॒न॒म॒न्तेजः॑ । तेज॑ इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यम्ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सम॒न्नाद्य᳚म् । ब्र॒ह्म॒व॒र्चसमिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । अ॒न्नाद्य॒ꣳ॒ सः । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । स ए॒तान् । ए॒ताꣳश्च॒तुरः॑ । च॒तुर॒श्चतु॑ष्टोमान् । चतु॑ष्टोमा॒न्थ्सोमान्॑ । चतु॑ष्टोमा॒निति॒ चतुः॑-स्तो॒मा॒न्॒ । स्तोमा॑न पश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्तान् । ताना । आह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तैः । तैर॑जयत । अ॒ज॒य॒त्तेजः॑ । तेज॑ ए॒व । ए॒व प्र॑थ॒मेन॑ । प्र॒थ॒मेनाव॑ । अवा॑रुन्ध । अ॒रु॒न्धे॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यन्द्वि॒तीये॑न । द्वि॒तीये॑न ब्रह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सन्तृ॒तीये॑न । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । तृ॒तीये॑ना॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॑ञ्चतु॒र्थेन॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । च॒तु॒र्थेन॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वाꣳश्च॒तुरः॑ । च॒तुर॒श्चतु॑ष्टोमान् । चतु॑ष्टोमा॒न्स्थोमान्॑ । चतु॑ष्टोमा॒निति॒ चतुः॑-स्तो॒मा॒न्॒ । सोमा॑ना॒हर॑ति । आ॒हर॑ति॒ तैः । आ॒हर॒तीत्या᳚-हर॑ति । तैर्यज॑ते । यज॑ते॒ तेजः॑ । तेज॑ ए॒व । ए॒व प्र॑थ॒मेन॑ । प्र॒थ॒मेनाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ इ॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यन्द्वि॒तीये॑न । द्वि॒तीये॑न ब्रह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सन्तृ॒तीये॑न । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । तृ॒तीये॑ना॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॑ञ्चतु॒र्थेन॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । च॒तु॒र्थेन॒ याम् । यामे॒व । ए॒वात्रिः॑ । अत्रि॒र्॒ ऋद्धि᳚म् । ऋद्धि॒मार्ध्नो᳚त् । आर्ध्नॊ॒त्ताम् । तामे॒व । ए॒व यज॑मानः । यज॑मान ऋध्नोति । ऋ॒ध्नो॒तीत्यृ॑ध्नोति (34) ॥8॥
ज॒मद॑ग्नि॒ पुष्टि॑कामः । पुष्टि॑कामश्चतूरा॒त्रेण॑ । पुष्टि॑काम॒ इति॒ पुष्टि॑- का॒मः॒ । च॒तू॒रा॒त्रेणा॑ यजत । च॒तू॒रा॒त्रेणेति॑ चतुः-रा॒त्रेण॑ । अ॒य॒ज॒त॒ सः । स ए॒तान् । ए॒तान्पोषान्॑ । पोषाꣳ॑ अपुष्यत् । अ॒पु॒ष्य॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्पलि॒तौ । प॒लि॒तौ जाम॑दग्नियौ । जाम॑दग्नियौ॒ न । न सम् । सञ्जा॑नाते । जा॒ना॒ते॒ ए॒तान् । जा॒ना॒ते॒ इति॑ जानाते । ए॒ताने॒व । ए॒व पोषान्॑ । पोषा᳚न्पुष्यति । पु॒ष्य॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वाꣳश्च॑तूरा॒त्रेण॑ । च॒तू॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते । च॒तू॒रा॒त्रेणेति॑ चतुः-रा॒त्रेण॑ । यज॑ते पुरोडा॒शिन्यः॑ । पु॒रो॒डा॒शिन्य॑ उप॒सदः॑ । उ॒प॒सदो॑ भवन्ति । उ॒प॒सद॒ इत्यु॑प-सदः॑ । भ॒व॒न्ति॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै पु॑रो॒डाशः॑ । पु॒रो॒डाश॑ प॒शून् । प॒शूने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धेऽन्न᳚म् । अन्नँ॒व्वै । वै पु॑रो॒डाश॑म् । पु॒रो॒डाशोऽ᳚न्नम् । अन्न॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽन्ना॒दः । अ॒न्ना॒द प॑शु॒मान् । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । प॒शु॒मान्भ॑वति । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वाꣳश्च॑तूरा॒त्रेण॑ । च॒तू॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते । च॒तू॒रा॒त्रेणेति॑ चतुः-रा॒त्रेण॑ । यज॑त॒ इति॒ यज॑ते (35) ॥
सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । वा इ॒दम् । इ॒दमेकः॑ । एक॑ आसीत् । आ॒सी॒थ्सः । सो॑ऽकामयत । अ॒का॒म॒य॒त॒र्तून् । ऋ॒तून्थृ॑जेय । सृ॒जेयेति॑ । इति॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तम्प॑ञ्चरा॒त्रम् । प॒ञ्च॒रा॒त्रम॑पश्यत् । प॒ञ्च॒रा॒त्रमिति॑ पञ्च-रा॒त्रम् । अ॒प॒श्य॒त्तम् । तमा । आह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तेन॑ । तेना॑ यजत । अ॒य॒ज॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । स ऋ॒तून् । ऋ॒तून॑सृजत । अ॒सृ॒ज॒त॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्प॑ञ्चरा॒त्रेण॑ । प॒ञ्च॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते । प॒ञ्च॒रा॒त्रेणेति॑ पञ्च-रा॒त्रेण॑ । यज॑ते॒ प्र । प्रैव । ए॒व जा॑यते । जा॒य॒ते॒ ते । त ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑स्सृ॒ष्टाः । सृ॒ष्टा न । न व्याव॑र्तन्त । व्याव॑र्तन्त॒ ते । व्याव॑र्त॒न्तेति॑ वि-आव॑र्तन्त । त ए॒तम् । ए॒तम्प॑ञ्चरा॒त्रम् । प॒ञ्च॒रा॒त्रम॑पश्यन् । प॒ञ्च॒रा॒त्रमिति॑ पञ्च-रा॒त्रम् । अ॒प॒श्य॒न्तम् । त मा । आह॑रन् । अ॒ह॒र॒न्तेन॑ । तेना॑ यजन्त । अ॒य॒ज॒न्त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै ते । ते व्याव॑र्तन्त । व्याव॑र्तन्त॒ यः । व्याव॑र्त॒न्तेति॑ वि-आव॑र्तन्त। (36)
य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्प॑ञ्चरा॒त्रेण॑ । प॒ञ्च॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते । प॒ञ्च॒रा॒त्रेणेति॑ पञ्च-रा॒त्रेण॑ । यज॑ते॒ वि । वि पा॒प्मना᳚ । पा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण । भ्रातृ॑वे॒णा । आ व॑र्तते । व॒र्त॒ते॒ सार्व॑सेनिः । सार्व॑सेनिश्शौचे॒यः । सार्व॑सेनि॒रिति॒ सार्व॑-से॒निः॒ । शौ॒चे॒यो॑ऽकामयत । अ॒का॒म॒य॒त॒ प॒शु॒मान् । प॒शु॒मान्थ्स्या᳚म् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । स्या॒मिति॑ । इति॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तम्प॑ञ्चरा॒त्रम् । प॒ञ्च॒रा॒त्रमा । प॒ञ्च॒रा॒त्रमिति॑ पञ्च-रा॒त्रम् । आह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तेन॑ । तेना॑यजत । अ॒य॒ज॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । स॒ सहस्र᳚म् । स॒हस्र॑म्प॒शून् । प॒शून्प्र । प्राप्नो᳚त् । आ॒प्नो॒द्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्प॑ञ्चरा॒त्रेण॑ । प॒ञ्च॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते । प॒ञ्च॒रा॒त्रेणेति॑ पञ्च- रा॒त्रेण॑ । यज॑ते॒ प्र । प्र स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑म्प॒शून् । प॒शूना᳚प्नोति । आ॒प्नो॒ति॒ ब॒ब॒रः । ब॒ब॒र प्रावा॑हणिः । प्रावा॑हणिरकामयत । अ॒का॒म॒य॒त॒ वा॒चः । वा॒च प्र॑वदि॒ता । प्र॒व॒दि॒ता स्या॑म् । प्र॒व॒दि॒तेति॑ प्र-व॒दि॒ता । स्या॒मिति॑ । इति॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तम्प॑ञ्चरा॒त्रम् । प॒ञ्च॒रा॒त्रमा । प॒ञ्च॒रा॒त्रमिति॑ पञ्च-रा॒त्रम् । आह॑रत् (37)।
। अ॒ह॒र॒त्तेन॑ । तेना॑ यजत । अ॒ज॒य॒त ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । स वा॒चः । वा॒च प्र॑वदि॒ता । प्र॒व॒दि॒ताऽभ॑वत् । प्र॒व॒दि॒तेति॑ प्र-व॒दि॒ता । अ॒भ॒व॒द्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्प॑चरा॒त्रेण॑ । प॒ञ्च॒रात्रेण॒ यज॑ते । प॒ञ्च॒रा॒त्रेणेति॑ पञ्च-रा॒त्रेण॑ । यज॑ते प्रवदि॒ता । प्र॒व॒दि॒तैव । प्र॒व॒दि॒तेति॑ प्र-व॒दि॒ता । ए॒व वा॒चः । वा॒चो भ॑वति । भ॒व॒त्यथो᳚ । अथो॑ एनम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । ए॒नँ॒व्वा॒चः । वा॒चस्पतिः॑ । पति॒रिति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒रना᳚प्तः । अना᳚प्तश्चतूरा॒त्रः । च॒तू॒रा॒त्रोऽति॑रिक्तः । च॒तू॒रा॒त्र इति॑ चतुः-रा॒त्रः । अति॑रिक्तष्षड्रा॒त्रः । अति॑रिक्त॒ इत्यति॑-रि॒क्तः॒ । ष॒ड्रा॒त्रोऽथ॑ । ष॒ड्रा॒त्र इति॑ षट्-रा॒त्रः । अथ॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष स॑म्प्र॒ति । स॒म्प्र॒ति य॒ज्ञः । स॒म्प्र॒तीति॑ सम्-प्र॒ति । य॒ज्ञो यत् । यत्प॑ञ्चरा॒त्रः । प॒ञ्च॒रा॒त्रो यः । प॒ञ्च॒रात्र इति॑ पञ्च-रा॒त्रः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्प॑ञ्चरा॒त्रेण॑ । प॒ञ्च॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते । प॒ञ्च॒रा॒त्रेणेति॑ पञ्च-रा॒त्रेण॑ । यज॑ते सम्प्र॒ति । स॒म्प्र॒त्ये॑व । स॒म्प्र॒तीति॑ सम्-प्र॒ति । ए॒व य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ यजते । य॒ज॒ते॒ प॒ञ्च॒रा॒त्रः । प॒ञ्च॒रा॒त्रो भ॑वति । प॒ञ्च॒रा॒त्र इति॑ पञ्च-रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र ऋ॒तुषु॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्- व॒थ्स॒रः। (38)
ऋ॒तुष्वे॒व । ए॒व सँ॑व्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒रे प्रति॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒त्यथो᳚ । अथो॒ पञ्चा᳚ख्षरा । अथो॒ इत्यथो᳚ । पञ्चा᳚ख्षरा प॒ङ्क्तिः । पञ्चा᳚ख्ष॒रेति॒ पञ्च॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । प॒ङ्क्ति पाङ्क्तः᳚ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ त्रि॒वृत् । त्रि॒वृद॑ग्निष्टो॒मः । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो भ॑वति । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । भ॒व॒ति॒ तेजः॑ । तेज॑ ए॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ प॒ञ्च॒द॒शः । प॒ञ्च॒द॒शो भ॑वति । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । भ॒व॒ती॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ स॒प्त॒द॒शः । स॒प्त॒द॒शो भ॑वति । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । भ॒व॒त्य॒न्नाद्य॑स्य । अ॒न्नाद्य॒स्याव॑रुध्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न-अद्य॑स्य । अव॑रुध्या॒ अथो᳚ । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ । अथो॒ प्र । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रैव । ए॒व तेन॑ । तेन॑ जायते । जा॒य॒ते॒ प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒शः । प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒शो᳚ऽग्निष्टो॒मः । प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒श इति॑ पञ्च-वि॒ꣳ॒शः । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो भ॑वति । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । भ॒व॒ति॒ प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । आप्त्यै॑ महाव्र॒तवान्॑ । म॒हा॒व्र॒तवा॑न॒न्नाद्य॑स्य । म॒हा॒व्र॒तवा॒निति॑ महाव्र॒त-वा॒न्॒ । अ॒न्नाद्य॒स्याव॑ रुध्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न-अद्य॑स्य । अव॑रुद्ध्यै विश्व॒जित् । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ । वि॒श्व॒जिथ्सर्व॑पृष्ठः । वि॒श्व॒जिदिति॑ विश्व-जित् । सर्व॑पृष्ठोति रा॒त्रः । सवृ॑पृष्ठ॒ इति॒ सर्व॑-पृ॒ष्ठः॒ । अ॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ सर्व॑स्य । सर्व॑स्या॒बि॑जित्यै । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ (39) ॥
दे॒वस्य॑ त्वा । त्वा॒ स॒वि॒तुः । स॒वि॒तु प्र॑स॒वे । प्र॒स॒वे᳚ऽश्विनोः᳚ । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वे । अ॒श्विनो᳚र्बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या᳚म्पू॒ष्णः । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म्॒ । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । हस्ता᳚भ्या॒मा । आ द॑दे । द॒द॒ इ॒माम् । इ॒माम॑गृभ्णन्न् । अ॒गृ॒भ्ण॒न्र॒श॒नाम् । र॒श॒नामृ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॒ पूर्वे᳚ । पूर्व॒ आयु॑षि । आयु॑षि वि॒दथे॑षु । वि॒दथे॑षु क॒व्या । क॒व्येति॑ क॒व्या ॥ तया॑ दे॒वाः । दे॒वास्सु॒तम् । सु॒तमा । आ ब॑भूवुः । ब॒भू॒वुर् ऋ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॒ सामन्न्॑ । साम᳚न्त्थ्स॒रम् । स॒रमा॒रप॑न्ती । आ॒रप॒न्तीत्या᳚-रप॑न्ती ॥ अ॒भि॒धा अ॑सि । अ॒भि॒दा इत्य॑भि-धाः । अ॒सि॒ भुव॑नम् । भुव॑नमसि । अ॒सि॒ य॒न्ता । य॒न्ताऽसि॑ । अ॒सि॒ ध॒र्ता । ध॒र्ताऽसि॑ । अ॒सि॒ सः । सो᳚ऽग्निम् । अ॒ग्निँव्वै᳚श्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रꣳ सप्र॑थसम् । सप्र॑थसङ्गच्छ । सप्र॑थस॒मिति॒ स-प्र॒थ॒स॒म्॒ । ग॒च्छ॒ स्वाहा॑कृतः । स्वाहा॑कृत पृथि॒व्याम् । स्वाहा॑कृत॒ इति॒ स्वाहा᳚-कृ॒तः॒ । पृ॒थि॒व्याँय्य॒न्ता । य॒न्ता राट् । राड्य॒न्ता । य॒न्ताऽसि॑ । अ॒सि॒ यम॑नः । यम॑नो ध॒र्ता । ध॒र्ताऽसि॑ । अ॒सि॒ ध॒रुणः॑ । ध॒रुण॑ कृ॒ष्यै । कृ॒ष्यै त्वा᳚ । त्वा॒ ख्षेमा॑य । ख्षेमा॑य त्वा । त्वा॒ र॒य्यै । र॒य्यै त्वा᳚ । त्वा॒ पोषा॑य । पोषा॑य त्वा । त्वा॒ पृ॒थि॒व्यै । पृ॒थि॒व्यै त्वा᳚ । त्वा॒ऽन्तरि॑ख्षाय । अ॒न्तरि॑ख्षाय त्वा । त्वा॒ दि॒वे । दि॒वे त्वा᳚ । त्वा॒ स॒ते । स॒ते त्वा᳚ । त्वाऽस॑ते । अस॑ते त्वा । त्वा॒ऽद्भ्यः । अ॒द्भ्यस्त्वा᳚ । अ॒द्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । त्वौष॑धीभ्यः । ओष॑धीभ्यस्त्वा । ओष॑धीभ्य॒ इत्यो॑षधि-भ्यः॒ । त्वा॒ विश्वे᳚भ्यः । विश्वे᳚भ्यस्त्वा । त्वा॒भू॒तेभ्यः॑ । भू॒तेभ्य॒ इति॑ भू॒तेभ्यः॑ (40) ॥11॥
वि॒भूर्मा॒त्रा । वि॒भूरिति॑ वि-भूः । मा॒त्रा प्र॒भूः । प्र॒भू पि॒त्रा । प्र॒भूरिति॑ प्र-भूः । पि॒त्राऽश्वः॑ । अश्वो॑ऽसि । अ॒सि॒ हयः॑ । हयो॑ऽसि । अ॒स्यत्यः॑ । अत्यो॑ऽसि । अ॒सि॒ नरः॑ । नरो॑ऽसि । अ॒स्यर्वा᳚ । अर्वा॑ऽसि । अ॒सि॒ सप्तिः॑ । सप्ति॑रसि । अ॒सि॒ वा॒जी । व्या॒ज्य॑सि । अ॒सि॒ वृषा᳚ । वृषा॑ऽसि । अ॒सि॒ नृ॒मणाः᳚ । नृ॒मणा॑ असि । नृ॒मणा॒ इति॑ नृ-मनाः᳚ । अ॒सि॒ ययुः॑ । ययु॒र्नाम॑ । नामा॑ऽसि । अ॒स्या॒दि॒त्याना᳚म् । आ॒दि॒त्याना॒म्पत्व॑ । पत्वानु॑ । अन्वि॑हि । इ॒ह्य॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ स्वाहा᳚ । स्वाहे᳚न्द्रा॒ग्निभ्या᳚म् । इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या॒मिती᳚न्द्रा॒ग्नि-भ्या॒म्॒ । स्वाहा᳚ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । स्वाहा॒ विश्वे᳚भ्यः । विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्वा᳚भ्यः । सर्वा᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्य इ॒ह । इ॒ह धृतिः॑ । धृति॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहे॒ह । इ॒ह विधृ॑तिः । विधृ॑ति॒स्स्वाहा᳚ । विधृ॑ति॒रिति॒ वि-धृ॒तिः॒ । स्वाहे॒ह । इ॒हरन्तिः॑ । रन्ति॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहे॒ह । इ॒ह रम॑तिः । रम॑ति॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ भूः । भूर॑सि । अ॒सि॒ भु॒वे । भु॒वे त्वा᳚ । त्वा॒ भव्या॑य । भव्या॑य त्वा । त्वा॒ भ॒वि॒ष्य॒ते । भ॒वि॒ष्य॒ते त्वा᳚ । त्वा॒ विश्वे᳚भ्यः । विश्वे᳚भ्यस्त्वा । त्वा॒ भू॒तेभ्यः॑ । भू॒तेभ्यो॒ देवाः᳚ । देवा॑ आशापालाः । आ॒शा॒पा॒ला॒ ए॒तम् । आ॒शा॒पा॒ला॒ इत्या॑शा-पा॒लाः॒ । ए॒तन्दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्योऽश्व᳚म् । अश्व॒म्मेधा॑य । मेधा॑य॒ प्रोख्षि॑तम् । प्रोख्षि॑तङ्गोपायत । प्रोख्षि॑त॒मिति॒ प्र- उ॒ख्षि॒त॒म् । गो॒पा॒य॒तेति॑ गोपायत (41) ॥
आय॑नाय॒ स्वाहा᳚ । आय॑ना॒येत्या᳚-अय॑नाय । स्वाहा॒ प्राय॑णाय । प्राय॑णाय॒ स्वाहा᳚ । प्राय॑णा॒येति॑ प्र-अय॑नाय । स्वाहो᳚द्द्रा॒वाय॑ । उ॒द्द्रा॒वाय॒ स्वाहाः᳚ । उ॒द्द्रा॒वायेत्यु॑त्-द्रा॒वाय॑ । स्वाहोद्द्रु॑ताय । उद्द्रु॑ताय॒ स्वाहा᳚ । उद्द्रु॑ता॒येत्युत्-द्रु॒ता॒य॒ । स्वाहा॑ शूका॒राय॑ । शू॒का॒राय॒ स्वाहा᳚ । शू॒का॒रायेति॑ शू-का॒राय॑ । स्वाहा॒ शूकृ॑ताय । शूकृ॑ताय॒ स्वाहा᳚ । शूकृ॑ता॒येति॒ शू-कृ॒ता॒य॒ । स्वाहा॒पला॑यिताय । पला॑यिताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽऽपला॑यिताय । आ॒पला॑यिताय॒ स्वाहा᳚ । आ॒पला॑यिता॒येत्या᳚-पला॑यि-ताय । स्वाहा॒ऽऽवल्ग॑ते । आ॒वल्ग॑ते॒ स्वाहा᳚ । आ॒वल्ग॑त॒ इत्या᳚-वल्ग॑ते । स्वाहा॑ परा॒वल्ग॑ते । प॒रा॒वल्ग॑ते॒ स्वाहा᳚ । प॒रा॒वल्ग॑त॒ इति॑ परा-वल्ग॑ते । स्वाहा॑ऽऽय॒ते । आ॒य॒ते स्वाहा᳚ । आ॒य॒त इत्या᳚-य॒ते । स्वाहा᳚ प्रय॒ते । प्र॒य॒ते स्वाहा᳚ । प्र॒य॒त इति॑ प्र-य॒ते । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (42) ॥13॥
अ॒ग्नये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सोमा॑य । सोमा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ वा॒यवे᳚ । वा॒यवे॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽपाम् । अ॒पाम्मोदा॑य । मोदा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ सवि॒त्रे । स॒वि॒त्रे स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै । सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ बृह॒स्प॑तये । बृह॒स्पत॑ये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑मि॒त्राय॑ । मि॒त्राय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ वरु॑णाय । वरु॑णाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (43) ॥
पृ॒थि॒व्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽन्तरि॑ख्षाय । अ॒न्तरि॑ख्षाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ दि॒वे । दि॒वे स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सूर्या॑य । सूर्या॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ च॒न्द्रम॑से । च॒न्द्रम॑से॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नख्ष॑त्रेभ्यः । नख्ष॑त्रेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ प्राच्यै᳚ । प्राच्यै॑ दि॒शे । दि॒शे स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ दख्षि॑णायै । दख्षि॑णायै दि॒शे । दि॒शे स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ प्र॒तीच्यै᳚ । प्र॒तीच्यै॑ दि॒शे । दि॒शे स्वाहा᳚ । स्वाहोदी᳚च्यै । उदी᳚च्यै दि॒शे । दि॒शे स्वाहा᳚ । स्वाहो॒र्ध्वायै᳚ । ऊ॒र्ध्वायै॑ दि॒शे । दि॒शे स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ दि॒ग्भ्यः । दि॒ग्भ्यस्स्वाहा᳚ । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । स्वाहा॑ऽवान्तरदि॒शाभ्यः॑ । अ॒वा॒न्त॒र॒दि॒शाभ्य॒स्स्वाहा᳚ । अ॒वा॒न्त॒र॒दि॒शाभ्य॒ इत्य॑वान्तर-दि॒शाभ्यः॑ । स्वाहा॒ समा᳚भ्यः । समा᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ श॒रद्भ्यः॑ । श॒रद्भ्य॒स्स्वाहा᳚ । श॒रद्भ्य॒ इति॑ श॒रत्-भ्यः॒ । स्वाहा॑ऽहोरा॒त्रेभ्यः॑ । अ॒हो॒रा॒त्रेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । अ॒हो॒रा॒त्रेभ्य॒ इत्य॑हः-रा॒त्रेभ्यः॑ । स्वाहा᳚ऽर्धमा॒सेभ्यः॑ । अ॒र्ध॒मा॒सेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । अ॒र्ध॒मा॒सेभ्य॒ इत्य॑र्ध-मा॒सेभ्यः॑ । स्वाहा॒ मासे᳚भ्यः । मासे᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाह॒र्तुभ्यः॑ । ऋ॒तुभ्य॒स्स्वाहा᳚ । ऋ॒तुभ्य॒ इत्यृ॒तु-भ्यः॒ । स्वाहा॑ सँव्वथ्स॒राय॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒राय॒ स्वाहा᳚ । सँ॒व्व॒थ्स॒रायेति॑ सम्-व॒थ्स॒राय॑ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्यै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (44) ॥
अ॒ग्नये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सोमा॑य । सोमा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ सवि॒त्रे । स॒वि॒त्रे स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै । सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ पू॒ष्णे । पू॒ष्णे स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ बृह॒स्पत॑ये । बृह॒स्पत॑ये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽपाम् । अ॒पाम्मोदा॑य । मोदा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ वा॒यवे᳚ । वा॒यवे॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ मि॒त्राय॑ । मि॒त्राय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ वरु॑णाय । वरु॑णाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (45) ॥
पृ॒थि॒व्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽन्तरि॑ख्षाय । अ॒न्तरि॑ख्षाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ दि॒वे । दि॒वे स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सोमा॑य । सोमा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सूर्या॑य । सूर्या॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ च॒न्द्रम॑से । च॒न्द्रम॑से॒ स्वाहा᳚ । स्वाहाऽह्ने᳚ । अह्ने॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ रात्रि॑यै । रात्रि॑यै॒ स्वाहा᳚ । स्वाह॒र्जवे᳚ । ऋ॒जवे॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ सा॒धवे᳚ । स्वा॒धवे॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ सुख्षि॒त्यै । सुख्षि॒त्यै स्वाहा᳚ । सु॒ख्षि॒त्या इति॑ सु-ख्षि॒त्यै । स्वाहा᳚ ख्षु॒धे । ख्षु॒धे स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ऽऽ शिति॒म्ने । आ॒शि॒ति॒म्ने स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ रोगा॑य । रोगा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ हि॒माय॑ । हि॒माय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ शी॒ताय॑ । शी॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ऽऽत॒पाय॑ । आ॒त॒पाय॒ स्वाहा᳚ । आ॒त॒पायेत्या᳚-त॒पाय॑ । स्वाहाऽर॑ण्याय । अर॑ण्याय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ सुव॒र्गाय॑ । सु॒व॒र्गाय॒ स्वाहा᳚ । सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः-गाय॑ । स्वाहा॑ लो॒काय॑ । लो॒काय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (46) ॥17॥
भुवो॑ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॒ङ्कर्म॑णा । कर्म॑णा॒ऽपसा᳚ । अप॑स॒र्तस्य॑ । ऋ॒तस्य॑ प॒थ्या᳚ । पथ्या॑ऽसि । अ॒सि॒ वसु॑भिः । वसु॑बि॒र्देवेभिः॑ । वसु॑भि॒रिति॒ वसु॑-भिः॒ । दे॒वेभि॑र्दे॒वत॑या । दे॒वत॑या गाय॒त्रेण॑ । गा॒य॒त्रेण॑ त्वा । त्वा॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा युनज्मि । यु॒न॒ज्मि॒ वस॒न्तेन॑ । व॒स॒न्तेन॑ त्वा । त्व॒र्तुना᳚ । ऋ॒तुना॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ दीख्षयामि । दी॒ख्ष॒या॒मि॒ रु॒द्रेभिः॑ । रु॒द्रेभि॑र्दे॒वेभि॑ । दे॒वेभि॑र्दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ त्रैष्टु॑भेन । त्रैष्टु॑भेन त्वा । त्वा॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा युनज्मि । यु॒न॒ज्मि॒ ग्री॒ष्मेण॑ । ग्री॒ष्मेण॑ त्वा । त्व॒र्तुना᳚ । ऋ॒तना॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ दीख्षयामि । दी॒ख्ष॒या॒म्या॒दि॒त्येभिः॑ । आ॒दि॒त्यैभि॑र्दे॒वेभिः॑ । दे॒वेभि॑र्दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ जाग॑तेन । जाग॑तेन त्वा । त्वा॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा युनज्मि । यु॒न॒ज्मि॒ व॒र्॒?षाभिः॑ । व॒र्॒?षाभि॑स्त्वा । त्व॒र्तुना᳚ । ऋ॒तना॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ दीख्षयामि । दी॒ख्ष॒या॒मि॒ विश्वे॑भिः । विश्वे॑भिर्दे॒वेभिः॑ । दे॒वेभि॑र्दे॒वत॑या । दे॒वत॒याऽऽनु॑ष्टुभेन । आनु॑ष्टुभेन त्वा । आनु॑ष्टुभे॒नेत्यानु॑-स्तु॒भे॒न॒ । त्वा॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा युनज्मि । य॒न॒ज्मि॒ श॒रदा।᳚ (47)
। श॒रदा᳚ त्वा । त्व॒र्तुना᳚ । ऋ॒तुना॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ दीख्षयामि । दी॒ख्ष॒या॒म्यङ्गि॑रोभिः । अङ्गि॑रोभिर्दे॒वेभिः॑ । अङ्गि॑रोभि॒त्यङ्गि॑रः-भिः॒ । दे॒वेभि॑र्दे॒वत॑या । दे॒वत॑या॒ पाङ्क्ते॑न । पाङ्क्ते॑न त्वा । त्वा॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा युनज्मि । यु॒न॒ज्मि॒ हे॒म॒न्त॒शि॒शि॒राभ्या᳚म् । हे॒म॒न्त॒शि॒शि॒राभ्या᳚न्त्वा । हे॒म॒न्त॒शि॒शि॒राभ्या॒मिति॑ हेमन्त-शि॒शि॒राभ्या᳚म् । त्व॒र्तुना᳚ । ऋ॒तुना॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ दीख्षयामि । दी॒ख्ष॒या॒म्या (w) । एति॑ आहम् (w) । अ॒हम्दी॒ख्षाम् । दी॒ख्षाम॑रुहम् । अ॒रु॒ह॒मृ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॒ पत्नी᳚म् । पत्नी᳚ङ्गाय॒त्रेण॑ । गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा॒ ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा च । च॒र्तम् । ऋ॒तꣳ स॒त्ये । स॒त्ये॑ऽधाम् । अ॒धा॒ꣳ॒ स॒त्यम् । स॒त्यमृ॒ते । ऋ॒ते॑ऽधाम् । अ॒धा॒मित्य॑ धाम् ॥ म॒हीमु॑ । ऊ॒षु । सु सु॒त्रामा॑णम् । सु॒त्रामा॑णमि॒ह । सु॒त्रामा॑ण॒मिति॑ सु-त्रामा॑णम् । इ॒हधृतिः॑ । धृति॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहे॒ह । इ॒ह विधृ॑तिः । विधृ॑ति॒स्स्वाहा᳚ । विधृ॑ति॒रिति॒ वि-धृ॒तिः॒ । स्वाहे॒ह । इ॒ह रन्तिः॑ । रन्ति॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहे॒ह । इ॒ह रम॑तिः । रम॑ति॒ स्स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (48) ॥
ई॒ङ्का॒राय॒ स्वाहा᳚ । ई॒ङ्का॒रायेतीं᳚-का॒राय॑ । स्वाहेङ्कृ॑ताय । ईङ्कृ॑ताय॒ स्वाहा᳚ । ईङ्कृ॑ता॒येतीम्-कृ॒ता॒य॒ । स्वाहा॒ क्रन्द॑ते । क्रन्द॑ते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ऽव॒ क्रन्द॑ते । अ॒व॒क्रन्द॑ते॒ स्वाहा᳚ । अ॒व॒क्रन्द॑त॒ इत्य॑व-क्रन्द॑ते । स्वाहा॒ प्रोथ॑ते । प्रोथ॑ते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ प्र॒प्रोथ॑ते । प्र॒प्रोथ॑ते॒ स्वाहा᳚ । प्र॒प्रोथ॑त॒ इति॑ प्र-प्रोथ॑ते । स्वाहा॑ग॒न्धाय॑ । ग॒न्धाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ घ्रा॒ताय॑ । घ्रा॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ प्रा॒णाय॑ । प्रा॒णाय॒ स्वाहा᳚ । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । स्वाहा᳚ व्या॒नाय॑ । व्या॒नाय॒ स्वाहा᳚ । व्या॒नायेति॑ वि-अ॒नाय॑ । स्वाहा॑ऽपा॒नाय॑ । अ॒पा॒नाय॒ स्वाहा᳚ । अ॒पा॒नायेत्य॑प-अ॒नाय॑ । स्वाहा॑ सन्दी॒यमा॑नाय । स॒न्दी॒यमा॑नाय॒ स्वाहा᳚ । स॒न्दी॒यमा॑ना॒येति॑ सम्-दी॒यमा॑नाय । स्वाहा॒ सन्दि॑ताय । सन्दि॑ताय॒ स्वाहा᳚ । सन्दि॑ता॒येति॒ सम्-दि॒ता॒य॒ । स्वाहा॑ विचृ॒त्यमा॑नाय । वि॒चृ॒त्यमा॑नाय॒ स्वाहा᳚ । वि॒चृ॒त्यमा॑ना॒येति॑ वि-चृ॒त्यमा॑नाय । स्वाहा॒ विचृ॑त्ताय । विचृ॑त्ताय॒ स्वाहा᳚ । विचृ॑त्ता॒येति॒ वि-चृ॒त्ता॒य॒ । स्वाहा॑ पलायि॒ष्यमा॑णाय । प॒ला॒यिष्यमा॑णाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ पला॑यिताय । पला॑यिताय॒ स्वाहा᳚ । साहो॑ परंस्य॒ते । उ॒प॒र॒ं॒स्य॒ते स्वाहा᳚ । उ॒प॒र॒ं॒स्य॒त इत्यु॑प-र॒ं॒स्य॒ते । स्वाहोप॑रताय । उप॑रताय॒ स्वाहा᳚ । उप॑रता॒येत्युप॑-र॒ता॒य॒ । स्वाहा॑ निवेख्ष्य॒ते । नि॒वे॒ख्ष्य॒ते स्वाहा᳚ । नि॒वे॒ख्ष्य॒त इति॑ नि-वे॒ख्ष्य॒ते । स्वाहा॑ निवि॒शमा॑नाय । नि॒वि॒शमा॑नाय॒ स्वाहा᳚ । नि॒वि॒शमा॑ना॒येति॑ नि-वि॒शमा॑नाय । स्वाहा॒ निवि॑ष्टाय । निवि॑ष्टाय॒ स्वाहा᳚ । निवि॑ष्टा॒येति॒ नि-वि॒ष्टा॒य॒ । स्वाहा॑ निषथ्स्य॒ते । नि॒ष॒थ्स्य॒ते स्वाहा᳚ । नि॒ष॒थ्स्य॒त इति॑ नि-स॒थ्स्य॒ते । स्वाहा॑ नि॒षीद॑ते । नि॒षीद॑ते॒ स्वाहा᳚ । नि॒षीद॑त॒ इति॑ नि-सीद॑ते । स्वाहा॒ निष॑ण्णाय । निष॑ण्णाय॒ स्वाहा᳚ । निष॑ण्णा॒-येति॒ नि-स॒न्ना॒य॒ । स्वाहा॑ ऽसिष्य॒ते (49)।
आ॒सि॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । स्वाहाऽऽसी॑नाय । आसी॑नाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ऽऽसि॒ताय॑ । आ॒सि॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ निपथ्स्य॒ते । नि॒प॒थ्स्य॒ते स्वाहा᳚ । नि॒प॒थ्स्य॒त इति॑ नि-प॒थ्स्य॒ते । स्वाहा॑नि॒पद्य॑मानाय । नि॒पद्य॑मानाय॒ स्वाहा᳚ । नि॒षद्य॑माना॒येति॑ नि-पद्य॑मानाय । स्वाहा॒ निप॑न्नाय । निप॑न्नाय॒ स्वाहा᳚ । निप॑न्ना॒येति॒ नि-प॒न्ना॒य॒ । स्वाहा॑ शयिष्य॒ते । श॒यि॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ शया॑नाय । शया॑नाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ शयि॒ताय॑ । श॒यि॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ सम्मीलिष्य॒ते । स॒म्मी॒लि॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । स॒म्मी॒लि॒ष्य॒त इति॑ सम्-मी॒लि॒ष्य॒ते । स्वाहा॑ स॒म्मील॑ते । स॒म्मी॑लते॒ स्वाहा᳚ । स॒म्मील॑त॒ इति॑ सम्-मील॑ते । स्वाहा॒ सम्मी॑लिताय । सम्मी॑लिताय॒ स्वाहा᳚ । सम्मी॑लता॒येति॒ सम्-मी॒लि॒ता॒य॒ । स्वाहा᳚ स्वफ्स्य॒ते । स्व॒फ्स्य॒ते स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ स्वप॒ते । स्व॒प॒ते स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ सु॒प्ताय॑ । सु॒प्ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ प्रभोथ्स्य॒ते । प्र॒भो॒थ्स्य॒ते स्वाहा᳚ । प्र॒भो॒थ्स्य॒त इति॑ प्र-भो॒थ्स॒ते । स्वाहा᳚ प्र॒बुद्ध्य॑मानाय । प्र॒बुद्ध्य॑मानाय॒ स्वाहा᳚ । प्र॒बुद्ध्य॑माना॒येति॑ प्र-बुद्ध्य॑मानाय । स्वाहा॒ प्रबु॑द्धाय । प्रबु॑द्धाय॒ स्वाहा᳚ । प्रबु॑द्धा॒येति॒ प्र-बु॒द्धा॒य॒ । स्वाहा॑ जागरिष्य॒ते । जा॒ग॒रि॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ जाग्र॑ते । जाग्र॑ते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ जागरि॒ताय॑ । जा॒ग॒रि॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ शुश्रू॑षमाणाय । शुश्रू॑षमाणाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ शृण्व॒ते । शृ॒ण्व॒ते स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ श्रु॒ताय॑ । श्रु॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ वीख्षिष्य॒ते । वी॒ख्षि॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । वी॒ख्ष॒ष्य॒त इति॑ वि-ई॒ख्षि॒ष्य॒ते । स्वाहा॒ वीख्ष॑माणाय (50)।
वीख्ष॑माणाय॒ स्वाहा᳚ । वीख्ष॑माणा॒येति॑ वि-ईख्ष॑माणाय । स्वाहा॒ वीख्षि॑ताय । वीख्षि॑ताय॒ स्वाहा᳚ । वीख्षि॑ता॒येति॒ वि-ई॒ख्षि॒ता॒य॒ । स्वाहा॑ सꣳहास्य॒ते । स॒ꣳ॒हा॒स्य॒ते स्वाहा᳚ । स॒ꣳ॒हा॒स्य॒त इति॑ सम्-हा॒स्य॒ते । स्वाहा॑ स॒ञ्जिहा॑नाय । स॒ञ्जिहा॑नाय॒ स्वाहा᳚ । स॒ञ्जिहा॑ना॒येति॑ सम्-जिहा॑नाय । स्वाहो॒ज्जिहा॑नाय । उ॒ज्जिहा॑नाय॒ स्वाहा᳚ । उ॒ज्जिहा॑ना॒येत्यु॑त्-जिहा॑नाय । स्वाहा॑ विवर्थ्स्य॒ते । वि॒व॒र्थ्स्य॒ते स्वाहा᳚ । वि॒व॒र्थ्स्य॒त इति॑ वि-व॒र्थ्स॒ते । स्वाहा॑ वि॒वर्त॑मानाय । विवर्त॑मानाय॒ स्वाहा᳚ । वि॒वर्त॑माना॒येति॑ वि-वर्त॑मानाय । स्वाहा॒ विवृ॑त्ताय । विवृ॑त्ताय॒ स्वाहा᳚ । विवृ॑त्ता॒येति॒ वि-वृ॒त्ता॒य॒ । स्वाहो᳚त्थास्य॒ते । उ॒त्था॒स्य॒ते स्वाहा᳚ । उ॒त्था॒स्य॒त इत्यु॑त्-स्था॒स्य॒ते । स्वाहो॒त्तिष्ठ॑ते । उ॒त्तिष्ठ॑ते॒ स्वाहा᳚ । उ॒त्तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑त्-तिष्ठ॑ते । स्वाहोत्थि॑ताय । उत्थि॑ताय॒ स्वाहा᳚ । उत्थि॑ता॒येत्युत्-स्थि॒ता॒य॒ । स्वाहा᳚ विधविष्य॒ते । वि॒ध॒वि॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । वि॒ध॒वि॒ष्य॒त इति॑ वि-ध॒वि॒ष्य॒ते । स्वाहा॑ विधून्वा॒नाय॑ । वि॒धू॒न्वा॒नाय॒ स्वाहा᳚ । वि॒धू॒न्वा॒नायेति॑ वि-धू॒न्वा॒नाय॑ । स्वाहा॒ विधू॑ताय । विधू॑ताय॒ स्वाहा᳚ । विधू॑ता॒येति॒ वि-धू॒ता॒य॒ । स्वाहो᳚त्क्रंस्य॒ते । उ॒त्क्र॒ं॒स्य॒ते स्वाहा᳚ । उ॒त्क्र॒ं॒स्य॒त इत्यु॑त्-क्र॒ं॒स्य॒ते । स्वाहो॒त्क्राम॑ते । उ॒त्क्राम॑ते॒ स्वाहा᳚ । उ॒त्क्राम॑त॒ इत्यु॑त्-क्राम॑ते । स्वाहोत्क्रा᳚न्ताय । उत्क्रा᳚न्ताय॒ स्वाहा᳚ । उत्क्रा᳚न्ता॒येत्युत्-क्रा॒न्ता॒य॒ । स्वाहा॑ चङ्क्रमिष्य॒ते । च॒ङ्क्र॒मि॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ च॒ङ्क्रम्यमा॑णाय । च॒ङ्क्र॒म्यमा॑णाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ चङ्क्रमि॒ताय॑ । च॒ङ्क्र॒मिताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ कण्डूयिष्य॒ते । क॒ण्डू॒यि॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ कण्डू॒यमा॑नाय । क॒ण्डू॒यमा॑नाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ कण्डू॒यि॒ताय॑ । क॒ण्डू॒यि॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ निकषिष्य॒ते । नि॒क॒षि॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । नि॒क॒षि॒ष्य॒त इति॑ नि-क॒षि॒ष्य॒ते । स्वाहा॑ नि॒कष॑माणाय । नि॒कष॑माणाय॒ स्वाहा᳚ । नि॒कष॑माणा॒येति॑ नि-कष॑माणाय । स्वाहा॒ निक॑षिताय । निक॑षिताय॒ स्वाहा᳚ । निक॑षिता॒येति॒ नि-क॒षि॒ता॒य॒ । स्वाहा॒ यत् । यदत्ति॑ । अत्ति॒ तस्मै᳚ । तस्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ यत् । यत्पिब॑ति । पिब॑ति॒ तस्मै᳚ । तस्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ यत् । यन्मेह॑ति । मेह॑ति॒ तस्मै᳚ । तस्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ यत् । यच्छकृ॑त् । शकृ॑त्क॒रोति॑ । क॒रोति॒ तस्मै᳚ । तस्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ रेत॑से । रेत॑से॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॒स्स्वाहा᳚ । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । स्वाहा᳚ प्र॒जन॑नाय । प्र॒जन॑नाय॒ स्वाहा᳚ । प्र॒जन॑ना॒- येति᳚ प्र-जन॑नाय । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (51) ॥
अ॒ग्नये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ वा॒यवे᳚ । वा॒यवे॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सूर्या॑य । सूर्या॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाह॒र्तम् । ऋ॒तम॑सि । अ॒स्यृ॒र्तस्य॑ । ऋ॒तस्य॒र्तम् । ऋ॒तम॑सि । अ॒सि॒ स॒त्यम् । स॒त्यम॑सि । अ॒सि॒ स॒त्यस्य॑ । स॒त्यस्य॑ स॒त्यम् । स॒त्यम॑सि । अ॒स्यृ॒तस्य॑ । ऋ॒तस्य॒ पन्थाः᳚ । पन्था॑ असि । अ॒सि॒ दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚ञ्छा॒या । छा॒याऽमृत॑स्य । अ॒मृत॑स्य॒ नाम॑ । नाम॒ तत् । तथ्स॒त्यम् । स॒त्यँय्यत् । यत्त्वम् । त्वम्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒रसि॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अस्यधि॑ । अधि॒ यत् । यद॑स्मिन् । अ॒स्मि॒न्वा॒जिनि॑ । वा॒जिनी॑व । इ॒व॒ शुभः॑ । शुभ॒स्स्पर्ध॑न्ते । स्वर्ध॑न्ते॒ दिवः॑ । दिव॒स्सूये॑ण । सूर्ये॑ण॒ विशः॑ । विशो॒ऽपः । अ॒पो वृ॑णा॒नः । वृ॒णा॒न प॑वते । प॒व॒ते॒ क॒व्यन् । क॒व्यन्प॒शुम् । प॒शुन्न । न गो॒पाः । गो॒पा इर्यः॑ । गो॒पा इति॑ गो-पाः । इर्य॒ परि॑ज्मा । परि॒ज्मेति॒ परि॑-ज्मा॒ (52) ॥
सा॒ध्यावै । वै दे॒वाः । दे॒वा स्सु॑व॒र्गका॑माः । सु॒व॒र्गका॑मा ए॒तम् । सु॒व॒र्गका॑मा॒ इति॑ सुव॒र्ग-का॒माः॒ । ए॒तꣳ ष॑ड्रा॒त्रम् । ष॒ड्रा॒त्रम॑पश्यन् । ष॒ड्रा॒त्रमिति॑ षट्-रा॒त्रम् । अ॒प॒श्य॒न्तम् । तमा । आह॑रन् । अ॒ह॒र॒न्तेन॑ । तेना॑यजन्त । अ॒ज॒य॒न्त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै ते । ते सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन् । आ॒य॒न् ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑ष्षड्रा॒तम् । ष॒ड्रा॒त्रमास॑ते । ष॒ड्रा॒त्रमिति॑ षट्-रा॒त्रम् । आस॑ते सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒व लो॒कम् । लो॒कँय्य॑न्ति । य॒न्ति॒ दे॒व॒स॒त्रम् । दे॒व॒स॒त्रँव्वै । दे॒व॒स॒त्रमिति॑ देव-स॒त्रम् । वै ष॑ड्रा॒त्रः । ष॒ड्रा॒त्र प्र॒त्यख्ष᳚म् । ष॒ड्रा॒त्र इति॑ षट्-रा॒त्रः । प्र॒त्यख्ष॒ꣳ॒ हि । प्र॒त्यख्ष॒मिति॑ प्रति-अख्ष᳚म् । ह्ये॑तानि॑ । ए॒तानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॒ ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस्स॑षड्रा॒त्रम् । ष॒ड्रा॒त्रमास॑ते । ष॒ड्रा॒त्रमिति॑ षट्-रा॒त्रम् । आस॑ते सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षः । ए॒व दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ अ॒भ्यारो॑हन्ति । अ॒भ्यारो॑हन्ति षड्रा॒त्रः । अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि-आरो॑हन्ति । ष॒ड्रा॒त्रो भ॑वति । ष॒ड्रा॒त्र इति॑ षट्-रात्रः । भ॒व॒ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॒ष्षट् । षट्पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठैः (1)।
। पृ॒ष्ठैरे॒व । ए॒वर्तून् । ऋ॒तून॒न्वारो॑हन्ति । अ॒न्वारो॑हन्त्यृ॒तुभिः॑ । अ॒न्वारो॑ह॒न्तीत्य॑नु-आरो॑हन्ति । ऋ॒तुभि॑स्सँव्वथ्सरम् । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । सँ॒व्व॒थ्स॒रन्ते । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । ते सँ॑व्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒र ए॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्याँ᳚य्यन्ति । बृ॒ह॒द्र॒थन्त॒राभ्या॒मिति॑ बृहत्-र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् । य॒न्ती॒यम् । इ॒यँव्वाव । वाव र॑थन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒र॒म॒सौ । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम्-त॒रम् । अ॒सौ बृ॒हत् । बृ॒हदा॒भ्याम् । आ॒भ्यामे॒व । ए॒व य॑न्ति । य॒न्त्यथो᳚ । अथो॑ अ॒नयोः᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । अ॒नयो॑रे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्ये॒ते । ए॒ते वै । ए॒ते इत्ये॒ते । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या᳚ञ्ज॒साय॑नी । अ॒ञ्ज॒साय॑नी स्रु॒ती । अ॒ञ्ज॒साय॑नी॒ इत्य॑ञ्जसा-अय॑नी । स्रु॒ती ताभ्या᳚म् । स्रु॒ती इति॑ स्रु॒ती । ताभ्या॑मे॒व । ए॒व सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्य॑न्ति । य॒न्ति॒ त्रि॒वृत् । त्रि॒वृद॑ग्निष्टो॒मः । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो भ॑वति । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । भ॒व॒ति॒ तेजः॑ । तेज॑ ए॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ प॒ञ्च॒द॒शः । प॒ञ्च॒द॒शो भ॑वति । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । भ॒व॒ती॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ स॒प्त॒द॒शः । स॒प्त॒द॒शो भ॑वति । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः। (2)
। भ॒व॒त्य॒न्नाद्य॑स्य । अ॒न्नाद्य॒स्याव॑रुद्ध्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न-अद्य॑स्य । अव॑रुध्या॒ अथो᳚ । अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ । अथो॒ प्र । प्रैव । ए॒व तेन॑ । तेन॑ जायन्ते । जा॒य॒न्त॒ ए॒क॒वि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शो भ॑वति । ए॒क॒वि॒ꣳ॒ इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो᳚ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । अथो॒ रुच᳚म् । अथो॒ इत्यथो᳚ । रुच॑मे॒व । ए॒वात्मन् । आ॒त्मन्द॑धते । द॒ध॒ते॒ त्रि॒ण॒वः । त्रि॒ण॒वो भ॑वति । त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि-न॒वः । भ॒व॒ति॒ विजि॑त्यै । विजि॑त्यै त्रय-स्त्रि॒ꣳशः । विजि॑त्या॒ इति॒ वि-जि॒त्यै॒ । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शो भ॑वति । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श इति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शः । भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै सदोहविर्धा॒निनः॑ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । स॒दो॒ह॒वि॒र्धा॒निन॑ ए॒तेन॑ । स॒दो॒ह॒वि॒र्धा॒निन॒ इति॑ सदः-ह॒वि॒र्धा॒निनः॑ । ए॒तेन॑ षड्रा॒त्रेण॑ । ष॒ड्रा॒त्रेण॑ यजेरन् । ष॒ड्रा॒त्रेणेति॑ षट्-रा॒त्रेण॑ । य॒जे॒र॒न्नाश्व॑त्थी । आश्व॑त्थी हवि॒र्धान᳚म् । आश्व॑त्थी॒ इत्याश्व॑त्थी । ह॒वि॒र्धान॑ञ्च । ह॒वि॒र्धान॒मिति॑ हविः-धान᳚म् । चाग्नी᳚ध्रम् । आग्नी᳚ध्रञ्च । आग्नी᳚ध्र॒मित्याग्नि॑-इ॒ध्र॒म्॒ । च॒ भ॒व॒तः॒ । भ॒व॒त॒स्तत् । तद्धि । हि सु॑व॒र्ग्य᳚म् । सु॒व॒र्ग्य॑ञ्च॒क्रीव॑ती । सु॒व॒र्ग्य॑मिति॑ सुवः-ग्य᳚म् । च॒क्रीव॑ती भवतः । च॒क्रीव॑ती॒ इति॑ च॒क्रीव॑ती । भ॒व॒त॒स्सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै । सम॑ष्ट्या उ॒लूख॑लबुध्नः । सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सम्-अ॒ष्ट्यै॒ । उ॒लूख॑लबुध्नो॒ यूपः॑ । उ॒लूख॑लबुध्न॒ इत्यु॒लूख॑ल-बु॒ध्नः॒ । यूपो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्राञ्चः॑ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । प्राञ्चो॑ यान्ति । या॒न्ति॒ प्राङ् । प्राङि॑व । इ॒व॒ हि । हि सु॑व॒र्गः । सु॒व॒र्गो लो॒कः । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः। (3)
लो॒कस्सर॑स्वत्या । सर॑स्वत्यायान्ति । या॒न्त्ये॒षः । ए॒ष वै । वै दे॑व॒यानः॑ । दे॒व॒यान॒ पन्थाः᳚ । दे॒व॒यान॒ इति॑ देव-यानः॑ । पन्था॒स्तम् । तमे॒व । ए॒वान्वारो॑हन्ति । अ॒न्वारो॑हन्त्या॒क्रोश॑न्तः । अ॒न्वारो॑ह॒न्तीत्य॑नु-आरो॑हन्ति । आ॒क्रोश॑न्तो यान्ति । आ॒क्रोश॑न्त॒ इत्या᳚-क्रोश॑न्तः । या॒न्त्यव॑र्तिम् । अव॑र्तिमे॒व । ए॒वान्य॒स्मिन्न्॑ । अ॒न्यस्मि॑न्प्रति॒षज्य॑ । प्र॒ति॒षज्य॑ प्रति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒षज्येति॑ प्रति-सज्य॑ । प्र॒ति॒ष्ठाङ्ग॑च्छन्ति । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ग॒च्छ॒न्ति॒ य॒दा । य॒दा दश॑ । दश॑ श॒तम् । श॒तङ्कु॒र्वन्ति॑ । कु॒र्वन्त्यथ॑ । अथैक᳚म् । एक॑मु॒त्थान᳚म् । उ॒त्थानꣳ॑ श॒तायुः॑ । उ॒त्थान॒मित्यु॑त्- स्थान᳚म् । श॒तायु॒ पुरु॑षः । श॒तायु॒रिति॑ श॒त-आ॒युः॒ । पुरु॑षश्श॒तेन्द्रि॑यः । श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑षि । श॒तेन्द्रि॑य॒ इति॑ श॒त-इ॒न्द्रि॒यः॒ । आयु॑ष्ये॒व । ए॒वेन्द्रि॒ये । इ॒न्द्रि॒ये प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ य॒दा । य॒दा श॒तम् । श॒तꣳ स॒हस्र᳚म् । स॒हस्र॑ङ्कु॒र्वन्ति॑ । कु॒र्वन्त्यथ॑ । अथैक᳚म् । एक॑मु॒त्थान᳚म् । उ॒त्थानꣳ॑ स॒हस्र॑सम्मितः । उ॒त्थान॒मित्यु॑त्-स्थान᳚म् । स॒हस्र॑सम्मितो॒ वै । स॒हस्र॑सम्मित॒ इति॑ स॒हस्र॑-स॒म्मि॒तः॒ । वा अ॒सौ । अ॒सौ लो॒कः । लो॒को॑ऽमुम् । अ॒मुमे॒व । ए॒व लो॒कम् । लो॒कम॒भि । अ॒भि ज॑यन्ति । ज॒य॒न्ति॒ य॒दा । य॒दैषा᳚म् । ए॒षा॒म्प्र॒मीये॑त । प्र॒मीये॑त य॒दा । प्र॒मीये॒तेति॑ प्र-मीये॑त । य॒दा वा᳚ । वा॒ जीये॑रन् । जीये॑र॒न्नथ॑ । अथैक᳚म् । एक॑मु॒त्थान᳚म् । उ॒त्थान॒न्तत् । उ॒त्थान॒मित्यु॑त्-स्थान᳚म् । तद्धि । हि ती॒र्थम् । ती॒र्थमिति॑ ती॒र्थम् (4) ॥
कु॒सु॒रु॒बिन्द॒ औद्दा॑लकिः । औद्दा॑लकिरकामयत । औद्दा॑लकि॒रित्यौत्-दा॒ल॒किः॒ । अ॒का॒म॒य॒त॒ प॒शु॒मान् । प॒शु॒मान्थ्स्या᳚म् । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । स्या॒मिति॑ । इति॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तꣳ स॑प्तरा॒त्रम् । स॒प्त॒रा॒त्रमा । स॒प्त॒रा॒त्रमिति॑ सप्त-रा॒त्रम् । आह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तेन॑ । तेना॑यजत । अ॒य॒ज॒त॒ तेन॑ । तेन॒ वै । वै सः । स याव॑न्तः । याव॑न्तो ग्रा॒म्याः । ग्रा॒म्या प॒शवः॑ । प॒शव॒स्तान् । तानव॑ । अवा॑रुन्ध । अ॒रु॒न्ध॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्थ्स॑प्तरा॒त्रेण॑ । स॒प्त॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते । स॒प्त॒रा॒त्रेणेति॑ सप्त-रा॒त्रेण॑ । यज॑ते॒ याव॑न्तः । याव॑न्त ए॒व । ए॒व ग्रा॒म्याः । ग्रा॒म्या प॒शवः॑ । प॒शव॒स्तान् । ताने॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ स॒प्त॒रा॒त्रः । स॒प्त॒रा॒त्रो भ॑वति । स॒प्त॒रा॒त्र इति॑ सप्त-रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ स॒प्त । स॒प्त ग्रा॒म्याः । ग्रा॒म्या प॒शवः॑ । प॒शव॑स्स॒प्त । स॒प्तार॒ण्याः । आ॒र॒ण्यास्स॒प्त । स॒प्तछन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑स्यु॒भय॑स्य । उ॒भय॒स्याव॑रुद्ध्यै । अव॑रुद्ध्यै त्रि॒वृत् । अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्य॒ । त्रि॒वृद॑ग्निष्टो॒मः । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो भ॑वति । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । भ॒व॒ति॒ तेजः॑ । तेज॑ ए॒व। (5)
ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ प॒ञ्च॒द॒शः । प॒ञ्च॒द॒शो भ॑वति । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । भ॒व॒ती॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ स॒प्त॒द॒शः । स॒प्त॒द॒शो भ॑वति । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । भ॒व॒त्य॒न्नाद्य॑स्य । अ॒न्नाद्य॒स्याव॑रुद्ध्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न-अद्य॑स्य । अव॑रुध्या॒ अथो᳚ । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ । अथो॒ प्र । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रैव । ए॒वतेन॑ । तेन॑ जायते । जा॒य॒त॒ ए॒क॒वि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शो भ॑वति । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो᳚ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । अथो॒ रुच᳚म् । अथो॒ इत्यथो᳚ । रुच॑मे॒व । ए॒वात्मन् । आ॒त्मद्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ त्रि॒ण॒वः । त्रि॒ण॒वो भ॑वति । त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि-न॒वः । भ॒व॒ति॒ विजि॑त्यै । विजि॑त्यै पञ्चवि॒ꣳ॒शः । विजि॑त्या॒ इति॒ वि-जि॒त्यै॒ । प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒शो᳚ऽग्निष्टो॒मः । प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒श इति॑ पञ्च-वि॒ꣳ॒शः । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो भ॑वति । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । भ॒व॒ति॒ प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । आप्त्यै॑ महाव्र॒तवान्॑ । म॒हा॒व्र॒त॒वा॑न॒न्नाद्य॑स्य । म॒हा॒व्र॒तवा॒निति॑ महाव्र॒त- वा॒न्॒ । अ॒न्नाद्य॒स्याव॑रुद्ध्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न-अद्य॑स्य । अव॑रुद्ध्यै विश्व॒जित् । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्ध्यै॒ । वि॒श्व॒जिथ्सर्व॑पृष्ठः । वि॒श्व॒जिदिति॑ विश्व-जित् । सर्व॑पृष्ठोति रा॒त्रः । सर्व॑पृष्ठ॒ इति॒ सर्व॑-पृ॒ष्ठः॒ । अ॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ सर्व॑स्य । सर्व॑स्या॒ भिजि॑त्यै । अ॒भिजि॑त्यै॒ यत् । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ । यत्प्र॒त्यख्ष᳚म् । प्रत्य॑ख्ष॒म्पूर्वे॑षु । प्र॒त्यख्ष॒मिति॑ प्रति-अख्ष᳚म् । पूर्वे॒ष्वह॑स्सु । अह॑स्सु पृ॒ष्ठानि॑ । अह॒स्स्वित्यहः॑-सु॒ । पृ॒ष्ठान्यु॑पे॒युः । उ॒पे॒यु प्र॒त्यख्ष᳚म् । उ॒पे॒युरित्यु॑प-इ॒युः । प्र॒त्यख्षँ॑व्विश्व॒जिति॑ । प्र॒त्यख्ष॒मिति॑ प्रति-अख्ष᳚म् (6)।
। वि॒श्व॒जिति॒ यथा᳚ । वि॒श्व॒जितीति॑ विश्व-जिति॑ । यथा॑ दु॒ग्धाम् । दु॒ग्धामु॑प॒सीद॑ति । उ॒प॒सीद॑त्ये॒वम् । उ॒प॒सीद॒तीत्यु॑प-सीद॑ति । ए॒वमु॑त्त॒मम् । उ॒त्त॒ममहः॑ । उ॒त्त॒ममित्यु॑त्-त॒मम् । अह॑स्स्यात् । स्या॒न्न । नै॒क॒रा॒त्रः । ए॒क॒रा॒त्रश्च॒न । ए॒क॒रा॒त्र इत्ये॑क-रा॒त्रः । च॒न स्या᳚त् । स्या॒द्बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे पूर्वे॑षु । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे इति॑ बृहत्-र॒थ॒न्त॒रे । पूर्वे॒ष्वह॑स्सु । अह॒स्सूप॑ । अह॒स्स्वित्यहः॑- सु॒ । उप॑ यन्ति । य॒न्ती॒यम् । इ॒यँव्वाव । वाव र॑थन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रम॒सौ । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथ-त॒रम् । अ॒सौ बृ॒हत् । बृ॒हदा॒भ्याम् । आ॒भ्याम् ए॒व । ए॒व न । न य॑न्ति । य॒न्त्यथो᳚ । अथो॑ अ॒नयोः । अथो॒ इत्यथो᳚ । अ॒नयो॑रे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ यत् । यत्प्र॒त्यख्ष᳚म् । प्र॒त्यख्षँ॑व्विश्व॒जिति॑ । प्र॒त्यख्ष॒मिति॑ प्रति-अख्ष᳚म् । वि॒श्व॒जिति॑ पृ॒ष्ठानि॑ । वि॒श्व॒जितीति॑ विश्व-जिति॑ । पृ॒ष्ठान्यु॑प॒यन्ति॑ । उ॒प॒यन्ति॒ यथा᳚ । उ॒प॒यन्तीत्यु॑प-यन्ति॑ । यथा॒ प्रत्ता᳚म् । प्रत्ता᳚न्दु॒हे । दु॒हे ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तदिति॒ तत् (7) ॥2॥
बृह॒स्पति॑रकामयत । अ॒का॒म॒य॒त॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी स्या᳚म् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । स्या॒मिति॑ । इति॒ सः । सा ए॒तम् । ए॒तम॑ष्टरा॒त्रम् । अ॒ष्ट॒रा॒त्रम॑पश्यत् । अ॒ष्ट॒रा॒त्रमित्य॑ष्ट-रा॒त्रम् । अ॒प॒श्य॒त्तम् । त मा । आह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तेन॑ । तेना॑ यजत । अ॒य॒ज॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । स ब्र॑ह्मवर्च॒सी । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स्य॑भवत् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । अ॒भ॒व॒द्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान॑ष्टरा॒त्रेण॑ । अ॒ष्ट॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते । अ॒ष्ट॒रा॒त्रेणेत्य॑ष्ट-रा॒त्रेण॑ । यज॑ते ब्रह्मवर्च॒सी । ब्र॒ह्म॒व॒र्चस्ये॑व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । ए॒व भ॑वति । भ॒व॒त्य॒ष्ट॒रा॒त्रः । अ॒ष्ट॒रा॒त्रो भ॑वति । अ॒ष्ट॒रा॒त्र इत्य॑ष्ट-रा॒त्रः । भ॒व॒त्य॒ष्टाख्ष॑रा । अ॒ष्टाख्ष॑रा गाय॒त्री । अ॒ष्टाख्ष॒रेत्य॒ष्टा-अ॒ख्ष॒रा॒ । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सङ्गा॑यत्रि॒या । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । गा॒य॒त्रि॒यैव । ए॒व ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समव॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ऽष्ट॒रा॒त्रः । अ॒ष्ट॒रा॒त्रो भ॑वति । अ॒ष्ट॒रा॒त्र इत्य॑ष्ट-रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ चत॑स्रः । चत॑स्रो॒ वै । वै दिशः॑ । दिश॒श्चत॑स्रः । चत॑स्रोऽवान्तरदि॒शाः । अ॒वा॒न्त॒र॒दि॒शा दि॒ग्भ्यः । अ॒वा॒न्त॒र॒दि॒शा इत्य॑वान्तर-दि॒शाः । दि॒ग्भ्य ए॒व । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । ए॒व ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समव॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ त्रि॒वृत् (8)।
। त्रि॒वृद॑ग्निष्टो॒मः । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो भ॑वति । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । भ॒व॒ति॒ तेजः॑ । तेज॑ ए॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ प॒ञ्च॒द॒शः । प॒ञ्च॒द॒शो भ॑वति । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । भ॒व॒ती॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ स॒प्त॒द॒शः । स॒प्त॒द॒शो भ॑वति । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । भ॒व॒त्य॒न्नाद्य॑स्य । अ॒न्नाद्य॒स्याव॑रुध्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न-अद्य᳚स्य । अव॑रुध्या॒ अथो᳚ । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ । अथो॒ प्र । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रैव । ए॒व तेन॑ । तेन॑ जायते । जा॒य॒त॒ ए॒क॒वि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शो भ॑वति । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो᳚ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । अथो॒ रुच᳚म् । अथो॒ इत्यथो᳚ । रुच॑मे॒व । ए॒वात्मन् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ त्रि॒ण॒वः । त्रि॒ण॒वो भ॑वति । त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि-न॒वः । भ॒व॒ति॒ विजि॑त्यै । विजि॑त्यै त्रयस्त्रि॒ꣳ॒शः । विजि॑त्या॒ इति॒ वि-जि॒त्यै॒ । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शो भ॑वति । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श इति॑ त्रय-त्रि॒ꣳ॒शः । भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै पञ्चवि॒ꣳ॒शः । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । प॒ञ्च॒ वि॒ꣳ॒शो᳚ग्निष्टो॒मः । प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒श इति॑ पञ्च-वि॒ꣳ॒शः । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो भ॑वति । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । भ॒व॒ति॒ प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒ते॒ । आप्त्यै॑ महाव्र॒तवान्॑ । म॒हा॒व्र॒तवा॑न॒न्नाद्य॑स्य । म॒हा॒व्र॒तवा॒निति॑ महाव्र॒त- वा॒न्॒ । अ॒न्नाद्य॒स्याव॑रुध्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न-अद्य॑स्य । अव॑रुध्यै विश्व॒जित् । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ । वि॒श्व॒जिथ्सर्व॑पृष्ठः । वि॒श्व॒जिदिति॑ विश्व-जित् । सर्व॑पृष्ठोति रा॒त्रः । सर्व॑पृष्ठ॒ इति॒ सर्व॑-पृ॒ष्ठः॒ । अ॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ सर्व॑स्य । सर्व॑स्या॒ भिजि॑त्यै । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ (9) ॥3॥
“प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ताः । तास्सृ॒ष्टाः । सृ॒ष्टाः, ख्षुध᳚म् । ख्षुध॒न्नि । न्या॑यन् । आ॒य॒न्थ्सः । स ए॒तम् । ए॒तन्न॑वरा॒त्रम् । न॒व॒रा॒त्रम॑पश्यत् । न॒व॒रा॒त्रमिति॑ नव-रा॒त्रम् । अ॒प॒श्य॒त्तम् । त मा । आह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तेन॑ । तेना॑यजत । अ॒य॒ज॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्यो॑ कल्पत । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । अ॒क॒ल्प॒त॒ यर्हि॑ । यर्हि॑ प्र॒जाः । प्र॒जाः, ख्षुध᳚म् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ख्षुध॑न्नि॒गच्छे॑युः । नि॒गच्छे॑यु॒स्तर्हि॑ । नि॒गच्छे॑यु॒रिति॑ नि-गच्छे॑युः । तर्हि॑ नवरा॒त्रेण॑ । न॒व॒रा॒त्रेण॑ यजेत । न॒व॒रा॒त्रेणेति॑ नव-रा॒त्रेण॑ । य॒जे॒ते॒ मे । इ॒मे हि । हि वै । वा ए॒तासा᳚म् । ए॒तासाँ᳚ल्लो॒काः । लो॒का अक्ल॑प्ताः । अक्ल॑प्ता॒ अथ॑ । अथै॒ताः । ए॒ताः, ख्षुध᳚म् । ख्षुध॒न्नि । नि ग॑च्छन्ति । ग॒च्छ॒न्ती॒मान् । इ॒माने॒व । ए॒वाभ्यः॑ । आ॒भ्यो॒ लो॒कान् । लो॒कान्क॑ल्पयति । क॒ल्प॒य॒ति॒ तान् । तान्कल्प॑मानान् । कल्प॑मानान्प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्योऽनु॑ । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । अनु॑ कल्पते । क॒ल्प॒ते॒ कल्प॑न्ते । कल्प॑न्तेस्मै। (10)”
। अ॒स्मा॒ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ऊर्ज᳚म् । ऊर्ज॑म्प्र॒जासु॑ । प्र॒जासु॑ दधाति । प्र॒जास्विति॑ प्र-जासु॑ । द॒धा॒ति॒ त्रि॒रा॒त्रेण॑ । त्रि॒रा॒त्रेणै॒व । त्रि॒रा॒त्रेणेति॑ त्रि-रा॒त्रेण॑ । ए॒वेमम् । इ॒मम्लो॒कम् । लो॒कङ्क॑ल्पयति । क॒ल्प॒य॒ति॒ त्रि॒रा॒त्रेण॑ । त्रि॒रा॒त्रेणा॒न्तरि॑ख्षम् । त्रि॒रा॒त्रेणेति॑ त्रि-रा॒त्रेण॑ । अ॒न्तरि॑ख्षन्त्रिरा॒त्रेण॑ । त्रि॒रा॒त्रेणा॒मुम् । त्रि॒रा॒त्रे॒णेति॑-रा॒त्रेण॑ । अ॒मुँल्लो॒कम् । लो॒कँय्यथा᳚ । यथा॑गु॒णे । गु॒णे गु॒णम् । गु॒णम॒न्वस्य॑ति । अ॒न्वस्य॑त्ये॒वम् । अ॒न्वस्य॒तीत्य॑नु-अस्य॑ति । ए॒वमे॒व । ए॒व तत् । तल्लो॒के । लो॒के लो॒कम् । लो॒कमनु॑ । अन्व॑स्यति । अ॒स्य॒ति॒ धृत्यै᳚ । धृत्या॒ अशि॑थिलम्भावाय । अशि॑थिलम्भावाय॒ ज्योतिः॑ । अशि॑थिलम्भावा॒येत्य शि॑थिलम्-भा॒वा॒य॒ । ज्योति॒र्गौः । गौरायुः॑ । आयु॒रिति॑ । इति॑ ज्ञा॒ताः । ज्ञा॒तास्स्तोमाः᳚ । स्तोमा॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ती॒यम् । इ॒यँव्वाव । वाव ज्योतिः॑ । ज्योति॑ र॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ङ्गौः । गौर॒सौ । अ॒सावायुः॑ । आयु॑रे॒षु । ए॒ष्वे॑व । ए॒व लो॒केषु॑ । लो॒केषु॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ ज्ञात्र᳚म् । ज्ञात्र॑म्प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना᳚ङ्गच्छति । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म्। (11)
। ग॒च्छ॒ति॒ न॒व॒रा॒त्रः । न॒व॒रा॒त्रो भ॑वति । न॒व॒रा॒त्र इति॑ नव-रा॒त्रः । भ॒व॒त्य॒भि॒ पू॒र्वम् । अ॒भि॒पू॒र्वमे॒व । अ॒भि॒पू॒र्वमित्य॑भि-पू॒र्वम् । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्तेजः॑ । तेजो॑ दधाति । द॒धा॒ति॒ यः । यो ज्योगा॑मया॒वी । ज्योगा॑मयावि॒ स्यात् । ज्योगा॑मया॒वीति॒ ज्योक्-आ॒म॒या॒वी । स्या॒थ्सः । स न॑वरा॒त्रेण॑ । न॒व॒रा॒त्रेण॑ यजेत । न॒व॒रा॒त्रेणेति॑ नव-रा॒त्रेण॑ । य॒जे॒त॒ प्रा॒णाः । प्रा॒णा हि । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । हि वै । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्या धृ॑ताः । अधृ॑ता॒ अथ॑ । अथै॒तस्य॑ । ए॒तस्य॒ ज्योक् । ज्योगा॑मयति । आ॒म॒य॒ति॒ प्रा॒णान् । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒वास्मिन्न्॑ । अ॒स्मि॒न्दा॒धा॒र॒ । दा॒धा॒रो॒त । उ॒त यदि॑ । यदी॒तासु॑ । इ॒तासु॒र्भव॑ति । इ॒तासु॒रिती॒त-अ॒सुः॒ । भव॑ति॒ जीव॑ति । जीव॑त्ये॒व । ए॒वेत्ये॒व (12) ॥4॥
प्र॒जाप॑तिरकामयत । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒का॒म॒य॒त॒ प्र । प्र जा॑येय । जा॒ये॒येति॑ । इति॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तन्दश॑होतारम् । दश॑होतारमपश्यत् । दश॑होतार॒मिति॒ दश॑-हो॒ता॒र॒म्॒ । अ॒प॒श्य॒त्तम् । तम॑जुहोत् । अ॒जु॒हो॒त्तेन॑ । तेन॑ दशरा॒त्रम् । द॒श॒रा॒त्रम॑सृजत । द॒श॒रा॒त्रमिति॑ दश-रा॒त्रम् । अ॒सृ॒ज॒त॒ तेन॑ । तेन॑ दशरा॒त्रेण॑ । द॒श॒रा॒त्रेण॒ प्र । द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश-रा॒त्रेण॑ । प्राजा॑यत । अ॒जा॒य॒त॒ द॒श॒रा॒त्राय॑ । द॒श॒रा॒त्राय॑ दीख्षि॒ष्यमा॑णः । द॒श॒रा॒त्रायेति॑ दश-रा॒त्राय॑ । दी॒ख्षि॒ष्यमाणो॒ दश॑होतारम् । दश॑होतारञ्जुहुयात् । दश॑होतार॒मिति॒ दश॑-हो॒ता॒र॒म्॒ । जु॒हु॒या॒द्दश॑होत्रा । दश॑होत्रै॒व । दश॑हो॒त्रेति॒ दश॑-हो॒त्रा॒ । ए॒व द॑शरा॒त्रम् । द॒श॒रात्रꣳ सृ॑जते । द॒श॒रा॒त्रमिति॑ दश-रा॒त्रम् । सृ॒ज॒ते॒ तेन॑ । तेन॑ दशरा॒त्रेण॑ । द॒श॒रा॒त्रेण॒ प्र । द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश-रा॒त्रेण॑ । प्र जा॑यते । जा॒य॒ते॒ वै॒रा॒जः । वै॒रा॒जो वै । वा ए॒षः । ए॒ष य॒ज्ञः । य॒ज्ञो यत् । यद्द॑शरा॒त्रः । द॒श॒रा॒त्रो यः । द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश-रा॒त्रः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्द॑शरा॒त्रेण॑ । द॒श॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते । द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश-रा॒त्रेण॑ । यज॑ते वि॒राज᳚म् । वि॒राज॑मे॒व । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । ए॒व ग॑च्छति । ग॒च्छ॒ति॒ प्रा॒जा॒प॒त्यः । प्रा॒जा॒प॒त्यो वै । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः । वा ए॒षः । ए॒ष य॒ज्ञः । य॒ज्ञो यत् । यद्द॑शरा॒त्रः । द॒श॒रा॒त्रो यः । द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश-रा॒त्रः (13)।
य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्द॑शरा॒त्रेण॑ । द॒श॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते । द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश-रा॒त्रेण॑ । यज॑ते॒ प्र । प्रैव । ए॒व जा॑यते । जा॒य॒त॒ इन्द्रः॑ । इन्द्रो॒ वै । वै स॒दृङ् । स॒दृङ्दे॒वता॑भिः । स॒दृङ्गिति॑-स-दृङ् । दे॒वता॑भिरासीत् । आ॒सी॒थ्सः । स न । न व्या॒वृत᳚म् । व्या॒वृत॑मगच्छत् । व्या॒वृत॒मिति॑ वि- आ॒वृत᳚म् । अ॒ग॒च्छ॒थ्सः । स प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒मुप॑ । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म्॒ । उपा॑धावत् । अ॒धा॒व॒त्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तन्द॑शरा॒त्रम् । द॒श॒रा॒त्रम्प्र । द॒श॒रा॒त्रमिति॑ दश-रा॒त्रम् । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तम् । तमा । आह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तेन॑ । तेना॑यजत । अ॒य॒ज॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । सो᳚न्याभिः॑ । अ॒न्याभि॑र्दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भिर्व्या॒वृत᳚म् । व्या॒वृत॑मगच्छत् । व्या॒वृत॒मिति॑ वि-आ॒वृत᳚म् । अ॒ग॒च्छ॒द्यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्द॑शरा॒त्रेण॑ । द॒श॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते । द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश-रा॒त्रेण॑ । यज॑ते व्या॒वृत᳚म् । व्या॒वृत॑मे॒व । व्या॒वृत॒मिति॑ वि-आ॒वृत᳚म् । ए॒व पा॒प्मना᳚ । पा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण । भ्रातृ॑व्येण गच्छति । ग॒च्छ॒ति॒ त्रि॒क॒कुत् । त्रि॒क॒कुद्वै । त्रि॒क॒कुदिति॑ त्रि-क॒कुत् । वा ए॒षः (14)।
ए॒ष य॒ज्ञः । य॒ज्ञो यत् । यद्द॑शरा॒त्रः । द॒श॒रा॒त्र क॒कुत् । द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश-रा॒त्रः । क॒कुत्प॑ञ्चद॒शः । प॒ञ्च॒द॒श क॒कुत् । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । क॒कुदे॑कवि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श क॒कुत् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । क॒कुत्त्र॑यस्त्रि॒ꣳ॒शः । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शो यः । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श इति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्द॑शरा॒त्रेण॑ । द॒श॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते । द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश-रा॒त्रेण॑ । यज॑ते त्रिक॒कुत् । त्रि॒क॒कुदे॒व । त्रि॒क॒कुदिति॑ त्रि-क॒कुत् । ए॒व स॑मा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना᳚म्भवति । भ॒व॒ति॒ यज॑मानः । यज॑मान पञ्चद॒शः । प॒ञ्च॒द॒शो यज॑मानः । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । यज॑मान एकवि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शो यज॑मानः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । यज॑मानस्त्रयस्त्रि॒ꣳ॒शः । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श पुरः॑ । त्र॒य॒त्रि॒ꣳ॒श इति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शः । पुर॒ इत॑राः । इत॑रा अभिच॒र्यमा॑णः । अ॒भि॒च॒र्य॒मा॑णो दशरा॒त्रेण॑ । अ॒भि॒च॒र्यमा॑ण॒ इत्य॑भि-च॒र्यमा॑णः । द॒श॒रा॒त्रेण॑ यजेत । द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश-रा॒त्रेण॑ । य॒जे॒त दे॒व॒पु॒राः । दे॒व॒पु॒रा ए॒व । दे॒व॒पु॒रा इति॑ देव-पु॒राः । ए॒व परि॑ । पर्यू॑हते । ऊ॒ह॒ते॒ तस्य॑ । तस्य॒ न । न कुतः॑ । कुत॑श्च॒न । च॒नोपा᳚व्या॒धः । उ॒पा॒व्या॒धो भ॑वति । उ॒पा॒व्या॒ध इत्यु॑प-आ॒व्या॒धः । भ॒व॒ति॒ न । नैन᳚म् । ए॒न॒म॒भि॒चरन्॑ । अ॒भि॒चर᳚न्थ्सृणुते । अ॒भि॒चर॒न्नित्य॑भि-चरन्॑ । सृ॒णु॒ते॒ दे॒वा॒सु॒राः । दे॒वा॒सु॒रास्सँय्य॑त्ताः । दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव-अ॒सु॒राः । सँय्य॑त्ता आसन् । सँय्य॑त्ता इति॒ सम्-य॒त्ताः॒ । आ॒स॒न्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा ए॒ताः । ए॒ता दे॑वपु॒राः (15)।
। दे॒व॒पुरा अ॑पश्यन् । दे॒व॒पु॒रा इति॑ देव-पु॒राः । अ॒प॒श्य॒न्॒यत् । यद्द॑शरा॒त्रः । द॒श॒रा॒त्रस्ताः । द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश-रा॒त्रः । ता परि॑ । पर्यौ॑हन्त । औ॒ह॒न्त॒ तेषाम् । तेषा॒न्न । न कुतः॑ । कुत॑श्च॒न । च॒नोपा᳚व्या॒धः । उ॒पा॒व्या॒धो॑ भवत् । उ॒पा॒व्या॒ध इत्यु॑प-आ॒व्या॒धः । अ॒भ॒व॒त्ततः॑ । ततो॑ दे॒वाः । दे॒वा अभ॑वन् । अभ॑व॒न्परा᳚ । पराऽसु॑राः । असु॑रा॒ यः । यो भ्रातृ॑व्यवान् । भ्रातृ॑व्यवा॒न्थ्स्यात् । भ्रातृ॑व्यवा॒निति॒ भ्रातृ॑व्य-वा॒न्॒ । स्याथ्सः । सद॑शरा॒त्रेण॑ । द॒श॒रा॒त्रेण॑ यजेत । द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश-रा॒त्रेण॑ । य॒जे॒त॒ दे॒व॒पु॒राः । दे॒व॒पु॒रा ए॒व । दे॒व॒पु॒रा इति॑ देव-पु॒राः । ए॒व परि॑ । पर्यू॑हते । ऊ॒ह॒ते॒ तस्य॑ । तस्य॒न । न कुतः॑ । कुत॑श्च॒न । च॒नोपा᳚व्या॒धः । उ॒पा॒व्या॒धो भ॑वति । उ॒पा॒व्या॒ध इत्यु॑प-आ॒व्या॒धः । भ॒व॒ति॒ भव॑ति । भव॑त्या॒त्मना᳚ । आ॒त्मना॒ परा᳚ । परा᳚ऽस्य । अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यः । भ्रातृ॑व्यो भवति । भ॒व॒ति॒ स्तोमः॑ । स्तोम॒स्स्तोम॑स्य । स्तोम॒स्योप॑स्तिः । उप॑स्तिर्भवति । भ॒व॒ति॒ भ्रातृ॑व्यम् । भ्रातृ॑व्यमे॒व । ए॒वोप॑स्तिम् । उप॑स्तिङ्कुरुते । कु॒रु॒ते॒ जा॒मि । जा॒मि वै । वा ए॒तत्। (16)
। एतत्कु॑र्वन्ति । कु॒र्व॒न्ति॒ यत् । यज्ज्यायाꣳ॑सम् । ज्यायाꣳ॑स॒ं॒ स्तोम᳚म् । स्तोम॑मु॒पेत्य॑ । उ॒पेत्य॒ कनी॑याꣳसम् । उ॒पेत्येत्यु॑प-इत्य॑ । कनी॑याꣳ समुप॒यन्ति॑ । उ॒प॒यन्ति॒ यत् । उ॒प॒यन्तीत्यु॑प-यन्ति॑ । यद॑ग्निष्टोमसा॒मानि॑ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म॒सा॒मा॒न्य॒वस्ता᳚त् । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म॒-सामानीत्य॑ग्निष्टोम-सा॒मानि॑ । अ॒वस्ता᳚च्च । च॒ परस्ता᳚त् । प॒रस्ता᳚च्च । च॒ भव॑न्ति । भव॒न्त्यजा॑मित्वाय । अजा॑मित्वाय त्रि॒वृत् । अजा॑मित्वा॒येत्यजा॑मि-त्वा॒य॒ । त्रि॒वृद॑ग्निष्टो॒मः । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो᳚ग्नि॒ष्टुत् । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । अ॒ग्निष्टुदा᳚ग्ने॒यीषु॑ । अ॒ग्नि॒ष्टुदित्य॑ग्नि-स्तुत् । आ॒ग्ने॒यीषु॑ भवति । भ॒व॒ति॒ तेजः॑ । तेज॑ ए॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ प॒ञ्च॒द॒शः । प॒ञ्च॒द॒श उ॒क्थ्यः॑ । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । उ॒क्थ्य॑ ऐ॒न्द्रीषु॑ । ऐ॒न्द्रीष्वि॑न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ त्रि॒वृत् । त्रि॒वृद॑ग्निष्टो॒मः । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । अ॒ग्नि॒ष्टोमो वै᳚श्वदे॒वीषु॑ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । वै॒श्व॒दे॒वीषु॒ पुष्टि᳚म् । वै॒श्व॒दे॒वीष्विति॑ वैश्व-दे॒वीषु॑ । पुष्टि॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्धे॒ स॒प्त॒द॒शः । स॒प्त॒द॒शो᳚ग्निष्टो॒मः । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म प्रा॑जाप॒त्यासु॑ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । प्रा॒जा॒प॒त्यासु॑ तीव्रसो॒मः । प्रा॒जा॒प॒त्यास्विति॑ प्राजा-प॒त्यासु॑ । ती॒व्र॒सो॒मो᳚न्नाद्य॑स्य । ती॒व्र॒सो॒म इति॑ तीव्र-सो॒मः । अ॒न्नाद्य॒स्याव॑रुध्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न-अद्य॑स्य । अव॑रुध्या॒ अथो᳚ । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ । अथो॒ प्र । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रैव । ए॒व तेन॑ । तेन॑ जायते । जा॒य॒त॒ ए॒क॒वि॒ꣳ॒शः। (17)
। ए॒क॒वि॒ꣳ॒श उ॒क्थ्यः॑ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । उ॒क्थ्य॑स्सौ॒रीषु॑ । सौ॒रीषु॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो᳚ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । अथो॒ रुच᳚म् । अथो॒ इत्यथो᳚ । रुच॑मे॒व । ए॒वात्मन् । आ॒त्मन्ध॑त्ते । ध॒त्ते॒ स॒प्त॒द॒शः । स॒प्त॒द॒शो᳚ऽग्निष्टो॒मः । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म प्रा॑जाप॒त्यासु॑ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । प्रा॒जा॒प॒त्यासू॑पह॒व्यः॑ । प्रा॒जा॒-प॒त्यास्विति॑ प्राजा-प॒त्यासु॑ । उ॒प॒हव्य॑ उपह॒वम् । उ॒प॒हव्य॑ इत्यु॑प-ह॒व्यः॑ । उ॒प॒ह॒वमे॒व । उ॒प॒ह॒वमित्यु॑प-ह॒वम् । ए॒व ग॑च्छति । ग॒च्छ॒ति॒ त्रि॒ण॒वौ । त्रि॒ण॒वाव॑ग्निष्टो॒मौ । त्रि॒ण॒वाविति॑ त्रि-न॒वौ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒माव॒भितः॑ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मा-वित्य॑ग्नि-स्तौ॒मौ । अ॒भित॑ ऐ॒न्द्रीषु॑ । ऐ॒न्द्रीषु॒ विजि॑त्यै । विजि॑त्यै त्रयस्त्रि॒ꣳ॒शः । विजि॑त्या॒ इति॒ वि-जि॒त्यै॒ । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श उ॒क्थ्यः॑ । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श इति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शः । उ॒क्थ्यो॑ वैश्वदे॒वीषु॑ । वै॒श्व॒दे॒वीषु प्रति॑ष्ठित्यै । वै॒श्व॒दे॒वीष्विति॑ वैश्व-दे॒वीषु॑ । प्रति॑ष्ठित्यै विश्व॒जित् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । वि॒श्व॒जिथ्सर्व॑पृष्ठः । वि॒श्व॒जिदिति॑ विश्व-जित् । सर्व॑पृष्ठोति रा॒त्रः । सर्व॑पृष्ठ॒ इति॒ सर्व॑-पृ॒ष्ठः॒ । अ॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ सर्व॑स्य । सर्व॑स्या॒भिजि॑त्यै । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि- जि॒त्यै॒ (18) ॥5॥
ऋ॒तवो॒ वै । वै प्र॒जाका॑माः । प्र॒जाका॑मा प्र॒जाम् । प्र॒जाका॑मा॒ इति॑ प्र॒जा-का॒माः॒ । प्र॒जान्न । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । नावि॑न्दन्त । अ॒वि॒न्द॒न्त॒ ते । ते॑ऽकामयन्त । अ॒का॒म॒य॒न्त प्र॒जाम् । प्र॒जाꣳ सृ॑जेमहि । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । सृ॒जे॒म॒हि॒ प्र॒जाम् । प्र॒जामव॑ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । अव॑ रुन्धीमहि । रु॒न्धी॒म॒हि॒ प्र॒जाम् । प्र॒जाँव्वि॑न्देमहि । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । वि॒न्दे॒म॒हि॒ प्र॒जाव॑न्तः । प्र॒जाव॑न्तस्स्याम । प्र॒जाव॑न्त॒ इति॑ प्र॒जा-व॒न्तः॒ । स्या॒मेति॑ । इति॒ ते । त ए॒तम् । ए॒तमे॑कादशरा॒त्रम् । ए॒का॒द॒श॒रा॒त्रम॑पश्यन् । ए॒का॒द॒श॒रा॒त्रमित्ये॑कादश-रा॒त्रम् । अ॒प॒श्य॒न्तम् । त मा । आह॑रन् । अ॒ह॒र॒न्तेन॑ । तेना॑ऽयजन्त । अ॒य॒ज॒न्त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै ते । ते प्र॒जाम् । प्र॒जाम॑सृजन्त । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । अ॒सृ॒ज॒न्त॒ प्र॒जाम् । प्र॒जामव॑ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । अवा॑रुन्धत । अ॒रु॒न्ध॒त॒ प्र॒जाम् । प्र॒जाम॑विन्दन्त । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । अ॒वि॒न्द॒न्त॒ प्र॒जाव॑न्तः । प्र॒जाव॑न्तोऽभवन् । प्र॒जाव॑न्त॒ इति॑ प्र॒जा-व॒न्तः॒ । अ॒भ॒व॒न्ते । त ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तवो॑ऽभवन् । अ॒भ॒व॒न्तत् । तदा᳚र्त॒वाना᳚म् । आ॒र्त॒वाना॑मार्तव॒त्वम् । आ॒र्त॒व॒त्वमृ॑तू॒नाम् । आ॒र्त॒व॒त्वमित्या᳚र्त-वत्वम् । ऋ॒तू॒नाँव्वै । वा ए॒ते । ए॒ते पु॒त्राः । पु॒त्रास्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दार्त॒वाः (19)।
। आ॒र्त॒वा उ॑च्यन्ते । उ॒च्य॒न्ते॒ ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑ एकादशरा॒त्रम् । ए॒का॒द॒श॒रा॒त्रमास॑ते । ए॒का॒द॒श॒रा॒त्र-मित्ये॑कादश-रा॒त्रम् । आस॑ते प्र॒जाम् । प्र॒जामे॒व । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । ए॒व सृ॑जन्ते । सृ॒ज॒न्ते॒ प्र॒जाम् । प्र॒जामव॑ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ प्र॒जाम् । प्र॒जाँव्वि॑न्दन्ते । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । वि॒न्द॒न्ते॒ प्र॒जाव॑न्तः । प्र॒जाव॑न्तो भवन्ति । प्र॒जाव॑न्त॒ इति॑ प्र॒जा-व॒न्तः॒ । भ॒व॒न्ति॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑रति रा॒त्रः । अ॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑रे॒व । ए॒व पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚द्दधते । द॒ध॒ते॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै । अनु॑ख्यात्यै॒ पृष्ठ्यः॑ । अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑-ख्या॒त्यै॒ । पृष्ठ्य॑ष्षड॒हः । ष॒ड॒हो भ॑वति । ष॒ड॒ह इति॑ षट्-अ॒हः । भ॒व॒ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॒ष्षट् । षट्पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठैः । पृ॒ष्ठैरे॒व । ए॒वर्तून् । ऋ॒तून॒न्वारोह॑न्ति । अ॒न्वारो॑हन्त्यृ॒तुभिः॑ । अ॒न्वारो॑ह॒न्तीत्य॑नु-आरो॑हन्ति । ऋ॒तुभि॑स्सँव्वथ्स॒रम् । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । सँ॒व्व॒थ्स॒रन्ते । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । ते सँ॑व्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒र ए॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठिन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒शः । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒शो भ॑वति । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः-वि॒ꣳ॒शः । भ॒व॒ति॒ चतु॑र्विꣳशत्यख्षरा । चतु॑र्विꣳशत्यख्षरा गाय॒त्री । चतु॑र्विꣳशत्यख्ष॒रेति॒ चतु॑र्विꣳशति-अ॒ख्ष॒रा । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्रम्। (20)
गा॒य॒त्रम्ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सङ्गा॑यत्रि॒याम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । गा॒य॒त्रि॒यामे॒व । ए॒व ब्र॑ह्मवर्च॒से । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒से प्रति॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स इति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒से । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शः । च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शो भ॑वति । च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः-च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शः । भ॒व॒ति॒ चतु॑श्चत्वारिꣳशदख्षरा । चतु॑श्चत्वारिꣳशदख्षरा त्रि॒ष्टुक् । चतु॑श्चत्वारिꣳशदख्ष॒रेति॒ चतु॑श्चत्वारिꣳशत्-अ॒ख्ष॒रा॒ । त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यन्त्रि॒ष्टुप् । त्रि॒ष्टुप्त्रि॒ष्टुभि॑ । त्रि॒ष्टुभ्ये॒व । ए॒वेन्द्रि॒ये । इ॒न्द्रि॒ये प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्य॒ष्टा॒च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शः । अ॒ष्टा॒च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शो भ॑वति । अ॒ष्टा॒च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श इत्य॑ष्टा-च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शः । भ॒व॒त्य॒ष्टाच॑त्वारिꣳशदख्षरा । अ॒ष्टाच॑त्वारिꣳशदख्षरा॒ जग॑ती । अ॒ष्टाच॑त्वारिꣳशदख्ष॒रेत्य॒ष्टाच॑त्वारिꣳशत्अ॒ख्ष॒रा॒ । जग॑ती॒ जाग॑ताः । जाग॑ता प॒शवः॑ । प॒शवो॒ जग॑त्याम् । जग॑त्यामे॒व । ए॒व प॒शुषु॑ । प॒शुषु॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्ये॒का॒द॒श॒ रा॒त्रः । ए॒का॒द॒श॒रा॒त्रो भ॑वति । ए॒का॒द॒श॒रा॒त्र इत्ये॑काश-रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ आर्त॒वाः । आ॒र्त॒वा पञ्च॑ । पञ्च॒र्तुषु॑ । ऋ॒तुष्वे॒व । ए॒वार्त॒वेषु॑ । आ॒र्त॒वेषु॑ सँव्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒रे प्र॑ति॒ष्ठाय॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । प्र॒ति॒ष्ठाय॑ प्र॒जाम् । प्र॒ति॒ष्ठायेति॑ प्रति-स्थाय॑ । प्र॒जामव॑ । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । अव॑ रुन्धते । रु॒न्धे॒ते॒ऽति॒ रा॒त्रौ । अ॒ति॒रा॒त्राव॒भितः॑ । अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति-रा॒त्रौ । अ॒भितो॑ भवतः । भ॒व॒त॒ प्र॒जायै᳚ । प्र॒जायै॒ परि॑गृहीत्यै । प्र॒जाया॒ इति॑ प्र-जायै᳚ । परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑-गृ॒ही॒त्यै॒ (21) ॥
“ऐ॒न्द॒वा॒य॒वाग्रा᳚न्गृह्णीयात् । ऐ॒न्द॒वा॒य॒वाग्रा॒नित्यै᳚न्द्र वाय॒व-अ॒ग्रा॒न्॒ । गृ॒ह्णी॒या॒द्यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑त यथापू॒र्वम् । य॒था॒पू॒र्वम्प्र॒जाः । य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा-पू॒र्वम् । प्र॒जा क॑ल्पेरन् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । क॒ल्पे॒र॒न्निति॑ । इति॑ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ वै । वै क्ल्प्ति᳚म् । क्ल्प्ति॒मनु॑ । अनु॑ प्र॒जाः । प्र॒जा क॑ल्पन्ते । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । क॒ल्प॒न्ते॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्याक्ल्॑प्तिम् । अक्ल्॑प्ति॒मनु॑ । अनु॒ न । न क॑ल्पन्ते । क॒ल्प॒न्ते॒ य॒था॒पू॒र्वम् । य॒था॒पू॒र्वमे॒व । य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा-पू॒र्वम् । ए॒व प्र॒जाः । प्र॒जा क॑ल्पयति । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । क॒ल्प॒य॒ति॒ न । न ज्यायाꣳ॑सम् । ज्यायाꣳ॑स॒ङ्कनी॑यान् । कनी॑या॒नति॑ । अति॑क्रामति । क्रा॒म॒त्यै॒न्द्र॒वा॒य॒वाग्रान्॑ । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वाग्रा᳚न्गृह्णीयात् । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वाग्रा॒नित्यै᳚न्द्र वाय॒व-अ॒ग्रा॒न्॒ । गृ॒ह्णि॒या॒दा॒म॒या॒विनः॑ । आ॒म॒या॒विन॑ प्रा॒णेन॑ । प्रा॒णेन॒ वै । प्रा॒णेनेति॑ प्र-अ॒नेन॑ । वा ए॒षः । ए॒ष वि । व्यृ॑ध्यते । ऋ॒ध्य॒ते॒ यस्य॑ । यस्या॒मय॑ति । आ॒मय॑ति प्रा॒णः । प्रा॒ण ऐ᳚न्द्रवाय॒वः । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व प्रा॒णेन॑ । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वः । प्रा॒णेनै॒व । प्रा॒णेनेति॑ प्र-अ॒नेन॑ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ मै॒त्रा॒व॒रु॒णाग्रान्॑ । मै॒त्रा॒व॒रु॒णाग्रा᳚न्गृह्णीरन् । मै॒त्रा॒व॒रु॒णाग्रा॒निति॑ मैत्रावरु॒ण-अ॒ग्रा॒न्॒ । गृ॒ह्णी॒र॒न्॒, येषा᳚म् । येषा᳚न्दीख्षि॒ताना᳚म् । दी॒ख्षि॒ताना᳚म्प्र॒मीये॑त । प्र॒मीये॑त प्राणापा॒नाभ्या᳚म् । प्र॒मीये॒तेति॑ प्र-मीये॑त। (22)”
प्रा॒णा॒पा॒नाभ्याँ॒व्वै । प्रा॒णा॒पा॒नाभ्या॒मिति॑ प्राण-अ॒पा॒नाभ्या᳚म् । वा ए॒ते । ए॒ते वि । व्यृ॑ध्यन्ते । ऋ॒ध्य॒न्ते॒ येषा᳚म् । येषा᳚न्दीख्षि॒ताना᳚म् । दी॒ख्षि॒ताना᳚म्प्र॒मीय॑ते । प्र॒मीय॑ते प्राणापा॒नौ । प्र॒मिय॑त॒ इति॑ प्र-मीय॑ते । प्रा॒णा॒पा॒नौ मि॒त्रावरु॑णौ । प्रा॒णा॒पा॒ना॒मिति॑ प्राण-अ॒पा॒नौ । मि॒त्रावरु॑णौ प्राणापा॒नौ । मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा-वरु॑णौ । प्रा॒णा॒पा॒नावे॒व । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण- अ॒पा॒नौ । ए॒व मु॑ख॒तः । मु॒ख॒त परि॑ । परि॑ हरन्ते । ह॒र॒न्त॒ आ॒श्वि॒नाग्रान्॑ । आ॒श्वि॒नाग्रा᳚न्गृह्णीत । आ॒श्वि॒नाग्रा॒नित्या᳚श्वि॒न-अ॒ग्रा॒न्॒ । गृ॒ह्णी॒ता॒नु॒जा॒व॒रः । आ॒नु॒जा॒व॒रो᳚श्विनौ᳚ । आ॒नु॒जा॒व॒र इत्या॑नु-जा॒व॒रः । अ॒श्विनौ॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मानुजाव॒रौ । आ॒नु॒जा॒व॒रौ प॒श्चा । आ॒नु॒जा॒व॒रावित्या॑नु-जा॒व॒रौ । प॒श्चेव॑ । इ॒वाग्र᳚म् । अग्र॒म्परि॑ । पर्यै॑ताम् । ऐ॒ता॒म॒श्विनौ᳚ । अ॒श्विना॑वे॒तस्य॑ । ए॒तस्य॑ दे॒वता᳚ । दे॒वता॒ यः । य आ॑नुजाव॒रः । आ॒नु॒जा॒व॒रस्तौ । आ॒नु॒जा॒व॒र इत्या॑नु-जा॒व॒रः । तावेव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मग्र᳚म् । अग्र॒म्परि॑ । परि॑णयतः । न॒य॒त॒श्शु॒क्राग्रान्॑ । शु॒क्राग्रा᳚न्ग्रह्णीत । शु॒क्राग्रा॒निति॑ शु॒क्र-अ॒ग्रा॒न्॒ । गृ॒ह्णी॒त॒ ग॒तश्रीः᳚ । ग॒तश्रीः᳚ प्रति॒ष्ठाका॑मः । ग॒त॒श्रीरिति॑ ग॒त-श्रीः॒ । प्र॒ति॒ष्ठाका॑मो॒ऽसौ । प्र॒ति॒ष्ठाका॑म॒ इति॑ प्रति॒ष्ठा-का॒मः॒ । अ॒सौ वै । वा आ॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यश्शु॒क्रः । शु॒क्र ए॒षः । ए॒षोऽन्तः॑ । अन्तोऽन्त᳚म् । अन्त॑म्मनु॒ष्यः॑ । म॒नु॒ष्य॑श्श्रि॒यै (23)।
श्रि॒यै ग॒त्वा । ग॒त्वा नि । नि व॑र्तते । व॒र्त॒ते॒ऽन्ता᳚त् । अन्ता॑दे॒व । ए॒वान्त᳚म् । अन्त॒मा । आ र॑भते । र॒भ॒ते॒ न । न ततः॑ । तत॒ पापी॑यान् । पापी॑यान्भवति । भ॒व॒ति॒ म॒न्थ्य॑ग्रान् । म॒न्थ्य॑ग्रान्गृह्णीत । म॒न्थ्य॑ग्रा॒निति॑ म॒न्थि-अ॒ग्रा॒न्॒ । गृ॒ह्णी॒ता॒भि॒ चरन्॑ । अ॒भि॒ चर॑न्नार्तपा॒त्रम् । अ॒भि॒चर॒न्नित्य॑भि-चरन्॑ । आ॒र्त॒पा॒त्रँव्वै । आ॒र्त॒पा॒त्रमित्या᳚र्त-पा॒त्रम् । वा ए॒तत् । ए॒तद्यत् । यन्म॑न्थिपा॒त्रम् । म॒न्थि॒पा॒त्रम्मृ॒त्युना᳚ । म॒न्थि॒पा॒त्रमिति॑ मन्थि-पा॒त्रम् । मृ॒त्युनै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ङ्ग्रा॒ह॒य॒ति॒ । ग्रा॒ह॒य॒ति॒ ता॒जक् । ता॒जगार्ती᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑ति । ऋ॒च्छ॒त्या॒ग्र॒य॒णाग्रान्॑ । आ॒ग्र॒य॒णाग्रा᳚न्गृह्णीत । आ॒ग्र॒य॒णाग्रा॒नित्या᳚ग्रयण-अ॒ग्रा॒न्॒ । गृ॒ह्णी॒त॒ यस्य॑ । यस्य॑ पि॒ता । पि॒ता पि॑ताम॒हः । पि॒ता॒म॒ह पुण्यः॑ । पुण्य॒स्यात् । स्यादथ॑ । अथ॒ तत् । तन्न । न प्रा᳚प्नु॒यात् । प्रा॒प्नु॒याद्वा॒चा । प्रा॒प्नु॒यादिति॑ प्र-आ॒प्नु॒यात् । वा॒चा वै । वा ए॒षः । ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॒ वि । व्यृ॑ध्यते । ऋ॒ध्य॒ते॒ यस्य॑ । यस्य॑ पि॒ता । पि॒ता पि॑ताम॒हः । पि॒ता॒म॒ह पुण्यः॑ । पुण्यो॒ भव॑ति (24)।
भव॒त्यथ॑ । अथ॒ तत् । तन्न । न प्रा॒प्नोति॑ । प्रा॒प्नोत्युरः॑ । प्रा॒प्नोतीति॑ प्र-आ॒प्नोति॑ । उर॑ इव । इ॒वै॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ वाक् । वागि॑व । इ॒व॒ यत् । यदा᳚ग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒णो वा॒चा । वा॒चैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मि॒न्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येण॒ सम् । सम॑र्धयति । अ॒र्ध॒य॒ति॒ न । न ततः॑ । तत॒ पापी॑यान् । पापी॑यान्भवति । भ॒व॒त्यु॒क्थ्या᳚ग्रान् । उ॒क्थ्या᳚ग्रान्गृह्णीत । उ॒क्थ्या᳚ग्रा॒नित्यु॒क्थ्य॑-अ॒ग्रा॒न् । गृ॒ह्णी॒ता॒भि॒च॒र्यमा॑णः । अ॒भि॒च॒र्यमा॑ण॒स्सर्वे॑षाम् । अ॒भि॒च॒र्यमा॑ण॒ इत्य॑भि-च॒र्यमा॑णः । सर्वे॑षाँ॒व्वै । वा ए॒तत् । ए॒त॒त्पात्रा॑णाम् । पात्रा॑णामिन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँय्यत् । यदु॑क्थ्यपा॒त्रम् । उ॒क्थ्य॒पा॒त्रꣳ सर्वे॑ण । उ॒क्थ्य॒पा॒त्रमित्यु॑क्थ्य-पा॒त्रम् । सर्वे॑णै॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मि॒न्द्रि॒येण॑ । इ॒न्द्रि॒येणाति॑ । अति॒ प्र । प्र यु॑ङ्क्ते । यु॒ङ्क्ते॒ सर॑स्वति । सर॑स्वत्य॒भि । अ॒भि नः॑ । नो॒ ने॒षि॒ । ने॒षि॒ वस्यः॑ । वस्य॒ इति॑ । पुरो॒ रुच᳚म् । पु॒रो॒रुच॑ङ्कुर्यात् । पु॒रो॒रुच॒मिति॑ पुरः-रुच᳚म् । कु॒र्या॒द्वाक् । वाग्वै । वै सर॑स्वती (25)।
सर॑स्वती वा॒चा । वा॒चैव । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मति॑ । अति॒ प्र । प्रयु॑ङ्क्ते । यु॒ङ्क्ते॒ मा । मा त्वत् । त्वत्ख्षेत्रा॑णि । ख्षेत्रा॒ण्यर॑णानि । अर॑णानि गन्म । ग॒न्मेति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ मृ॒त्योः । मृ॒त्योर्वै । वै ख्षेत्रा᳚णि । ख्षेत्रा॒ण्यर॑णानि । अर॑णानि॒ तेन॑ । तेनै॒व । ए॒व मृ॒त्योः । मृ॒त्योः ख्षेत्रा॑णि । ख्षेत्रा॑णि॒न । नग॑च्छति । ग॒च्छ॒ति॒ पू॒र्णान् । पू॒र्णान्ग्रहान्॑ । ग्रहा᳚न्गृह्णीयात् । गृ॒ह्णी॒या॒दा॒म॒या॒विनः॑ । आ॒म॒या॒विन॑ प्रा॒णान् । प्रा॒णान्वै । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । वा ए॒तस्य॑ । ए॒तस्य॒ शुक् । शुगृ॑च्छति । ऋ॒च्छ॒ति॒ यस्य॑ । यस्या॒मय॑ति । आ॒मय॑ति प्रा॒णाः । प्रा॒णाग्रहाः᳚ । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । ग्रहाः᳚ प्रा॒णान् । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ शु॒चः । शु॒चो मु॑ञ्चति । मु॒ञ्च॒त्यु॒त । उ॒त यदि॑ । यदी॒तासुः॑ । इ॒तासु॒र्भव॑ति । इ॒तासु॒रिती॒त-अ॒सुः॒ । भव॑ति॒ जीव॑ति । जीव॑त्ये॒व । ए॒व पू॒र्णान् । पू॒र्णान्ग्रहान्॑ । ग्रहा᳚न्गृह्णीयात् । गृ॒ह्णी॒या॒द्यर्हि॑ । यर्हि॑ प॒र्जन्यः॑ । प॒र्जन्यो॒ न । न वर्षे᳚त् । वर्षे᳚त्प्रा॒णान् । प्रा॒णान्वै । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । वा ए॒तर्हि॑ । ए॒तर्हि॑ प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना॒ꣳ॒ शुक् । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । शुगृ॑च्छति । ऋ॒च्छ॒ति॒ यर्हि॑ । यर्हि॑ प॒र्जन्यः॑ । प॒र्जन्यो॒ न । न वर्ष॑ति । वर्ष॑ति प्रा॒णाः । प्रा॒णा ग्रहाः᳚ । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । ग्रहाः᳚ प्रा॒णान् । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र- अ॒नान् । ए॒व प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जानाꣳ॑ शु॒चः । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । शु॒चो मु॑ञ्चति । मु॒ञ्च॒ति॒ ता॒जक् । ता॒जक्प्र । प्र व॑र्षति । व॒र्॒ष॒तीति॑ वर्षति (26) ॥
गा॒य॒त्रो वै । वा ऐ᳚न्द्रवाय॒वः । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वो गा॑य॒त्रम् । ऐ॒न्द्र॒वा॒यु॒व इत्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वः । गा॒य॒त्रम्प्रा॑य॒णीय᳚म् । प्रा॒य॒णीय॒महः॑ । प्रा॒य॒णीय॒मिति॑ प्र-अ॒य॒नीय᳚म् । अह॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्प्राय॒णीये॑ । प्रा॒य॒णीयेऽहन्॑ । प्रा॒य॒णीय॒ इति॑ प्र-अ॒य॒नीये॑ । अह॑न्नैन्द्रवाय॒वः । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वो गृ॑ह्यते । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वः । गृ॒ह्यते॒ स्वे । स्व ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मा॒यत॑ने । आ॒यत॑ने गृह्णाति । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । गृ॒ह्णा॒ति॒ त्रैष्टु॑भः । त्रैष्टु॑भो॒ वै । वै शु॒क्रः । शु॒क्रस्त्रैष्टु॑भम् । त्रैष्टु॑भन्द्वि॒तीय᳚म् । द्वि॒तीय॒महः॑ । अह॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्द्वि॒तीये᳚ । द्वि॒तीयेऽहन्न्॑ । अह॑ञ्छु॒क्रः । शु॒क्रो गृ॑ह्यते । गृ॒ह्य॒ते॒ स्वे । स्व ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मा॒यत॑ने । आ॒यत॑ने गृह्णाति । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । गृ॒ह्णा॒ति॒ जाग॑तः । जाग॑तो॒ वै । वा आ᳚ग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒णो जाग॑तम् । जाग॑तन्तृ॒तीय᳚म् । तृ॒तीय॒महः॑ । अह॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्तृ॒तीये᳚ । तृ॒तीयेऽहन्॑ । अह॑न्नाग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒णो गृ॑ह्यते । गृ॒ह्य॒ते॒ स्वे । स्व ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मा॒यत॑ने । आ॒यत॑ने गृह्णाति । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚- यत॑ने । गृ॒ह्णा॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वै य॒ज्ञम् (27)।
य॒ज्ञमा॑पत् । आ॒प॒द्यत् । यच्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑स्या॒प्नोति॑ । आ॒प्नोति॒ यत् । यदा᳚ग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒णश्श्वः । श्वो गृ॒ह्यते᳚ । गृ॒ह्यते॒ यत्र॑ । यत्रै॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमदृ॑शन् । अदृ॑श॒न्ततः॑ । तत॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्पुनः॑ । पुन॒ प्र । प्रयु॑ङ्क्ते । यु॒ङ्क्ते॒ जग॑न्मुखः । जग॑न्मुखो॒ वै । जग॑न्मुखो॒ इति॒ जग॑त्-मु॒खः॒ । वै द्वि॒तीयः॑ । द्वि॒तीय॑स्त्रिरा॒त्रः । त्रि॒रा॒त्रो जाग॑तः । त्रि॒रा॒त्र इति॑ त्रि-रा॒त्रः । जाग॑त आग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒णो यत् । यच्च॑तु॒र्थे । च॒तु॒र्थेऽहन्॑ । अह॑न्नाग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒णो गृ॒ह्यते᳚ । गृ॒ह्यते॒ स्वे । स्व ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मा॒यत॑ने । आ॒यत॑ने गृह्णाति । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । गृ॒ह्णा॒त्यथो᳚ । अथो॒ स्वम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । स्वमे॒व । ए॒व छन्दः॑ । छन्दोऽनु॑ । अनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते । प॒र्याव॑र्तन्ते॒ राथ॑न्तरः । प॒र्याव॑र्तन्त॒ इति॑ परि-आव॑र्तन्ते । राथ॑न्तरो॒ वै । राथ॑न्तर॒ इति॒ राथं᳚-त॒रः॒ । वा ऐ᳚न्द्रवाय॒वः । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वो राथ॑न्तरम् । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वः । राथ॑न्तरम्पञ्च॒मम् । राथ॑न्तर॒मिति॒ राथं᳚-त॒र॒म्॒ । प॒ञ्च॒ममहः॑ । अह॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्पञ्च॒मे । प॒ञ्च॒मेऽहन्न्॑ । अहन्नै॑न्द्रवाय॒वः (28)।
ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वो गृ॑ह्यते । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वः । गृ॒ह्य॒ते॒ स्वे । स्व ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मा॒यत॑ने । आ॒यत॑ने गृह्णाति । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । गृ॒ह्णा॒ति॒ बार्ह॑तः । बार्ह॑तो॒ वै । वै शु॒क्रः । शु॒क्रो बार्ह॑तम् । बार्ह॑तꣳ ष॒ष्ठम् । ष॒ष्ठमहः॑ । अह॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्ष॒ष्ठे । ष॒ष्ठेऽहन्न्॑ । अह॑ञ्छु॒क्रः । शु॒क्रो गृ॑ह्यते । गृ॒ह्य॒ते॒ स्वे । स्व ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मा॒यत॑ने । आ॒यत॑ने गृह्णाति । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । गृ॒ह्णा॒त्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वै द्वि॒तीय᳚म् । द्वि॒तीयँ॑य्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमा॑पत् । आ॒प॒द्यत् । यच्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑स्या॒प्नोति॑ । आ॒प्नोति॒ यत् । यच्छु॒क्रः । शु॒क्रश्श्वः । श्वो गृ॒ह्यते᳚ । गृ॒ह्यते॒ यत्र॑ । यत्रै॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमदृ॑शन् । अदृ॑श॒न्ततः॑ । तत॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्पुनः॑ । पुन॒ प्र । प्र यु॑ङ्क्ते । यु॒ङ्क्ते॒ त्रि॒ष्टुङ्मु॑खः । त्रि॒ष्टुङ्मु॑खो॒ वै । त्रि॒ष्टुङ्मु॑ख॒ इति॑ त्रि॒ष्टुक्-मु॒खः॒ । वै तृ॒तीयः॑ । तृ॒तीय॑स्त्रिरा॒त्रः । त्रि॒रा॒त्रस्त्रैष्टु॑भः । त्रि॒रा॒त्र इति॑ त्रि-रा॒त्रः । त्रैष्टु॑भश्शु॒क्रः (29)।
शु॒क्रो यत् । यथ्स॑प्त॒मे । स॒प्त॒मेऽहन्॑ । अह॑ञ्चु॒क्रः । शु॒क्रो गृ॒ह्यते᳚ । गृ॒ह्यते॒ स्वे । स्व ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मा॒यतने । आ॒यत॑ने गृह्णाति । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । गृ॒ह्णा॒त्यथो᳚ । अथो॒ स्वम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । स्वमे॒व । ए॒व छन्दः॑ । छन्दोऽनु॑ । अनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते । प॒र्याव॑र्तन्ते॒ वाक् । प॒र्याव॑र्तन्त॒ इति॑ परि- आव॑र्तन्ते । वाग्वै । वा आ᳚ग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒णो वाक् । वाग॑ष्ट॒मम् । अ॒ष्ट॒ममहः॑ । अह॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दष्ट॒मे । अ॒ष्ट॒मेऽहन्॑ । अह॑न्नाग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒णो गृ॑ह्यते । गृ॒ह्य॒ते॒ स्वे । स्व ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मायत॑ने । आ॒यत॑ने गृह्णाति । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । गृ॒ह्णा॒ति॒ प्रा॒णः । प्रा॒णो वै । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । वा ऐ᳚न्द्रवाय॒वः । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व प्रा॒णः । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वः । प्रा॒णो न॑व॒मम् । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । न॒व॒ममहः॑ । अह॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚न्नव॒मे । न॒व॒मेऽहन्॑ । अह॑न्नैन्द्रवाय॒वः । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वो गृ॑ह्यते । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वः । गृ॒ह्य॒ते॒ स्वे । स्व ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒मा॒यत॑ने । आ॒यत॑ने गृह्णाति । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । गृ॒ह्णा॒त्ये॒ तत् । ए॒तद्वै (30)।
वै तृ॒तीय᳚म् । तृ॒तीयँ॑य्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमा॑पत् । आ॒प॒द्यत् । यच्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑स्या॒प्नोति॑ । आ॒प्नोति॒यत् । यत्यदै᳚न्द्रवाय॒वः । ऐ॒न्द्रा॒वा॒य॒वश्श्वः । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वः । श्वो गृ॒ह्यते᳚ । गृ॒ह्यते॒ यत्र॑ । यत्रै॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमदृ॑शन् । अदृ॑श॒न्ततः॑ । तत॑ ए॒व । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒म्पुनः॑ । पुन॒ प्र । प्र यु॑ङ्क्ते । यु॒ङ्क्तेऽथो᳚ । अथो॒ स्वम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । स्वमे॒व । ए॒व छन्दः॑ । छन्दोऽनु॑ । अनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते । प॒र्याव॑र्तन्ते प॒थः । प॒र्याव॑र्तन्त॒ इति॑ परि-आव॑र्तन्ते । प॒थो वै । वा ए॒ते । ए॒तेऽधि॑ । अध्यऽप॑थेन । अप॑थेन यन्ति । य॒न्ति॒ ये । ये᳚ऽन्येन॑ । अन्येनै᳚न्द्रवाय॒वात् । ऐ॒न्द्र॒वा॒यवात्प्र॑ति॒पद्य॑न्ते । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒-वादित्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वात् । प्र॒ति॒पद्य॑न्त॒ इति॑ प्र॒ति॒पद्य॑न्त॒ इति॑ प्रति-पद्य॑न्ते । अन्त॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यद्द॑श॒मम् । द॒श॒ममहः॑ । अह॑र्दश॒मे । द॒श॒मेऽहन्॑ । अह॑न्नैन्द्रवाय॒वः । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वो गृ॑ह्यते । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वः । गृ॒ह्य॒ते॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्यै॒व ।
ए॒वान्त᳚म् । अन्त॑ङ्ग॒त्वा । ग॒त्वाऽप॑थातात् । अप॑था॒त्पन्था᳚म् । पन्था॒मपि॑ । अपि॑ यन्ति । य॒न्त्यथो᳚ । अथो॒ यथा᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । यथा॒ वही॑यसा । वही॑यसा प्रति॒सार᳚म् । प्र॒ति॒सारँ॒व्वह॑न्ति । प्र॒ति॒सार॒मिति॑ प्रति-सार᳚म् । वह॑न्ति ता॒दृक् । ता॒दृगे॒व । ए॒व तत् । तच्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑स्य॒न्यः । अ॒न्यो᳚न्यस्य॑ । अ॒न्यस्य॑ लो॒कम् । लो॒कम॒भि । अ॒भ्य॑ध्यायन् । अ॒ध्या॒य॒न्तानि॑ । तान्ये॒तेन॑ । ए॒तेनै॒व । ए॒व दे॒वाः । दे॒वा वि । व्य॑वाहयन् । अ॒वा॒ह॒य॒न्नै॒न्द्र॒वा॒य॒वस्य॑ । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वस्य वै । ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वत्यैन्द्रवा॒य॒वस्य॑ । वा ए॒तत् । ए॒तदा॒यत॑नम् । आ॒यत॑नँ॒य्यत् । आ॒यत॑न॒मित्या᳚-यत॑नम् । यच्च॑तु॒र्थम् । च॒तु॒र्थमहः॑ । अह॒स्तस्मिन्न्॑ । तस्मि॑न्नाग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒णो गृ॑ह्यते । गृ॒ह्य॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दाग्रय॒णस्य॑ । आ॒ग्र॒य॒णस्या॒यत॑ने । आ॒यत॑ने नव॒मे । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । न॒व॒मेऽहन्॑ । अह॑न्नैन्द्रवाय॒वः । ऐ॒न्द्रा॒वा॒य॒वो गृ॑ह्यते । ऐ॒न्द्रा॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वः । गृ॒ह्य॒ते॒ शु॒क्रस्य॑ । शु॒क्रस्य॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तदा॒यत॑नम् । आ॒यत॑नँ॒य्यत् । आ॒यत॑न॒मित्या᳚-यत॑नम् । यत्प॑ञ्च॒मम् । प॒ञ्च॒ममहः॑ (32)।
। अह॒स्तस्मिन्॑ । तस्मि॑न्नैन्द्रवाय॒वः । ऐ॒न्द्रा॒वा॒य॒वो गृ॑ह्यते । ऐ॒न्द्रा॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वः । गृ॒ह्य॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दैन्द्रावाय॒वस्य॑ । ऐ॒न्द्रा॒वा॒य॒वस्या॒यत॑ने । ऐ॒न्द्रा॒वा॒य॒-वस्येत्यै᳚न्द्र-वा॒य॒वस्य॑ । आ॒यत॑ने सप्त॒मे । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚-यत॑ने । स॒प्त॒मेऽहन्न्॑ । अह॑ञ्छु॒क्रः । शु॒क्रो गृ॑ह्यते । गृ॒ह्य॒त॒ आ॒ग्र॒य॒णस्य॑ । आ॒ग्र॒य॒णस्य॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तदा॒यत॑नम् । आ॒यत॑नँ॒य्यत् । आ॒यत॑न॒मित्या᳚-यत॑नम् । यथ्ष॒ष्ठम् । ष॒ष्ठमहः॑ । अह॒स्तस्मिन्॑ । तस्मि॑ञ्छु॒क्रः । शु॒क्रो गृ॑ह्यते । गृ॒ह्य॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚च्छु॒क्रस्य॑ । शु॒क्रस्या॒यत॑ने । आ॒यत॑नेऽष्ट॒मे । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚- यत॑ने । अ॒ष्ट॒मेऽहन्॑ । अह॑न्नाग्रय॒णः । आ॒ग्र॒य॒णो गृ॑ह्यते । गृ॒ह्य॒ते॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑स्ये॒व । ए॒व तत् । तद्वि । वि वा॑हयति । वा॒ह॒य॒ति॒ प्र । प्र वस्य॑सः । वस्य॑सो विवा॒हम् । वि॒वा॒हमा᳚प्नोति । वि॒वा॒हमिति॑ वि-वा॒हम् । आ॒प्नो॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदाथो᳚ । अथो॑ दे॒वता᳚भ्यः । अथो॒ इत्यथो᳚ । दे॒वता᳚भ्य ए॒व । ए॒व य॒ज्ञे । य॒ज्ञे सँ॒व्विद᳚म् । सँ॒व्विद॑न्दधाति । सँ॒व्विद॒मिति॑ सम्-विद᳚म् । द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दि॒दम् । इ॒दम॒न्यः । अ॒न्यो᳚न्यस्मै । अ॒न्यस्मै॑ दधाति । द॒धा॒तीति॑ दधाति (33) ॥8॥
प्र॒जाप॑तिरकामयत । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒का॒म॒य॒त॒ प्र । प्र जा॑येय । जा॒ये॒येति॑ । इति॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तम्द्वा॑दशरा॒त्रम् । द्वा॒द॒श॒रा॒त्रम॑पश्यत् । द्वा॒द॒श॒रा॒त्रमिति॑ द्वादश-रा॒त्रम् । अ॒प॒श्य॒त्तम् । तमा । आह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तेन॑ । तेना॑ऽयजत । अ॒य॒ज॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । स प्र । प्राजा॑यत । अ॒जा॒य॒त॒ यः । य का॒मये॑त । का॒मये॑त॒ प्र । प्र जा॑येय । जा॒ये॒येति॑ । इति॒ सः । स द्वा॑दशरा॒त्रेण॑ । द्वा॒द॒श॒रा॒त्रेण॑ यजेत । द्वा॒द॒श॒रा॒त्रे॒णेति॑ द्वादश-रा॒त्रेण॑ । य॒जे॒त॒ प्र । प्रैव । ए॒व जा॑यते । जा॒य॒ते॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्त्य॒ग्नि॒ष्टो॒मप्रा॑यणाः । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मप्रा॑यणा य॒ज्ञाः । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मप्रा॑यणा॒ इत्य॑ग्निष्टो॒म-प्रा॒य॒णाः॒ । य॒ज्ञा अथ॑ । अथ॒ कस्मा᳚त् । कस्मा॑दतिरा॒त्रः । अ॒ति॒रा॒त्र पूर्वः॑ । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रः । पूर्व॒ प्र । प्र यु॑ज्यते । यु॒ज्य॒त॒ इति॑ । इति॒ चख्षु॑षी । चख्षु॑षी॒ वै । चख्षु॑षी॒ इति॒ चख्षु॑षी । वा ए॒ते । ए॒ते य॒ज्ञस्य॑ । ए॒ते इत्ये॒ते । य॒ज्यस्य॒ यत् । यद॑तिरा॒त्रौ । अ॒ति॒रा॒त्रौ क॒नीनि॑के । अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति- रा॒त्रौ । क॒नीनि॑के अग्निष्टॊ॒मौ । क॒नीनि॑के॒ इति॑ क॒नीनि॑के । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मौ यत् । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मावित्य॑ग्नि-स्तो॒मौ । यद॑ग्निष्टो॒मम् (34)।
। अ॒ग्नि॒ष्टो॒मम्पूर्व᳚म् । अ॒ग्नि॒ष्टो॒ममित्य॑ग्नि-स्तो॒मम् । पूर्व॑म्प्रयुञ्जी॒रन् । प्र॒यु॒ञ्जी॒रन्ब॑हि॒र्धा । प्र॒यु॒ञ्जी॒रन्निति॑ प्र-यु॒ञ्जी॒रन् । ब॒हि॒र्धा क॒नीनि॑के । ब॒हि॒र्धा इति॑ बहिः-धा । क॒नीनि॑के दध्युः । क॒नीनि॑के॒ इति॑ क॒नीनि॑के । द॒ध्यु॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दति रा॒त्रः । अ॒ति॒रा॒त्र पूर्वः॑ । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रः । पूर्व॒ प्र । प्रयु॑ज्यते । यु॒ज्य॒ते॒ चख्षु॑षी । चख्षु॑षी ए॒व । चख्षु॑षी॒ इति॒ चख्षु॑षी । ए॒व य॒ज्ञे । य॒ज्ञे धि॒त्वा । धि॒त्वा म॑ध्य॒तः । म॒ध्य॒त क॒नीनि॑के । क॒नीनि॑के॒ प्रति॑ । क॒नीनि॑के॒ इति॑ क॒नीनि॑के । प्रति॑ दधति । द॒ध॒ति॒ यः । यो वै । वै गा॑य॒त्रीम् । गा॒य॒त्रीञ्ज्योति॑पख्षाम् । ज्योति॑पख्षाँ॒व्वेद॑ । ज्योति॑पख्षा॒मिति॒ ज्योतिः॑-प॒ख्ष्मा॒म्॒ । वेद॒ ज्योति॑षा । ज्योति॑षा भा॒सा । भा॒सा सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति । ए॒ति॒ यौ । याव॑ग्निष्टो॒मौ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मौ तौ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मावित्य॑ग्नि-स्तो॒मौ । तौ प॒ख्षौ । प॒ख्षौ ये । येऽन्त॑रे । अन्त॑रे॒ष्टौ । अ॒ष्टावु॒क्थ्याः᳚ । उ॒क्थ्या᳚स्सः । स आ॒त्मा । आ॒त्मैषा । ए॒षा वै । वै गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री ज्योति॑पख्षा । ज्योति॑पख्षा॒यः । ज्योति॑प॒ख्षेति॒ ज्योतिः॑-प॒ख्षा॒ । य ए॒वम् । ए॒व वेद॑ । वेद॒ ज्योति॑षा । ज्योति॑षा भा॒सा । भा॒सा सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमे॑ति। (35)
ए॒ति॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒ र्वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वा ए॒षः । ए॒ष द्वा॑दश॒धा । द्वा॒द॒श॒धा विहि॑तः । द्वा॒द॒श॒धेति॑ द्वादश-धा । विहि॑तो॒ यत् । विहि॑त॒ इति॒ वि-हि॒तः॒ । यद्द्वा॑दशरा॒त्रः । द्वा॒द॒श॒रा॒त्रो यौ । द्वा॒द॒श॒रा॒त्र इति॑ द्वादश-रा॒त्रः । याव॑तिरा॒त्रौ । अ॒ति॒रा॒त्रौ तौ । अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति-रा॒त्रौ । तौ प॒ख्षौ । प॒ख्षौ ये । येऽन्त॑रे । अन्त॑रे॒ष्टौ । अ॒ष्टावु॒क्थ्याः᳚ । उ॒क्थ्या᳚स्सः । स आ॒त्मा । आ॒त्मा प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्वाव । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वावैषः । ए॒ष सन् । सन्थ्सत् । सद्ध॑ । ह॒ वै । वै स॒त्रेण॑ । स॒त्रेण॑ स्पृणोति । स्पृ॒णो॒ति॒ प्रा॒णाः । प्रा॒णा वै । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । वै सत् । सत्प्रा॒णा । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒व स्पृ॑णोति । स्पृ॒णो॒ति॒ सर्वा॑साम् । सर्वा॑साँ॒व्वै । वा ए॒ते । ए॒ते प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना᳚म्प्रा॒णैः । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । प्रा॒णैरा॑सते । प्रा॒णैरिति॑ प्र-अ॒नैः । आ॒स॒ते॒ ये । ये स॒त्रम् । स॒त्रमास॑ते । आस॑ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्पृच्छन्ति । पृ॒च्छ॒न्ति॒ किम् । किमे॒ते । ए॒ते स॒त्रिणः॑ । स॒त्रिण॒ इति॑ । इति॑ प्रि॒यः । प्रि॒य प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना॒मुत्थि॑तः । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । उत्थि॑तो भवति । उत्थि॑त॒ इत्युत्-स्थि॒तः॒ । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेदेति॒ वेद॑ (36) ॥
न वै । वा ए॒षः । ए॒षो᳚ऽन्यतो वैश्वानरः । अ॒न्यतो॑ वैश्वानरस्सुव॒र्गाय॑ । अ॒न्यतो॑ वैश्वानर॒ इत्य॒न्यतः॑-वै॒श्वा॒न॒रः॒ । सु॒व॒र्गाय॑ लो॒काय॑ । सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः-गाय॑ । लो॒काय॒ प्र । प्रा भ॑वत् । अ॒भ॒व॒दू॒र्ध्वः । ऊ॒र्ध्वो ह॑ । ह॒ वै । वा ए॒षः । ए॒ष आत॑तः । आत॑त आसीत् । आत॑त॒ इत्या-त॒तः॒ । आ॒सी॒त्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा ए॒तम् । ए॒तँव्वै᳚श्वान॒रम् । वै॒श्वा॒न॒रम्परि॑ । पर्यौ॑हन् । औ॒ह॒न्थ्सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्य॒ प्रभू᳚त्यै । प्रभू᳚त्या ऋ॒तवः॑ । प्रभू᳚त्या॒ इति॒ प्र-भू॒त्यै॒ । ऋ॒तवो॒ वै । वा ए॒तेन॑ । ए॒तेन॑ प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिमयाजयन् । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म्॒ । अ॒या॒ज॒य॒न्तेषु॑ । तेष्वा᳚र्ध्नोत् । आ॒र्ध्नो॒दधि॑ । अधि॒ तत् । तदृ॒ध्नोति॑ । ऋ॒ध्नोति॒ ह॑ । ह॒ वै । वा ऋ॒त्विख्षु॑ । ऋ॒त्विख्षु॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वान्द्वा॑दशा॒हेन॑ । द्वा॒द॒शा॒हेन॒ यज॑ते । द्वा॒द॒शा॒हे॒नेति॑ द्वादश-अ॒हेन॑ । यज॑ते॒ ते । ते᳚ऽस्मिन् । अ॒स्मि॒नै॒च्छ॒न्त॒ । ऐ॒च्छ॒न्त॒ सः । स रस᳚म् । रस॒मह॑ । अह॑ वस॒न्ताय॑ । व॒स॒न्ताय॒ प्र । प्राय॑च्छत् । अय॑च्छ॒द्यव᳚म्। (37)
यव॑ङ्ग्री॒ष्माय॑ । ग्री॒ष्मायौष॑धीः । ओष॑धीर्व॒र्॒?षाभ्यः॑ । व॒र्॒?षाभ्यो᳚ व्री॒हीन् । व्री॒हीन्श॒रदे᳚ । शरदे॑ माषति॒लौ । मा॒ष॒ति॒लौ हे॑मन्तशिशि॒राभ्या᳚म् । मा॒ष॒ति॒लाविति॑ माष-ति॒लौ । हे॒म॒न्त॒शि॒शि॒राभ्या॒न्तेन॑ । हे॒म॒न्त॒शि॒शि॒राभ्या॒मिति॑ हेमन्त-शि॒शि॒राभ्या᳚म् । तेनेन्द्र᳚म् । इन्द्र॑म्प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिरयाजयत् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒या॒ज॒य॒त्ततः॑ । ततो॒ वै । वा इन्द्रः॑ । इन्द्र॒ इन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ऽभवत् । अ॒भ॒व॒त्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दाहुः । आ॒हु॒रा॒नु॒जा॒व॒रस्य॑ । आ॒नु॒जा॒व॒रस्य॑ य॒ज्ञः । आ॒नु॒जा॒व॒रस्येत्या॑नु-जा॒व॒रस्य॑ । य॒ज्ञ इति॑ । इति॒ सः । स हि । ह्ये॑तेन॑ । ए॒तेनाग्रे᳚ । अग्रेऽय॑जत । अय॑जतै॒षः । ए॒ष ह॑ । ह॒ वै । वै कु॒णप᳚म् । कु॒णप॑मत्ति । अ॒त्ति॒ यः । यस्स॒त्रे । स॒त्रे प्र॑तिगृ॒ह्णाति॑ । प्र॒ति॒गृ॒ह्णाति॑ पुरुषकुण॒पम् । प्र॒ति॒गृ॒ह्णा॒तीति॑ प्रति-गृ॒ह्णाति॑ । पु॒रु॒ष॒कु॒ण॒पम॑श्वकुण॒पम् । पु॒रु॒ष॒कु॒ण॒पमिति॑ पुरुष-कु॒ण॒पम् । अ॒श्व॒कु॒णपङ्गौः । अ॒श्व॒कु॒ण॒पमित्य॑श्व-कु॒ण॒पम् । गौर्वै । वा अन्न᳚म् । अन्नँ॒य्येन॑ । येन॒ पात्रे॑ण । पात्रे॒णान्न᳚म् । अन्न॒म्बिभ्र॑ति । बिभ्र॑ति॒ यत् । यत्तत् । तन्न । न नि॒र्णेनि॑जति । नि॒र्णेनि॑जति॒ ततः॑ । नि॒र्णेनि॑ज॒तीति॑ निः-नेनि॑जति । ततोऽधि॑ । अधि॒ मल᳚म् (38)।
मल॑ञ्जायजे । जा॒य॒त॒ एकः॑ । एक॑ ए॒व । ए॒व य॑जेत । य॒जे॒तैकः॑ । एको॒ हि । हि प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒रार्ध्नो॑त् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । आर्ध्नो॒द्द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ रात्रीः᳚ । रात्री᳚र्दीख्षि॒तः । दी॒ख्षि॒तस्स्या᳚त् । स्या॒द्वाद॑श । द्वाद॑श॒मासाः᳚ । मासा᳚स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र प्र॒जाप॑तिः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जाप॑ति॒र्वाव । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वावैषः । ए॒ष ए॒षः । ए॒ष ह॑ । ह॒ तु । त्वै । वै जा॑यते । जा॒य॒ते॒ यः । यस्तप॑सः । तप॒सोऽधि॑ । अधि॒ जाय॑ते । जाय॑ते चतु॒र्धा । च॒तु॒र्धा वै । च॒तु॒र्धेति॑ चतुः-धा । वा ए॒ताः । ए॒तास्ति॒स्रस्ति॑स्रः । ति॒स्रस्ति॑स्रो॒ रात्र॑यः । ति॒स्रस्ति॑स्र॒ इति॑ ति॒स्रः-ति॒स्रः॒ । रात्र॑यो॒ यत् । यद्द्वाद॑श । द्वाद॑शोप॒सदः॑ । उ॒प॒सदो॒ याः । उ॒प॒सद॒ इत्यु॑प-सदः॑ । या प्र॑थ॒माः । प्र॒थ॒मा य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्ताभिः॑ । ताभि॒स्सम् । सम्भ॑रति । भ॒र॒ति॒ याः । या द्वि॒तीयाः᳚ । द्वि॒तीया॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञन्ताभिः॑ । ताभि॒रा । आ र॑भते । र॒भ॒ते॒ याः (39)।
। यास्तृ॒तीयाः᳚ । तृ॒तीया॒ पात्रा॑णि । पात्रा॑णि॒ ताभिः॑ । ताभि॒र्निः । निर्णेनिक्ते । ने॒नि॒क्ते॒ याः । याश्च॑तु॒र्थीः । च॒तु॒र्थीरपि॑ । अपि॒ ताभिः॑ । ताभि॑रा॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑मन्तर॒तः । अ॒न्त॒र॒तश्शु॑न्धते । शु॒न्ध॒ते॒ यः । यो वै । वा अ॑स्य । अ॒स्य॒ प॒शुम् । प॒शुमत्ति॑ । अत्ति॑ मा॒ꣳ॒सम् । मा॒ꣳ॒सङ्ग् सः । सो᳚ऽत्ति । अ॒त्ति॒ यः । य पु॒रो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॑म्म॒स्तिष्क᳚म् । म॒स्तिष्क॒ꣳ॒ सः । स यः । य प॑रिवा॒पम् । प॒रि॒वा॒पम्पुरी॑षम् । प॒रि॒वा॒पमिति॑ परि-वा॒पम् । पुरी॑ष॒ꣳ॒ सः । स यः । य आज्य᳚म् । आज्य॑म्म॒ज्जान᳚म् । म॒ज्जान॒ꣳ॒ सः । स यः । यस्सोम᳚म् । सोम॒ं॒ स्वेद᳚म् । स्वेद॒ꣳ॒ सः । सोऽपि॑ । अपि॑ ह । ह॒ वै । वा अ॑स्य । अ॒स्य॒ शी॒र्॒ष॒ण्याः᳚ । शी॒र्॒?षण्या॑ नि॒ष्पदः॑ । नि॒ष्पद॒ प्रति॑ । नि॒ष्पद॒ इति॑ निः-पदः॑ । प॑ति गृह्णाति । गृ॒ह्णा॒ति॒ यः । यो द्वा॑दशा॒हे । द्वा॒द॒शा॒हे प्र॑तिगृ॒ह्णाति॑ । द्वा॒द॒शा॒ह इति॑ द्वादश-अ॒हे । प्र॒ति॒गृ॒ह्णाति॒ तस्मा᳚त् । प्र॒ति॒गृ॒ह्णातीति॑ प्रति-गृ॒ह्णाति॑ । तस्मा᳚द्दादशा॒हेन॑ । द्वा॒द॒शा॒हेन॒ न । द्वा॒द॒शा॒हेनेति॑ द्वादश-अ॒हेन॑ । न याज्य᳚म् । याज्य॑म्पा॒प्मनः॑ । पा॒प्मनो॒ व्यावृ॑त्त्यै । व्यावृ॑त्या॒ इति॑ वि-आवृ॑त्यै (40) ॥10॥
एक॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ त्रि॒भ्यः । त्रि॒भ्यस्स्वाहा᳚ । त्रि॒भ्य इति॑ त्रि-भ्यः । स्वाहा॑ च॒तुर्भ्य॑ । च॒तुर्भ्य॒स्स्वाहा᳚ । च॒तुर्भ्य॒ इति॑ च॒तुः-भ्यः॒ । स्वाहा॑ प॒ञ्चभ्यः॑ । प॒ञ्चभ्य॒स्स्वाहा᳚ । प॒ञ्चभ्य॒ इति॑ प॒ञ्च-भ्यः॒ । स्वाहा॑ ष॒ड्भ्यः । ष॒ड्भ्यस्स्वाहा᳚ । ष॒ड्भ्य इति॑ षट्-भ्यः । स्वाहा॑ स॒प्तभ्यः᳚ । स॒प्तभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स॒प्तभ्य॒ इति॑ स॒प्त-भ्यः॒ । स्वाहा᳚ऽष्टा॒भ्यः । अ॒ष्टा॒भ्यस्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ न॒वभ्यः॑ । न॒वभ्य॒स्स्वाहा᳚ । न॒वभ्य॒ इति॑ न॒व-भ्यः॒ । स्वाहा॑ द॒शभ्यः॑ । द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । द॒शभ्य॒ इति॑ द॒श-भ्यः॒ । स्वाहै॑काद॒शभ्यः॑ । ए॒का॒द॒शभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ए॒का॒द॒शभ्य॒ इत्ये॑काद॒श-भ्यः॒ । स्वाहा᳚ द्वाद॒शभ्यः॑ । द्वा॒द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । द्वा॒द॒शभ्य॒ इति॑ द्वाद॒श-भ्यः॒ । स्वाहा॑ त्रयोद॒शभ्यः॑ । त्र॒यो॒द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । त्र॒यो॒द॒शभ्य॒ इति॑ त्रयोद॒श-भ्यः॒ । स्वाहा॑ चतुर्द॒शभ्यः॑ । च॒तु॒र्द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । च॒तु॒र्द॒शभ्य॒ इति॑ चतुर्द॒श-भ्यः॒ । स्वाहा॑ पञ्चद॒शभ्यः॑ । प॒ञ्च॒द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । प॒ञ्च॒द॒शभ्य॒ इति॑ पञ्चद॒श-भ्यः॒ । स्वाहा॑ षोड॒शभ्यः॑ । षो॒ड॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । षो॒ड॒शभ्य॒ इति॑ षोड॒श-भ्यः॒ । स्वाहा॑ सप्तद॒शभ्यः॑ । स॒प्त॒द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स॒प्त॒द॒शभ्य॒ इति॑ सप्तद॒श-भ्यः॒ । स्वाहा᳚ऽष्टाद॒शभ्यः॑ । अ॒ष्टा॒द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । अ॒ष्टा॒द॒शभ्य॒ इत्या॑ष्टाद॒श-भ्यः॒ । स्वाहैका᳚त् । एका॒न्न । न विꣳ॑शत्यै । वि॒ꣳ॒श॒त्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नव॑विꣳशत्यै । नव॑विꣳशत्यै॒ स्वाहा᳚ । नव॑विꣳशत्या॒ इति॒ नव॑-वि॒ꣳ॒श॒त्यै॒ । स्वाहैका᳚त् । एका॒न्न । न च॑त्वारि॒ꣳ॒शते᳚ । च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नव॑चत्वारिꣳशते । नव॑चत्वारिꣳशते॒ स्वाहा᳚ । नव॑चत्वारिꣳशत॒ इति॒ नव॑-च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श॒ते॒ । स्वाहैका᳚त् । एका॒न्न । न ष॒ष्ट्यै । ष॒ष्टै स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नव॑षष्ट्यै । नव॑षष्ट्यै॒ स्वाहा᳚ । नव॑षष्ट्या॒ इति॒ नव॑- ष॒ष्ट्यै॒ । स्वाहैका᳚त् । एका॒न्न । नाशी॒त्यै । अ॒शी॒त्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नवा॑शीत्यै । नवा॑शीत्यै॒ स्वाहा᳚ । नवा॑शीत्या॒ इति॒ नव॑-अ॒शी॒त्यै॒ । स्वाहैका᳚त् । एका॒न्न । न श॒ताय॑ । श॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ श॒ताय॑ । श॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्याꣳ॑ श॒ताभ्या᳚म् । श॒ताभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (41) ॥11॥
एक॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ त्रि॒भ्यः । त्रि॒भ्यस्स्वाहा᳚ । त्रि॒भ्य इति॑ त्रि-भ्यः । स्वाहा॑ प॒ञ्चभ्यः॑ । प॒ञ्चभ्य॒स्स्वाहा᳚ । प॒ञ्चभ्य॒ इति॑ प॒ञ्च-भ्यः॒ । स्वाहा॑ स॒प्तभ्यः॑ । स॒प्तभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स॒प्तभ्य॒ इति॑ स॒प्त-भ्यः॒ । स्वाहा॑ न॒वभ्यः॑ । न॒वभ्य॒स्स्वाहा᳚ । न॒वभ्य॒ इति॑ न॒व-भ्यः॒ । स्वाहै॑काद॒शभ्यः॑ । ए॒का॒द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । ए॒का॒द॒शभ्य॒ इत्ये॑काद॒श-भ्यः॒ । स्वाहा᳚ त्रयोद॒शभ्यः॑ । त्र॒यो॒द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । त्र॒यो॒द॒शभ्य॒ इति॑ त्रयोद॒श-भ्यः॒ । स्वाहा॑ पञ्चद॒शभ्यः॑ । प॒ञ्च॒द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । प॒ञ्च॒द॒शभ्य॒ इति॑ पञ्चद॒श-भ्यः॒ । स्वाहा॑ सप्तद॒शभ्यः॑ । स॒प्त॒द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स॒प्त॒द॒शभ्य॒ इति॑ सप्तद॒श-भ्यः॒ । स्वाहैका᳚त् । एका॒न्न । नविꣳ॑श॒त्यै । वि॒ꣳ॒श॒त्यै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नव॑विꣳशत्यै । नव॑विꣳशतै॒ स्वाहा᳚ । नव॑विꣳशत्या॒ इति॒ नव॑-वि॒ꣳ॒श॒त्यै । स्वाहैका᳚त् । एका॒न्न । न च॑त्वारि॒ꣳ॒शते᳚ । च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नव॑चत्वारिꣳशते । नव॑चत्वारिꣳशते॒ स्वाहा᳚ । नव॑चत्वारिꣳशत॒ इति॒ नव॑-च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श॒ते॒ । स्वाहैका᳚त् । एका॒न्न । न ष॒ष्ट्यै । ष॒ष्ट्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नव॑षष्ट्यै । नव॑षष्ट्यै॒ स्वाहा᳚ । नव॑षष्ट्या॒ इति॒ नव॑-ष॒ष्ट्यै॒ । स्वाहैका᳚त् । एका॒न्न । नाशी॒त्यै । अ॒शी॒त्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नवा॑शीत्यै । नवा॑शीत्यै॒ स्वाहा᳚ । नवा॑शित्या॒ इति॒ नव॑-अ॒शी॒त्यै॒ । स्वाहैका᳚त् । एका॒न्न । न श॒ताय॑ । श॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ श॒ताय॑ । श॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (42) ॥
द्वा भ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ च॒तुर्भ्यः॑ । च॒तुर्भ्य॒स्स्वाहा᳚ । च॒तुर्भ्य॒ इति॑ च॒तुः-भ्यः॒ । स्वाहा॑ ष॒ड्भ्यः । ष॒ड्भ्य स्स्वाहा᳚ । ष॒ड्भ इति॑ षट्-भ्यः । स्वाहा᳚ऽष्टा॒भ्यः । अ॒ष्टा॒भ्यस्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ द॒शभ्यः॑ । द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । द॒शभ्य॒ इति॑ द॒श-भ्यः॒ । स्वाहा᳚ द्वाद॒शभ्यः॑ । द्वा॒द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । द्वा॒द॒शभ्य॒ इति॑ द्वाद॒श-भ्यः॒ । स्वाहा॑ चतुर्द॒शभ्यः॑ । च॒तु॒र्द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । च॒तु॒र्द॒शभ्य॒ इति॑ चतुर्द॒श-भ्यः॒ । स्वाहा॑ षोड॒शभ्यः । षो॒ड॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । षो॒ड॒शभ्य॒ इति॑ षोड॒श-भ्यः॒ । स्वाहा᳚ऽष्टाद॒शभ्यः॑ । अ॒ष्टा॒द॒शभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अ॒ष्टा॒ड॒शभ्य॒ इत्य॑ष्टाद॒श-भ्यः॒ । स्वाहा॑ विꣳश॒त्यै । वि॒ꣳ॒श॒त्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽष्टान॑वत्यै । अ॒ष्टान॑वत्ये॒ स्वाहा᳚ । अ॒ष्टान॑वत्यै॒ इत्य॒ष्टा-न॒व॒त्यै । स्वाहा॑ श॒ताय॑ । श॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (43) ॥13॥
त्रि॒भ्यस्स्वाहा᳚ । त्रि॒भ्य इति॑ त्रि-भ्यः । स्वाहा॑ प॒ञ्चभ्यः॑ । प॒ञ्चभ्य॒स्स्वाहा᳚ । प॒ञ्चभ्य॒ इति॑ प॒ञ्च-भ्यः॒ । स्वाहा॑ स॒प्तभ्यः॑ । स॒प्तभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स॒प्तभ्य॒ इति॑ स॒प्त-भ्यः॒ । स्वाहा॑ न॒वभ्यः॑ । न॒वभ्य॒स्स्वाहा᳚ । न॒वभ्य॒ इति॑ न॒व-भ्यः॒ । स्वाहै॑काद॒शभ्यः॑ । ए॒का॒द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । ए॒का॒द॒शभ्य॒ इत्यै॑काद॒श-भ्यः॒ । स्वाहा᳚ त्रयोद॒शभ्यः॑ । त्र॒यो॒द॒शभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । त्र॒यो॒द॒शभ्य॒ इति॑ त्रयोद॒श-भ्यः॒ । स्वाहा॑ पञ्चद॒शभ्यः॑ । प॒ञ्च॒द॒शभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । प॒ञ्च॒द॒शभ्य॒ इति॑ पञ्चद॒श-भ्यः॒ । स्वाहा॑ सप्तद॒शभ्यः॑ । स॒प्त॒द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स॒प्त॒द॒शभ्य॒ इति॑ सप्तद॒श-भ्यः॒ । स्वाहैका᳚त् । एका॒न्न । न विꣳ॑श॒त्यै । वि॒ꣳ॒श॒त्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नव॑विꣳशत्यै । नव॑विꣳशत्यै॒ स्वाहा᳚ । नव॑विꣳशत्या॒ इति॒ नव॑-वि॒ꣳ॒श॒त्यै॒ । स्वाहैका᳚त् । एका॒न्न । न च॑त्वारि॒ꣳ॒शते᳚ । च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नव॑चत्वारिꣳशते । नव॑चत्वारिꣳशते॒ स्वाहा᳚ । नव॑चत्वारिꣳशत॒ इति॒ नव॑-च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श॒ते॒ । स्वाहैका᳚त् । एका॒न्न । न ष॒ष्ट्यै । ष॒ष्ट्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नव॑षष्ट्यै । नव॑षष्ट्यै॒ स्वाहा᳚ । नव॑षष्ट्या॒ इति॒ नव॑-ष॒ष्ट्यै॒ । स्वाहैका᳚त् । एका॒न्न । नाशी॒त्यै । अ॒शी॒त्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नवा॑शीत्यै । नवा॑शीत्यै॒ स्वाहा᳚ । नवा॑शित्या॒ इति॒ नव॑-अ॒शी॒त्यै॒ । स्वाहैका᳚त् । एका॒न्न । न श॒ताय॑ । श॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ श॒ताय॑ । श॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (44) ॥
च॒तुर्भ्य॒स्स्वाहा᳚ । च॒तुर्भ्य॒ इति॑ च॒तुः-भ्यः॒ । साहा᳚ऽष्टा॒भ्यः । अ॒ष्टा॒भ्यस्स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ द्वाद॒शभ्यः॑ । द्वा॒द॒शाभ्य॒स्स्वाहा᳚ । द्वा॒द॒शभ्य॒ इति॑ द्वाद॒श-भ्यः॒ । स्वाहा॑ षोड॒शभ्यः॑ । षो॒ड॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । षो॒ड॒शभ्य॒ इति॑ षोड॒श-भ्यः॒ । स्वाहा॑ विꣳश॒त्यै । वि॒ꣳ॒श॒त्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ षण्ण॑वत्यै । षण्ण॑वत्यै॒ स्वाहा᳚ । षण्ण॑वत्या॒ इति॒ षट्-न॒व॒त्यै॒ । स्वाहा॑ श॒ताय॑ । श॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (45) ॥15॥
प॒ञ्चभ्य॒स्स्वाहा᳚ । प॒ञ्चभ्य॒ इति॑ प॒ञ्च-भ्यः॒ । स्वाहा॑ द॒शभ्यः॑ । द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । द॒शभ्य॒ इति॑ द॒श-भ्यः॒ । स्वाहा॑ पञ्चद॒शभ्यः॑ । प॒ञ्च॒द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । प॒ञ्च॒द॒शभ्य॒ इति॑ पञ्चद॒श-भ्यः॒ । स्वाहा॑ विꣳश॒त्यै । वि॒ꣳ॒श॒त्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ पञ्च॑नवत्यै । पञ्च॑नवत्यै॒ स्वाहा᳚ । पञ्च॑नवत्या॒ इति॒ पञ्च॑-न॒व॒त्यै॒ । स्वाहा॑ श॒ताय॑ । श॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्यै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (46) ॥16॥
द॒शभ्य॒स्स्वाहा᳚ । द॒शभ्य॒ इति॑ द॒श-भ्यः॒ । स्वाहा॑ विꣳश॒त्यै । वि॒ꣳ॒श॒त्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ त्रि॒ꣳ॒शते᳚ । त्रि॒ꣳ॒शते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ चत्वारि॒ꣳ॒शते᳚ । च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ पञ्चा॒शते᳚ । प॒ञ्चा॒शते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ ष॒ष्ट्यै । ष॒ष्ट्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ सप्त॒त्यै । स॒प्त॒त्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ऽशी॒त्यै । अ॒शी॒त्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ नव॒त्यै । न॒व॒त्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ श॒ताय॑ । श॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (47) ॥17॥
वि॒ꣳ॒श॒त्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ चत्वारि॒ꣳ॒शते᳚ । च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ ष॒ष्ट्यै । ष॒ष्ट्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ऽशी॒त्यै । अ॒शी॒त्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ श॒ताय॑ । श॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (48) ॥18॥
प॒ञ्चा॒शते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ श॒ताय॑ । श॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्याꣳ॑ श॒ताभ्या᳚म् । श॒ताभ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ त्रि॒भ्यः । त्रि॒भ्यश्श॒तेभ्यः॑ । त्रि॒भ्य इति॑ त्रि-भ्यः । श॒तेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ च॒तुर्भ्यः॑ । च॒तुर्भ्य॑श्श॒तेभ्यः॑ । च॒तुर्भ्य॒ इति॑ च॒तुः-भ्यः॒ । श॒तेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ प॒ञ्चभ्यः॑ । प॒ञ्चभ्य॑श्श॒तेभ्यः॑ । प॒ञ्चभ्य॒ इति॑ प॒ञ्च-भ्यः॒ । श॒तेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ ष॒ड्भ्यः । ष॒ड्भ्यश्श॒तेभ्यः॑ । ष॒ड्भ्य इति॑ षट्-भ्यः । श॒तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ स॒प्तभ्यः॑ । स॒प्तभ्य॑श्श॒तेभ्यः॑ । स॒प्तभ्य॒ इति॑ स॒प्त-भ्यः॒ । श॒तेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ऽष्टा॒भ्यः । अ॒ष्टा॒भ्यश्श॒तेभ्यः॑ । श॒तेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ न॒वभ्यः॑ । न॒वभ्य॑श्श॒तेभ्यः॑ । न॒वभ्य॒ इति॑ न॒व-भ्यः॒ । श॒तेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ स॒हस्रा॑य । स॒हस्रा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (49) ॥19॥
श॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ स॒हस्रा॑य । स॒हस्रा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽयुता॑य । अ॒युताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ नि॒युता॑य । नि॒युता॑य॒ स्वाहा᳚ । नि॒युता॒येति॑ नि-युता॑य । स्वाहा॑ प्र॒युता॑य । प्र॒युता॑य॒ स्वाहा᳚ । प्र॒युता॒येति॑ प्र-युता॑य । स्वाहाऽर्बु॑दाय । अर्बु॑दाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ न्य॑र्बुदाय । न्य॑र्बुदाय॒ स्वाहा᳚ । न्य॑र्बुदा॒येति॒ नि-अ॒र्बु॒दा॒य॒ । स्वाहा॑ समु॒द्राय॑ । स॒मु॒द्राय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ मध्या॑य । मध्या॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहाऽन्ता॑य । अन्ता॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ परा॒र्धाय॑ । प॒रा॒र्धाय॒ स्वाहा᳚ । प॒रा॒र्धायेति॑ पर-अ॒र्धाय॑ । स्वाहो॒षसे᳚ । उ॒षसे॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ व्यु॑ष्ट्यै । व्यु॑ष्ट्यै॒ स्वाहा᳚ । व्यु॑ष्ट्या॒ इति॒ वि-उ॒ष्ट्यै॒ । स्वाहो॑ देष्य॒ते । उ॒दे॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । उ॒दे॒ष्य॒त इत्यु॑त्-ए॒ष्य॒ते । स्वाहो᳚द्य॒ते । उ॒द्य॒ते स्वाहा᳚ । उ॒द्य॒त इत्यु॑त्-य॒ते । स्वाहोदि॑ताय । उदि॑ताय॒ स्वाहा᳚ । उदि॑ता॒येत्युत्-इ॒ता॒य॒ । स्वाहा॑ सुव॒र्गाय॑ । सु॒व॒र्गाय॒ स्वाहा᳚ । सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः-गाय॑ । स्वाहा॑ लो॒काय॑ । लो॒काय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (50) ॥20॥
प्र॒जवँ॒व्वै । प्र॒जव॒मिति॑ प्र-जव᳚म् । वा ए॒तेन॑ । ए॒तेन॑ यन्ति । य॒न्ति॒ यत् । यद्द॑श॒मम् । द॒श॒ममहः॑ । अह॑ पपाव॒हीय᳚म् । पा॒पा॒व॒हीयँ॒व्वै । पा॒पा॒व॒हीय॒मिति॑ पाप-अ॒व॒हीय᳚म् । वा ए॒तेन॑ । ए॒तेन॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ यत् । यद्द॑श॒मम् । द॒श॒ममहः॑ । अह॒र्यः । यो वै । वै प्र॒जव᳚म् । प्र॒जवँ॑य्य॒ताम् । प्र॒जव॒मिति॑ प्र-जव᳚म् । य॒तामप॑थेन । अप॑थेन प्रति॒पद्य॑ते । प्र॒ति॒पद्य॑ते॒ यः । प्र॒ति॒पद्य॑त॒ इति॑ प्रति-पद्य॑ते । यस्स्था॒णुम् । स्था॒णुꣳ हन्ति॑ । हन्ति॒ यः । यो भ्रेष᳚म् । भ्रेष॒न्न्येति॑ । न्येति॒ सः । न्येतीति॑ नि-एति॑ । स ही॑यते । ही॒य॒ते॒ सः । स यः । यो वै । वै द॑श॒मे । द॒श॒मेऽहन्न्॑ । अह॑न्नविवा॒क्ये । अ॒वि॒वा॒क्य उ॑पह॒न्यते᳚ । अ॒वि॒वा॒क्य इत्य॑वि-वा॒क्ये । उ॒प॒ह॒न्यते॒ सः । उ॒प॒ह॒न्यत॒ इत्यु॑प- ह॒न्यते᳚ । स ही॑यते । ही॒य॒ते॒ तस्मै᳚ । तस्मै॒ यः । य उप॑हताय । उप॑ हताय॒ व्याह॑ । उप॑हता॒येत्युप॑-ह॒ता॒य॒ । व्याह॒ तम् । व्याहेति॑ वि-आह॑ । तमे॒व । ए॒वान्वा॒रभ्य॑ । अ॒न्वा॒रभ्य॒ सम् । अ॒न्वा॒रभ्येत्य॑नु-आ॒रभ्य॑ । सम॑श्नुते । अ॒श्नु॒तेऽथ॑ । अथ॒ यः । यो व्याह॑ । व्याह॒ सः । व्याहेति॑ वि-आह॑ । स ही॑यते। (1)
। ही॒य॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्दश॒मे । द॒श॒मेऽहन्॑ । अह॑न्नविवा॒क्ये । अ॒वि॒वा॒क्य उप॑हताय । अ॒वि॒वा॒क्य इत्य॑वि-वा॒क्ये । उप॑हताय॒ न । उप॑हता॒येत्युप॑-ह॒ता॒य॒ । न व्युच्यम्᳚ । व्युच्य॒मथो᳚ । व्युच्य॒मिति॑ वि-उच्य᳚म् । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒र्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ वै । वै समृ॑द्धेन । समृ॑द्धेन दे॒वाः । समृ॑द्धे॒नेति॒ सम्-ऋ॒द्धे॒न॒ । दे॒वास्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन् । आ॒य॒न् य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ व्यृ॑द्धेन । व्यृ॑द्धे॒नासु॑रान् । व्यृ॑द्धे॒नेति॒ वि-ऋ॒द्धे॒न॒ । असु॑रा॒न्परा᳚ । परा॑ऽभावयन् । अ॒भा॒व॒य॒न्निति॑ । इति॒ यत् । यत्खलु॑ । खलु॒ वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ समृ॑द्धम् । समृ॑द्ध॒न्तत् । समृ॑द्ध॒मिति॒ सम्-ऋ॒द्ध॒म्॒ । तद्यज॑मानस्य । यज॑मानस्य॒ यत् । यद्द्व्य॑द्धम् । व्यृ॑द्ध॒न्तत् । व्यृ॑द्ध॒मिति॒ वि-ऋ॒द्ध॒म्॒ । तद्भ्रातृ॑व्यस्य । भ्रातृ॑व्यस्य॒ सः । स यः । यो वै । वै द॑श॒मे । द॒श॒मेऽहन्न्॑ । अह॑न्नविवा॒क्ये । अ॒वि॒वा॒क्य उ॑पह॒न्यते᳚ । अ॒वि॒वाक्य इत्य॑वि-वा॒क्ये । उ॒प॒ह॒न्यते॒ सः । उ॒प॒ह॒न्यत॒ इत्यु॑प- ह॒न्यते᳚ । स ए॒व । ए॒वाति॑ । अति॑ रेचयति । रे॒च॒य॒ति॒ ते । ते ये । ये बाह्याः᳚ । बाह्या॑ दृशी॒कवः॑ । दृ॒शी॒कव॒ स्युः। (2)
स्युस्ते । ते वि । वि ब्रू॑युः । ब्रू॒यु॒र्यदि॑ । यदि॒ तत्र॑ । तत्र॒ न । न वि॒न्देयुः॑ । वि॒न्देयु॑रन्तस्सद॒सात् । अ॒न्त॒स्स॒द॒साद्व्युच्य᳚म् । अ॒न्त॒स्स॒द॒सादित्य॑न्तः-स॒द॒सात् । व्युच्यँ॒य्यदि॑ । व्युच्य॒मिति॑ वि-उच्य᳚म् । यदि॒ तत्र॑ । तत्र॒ न । न वि॒न्देयुः॑ । वि॒न्देयु॑र्गृ॒हप॑तिना । गृ॒हप॑तिना॒ व्युच्य᳚म् । गृ॒हप॑ति॒नेति॑ गृ॒ह-प॒ति॒ना॒ । व्युच्य॒न्तत् । व्युच्य॒मिति॑ वि-उच्य᳚म् । तद्व्युच्य᳚म् । व्युच्य॑मे॒व । व्युच्य॒मिति॑ वि-उच्य᳚म् । ए॒वाथ॑ । अथ॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तथ्स॑र्परा॒ज्ञियाः᳚ । स॒र्प॒रा॒ज्ञिया॑ ऋ॒ग्भिः । स॒र्प॒रा॒ज्ञिया॒ इति॑ सर्प-रा॒ज्ञियाः᳚ । ऋ॒ग्भिस्स्तु॑वन्ति । ऋ॒ग्भिरित्यृ॑क्-भिः । स्तु॒व॒न्ती॒यम् । इ॒यँव्वै । वै सर्प॑तः । सर्प॑तो॒ राज्ञी᳚ । राज्ञी॒ यत् । य द्वै । वा अ॒स्याम् । अ॒स्याङ्किम् । किञ्च॑ । चार्च॑न्ति । अर्च॑न्ति॒ यत् । यदा॑नृ॒चुः । आ॒नृ॒चुस्तेन॑ । तेने॒यम् । इ॒यꣳ स॑र्परा॒ज्ञी । स॒र्प॒रा॒ज्ञी ते । स॒र्प॒रा॒ज्ञीति॑ सर्प-रा॒ज्ञी । ते यत् । यदे॒व । ए॒व किम् । किञ्च॑ । च॒ वा॒चा । वा॒चानृ॒चुः । अ॒नृ॒चुर्यत् । यद॒तोऽधि॑ । अध्य॑र्चि॒तारः॑ । अ॒र्चि॒तार॒स्तत् (3)।
। तदु॒भय᳚म् । उ॒भय॑मा॒प्त्वा । आ॒प्त्वाऽव॒रुध्य॑ । अ॒व॒रुध्योत् । अ॒व॒रुध्येत्य॑व-रुध्य॑ । उत्ति॑ष्ठाम । ति॒ष्ठा॒मेति॑ । इति॒ ताभिः॑ । ताभि॒ र्मन॑सा । मन॑सा स्तुवते । स्तु॒व॒ते॒ न । न वै । वा इ॒माम् । इ॒माम॑श्वर॒थः । अ॒श्व॒र॒थो न । अ॒श्व॒र॒थ इत्य॑श्व-र॒थः । नाश्व॑तरीर॒थः । अ॒श्व॒त॒री॒र॒थस्स॒द्यः । अ॒श्व॒त॒री॒र॒थ इत्य॑श्वतरी-र॒थः । स॒द्य पर्या᳚प्तुम् । पर्या᳚प्तुमर्हति । पर्या᳚प्तु॒मिति॒ परि॑-आ॒प्तु॒म्॒ । अ॒र्॒ह॒ति॒ मनः॑ । मनो॒ वै । वा इ॒माम् । इ॒माꣳ स॒द्यः । स॒द्य पर्या᳚प्तुम् । पर्या᳚प्तुमर्हति । पर्या᳚प्तुमिति॒ परि॑-आ॒प्तु॒म्॒ । अ॒र्ह॒ति मनः॑ । मन॒ परि॑भवितु । परि॑भवितु॒मथ॑ । परि॑भवितु॒मिति॒ परि॑-भ॒वि॒तु॒म्॒ । अथ॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ वदन्ति । व॒द॒न्ति॒ परि॑मिताः । परि॑मिता॒ वै । परि॑मिता॒ इति॒ परि॑-मि॒ताः॒ । वा ऋचः॑ । ऋच॒ परि॑मितानि । परि॑मितानि॒ सामा॑नि । परि॑मिता॒नीति॒ परि॑-मि॒ता॒नि॒ । सामा॑नि॒ परि॑मितानि । परि॑मितानि॒ यजूꣳ॑षि । परि॑मिता॒नीति॒ परि॑-मि॒ता॒नि॒ । यजू॒ꣳ॒ष्यथ॑ । अथै॒तस्य॑ । ए॒तस्यै॒व । ए॒वान्तः॑ । अन्तो॒ न । नास्ति॑ । अ॒स्ति॒ यत् । यद्ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒तत् । तत्प्र॑ति गृण॒त । प्र॒ति॒गृ॒ण॒त आ । प्र॒ति॒गृ॒ण॒त इति॑ प्रति-गृ॒ण॒ते । आ च॑ख्षीत । च॒ख्षी॒त॒ सः । स प्र॑तिग॒रः । प्र॒ति॒ग॒र इति॑ प्रति-ग॒रः (4) ॥1॥
ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ किम् । किन्द्वा॑दशा॒हस्य॑ । द्वा॒द॒शा॒हस्य॑ प्रथ॒मेन॑ । द्वा॒द॒शा॒हस्येति॑ द्वादश-अ॒हस्य॑ । प्र॒थ॒मेनाह्ना᳚ । अह्न॒र्त्विजा᳚म् । ऋ॒त्विजाँ॒य्यज॑मानः । यज॑मानो वृङ्क्ते । वृ॒ङ्क्त॒ इति॑ । इति॒ तेजः॑ । तेज॑ इन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमिति॑ । इति॒ किम् । किन्द्वि॒तीये॑न । द्वि॒तीये॒नेति॑ । इति॑ प्रा॒णान् । प्रा॒णान॒न्नाद्य᳚म् । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । अ॒न्नाद्य॒मिति॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । इति॒ किम् । किन्तृ॒तीये॑न । तृ॒तीये॒नेति॑ । इति॒ त्रीन् । त्रीनि॒मान् । इ॒मान्लो॒कान् । लो॒कानिति॑ । इति॒ किम् । किञ्च॑तु॒र्थेन॑ । च॒तु॒र्थेनेति॑ । इति॒ चतु॑ष्पदः । चतु॑ष्पद प॒शून् । चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑-प॒दः॒ । प॒शूनिति॑ । इति॒ किम् । किम्प॑ञ्च॒मेन॑ । प॒ञ्च॒मेनेति॑ । इति॒ पञ्चा᳚ख्षराम् । पञ्चा᳚ख्षराम्प॒ङ्क्तिम् । पञ्चा᳚ख्षरा॒मिति॒ पञ्च॑-अ॒ख्ष॒रा॒म्॒ । प॒ङ्क्तिमिति॑ । इति॒ किम् । किꣳ ष॒ष्ठेन॑ । ष॒ष्ठेनेति॑ । इति॒ षट् । षडृ॒तून् । ऋ॒तूनिति॑ । इति॒ किम् । किꣳ स॑प्त॒मेन॑ । स॒प्त॒मेनेति॑ । इति॑ स॒प्तप॑दाम् । स॒प्तप॑दा॒ꣳ॒ शक्व॑रीम् । स॒प्तप॑दा॒मिति॑ स॒प्त-प॒दा॒म्॒ । शक्व॑री॒मिति॑ । इति॒ किम्। (5)
। किम॑ष्ट॒मेन॑ । अ॒ष्ट॒मेनेति॑ । इत्य॒ष्टाख्ष॑राम् । अ॒ष्टाख्ष॑राङ्गाय॒त्रीम् । अ॒ष्टाख्ष॑रा॒मित्य॒ष्टा-अ॒ख्षरा॒म्॒ । गा॒य॒त्रीमिति॑ । इति॒ किम् । किन्न॑व॒मेन॑ । न॒व॒मेनेति॑ । इति॑ त्रि॒वृत᳚म् । त्रि॒वृत॒ं॒ स्तोम᳚म् । त्रि॒वृत॒मिति॑ त्रि- वृत᳚म् । स्तोम॒मिति॑ । इति॒ किम् । किन्द॑श॒मेन॑ । द॒श॒मेनेति॑ । इति॒ दशा᳚ख्षराम् । दशा᳚ख्षराँव्वि॒राज᳚म् । दशा᳚ख्षरा॒मिति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒म्॒ । वि॒राज॒मिति॑ । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । इति॒ किम् । किमे॑काद॒शेन॑ । ए॒का॒द॒शेनेति॑ । इत्येका॑दशाख्षराम् । एका॑दशाख्षरान्त्रि॒ष्टुभ᳚म् । एका॑दशाख्षरा॒मित्येका॑दश-अ॒ख्ष॒रा॒म्॒ । त्रि॒ष्टुभ॒मिति॑ । इति॒ किम् । किन्द्वा॑द॒शेन॑ । द्वा॒द॒शेनेति॑ । इति॒ द्वाद॑शाख्षराम् । द्वाद॑शाख्षरा॒ञ्जग॑तीम् । द्वाद॑शा-ख्षरा॒मिति॒ द्वाद॑श-अ॒ख्ष॒रा॒म्॒ । जग॑ती॒मिति॑ । इत्ये॒ताव॑त् । ए॒ताव॒द्वै । वा अ॑स्ति । अ॒स्ति॒ याव॑त् । याव॑दे॒तत् । ए॒तद्याव॑त् । याव॑दे॒व । ए॒वास्ति॑ । अस्ति॒ तत् । तदे॑षाम् । ए॒षाँ॒व्वृ॒ङ्क्ते॒ । वृ॒ङ्क्त॒ इति॑ वृङ्क्ते (6) ॥2॥
ए॒ष वै । वा आ॒प्तः । आ॒प्तो द्वा॑दशा॒हः । द्वा॒द॒शा॒हो यत् । द्वा॒द॒शा॒ह इति॑ द्वादश-अ॒हः । यत्त्र॑योदशरा॒त्रः । त्र॒यो॒द॒श॒रा॒त्रस्स॑मा॒नम् । त्र॒यो॒द॒श॒रा॒त्र इति॑ त्रयोदश-रा॒त्रः । स॒मा॒नꣳ हि । ह्ये॑तत् । ए॒तदहः॑ । अह॒र्यत् । यत्प्रा॑य॒णीयः॑ । प्रा॒य॒णीय॑श्च । प्रा॒य॒णीय॒ इति॑ प्र-अ॒य॒नीयः॑ । चो॒द॒य॒नीयः॑ । उ॒द॒य॒नीय॑श्च । उ॒द॒य॒नीय॒ इत्यु॑त्-अ॒य॒नीयः॑ । च॒ त्र्य॑तिरात्रः । त्र्य॑तिरात्रो भवति । त्र्य॑तिरात्र॒ इति॒ त्रि-अ॒ति॒रा॒त्रः॒ । भ॒व॒ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒का । लो॒का ए॒षाम् । ए॒षाँल्लो॒काना᳚म् । लो॒काना॒ माप्त्यै᳚ । आप्त्यै᳚ प्रा॒णः । प्रा॒णो वै । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । वै प्र॑थ॒मः । प्र॒थ॒मो॑ऽतिरा॒त्रः । अ॒ति॒रा॒त्रो व्या॒नः । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रः । व्या॒नो द्वि॒तीयः॑ । व्या॒न इति॑ वि-अ॒नः । द्वि॒तीयो॑ऽपा॒नः । अ॒पा॒नस्तृ॒तीयः॑ । अ॒पा॒न इत्य॑प-अ॒नः । तृ॒तीय॑ प्राणापानोदा॒नेषु॑ । प्रा॒णा॒पा॒नो॒दा॒नेष्वे॒व । प्रा॒णा॒पा॒नो॒दा॒नेष्विति॑ प्राणापान-उ॒दा॒नेषु॑ । ए॒वान्नाद्ये᳚ । अ॒न्नाद्ये॒ प्रति॑ । अ॒न्नाद्य॒ इत्य॑न्न-अद्ये᳚ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ सर्व᳚म् । सर्व॒मायुः॑ । आयु॑र्यन्ति । य॒न्ति॒ ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑स्त्रयोदशरा॒त्रम् । त्र॒यो॒द॒श॒रा॒त्रमास॑ते । त्र॒यो॒द॒श॒-रा॒त्रमिति॑ त्रयोदश-रा॒त्रम् । आस॑ते॒ तत् । तदा॑हुः । आ॒हु॒र्वाक् । वाग्वै । वा ए॒षा । ए॒षा वित॑ता । वित॑ता॒ यत् । वित॒तेति॒ वि-त॒ता॒ (7)।
। यद्द्वा॑दशा॒हः । द्वा॒द॒शा॒हस्ताम् । द्वा॒द॒शा॒ह इति॑ द्वादश-अ॒हः । ताँव्वि । विच्छि॑न्द्युः । छि॒न्द्यु॒र्यत् । यन्मध्ये᳚ । मध्ये॑ऽतिरा॒त्रम् । अ॒ति॒रा॒त्रङ्कु॒र्युः । अ॒ति॒रा॒त्रमित्य॑ति-रा॒त्रम् । कु॒र्युरु॑प॒दासु॑का । उ॒प॒दासु॑कागृ॒हप॑तेः । उ॒प॒दासु॒केत्यु॑प-दासु॑का । गृ॒हप॑ते॒र्वाक् । गृ॒हप॑ते॒रिति॑ गृ॒ह-प॒तेः॒ । वाख्स्या᳚त् । स्या॒दु॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टाच्छन्दो॒माना᳚म् । छ॒न्दो॒माना᳚म्महाव्र॒तम् । छ॒न्दो॒माना॒मिति॑ छन्दः-माना᳚म् । म॒हा॒व्रतङ्कु॑र्वन्ति । म॒हा॒व्र॒तमिति॑ महा-व्र॒तम् । कु॒र्व॒न्ति॒ सन्त॑ताम् । सन्ता॑तामे॒व । सन्त॑ता॒मिति॒ सम्-त॒ता॒म्॒ । ए॒व वाच᳚म् । वाच॒मव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒तेऽनु॑पदासुका । अनु॑पदासुका गृ॒हप॑तेः । अनु॑पदासु॒केत्यनु॑-दा॒सु॒का॒ । गृ॒हप॑ते॒र्वाक् । गृ॒हप॑ते॒रिति॑ गृ॒ह-प॒तेः॒ । वाग्भ॑वति । भ॒व॒ति॒ प॒शवः॑ । प॒शवो॒ वै । वै छ॑न्दो॒माः । छ॒न्दो॒मा अन्न᳚म् । छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः-माः । अन्न॑म्महाव्र॒तम् । म॒हा॒व्र॒तँय्यत् । म॒हा॒व्र॒तमिति॑ महा-व्र॒तम् । यदु॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टाच्छन्दो॒माना᳚म् । छ॒न्दो॒माना᳚म्महाव्र॒तम् । छ॒न्दा॒माना॒मिति॑ छन्दः-माना᳚म् । म॒हा॒व्र॒तङ्कु॒र्वन्ति॑ । म॒हा॒व्र॒तमिति॑ महा-व्र॒तम् । कु॒र्वन्ति॑ प॒शुषु॑ । प॒शुषु॑ च । चै॒व । ए॒वान्नाद्ये᳚ । अ॒न्नाद्ये॑ च । अ॒न्नाद्य॒ इत्य॑न्न-अद्ये᳚ । च॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्तीति॑ तिष्ठन्ति (8) ॥3॥
“आ॒दि॒त्या अ॑कामयन्त । अ॒का॒म॒य॒न्तो॒भयोः᳚ । उ॒भयो᳚र्लो॒कयोः᳚ । लो॒कयोर्॑, ऋध्नुयाम । ऋ॒ध्नु॒या॒मेति॑ । इति॒ ते । त ए॒तम् । ए॒तञ्च॑तुर्दशरा॒त्रम् । च॒तु॒र्द॒श॒रा॒त्रम॑पश्यन् । च॒तु॒र्द॒श॒रात्रमिति॑ चतुर्दश-रा॒त्रम् । अ॒प॒श्य॒न्तम् । तमा । आह॑रन् । अ॒ह॒रन्तेन॑ । तेना॑यजन्त । अ॒य॒ज॒न्त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै ते । त उ॒भयोः᳚ । उ॒भयो᳚र्लो॒कयोः᳚ । लो॒कयो॑रार्ध्नुवन्न् । आ॒र्ध्नु॒व॒न्न॒स्मिन् । अ॒स्मिंश्च॑ । चा॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मिं॑श्च । च॒ ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑श्चतुर्दशरा॒त्रम् । च॒तु॒र्द॒श॒रा॒त्रमास॑ते । च॒तु॒र्द॒श॒ रा॒त्रमिति॑ चतुर्दश-रा॒त्रम् । आस॑त उ॒भयोः᳚ । उ॒भयो॑रे॒व । ए॒व लो॒कयोः᳚ । लो॒कयोर्॑ ऋध्नुवन्ति । ऋ॒ध्नु॒व॒न्त्य॒स्मिन् । अ॒स्मिंश्च॑ । चा॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मिं॑श्च । च॒ च॒तु॒र्द॒श॒रा॒त्रः । च॒तु॒र्द॒श॒रा॒त्रो भ॑वति । च॒तु॒र्द॒श॒रा॒त्र इति॑ चतुर्दश-रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ स॒प्त । स॒प्त ग्रा॒म्याः । ग्रा॒म्या ओष॑धयः । ओष॑धयस्स॒प्त । स॒प्तार॒ण्याः । आ॒र॒ण्या उ॒भयी॑षाम् । उ॒भयी॑षा॒मव॑रुद्ध्यै । अव॑रुद्ध्यै॒ यत् । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ । यत्प॑रा॒चीना॑नि । प॒रा॒चीना॑नि पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॒ भव॑न्ति। (9)”
भव॑न्त्य॒मुम् । अ॒मुमे॒व । ए॒व तैः । तैर्लो॒कम् । लो॒कम॒भि । अ॒भि ज॑यन्ति । ज॒य॒न्ति॒ यत् । यत्प्र॑ती॒चीना॑नि । प्र॒ती॒चीना॑नि पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॒ भव॑न्ति । भव॑न्ती॒मम् । इ॒ममे॒व । ए॒व तैः । तैर्लो॒कम् । लो॒कम॒भि । अ॒भि ज॑यन्ति । ज॒य॒न्ति॒ त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शौ । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शौ म॑ध्य॒तः । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शाविति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शौ । म॒ध्य॒तस्स्तौमौ᳚ । स्तौमौ॑ भवतः । भ॒व॒त॒स्साम्रा᳚ज्यम् । साम्रा᳚ज्यमे॒व । साम्रा᳚ज्य॒मिति॒ साम्-रा॒ज्य॒म्॒ । ए॒व ग॑च्छन्ति । ग॒च्छ॒न्त्य॒धि॒रा॒जौ । अ॒धि॒रा॒जौ भ॑वतः । अ॒धि॒रा॒जा॑वित्य॑धि-रा॒जौ । भ॒व॒तो॒ऽधि॒रा॒जाः । अ॒धि॒रा॒जा ए॒व । अ॒धि॒रा॒जा इत्य॑धि-रा॒जाः । ए॒व स॑मा॒नाना᳚म् । स॒मा॒नाना᳚म्भवन्ति । भ॒व॒न्त्य॒ति॒रा॒त्रौ । अ॒ति॒रा॒त्राव॒बि॑तः । अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति-रा॒त्रौ । अ॒भितो॑ भवतः । भ॒व॒त॒ परि॑गृहीत्यै । परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑-गृ॒ही॒त्यै॒ (10) ॥
“प्र॒जाप॑तिस्सुव॒र्गम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमै᳚त् । ऐ॒त्तम् । तन्दे॒वाः । दे॒वा अनु॑ । अन्वा॑यन् । आ॒य॒न्तान् । ताना॑दि॒त्याः । आ॒दि॒त्याश्च॑ । च प॒शवः॑ । प॒शव॑श्च । चा॒नु॑ । अन्वा॑यन् । आ॒य॒न्ते । ते दे॒वाः । दे॒वा अ॑ब्रुवन् । अ॒ब्रु॒व॒न्॒, यान् । यान्प॒शून् । प॒शूनु॒पाजी॑विष्म । उ॒पाजी॑विष्म॒ते । उ॒पाजी॑वि॒ष्मेत्यु॑प-अजी॑विष्म । त इ॒मे । इ॒मे᳚ऽन्वाग्मन्॑ । अ॒न्वाग्म॒न्निति॑ । अ॒न्वाग्म॒न्नित्य॑नु-आग्मन्न् । इति॒ तेभ्यः॑ । तेभ्य॑ ए॒तम् । ए॒तञ्च॑तुर्दशरा॒त्रम् । च॒तु॒र्द॒श॒रा॒त्रम्प्रति॑ । च॒तु॒र्द॒श॒रा॒त्रमिति॑ चतुर्दश-रा॒त्रम् । प्रत्यौ॑हन् । औ॒ह॒न्ते । त आ॑दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या पृ॒ष्ठै । पृ॒ष्ठै स्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा । आरो॑हन् । अ॒रो॒ह॒न्त्र्य॒हाभ्या᳚म् । त्र्य॒हाभ्या॑म॒स्मिन् । त्र्य॒हाभ्या॒मिति॑ त्रि-अ॒हाभ्या᳚म् । अ॒स्मिन्लो॒के । लो॒के प॒शून् । प॒शून्प्रति॑ । प्रत्यौ॑हन् । औ॒ह॒न्पृ॒ष्ठैः । पृ॒ष्ठैरा॑दि॒त्याः । आ॒दि॒त्या अ॒मुष्मिन्न् । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒क आर्ध्नु॑वन् । आर्ध्नु॑वन्त्र्य॒हाभ्या᳚म् । त्र्य॒हाभ्या॑म॒स्मिन् । त्र्य॒हाभ्या॒मिति॑ त्रि-अ॒हाभ्या᳚म् । अ॒स्मिन्लो॒के (11)।”
। लो॒के प॒शवः॑ । प॒शवो॒ ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑श्चतुर्दशरा॒त्रम् । च॒तु॒र्द॒श॒रा॒त्रमास॑ते । च॒तु॒र्द॒श॒रात्रमिति॑ चतुर्दश-रा॒त्रम् । आस॑त उ॒भयोः॑ । उ॒भयो॑रे॒व । ए॒व लो॒कयोः᳚ । लो॒कयोर्॑ ऋध्नुवन्ति । ऋ॒ध्नु॒व॒न्त्य॒स्मिन् । अ॒स्मिंश्च॑ । चा॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मिं॑श्च । च॒ पृ॒ष्ठैः । पृ॒ष्ठैरे॒व । ए॒वामुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒क ऋ॑ध्नु॒वन्ति॑ । ऋ॒ध्नु॒वन्ति॑ त्र्य॒हाभ्या᳚म् । त्र्य॒हाभ्या॑म॒स्मिन् । त्य॒हाभ्या॒मिति॑ त्रि-अ॒हाभ्या᳚म् । अ॒स्मिन्लो॒के । लो॒के ज्योतिः॑ । ज्योति॒र्गौः । गौरायुः॑ । आयु॒रिति॑ । इति॑ त्र्य॒हः । त्र्य॒हो भ॑वति । त्र्य॒ह इति॑ त्रि-अ॒हः । भ॒व॒ती॒यम् । इ॒यँव्वाव । वाव ज्योतिः॑ । ज्योति॑र॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ङ्गौः । गौर॒सौ । अ॒सावायुः॑ । आयु॑रि॒मान् । इ॒माने॒व । ए॒व लो॒कान् । लो॒कान॒भ्यारो॑हन्ति । अ॒भ्यारो॑हन्ति॒ यत् । अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि-आरो॑हन्ति । यद॒न्यतः॑ । अ॒न्यत॑ पृ॒षा॑नि । पृ॒ष्ठानि॒ स्युः । स्युर्विवि॑वधम् । विवि॑वधं स्यात् । विवि॑वध॒मिति॒ वि-वि॒व॒ध॒म्॒ । स्या॒न्मध्ये᳚ । मध्ये॑ पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ स॒वि॒व॒ध॒त्वाय॑ । स॒वि॒व॒ध॒त्वायौजः॑ । स॒वि॒व॒ध॒त्वायेति॑ सविवध-त्वाय॑। (12)
“। ओजो॒ वै । वै वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठान्योजः॑ । ओज॑ ए॒व । ए॒व वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्मध्य॒तः । म॒ध्य॒तो द॑धते । द॒ध॒ते॒ बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्याँ᳚य्यन्ति । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्तराभ्या॒मिति॑ बृहत्-र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् । यन्ती॒यम् । इ॒यँव्वाव । वाव र॑थन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रम॒सौ । र॒थ॒न्त॒र॒मिति॑ रथम्- त॒रम् । अ॒सौ बृ॒हत् । बृ॒हदा॒भ्याम् । आ॒भ्यामे॒व । ए॒व य॑न्ति । य॒न्त्यथो᳚ । अथो॑ अ॒नयोः᳚ । अथो॒ इ॒त्यथो᳚ । अ॒नयो॑रे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्ये॒ते । ए॒ते वै । ए॒ते इत्ये॒ते । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या᳚ञ्ज॒साय॑नी । अ॒ञ्ज॒साय॑नी स्रु॒ती । अ॒ञ्ज॒साय॑नी॒ इत्य॑ञ्जसा-अय॑नी । स्रु॒ती ताभ्या᳚म् । स्रु॒ती इति॑ स्रु॒ती । ताभ्या॑मे॒व । ए॒व सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्य॑न्ति । य॒न्ति॒ परा᳚ञ्चः । परा᳚ञ्चो॒ वै । वै ए॒ते (w)। ए॒ते सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गम् लो॒कम् । लो॒कम॒भ्यारो॑हन्ति । अ॒भ्या रो॑हन्ति॒ ये । अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि-आरो॑हन्ति । ये प॑रा॒चीना॑नि । प॒रा॒चीना॑नि पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठान्यु॑प॒ यन्ति॑ । उ॒प॒यन्ति॑ प्र॒त्यङ् । उ॒प॒यन्तीत्यु॑प-यन्ति॑ । प्र॒त्यङ्त्र्य्॒?हः । त्र्य॒हो भ॑वति । त्र्य॒ह इति॑ त्रि-अ॒हः । भ॒व॒ति॒ प्रत्यव॑रूड्यै । प्र॒त्यव॑रूढ्या॒ अथो᳚ । प्र॒त्यव॑रूढ्या॒ इति॑ प्रति- अव॑रूढ्यै । अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रति॑ष्ठित्या उ॒भयोः᳚ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । उ॒भयो᳚र्लो॒कयोः᳚ । लो॒कयोर्॑, ऋ॒ध्वा । ऋ॒ध्वोत् । उत्ति॑ष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ चतु॑र्दश । चतु॑र्दशै॒ताः । चतु॑र्द॒शेति॒ चतुः॑-द॒श॒ । ए॒तास्तासा᳚म् । तासाँ॒य्या । या दश॑ । दश॒ दशा᳚ख्षरा । दशा᳚ख्षरा वि॒राट् । दशा᳚ख्ष॒रेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राडन्न᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अन्नँ॑व्वि॒राट् । वि॒राड्वि॒राजा᳚ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राजै॒व । वि॒राजेति॑ वि-राजा᳚ । ए॒वन्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मव॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ या । याश्चत॑स्रः । चत॑स्र॒श्चत॑स्रः । चत॑स्रो॒ दिशः॑ । दिशो॑ दि॒ख्षु । दि॒ख्ष्वे॑व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठिन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्य॒ति॒ रा॒त्रौ । अ॒ति॒रा॒त्राव॒भितः॑ । अ॒ति॒रा॒त्रा॒वित्य॑ति-रा॒त्रौ । अ॒भितो॑ भवतः । भ॒व॒त॒ परि॑गृहीत्यै । परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑-गृ॒ही॒त्यै॒ (13) ॥5॥”
इन्द्रो॒ वै । वै स॒दृङ् । स॒दृङ्दे॒वता॑भिः । स॒दृङिति॑ स-दृङ् । दे॒वता॑भिरासीत् । आ॒सी॒थ्सः । स न । न व्या॒वृत᳚म् । व्या॒वृत॑मगच्छत् । व्या॒वृत॒मिति॑ वि-आ॒वृत᳚म् । अ॒ग॒च्छ॒थ्सः । स प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒ मुप॑ । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म्॒ । उपा॑धावत् । अ॒धा॒व॒त्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तम्प॑ञ्चदशरा॒त्रम् । प॒ञ्च॒द॒श॒रा॒त्रम्प्र । प॒ञ्च॒द॒श॒रा॒त्रमिति॑ पञ्चदश-रा॒त्रम् । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तम् । तमा । आह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तेन॑ । तेना॑यजत । अ॒य॒ज॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । सो᳚ऽन्याभिः॑ । अ॒न्याभि॑र्दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भिर्व्या॒वृत᳚म् । व्या॒वृत॑मगच्छत् । व्या॒वृत॒मिति॑ वि-आ॒वृत᳚म् । अ॒ग॒च्छ॒द्ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳ॑सः॑ । वि॒द्वाꣳस॑ पञ्चदशरा॒त्रम् । प॒ञ्च॒द॒श॒रा॒त्रमास॑ते । प॒ञ्च॒द॒श॒रा॒त्रमिति॑ पञ्चदश-रा॒त्रम् । आस॑ते व्या॒वृत᳚म् । व्या॒वृत॑मे॒व । व्या॒वृत॒मिति॑ वि-आ॒वृत᳚म् । ए॒व पा॒प्मना᳚ । पा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण । भ्रातृ॑व्येण गच्छन्ति । ग॒च्छ॒न्ति॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॒र्गौः । गौरायुः॑ । आयु॒रिति॑ । इति॑ त्र्य॒हः । त्र्य॒हो भ॑वति । त्र्य॒ह इति॑ त्रि-अ॒ह । भ॒व॒ति॒ यम् । इ॒यँव्वाव । वाव ज्योतिः॑ । ज्योति॑र॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ङ्गौः (14)।
। गौर॒सौ । अ॒सावायुः॑ । आयु॑रे॒षु । ए॒ष्वे॑व । ए॒व लो॒केषु॑ । लो॒केषु॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्यस॑त्रम् । अस॑त्रँ॒व्वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्यत् । यद॑छन्दो॒मम् । अ॒छ॒न्दो॒मँ॒य्यत् । अ॒छ॒न्दो॒ममित्य॑छन्दः-मम् । यच्छ॑न्दो॒माः । छ॒न्दो॒मा भव॑न्ति । छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः-माः । भव॑न्ति॒ तेन॑ । तेन॑ स॒त्रम् । स॒त्रन्दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒व । ए॒व पृ॒ष्ठैः । पृ॒ष्ठैरव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ प॒शून् । प॒शूञ्छ॑न्दो॒मैः । छ॒न्दो॒मैरोजः॑ । छ॒न्दो॒मैरिति॑ छन्दः-मैः । ओजो॒ वै । वै वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॑ प॒शवः॑ । प॒शव॑श्छन्दो॒माः । छ॒न्दो॒मा ओज॑सि । छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः-माः । ओज॑स्ये॒व॑ । ए॒व वी॒र्ये᳚ । वी॒र्ये॑ प॒शुषु॑ । प॒शुषु॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ प॒ञ्च॒द॒श॒रा॒त्रः । प॒ञ्च॒द॒श॒रा॒त्रो भ॑वति । प॒ञ्च॒द॒श॒रा॒त्र इति॑ पञ्चदश-रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ प॒ञ्च॒द॒शः । प॒ञ्च॒द॒शो वज्रः॑ । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । वज्रो॒ वज्र᳚म् । वज्र॑मे॒व । ए॒व भ्रातृ॑व्येभ्यः । भ्रातृ॑व्येभ्य॒ प्र । प्र ह॑रन्ति । ह॒र॒न्त्य॒ति॒रा॒त्रौ । अ॒ति॒रा॒त्राव॒भितः॑ । अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति-रा॒त्रौ । अ॒भितो॑ भवतः । भ॒व॒त॒ इ॒न्द्रि॒यस्य॑ । इ॒न्द्रि॒यस्य॒ परि॑गृहीत्यै । परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑-गृ॒ही॒त्यै॒ (15) ॥6॥
इन्द्रो॒ वै । वै शि॑थि॒लः । शि॒थि॒ल इ॑व । इ॒वाप्र॑तिष्ठितः । अप्र॑तिष्ठित आसीत् । अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति-स्थि॒तः॒ । आ॒सी॒थ्सः । सोऽसु॑रेभ्यः । असु॑रेभ्योऽबिभेत् । अ॒बि॒भे॒थ्सः । स प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒मुप॑ । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । उपा॑धावत् । अ॒धा॒व॒त्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तम्प॑ञ्चदशरा॒त्रम् । प॒ञ्च॒द॒श॒रा॒त्रँव्वज्र᳚म् । प॒ञ्च॒द॒श॒रा॒त्रमिति॑ पञ्चदश-रा॒त्रम् । वज्र॒म्प्र । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तेन॑ । तेनाऽसु॑रान् । असु॑रान्परा॒भाव्य॑ । प॒रा॒भाव्य॑ वि॒जित्य॑ । प॒रा॒भा॒व्येति॑ परा-भाव्य॑ । वि॒जित्य॒ श्रिय᳚म् । वि॒जित्येति॑ वि-जित्य॑ । श्रिय॑मगच्छत् । अ॒ग॒च्छ॒द॒ग्नि॒ष्टुता᳚ । अ॒ग्नि॒ष्टुता॑ पा॒ष्मान᳚म् । अ॒ग्नि॒ष्टुतेत्य॑ग्नि-स्तुता᳚ । पा॒ष्मान॒न्निः । निर॑दहत । अ॒द॒ह॒त॒ प॒ञ्च॒द॒श॒रा॒त्रेण॑ । प॒ञ्च॒द॒श॒रा॒त्रेणौजः॑ । प॒ञ्च॒द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ पञ्चदश-रा॒त्रेण॑ । ओजो॒ बल᳚म् । बल॑मिन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँ॒व्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मा॒त्मन् । आ॒त्मन्न॑धत्त । अ॒ध॒त्त॒ ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑ पञ्चदशरा॒त्रम् । प॒ञ्च॒द॒श॒रा॒त्रमास॑ते । प॒ञ्च॒द॒श॒रा॒त्रमिति॑ पञ्चदश-रा॒त्रम् । आस॑ते॒ भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्याने॒व । ए॒व प॑रा॒भाव्य॑ । प॒रा॒भाव्य॑ वि॒जित्य॑ । प॒रा॒भाव्येति॑ परा-भाव्य॑ । वि॒जित्य॒ श्रिय᳚म् । वि॒जित्येति॑ वि-जित्य॑ । श्रिय॑ङ्गच्छन्ति । ग॒च्छ॒न्त्य॒ग्नि॒ष्टुता᳚ । अ॒ग्नि॒ष्टुता॑ पा॒प्मान᳚म् । अ॒ग्नि॒ष्टुतेत्य॑ग्नि-स्तुता᳚ । पा॒प्मान॒न्निः । निर्द॑हन्ते (16)।
द॒ह॒न्ते॒ प॒ञ्च॒द॒श॒रा॒त्रेण॑ । प॒ञ्च॒द॒श॒रा॒त्रेणौजः॑ । प॒ञ्च॒द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ पञ्चदश-रा॒त्रेण॑ । ओजो॒ बल᳚म् । बल॑मिन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑मा॒त्मन् । आ॒त्मन्द॑धते । द॒ध॒त॒ ए॒ताः । ए॒ता ए॒व । ए॒व प॑श॒व्याः᳚ । प॒श॒व्याः᳚ पञ्च॑दश । पञ्च॑दश॒ वै । पञ्च॑द॒शेति॒ पञ्च॑- द॒श॒ । वा अ॑र्धमा॒सस्य॑ । अ॒र्ध॒मा॒सस्य॒ रात्र॑यः । अ॒र्ध॒मा॒सस्येत्य॑र्ध-मा॒सस्य॑ । रात्र॑योर्धमास॒शः । अ॒र्ध॒मा॒स॒शस्सँ॑व्वथ्स॒रः । अ॒र्ध॒मा॒स॒श इत्य॑र्धमास-शः । सँ॒व्व॒थ्स॒र आ᳚प्यते । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । आ॒प्य॒ते॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒र॒म्प॒शवः॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । प॒शवोऽनु॑ । अनु॒ प्र । प्र जा॑यन्ते । जा॒य॒न्ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्पश॒व्या᳚ । प॒श॒व्या॑ ए॒ताः । ए॒ता ए॒व । ए॒व सु॑व॒र्ग्याः᳚ । सु॒व॒र्ग्याः᳚ पञ्च॑दश । सु॒व॒र्ग्या॑ इति॑ सुवः-ग्याः᳚ । पञ्च॑दश॒ वै । पञ्च॑द॒शेति॒ पञ्च॑-द॒श॒ । वा अ॑र्धमा॒सस्य॑ । अ॒र्ध॒मा॒सस्य॒ रात्र॑यः । अ॒र्ध॒मा॒सस्येत्य॑र्ध-मा॒सस्य॑ । रात्र॑योर्धमास॒शः । अ॒र्ध॒मा॒स॒शस्सँ॑व्वथ्स॒रः । अ॒र्ध॒मा॒स॒श इत्य॑र्धमास-शः । सँ॒व्व॒थ्स॒र आ᳚प्यते । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । आ॒प्य॒ते॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सु॑व॒र्गः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सु॒व॒र्गो लो॒कः । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । लो॒कस्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्सुव॒र्ग्याः᳚ । सु॒व॒र्ग्या᳚ ज्योतिः॑ । सु॒व॒र्ग्या॑ इति॑ सुवः-ग्याः᳚ । ज्योति॒र्गौः । गौरायुः॑ । आयु॒रिति॑ । इति॑ त्र्य॒हः । त्र्य॒हो भ॑वति । त्र्य॒ह इति॑ त्रि-अ॒हः । भ॒व॒ती॒यम् । इ॒यँव्वाव । वाव ज्योतिः॑ । ज्योति॑र॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ङ्गौः (17)।
। गौर॒सौ । अ॒सावायुः॑ । आयु॑रि॒मान् । इ॒माने॒व । ए॒व लो॒कान् । लो॒कान॒भ्यारो॑हन्ति । अ॒भ्यारो॑हन्ति॒ यत् । अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि-आरो॑हन्ति । यद॒न्यतः॑ । अ॒न्यत॑ पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॒ स्युः । स्युर्विवि॑वधम् । विवि॑वदं स्यात् । विवि॑वध॒मिति॒ वि-वि॒व॒ध॒म्॒ । स्या॒न्मध्ये᳚ । मध्ये॑ पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ स॒वि॒व॒ध॒त्वाय॑ । स॒वि॒व॒ध॒त्वायौ जः॑ । स॒वि॒व॒द॒त्वायेति॑ सविवध-त्वाय॑ । ओजो॒ वै । वै वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठान्योजः॑ । ओज॑ ए॒व । ए॒व वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्मध्य॒तः । म॒ध्य॒तो द॑धते । द॒ध॒ते॒ बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्याँ᳚य्यन्ति । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या॒मिति॑ बृहत्-र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् । य॒न्ती॒यम् । इ॒यँव्वाव । वाव र॑थन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रम॒सौ । र॒थ॒न्त॒र॒मिति॑रथम्- त॒रम् । अ॒सौ बृ॒हत् । बृ॒हदा॒भ्याम् । आ॒भ्यामे॒व । ए॒व य॑न्ति । य॒न्त्यथो᳚ । अथो॑ अ॒नयोः᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । अ॒नयो॑रे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्ये॒ते । ए॒ते वै । ए॒ते इत्ये॒ते । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या᳚ञ्ज॒साय॑नी । अ॒ञ्ज॒साय॑नी स्रु॒ती । अ॒ञ्ज॒साय॑नि॒ इत्य॑ञ्जसा-अय॑नी । स्रु॒ती ताभ्या᳚म् । स्रु॒ती इति॑ स्रु॒ती । ताभ्या॑मे॒व । ए॒व सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्य॑न्ति। (18)
य॒न्ति परा᳚ञ्चः । परा᳚ञ्चो॒ वै । वा ए॒ते । ए॒ते सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्ग॒मिति॑ सुवः-गम् । लो॒कम॒भ्यारो॑हन्ति । अ॒भ्यारो॑हन्ति॒ ये । अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि-आरो॑हन्ति । ये प॑रा॒चीना॑नि । प॒रा॒चीना॑नि पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठान्यु॑प॒यन्ति॑ । उ॒प॒यन्ति॑ प्र॒त्यङ् । उ॒प॒यन्तीत्यु॑प-यन्ति॑ । प्र॒त्यङ्त्र्य॒हः । त्र्य॒हो भ॑वति । त्र्य॒ह इति॑ त्रि-अ॒हः । भ॒व॒ति॒ प्र॒त्यव॑रूढ्यै । प्र॒त्यव॑रूड्या॒ अथो᳚ । प्र॒त्यव॑रूढ्या॒ इति॑ प्रति-अव॑रूढ्यै । अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रति॑ष्ठित्या उ॒भयोः᳚ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । उ॒भयो᳚र्लो॒कयोः᳚ । लो॒कयोर्॑ऋ॒द्ध्वा । ऋ॒ध्वोत् । उत्ति॑ष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ पञ्च॑दश । पञ्च॑दशै॒ताः । पञ्च॑द॒शेति॒ पञ्च॑-द॒श॒ । ए॒तास्तासा᳚म् । तासाँ॒य्याः । या दश॑ । दश॒दशा᳚ख्षरा । दशा᳚ख्षरा वि॒राट् । दशा᳚ख्ष॒रेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राडन्न᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अन्नँ॑व्वि॒राट् । वि॒राड्वि॒राजा᳚ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राजै॒व । वि॒राजेति॑ वि-राजा᳚ । ए॒वान्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मव॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ याः । या पञ्च॑ । पञ्च॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ दिशः॑ । दिशो॑ दि॒ख्षु । दि॒ख्ष्वे॑व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्य॒ति॒ रा॒त्रौ । अ॒ति॒रा॒त्रा॒व॒भितः॑ । अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति-रा॒त्रौ । अ॒भितो॑ भवतः । भ॒व॒त॒ इ॒न्द्रि॒यस्य॑ । इ॒न्द्रि॒यस्य॑ वी॒र्य॑स्य । वी॒र्य॑स्य प्र॒जायै᳚ । प्र॒जायै॑ पशू॒नाम् । प्र॒जाया॒ इति॑ प्र-जायै᳚ । प॒शू॒नाम्परि॑गृहीत्यै । परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि- गृ॒ही॒त्यै॒ (19) ॥
प्र॒जाप॑तिरकामयत । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । अ॒का॒म॒य॒ता॒न्ना॒दः । अ॒न्ना॒दस्स्या᳚म् । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । स्या॒मिति॑ । इति॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तꣳ स॑प्तदशरा॒त्रम् । स॒प्त॒द॒श॒रा॒त्रम॑पश्यत् । स॒प्त॒द॒श॒रा॒त्रमिति॑ सप्तदश-रा॒त्रम् । अ॒प॒श्यत्तम् । त मा । आह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तेन॑ । तेना॑यजत । अ॒य॒ज॒त्ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । सो᳚ऽन्ना॒दः । अ॒न्ना॒दो॑ऽभवत् । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न-अ॒दः । अ॒भ॒व॒द्ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑स्सप्तदशरा॒त्रम् । स॒प्त॒द॒श॒रा॒त्रमास॑ते । स॒प्त॒द॒श॒रा॒त्रमिति॑ सप्तदश-रा॒त्रम् । आस॑तेऽन्ना॒दाः । अ॒न्ना॒दा ए॒व । अ॒न्ना॒दा इत्य॑न्न-अ॒दाः । ए॒व भ॑वन्ति । भ॒व॒न्ति॒ प॒ञ्चा॒हः । प॒ञ्चा॒हो भ॑वति । प॒ञ्चा॒ह इति॑ पञ्च- अ॒हः । भ॒व॒ति॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र ऋ॒तुषु॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । ऋ॒तुष्वे॒व । ए॒व सँ॑व्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒रे प्रति॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्यथो᳚ । अथो॒ पञ्चा᳚ख्षरा । अथो॒ इत्यथो᳚ । पञ्चा᳚ख्षरा प॒ङ्क्तिः । पञ्चा᳚ख्ष॒रेति॒ पञ्च॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । प॒ङ्क्ति पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒तेऽस॑त्रम् । अस॑त्रँ॒व्वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्यत्। (20)
यद॑छन्दो॒मम् । अ॒छ॒न्दो॒मँय्यत् । अ॒छ॒न्दो॒ममित्य॑छन्दः-मम् । यच्छ॑न्दो॒माः । छ॒न्दो॒मा भव॑न्ति । छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः-माः । भव॑न्ति॒ तेन॑ । तेन॑ स॒त्रम् । स॒त्रन्दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒व । ए॒व पृ॒ष्ठैः । पृ॒ष्ठैरव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ प॒शून् । प॒शून्भ॑न्दो॒मैः । छ॒न्दो॒मैरोजः॑ । छ॒न्दो॒मैरिति॑ छन्दः-मै । ओजो॒ वै । वै वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॑ प॒शवः॑ । प॒शव॑श्छन्दो॒माः । छ॒न्दो॒मा ओज॑सि । छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः-माः । ओज॑स्ये॒व । ए॒व वी॒र्ये᳚ । वी॒र्ये॑ प॒शुषु॑ । प॒शुषु॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ स॒प्त॒द॒श॒रा॒त्रः । स॒प्त॒द॒श॒रा॒त्रो भ॑वति । स॒प्त॒द॒श॒रा॒त्र इति॑ सप्तदश-रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ स॒प्त॒द॒शः । स॒प्त॒द॒श प्र॒जाप॑तिः । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । आप्त्या॑ अतिरा॒त्रौ । अ॒ति॒रा॒त्राव॒भितः॑ । अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति-रा॒त्रौ । अ॒भितो॑ भवतः । भ॒व॒तो॒ऽन्नाद्य॑स्य । अ॒न्नाद्य॑स्य॒ परि॑गृहीत्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न-अद्य॑स्य । परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑- गृ॒ही॒त्यै॒ (21) ॥
“सा वि॒राट् । वि॒राड्वि॒क्रम्य॑ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒क्रम्या॑तिष्ठत् । वि॒क्रम्येति॑ वि-क्रम्य॑ । अ॒ति॒ष्ठ॒द्ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा दे॒वेषु॑ । दे॒वेष्वन्ने॑न । अन्ने॒नासु॑रेषु । असु॑रेषु॒ ते । ते दे॒वाः । दे॒वा अ॑कामयन्त । अ॒का॒म॒य॒न्तो॒भय᳚म् । उ॒भय॒ꣳ॒ सम् । सँव्वृ॑ञ्जीमहि । वृ॒ञ्जी॒म॒हि ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ च । चान्न᳚म् । अन्न॑ञ्च । चेति॑ । इति॒ ते । त ए॒ताः । ए॒ता विꣳ॑श॒तिम् । वि॒ꣳ॒श॒तिꣳ रात्रीः᳚ । रात्री॑रपश्यन् । अ॒प॒श्य॒न्ततः॑ । ततो॒ वै । वै ते । त उ॒भय᳚म् । उ॒भय॒ꣳ॒ सम् । सम॑वृञ्जत । अ॒वृ॒ञ्ज॒त॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ च । चान्न᳚म् । अन्न॑ञ्च । च॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सिनः॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सिनो᳚ऽ॒न्ना॒दाः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सिन॒ इति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सिनः॑ । अ॒न्ना॒दा अ॑भवन् । अ॒न्ना॒दा इत्य॑न्न-अ॒दाः । अ॒भ॒व॒न्॒, ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्विद्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑ ए॒ताः । ए॒ता आस॑ते । आस॑त उ॒भय᳚म् । उ॒भय॑मे॒व । ए॒व सम् । सँव्वृ॑ञ्जते । वृ॒ञ्ज॒ते॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ च । चान्न᳚म् । अन्न॑ञ्च । च॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सिनः॑। (22)”
ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सिनो᳚ऽ॒न्ना॒दाः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सिन॒ इति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सिनः॑ । अ॒न्ना॒दा भ॑वन्ति । अ॒न्ना॒दा इत्य॑न्न-अ॒दाः । भ॒व॒न्ति॒ द्वे । द्वे वै । द्वे इति॒ द्वे । वा ए॒ते । ए॒ते वि॒राजौ᳚ । ए॒ते इत्ये॒ते । वि॒रजौ॒ तयोः᳚ । वि॒राजा॒विति॑ वि-राजौ᳚ । तयो॑रे॒व । ए॒व नाना᳚ । नाना॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ वि॒ꣳ॒शः । वि॒ꣳ॒शो वै । वै पुरु॑षः । पुरु॑षो॒ दश॑ । दश॒ हस्त्याः᳚ । हस्त्या॑ अ॒ङ्गुल॑यः । अ॒ङ्गुल॑यो॒ दश॑ । दश॒ पद्याः᳚ । पद्या॒ यावान्॑ । यावा॑ने॒व । ए॒व पुरु॑षः । पुरु॑ष॒स्तम् । तमा॒प्त्वा । आ॒प्त्वोत् । उत्ति॑ष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॒र्गौः । गौरायुः॑ । आयु॒रिति॑ । इति॑ त्र्य॒हाः । त्र्य॒हा भ॑वन्ति । त्र्य॒हा इति॑ त्रि-अ॒हाः । भ॒व॒न्ती॒यम् । इ॒यँव्वाव । वाव ज्योतिः॑ । ज्योति॑र॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ङ्गौः । गौर॒सौ । अ॒सावायुः॑ । आयु॑रि॒मान् । इ॒माने॒व । ए॒व लो॒कान् । लो॒कान॒भ्यारो॑हन्ति । अ॒भ्यारो॑हन्त्यबि॒पूर्वम् । अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि-आरो॑हन्ति । अ॒भि॒पू॒र्वन्त्र्य॒हाः । अ॒भि॒पू॒र्वमित्य॑भि-पू॒र्वम् । त्र्य॒हा भ॑वन्ति । त्र्य॒हा इति॑ त्रि-अ॒हाः । भ॒व॒न्त्य॒भि॒ पू॒र्वम् । अ॒भि॒पू॒र्वमे॒व । अ॒भि॒पू॒र्वमित्य॑भि-पू॒र्वम् । ए॒व सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् (23)।
लो॒कम॒भ्यारो॑हन्ति । अ॒भ्यारो॑हन्ति॒ यत् । अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि-आरो॑हन्ति । यद॒न्यतः॑ । अ॒न्यत॑ पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॒ स्युः । स्युर्विवि॑वधम् । विवि॑वधं स्यात् । विवि॑वध॒मिति॒ वि-वि॒व॒ध॒म्॒ । स्या॒न्मध्ये᳚ । मध्ये॑ पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ स॒वि॒व॒ध॒त्वाय॑ । स॒वि॒व॒धत्वायौजः॑ । स॒वि॒व॒ध॒त्वायेति॑ सविवध-त्वाय॑ । ओजो॒ वै । वै वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठान्योजः॑ । ओज॑ ए॒व । ए॒व वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्मध्य॒तः । म॒ध्य॒तो द॑धते । द॒ध॒ते॒ बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्याँ᳚य्यन्ति । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या॒मिति॑ बृहत्-र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् । यन्ती॒यम् । इ॒यँव्वाव । वाव र॑थन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रम॒सौ । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम्-त॒रम् । अ॒सौ बृ॒हत् । बृ॒हदा॒भ्याम् । आ॒भ्यामे॒व । ए॒व य॑न्ति । य॒न्त्यथो᳚ । अथो॑ अ॒नयोः᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । अ॒नयो॑रे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्ये॒ते । ए॒ते वै । ए॒ते इत्ये॒ते । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या᳚ञ्ज॒साय॑नी । अ॒ञ्ज॒साय॑नी स्रु॒ती । अ॒ञ्ज॒साय॑नी॒ इत्य॑ञ्जसा-अय॑नी । स्रु॒ती ताभ्या᳚म् । स्रु॒ती इति॑ स्रु॒ती । ताभ्या॑मे॒व । ए॒व सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्य॑न्ति । य॒न्ति॒ परा᳚ञ्चः । परा᳚ञ्चो॒ वै । वा ए॒ते । ए॒ते सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कम॒भ्यारो॑हन्ति । अ॒भ्यारो॑हन्ति॒ ये । अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि-आरो॑हन्ति । ये प॑रा॒चीना॑नि । प॒रा॒चीना॑नि पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठान्यु॑प॒यन्ति॑ । उ॒प॒यन्ति॑ प्र॒त्यङ् । उ॒प॒यन्तीतु॑पयन्ति॑ । प्र॒त्यङ्त्र्या॒हः । त्र्य॒हो भ॑वति । त्र्य॒ह इति॑ त्रि-अ॒हः । भ॒व॒ति॒ प्र॒त्यव॑रूड्यै । प्र॒त्यव॑रूढ्या॒ अथो᳚ । प्र॒त्यव॑रूढ्या॒ इति॑ प्रति-अव॑रूढ्यै । अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रति॑ष्ठित्या उ॒भयोः᳚ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । उ॒भयो᳚र्लो॒कयोः᳚ । लो॒कयोर्॑ऋ॒द्ध्वा । ऋ॒द्ध्वोत् । उत्ति॑ष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्य॒ति॒ रा॒त्रौ । अ॒ति॒रा॒त्राव॒बि॑तः । अ॒ति॒रा॒त्रा-वित्य॑ति-रा॒त्रौ । अ॒भितो॑ भवतः । भ॒व॒तो॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्य॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्या॒न्नाद्य॑स्य । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्येति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सस्य॑ । अ॒न्नाद्य॑स्य॒ परि॑गृहीत्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न- अद्य॑स्य । परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑-गृ॒ही॒त्यै॒ (24) ॥
अ॒सावा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो᳚ऽस्मिन् । अ॒स्मिन्लो॒के । लो॒क आ॑सीत् । आ॒सी॒त्तम् । तन्दे॒वाः । दे॒वा पृ॒ष्ठैः । पृ॒ष्ठै प॑रि॒गृह्य॑ । प॒रि॒गृह्य॑ सुव॒र्गम् । प॒रि॒गृह्येति॑ परि-गृह्य॑ । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कम॑गमयन् । अ॒ग॒म॒य॒न्परैः᳚ । परै॑र॒वस्ता᳚त् । अ॒वस्ता॒त्परि॑ । पर्य॑गृह्णन् । अ॒गृ॒ह्ण॒न्दि॒वा॒की॒र्त्ये॑न । दि॒वा॒की॒र्त्ये॑न सुव॒र्गे । दि॒वा॒की॒र्ते॑नेति॑ दिवा-की॒र्त्ये॑न । सु॒व॒र्गे लो॒के । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गे । लो॒के प्रति॑ । प्रत्य॑स्थापयन् । अ॒स्था॒प॒य॒न्परैः᳚ । परैः᳚ प॒रस्ता᳚त् । प॒रस्ता॒त्परि॑ । पर्य॑गृह्णन् । अ॒गृ॒ह्ण॒न्पृ॒ष्ठैः । पृ॒ष्ठैरु॒पावा॑रोहन् । उ॒पावा॑रोह॒न्थ्सः । उ॒पावा॑रोह॒न्नित्यु॑प-अवा॑रोहन् । स वै । वा अ॒सौ । अ॒सावा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो॑ऽमुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्लो॒के । लो॒के परैः᳚ । परै॑रुभ॒यतः॑ । उ॒भ॒यत॒ परि॑गृहीतः । परि॑गृहीतो॒ यत् । परि॑गृहीत॒ इति॒ परि॑-गृ॒ही॒तः॒ । यत्पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॒ भव॑न्ति । भव॑न्ति सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒व तैः । तैर्लो॒कम् । लो॒कँय्यज॑मानाः । यज॑माना यन्ति । य॒न्ति॒ परैः᳚ । परै॑र॒वस्ता᳚त् । अ॒वस्ता॒त्परि॑ । परि॑ गृह्णन्ति । गृ॒ह्ण॒न्ति॒ दि॒वा॒की॒र्त्ये॑न । दि॒वा॒की॒र्त्ये॑न सुव॒र्गे । दि॒वा॒की॒र्त्ये॑नेति॑ दिवा-की॒र्त्यॆ॑न (25)।
“सु॒व॒र्गे लो॒के । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गे । लो॒के प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ परैः᳚ । परैः᳚ प॒रस्ता᳚त् । प॒रस्ता॒त्परि॑ । परि॑ गृह्णन्ति । गृ॒ह्ण॒न्ति॒ पृ॒ष्ठैः । पृ॒ष्ठैरु॒पाव॑रोहन्ति । उ॒पाव॑रोहन्ति॒ यत् । उ॒पाव॑रोह॒न्तित्यु॑प-अव॑रोहन्ति । यत्परे᳚ । परे॑ प॒रस्ता᳚त् । प॒रस्ता॒न्न । न स्युः । स्यु परा᳚ञ्चः । परा᳚ञ्चस्सुव॒र्गात् । सु॒व॒र्गाल्लो॒कात् । सु॒व॒र्गादिति॑ सुवः-गात् । लो॒कान्नि । निष्प॑द्येरन् । प॒द्ये॒र॒न्॒, यत् । यद॒वस्ता᳚त् । अ॒वस्ता॒न्न । न स्युः । स्यु प्र॒जाः । प्र॒जानिः । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । निर्द॑हेयुः । द॒हे॒यु॒र॒भितः॑ । अ॒भितो॑ दिवाकी॒र्त्य᳚म् । दि॒वा॒की॒र्त्य॑म्पर॑स्सामानः । दि॒वा॒की॒र्त्यमिति॑ दिवा-की॒र्त्य᳚म् । पर॑स्सामानो भवन्ति । पर॑स्सामान॒ इति॒ परः॑-सा॒मा॒नः॒ । भ॒व॒न्ति॒ सु॒व॒र्गे । सु॒व॒र्ग ए॒व । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गे । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒न्लो॒के । लो॒क उ॑भ॒यतः॑ । उ॒भ॒यत॒ परि॑ । परि॑ गृह्णन्ति । गृ॒ह्ण॒न्ति॒ यज॑मानाः । यज॑माना॒ वै । वै दि॑वाकी॒र्त्य᳚म् । दि॒वा॒की॒र्त्यꣳ॑ सँव्वन्थ्स॒रः । दि॒वा॒की॒र्त्य॑मिति॑ दिवा-की॒र्त्य᳚म् । सँ॒व्व॒थ्स॒र पर॑स्सामानः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । पर॑स्सामानो॒भितः॑ । पर॑स्सामान॒ इति॒ परः॑-सा॒मा॒नः॒ । अ॒भितो॑ दिवाकी॒र्त्य᳚म् । दि॒वा॒की॒र्त्य॑म्पर॑स्सामानः । दि॒वा॒की॒र्त्य॑मिति॑ दिवा-की॒र्त्य᳚म् । पर॑स्सामानो भवन्ति । पर॑स्सामान॒ इति॒ परः॑-सा॒मा॒नः॒ । भ॒व॒न्ति॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒र ए॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । ए॒वोभ॒यतः॑ । उ॒भ॒यत॒ प्रति॑ (26)।”
प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठँव्वै । वै दि॑वाकी॒र्त्य᳚म् । दि॒वा॒कीर्त्य॑म्पा॒र्श्वे । दि॒वा॒की॒र्त्य॑मिति॑ दिवा-की॒र्त्य᳚म् । पा॒र्श्वे पर॑स्सामानः । पा॒र्श्वे इति॑ पा॒र्श्वे । पर॑स्सामानो॒ऽभितः॑ । पर॑स्सामान॒ इति॒ परः॑-सा॒मा॒नः॒ । अ॒भितो॑ दिवाकी॒र्त्य᳚म् । दि॒वा॒की॒र्त्य॑म्पर॑स्सामानः । दि॒वा॒की॒र्त्य॑मिति॑ दिवा-की॒र्त्य᳚म् । पर॑स्सामानो भवन्ति । पर॑स्सामान॒ इति॒ परः॑-सा॒मा॒नः॒ । भ॒व॒न्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑द॒बि॑तः । अ॒बि॑त पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठम्पा॒र्श्वे । पा॒र्श्वे भूयि॑ष्ठाः । पा॒र्श्वे इति॑ पा॒र्श्वे । भूयि॑ष्ठा॒ ग्रहाः᳚ । ग्रहा॑ गृह्यन्ते । गृ॒ह्य॒न्ते॒ भूयि॑ष्ठम् । भूयि॑ष्ठꣳ शस्यते । श॒स्य॒ते॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्यै॒व । ए॒व तत् । तन्म॑ध्य॒तः । म॒ध्य॒तो ग्र॒न्थिम् । ग्र॒न्थिङ्ग्र॑थ्नन्ति । ग॒॒थ्नन्त्य॒वि॑स्रꣳसाय । अवि॑स्रꣳसाय स॒प्त । अवि॑स्रꣳसा॒येत्यवि॑-स्र॒ꣳ॒सा॒य॒ । स॒प्त गृ॑ह्यन्ते । गृ॒ह्य॒न्ते॒ स॒प्त । स॒प्त वै । वै शी॑र्ष॒ण्याः᳚ । शी॒र्॒ष॒ण्याः᳚ प्रा॒णाः । प्रा॒णा प्रा॒णान् । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र- अ॒नान् । ए॒व यज॑मानेषु । यज॑मानेषु दधाति । द॒धा॒ति॒ यत् । यत्प॑रा॒चीना॑नि । प॒रा॒चीना॑नि पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॒ भव॑न्ति । भव॑न्त्य॒मुम् । अ॒मुमे॒व । ए॒व तैः । तैर्लो॒कम् । लो॒कम॒भ्यारो॑हन्ति । अ॒भ्यारो॑हन्ति॒ यत् । अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भिआरो॑हन्ति । यदि॒मम् । इ॒मँल्लो॒कम् । लो॒कन्न । न प्र॑त्यव॒रोहे॑युः (27)।
प्र॒त्य॒व॒रोहे॑यु॒रुत् । प्र॒त्य॒व॒रोहे॑यु॒रिति॑ प्रति-अ॒व॒रोहे॑युः । उद्वा᳚ । वा॒ माद्ये॑युः । माध्ये॑यु॒र्यज॑मानाः । यज॑माना॒ प्र । प्र वा᳚ । वा॒ मी॒ये॒र॒न्॒ । मी॒ये॒र॒न्॒यत् । यत्प्र॑ती॒चीना॑नि । प्र॒ती॒चीना॑नि पृ॒षा॑नि । पृ॒ष्ठानि॒ भव॑न्ति । भव॑न्ती॒मम् । इ॒ममे॒व । ए॒व तैः । तैर्लो॒कम् । लो॒कम्प्र॒त्यव॑रोहन्ति । प्र॒त्यव॑रोह॒न्त्यथो᳚ । प्र॒त्यव॑रोह॒न्तीति॑ प्रति-अव॑रोहन्ति । अथो॑ अ॒स्मिन् । अथो॒ इत्यथो᳚ । अ॒स्मिन्ने॒व । ए॒व लो॒के । लो॒के प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्यनु॑न्मादाय । अनु॑न्मादा॒येन्द्रः॑ । अनु॑न्मादा॒येत्यनु॑त्-मा॒दा॒य॒ । इन्द्रो॒ वै । वा अप्र॑तिष्ठितः । अप्र॑तिष्ठित आसीत् । अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति-स्थि॒तः॒ । आ॒सी॒थ्सः । स प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒मुप॑ । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म्॒ । उपा॑धावत् । अ॒धा॒व॒त्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तमे॑कविꣳशतिरा॒त्रम् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रम्प्र । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रमित्ये॑कविꣳशति-रा॒त्रम् । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तम् । त मा । आह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तेन॑ । तेना॑यजत । अ॒य॒ज॒त ततः॑ । ततो॒ वैः । वै सः । स प्रति॑ । प्रत्य॑तिष्ठत् । अ॒ति॒ष्ठ॒द्ये । ये ब॑हुया॒जिनः॑ । ब॒हु॒या॒जिनो प्र॑तिष्ठिताः । ब॒हु॒या॒जिन॒ इति॑ बहु-या॒जिनः॑ । अप्र॑तिष्ठितास्स्युः । अप्र॑तिष्ठिता॒ इत्यप्र॑ति- स्थि॒ताः॒ (28)।
स्युस्ते । त ए॑कविꣳशतिरा॒त्रम् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रमा॑सीरन् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रमित्ये॑कविꣳशति-रा॒त्रम् । आ॒सी॒र॒न्द्वाद॑श । द्वाद॑श॒मासाः᳚ । मासा॒ पञ्च॑ । पञ्च॒र्तवः॑ । ऋ॒तव॒स्त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का अ॒सौ । अ॒सावा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्य ए॑कवि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श ए॒ताव॑न्तः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । ए॒ताव॑न्तो॒ वै । वै दे॑वलो॒काः । दे॒व॒लो॒कास्तेषु॑ । दे॒व॒लो॒का इति॑ देव-लो॒काः । तेष्वे॒व । ए॒व य॑थापू॒र्वम् । य॒था॒पू॒र्वम्प्रति॑ । य॒था॒पू॒र्व-मिति॑ यथा-पू॒र्वम् । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्य॒सौ । अ॒सावा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यो न । न वि । व्य॑रोचत । अ॒रो॒च॒त॒ सः । स प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑ति॒मुप॑ । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म्॒ । उपा॑धावत् । अ॒धा॒व॒त्तस्मै᳚ । तस्मा॑ ए॒तम् । ए॒तमे॑कविꣳशति रा॒त्रम् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रम्प्र । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रमित्ये॑कविꣳशति-रा॒त्रम् । प्राय॑च्छत् । अ॒य॒च्छ॒त्तम् । त मा । आह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तेन॑ । तेना॑यजत । अ॒य॒ज॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । सो॑ऽरोचत । अ॒रो॒च॒त॒ ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑ एकविꣳशतिरा॒त्रम् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रमास॑ते । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्र॒मित्ये॑क विꣳशति-रा॒त्रम् । आस॑ते॒ रोच॑न्ते । रोच॑न्त ए॒व । ए॒वैक॑विꣳशतिरा॒त्रः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श॒रा॒त्र इत्ये॑क विꣳशति-रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ रुक् । रुग्वै । वा ए॑कवि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शो रुच᳚म् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । रुच॑मे॒व । ए॒व ग॑च्छन्ति । ग॒च्छ॒न्त्यथो᳚ । अथो᳚ प्रति॒ष्ठाम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्र॒ति॒ष्ठामे॒व । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ए॒व प्र॑ति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठा हि । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । ह्ये॑कवि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शो॑ऽतिरा॒त्रौ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । अ॒ति॒रा॒त्राव॒भितः॑ । अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति-रा॒त्रौ । अ॒भितो॑ भवतः । भ॒व॒तो॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्य॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्य॒ परि॑गृहीत्यै । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्येति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सस्य॑ । परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑-गृ॒ही॒त्यै॒ (29) ॥
अ॒र्वाङ्या॒ज्ञः । य॒ज्ञस्सम् । सङ्क्रा॑मतु । क्रा॒म॒त्व॒मुष्मा᳚त् । अ॒मुष्मा॒दधि॑ । अधि॒ माम् । माम॒भि । अ॒भीत्य॒भि ॥ ऋषी॑णाँ॒य्यः । य पु॒रोहि॑तः । पु॒रोहि॑त॒ इति॑ पु॒रः-हि॒तः॒ ॥ निर्दे॑व॒न्निर्वी॑रम् । निर्दे॑व॒मिति॒ निः-दे॒व॒म्॒ । निर्वी॑रङ्कृ॒त्वा । निर्वी॑र॒मिति॒ निः-वी॒र॒म्॒ । कृ॒त्वा विष्क॑न्धम् । विष्क॑न्ध॒न्तस्मिन्न्॑ । विष्क॑न्ध॒मिति॒ वि-स्क॒न्ध॒म्॒ । तस्मि॑न् हीयताम् । ही॒य॒ताँ॒य्यः । यो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान्द्वेष्टि॑ । द्वेष्टीति॒ द्वेष्टि॑ ॥ शरी॑रँय्यज्ञशम॒लम् । य॒ज्ञ॒श॒म॒लङ्कुसी॑दम् । य॒ज्ञ॒श॒म॒लमिति॑ यज्ञ-श॒म॒लम् । कुसी॑द॒न्तस्मिन्न्॑ । तस्मि᳚न्थ्सीदतु । सी॒द॒तु॒ यः । यो᳚ऽस्मान् । अ॒स्मान्द्वेष्टिः॑ । द्वेष्टीति॒ द्वेष्टि॑ ॥ यज्ञ॑ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ यत् । यत्तेजः॑ । तेज॒स्तेन॑ । तेन॒ सम् । सङ्क्रा॑म । क्रा॒म॒ मा । मा म॒भि । अ॒भीत्य॒भि ॥ ब्रा॒ह्म॒णानृ॒त्विजः॑ । ऋ॒त्विजो॑ दे॒वान् । दे॒वान् य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ तप॑सा । तप॑सा ते । ते॒ स॒व॒ । स॒वा॒हम् । अ॒हमा । आ हु॑वे । हु॒व॒ इति॑ हुवे ॥ इ॒ष्टेन॑ प॒क्वम् । प॒क्वमुप॑ । उप॑ ते। (30)
। ते॒ हु॒वे॒ । हु॒वे॒ स॒व॒ । स॒वा॒हम् । अ॒ह॒मित्य॒हम् ॥ सन्ते᳚ । ते॒ वृ॒ञ्जे॒ । वृ॒ञ्जे॒ सु॒कृ॒तम् । सु॒कृ॒तꣳ सम् । सु॒कृ॒तमिति॑ सु-कृ॒तम् । सम्प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प॒शून् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प॒शूनिति॑ प॒शून् ॥ प्रै॒षान्थ्सा॑मिधे॒नीः । प्रै॒षानिति॑ प्र-ए॒षान् । सा॒मि॒धे॒नीरा॑घा॒रौ । सा॒मि॒धे॒निरिति॑ साम्-इ॒धे॒नीः । आ॒घा॒रावाज्य॑भागौ । आ॒घा॒रावित्या᳚-घा॒रौ । आज्य॑भागा॒वाश्रु॑तम् । आज्य॑भागा॒वित्याज्य॑-भा॒गौ॒ । आश्रु॑तम्प्र॒त्याश्रु॑तम् । आश्रु॑त॒मित्या-श्रु॒त॒म्॒ । प्र॒त्याश्रु॑त॒ मा । प्र॒त्याश्रु॑त॒-मिति॑ प्रति-आश्रु॑तम् । आ शृ॑णामि । शृ॒णा॒मि॒ ते॒ । त॒ इति॑ ते ॥ प्र॒या॒जा॒नू॒या॒जान्थ्स्वि॑ष्ट॒कृत᳚म् । प्र॒या॒जा॒नू॒या॒जानिति॑ प्रयाज-अ॒नू॒या॒जान् । स्वि॒ष्ट॒कृत॒मिडा᳚म् । स्वि॒ष्ट॒कृत॒मिति॑ स्विष्ट-कृत᳚म् । इडा॑मा॒शिषः॑ । आ॒शिष॒ आ । आ॒शिष॒ इत्या᳚-शिषः॑ । आ वृ॑ञ्जे । वृ॒ञ्जे॒ सुवः॑ । सुव॒रिति॒ सुवः॑ ॥ अ॒ग्निनेन्द्रे॑ण । इन्द्रे॑ण॒ सोमे॑न । सोमे॑न॒ सर॑स्वत्या । सर॑स्वत्या॒ विष्णु॑ना । विष्णु॑ना दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भि॒रिति॑ दे॒वता॑भिः ॥ या॒ज्या॒नु॒वाक्या᳚भ्या॒मुप॑ । या॒ज्या॒नु॒वाक्या᳚भ्या॒मिति॑ याज्या-अ॒नु॒वाक्या᳚भ्याम् । उप॑ ते । ते॒ हु॒वे॒ । हु॒वे॒ स॒व॒ । स॒वा॒हम् । अ॒हँय्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमा । आ द॑दे । द॒दे॒ ते॒ । ते॒ वष॑ट्कृतम् । वष॑ट्कृत॒मिति॒ वष॑ट्-कृ॒त॒म्॒ ॥ स्तु॒तꣳ श॒स्त्रम् । श॒स्त्रम्प्र॑तिग॒रम् । प्र॒ति॒ग॒रङ्ग्रह᳚म् । प्र॒ति॒ग॒रमिति॑ प्रति- ग॒रम् । ग्रह॒मिडा᳚म् । इडा॑मा॒शिषः॑ । अ॒शिष॒ आ । आ॒शिष॒ इत्या᳚-शिषः॑ (31)।
। आ वृ॑ञ्जे । वृ॒ञ्जे॒ सुवः॑ । सुव॒रिति॒ सुवः॑ ॥ प॒त्नी॒सँ॒य्या॒जानुप॑ । प॒त्नी॒सँ॒य्या॒जानिति॑ पत्नी-सँ॒य्या॒जान् । उप॑ ते । ते॒ हु॒वे॒ । हु॒वे॒ स॒व॒ । स॒वा॒हम् । अ॒हꣳ स॑मिष्टय॒जुः । स॒मि॒ष्ट॒य॒जुरा । स॒मि॒ष्ट॒य॒जुरिति॑ समिष्ट-य॒जुः । आ द॑दे । द॒दे॒ तव॑ । तवेति॒ तव॑ ॥ प॒शून्थ्सु॒तम् । सु॒तम्पु॑रो॒डाशान्॑ । पु॒रो॒डाशा॒न्थ्सव॑नानि । सवा॑ना॒न्या । ओत । उ॒त य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमिति॑ य॒ज्ञम् ॥ दे॒वान्थ्सेन्द्रान्॑ । सेन्द्रा॒नुप॑ । सेन्द्रा॒निति॒ स-इ॒न्द्रा॒न्॒ । उप॑ ते । ते॒ हु॒वे॒ । हु॒वे॒ स॒व॒ । स॒वा॒हम् । अ॒हम॒ग्निमु॑खान् । अ॒ग्निमु॑खा॒न्थ्सोम॑वतः । अ॒ग्निमु॑खा॒नित्य॒ग्नि-मु॒खा॒न्॒ । सोम॑वतो॒ ये । सोम॑वत॒ इति॒ सोम॑-व॒तः॒ । ये च॑ । च॒ विश्वे᳚ । विश्व॒ इति॒ विश्वे᳚ (32) ॥
भू॒तम्भव्य᳚म् । भव्य॑म्भवि॒ष्यत् । भ॒वि॒ष्यद्वष॑ट् । व॒ष॒ट्थ्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नमः॑ । नम॒ ऋक् । ऋख्साम॑ । साम॒ यजुः॑ । यजु॒र्वष॑ट् । व॒ष॒ट्थ्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नमः॑ । नमो॑ गाय॒त्री । गा॒य॒त्री त्रि॒ष्टुप् । त्रि॒ष्टुब्जग॑ती । जग॑ती॒ वष॑ट् । वष॒ट्थ्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नमः॑ । नम॑ पृथि॒वी । पृ॒थि॒व्य॑न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒न्द्यौः । द्यौर्वष॑ट् । वष॒ट्थ्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नमः॑ । नमो॒ऽग्निः । अ॒ग्निर्वा॒युः । वा॒युस्सूर्यः॑ । सूर्यो॒ वष॑ट् । वष॒ट्थ्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नमः॑ । नम॑ प्रा॒णः । प्रा॒णो व्या॒नः । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । व्यानो॑ऽपा॒नः । व्या॒न इति॑ व्या-अ॒नः । अ॒पा॒नो वष॑ट् । अ॒पा॒न इत्य॑प-अ॒नः । वष॒ट्थ्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नमः॑ । नमोऽन्न᳚म् । अन्न॑ङ्कृ॒षि । कृ॒षिर्वृष्टिः॑ । वृष्टि॒र्वष॑ट् । वष॒ट्थ्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नमः॑ । नम॑ पि॒ता । पि॒ता पु॒त्रः । पु॒त्र पौत्रः॑ । पौत्रो॒ वष॑ट् । वष॒ट्थ्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नमः॑ । नमो॒ भूः । भूर्भुवः॑ । भुव॒स्सुवः॑ । सुव॒र्वष॑ट् । वष॒ट्थ्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नमः॑ । नम॒ इति॒ नमः॑ (33) ॥12॥
आ मे᳚ । मे॒ गृ॒हाः । गृ॒हा भ॑वन्तु । भ॒व॒न्त्वा । आ प्र॒जा । प्र॒जा मे᳚ । प्र॒जेति॑ प्र-जा । म॒ आ । आ मा᳚ । मा॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वि॑शतु । वि॒श॒तु॒ वी॒र्या॑वान् । वी॒र्या॑वा॒निति॑ वी॒र्य॑-वा॒न्॒ ॥ आपो॑ दे॒वीः । दे॒वीर्य॒ज्ञियाः᳚ । य॒ज्ञिया॒ मा । मा । आ वि॑शन्तु । वि॒श॒न्तु॒ स॒हस्र॑स्य । स॒हस्र॑स्य॒ मा । मा॒ भू॒मा । भू॒मा मा । मा प्र । प्र हा॑सीत् । हा॒सी॒दिति॑ हासीत् ॥ आ मे᳚ । मे॒ ग्रहः॑ । ग्रहो॑ भवतु । भ॒व॒त्वा । आ पु॑रो॒रुक् । पु॒रो॒रुख्स्तु॑तश॒स्त्रे । पु॒रो॒रुगिति॑ पुरः-रुक् । स्तु॒त॒श॒स्त्रे मा᳚ । स्तु॒त॒श॒स्त्रे इति॑ स्तुत-श॒स्त्रे । मा । आ वि॑शताम् । वि॒श॒ता॒ꣳ॒ स॒मीची᳚ । स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ ॥ आ॒दि॒त्या रु॒द्राः । रु॒द्रा वस॑वः । वस॑वो मे । मे॒ स॒द॒स्याः᳚ । स॒द॒स्या᳚स्स॒हस्र॑स्य । स॒हस्र॑स्य॒ मा । मा॒ भू॒मा । भू॒मा मा । मा प्र । प्र हा॑सीत् । हा॒सी॒दिति॑ हासीत् ॥ आ मा᳚ । मा॒ऽग्नि॒ष्टो॒मः । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो वि॑शतु । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । वि॒श॒तूक्थ्यः॑ । उक्थ्य॑श्च । चा॒ति॒रा॒त्रः । अ॒ति॒रा॒त्रो मा᳚ । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रः । मा । आ वि॑शतु । वि॒श॒त्वा॒पि॒श॒र्व॒रः । आ॒पि॒श॒र्व॒र इत्या॑पि-श॒र्व॒रः ॥ ति॒रो?अ॑ह्निया मा । ति॒रो?अ॑ह्निया॒ इति॑ ति॒रः-अ॒ह्नि॒याः॒ । मा॒ सुहु॑ताः । सुहु॑ता॒ आ । सुहु॑ता॒ इति॒ सु-हु॒ताः॒ । आ वि॑शन्तु । वि॒श॒न्तु॒ स॒हस्र॑स्य । स॒हस्र॑स्य॒ मा । मा॒ भू॒मा । भू॒मा मा । मा प्र । प्र हा॑सीत् । हा॒सी॒दिति॑ हासीत् (34) ॥13॥
अ॒ग्निना॒ तपः॑ । तपोऽनु॑ । अन्व॑भवत् । अ॒भ॒व॒द्वा॒चा । वा॒चा ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑म॒णिना᳚ । म॒णिना॑ रू॒पाणि॑ । रू॒पाणीन्द्रे॑ण । इन्द्रे॑ण दे॒वान् । दे॒वान्वाते॑न । वाते॑न प्रा॒णान् । प्रा॒णान्थ्सूर्ये॑ण । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । सूर्ये॑ण॒ द्याम् । द्याञ्च॒न्द्रम॑सा । च॒न्द्रम॑सा॒ नख्ष॑त्राणि । नख्ष॑त्राणि य॒मेन॑ । य॒मेन॑ पि॒तॄन् । पि॒तॄन्राज्ञा᳚ । राज्ञा॑ मनु॒ष्यान्॑ । म॒नु॒ष्या᳚न्फ॒लेन॑ । फ॒लेन॑ नादे॒यान् । ना॒दे॒यान॑जग॒रेण॑ । अ॒ज॒ग॒रेण॑ स॒र्पान् । स॒र्पान्व्या॒घ्रेण॑ । व्या॒घ्रेणा॑र॒ण्यान् । आ॒र॒ण्या॒न्प॒शून् । प॒शूञ्छ्ये॒नेन॑ । श्ये॒नेन॑ पत॒त्रिणः॑ । प॒त॒त्रिणो॒ वृष्णा᳚ । वृष्णाऽश्वान्॑ । अश्वा॑नृष॒भेण॑ । ऋ॒ष॒भेण॒ गाः । गा ब॒स्तेन॑ । ब॒स्तेना॒जाः । अ॒जावृ॒ष्णिना᳚ । वृ॒ष्णिनाऽवीः᳚ । अवी᳚र्व्री॒हिणा᳚ । व्री॒हिणाऽन्ना॑नि । अन्ना॑नि॒ यवे॑न । यवे॒नौष॑धीः । ओष॑धीर्न्य॒ग्रोधे॑न । न्य॒ग्रोधे॑न॒ वन॒स्पतीन्॑ । वन॒स्पती॑नुदु॒म्बरे॑ण । उ॒दु॒म्बरे॒णोर्ज᳚म् । ऊर्ज॑ङ्गायत्रि॒या । गा॒य॒त्रि॒या छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि त्रि॒वृता᳚ । त्रि॒वृता॒ स्तोमान्॑ । त्रि॒वृतेति॑ त्रि-वृता᳚ । स्तोमा᳚न्ब्राह्म॒णेन॑ । ब्रा॒ह्म॒णेन॒ वाच᳚म् । वाच॒मिति॒ वाच᳚म् (35) ॥
स्वाहा॒ऽधिम् । आ॒धिमाधी॑ताय । आ॒धिमित्या᳚-धिम् । आधी॑ताय॒ स्वाहा᳚ । आधी॑ता॒येत्या-धी॒ता॒य॒ । स्वाहा॒ स्वाहा᳚ । स्वाहाऽधी॑तम् । आधी॑त॒म्मन॑से । आधी॑त॒मित्या-धी॒त॒म्॒ । मन॑से॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ मनः॑ । मन॑ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । स्वाहा॒ काय॑ । काय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ कस्मै᳚ । कस्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ कत॒मस्मै᳚ । क॒त॒मस्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहाऽदि॑त्यै । अदि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहाऽदि॑त्यै । अदि॑त्यै म॒ह्यै᳚ । म॒ह्यै᳚ स्वाहा᳚ । स्वाहाऽदि॑त्यै । अदि॑त्यै सुमृडि॒कायै᳚ । सु॒मृ॒डि॒कायै॒ स्वाहा᳚ । सु॒मृ॒डि॒काया॒ इति॑ सु-मृ॒डी॒कायै᳚ । स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै । सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै । सर॑स्वत्यै बृह॒त्यै᳚ । बृ॒ह॒त्यै᳚ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै । सर॑स्वत्यै पाव॒कायै᳚ । पा॒व॒कायै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ पू॒ष्णे । पू॒ष्णे स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ पू॒ष्णे । पू॒ष्णे प्र॑प॒थ्या॑य । प्र॒प॒थ्या॑य॒ स्वाहा᳚ । प्र॒प॒थ्या॑येति॑ प्र-प॒थ्या॑य । स्वाहा॑ पू॒ष्णे । पू॒ष्णे न॒रन्धि॑षाय । न॒रन्धि॑षाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ त्वष्ट्रे᳚ । त्वष्ट्रे॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ त्वष्ट्रे᳚ । त्वष्ट्रे॑ तु॒रीपा॑य । तु॒रीपा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ त्वष्ट्रे᳚ । त्वष्ट्रे॑ पुरु॒रूपा॑य । पु॒रु॒रूपा॑य॒ स्वाहा᳚ । पु॒रु॒रूपा॒येति॑ पुरु-रूपा॑य । स्वाहा॒ विष्ण॑वे । विष्ण॑वे॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ विष्ण॑वे । विष्ण॑वे निखुर्य॒पाय॑ । नि॒खु॒र्य॒पाय॒ स्वाहा᳚ । नि॒खु॒र्य॒पायेति॑ निखुर्य-पाय॑ । स्वाहा॒ विष्ण॑वे । विष्ण॑वे निभूय॒पाय॑ । नि॒भू॒य॒पाय॒ स्वाहा᳚ । नि॒भू॒य॒पायेति॑ निभूय-पाय॑ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (36) ॥
द॒द्भ्यस्स्वाहा᳚ । द॒द्भ्य इति॑ दत्-भ्यः । स्वाहा॒ हनू᳚भ्याम् । हनू॑भ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । हनू᳚भ्या॒मिति॒ हनु॑-भ्या॒म्॒ । स्वाहोष्ठा᳚भ्याम् । ओष्ठा᳚भ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ मुखा॑य । मुखा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नासि॑काभ्याम् । नासि॑काभ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽख्षीभ्या᳚म् । अ॒ख्षीभ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ कर्णा᳚भ्याम् । कर्णा᳚भ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ पा॒रे । पा॒र इ॒ख्षवः॑ । इ॒ख्षवो॑ऽवा॒र्ये᳚भ्यः । अ॒वा॒र्ये᳚भ्य॒ पख्ष्म॑भ्यः । पख्ष्म॑भ्य॒स्स्वाहा᳚ । पख्ष॑भ्य॒ इति॒ पख्ष्म॑-भ्यः॒ । स्वाहा॑ऽवा॒रे । अ॒वा॒र इ॒ख्षवः॑ । इ॒ख्षव पा॒र्ये᳚भ्यः । पा॒र्ये᳚भ्य॒ पख्ष्म॑भ्यः । पख्ष्म॑भ्य॒स्स्वाहा᳚ । पख्ष्म॑भ्य॒ इति॒ पख्ष्म॑-भ्यः॒ । स्वाहा॑ शी॒ष्णे । शी॒र्ष्णे स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ भ्रू॒भ्याम् । भ्रू॒भ्याꣳ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ ल॒लाटा॑य । ल॒लाटा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ मू॒र्ध्ने । मू॒र्ध्ने स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ म॒स्तिष्का॑य । म॒स्तिष्का॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ केशे᳚भ्यः । केशे᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ वहा॑य । वहा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ ग्री॒वाभ्यः॑ । ग्री॒वाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ स्क॒न्धेभ्यः॑ । स्क॒न्धेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ कीक॑साभ्यः । कीक॑साभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ पृ॒ष्टीभ्यः॑ । पृ॒ष्टीभ्य॒स्स्वाहा᳚ । पृ॒ष्टीभ्य॒ इति॑ पृ॒ष्टि-भ्यः॒ । स्वाहा॑ पाज॒स्या॑य । पा॒ज॒स्या॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ पा॒र्श्वाभ्या᳚म् । पा॒र्श्वाभ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहाꣳ सा᳚भ्याम्। (37)
। अꣳसा᳚भ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ दो॒षभ्या᳚म् । दो॒षभ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । दो॒षभ्या॒मिति॑ दो॒ष-भ्या॒म् । स्वाहा॑ बा॒हुभ्या᳚म् । बा॒हुभ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु-भ्या॒म् । स्वाहा॒ जङ्छा᳚भ्याम् । जङ्छा᳚भ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ श्रोणी᳚भ्याम् । श्रोणी᳚भ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । श्रोणी᳚भ्या॒मिति॒ श्रोणि॑-भ्या॒म् । स्वाहो॒रुभ्या᳚म् । ऊ॒रुभ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । ऊ॒रुभ्या॒मित्यू॒रु-भ्या॒म् । स्वाहा᳚ऽष्ठी॒वद्भ्या᳚म् । अ॒ष्ठी॒वद्भ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । अ॒ष्ठी॒वद्भ्या॒मित्य॑ष्ठी॒वत्-भ्या॒म् । स्वाहा॒ जज्छा᳚भ्याम् । जङ्छा᳚भ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ भ॒सदे᳚ । भ॒सदे॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ शिख॒ण्डेभ्यः॑ । शि॒ख॒ण्डेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ वाल॒धाना॑य । वा॒ल॒धाना॑य॒ स्वाहा᳚ । वा॒ल॒धाना॒येति॑ वाल-धाना॑य । स्वाहा॒ऽण्डाभ्या᳚म् । आ॒ण्डाभ्या॒ꣳ॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ शेपा॑य । शेपा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ रेत॑से । रेत॑से॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॒स्स्वाहा᳚ । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । स्वाहा᳚ प्र॒जन॑नाय । प्र॒जन॑नाय॒ स्वाहा᳚ । प्र॒जन॑ना॒येति॑ प्र-जन॑नाय । स्वाहा॑ प॒द्भ्यः । प॒द्भ्यस्स्वाहा᳚ । प॒द्भ्य इति॑ पत्-भ्यः । स्वाहा॑ श॒फेभ्यः॑ । श॒फेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ लोम॑भ्यः । लोम॑भ्य॒स्स्वाहा᳚ । लोम॑भ्य॒ इति॒ लोम॑-भ्यः॒ । स्वाहा᳚ त्व॒चे । त्व॒चे स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ लोहि॑ताय । लोहि॑ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑मा॒ꣳ॒ साय॑ । मा॒ꣳ॒ साय॒स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ स्नाव॑भ्यः । स्नाव॑भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्नाव॑भ्य॒ इति॒ स्नाव॑-भ्यः॒ । स्वाहा॒ऽस्थभ्यः॑ । अ॒स्थभ्य॒स्स्वाहा᳚ । अ॒स्थभ्य॒ इत्य॒स्थ-भ्यः॒ । स्वाहा॑ म॒ज्जभ्यः॑ । म॒ज्जभ्य॒स्स्वाहा᳚ । म॒ज्जभ्य॒ इति॑ म॒ज्ज-भ्यः॒ । स्वाहाऽङ्गे᳚भ्यः । अङ्गे᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽऽत्मने᳚ । आ॒त्मने॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (38) ॥16॥
अ॒ञ्ज्ये॒ताय॒ स्वाहा᳚ । अ॒ञ्ज्ये॒तायेत्य॑ञ्जि-ए॒ताय॑ । स्वाहा᳚ऽञ्जिस॒क्थाय॑ । अ॒ञ्जि॒स॒क्थाय॒ स्वाहा᳚ । अ॒ञ्जि॒स॒क्थायेत्य॑ञ्जि-स॒क्थाय॑ । स्वाहा॑ शिति॒पदे᳚ । शि॒ति॒पदे॒ स्वाहा᳚ । शि॒ति॒पद॒ इति॑ शिति-पदे᳚ । स्वाहा॒ शिति॑ककुदे । शिति॑ककुदे॒ स्वाहा᳚ । शिति॑ककुद॒ इति॒ शिति॑-क॒कु॒दे॒ । स्वाहा॑ शिति॒रन्ध्रा॑य । शि॒ति॒रन्ध्रा॑य॒ स्वाहा᳚ । शि॒ति॒रन्ध्रा॒येति॑ शिति-रन्ध्रा॑य । स्वाहा॑ शितिपृ॒ष्ठाय॑ । शि॒ति॒पृ॒ष्ठाय॒ स्वाहा᳚ । शि॒ति॒पृ॒ष्ठा॒येति॑ शिति-पृ॒ष्ठाय॑ । स्वाहा॑ शि॒त्यꣳसा॑य । शि॒त्यꣳसा॑य॒ स्वाहा᳚ । शि॒त्यꣳसा॒येति॑ शिति-अꣳसा॑य । स्वाहा॑पुष्प॒कर्णा॑य । पु॒ष्प॒कर्णा॑य॒ स्वाहा᳚ । पु॒ष्प॒कर्णा॒येति॑ पुष्प-कर्णा॑य । स्वाहा॑ शि॒त्योष्ठा॑य । शि॒त्योष्ठा॑य॒ स्वाहा᳚ । शि॒त्योष्ठा॒येति॑ शिति-ओष्ठा॑य । स्वाहा॑ शिति॒भ्रवे᳚ । शि॒ति॒भ्रवे॒ स्वाहा᳚ । शि॒ति॒भ्रव॒ इति॑ शिति-भ्रवे᳚ । स्वाहा॒ शिति॑भसदे । शिति॑भसदे॒ स्वाहा᳚ । शिति॑भसद॒ इति॒ शिति॑-भ॒स॒दे॒ । स्वाहा᳚ श्वे॒तानू॑काशाय । श्वे॒तानू॑काशाय॒ स्वाहा᳚ । श्वे॒तानू॑काशा॒येति॑ श्वे॒त-अ॒नू॒का॒शा॒य॒ । स्वाहा॒ञ्जये᳚ । अ॒ञ्जये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ ल॒लामा॑य । ल॒लामा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहाऽसि॑तज्ञवे । असि॑तज्ञवे॒ स्वाहा᳚ । असि॑तज्ञव॒ इत्यसि॑त-ज्ञ॒वे॒ । स्वाहा॑ कृष्णै॒ताय॑ । कृ॒ष्णै॒ताय॒ स्वाहा᳚ । कृ॒ष्णै॒तायेति॑ कृष्ण-ए॒ताय॑ । स्वाहा॑ रोहितै॒ताय॑ । रो॒हि॒तै॒ताय॒ स्वाहा᳚ । रो॒हि॒तै॒तायेति॑ रोहित-ए॒ताय॑ । स्वाहा॑ऽरुणै॒ताय॑ । अ॒रु॒णै॒ताय॒ स्वाहा᳚ । अ॒रु॒णै॒तायेत्य॑रुण-ए॒ताय॑ । स्वाहे॒दृशा॑य । ई॒दृशा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ की॒दृशा॑य । की॒दृशा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ ता॒दृशा॑य । ता॒दृशा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ स॒दृशा॑य । स॒दृशा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ विस॑दृशाय । विस॑दृशाय॒ स्वाहा᳚ । विसृ॑दृशा॒येति॒वि-स॒दृ॒शा॒य॒ । स्वाहा॒ सुस॑दृशाय । सुस॑दृशाय॒ स्वाहा᳚ । सुस॑दृशा॒येति॒ सु-स॒दृ॒शा॒य॒ । स्वाहा॑ रू॒पाय॑ । रू॒पाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (39) ॥17॥
कृ॒ष्णाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ श्वे॒ताय॑ । श्वे॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ पि॒शङ्गा॑य । पि॒शङ्गा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ सा॒रङ्गा॑य । सा॒रङ्गा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ऽरु॒ऽणाय॑ । अ॒रु॒णाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ गौ॒राय॑ । गौ॒राय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ ब॒भ्रवे᳚ । ब॒भ्रवे॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ नकु॒लाय॑ । न॒कु॒लाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒रोहि॑ताय । रोहि॑ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ शोणा॑य । शोणा॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ श्या॒वाय॑ । श्या॒वाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ श्या॒माय॑ । श्या॒माय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ पाक॒लाय॑ । पा॒क॒लाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ सुरू॒पाय॑ । सु॒रू॒पाय॒ स्वाहा᳚ । सु॒रू॒पायेति॑ सु-रू॒पाय॑ । स्वाहाऽनु॑रूपाय । अनु॑रूपाय॒ स्वाहा᳚ । अनु॑रूपा॒येत्यनु॑-रू॒पा॒य॒ । स्वाहा॒ विरू॑पाय । विरू॑पाय॒ स्वाहा᳚ । विरू॑पा॒येति॒ वि-रू॒पा॒य॒ । स्वाहा॒ सरू॑पाय । सरू॑पाय॒ स्वाहा᳚ । सरू॑पा॒येति॒ स-रू॒पा॒य॒ । स्वाहा॒ प्रति॑रूपाय । प्रति॑रूपाय॒ स्वाहा᳚ । प्रति॑रूपा॒येति॒ प्रति॑-रू॒पा॒य॒ । स्वाहा॑ श॒बला॑य । श॒बला॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ कम॒लाय॑ । क॒म॒लाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ पृश्न॑ये । पृश्न॑ये॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ पृश्निस॒क्थाय॑ । पृ॒श्नि॒स॒क्थाय॒ स्वाहा᳚ । पृ॒श्नि॒स॒क्थायेति॑ पृश्नि-स॒क्थाय॑ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (40) ॥18॥
ओष॑धीभ्य॒स्स्वाहा᳚ । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । स्वाहा॒ मूले᳚भ्यः । मूले᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ तूले᳚भ्यः । तूले᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ काण्डे᳚भ्यः । काण्डे᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ वल्शे᳚भ्यः । वल्शे᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ पुष्पे᳚भ्यः । पुष्पे᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ फले᳚भ्यः । फले᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ गृही॒तेभ्यः॑ । गृ॒ही॒तेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहाऽगृ॑हीतेभ्यः । अगृ॑हीतेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहाऽव॑पन्नेभ्यः । अव॑पन्नेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । अव॑पन्नेभ्य॒ इत्यव॑-प॒न्ने॒भ्यः॒ । स्वाहा॒ शया॑नेभ्यः । शया॑नेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (41) ॥19॥
वन॒स्पति॑भ्य॒स्स्वाहा᳚ । वन॒स्पति॑भ्य॒ इति॒ वन॒स्पति॑-भ्यः॒ । स्वाहा॒ मूले᳚भ्यः । मूले᳚भ्य॒स्स्वाहाः᳚ । स्वाहा॒ तूले᳚भ्यः । तूले᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ स्कन्धो᳚भ्यः । स्कन्धो᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्कन्धो᳚भ्य॒ इति॒ स्कन्धः॑-भ्यः॒ । स्वाहा॒ शाखा᳚भ्यः । शाखा᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ प॒र्णेभ्यः॑ । प॒र्णेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ पुष्टे᳚भ्यः । पुष्टे᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ फले᳚भ्यः । फले᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ गृही॒तेभ्यः॑ । गृ॒ही॒तेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहाऽगृ॑हीतेभ्यः । अगृ॑हीतेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहाऽव॑पन्नेभ्यः । अव॑पन्नेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । अव॑पन्नेभ्य॒ इत्यव॑-प॒न्ने॒भ्यः॒ । स्वाहा॒ शया॑नेभ्यः । शया॑नेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ शि॒ष्टाय॑ । शि॒ष्टाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहाऽति॑शिष्टाय । अति॑शिष्टाय॒ स्वाहा᳚ । अति॑शिष्टा॒येत्यति॑-शि॒ष्टा॒य॒ । स्वाहा॒ परि॑शिष्टाय । परि॑शिष्टाय॒ स्वाहा᳚ । परि॑शिष्टा॒येति॒ परि॑-शि॒ष्टा॒य॒ । स्वाहा॒ सꣳशि॑ष्टाय । सꣳशि॑ष्टाय॒ स्वाहा᳚ । सꣳशि॑ष्टा॒येति॒ सम्-शि॒ष्टा॒य॒ । स्वाहोच्छि॑ष्टाय । उच्छि॑ष्टाय॒ स्वाहा᳚ । उच्छि॑ष्टा॒येत्युत्-शि॒ष्टा॒य॒ । स्वाहा॑ रि॒क्ताय॑ । रि॒क्ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहाऽरि॑क्ताय । अरि॑क्ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ प्ररि॑क्ताय । प्ररि॑क्ताय॒ स्वाहा᳚ । प्ररि॑क्ता॒येति॒ प्र-रि॒क्ता॒य॒ । स्वाहा॒ सꣳरि॑क्ताय । सꣳरि॑क्ताय॒ स्वाहा᳚ । सꣳरि॑क्ता॒येति॒ सम्-रि॒क्ता॒य॒ । स्वाहोद्रि॑क्ताय । उद्रि॑क्ताय॒ स्वाहा᳚ । उद्रि॑क्ता॒येत्युत्-रि॒क्ता॒य॒ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (42) ॥
बृह॒स्पति॑रकामयत । अ॒का॒म॒य॒त॒ श्रत् । श्रन्मे᳚ । मे॒ दे॒वाः । दे॒वा दधी॑रन्न् । दधी॑र॒न्गच्छे॑यम् । गच्छे॑यम्पुरो॒धाम् । पु॒रो॒धामिति॑ । पु॒रो॒धामिति॑ पुरः-धाम् । इति॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तञ्च॑तुर्विꣳशतिरा॒त्रम् । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रम॑पश्यत् । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रमिति॑ चतुर्विꣳशति-रा॒त्रम् । अ॒प॒श्य॒त्तम् । त मा । आह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तेन॑ । तेना॑यजत । अ॒य॒ज॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै तस्मै᳚ । तस्मै॒ श्रत् । श्रद्दे॒वाः । दे॒वा अद॑धत । अद॑ध॒ताग॑च्छत् । अग॑च्छत्पुरो॒धाम् । पु॒रो॒धाँय्ये । पु॒रो॒धामिति॑ पुरः-धाम् । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑श्चतुर्विꣳशतिरा॒त्रम् । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्र मास॑ते । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श॒ति॒-रा॒त्रमिति॑ चतुर्विर्ग्ंशति-रा॒त्रम् । आस॑ते॒ श्रत् । श्रदे᳚भ्यः । ए॒भ्यो॒ म॒नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ दधते । द॒ध॒ते॒ गच्छ॑न्ति । गच्छ॑न्ति पुरो॒धाम् । पु॒रो॒धाञ्ज्योतिः॑ । पु॒रो॒धामिति॑ पुरः-धाम् । ज्योति॒र्गौः । गौरायुः॑ । आयु॒रिति॑ । इति॑ त्र्य॒हाः । त्र्य॒हा भ॑वन्ति । त्र्य॒हा इति॑ त्रि-अ॒हाः । भ॒व॒न्ती॒यम् । इ॒यँव्वाव । वाव ज्योतिः॑ । ज्योति॑र॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ङ्गौः । गौर॒सौ । अ॒सावायुः॑ । आयु॑रि॒मान् (1)।
। इ॒माने॒व । ए॒व लो॒कान् । लो॒कान॒भ्यारो॑हन्ति । अ॒भ्यारो॑हन्त्यभिपू॒र्वम् । अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि-आरो॑हन्ति । अ॒भि॒पू॒र्वन्त्र्य॒हाः । अ॒भि॒पू॒र्वमित्य॑भि-पू॒र्वम् । त्र्य॒हा भ॑वन्ति । त्र्य॒हा इति॑ त्रि-अ॒हाः । भ॒व॒न्त्य॒भि॒पू॒र्वम् । अ॒भि॒पू॒र्वमे॒व । अ॒भि॒पू॒र्वमित्य॑भि-पू॒र्वम् । ए॒व सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कम॒भ्यारो॑हन्ति । अ॒भ्यारो॑ह॒न्त्यस॑त्रम् । अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि-आरो॑हन्ति । अस॑त्रँ॒व्वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्यत् । यद॑छन्दो॒मम् । अ॒छ॒न्दो॒मँय्यत् । अ॒छ॒न्दो॒ममित्य॑छन्दः-मम् । यच्छ॑न्दो॒माः । छ॒न्दो॒मा भव॑न्ति । छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः-माः । भव॑न्ति॒ तेन॑ । तेन॑ स॒त्रम् । स॒त्रम्दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒व । ए॒व पृ॒ष्ठैः । पृ॒ष्ठैरव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ प॒शून् । प॒शूञ्छ॑न्दो॒मैः । छ॒न्दो॒मैरोजः॑ । छ॒न्दो॒मैरिति॑ छन्दः-मैः । ओजो॒ वै । वै वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॑ प॒शवः॑ । प॒शव॑श्छन्दो॒माः । छ॒न्दो॒मा ओज॑सि । छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः-माः । ओज॑स्ये॒व । ए॒व वी॒र्ये᳚ । वी॒र्ये॑ प॒शुषु॑ । प॒शुषु॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ बृ॒ह॒द्र॒थ॒राभ्या᳚म् । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्याँ᳚य्यन्ति । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या॒मिति॑ बृहत्-र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् । य॒न्ती॒यम् । इ॒यँव्वाव । वाव र॑थन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रम॒सौ । र॒थ॒न्त॒र॒मिति॑ रथम्- त॒रम् । अ॒सौ बृ॒हत् । बृ॒हदा॒भ्याम् । आ॒भ्यामे॒व । एव य॑न्ति। (2)
य॒न्त्यथो᳚ । अथो॑ अ॒नयोः᳚ । अथो॒ इत्यथो॑ । अ॒नयो॑रे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्ये॒ते । ए॒ते वै । ए॒ते इत्ये॒ते । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या᳚ञ्ज॒साऽय॑नी । अ॒ञ्ज॒साय॑नी स्रु॒ती । अ॒ञ्ज॒साऽय॑नी॒ इत्य॑ञ्जसा-अय॑नी । स्रु॒ती ताभ्या᳚म् । स्रु॒ती इति॑ स्रु॒ती । ताभ्या॑मे॒व । ए॒व सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्य॑न्ति । य॒न्ति॒ च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रः । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्र इति॑ चतुर्विꣳशति-रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ चतु॑र्विꣳशतिः । चतु॑र्विꣳशतिरर्धमा॒साः । चतु॑र्विꣳशति॒रिति॒ चतुः॑-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । अ॒र्ध॒मा॒सास्सँ॑व्वथ्स॒रः । अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध-मा॒साः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्सरः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सु॑व॒र्गः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सु॒व॒र्गो लो॒कः । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । लो॒कस्सँ॑व्वथ्सरे । सँ॒व्व॒थ्स॒र ए॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्- व॒थ्स॒रे । ए॒व सु॑व॒र्गे । सु॒व॒र्गे लो॒के । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गे । लो॒के प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष॒॒न्त्यथो᳚ । अथो॒ चतु॑र्विꣳशत्यख्षरा । अथो॒ इत्यथो᳚ । चतु॑र्विꣳशत्यख्षरागाय॒त्री । चतु॑र्विꣳशत्यख्ष॒रेति॒ चतु॑र्विꣳशति-अ॒ख्ष॒रा॒ । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सङ्गा॑यत्रि॒या । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒मिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । गा॒य॒त्रि॒यैव । ए॒व ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समव॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । अव॑रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ऽति॒ रा॒त्रौ । अ॒ति॒रा॒त्राव॒भितः॑ । अ॒ति॒रा॒त्रा वित्य॑ति-रा॒त्रौ । अ॒भितो॑ भवतः । भ॒व॒तो॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्य॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्य॒ परि॑गृहीत्यै । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्येति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सस्य॑ । परि॑गृहित्या॒ इति॒ परि॑-गृ॒ही॒त्यै॒ (3) ॥
“यथा॒ वै । वै म॑नु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या॑ ए॒वम् । ए॒वन्दे॒वाः । दे॒वा अग्रे᳚ । अग्र॑ आसन् । आ॒स॒न्ते । ते॑ऽकामयन्त । अ॒का॒म॒य॒न्ताव॑र्तिम् । अव॑र्तिम्पा॒प्मान᳚म् । पा॒प्मान॑म्मृ॒त्युम् । मृ॒त्युम॑प॒हत्य॑ । अ॒प॒हत्य॒ दैवी᳚म् । अ॒प॒हत्येत॑पहत्य॑ । दैवीꣳ॑ सꣳ॒सद᳚म् । स॒ꣳ॒सद॑ङ्गच्छेम । स॒ꣳ॒सद॒मिति॑ सम्-सद᳚म् । ग॒च्छे॒मेति॑ । इति॒ ते । त ए॒तम् । ए॒तञ्च॑तुर्विꣳशतिरा॒त्रम् । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रम॑पश्यन् । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रमिति॑ चतुर्विꣳशति-रा॒त्रम् । अ॒प॒श्य॒न्तम् । तमा । आह॑रन्न् । अ॒ह॒र॒न्तेन॑ । तेना॑यजन्त । अ॒य॒ज॒न्त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै ते । तेऽव॑र्तिम् । अव॑र्तिम्पा॒प्मान᳚म् । पा॒प्मान॑म्मृ॒त्युम् । मृ॒त्युम॑प॒हत्य॑ । अ॒प॒हत्य॒ दैवी᳚म् । अ॒प॒हत्येत्य॑प-हत्य॑ । दैवीꣳ॑ स॒ꣳ॒सद᳚म् । स॒ꣳ॒सद॑मगच्छन् । स॒ꣳ॒सद॒मिति॑ सम्-सद᳚म् । अ॒ग॒च्छ॒न्॒, ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑श्चतुर्विꣳशतिरा॒त्रम् । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रमास॑ते । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रमिति॑ चतुर्विꣳशति-रा॒त्रम् । आस॒तेऽव॑र्तिम् । अव॑र्तिमे॒व । ए॒व पा॒प्मान᳚म् । पा॒प्मान॑मप॒हत्य॑ । अ॒प॒हत्य॒ श्रिय᳚म् । अ॒प॒हत्येत्य॑प-हत्य॑ । श्रिय॑ङ्गच्छन्ति । ग॒च्छ॒न्ति॒ श्रीः । श्री॒र् हि । हि म॑नु॒ष्य॑स्य । म॒नु॒ष्य॑स्य॒ दैवी᳚ (4)।”
“दैवी॑ स॒ꣳ॒सत् । स॒ꣳ॒सज्ज्योतिः॑ । स॒ꣳ॒सदिति॑ सम्-सत् । ज्योति॑रतिरा॒त्रः । अ॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्ग॒स्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै । अनु॑ख्यात्यै॒ पृष्ठ्यः॑ । अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑-ख्या॒त्यै॒ । पृष्ठ्य॑ष्षड॒हः । ष॒ड॒हो भ॑वति । ष॒ड॒ह इति॑ षट्-अ॒हः । भ॒व॒ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र॒स्तम् । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । तम्मासाः᳚ । मासा॑ अर्धमा॒साः । अ॒र्ध॒मा॒सा ऋ॒तवः॑ । अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध-मा॒साः । ऋ॒तव॑ प्र॒विश्य॑ । प्र॒विश्य॒ दैवी᳚म् । प्र॒विश्येति॑ प्र-विश्य॑ । दैवीꣳ॑ स॒ꣳ॒सद᳚म् । स॒ꣳ॒सद॑मगच्छन् । स॒ꣳ॒सद॒मिति॑ सम्-सद᳚म् । अ॒ग॒च्छ॒न्॒, ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑श्चतुर्विꣳशतिरा॒त्रम् । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रमास॑ते । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श॒ति॒रात्रमिति॑ चतुर्विꣳशति-रा॒त्रम् । आस॑ते सँव्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒र मे॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । ए॒व प्र॒विश्य॑ । प्र॒विश्य॒ वस्य᳚सीम् । प्र॒विश्येति॑ प्र-विश्य॑ । वस्य॑सीꣳ स॒ꣳ॒सद᳚म् । स॒ꣳ॒सद॑ङ्गच्छन्ति । स॒ꣳ॒सद॒मिति॑ सम्-सद᳚म् । ग॒च्छ॒न्ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑स्त्रयस्त्रि॒ꣳ॒शाः । त्र॒य॒स्त्रिꣳ॒शा अ॒वस्ता᳚त् । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शा इति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शाः । अ॒वस्ता᳚द्भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑ स्त्रयस्त्रि॒ꣳ॒शाः । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शा प॒रस्ता᳚त् । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शा इति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शाः । प॒रस्ता᳚त्त्रयस्त्रि॒ꣳ॒ शैः । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शैरे॒व । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शैरिति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शैः । ए॒वोऽभ॒यतः॑ । उ॒भ॒यतोऽव॑र्तिम् । अव॑र्तिम्पा॒प्मान᳚म् । पा॒प्मान॑मप॒हत्य॑ । अ॒प॒हत्य॒ दैवी᳚म् । अ॒प॒हत्येत्य॑प-हत्य॑ । दैवीꣳ॑ स॒ꣳ॒सद᳚म् । स॒ꣳ॒सद॑म्मध्य॒तः । स॒ꣳ॒सद॒मिति॑ सम्-सद᳚म् । म॒ध्य॒तो ग॑च्छन्ति (5)।”
। ग॒च्छ॒न्ति॒ पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॒ हि । हि दैवी᳚ । दैवी॑ स॒ꣳ॒सत् । स॒ꣳ॒सज्जा॒मि । स॒ꣳ॒सदिति॑ सम्-सत् । जा॒मि वै । वा ए॒तत् । ए॒तत्कु॑र्वन्ति । कु॒र्व॒न्ति॒ यत् । यत्त्रयः॑ । त्रय॑स्त्रयस्त्रि॒ꣳ॒शाः । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शा अ॒न्वञ्चः॑ । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳशा इति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शाः । अ॒न्वञ्चो॒ मध्ये᳚ । मध्येऽनि॑रुक्तः । अनि॑रुक्तो भवति । अनि॑रुक्त॒ इत्यनिः॑-उ॒क्तः॒ । भ॒व॒ति॒ तेन॑ । तेनाजा॑मि । अजा᳚म्यू॒र्ध्वानि॑ । ऊ॒र्ध्वानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॑ भवन्ति । भ॒व॒न्त्यू॒र्ध्वाः । ऊ॒र्ध्वाश्छ॑न्दो॒माः । छ॒न्दो॒मा उ॒भाभ्या᳚म् । छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः-माः । उ॒भाभ्याꣳ॑ रू॒पाभ्या᳚म् । रू॒पाभ्याꣳ॑ सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्य॑न्ति । य॒न्त्यस॑त्रम् । अस॑त्रँ॒व्वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्यत् । यद॑छन्दो॒मम् । अ॒छ॒न्दो॒मँय्यत् । अ॒छ॒न्दो॒ममित्य॑छन्दः-मम् । यच्छ॑न्दो॒माः । छ॒न्दो॒मा भव॑न्ति । छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः-माः । भव॑न्ति॒ तेन॑ । तेन॑ स॒त्रम् । स॒त्रन्दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒व । ए॒व पृ॒ष्ठैः । पृ॒ष्ठैरव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ प॒शून् । प॒शूञ्छ॑न्दो॒मैः । छ॒न्दो॒मैरोजः॑ । छ॒न्दो॒मैरिति॑ छन्दः-मैः । ओजो॒ वै । वै वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॑ प॒शवः॑ । प॒शव॑श्छन्दो॒माः। (6)
छ॒न्दो॒मा ओज॑सि । छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः-माः । ओज॑स्ये॒व । ए॒व वी॒र्ये᳚ । वी॒र्ये॑ प॒शुषु॑ । प॒शुषु॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑स्त्रयस्त्रि॒ꣳ॒शाः । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शा अ॒वस्ता᳚त् । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शा इति॑ त्रयः- त्रि॒ꣳ॒शाः । अ॒वस्ता᳚द्भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑स्त्रयस्त्रि॒ꣳ॒शाः । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शा प॒रस्ता᳚त् । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शा इति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शाः । प॒रस्ता॒न्मध्ये᳚ । मध्ये॑ पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठान्युरः॑ । उरो॒ वै । वै त्र॑यस्त्रि॒ꣳ॒शाः । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शा आ॒त्मा । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शा इति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शाः । आ॒त्मा पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठान्या॒त्मने᳚ । आ॒त्मन॑ ए॒व । ए॒व तत् । तद्यज॑मानाः । यज॑माना॒श्शर्म॑ । शर्म॑ नह्यन्ते । न॒ह्य॒न्तेऽना᳚र्त्यै । अना᳚र्त्यै बृहद्रथन्त॒राभ्या᳚म् । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्याँ᳚य्यन्ति । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या॒मिति॑ बृहत्-र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् । य॒न्ती॒यम् । इ॒यँव्वाव । वाव र॑थन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रम॒सौ । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम्-त॒रम् । अ॒सौ बृ॒हत् । बृ॒हदा॒भ्याम् । आ॒भ्यामे॒व । ए॒व य॑न्ति । य॒न्त्यथो᳚ । अथो॑ अ॒नयोः᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । अ॒नयो॑रे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्ये॒ते । ए॒ते वै । ए॒ते इत्ये॒ते । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्यां᳚ज॒साऽय॑नी । अ॒ञ्ज॒साऽय॑नी स्रु॒ती । अ॒ञ्ज॒साऽय॒नी॒ इत्य॑ञ्जसा-अय॑नी । स्रु॒ती ताभ्या᳚म् । स्रु॒ती इति॑ स्रु॒ती । ताभ्या॑मे॒व । ए॒व सु॑व॒र्गम् (7)।
सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्य॑न्ति । य॒न्ति॒ परा᳚ञ्चः । परा᳚ञ्चो॒ वै । वा ए॒ते । ए॒ते सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कम॒भ्यारो॑हन्ति । अ॒भ्यारो॑हन्ति॒ ये । अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि-आरो॑हन्ति । ये प॑रा॒चीना॑नि । प॒रा॒चीना॑नि पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठान्यु॑प॒यन्ति॑ । उ॒प॒यन्ति॑ प्र॒त्यङ् । उ॒प॒यन्तीत्यु॑प-यन्ति॑ । प्र॒त्यङ्ष्॑ड॒हः । ष॒ड॒हो भ॑वति । ष॒ड॒ह इति॑ षट्-अ॒हः । भ॒व॒ति॒ प्र॒त्यव॑रूढ्यै । प्र॒त्यव॑रूढ्या॒ अथो᳚ । प्र॒त्यव॑रोढ्या॒ इति॑ प्रति-अव॑रूढ्यै । अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै । अथो॒ इत्यथो॑ । प्रति॑ष्ठित्या उ॒भयोः᳚ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । उ॒भयो᳚र्लो॒कयोः᳚ । लो॒कयोर्॑ ऋ॒द्ध्वा । ऋ॒द्ध्वोत् । उत्ति॑ष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ त्रि॒वृतः॑ । त्रि॒वृतोऽधि॑ । त्रि॒वृत॒ इति॑ त्रि-वृतः॑ । अधि॑ त्रि॒वृतः᳚ । त्रि॒वृत॒मुप॑ । त्रि॒वृतमिति॑ त्रि-वृत᳚म् । उप॑ यन्ती । य॒न्ति॒ स्तोमा॑नाम् । स्तोमा॑ना॒ꣳ॒ सम्प॑त्यै । सम्प॑त्यै प्रभ॒वाय॑ । सम्प॑त्या॒ इति॒ सम्-प॒त्यै॒ । प्र॒भ॒वाय॒ ज्योतिः॑ । प्र॒भ॒वायेति॑ प्र-भ॒वाय॑ । ज्योति॑रग्निष्टो॒मः । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो भ॑वति । अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि-स्तो॒मः । भ॒व॒त्य॒यम् । अ॒यँव्वाव । वाव सः । स ख्षयः॑ । ख्षयो॒ऽस्मात् । अ॒स्मादे॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॒ ख्षया᳚त् । ख्षया॒न्न । न य॑न्ति । य॒न्ति॒ च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रः । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श॒ति॒रा॒त्र इति॑ चतुर्विꣳशति-रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ चतु॑र्विꣳशतिः । चतु॑र्विꣳशतिरर्धमा॒साः । चतु॑र्विꣳशति॒रिति॒ चतुः॑-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । अ॒र्ध॒मा॒सास्सँ॑व्वथ्स॒रः । अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध-मा॒साः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सु॑व॒र्गः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सु॒व॒र्गो लो॒कः । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । लो॒कस्सँ॑व्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒र ए॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । ए॒व सु॑व॒र्गे । सु॒व॒र्गे लो॒के । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गे । लो॒के प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्यथो᳚ । अथो॒ चतु॑र्विꣳशत्यख्षरा । अथो॒ इत्यथो᳚ । चतु॑र्विꣳशत्यख्षरा गाय॒त्री । चतु॑र्विꣳशत्यख्ष॒रेति॒ चतु॑र्विꣳशति-अ॒ख्ष॒रा॒ । गा॒य॒त्री गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सङ्गा॑यत्रि॒या । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स॒मिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । गा॒य॒त्रि॒यैव । ए॒व ब्र॑ह्मवर्च॒सम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समव॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ऽति॒ रा॒त्रौ । अ॒ति॒रा॒त्राव॒बि॑तः । अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति-रा॒त्रौ । अ॒भितो॑ भवतः । भ॒व॒तो॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्य॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्य॒ परि॑गृहीत्यै । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स्यस्येति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सस्य॑ । परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑-गृ॒ही॒त्यै॒ (8) ॥
ऋ॒ख्षा वै । वा इ॒यम् । इ॒यम॑लो॒मका᳚ । अ॒लो॒मका॑ऽऽसीत् । आ॒सी॒थ्सा । साका॑मयत । अ॒का॒म॒य॒ तौष॑धीभिः । ओष॑धीभि॒र्वन॒स्पति॑भिः । ओष॑धीभि॒रित्योष॑धि- भिः॒ । वन॒स्पति॑भि॒ प्र । वन॒स्पति॑भि॒रिति॒वन॒स्पति॑-भिः॒ । प्र जा॑येय । जा॒ये॒येति॑ । इति॒ सा । सैताः । ए॒तास्त्रि॒ꣳ॒शत᳚म् । त्रि॒ꣳ॒शत॒ꣳ॒ रात्रीः᳚ । रात्री॑रपश्यत् । अ॒प॒श्य॒त्ततः॑ । ततो॒ वै । वा इ॒यम् । इ॒यमोष॑धीभिः । ओष॑धीभि॒र्वन॒स्पति॑भिः । ओष॑धीभि॒-रित्योष॑धि-भिः॒ । वन॒स्पति॑भि॒ प्र । वन॒स्पति॑भि॒रिति॒ वन॒स्पति॑-भिः॒ । प्राजा॑यत । अ॒जा॒य॒त॒ ये । ये प्र॒जाका॑माः । प्र॒जाका॑मा प॒शुका॑माः । प्र॒जाका॑मा॒ इति॑ प्र॒जा- का॒माः॒ । प॒शुका॑मा॒स्स्युः । प॒शुका॑मा॒ इति॑ प॒शु-का॒माः॒ । स्युस्ते । त ए॒ताः । ए॒ता आ॑सीरन्न् । आ॒सी॒र॒न्प्र । प्रैव । ए॒व जा॑यन्ते । जा॒य॒न्ते॒ प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑रि॒यम् । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । इ॒यँव्वै । वा अ॑ख्षुध्यत् । अ॒ख्षु॒ध्य॒थ्सा । सैताम् । ए॒ताँव्वि॒राज᳚म् । वि॒राज॑मपश्यत् । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । अ॒प॒श्य॒त्ताम् । तामा॒त्मन् । आ॒त्मन्धि॒त्वा । धि॒त्वाऽन्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मव॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । अवा॑रुन्ध । अ॒रु॒न्धौष॑धीः । ओष॑धी॒र्वन॒स्पतीन्॑। (9)
वन॒स्पती᳚न्प्र॒जाम् । प्र॒जाम्प॒शून् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प॒शून्तेन॑ । तेना॑वर्धत । अ॒व॒र्ध॒त॒ सा । सा जे॒मान᳚म् । जे॒मान॑म्महि॒मान᳚म् । म॒हि॒मान॑मगच्छत् । अ॒ग॒च्छ॒द्ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाग्स॑ ए॒ताः । ए॒ता आस॑ते । आस॑ते वि॒राज᳚म् । वि॒राज॑मे॒व । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । ए॒वात्मन्न् । आ॒त्मन्धि॒त्वा । धि॒त्वाऽन्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मव॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ वर्ध॑न्ते । वर्ध॑न्ते प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॑र्जे॒मान᳚म् । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । जे॒मान॑म्महि॒मान᳚म् । म॒हि॒मान॑ङ्गच्छन्ति । ग॒च्छ॒न्ति॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑रतिरा॒त्रः । अ॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति- रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्ग॒स्येति॑ सुवः-गस्यः॑ । लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै । अनु॑ख्यात्यै॒ पृष्ठ्यः॑ । अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑-ख्या॒त्यै॒ । पृष्ठ्य॑ष्षड॒हः । ष॒ड॒हो भ॑वति । ष॒ड॒ह इति॑ षट्-अ॒हः । भ॒व॒ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॒ष्षट् । षट्पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठैः । पृ॒ष्ठैरे॒व । ए॒वर्तू॒न् । ऋ॒तून॒न्वारो॑हन्ति । अ॒न्वारो॑हन्तृ॒तुभिः॑ । अ॒न्वारो॑ह॒न्तीत्य॑नु-आरो॑हन्ति । ऋ॒तुभि॑स्सँव्वथ्स॒रम् । ऋ॒तुभि॒रित्य॒तु-भिः॒ । सँ॒व्व॒थ्स॒रन्ते । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । ते सँ॑व्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒र ए॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । ए॒व प्रति॑ (10)।
। प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शात् । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शात्त्र॑यस्त्रि॒ꣳ॒शम् । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शादिति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शात् । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शमुप॑ । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शमिति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शम् । उप॑ यन्ति । य॒न्ति॒ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑त्यै । सन्त॑त्या॒ अथो᳚ । सन्त॑त्या॒ इति॒ सम्-त॒त्यै॒ । अथो᳚ प्र॒जाप॑तिः । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्र॒जाप॑ति॒र्वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । वै त्र॑यस्त्रि॒ꣳ॒शः । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श प्र॒जाप॑तिम् । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श इति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शः । प्र॒जाप॑तिमे॒व । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । ए॒वा । आ र॑भन्ते । र॒भ॒न्ते॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्यै त्रिण॒वः । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । त्रि॒ण॒वो भ॑वति । त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि-न॒वः । भ॒व॒ति॒ विजि॑त्यै । विजि॑त्या एकवि॒ꣳ॒शः । विज॑त्या॒ इति॒ वि-जि॒त्यै॒ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शो भ॑वति । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो᳚ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । अथो॒ रुच᳚म् । अथो॒ इत्यथो᳚ । रुच॑मे॒व । ए॒वात्मन्न् । आत्मन्द॑धते । द॒ध॒ते॒ त्रि॒वृत् । त्रि॒वृद॑ग्नि॒ष्टुत् । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । अ॒ग्नि॒ष्टुद्भ॑वति । अ॒ग्नि॒ष्टुदित्य॑ग्नि-स्तुत् । भ॒व॒ति॒ पा॒प्मान᳚म् । पा॒प्मान॑मे॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॒ निः । निर्द॑हन्ते । द॒ह॒न्तेऽथो᳚ । अथो॒ तेजः॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । तेजो॒ वै । वै त्रि॒वृत् । त्रि॒वृत्तेजः॑ । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । तेज॑ ए॒व । ए॒वात्मन्न् । आ॒त्मन्द॑धते । द॒ध॒ते॒ प॒ञ्च॒द॒शः । प॒ञ्च॒द॒श इ॑न्द्रस्तो॒मः । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च- द॒शः । इ॒न्द्र॒स्तो॒मो भ॑वति । इ॒न्द्र॒स्तो॒म इती᳚न्द्र-स्तो॒मः । भ॒व॒ती॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धते। (11)
। रु॒न्ध॒ते॒ स॒प्त॒द॒शः । स॒प्त॒द॒शो भ॑वति । स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त-द॒शः । भ॒व॒त्य॒न्नाद्य॑स्य । अ॒न्नाद्य॒स्याव॑रुध्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न-अद्य॑स्य । अव॑रुध्या॒ अथो᳚ । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ । अथो॒ प्र । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रैव । ए॒व तेन॑ । तेन॑ जायन्ते । जा॒य॒न्त॒ ए॒क॒वि॒ꣳ॒शः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शो भ॑वति । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो᳚ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । अथो॒ रुच᳚म् । अथो॒ इत्यथो᳚ । रुच॑मे॒व । ए॒वात्मन्न् । आ॒त्मन्द॑धते । द॒ध॒ते॒ च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒शः । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒शो भ॑वति । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः-वि॒ꣳ॒शः । भ॒व॒ति॒ चतु॑र्विꣳशतिः । चतु॑र्विꣳ शतिरर्धमा॒साः । चतु॑र्विꣳशति॒रिति॒ चतुः॑-वि॒ꣳ॒श॒ति॒ । अ॒र्ध॒मा॒सास्सँ॑व्वथ्स॒रः । अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध-मा॒साः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र स्सु॑व॒र्गः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । सु॒व॒र्गो लो॒कः । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । लो॒कस्सँ॑व्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒र ए॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । ए॒व सु॑व॒र्गे । सु॒व॒र्गे लो॒के । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गे । लो॒के प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्यथो᳚ । अथो॑ ए॒षः । अथो॒ इत्यथो᳚ । ए॒ष वै । वै वि॑षू॒वान् । वि॒षू॒वान्वि॑षू॒वन्तः॑ । वि॒षू॒वानिति॑ विषु-वान् । वि॒षू॒वन्तो॑ भवन्ति । वि॒षू॒वन्त॒ इति॑ विषु-वन्तः॑ । भ॒व॒न्ति॒ ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑ ए॒ताः । ए॒ता आस॑ते । आस॑ते चतुर्वि॒ꣳ॒शात् । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒शात्पृ॒ष्ठानि॑ । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒शादिति॑ चतुः-वि॒ꣳ॒शात् । पृ॒ष्ठान्युप॑ । उप॑यन्ति । य॒न्ति॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒र॒ ए॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । ए॒व प्र॑ति॒ष्ठाय॑ । प्र॒ति॒ष्ठाय॑ दे॒वताः᳚ । प॒॒तिष्ठायेति॑ प्रति-स्थाय॑। (12)
दे॒वता॑ अ॒भ्यारो॑हन्ति । अ॒भ्यारो॑हन्ति त्रयस्त्रि॒ꣳ॒शात् । अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि-आरो॑हन्ति । त्र॒य॒स्त्रि॒ग्शात्त्र॑यस्त्रि॒ꣳ॒शम् । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शादिति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शात् । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शमुप॑ । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳशमिति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शम् । उप॑ यन्ति । य॒न्ति॒ त्रय॑स्त्रिꣳशत् । त्रय॑स्त्रिꣳश॒द्वै । त्रय॑स्त्रिꣳश॒दिति॒ त्रयः॑-त्रि॒ꣳ॒श॒त्॒ । वै दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ दे॒वता॑सु । दे॒वता᳚स्वे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ त्रि॒ण॒वः । त्रि॒ण॒वो भ॑वति । त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि-न॒वः । भ॒व॒ती॒मे । इ॒मे वै । वै लो॒काः । लो॒कास्त्रि॑ण॒वः । त्रि॒ण॒व ए॒षु । त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि-न॒वः । ए॒ष्वे॑व । ए॒व लो॒केषु॑ । लो॒केषु॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ द्वौ । द्वावे॑कवि॒ꣳ॒शौ । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शौ भ॑वतः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शावित्ये॑क-वि॒ꣳ॒शौ । भ॒व॒त॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो᳚ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । अथो॒ रुच᳚म् । अथो॒ इत्यथो᳚ । रुच॑मे॒व । ए॒वात्मन् । आ॒त्मन्द॑धते । द॒ध॒ते॒ ब॒हवः॑ । ब॒हव॑ष्षोड॒शिनः॑ । षो॒ड॒शिनो॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚द्ब॒हवः॑ । ब॒हव॑ प्र॒जासु॑ । प्र॒जासु॒ वृषा॑णः । प्र॒जास्विति॑ प्र-जासु॑ । वृषा॑णो॒ यत् । यदे॒ते । ए॒ते स्तोमाः᳚ । स्तोमा॒ व्यति॑षक्ताः । व्यति॑षक्ता॒ भव॑न्ति । व्यति॑षक्ता॒ इति॑ वि-अति॑षक्ताः । भव॑न्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दि॒यम् । इ॒यमोष॑धीभिः । ओष॑धीभि॒र्वन॒स्पति॑भिः । ओष॑धीभि॒रित्योष॑धि-भिः॒ । वन॒स्पति॑भि॒र्व्यति॑षक्ता । वन॒स्पति॑भि॒रिति॒ वन॒स्पति॑-भिः॒ । व्यति॑षक्ता॒व्यति॑षज्यन्ते । व्यति॑ष॒क्तेति॑ वि-अति॑षक्ता (13)।
। व्यति॑षज्यन्ते प्र॒जया᳚ । व्यति॑षज्यन्त॒ इति॑ वि-अति॑षज्यन्ते । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । प॒शुभि॒र्ये । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑ ए॒ताः । ए॒ता आस॑ते । आस॒तेऽक्ल्॑प्ताः । अक्ल्॑प्ता॒ वै । वा ए॒ते । ए॒ते सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्य॑न्ति । य॒न्त्यु॒च्चा॒व॒चान् । उ॒च्छा॒व॒चान् हि । हि स्तोमान्॑ । स्तोमा॑नुप॒यन्ति॑ । उ॒प॒यन्ति॒ यत् । उ॒प॒यन्तीत्यु॑प-यन्ति॑ । यदे॒ते । ए॒त ऊ॒र्ध्वाः । ऊ॒र्ध्वा क्ल्॒प्ताः । क्ल्॒?प्तास्स्तोमाः᳚ । स्तोमा॒ भव॑न्ति । भव॑न्ति क्ल्॒प्ताः । क्ल्॒प्ता ए॒व । ए॒व सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्य॑न्ति । यन्त्यु॒भयो᳚ । उ॒भयो॑रेभ्यः । ए॒भ्यो॒ लो॒कयोः᳚ । लो॒कयोः᳚ कल्पते । क॒ल्प॒ते॒ त्रि॒ꣳ॒शत् । त्रि॒ꣳ॒शदे॒ताः । ए॒ता॒स्त्रिꣳ॒शद॑ख्षरा । त्रि॒ꣳ॒शद॑ख्षरा वि॒राट् । त्रि॒ꣳ॒शद॑ख्ष॒रेति॑ त्रि॒ꣳ॒शत्-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राडन्न᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अन्नँ॑व्वि॒राट् । वि॒राड्वि॒राजा॑ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राजै॒व । वि॒राजेति॑ वि-राजा᳚ । ए॒वान्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मव॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ऽति॒ रा॒त्रौ । अ॒ति॒रा॒त्राव॒भितः॑ । अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति-रा॒त्रौ । अ॒भितो॑ भवतः । भ॒व॒तो॒ऽन्नाद्य॑स्य । अ॒न्नाद्य॑स्य॒ परि॑गृहीत्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न अद्य॑स्य । परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑-गृ॒ही॒त्यै॒ (14) ॥3॥
“प्र॒जाप॑तिस्सुव॒र्गम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमै᳚त् । ऐ॒त्तम् । तन्दे॒वाः । दे॒वा येन॑येन । येन॑येन॒ छन्द॑सा । येन॑ये॒नेति॒ येन॑-ये॒न॒ । छन्द॒साऽनु॑ । अनु॒ प्र । प्रायु॑ञ्जत । अयु॑ञ्जत॒ तेन॑ । तेन॒ न । नाप्नु॑वन्न् । आ॒प्नु॒व॒न्ते । त ए॒ताः । ए॒ता द्वात्रिꣳ॑शतम् । द्वात्रिꣳ॑शत॒ꣳ॒ रात्रीः᳚ । रात्री॑रपश्यन्न् । अ॒प॒श्य॒न्द्वात्रिꣳ॑शदख्षरा । द्वात्रिꣳ॑शदख्षरानु॒ष्टुक् । द्वात्रिꣳ॑शदख्ष॒रेति॒ द्वात्रिꣳ॑शत्-अ॒ख्ष॒रा॒ । अ॒नु॒ष्टुगानु॑ष्टुभः । अ॒नु॒ष्टुगित्य॑नु-स्तुक् । आनु॑ष्टुभ प्र॒जाप॑तिः । आनु॑ष्टुभ॒ इत्यानु॑-स्तु॒भः॒ । प्र॒जाप॑ति॒स्स्वेन॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । स्वेनै॒व । ए॒व छन्द॑सा । छन्द॑सा प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिमा॒प्त्वा । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । आ॒प्त्याऽभ्या॒रुह्य᳚ । अ॒भ्या॒रुह्य॑ सुव॒र्गम् । अ॒भ्या॒रुह्येत्य॑भि-आ॒रुह्य॑ । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्॒, ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑ ए॒ताः । ए॒ता आस॑ते । आस॑ते॒ द्वात्रिꣳ॑शत् । द्वात्रिꣳ॑शदे॒ताः । ए॒ता द्वात्रिꣳ॑शदख्षरा । द्वात्रिꣳ॑शदख्षराऽनु॒ष्टुक् । द्वात्रिꣳ॑शदख्ष॒रेति॒ द्वात्रिꣳ॑शत्-अ॒ख्ष॒रा॒ । अ॒नु॒ष्टुगानु॑ष्टुभः । अ॒नु॒ष्टुगित्य॑नु-स्तुक् । आनु॑ष्टुभ प्र॒जाप॑तिः । आनु॑ष्टुभ॒ इत्यानु॑-स्तु॒भः॒ । प्र॒जाप॑ति॒स्स्वेन॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । स्वेनै॒व । ए॒व छन्द॑सा । छन्द॑सा प्र॒जाप॑तिम् । प्र॒जाप॑तिमा॒प्त्वा । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । आ॒प्त्वा श्रिय᳚म् । श्रिय॑ङ्गच्छन्ति । ग॒च्छ॒न्ति॒ श्रीः (15)।”
श्रीर् हि । हि म॑नु॒ष्य॑स्य । म॒नु॒ष्य॑स्य सुव॒र्गः । सु॒व॒र्गो लो॒कः । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । लो॒को द्वात्रिꣳ॑शत् । द्वात्रिꣳ॑शदे॒ताः । ए॒ताद्वात्रिꣳ॑शदख्षरा । द्वात्रिꣳ॑शदख्षराऽनु॒ष्टुक् । द्वात्रिꣳ॑शदख्ष॒रेति॒ द्वात्रिꣳ॑शत्-अ॒ख्ष॒रा॒ । अ॒नु॒ष्टुग्वाक् । अ॒नु॒ष्टुगित्य॑नु-स्तुक् । वाग॑नु॒ष्टुप् । अ॒नु॒ष्टुफ्सर्वा᳚म् । अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु-स्तुप् । सर्वा॑मे॒व । ए॒व वाच᳚म् । वाच॑माप्नुवन्ति । आ॒प्नु॒व॒न्ति॒ सर्वे᳚ । सर्वे॑ वा॒चः । वा॒चो व॑दि॒तारः॑ । व॒दि॒तारो॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ सर्वे᳚ । सर्वे॒ हि । हि श्रिय᳚म् । श्रिय॒ङ्गच्छ॑न्ति । गच्छ॑न्ति॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॒ र्गौः । गौरायुः॑ । आयु॒रिति॑ । इति॑ त्र्य॒हाः । त्र्य॒हा भ॑वन्ति । त्र्य॒हा इति॑ त्रि-अ॒हाः । भ॒व॒न्ती॒यम् । इ॒यँव्वाव । वाव ज्योतिः॑ । ज्योति॑र॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ङ्गौः । गौर॒सौ । अ॒सावायुः॑ । आयु॑रि॒मान् । इ॒माने॒व । ए॒व लो॒कान् । लो॒कान॒भ्यारो॑हन्ति । अ॒भ्यारो॑हन्त्यभिपू॒र्वम् । अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि-आरो॑हन्ति । अ॒भि॒पू॒र्वन्त्र्य॒हाः । अ॒भि॒पू॒र्व-मित्य॑भि-पू॒र्वम् । त्र्य॒हा भ॑वन्ति । त्र्य॒हा इति॑ त्रि-अ॒हाः । भ॒व॒न्त्य॒भि॒पू॒र्वम् । अ॒भि॒पू॒र्वमे॒व । अ॒भि॒पू॒र्वमित्य॑भि-पू॒र्वम् । ए॒व सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कम॒भ्यारो॑हन्ति । अ॒भ्यारो॑हन्ति बृहद्रथन्त॒राभ्या᳚म् । अ॒भ्यारो॑ह॒न्तित्य॑भि-आरो॑हन्ति । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्याँ᳚य्यन्ति । बृ॒ह॒द॒थ॒न्त॒-राभ्या॒मिति॑ बृहत्-र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् । य॒न्ती॒यम् (16)।
। इ॒यँव्वाव । वाव र॑थन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रम॒सौ । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम्-त॒रम् । अ॒सौ बृ॒हत् । बृ॒हदा॒भ्याम् । आ॒भ्यामे॒व । ए॒व य॑न्ति । य॒न्त्यथो᳚ । अथो॑ अ॒नयोः᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । अ॒नयो॑रे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्ये॒ते । ए॒ते वै । ए॒ते इत्ये॒ते । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या᳚ञ्ज॒साऽय॑नी । अ॒ञ्ज॒सायऽय॑नी स्रु॒ती । अ॒ञ्ज॒साय॑नी॒ इत्य॑ञ्जसा-अय॑नी । स्रु॒ती ताभ्या᳚म् । स्रु॒ती इति॑ स्रु॒ती । ताभ्या॑मे॒व । ए॒व सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्य॑न्ति । य॒न्ति॒ परा᳚ञ्चः । परा᳚ञ्चो॒ वै । वा ए॒ते । ए॒ते सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्ग-मिति॑ सुवः-गम् । लो॒कम॒भ्यारो॑हन्ति । अ॒भ्यारो॑हन्ति॒ ये । अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि-आरो॑हन्ति । ये परा॑चः । परा॑चस्त्र्य॒हान् । त्र्य॒हानु॑प॒ यन्ति॑ । त्र्य॒हानिति॑ त्रि-अ॒हान् । उ॒प॒यन्ति॑ प्र॒त्यङ् । उ॒प॒यन्तीत्यु॑प-यन्ति॑ । प्र॒त्यङ्त्र्य॒हः । त्र्य॒हो भ॑वति । त्र॒ह इति॑ त्रि-अ॒हः । भ॒व॒ति॒ प्र॒त्यव॑रूड्यै । प्र॒त्यव॑रूढ्या॒ अथो᳚ । प्र॒त्यव॑-रूढ्या॒ इति॑ प्रति-अव॑रूड्यै । अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रति॑ष्ठित्या उ॒भयोः᳚ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । उ॒भयो᳚र्लो॒कयोः᳚ । लो॒कयोर्॑ ऋ॒द्ध्वा । ऋ॒द्ध्वोत् । उत्ति॑ष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ द्वात्रिꣳ॑शत् । द्वात्रिꣳ॑शदे॒ताः । ए॒तास्तासा᳚म् । तासाँ॒य्याः । यास्त्रि॒ꣳ॒शत् । त्रि॒ꣳ॒श॒त्त्रि॒ꣳ॒शद॑ख्षरा । त्रि॒ꣳ॒शद॑ख्षरा वि॒राट् । त्रि॒ꣳ॒शद॑ख्ष॒रेति॑ त्रि॒ꣳ॒शत्-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राडन्न᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अन्नँ॑व्वि॒राट् । वि॒राड्वि॒राजा᳚ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राजै॒व । वि॒राजेति॑ वि-राजा᳚ । ए॒वान्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मव॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ ये । ये द्वे । ये इति॒ ये । द्वे अ॑होरा॒त्रे । द्वे इति॒ द्वे । अ॒हो॒रा॒त्रे ए॒व । अ॒हो॒-रा॒त्रे इत्य॑हः-रा॒त्रे । ए॒व ते । ते उ॒भाभ्या᳚म् । ते इति॒ ते । उ॒भाभ्याꣳ॑ रू॒पाभ्या᳚म् । रू॒पाभ्याꣳ॑ सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः- गम् । लो॒कँय्य॑न्ति । य॒न्त्य॒ति॒रा॒त्रौ । अ॒ति॒रा॒त्राव॒बि॑तः । अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति-रा॒त्रौ । अ॒भितो॑ भवतः । भ॒व॒त॒ परि॑गृहीत्यै । परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑-गृ॒ही॒त्यै॒ (17) ॥4॥
द्वे वाव । द्वे इति॒ द्वे । वाव दे॑वस॒त्रे । दे॒व॒स॒त्रे द्वा॑दशा॒हः । दे॒व॒स॒त्रे इति॑ देव-स॒त्रे । द्वा॒द॒शा॒हश्च॑ । द्वा॒द॒शा॒ह इति॑ द्वादश-अ॒हः । चै॒व । ए॒व त्र॑यस्त्रिꣳशद॒हः । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श॒द॒हश्च॑ । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श॒द॒ह इति॑ त्रयस्त्रिꣳशत्- अ॒हः । च॒ ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑ स्त्रयस्त्रिꣳशद॒हम् । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श॒द॒हमास॑ते । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श॒द॒हमिति॑ त्रयस्त्रिꣳशत्-अ॒हम् । आस॑ते सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒व दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ अ॒भ्यारो॑हन्ति । अ॒भ्यारो॑हन्ति॒ यथा᳚ । अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि-आरो॑हन्ति । यथा॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै श्रेयान्॑ । श्रेया॑न॒भ्या रू॑ढः । अ॒भ्यारू॑ढ का॒मय॑ते । अ॒भ्यारू॑ढ॒ इत्य॑भि-आरू॑ढः । का॒म॑यते॒ तथा᳚ । तथा॑ करोति । क॒रो॒ति॒ यदि॑ । यद्य॑व॒ विध्य॑ति । अ॒व॒ विध्य॑ति॒ पापी॑यान् । अ॒व॒विध्य॒तीत्य॑व-विध्य॑ति । पापी॑यान्भवति । भ॒व॒ति॒ यदि॑ । यदि॒ न । नाव॒विध्य॑ति । अ॒व॒विध्य॑ति स॒दृङ् । अ॒व॒विध्य॒तीत्य॑वि-ध्य॑ति । स॒दृङ्ये । स॒दृङ्गिति॑ स-दृङ् । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑स्त्रयस्त्रिꣳशद॒हम् । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श॒द॒ह मास॑ते । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श॒द॒हमिति॑ त्रयस्त्रिꣳशत्- अ॒हम् । आस॑ते॒ वि । वि पा॒प्मना᳚ । पा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण । भ्रातृ॑व्ये॒णा । आ व॑र्तन्ते । व॒र्त॒न्ते॒ऽह॒र्भाज॑ । अ॒ह॒र्भाजो॒ वै । अ॒ह॒र्भाज॒ इत्य॑हः-भाजः॑ । वा ए॒ताः । ए॒ता दे॒वाः । दे॒वा अग्रे᳚ । अग्र॒ आ । आऽह॑रन् । अ॒ह॒र॒न्नहः॑ (18)।
“। अह॒रेकः॑ । एकोऽ भ॑जत । अभ॑ज॒ताहः॑ । आह॒रेकः॑ । एक॒स्ताभिः॑ । ताभि॒र्वै । वै ते । ते प्र॒बाहु॑क् । प्र॒बाहु॑गार्ध्नुवन्न् । प्र॒बाहु॒गिति॑ प्र-बाहु॑क् । आ॒र्ध्नु॒व॒न्॒, ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑स्त्रयस्त्रिꣳशद॒हम् । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श॒द॒हमास॑ते । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श॒द॒हमिति॑ त्रयस्त्रिꣳशत्-अ॒हम् । आस॑ते॒ सर्वे᳚ । सर्व॑ ए॒व । ए॒व प्र॒बाहु॑क् । प्र॒बाहु॑गृध्नुवन्ति । प्र॒बाहु॒गिति॑ प्र-बाहु॑क् । ऋ॒ध्नु॒व॒न्ति॒ सर्वे᳚ । सर्वे॒ ग्राम॑णीयम् । ग्राम॑णीय॒म्प्र । ग्राम॑णीय॒मिति॒ ग्राम॑-नी॒य॒म्॒ । प्राप्नु॑वन्ति । आ॒प्नु॒व॒न्ति॒ प॒ञ्चा॒हाः । प॒ञ्चा॒हा भ॑वन्ति । प॒ञ्चा॒हा इति॑ पञ्च-अ॒हाः । भ॒व॒न्ति॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र॒ ऋ॒तुषु॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । ऋ॒तुष्वे॒व । ए॒व सँ॑व्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒रे प्रति॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्यथो᳚ । अथो॒ पञ्चा᳚ख्षरा । अथो॒ इत्यथो᳚ । पञ्चा᳚ख्षरा प॒ङ्क्तिः । पञ्चा᳚ख्ष॒रेति॒ पञ्च॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । प॒ङ्क्ति पाङ्क्तः॑ । पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ त्रीणि॑ । त्रीण्या᳚श्वि॒नानि॑ । आ॒श्वि॒नानि॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑ इ॒मे । इ॒मे लो॒काः । लो॒का ए॒षु । ए॒ष्वे॑व ।”
ए॒व लो॒केषु॑। लो॒केषु॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्यथो᳚ । अथो॒ त्रीणि॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । त्रीणि॒ वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्ये᳚न्द्रि॒याणि॑ । इ॒न्द्रि॒याणि॒तानि᳚ । तान्ये॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ वि॒श्व॒जित् । वि॒श्व॒जिद्भ॑वति । वि॒श्व॒जिदिति॑ विश्व-जित् । भ॒व॒त्य॒न्नाद्य॑स्य । अ॒न्नाद्य॒स्याव॑रुद्ध्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न-अद्य॑स्य । अव॑रुद्ध्यै॒ सर्व॑पृष्ठः । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ । सर्व॑पृष्ठो भवति । सर्व॑पृष्ठ॒ इति॒ सर्व॑-पृ॒ष्ठः॒ । भ॒व॒ति॒ सर्व॑स्य । सर्व॑स्या॒बि॑जित्यै । अ॒भिजि॑त्यै॒ वाक् । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ । वाग्वै । वै द्वा॑दशा॒हः । द्वा॒द॒शा॒हो यत् । द्वा॒द॒शा॒ह इति॑ द्वादश-अ॒हः । यत्पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚द्वादशा॒हम् । द्वा॒द॒शा॒हमु॑पे॒युः । द्वा॒द॒शा॒हमिति॑ द्वादश-अ॒हम् । उ॒पे॒युरना᳚प्ताम् । उ॒पे॒युरित्यु॑प-इ॒युः । अना᳚प्ताँ॒व्वाच᳚म् । वाच॒मुप॑ । उपे॑युः । इ॒यु॒रु॒प॒दासु॑का । उ॒प॒दासु॑कैषाम् । उ॒प॒दासु॒केत्यु॑प-दासु॑का । ए॒षाँ॒व्वाक् । वाख्स्या᳚त् । स्या॒दु॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टाद्द्वा॒दशा॒हम् । द्वा॒द॒शा॒हमुप॑ । द्वा॒द॒शा॒हमिति॑ द्वादश-अ॒हम् । उप॑यन्ति । य॒न्त्या॒प्ताम् । आ॒प्तामे॒व । ए॒व वाच᳚म् । वाच॒मुप॑ । उप॑ यन्ति । य॒न्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दु॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टाद्वा॒चा । वा॒चाव॑दामः । व॒दा॒मो॒ऽवा॒न्त॒रम् । अ॒वा॒न्त॒रँव्वै । अ॒वा॒न्त॒रमित्य॑व-अ॒न्त॒रम् (20)।
वै द॑शरा॒त्रेण॑ । द॒श॒रात्रेण॑ प्र॒जाप॑तिः । द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश-रा॒त्रेण॑ । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ यत् । यद्द॑शरा॒त्रः । द॒श॒रा॒त्रो भव॑ति । द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश-रा॒त्रः । भव॑ति प्र॒जाः । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒व तत् । तद्यज॑मानाः । यज॑मानास्सृजन्ते । सृ॒ज॒न्त॒ ए॒ताम् । ए॒ताꣳ ह॑ । ह॒ वै । वा उ॑द॒ङ्कः । उ॒द॒ङ्कश्शौ᳚ल्बाय॒नः । शौ॒ल्बा॒य॒नस्स॒त्रस्य॑ । स॒त्रस्यर्धी᳚म् । ऋद्धि॑मुवाच । उ॒वा॒च॒ यत् । यद्द॑शरा॒त्रः । द॒श॒रा॒त्रो यत् । द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश-रा॒त्रः । यद्द॑शरा॒त्रः । द॒श॒रा॒त्रो भव॑ति । द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश-रा॒त्रः । भव॑ति स॒त्रस्य॑ । स॒त्रस्यर्द्ध्यै᳚ । ऋद्ध्या॒ अथो᳚ । अथो॒ यत् । अथो॒ इत्यथो᳚ । य दे॒व । ए॒व पूर्वे॑षु । पूर्वे॒ष्वह॑स्सु । अह॑स्सु॒ विलो॑म । अह॒स्स्वित्यहः॑-सु॒ । विलो॑म क्रि॒यते᳚ । विलो॒मेति॒ वि-लो॒म॒ । क्रि॒यते॒ तस्य॑ । तस्यै॒व । ए॒वैषा । ए॒षा शान्तिः॑ । शान्ति॑र्द्व्यनी॒काः । द्व्य॒नी॒का वै । द्व्य॒नी॒का इति॑ द्वि-अ॒नी॒काः । वा ए॒ताः । ए॒ता रात्र॑यः । रात्र॑यो॒ यज॑मानाः । यज॑माना विश्व॒जित् । वि॒श्व॒जिथ्स॒ह । वि॒श्व॒जिदिति॑ विश्व-जित् । स॒हाति॑रा॒त्रेण॑ । अ॒ति॒रा॒त्रेण॒ पूर्वाः᳚ । अ॒ति॒रा॒त्रेणेत्य॑ति-रा॒त्रेण॑ । पूर्वा॒ष्षोड॑श । षोड॑श स॒ह । स॒हाति॑ रा॒त्रेण॑ । अ॒ति॒रा॒त्रेणोत्त॑राः । अ॒ति॒रा॒त्रेणेत्य॑ति-रा॒त्रेण॑ । उत्त॑रा॒ष्षोड॑श । उत्त॑रा॒ इत्युत्-त॒राः॒ । षोड॑श॒ ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑स्त्रयस्त्रिꣳशद॒हम् । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श॒द॒हमास॑ते । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श॒द॒हमिति॑ त्रयस्त्रिꣳशत्-अ॒हम् । आस॑त॒ आ । ऐषा᳚म् । ए॒षा॒न्द्व्य॒नी॒का । द्व्य॒नी॒का प्र॒जाः । द्व्य॒नी॒केति॑ द्वि-अ॒नी॒का । प्र॒जा जा॑यते । प्र॒जेति॑ प्र-जाः । जा॒य॒ते॒ऽति॒रा॒त्रौ । अ॒ति॒रा॒त्राव॒भितः॑ । अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति-रा॒त्रौ । अ॒भितो॑ भवतः । भ॒व॒त॒ परि॑गृहीत्यै । परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑- गृ॒ही॒त्यै॒ (21) ॥
“आ॒दि॒त्या अ॑कामयन्त । अ॒का॒म॒य॒न्त॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँ॒ल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमि॑याम । इ॒या॒मेति॑ । इति॒ ते । ते सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कन्न । न प्र । प्राजा॑नन्न् । अ॒जा॒न॒न्न । न सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्ते । त ए॒तम् । ए॒तꣳष॑ट्त्रिꣳशद्रा॒त्रम् । ष॒ट्त्रि॒ꣳ॒श॒द्रा॒त्रम॑पश्यन्न् । ष॒ट्त्रि॒ꣳ॒श॒द्रा॒त्रमिति॑ षट्त्रिꣳशत्-रा॒त्रम् । अ॒प॒श्य॒न्तम् । तमा । आह॑रन्न् । अ॒ह॒र॒न्तेन॑ । तेना॑ यजन्त । अ॒य॒ज॒न्त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै ते । ते सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कम्प्र । प्राजा॑नन्न् । अ॒जा॒न॒न्थ्सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कमा॑यन्न् । आ॒य॒न्॒, ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑ष्षट्त्रिꣳशद्रा॒त्रम् । ष॒ट्त्रि॒ꣳ॒श॒द्रा॒त्रमास॑ते । ष॒ट्त्रि॒ꣳ॒श॒द्रा॒त्रमिति॑ षट्त्रिꣳशत्-रा॒त्रम् । आस॑ते सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒व लो॒कम् । लो॒कम्प्र । प्रजा॑नन्ति । जा॒न॒न्ति॒ सु॒व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्य॑न्ति । य॒न्ति॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑रतिरा॒त्रः । अ॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रः। (22)”
भ॒व॒ति॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑रे॒व । ए॒व पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚द्दधते । द॒ध॒ते॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै । अनु॑ख्यात्यै षड॒हाः । अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑-ख्या॒त्यै॒ । ष॒ड॒हा भ॑वन्ति । ष॒ड॒हा इति॑ षट्-अ॒हाः । भ॒व॒न्ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तुषु॑ । ऋ॒तुष्वे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ च॒त्वारः॑ । च॒त्वारो॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ चत॑स्रः । चत॑स्रो॒ दिशः॑ । दिशो॑ दि॒ख्षु । दि॒ख्ष्वे॑व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठ॒न्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्यस॑त्रम् । अस॑त्रँ॒व्वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्यत् । यद॑छन्दो॒मम् । अ॒छ॒न्दो॒मँय्यत् । अ॒छ॒न्दो॒ममित्य॑ छन्दः-मम् । यच्छ॑न्दो॒माः । छ॒न्दो॒मा भव॑न्ति । छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः-माः । भव॑न्ति॒ तेन॑ । तेन॑ स॒त्रम् । स॒त्रन्दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒व । ए॒व पृ॒ष्ठैः । पृ॒ष्ठैरव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ प॒शून् । प॒शूञ्छ॑न्दो॒मैः । छ॒न्दो॒मैरोजः॑ । छ॒न्दो॒मैरिति॑ छन्दः-मैः । ओजो॒ वै । वै वी॒र्य᳚म् । वी॒र्य॑म्पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॑ प॒शवः॑ । प॒शव॑श्छन्दो॒माः । छ॒न्दो॒मा ओज॑सि । छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः-माः । ओज॑स्ये॒व । ए॒व वी॒र्ये᳚ (23)।
। वी॒र्ये॑ प॒शुषु॑ । प॒शुषु॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ ष॒ट्त्रि॒ꣳ॒श॒द्रा॒तः । ष॒ट्त्रि॒ꣳ॒श॒द्रा॒त्रो भ॑वति । ष॒ट्त्रि॒ꣳ॒श॒द्रा॒त्र इति॑ षट्त्रिꣳशत्-रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ षट्त्रिꣳ॑शदख्षरा । षट्त्रिꣳ॑शदख्षरा बृह॒ती । षट्त्रिꣳ॑शदख्ष॒रेति॒ षट्त्रिꣳ॑शत्-अ॒ख्ष॒रा । बृ॒ह॒ती बार्ह॑ताः । बार्ह॑ता प॒शवः॑ । प॒शवो॑ बृह॒त्या । बृ॒ह॒त्यैव । ए॒व प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ बृ॒ह॒ती । बृ॒ह॒ती छन्द॑साम् । छन्द॑सा॒ꣳ॒ स्वारा᳚ज्यम् । स्वारा᳚ज्यमाश्नुते । स्वारा᳚ज्य॒मिति॒ स्व-रा॒ज्य॒म् । आ॒श्नु॒ता॒श्नु॒वते᳚ । अ॒श्नु॒वते॒ स्वारा᳚ज्यम् । स्वारा᳚ज्यँ॒य्ये । स्वारा᳚ज्य॒मिति॒ स्व-रा॒ज्य॒म्॒ । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑ष्षट्त्रिꣳशद्रा॒त्रम् । ष॒ट्त्रि॒ꣳ॒श॒द्रा॒त्रमास॑ते । ष॒ट्त्रि॒ꣳ॒श॒द्रा॒त्रमिति॑ षट्त्रिꣳशत्-रा॒त्रम् । आस॑ते सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒व लो॒कम् । लो॒कम्य॑न्ति । य॒न्त्य॒ति॒रा॒त्रौ । अ॒ति॒रा॒त्राव॒भितः॑ । अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति-रा॒त्रौ । अ॒भितो॑ भवतः । भ॒व॒त॒स्सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्य॒ परि॑गृहीत्यै । परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑-गृ॒ही॒त्यै॒ (24) ॥6॥
वसि॑ष्ठो ह॒तपु॑त्रः । ह॒तपु॑त्रोऽकामयत । ह॒तपु॑त्र॒ इति॑ ह॒त-पु॒त्रः॒ । अ॒का॒म॒य॒त॒ वि॒न्देय॑ । वि॒न्देय॑ प्र॒जाम् । प्र॒जाम॒भि । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । अ॒भिसौ॑दा॒सान् । सौ॒दा॒सान्भ॑वेयम् । भ॒वे॒य॒मिति॑ । इति॒ सः । स ए॒तम् । ए॒तमे॑कस्मान्नपञ्चा॒शम् । ए॒क॒स्मा॒न्न॒प॒ञ्चा॒शम॑पश्यत् । ए॒क॒स्मा॒न्न॒प॒ञ्चा॒शमित्ये॑क-स्मात्-न॒प॒ञ्चा॒शम् । अ॒प॒श्य॒त्तम् । तमा । आऽह॑रत् । अ॒ह॒र॒त्तेन॑ । तेना॑यजत । अ॒य॒ज॒त॒ ततः॑ । ततो॒ वै । वै सः । सोऽवि॑न्दत । अ॒वि॒न्द॒त॒ प्र॒जाम् । प्र॒जाम॒भि । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । अ॒भिसौ॑दा॒सान् । सौ॒दा॒सान॑ भवत् । अ॒भ॒व॒द्ये । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑ एकस्मान्नपञ्चा॒शम् । ए॒क॒स्मा॒न्न॒प॒ञ्चा॒शमास॑ते । ए॒क॒स्मा॒न्न॒प॒ञ्चा॒शमित्ये॑कस्मात्-न॒प॒ञ्चा॒शम् । आस॑ते वि॒न्दन्ते᳚ । वि॒न्दन्ते᳚ प्र॒जाम् । प्र॒जाम॒भि । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । अ॒भि भ्रातृ॑व्यान् । भ्रातृ॑व्यान्भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ त्रयः॑ । त्रय॑स्त्रि॒वृतः॑ । त्रि॒वृतो᳚ऽग्निष्टो॒माः । त्रि॒वृत॒ इति॑ त्रि-वृतः॑ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मा भ॑वन्ति । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मा इत्य॑ग्नि-स्तो॒माः । भ॒व॒न्ति॒ वज्र॑स्य । वज्र॑स्यै॒व । ए॒व मुख᳚म् । मु॒ख॒ꣳ॒ सम् । सं श्य॑न्ति । श्य॒न्ति॒ दश॑ । दश॑ पञ्चद॒शाः । प॒ञ्च॒द॒शा भ॑वन्ति । प॒ञ्च॒द॒शा इति॑ पञ्च-द॒शाः । भ॒व॒न्ति॒ प॒ञ्च॒द॒शः । प॒ञ्च॒द॒शो वज्रः॑ । प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च-द॒शः । वज्रो॒ वज्र᳚म्। (25)
वज्र॑मे॒व । ए॒व भ्रातृ॑व्येभ्यः । भ्रातृ॑व्येभ्य॒ प्र । प्र ह॑रन्ति । ह॒र॒न्ति॒ षो॒ड॒शि॒मत् । षो॒ड॒शि॒मद्द॑श॒मम् । षो॒ड॒शि॒म॒दिति॑ षोडशि-मत् । द॒श॒ममहः॑ । अह॑र्भवति । भ॒व॒ति॒ वज्रे᳚ । वज्र॑ ए॒व । ए॒व वी॒र्य᳚म् । वीर्य॑न्दधति । द॒ध॒ति॒ द्वाद॑श । द्वाद॑श सप्तद॒शाः । स॒प्त॒द॒शा भ॑वन्ति । स॒प्त॒दशा इति॑ सप्त-द॒शाः । भ॒व॒न्त्य॒न्नाद्य॑स्य । अ॒न्नाद्य॒स्याव॑रुध्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न-अद्य॑स्य । अव॑रुध्या॒ अथो᳚ । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्ध्यै॒ । अथो॒ प्र । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रैव । ए॒व तैः । तैर्जा॑यन्ते । जा॒य॒न्ते॒ पृष्ठ्यः॑ । पृष्ठ्य॑ष्षड॒हः । ष॒ड॒हो भ॑वति । ष॒ड॒ह इति॑ षट्-अ॒हः । भ॒व॒ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॒ष्षट् । षट्पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒षा॑नि पृ॒ष्ठैः । पृ॒ष्ठैरे॒व । ए॒वर्तून् । ऋ॒तून॒न्वारो॑हन्ति । अ॒न्वारो॑हन्त्यृ॒तुभिः॑ । अ॒न्वारो॑ह॒न्तीत्य॑नु-आरो॑हन्ति । ऋ॒तुभि॑स्सँव्वथ्स॒रम् । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । सँ॒व्व॒थ्स॒रन्ते । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । ते सँ॑व्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒र ए॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ द्वाद॑श । द्वाद॑शैकवि॒ꣳ॒शाः । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शा भ॑वन्ति । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शा इत्ये॑क-वि॒ꣳ॒शाः । भ॒व॒न्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो᳚ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑- स्थि॒त्यै॒ । अथो॒ रुच᳚म् । अथो॒ इत्यथो᳚ । रुच॑मे॒व । ए॒वात्मन्न् । आ॒त्मन्ध॑धते (26)।
। द॒ध॒ते॒ ब॒हवः॑ । ब॒हव॑ष्षोड॒शिनः॑ । षो॒ड॒शिनो॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ विजि॑त्यै । विजि॑त्यै॒ षट् । विजि॑त्या॒ इति॒ वि-जि॒त्यै॒ । षडा᳚श्वि॒नानि॑ । आ॒श्वि॒नानि॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तुषु॑ । ऋ॒तुष्वे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्यू॒ना॒ति॒रि॒क्ताः । ऊ॒ना॒ति॒रि॒क्ता वै । ऊ॒ना॒ति॒रि॒क्ता इत्यू॑न-अ॒ति॒रि॒क्ताः । वा ए॒ताः । ए॒ता रात्र॑यः । रात्र॑य ऊ॒नाः । ऊ॒नास्तत् । तद्यत् । यदेक॑स्मै । एक॑स्मै॒ न । न प॑ञ्चा॒शत् । प॒ञ्चा॒शदति॑रिक्ताः । अति॑रिक्ता॒स्तत् । अति॑रिक्ता॒ इत्यति॑- रि॒क्ताः॒ । तद्यत् । यद्भूय॑सीः । भूय॑सीर॒ष्टाच॑त्वारिꣳ शतः । अ॒ष्टाच॑त्वारिꣳशत ऊ॒नात् । अ॒ष्टाच॑त्वारिꣳशत॒ इत्य॒ष्टा-च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श॒तः॒ । ऊ॒नाच्च॑ । च॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा अति॑रिक्तात् । अति॑रिक्ताच्च । अति॑रिक्ता॒दित्यति॑-रि॒क्ता॒त्॒ । च॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒ प्र । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्राजा॑यत । अ॒जा॒य॒त॒ ये । ये प्र॒जाका॑माः । प्र॒जाका॑मा प॒शुका॑माः । प्र॒जाका॑मा॒ इति॑ प्र॒जा-का॒माः॒ । प॒शुका॑मा॒स्स्युः । प॒शुका॑मा॒ इति॑ प॒शु-का॒माः॒ । स्युस्ते । त ए॒ताः । ए॒ता आ॑सीरन्न् । आ॒सी॒र॒न्प्र । प्रैव । ए॒व जा॑यन्ते । जा॒य॒न्ते॒ प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । प्र॒जयेति॑ प्र- जया᳚ । प॒शुभि॑र्वैरा॒जः । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । वै॒रा॒जो वै । वा ए॒षः । ए॒ष य॒ज्ञः । य॒ज्ञो यत् । यदे॑कस्मान्नपञ्चा॒शः । ए॒क॒स्मा॒न्न॒प॒ञ्चा॒शो ये । ए॒क॒स्मा॒न्न॒प॒ञ्चा॒श इत्ये॑कस्मात्-न॒प॒ञ्चा॒शः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑ एकस्मान्नपञ्चा॒शम् । ए॒क॒स्मा॒न्न॒प॒ञ्चा॒शमास॑ते । ए॒क॒स्मा॒न्न॒प॒ञ्चा॒श॒-मित्ये॑कस्मात्-न॒प॒ञ्चा॒शम् । आस॑ते वि॒राज᳚म् । वि॒राज॑मे॒व । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । ए॒व ग॑च्छन्ति । ग॒च्छ॒न्त्य॒न्ना॒दाः । अ॒न्ना॒दा भ॑वन्ति । अ॒न्ना॒दा इत्य॑न्न-अ॒दाः । भ॒व॒न्त्य॒ति॒रा॒त्रौ । अ॒ति॒रा॒त्राव॒बि॑तः । अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति-रा॒त्रौ । अ॒भितो॑ भवतः । भ॒व॒तो॒ऽन्नाद्य॑स्य । अ॒ना॑द्यस्य॒ परि॑गृहीत्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न-अद्य॑स्य । परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑-गृ॒ही॒त्यै॒ (27) ॥7॥
सँ॒व्व॒थ्स॒राय॑ दीख्षि॒ष्यमा॑णाः । सँ॒व्व॒थ्स॒रायेति॑ सम्-व॒थ्स॒राय॑ । दी॒ख्षि॒ष्यमा॑णा एकाष्ट॒काया᳚म् । ए॒का॒ष्ट॒काया᳚न्दीख्षेरन्न् । ए॒का॒ष्ट॒काया॒मित्ये॑क-अ॒ष्ट॒काया᳚म् । दी॒ख्षे॒र॒न्ने॒षा । ए॒षा वै । वै सँ॑व्वथ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॒ पत्नी᳚ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्ये॑ति सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । पत्नी॒यत् । यदे॑काष्ट॒का । ए॒का॒ष्ट॒कैतस्या᳚म् । ए॒का॒ष्ट॒केत्ये॑क-अ॒ष्ट॒का । ए॒तस्याँ॒व्वै । वा ए॒षः । ए॒ष ए॒ताम् । ए॒ताꣳ रात्रि᳚म् । रात्रि॑ वसति । व॒स॒ति॒ सा॒ख्षात् । सा॒ख्षादे॒व । सा॒ख्षादिति॑ स-अ॒ख्षात् । ए॒व सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमा॒रभ्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । आ॒रभ्य॑ दीख्षन्ते । आ॒रभ्येत्या᳚-रभ्य॑ । दी॒ख्ष॒न्त॒ आर्त᳚म् । आर्तँ॒व्वै । वा ए॒ते । ए॒ते सँ॑व्वथ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्या॒भि । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । अ॒भिदी᳚ख्षन्ते । दी॒ख्ष॒न्ते॒ ये । य ए॑काष्ट॒काया᳚म् । ए॒का॒ष्ट॒काया॒न्दीख्ष॑न्ते । ए॒का॒ष्ट॒काया॒मित्ये॑क-अ॒ष्ट॒काया᳚म् । दीख्ष॒न्तेऽन्त॑नामानौ । अन्त॑नामना वृ॒तू । अन्त॑नामाना॒वित्यन्त॑-ना॒मा॒नौ॒ । ऋ॒तूभ॑वतः । भ॒व॒तो॒ व्य॑स्तम् । व्य॑स्तँ॒व्वै । व्य॑स्त॒मिति॒ वि-अ॒स्त॒म्॒ । वा ए॒ते । ए॒ते सँ॑व्वथ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्ता॒भि । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । अभि दि᳚ख्षन्ते । दी॒ख्ष॒न्ते॒ ये । य ए॑काष्ट॒काया᳚म् । ए॒का॒ष्ट॒काया॒न्दीख्ष॑न्ते । ए॒का॒ष्टा॒काया॒मित्ये॑क-अ॒ष्टकाया᳚म् । दि॒ख्षन्तेऽन्त॑मानौ । अन्त॑नामानावृ॒तू । अन्त॑नामाना॒वित्य॑न्त-ना॒मा॒नौ॒ । ऋ॒तू भ॑व॒तः । ऋ॒तू इत्यृ॒तू । भ॒व॒त॒ फ॒ल्गु॒नी॒पू॒र्ण॒मा॒से । फ॒ल्गु॒नी॒पू॒र्ण॒मा॒से दी᳚ख्षेरन् । फ॒ल्गु॒नी॒पू॒र्ण॒मा॒स इति॑ फल्गुनी-पू॒र्ण॒मा॒से । दी॒ख्षे॒र॒न्मुख᳚म् । मुखँ॒व्वै । वा ए॒तत् । ए॒तथ्सँ॑व्वथ्स॒रस्य॑। (28)
सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॒ यत् । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । यत्फ॑ल्गुनीपूर्णमा॒सः । फ॒ल्गु॒नी॒पू॒र्ण॒मासो मु॑ख॒तः । फ॒ल्गु॒नी॒पू॒र्ण॒मा॒स इति॑ फल्गुनी-पू॒र्ण॒मा॒सः । मु॒ख॒त ए॒व । ए॒व सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमा॒रभ्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । आ॒रभ्य॑ दीख्षन्ते । आ॒रभ्येत्या᳚-रभ्य॑ । दी॒ख्ष॒न्ते॒ तस्य॑ । तस्यैका᳚ । एकै॒व । ए॒व नि॒र्या । नि॒र्या यत् । नि॒र्येति॑ निः-या । यथ्साम्मे᳚घ्ये । साम्मे᳚घ्ये विषू॒वान् । साम्मे᳚घ्ये॒ इति॒ साम्-मे॒घ्ये॒ । वि॒षू॒वान्थ्स॒म्पद्य॑ते । वि॒षू॒वानिति॑ विषु-वान् । स॒म्पद्य॑ते चित्रापूर्णमा॒से । स॒म्पद्य॑त॒ इति॑ सम्-पद्य॑ते । चि॒त्रा॒पू॒र्ण॒मा॒से दी᳚ख्षेरन्न् । चि॒त्रा॒पू॒र्ण॒मा॒स इति॑ चित्रा-पू॒र्ण॒मा॒से । दी॒ख्षे॒र॒न्मुख᳚म् । मुखँ॒व्वै । वा ए॒तत् । ए॒तथ्सँ॑व्वथ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॒ यत् । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । यच्चि॑त्रा पूर्णमा॒सः । चि॒त्रा॒पू॒र्ण॒मा॒सो मु॑ख॒तः । चि॒त्रा॒पू॒र्ण॒मा॒स इति॑ चित्रा-पू॒र्ण॒मा॒सः । मु॒ख॒त ए॒व । ए॒व सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमा॒रभ्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । आ॒रभ्य॑ दीख्षन्ते । आ॒रभ्येत्या᳚-रभ्य॑ । दी॒ख्ष॒न्ते॒ तस्य॑ । तस्य॒ न । न का । का च॒न । च॒न नि॒र्या । नि॒र्या भ॑वति । नि॒र्येति॑ निः-या । भ॒व॒ति॒ च॒तु॒र॒हे । च॒तु॒र॒हे पु॒रस्ता᳚त् । च॒तु॒र॒ह इति॑ चतुः-अ॒हे । पु॒रस्ता᳚त्पौर्णमा॒स्यै । पौ॒र्ण॒मा॒स्यै दी᳚ख्षेरन्न् । पू॒र्ण॒मा॒स्या इति॑ पौर्ण-मा॒स्यै । दी॒ख्षे॒र॒न्तेषा᳚म् । तेषा॑मेकाष्ट॒काया᳚म् । ए॒का॒ष्ट॒काया᳚ङ्क्र॒यः । ए॒का॒ष्ट॒काया॒मित्ये॑क-अ॒ष्ट॒काया᳚म् । क्र॒यस्सम् । सम्प॑द्यते । प॒द्य॒ते॒ तेन॑ । तेनै॑काष्ट॒काम् । ए॒का॒ष्ट॒कान्न । ए॒का॒ष्ट॒कामित्ये॑क-अ॒ष्ट॒काम् । न छ॒म्बट् । छ॒म्बट्कु॑र्वन्ति । कु॒र्व॒न्ति॒ तेषा᳚म् । तेषा᳚म्पूर्वप॒ख्षे (29)।
। पू॒र्व॒प॒ख्षे सु॒त्या । पू॒र्व॒प॒ख्ष इति॑ पूर्व-प॒ख्षे । सु॒त्या सम् । सम्प॑द्यते । प॒द्य॒ते॒ पू॒र्व॒प॒ख्षम् । पू॒र्व॒प॒ख्षम्मासाः᳚ । पू॒र्व॒प॒ख्षमिति॑ पूर्व-प॒ख्षम् । मासा॑ अ॒भि । अ॒भि सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ ते । ते पू᳚र्वप॒ख्षे । पू॒र्व॒प॒ख्ष उत् । पू॒र्व॒प॒ख्ष इति॑ पूर्व-प॒ख्षे । उत्ति॑ष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ तान् । तानु॒त्तिष्ठ॑तः । उ॒त्तिष्ठ॑त॒ ओष॑धयः । उ॒त्तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑त्-तिष्ठ॑तः । ओष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यः । वन॒स्पत॒योऽनु॑ । अनूत् । उत्ति॑ष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ तान् । तान्क॑ल्या॒णी । क॒ल्या॒णी की॒र्तिः । की॒र्तिरनु॑ । अनूत् । उत्ति॑ष्ठति । ति॒ष्ठ॒त्यरा᳚थ्सुः । अरा᳚थ्सुरि॒मे । इ॒मे यज॑मानाः । यज॑माना॒ इति॑ । इति॒ तत् । तदनु॑ । अनु॒ सर्वे᳚ । सर्वे॑ राध्नुवन्ति । रा॒ध्नु॒व॒न्तीति॑ राध्नुवन्ति (30) ॥8॥
सु॒व॒र्गँव्वै । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । वा ए॒ते । ए॒ते लो॒कम् । लो॒कँय्य॑न्ति । य॒न्ति॒ ये । ये स॒त्रम् । स॒त्रमु॑प॒यन्ति॑ । उ॒प॒यन्त्य॒भि । उ॒प॒य॒न्तीत्यु॑प-यन्ति॑ । अ॒भीन्ध॑ते । इ॒न्ध॒त॒ ए॒व । ए॒व दी॒ख्षाभिः॑ । दी॒ख्षाभि॑रा॒त्मान᳚म् । आ॒त्मानं॑ श्रपयन्ते । श्र॒प॒य॒न्त॒ उ॒प॒सद्भिः॑ । उ॒प॒सद्भि॒र्द्वाभ्या᳚म् । उ॒प॒सद्भि॒रित्यु॑प॒सत्-भिः॒ । द्वाभ्याँ॒ल्लोम॑ । लोमाव॑ । अव॑ द्यन्ति । द्य॒न्ति॒ द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या॒न्त्वच᳚म् । त्वच॒न्द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या॒ मसृ॑त् । असृ॒द्द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या᳚म्मा॒ꣳ॒सम् । मा॒ꣳ॒सन्द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या॒मस्थि॑ । अस्थि॒ द्वाभ्या᳚म् । द्वाभ्या᳚म्म॒ज्जान᳚म् । म॒ज्जान॑मा॒त्मद॑ख्षिणम् । आ॒त्मद॑ख्षिणँ॒व्वै । आ॒त्मद॑ख्षिण॒मित्या॒त्म-द॒ख्षि॒ण॒म्॒ । वै स॒त्रम् । स॒त्रमा॒त्मान᳚म् । आ॒त्मान॑मे॒व । ए॒व दख्षि॑णाम् । दख्षि॑णान्नी॒त्वा । नी॒त्वा सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्य॑न्ति । य॒न्ति॒ शिखा᳚म् । शिखा॒मनु॑ । अनु॒ प्र । प्र व॑पन्ते । व॒प॒न्त॒ ऋद्ध्यै᳚ । ऋध्या॒ अथो᳚ । अथो॒ रघी॑याꣳसः । अथो॒ इत्यथो᳚ । रघी॑याꣳ सस्सुव॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कम॑याम । आ॒या॒मेति॑ । इतीतीति॑ (31) ॥9॥
ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्त्य॒ति॒ रा॒त्रः । अ॒ति॒रा॒त्र प॑र॒मः । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रः । प॒र॒मो य॑ज्ञक्रतू॒नाम् । य॒ज्ञ॒क्र॒तू॒नाङ्कस्मा᳚त् । य॒ज्ञ॒क्र॒तू॒नामिति॑ यज्ञ-क्र॒तू॒नाम् । कस्मा॒त्तम् । तम्प्र॑थ॒मम् । प्र॒थ॒ममुप॑ । उप॑यन्ति । य॒न्तीति॑ । इत्ये॒तत् । ए॒तद्वै । वा अ॑ग्निष्टो॒मम् । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मम्प्र॑थ॒मम् । अ॒ग्नि॒ष्टोममित्य॑ग्नि-स्तो॒मम् । प्र॒थ॒ममुप॑ । उप॑ यन्ति । य॒न्त्यथ॑ । अथोक्थ्य᳚म् । उ॒क्थ्य॑मथ॑ । अथ॑ षोड॒शिन᳚म् । षो॒ड॒शिन॒मथ॑ । अथा॑तिरा॒त्रम् । अ॒ति॒रा॒त्र म॑नुपू॒र्वम् । अ॒ति॒रा॒त्रमित्य॑ति-रा॒त्रम् । अ॒नु॒पू॒र्वमे॒व । अ॒नु॒पू॒र्वमित्य॑नु-पू॒र्वम् । ए॒वैतत् । ए॒तद्य॑ज्ञक्र॒तून् । य॒ज्ञ॒क्र॒तूनु॒पेत्य॑ । य॒ज्ञ॒क्र॒तू॒निति॑ यज्ञ-क्र॒तून् । उ॒पेत्य॒तान् । उ॒पेत्येत्यु॑प-इत्य॑ । ताना॒लभ्य॑ । आ॒लभ्य॑ परि॒गृह्य॑ । आ॒लभ्येत्या᳚-लभ्य॑ । प॒रि॒गृह्य॒ सोम᳚म् । प॒रि॒गृह्येति॑ परि-गृह्य॑ । सोम॑मे॒व । ए॒वैतत् । ए॒तत्पिब॑न्तः । पिब॑न्त आसते । आ॒स॒ते॒ ज्योति॑ष्टोमम् । ज्योति॑ष्ठोमम्प्रथ॒मम् । ज्योति॑ष्टोम॒मिति॒ ज्योतिः॑-स्तो॒म॒म्॒ । प्र॒थ॒ममुप॑ । उप॑ यन्ति । य॒न्ति॒ ज्योति॑ष्टोमः । ज्योति॑ष्टोमो॒ वै । ज्योति॑ष्टोम॒ इति॒ ज्योतिः॑-स्तो॒मः॒ । वै स्तोमा॑नाम् । स्तोमा॑ना॒म्मुख᳚म् । मुख॑म्मुख॒तः । मु॒ख॒त ए॒व । ए॒व स्तोमान्॑ । स्तोमा॒न्प्र । प्र यु॑ञ्जते । यु॒ञ्ज॒ते॒ ते । ते संस्तु॑ताः। (32)
। संस्तु॑ता वि॒राज᳚म् । संस्तु॑ता॒ इति॒ सम्-स्तु॒ताः॒ । वि॒राज॑म॒भि । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् । अ॒भि सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ द्वे । द्वे च॑ । द्वे इति॒ द्वे । च॒र्चौ᳚ । ऋचा॒वति॑ । अति॑ रिच्येते । रि॒च्ये॒ते॒ एक॑या । रि॒च्ये॒ते॒ इति॑ रिच्येते । एक॑या॒ गौः । गौरति॑रिक्तः । अति॑रिक्त॒ एक॑या । अति॑रिक्त॒ इत्यति॑-रि॒क्तः॒ । एक॒याऽऽयुः॑ । आयु॑रू॒नः । ऊ॒नस्सु॑व॒र्गः । सु॒व॒र्गो वै । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । वै लो॒कः । लो॒को ज्योतिः॑ । ज्योति॒ रूर्क् । ऊर्ग्वि॒राट् । वि॒राट्थ्सु॑व॒र्गम् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । सु॒व॒र्गमे॒व । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । ए॒वतेन॑ । तेन॑ लो॒कम् । लो॒कँय्य॑न्ति । य॒न्ति॒ र॒थ॒न्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒र॒न्दि॒वा᳚ । र॒थ॒न्त॒र॒मिति॑ रथम्-त॒रम् । दिवा॒ भव॑ति । भव॑ति रथन्त॒रम् । र॒थ॒न्त॒रन्नक्त᳚म् । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम्-त॒रम् । नक्त॒मिति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ केन॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । केन॒ तत् । तद॑जामि । अ॒जा॒मीति॑ । इति॑ सौभ॒रम् । सौ॒भ॒रन्तृ॑तीयसव॒ने । तृ॒ती॒य॒स॒व॒ने ब्र॑ह्मसा॒मम् । तृ॒ती॒य॒ स॒व॒न इति॑ तृतीय-स॒व॒ने । ब्र॒ह्म॒सा॒मम्बृ॒हत् । ब्र॒ह्म॒सा॒ममिति॑ ब्रह्म-सा॒मम् । बृ॒हत्तत् । तन्म॑ध्य॒तः । म॒ध्य॒तो द॑धति । द॒ध॒ति॒ विधृ॑त्यै । विधृ॑त्यै॒ तेन॑ । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि-धृ॒त्यै॒ । तेनाजा॑मि । अजा॒मीत्यजा॑मि (33) ॥10॥
ज्योति॑ष्टोमम्प्रथ॒मम् । ज्योति॑ष्टोम॒मिति॒ ज्योतिः॑-स्तो॒म॒म्॒ । प्र॒थ॒ममुप॑ । उप॑यन्ति । यन्त्य॒स्मिन्न् । अ॒स्मिन्ने॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॑ लो॒के । लो॒के प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ गोष्टो॑मम् । गोष्टो॑मन्द्वि॒तीय᳚म् । गोष्टो॑म॒मिति॒ गो-स्तो॒म॒म्॒ । द्वि॒तीय॒मुप॑ । उप॑यन्ति । य॒न्त्य॒न्तरि॑ख्षे । अ॒न्तरि॑ख्ष ए॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॒ प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्यायु॑ष्टोमम् । आयु॑ष्टोमन्तृ॒तीय᳚म् । आयु॑ष्टोम॒ मित्यायुः॑-स्तो॒म॒म्॒ । तृ॒तीय॒मुप॑ । उप॑यन्ति । य॒न्त्य॒मुष्मिन्न्॑ । अ॒मुष्मि॑न्ने॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॑ लो॒के । लो॒के प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ती॒यम् । इ॒यँव्वाव । वाव ज्योतिः॑ । ज्योति॑र॒न्तरि॑ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ङ्गौः । गौर॒सौ । अ॒सावायुः॑ । आयु॒र्यत् । यदे॒तान् । ए॒तान्थ्सोमान्॑ । स्तोमा॑नुप॒यन्ति॑ । उ॒प॒यन्त्ये॒षु । उ॒प॒यन्तीत्यु॑प-यन्ति॑ । ए॒ष्वे॑व । ए॒व तत् । तल्लो॒केषु॑ । लो॒केषु॑ स॒त्रिणः॑ । स॒त्रिण॑ प्रति॒तिष्ठ॑न्तः । प्र॒ति॒ तिष्ठ॑न्तो यन्ति । प्र॒ति॒तिष्ठ॑न्त॒ इति॑ प्रति-तिष्ठ॑न्तः । य॒न्ति॒ ते । ते संस्तु॑ताः । संस्तु॑ता वि॒राज᳚म् । संस्तु॑ता॒ इति॒ सम्-स्तु॒ताः॒ । वि॒राज॑म॒भि । वि॒राज॒मिति॑ वि-राज᳚म् (34)।
। अ॒भि सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ द्वे । द्वे च॑ । द्वे इति॒ द्वे । चर्चौ᳚ । ऋचा॒वति॑ । अति॑ रिच्येते । रि॒च्ये॒ते॒ एक॑या । रि॒च्ये॒ते॒ इति॑ रिच्येते । एक॑या॒ गौः । गौरति॑रिक्तः । अति॑रिक्त॒ एक॑या । अति॑रिक्त॒ इत्यति॑-रि॒क्तः॒ । ए॒क॒याऽऽयुः॑ । आयु॑रू॒नः । ऊ॒नस्सु॑व॒र्गः । सु॒व॒र्गो वै । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । वै लो॒कः । लो॒को ज्योतिः॑ । ज्योति॒ रूर्क् । ऊर्ग्वि॒राट् । वि॒राडूर्ज᳚म् । वि॒राडिति॑ वि- राट् । ऊर्ज॑मे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ ते । ते न । न ख्षु॒धा । ख्षु॒धाऽऽर्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑न्ति । ऋ॒च्छ्य॒न्त्यख्षो॑धुकाः । अख्षो॑धका भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ ख्षुथ्स॑म्बाधाः । ख्षुथ्स॑म्बाधा इव । ख्षुथ्स॑म्बाधा॒ इति॒ ख्षुत्-स॒म्बा॒धाः॒ । इ॒व॒ हि । हि स॒त्रिणः॑ । स॒त्रिणो᳚ऽग्निष्टो॒मौ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒माव॒भितः॑ । अ॒ग्नि॒ष्टो॒मा वित्य॑ग्नि-स्तो॒मौ । अ॒भित॑ प्र॒धी । प्र॒धीतौ । प्र॒धी इति॑ प्र-धी । तावु॒क्थ्याः᳚ । उ॒क्थ्या॑ मध्ये᳚ । मध्ये॒ नभ्य᳚म् । नभ्य॒न्तत् । तत्तत् । तदे॒तत् । ए॒तत्प॑रि॒यत् । प॒रि॒यद्दे॑व च॒क्रम् । प॒रि॒यदिति॑ परि-यत् । दे॒व॒च॒क्रँय्यत् । दे॒व॒च॒क्र॒मिति॑ देव-च॒क्रम् । यदे॒तेन॑ । ए॒तेन॑ षड॒हेन॑। (35)
। ष॒ड॒हेन॒ यन्ति॑ । ष॒ड॒हेनेति॑ षट्- अ॒हेन॑ । यन्ति॑ देवच॒क्रम् । दे॒व॒च॒क्र॒मे॒व । दे॒व॒च॒क्र॒मिति॑ देव-च॒क्रम् । ए॒व स॒मारो॑हन्ति । स॒मारो॑ह॒न्त्यरि॑ष्ट्यै । स॒मारो॑ह॒न्तीति॑ सम्-आरो॑हन्ति । अरि॑ष्ट्यै॒ ते । ते स्व॒स्ति । स्व॒स्ति सम् । सम॑श्नुवते । अ॒श्नु॒व॒ते॒ ष॒ड॒हेन॑ । ष॒ड॒हेन॑ यन्ति । ष॒ड॒हेनेति॑ षट्-अ॒हेन॑ । य॒न्ति॒षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑ ऋ॒तुषु॑ । ऋ॒तुष्वे॒व । ए॒व प्र॑ति । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्यु॒भ॒यतो᳚ज्योतिषा । उ॒भ॒यतो᳚र्ज्योतिषा यन्ति । उ॒भ॒यतो᳚ज्योति॒ष्येत्यु॑भ॒यतः॑-ज्यो॒ति॒षा॒ । य॒न्त्यु॒भ॒यतः॑ । उ॒भ॒यत॑ ए॒व । ए॒व सु॑व॒र्गे । सु॒व॒र्गे लो॒के । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गे । लो॒के प्र॑ति॒ तिष्ठ॑न्तः । प्र॒ति॒ तिष्ठ॑न्तो यन्ति । प्र॒ति॒तिष्ठ॑न्त॒ इति॑ प्रति- तिष्ठ॑न्तः । य॒न्ति॒ द्वौ । द्वौ ष॑ड॒हौ । ष॒ड॒हौ भ॑वतः । ष॒ड॒हाविति॑ षट्-अ॒हौ । भ॒व॒त॒स्तानि॑ । तानि॒ द्वाद॑श । द्वाद॒शाहा॑नि । अहा॑नि॒ सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ द्वा॒द॒शः । द्वा॒द॒शो वै । वै पुरु॑षः । पुरु॑षो॒ द्वे । द्वे स॒क्थ्यौ᳚ । द्वे इति॒ द्वे । स॒क्थ्यौ᳚ द्वौ । द्वौ बा॒हू । बा॒हू आ॒त्मा । बा॒हू इति॑ बा॒हू । आ॒त्मा च॑ । च॒ शिरः॑ । शिर॑श्च । च॒ च॒त्वारि॑ । च॒त्वार्यङ्गा॑नि । अङ्गा॑नि॒ स्तनौ᳚ । स्तनौ᳚ द्वाद॒शौ । द्वा॒द॒शौ तत्। (36)
। तत्पुरु॑षम् । पुरु॑ष॒मनु॑ । अनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते । प॒र्याव॑र्तन्ते॒ त्रयः॑ । प॒र्याव॑र्तन्त॒ इति॑ परि-आव॑र्तन्ते । त्रय॑ष्षड॒हाः । ष॒ड॒हा भ॑वन्ति । ष॒ड॒हा इति॑ षट्-अ॒हाः । भ॒व॒न्ति॒ तानि॑ । ता॒न्य॒ष्टाद॑श । अ॒ष्टाद॒शाहा॑नि । अ॒ष्टाद॒शेत्य॒ष्टा- द॒श॒ । अहा॑नि॒ सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ नव॑ । नवा॒न्यानि॑ । अ॒न्यानि॒ नव॑ । नवा॒न्यानि॑ । अ॒न्यानि॒ नव॑ । नव॒ वै । वै पुरु॑षे । पुरु॑षे प्रा॒णाः । प्रा॒णास्तत् । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । तत्प्रा॒णान् । प्रा॒णाननु॑ । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । अनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते । प॒र्याव॑र्तन्ते च॒त्वारः॑ । प॒र्याव॑र्तन्त॒ इति॑ परि-आव॑र्तन्ते । च॒त्वार॑ष्षड॒हाः । ष॒ड॒हा भ॑वन्ति । ष॒ड॒हा इति॑ षट्-अ॒हाः । भ॒व॒न्ति॒ तानि॑ । तानि॒ चतु॑र्विꣳशतिः । चतु॑र्विꣳशति॒रहा॑नि । चतु॑र्विꣳशति॒रिति॒ चतुः॑-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । अहा॑नि॒ सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ चतु॑र्विꣳशतिः । चतु॑र्विꣳशतिरर्धमा॒साः । चतु॑र्विꣳशति॒रिति॒ चतुः॑-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । अ॒र्ध॒मा॒सास्सँ॑व्वथ्स॒रः । अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध-मा॒साः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्तत् । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । तथ्सँ॑व्व॒थ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमनु। सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । अनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते । प॒र्याव॑र्त॒न्तेऽ प्र॑तिष्ठितः । प॒र्याव॑र्तन्त॒ इति॑ परि-आव॑र्तन्ते । अप्र॑तिष्ठितस्सँव्वथ्स॒रः । अप्र॑तिषि॒त इत्यप्र॑ति- स्थि॒तः॒ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । इति॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा आ॑हुः । आ॒हु॒र्वर्षी॑यान् । वर्षी॑यान्प्रति॒ष्ठायाः᳚ । प्र॒ति॒ष्ठाया॒ इति॑ । प्र॒ति॒ष्ठाया॒ इति॑ प्रति-स्थायाः᳚ । इत्ये॒ताव॑त् । ए॒ताव॒द्वै । वै सँ॑व्वथ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॒ ब्राह्म॑णम् । सँ॒व्व॒थ्स॒र॒स्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । ब्राह्म॑णँ॒य्याव॑त् । याव॑न्मा॒सः । मा॒सो मा॒सिमा॑सि । मा॒सिमा᳚स्ये॒व । मा॒सिमा॒सीति॑ मा॒सि-मा॒सि॒ । ए॒व प्र॑ति॒तिष्ठ॑न्तः । प्र॒ति॒तिष्ठ॑न्तो यन्ति । प्र॒ति॒तिष्ठ॑न्त॒ इति॑ प्रति-तिष्ठ॑न्तिः । य॒न्तीति॑ यन्ति (37) ॥11॥
मे॒षस्त्वा᳚ । त्वा॒ प॒च॒तैः । प॒च॒तैर॑वतु । अ॒व॒तु॒ लोहि॑तग्रीवः । लोहि॑तग्रीव॒श्छागैः᳚ । लोहि॑तग्रीव॒ इति॒ लोहि॑त-ग्री॒वः॒ । छागै᳚श्शल्म॒लिः । श॒ल्म॒लिर्वृद्ध्या᳚ । वृद्ध्या॑ प॒र्ण । प॒र्णो ब्रह्म॑णा । ब्रह्म॑णा प्ल॒ख्षः । प्ल॒ख्षो मेधे॑न । मेधे॑न न्य॒ग्रोधः॑ । न्य॒ग्रोध॑श्चम॒सैः । च॒म॒सैरु॑दु॒म्बरः॑ । उ॒दु॒म्बर॑ ऊ॒र्जा । ऊ॒र्जा गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री छन्दो॑भिः । छन्दो॑भिस्त्रि॒वृत् । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । त्रि॒वृथ्थ्सोमैः᳚ । त्रि॒वृदिति॑ त्रि-वृत् । स्तोमै॒रव॑न्तीः । अव॑न्ती स्थ । स्थाव॑न्तीः । अव॑न्तीस्त्वा । त्वा॒ऽव॒न्तु॒ । अ॒व॒न्तु॒ प्रि॒यम् । प्रि॒यन्त्वा᳚ । त्वा॒ प्रि॒याणा᳚म् । प्रि॒याणाँ॒व्वर्षि॑ष्ठम् । वर्षि॑ष्ठ॒माप्या॑नाम् । आप्या॑नान्निधी॒नाम् । नि॒धी॒नान्त्वा᳚ । नि॒धी॒नामिति॑ नि-धी॒नाम् । त्वा॒ नि॒धि॒पति᳚म् । नि॒धि॒पतिꣳ॑ हवामहे । नि॒धि॒पति॒मिति॑ निधि-पति᳚म् । ह॒वा॒म॒हे॒ व॒सो॒ । व॒सो॒ म॒म॒ । व॒सो॒ इति॑ वसो । म॒मेति॑ मम (38) ॥
कूप्या᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ कूल्या᳚भ्यः । कूल्या᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ विक॒र्या᳚भ्यः । वि॒क॒र्या᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । वि॒क॒र्या᳚भ्य॒ इति॑ वि-क॒र्या᳚भ्यः । स्वाहा॑ऽव॒ट्या᳚भ्यः । अ॒व॒ट्या᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ खन्या᳚भ्यः । खन्या᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ हृद्या᳚भ्यः । हृद्या᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सूद्या᳚भ्यः । सूद्या᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ सर॒स्या᳚भ्यः । स॒र॒स्या᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ वैश॒न्तीभ्यः॑ । वै॒श॒न्तीभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ पल्व॒ल्या᳚भ्यः । प॒ल्व॒ल्या᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ वर्ष्या᳚भ्यः । वर्ष्या᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ऽव॒र्ष्याभ्यः॑ । अ॒व॒र्ष्याभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ ह्रा॒दुनी᳚भ्यः । ह्रा॒दुनी᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । ह्रा॒दुनी᳚भ्य॒ इति॑ ह्रा॒दुनि॑-भ्यः॒ । स्वाहा॒ पृष्वा᳚भ्यः । पृष्वा᳚भ्य॒ स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ स्यन्द॑मानाभ्यः । स्यन्द॑मानाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ स्थाव॒राभ्यः॑ । स्था॒व॒राभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ नादे॒यीभ्यः॑ । ना॒दे॒यीभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ सैन्ध॒वीभ्यः॑ । सै॒न्ध॒वीभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ समु॒द्रिया᳚भ्यः । स॒मु॒द्रिया᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्वा᳚भ्यः । सर्वा᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (39) ॥
अ॒द्भ्यस्स्वाहा᳚ । अ॒द्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । स्वाहा॒ वह॑न्तीभ्यः । वह॑न्तीभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ परि॒वह॑न्तीभ्यः । प॒रि॒ वह॑न्तीभ्य॒स्स्वाहा᳚ । प॒रि॒वह॑न्तीभ्य॒ इति॑ परि-वह॑न्तीभ्यः । स्वाहा॑ सम॒न्तम् । स॒म॒न्तँव्वह॑न्तीभ्यः । स॒म॒न्तमिति॑ सम्-अ॒न्तम् । वह॑न्तीभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ शीघ्र᳚म् । शीघ्रँ॒व्वह॑न्तीभ्यः । वह॑न्तीभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ शीभ᳚म् । शीभँ॒व्वह॑न्तीभ्यः । वह॑नीभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहो॒ग्रम् । उ॒ग्रँव्वह॑न्तीभ्यः । वह॑न्तीभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ भी॒मम् । भी॒मँव्वह॑न्तीभ्यः । वह॑न्तीभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहाऽम्भो᳚भ्यः । अम्भो᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । अम्भो᳚भ्य॒ इत्यम्भः॑-भ्यः॒ । स्वाहा॒ नभो᳚भ्यः । नभो᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । नभो᳚भ्य॒ इति॒ नभः॑-भ्यः॒ । स्वाहा॒ महो᳚भ्यः । महो᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । महो᳚भ्य॒ इति॒ महः॑-भ्यः॒ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (40) ॥
यो अर्व॑न्तम् । अर्व॑न्त॒ञ्जिघाꣳ॑सति । जिघाꣳ॑सति॒ तम् । तम॒भि । अ॒भ्य॑मीति । अ॒मी॒ति॒ वरु॑णः । वरु॑ण॒ इति॒ वरु॑णः ॥ प॒रो म॑र्तः । मर्त॑ प॒रः । प॒रश्वा । श्वेति॒ श्वा ॥ अ॒हञ्च॑ । च॒ त्वम् । त्वञ्च॑ । च॒ वृ॒त्र॒ह॒न्॒ । वृ॒त्र॒ह॒न्थ्सम् । वृ॒त्र॒ह॒न्निति॑ वृत्र-ह॒न्न्॒ । सम्ब॑भूव । ब॒भू॒व॒ स॒निभ्यः॑ । स॒निभ्य॒ आ । स॒निभ्य॒ इति॑ स॒नि-भ्यः॒ । एत्या ॥ अ॒रा॒ती॒वा चि॑त् । चि॒द॒द्रि॒वः॒ । अ॒द्रि॒वो नु॑ । अ॒द्रि॒व॒ इत्य॑द्रि-वः॒ । अनु॑ नौ । नौ॒ शू॒र॒ । शू॒र॒ म॒ꣳ॒स॒तै॒ । म॒ꣳ॒स॒तै॒ भ॒द्राः । भ॒द्रा इन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य रा॒तयः॑ । रा॒तय॒ इति॑ रा॒तयः॑ ॥ अ॒भि क्रत्वा᳚ । क्रत्वे᳚न्द्र । इ॒न्द्र॒ भूः॒ । भू॒रध॑ । अध॒ज्मन्न् । ज्मन्न । न ते᳚ । ते॒ वि॒व्य॒क्॒ । वि॒व्य॒ङ्म॒हि॒मान᳚म् । म॒हि॒मान॒ꣳ॒ रजाꣳ॑सि । रजा॒ꣳसिति॒ रजाꣳ॑सि ॥ स्वेना॒ हि । हि वृ॒त्रम् । वृ॒त्रꣳ शव॑सा । शव॑सा ज॒घन्थ॑ । ज॒घन्थ॒ न । न शत्रुः॑ । शत्रु॒रन्त᳚म् । अन्तँ॑व्विविदत् । वि॒वि॒द॒द्यु॒धा । यु॒धा ते᳚ । त इति॒ ते (41) ॥15॥
नमो॒ राज्ञे᳚ । राज्ञे॒ नमः॑ । नमो॒ वरु॑णाय । वरु॑णाय॒ नमः॑ । नमोऽश्वा॑य । अश्वा॑य॒ नमः॑ । नम॑ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये॒ नमः॑ । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । नमोऽधि॑पतये । अधि॑पत॒येऽधि॑पतिः । अधि॑पतय॒ इत्यधि॑-प॒त॒ये॒ । अधि॑पतिरसि । अधि॑पति॒रित्यधि॑-प॒तिः॒ । अ॒स्यधि॑पतिम् । अधि॑पतिम्मा । अधि॑पति॒मित्यधि॑-प॒ति॒म्॒ । मा॒ कु॒रु॒ । कु॒र्वधि॑पतिः । अधि॑पतिर॒हम् । अधि॑पति॒-रित्यधि॑-प॒तिः॒ । अ॒हम्प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना᳚म्भूयासम् । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । भू॒या॒स॒म्माम् । मान्धे॑हि । धे॒हि॒ मयि॑ । मयि॑ धेहि । धे॒ह्यु॒पाकृ॑ताय । उ॒पाकृ॑ताय॒ स्वाहा᳚ । उ॒पाकृ॑ता॒येत्यु॑प-आकृ॑ताय । स्वाहाऽऽल॑ब्धाय । आल॑ब्धाय॒ स्वाहा᳚ । आल॑ब्धा॒येत्या-ल॒ब्धा॒य॒ । स्वाहा॑ हु॒ताय॑ । हु॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (42) ॥16॥
म॒यो॒भूर्वातः॑ । म॒यो॒भूरिति॑ मयः-भूः । वातो॒ऽभि । अ॒भि वा॑तु । वा॒तू॒स्राः । उ॒स्रा ऊर्ज॑स्वतीः । ऊर्ज॑स्वती॒रोष॑धीः । ओष॑धी॒रा । आ रि॑शन्ताम् । रि॒श॒न्ता॒मिति॑ रिशन्ताम् ॥ पीव॑स्वतीर्जी॒वध॑न्याः । जी॒वध॑न्या पिबन्तु । जी॒वध॑न्या॒ इति॑ जी॒व-ध॒न्याः॒ । पि॒ब॒न्त्व॒व॒साय॑ । अ॒व॒साय॑ प॒द्वते᳚ । प॒द्वते॑ रुद्र । प॒द्वत॒ इति॑ पत्-वते᳚ । रु॒द्र॒ मृ॒ड॒ । मृ॒डेति॑ मृड ॥ यास्सरू॑पाः । सरू॑पा॒ विरू॑पा । सरू॑पा॒ इति॒ स-रू॒पाः॒ । विरू॑पा॒ एक॑रूपाः । विरू॑पा॒ इति॒ वि-रू॒पाः॒ । एक॑रूपा॒ यासा᳚म् । एक॑रूपा॒ इत्येक॑-रू॒पाः॒ । यासा॑म॒ग्निः । अ॒ग्निरिष्ट्या᳚ । इष्ट्या॒ नामा॑नि । नामा॑नि॒ वेद॑ । वेदेति॒ वेद॑ ॥ या अङ्गि॑रसः । अङ्गि॑रस॒स्तप॑सा । तप॑से॒ह । इ॒ह च॒क्रुः । च॒क्रुस्ताभ्यः॑ । ताभ्य॑ पर्जन्य । प॒र्ज॒न्य॒महि॑ । महि॒ शर्म॑ । शर्म॑ यच्छ । य॒च्छे॒ति॑ यच्छ ॥ या दे॒वेषु॑ । दे॒वेषु॑ त॒नुव᳚म् । त॒नुव॒मैर॑यन्त । ऐर॑यन्त॒ यासा᳚म् । यासा॒ꣳ॒ सोमः॑ । सोमो॒ विश्वा᳚ । विश्वा॑ रू॒पाणि॑ । रू॒पाणि॒ वेद॑ । वेदेति॒ वेद॑ ॥ ता अ॒स्मभ्य᳚म् । अ॒स्मभ्य॒म्पय॑सा । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म्॒ । पय॑सा॒ पिन्व॑मानाः । पिन्व॑माना प्र॒जाव॑तीः । प्र॒जाव॑तीरिन्द्र । प्र॒जाव॑ती॒रिति॑ प्र॒जा-व॒तीः॒ । इ॒न्द्र॒ गो॒ष्ठे। (43)
। गो॒ष्ठे रि॑रीहि । गो॒ष्ठ इति॑ गो-स्थे । रि॒री॒ही॒ति॑ रिरीहि ॥ प्र॒जाप॑ति॒र्मह्य᳚म् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । मह्य॑मे॒ताः । ए॒ताररा॑णः । ररा॑णो॒ विश्वैः᳚ । विश्वै᳚र्दे॒वैः । दे॒वै पि॒तृभिः॑ । पि॒तृभि॑स्सँव्विदा॒नः । पि॒तृभि॒रिति॑ पि॒तृ-भिः॒ । सँ॒व्वि॒दा॒न इति॑ सम्-वि॒दा॒नः ॥ शि॒वास्स॒तिः । स॒तीरुप॑ । उप॑ नः । नो॒ गो॒ष्ठम् । गो॒ष्ठमा । गो॒ष्ठमिति॑ गो-स्थम् । आकः॑ । अ॒क॒स्तासा᳚म् । तासाँ᳚व्व॒यम् । व॒यम्प्र॒जया᳚ । प्र॒जया॒ सम् । प्र॒जयेति॑ प्र-जया᳚ । सꣳस॑देम । स॒दे॒मेति॑ सदेम ॥ इ॒ह धृतिः॑ । धृति॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहे॒ह । इ॒ह विधृ॑तिः । विधृ॑ति॒स्स्वाहा᳚ । विधृ॑ति॒रिति॒ वि-धृ॒तिः॒ । स्वाहे॒ह । इ॒ह रन्तिः॑ । रन्ति॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहे॒ह । इ॒ह रम॑तिः । रम॑ति॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ म॒हीम् । म॒हीमु॑ । ऊ॒षु । सु सु॒त्रामा॑णम् । सु॒त्रामा॑ण॒मिति॑ सु-त्रामा॑णम् (44) ॥17॥
किग्ग्स्वि॑त् । स्वि॒दा॒सी॒त्॒ । आ॒सी॒त्पू॒र्व॒चि॑त्तिः । पू॒र्वचि॑त्ति किम् । पू॒र्व- चि॑त्ति॒रिति॑ पू॒र्व-चि॒त्तिः॒ । किं स्वि॑त् । स्वि॒दा॒सी॒त्॒ । आ॒सी॒द्बृ॒हत् । बृ॒हद्वयः॑ । वय॒ इति॒ वयः॑ ॥ किं स्वि॑त् । स्वि॒दा॒सी॒त्॒ । आ॒सी॒त्वि॒श॒ङ्गि॒ला । पि॒श॒ङ्गि॒ला किम् । किं स्वि॑त् । स्वि॒दा॒सी॒त्॒ । आ॒सी॒त्पि॒लि॒प्पि॒ला । पि॒लि॒प्पि॒लेति॑ पिलिप्पि॒ला ॥ द्यौरा॑सीत् । आ॒सी॒त्पू॒र्वचि॑त्तिः । पू॒र्वचि॑त्ति॒रश्वः॑ । पू॒र्वचि॑त्ति॒रिति॑ पू॒र्व-चि॒त्तिः॒ । अश्व॑ आसीत् । आ॒सी॒द्बृ॒हत् । बृ॒हद्वयः॑ । वय॒ इति॒ वयः॑ ॥ रात्रि॑रासीत् । आ॒सी॒त्पि॒श॒ङ्गि॒ला । पि॒श॒ङ्गि॒लाऽविः॑ । अवि॑रासीत् । आ॒सी॒त्पि॒लि॒प्पि॒ला । पि॒लि॒प्पि॒लेति॑ पिलिप्पि॒ला ॥ किं स्वि॑त् । स्वि॒दे॒का॒की । ए॒का॒की च॑रति । च॒र॒ति॒ कः । क उ॑ । उ॒ स्वि॒त्॒ । स्वि॒ज्जा॒य॒ते॒ । जा॒य॒ते॒ पुनः॑ । पुन॒रिति॒ पुनः॑ ॥ किंस्वि॑त् । स्वि॒द्धि॒मस्य॑ । हि॒मस्य॑ भेष॒जम् । भे॒ष॒जङ्किम् । किंस्वि॑त् । स्वि॒दा॒वप॑नम् । आ॒वप॑नम्म॒हत् । आ॒वप॑न॒मित्या᳚-वप॑नम् । म॒हदिति॑ म॒हत् ॥ सूर्य॑ एका॒की । ए॒का॒की च॑रति । च॒र॒ति॒ च॒न्द्रमाः।᳚ (45)
। च॒न्द्रमा॑ जायते । जा॒य॒ते॒ पुनः॑ । पुन॒रिति॒ पुनः॑ ॥ अ॒ग्निर् हि॒मस्य॑ । हि॒मस्य॑ भेष॒जम् । भे॒ष॒जम्भूमिः॑ । भूमि॑रा॒वप॑नम् । आ॒वप॑नम्म॒हत् । आ॒वप॑न॒मित्या᳚-वप॑नम् । म॒हदिति॑ म॒हत् ॥ पृ॒च्छामि॑ त्वा । त्वा॒ पर᳚म् । पर॒मन्त᳚म् । अन्त॑म्पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या पृ॒च्छामि॑ । पृ॒च्छामि॑ त्वा । त्वा॒ भुव॑नस्य । भुव॑नस्य॒ नाभि᳚म् । नाभि॒मिति॒ नाभि᳚म् ॥ पृ॒च्छामि॑त्वा । त्वा॒ वृष्णः॑ । वृष्णो॒ अश्व॑स्य । अश्व॑स्य॒ रेतः॑ । रेत॑ पृ॒च्छामि॑ । पृ॒च्छामि॑ वा॒चः । वा॒च प॑र॒मम् । प॒र॒मँव्व्यो॑म । व्यो॑मेति॒ वि-ओ॒म॒ ॥ वेदि॑माहुः । आ॒हु॒ पर᳚म् । पर॒मन्त᳚म् । अन्त॑म्पृथि॒व्याः । पृ॒थि॒व्या य॒ज्ञम् । य॒ज्ञमा॑हुः । आ॒हु॒र्भुव॑नस्य । भुव॑नस्य॒ नाभि᳚म् । नाभि॒मिति॒ नाभि᳚म् ॥ सोम॑माहुः । आ॒हु॒र्वृष्णः॑ । वृष्णो॒ अश्व॑स्य । अश्व॑स्य॒ रेतः॑ । रेतो॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्मै॒व । ए॒व वा॒चः । वा॒च प॑र॒मम् । प॒र॒मँव्व्यो॑म । व्यो॑मेति॒ वि-ओ॒म॒ (46) ॥
अम्बे॒ अम्बा॑लि। अम्बा॒ल्यम्बि॑के । अम्बि॑के॒ न । न मा᳚ । मा॒ न॒य॒ति॒ । न॒य॒ति॒ कः । कश्च॒न । च॒नेति॑ च॒न ॥ स॒सस्त्य॑श्व॒कः । अ॒श्व॒क इत्य॑श्व॒कः ॥ सुभ॑गे॒ काम्पी॑लवासिनि । सुभ॑ग॒ इति॒ सु-भ॒गे॒ । काम्पी॑लवासिनि सुव॒र्गे । काम्पी॑लवासि॒नीति॒ काम्पी॑ल- वा॒सि॒नि॒ । सु॒व॒र्गे लो॒के । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गे । लो॒के सम् । सम्प्र । प्रोर्ण्वा॑थाम् । ऊ॒र्ण्वा॒था॒मित्यू᳚र्ण्वाथाम् ॥ आऽहम् । अ॒हम॑जानि । अ॒जा॒नि॒ग॒र्भ॒दम् । ग॒र्भ॒धमा । ग॒र्भ॒धमिति॑ गर्भ-धम् । आत्वम् । त्वम॑जासि । अ॒जा॒सि॒ ग॒र्भ॒धम् । ग॒र्भ॒धमिति॑ गर्भ-धम् ॥ तौ स॒ह । स॒ह च॒तुरः॑ । च॒तुर॑ प॒दः । प॒दस्सम् । सम्प्र । प्रसा॑रयावहै । सा॒र॒या॒व॒हा॒ इति॑ सारयावहै ॥ वृषा॑वाम् । वा॒ꣳ॒ रे॒तो॒धाः । रे॒तो॒धा रेतः॑ । रे॒तो॒धा इति॑ रेतः-धाः । रेतो॑ दधातु । द॒धा॒तूत् । उथ्स॒क्थ्योः᳚ । स॒क्थ्यो᳚र्गृ॒दम् । गृ॒दन्धे॑हि । धे॒ह्य॒ञ्जिम् । अ॒ञ्जिमुद॑ञ्जिम् । उद॑ञ्जि॒मनु॑ । उद॑ञ्जि॒मित्युत्-अ॒ञ्जि॒म्॒ । अन्व॑ज । अ॒जेत्य॑ज ॥ यस्त्री॒णाम् । स्त्री॒णाञ्जी॑व॒भोज॑नः । जी॒व॒भोज॑नो॒ यः । जी॒व॒भोज॑न॒ इति॑ जीव-भोज॑नः । य आ॑साम्।आ॒सा॒म्बि॒ल॒ धाव॑नः।
बि॒ल॒धाव॑न॒ इति॑ बिल-धाव॑नः ॥ प्रि॒यस्त्री॒णाम् । स्त्री॒णाम॑पी॒च्यः॑ । अ॒पी॒च्य॑ इत्य॑पी॒च्यः॑ ॥ य आ॑साम् । आ॒सा॒ङ्कृ॒ष्णे । कृ॒ष्णे लख्ष्म॑णि । लख्ष्म॑णि॒ सर्दि॑गृदिम् । सर्दि॑गृदिम्प॒राऽव॑धीत् । प॒राव॑धी॒दिति॑ परा-अव॑धीत् ॥ अम्बे॒ अम्बा॑लि । अम्बा॒ल्यम्बि॑के । अम्बि॑के॒ न । न मा᳚ । मा॒ य॒भ॒ति॒ । य॒भ॒ति॒ कः । कश्च॒न । च॒नेति॑ च॒न ॥ स॒ सस्त्य॑श्व॒कः । अ॒श्व॒क इत्य॑श्व॒कः ॥ ऊ॒र्ध्वामे॑नाम् । ए॒ना॒मुत् । उच्छ्र॑य तात् । श्र॒य॒ता॒द्वे॒णु॒भा॒रम् । वे॒णु॒भा॒रङ्गि॒रौ । वे॒णु॒भा॒रमिति॑ वेणु-भा॒रम् । गि॒रावि॑व । इ॒वेती॑व ॥ अथा᳚स्याः । अ॒स्या॒मध्य᳚म् । मध्य॑मेधताम् । ए॒ध॒ता॒ꣳ॒ शी॒ते । शी॒ते वाते᳚ । वाते॑ पु॒नन्न् । पु॒नन्नि॑व । इ॒वेती॑व ॥ अम्बे॒ अम्बा॑लि । अम्बा॒ल्यम्बि॑के । अम्बि॑के॒न । न मा᳚ । मा॒ य॒भ॒ति॒ । य॒भ॒ति॒ कः । कश्च॒न । च॒नेति॑ च॒न ॥ स॒सस्त्य॑श्व॒कः । अ॒श्व॒क इत्य॑श्व॒कः ॥ यद्ध॑रि॒णी । ह॒रि॒णी यव᳚म् । यव॒मत्ति॑ । अत्ति॒ न । न पु॒ष्टम् ।
पु॒ष्टम्प॒शुम् । प॒शुम॑न्यते । म॒न्य॒त॒ इति॑ मन्यते ॥ शू॒द्रायत् । यदर्य॑जारा । अर्य॑जारा॒ न । अर्य॑जा॒रेत्यर्य॑-जा॒रा॒ । न पोषा॑य । पोषा॑य धनायति । ध॒ना॒य॒तीति॑ धनायति ॥ अम्बे॒ अम्बा॑लि । अम्बा॒ल्यम्बि॑के । अम्बि॑के॒ न । न मा᳚ । मा॒ य॒भ॒ति॒ । य॒भ॒ति॒ कः । कश्च॒न । च॒नेति॑ च॒न ॥ स॒सस्त्य॑श्व॒कः । अ॒श्व॒क इत्य॑श्व॒कः ॥ इ॒यँय्य॒का । य॒का श॑कुन्ति॒का । श॒कु॒न्ति॒काऽऽहल᳚म् । आ॒हल॒मिति॑ । आ॒हल॒मित्या᳚-हल᳚म् । इति॒ सर्प॑ति । सर्प॒तीति॒ सर्प॑ति ॥ आह॑तङ्ग॒भे । आह॑त॒मिति अ-ह॒त॒म्॒ । ग॒भे पसः॑ । पसो॒ नि । नि ज॑ल्गुलीति । ज॒ल्गु॒ली॒ति॒ धाणि॑का । धाणि॒केति॒ धाणि॑का ॥ अम्बे॒ अम्बा॑लि । अम्बा॒ल्यम्बि॑के । अम्बि॑के॒ न । न मा᳚ । मा॒ य॒भ॒ति॒ । य॒भ॒ति॒ क । कश्च॒न । च॒नेति॑ च॒न ॥ स॒सस्त्य॑श्व॒कः । अ॒श्व॒क इत्य॑श्व॒कः ॥ मा॒ता च॑ । च॒ ते॒ । ते॒ पि॒ता । पि॒ता च॑ । च ते । तेऽग्र॑म् । अग्रँ॑व्वृ॒ख्षस्य॑ । वृ॒ख्षस्य॑ रोहतः । रो॒ह॒त॒ इति॑ रोहतः (49)॥
। प्रसु॑लामि । सु॒ला॒मीति॑ । इति॑ ते । ते॒ पि॒ता । पि॒ता ग॒भे । ग॒भे मु॒ष्टिम् । मु॒ष्टिम॑तꣳसयत् । अ॒त॒ꣳ॒स॒यदित्य॑सꣳस-यत् ॥ द॒धि॒क्राव्ण्णो॑ अकारिषम् । द॒धि॒क्राव्ण्ण॒ इति॑ दधि-क्राव्ण्णः॑ । अ॒का॒रि॒ष॒ञ्जि॒ष्णोः । जि॒ष्णोरश्व॑स्य । अश्व॑स्य वा॒जिनः॑ । वा॒जिन॒ इति॑ वा॒जिनः॑ ॥ सु॒र॒बि॑नः । नो॒ मुखा᳚ । मुखा॑करत् । क॒र॒त्प्र । प्रणः॑ । न॒ आयूꣳ॑षि । आयूꣳ॑षि तारिषत् । ता॒रि॒ष॒दिति॑ तारिषत् ॥ आपो॒ हि । हि ष्ठ । स्था म॑यो॒भुवः॑ । म॒यो॒भुव॒स्ताः । म॒यो॒भुव॒ इति॑ मयः-भुवः॑ । ता नः॑ । न॒ ऊ॒र्जे । ऊ॒र्जे द॑धातन । द॒धा॒त॒नेति॑ दधातन ॥ म॒हे रणा॑य । रणा॑य॒ चख्ष॑से । चख्ष॑स॒ इति॒ चख्ष॑से ॥ यो वः॑ । व॒श्शि॒वत॑मः । शि॒वत॑मो॒ रसः॑ । शि॒वत॑म॒ इति॑ शि॒व-त॒मः॒ । रस॒स्तस्य॑ । तस्य॑ भाजयत । भा॒ज॒य॒ते॒ह । इ॒ह नः॑ । न॒ इति॑ नः ॥ उ॒श॒तीरि॑व । इ॒व॒ मा॒तरः॑ । मा॒तर॒ इति॑ मा॒तरः॑ ॥ तस्मा॒ अर᳚म् । अर॑ङ्गमाम् । ग॒मा॒म॒ वः॒ । वो॒ यस्य॑ । यस्य॒ ख्षया॑य । ख्षया॑य॒ जिन्व॑थ । जिन्व॒थेति॒ जिन्व॑थ ॥ आपो॑ ज॒नय॑थ । ज॒नय॑था च । च॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः (50) ॥19॥
भूर्भुवः॑ । भुव॒स्सुवः॑ । सुव॒र्वस॑वः । वस॑वस्त्वा । त्वा॒ऽञ्ज॒न्तु॒ । अ॒ञ्ज॒न्तु॒ गा॒य॒त्रेण॑ । गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा रु॒द्राः । रु॒द्रास्त्वा᳚ । त्वा॒ञ्ज॒न्तु॒ । अ॒ञ्ज॒न्तु॒ त्रैष्टु॑भेन । त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा । छन्द॑साऽऽदि॒त्याः । आ॒दि॒त्यास्त्वा᳚ । त्वा॒ञ्ज॒न्तु॒ । अ॒ञ्ज॒न्तु॒ जाग॑तेन । जाग॑तेन॒ छन्द॑सा । छन्द॑सा॒ यत् । यद्वातः॑ । वातो॑ अ॒पः । अ॒पो अग॑मत् । अग॑म॒दिन्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य त॒नुव᳚म् । त॒नुव॑म्प्रि॒याम् । प्रि॒यामिति॑ प्रि॒याम् ॥ ए॒तं स्तो॑तः । स्तो॒त॒रे॒तेन॑ । ए॒तेन॑ प॒था । प॒था पुनः॑ । पुन॒रश्व᳚म् । अश्व॒मा । आव॑र्तयासि । व॒र्त॒या॒सि॒ नः॒ । न॒ इति॑ नः ॥ लाजी3ञ्छाचीन् । शाचीऽन्यशः॑ । यशो॑म॒मा4म् । म॒मा4मिति॑ म॒मा4म् ॥ य॒व्यायै॑ ग॒व्यायै᳚ । ग॒व्याया॑ ए॒तत् । ए॒तद्दे॑वाः । दे॒वा॒ अन्न᳚म् । अन्न॑मत्त । अत्तै॒तत् । ए॒तदन्न᳚म् । अन्न॑मद्धि । अ॒द्धि॒ प्र॒जा॒प॒ते॒ । प्र॒जा॒प॒त॒ इति॑ प्रजा-प॒ते॒ ॥ यु॒ञ्जन्ति॑ ब्र॒ध्नम् । ब्र॒ध॑मरु॒षम् । अ॒रु॒षञ्चर॑न्तम् । चर॑न्त॒म्परि॑ । परि॑ त॒स्थुषः॑ । त॒स्थुष॒ इति॑ त॒स्थुषः॑ ॥ रोच॑न्ते रोच॒ना । रो॒च॒ना दि॒वि । दि॒वीति॑ दि॒वि ॥ यु॒ञ्जन्त्य॑स्य । अ॒स्य॒ काम्या᳚ । काम्या॒ हरी᳚ । हरी॒ विप॑ख्षसा । हरी॒ इति॒ हरी᳚ । विप॑ख्षसा॒ रथे᳚ । विप॑ख्ष॒सेति॒ वि-प॒ख्ष॒सा॒ । रथ॒ इति॒ रथे᳚ ॥ शोणा॑ धृ॒ष्णू । धृ॒ष्णू नृ॒वाह॑सा । धृ॒ष्णू इति॑ धृ॒ष्णू । नृ॒वाह॒सेति॑ नृ-वाह॑सा ॥ के॒तुङ्कृ॒ण्वन्न् । कृ॒ण्वन्न॑के॒तवे᳚ । अ॒के॒तवे॒ पेशः॑ । पेशो॑ मर्याः । म॒र्या॒ अ॒पे॒शसे᳚ । अ॒पे॒शस॒ इत्य॑पे॒शसे᳚ ॥ समु॒षद्भिः॑ । उ॒षद्भि॑रजायथाः । उ॒षद्भि॒रित्यु॒षत्-भिः॒ । अ॒जा॒य॒था॒ इत्य॑जा- यथाः (51) ॥
प्रा॒णाय॒ स्वाहा᳚ । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । स्वाहा᳚ व्या॒नाय॑ । व्या॒नाय॒ स्वाहा᳚ । व्या॒नायेति॑ वि-अ॒नाय॑ । स्वाहा॑ऽपा॒नाय॑ । अ॒पा॒नाय॒ स्वाहा᳚ । अ॒पा॒नायेत्य॑प-अ॒नाय॑ । स्वाहा॒ स्नाव॑भ्यः । स्नाव॑भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्नाव॑भ्य॒ इति॒ स्नाव॑-भ्यः॒ । स्वाहा॑ सन्ता॒नेभ्यः॑ । स॒न्ता॒नेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स॒न्ता॒नेभ्य॒ इति॑ सम्-ता॒नेभ्यः॑ । स्वाहा॒ परि॑सन्तानेभ्यः । परि॑सन्तानेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । परि॑सन्तानेभ्य॒ इति॒ परि॑-स॒न्ता॒ने॒भ्यः॒ । स्वाहा॒ पर्व॑भ्यः । पर्व॑भ्य॒स्स्वाहा᳚ । पर्व॑भ्य॒ इति॒ पर्व॑-भ्यः॒ । स्वाहा॑ स॒न्धाने᳚भ्यः । स॒न्धाने᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स॒न्धाने᳚भ्य॒ इति॑ सम्-धाने᳚भ्यः । स्वाहा॒ शरी॑रेभ्यः । शरी॑रेभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ य॒ज्ञाय॑ । य॒ज्ञाय॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ दख्षि॑णाभ्यः । दख्षि॑णाभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ सुव॒र्गाय॑ । सु॒व॒र्गाय॒ स्वाहा᳚ । सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः-गाय॑ । स्वाहा॑ लो॒काय॑ । लो॒काय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्यै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (52) ॥21॥
सि॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहाऽसि॑ताय । असि॑ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽभिहि॑ताय । अ॒भिहि॑ताय॒ स्वाहा᳚ । अ॒भिहि॑ता॒येत्य॒भि-हि॒ता॒य॒ । स्वाहाऽन॑भिहिताय । अन॑भिहिताय॒ स्वाहा᳚ । अन॑भिहिता॒येत्य॑नभि-हि॒ता॒य॒ । स्वाहा॑ यु॒क्ताय॑ । यु॒क्ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहाऽयु॑क्ताय । अयु॑क्ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सुयु॑क्ताय । सुयु॑क्ताय॒ स्वाहा᳚ । सुमु॑क्ता॒येति॒ सु-यु॒क्ता॒य॒ । स्वाहोद्यु॑क्ताय । उद्यु॑क्ताय॒ स्वाहा᳚ । उद्यु॑क्ता॒येत्युत्-यु॒क्ता॒य॒ । स्वाहा॒ विमु॑क्ताय । विमु॑क्ताय॒ स्वाहा᳚ । विमु॑क्ता॒येति॒ वि-मु॒क्ता॒य॒ । स्वाहा॒ प्रमु॑क्ताय । प्र मु॑क्ताय॒ स्वाहा᳚ । प्रमु॑क्ता॒येति॒ प्र-मु॒क्ता॒य॒ । स्वाहा॒ वञ्च॑ते । वञ्च॑ते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ परि॒वञ्च॑ते । प॒रि॒वञ्च॑ते॒ स्वाहा᳚ । प॒रि॒वञ्च॑त॒ इति॑ परि-वञ्च॑ते । स्वाहा॑ सँ॒व्वञ्च॑ते । सँ॒व्वञ्च॑ते॒ स्वाहा᳚ । सँ॒व्वञ्च॑त॒ इति॑ सम्-वञ्च॑ते । स्वाहा॑ऽनु॒वञ्च॑ते । अ॒नु॒वञ्च॑ते॒ स्वाहा᳚ । अ॒नु॒वञ्च॑त॒ इत्य॑नु-वञ्च॑ते । स्वाहो॒द्वञ्च॑ते । उ॒द्वञ्च॑ते॒ स्वाहा᳚ । उ॒द्वञ्च॑त॒ इत्यु॑त्-वञ्च॑ते । स्वाहा॑ य॒ते । य॒ते स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ धाव॑ते । धाव॑ते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ तिष्ठ॑ते । तिष्ठ॑ते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (53) ॥22॥
गावो॒ वै। वा ए॒तत् । ए॒तथ्स॒त्रम् । स॒त्रमा॑सत । आ॒स॒ता॒ शृ॒ङ्गाः । अ॒शृ॒ङ्गास्स॒तीः । स॒तीश्शृङ्गा॑णि । शृङ्गा॑णि नः । नो॒ जा॒य॒न्तै॒ । जा॒य॒न्ता॒ इति॑ । इति॒ कामे॑न । कामे॑न॒ तासा᳚म् । तासा॒न्दश॑ । दश॒ मासाः᳚ । मासा॒ निष॑ण्णाः । निष॑ण्णा॒ आसन्न्॑ । निष॑ण्णा॒ इति॒ नि-स॒न्नाः॒ । आस॒न्नथ॑ । अथ॒ शृङ्गा॑णि । शृङा᳚ण्यजायन्त । अ॒जा॒य॒न्त॒ ताः । ता उत् । उद॑तिष्ठन् । अ॒ति॒ष्ठ॒न्नरा᳚थ्स्म । अरा॒थ्स्मेति॑ । इत्यथ॑ । अथ॒ यासा᳚म् । यासा॒न्न । नाजा॑यन्त । अजा॑यन्त॒ ताः । तास्सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमा॒प्त्वा । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । आ॒प्त्वोत् । उद॑तिष्ठन् । अ॒ति॒ष्ठ॒न्नरा᳚थ्स्म । अरा॒थ्स्मेति॑ । इति॒ यासा᳚म् । यासा᳚ञ्च । चाजा॑यन्त । अजा॑यन्त॒ यासा᳚म् । यासा᳚ञ्च । च॒ न । न ताः । ता उ॒भयीः᳚ । उ॒भयी॒रुत् । उद॑तिष्ठन् । अ॒ति॒ष्ठ॒न्नरा᳚थ्स्म । अरा॒थ्स्मेति॑ । इति॑ गोस॒त्रम् । गो॒स॒त्रँव्वै । गो॒स॒त्रमिति॑ गो-स॒त्रम् (1)।वै सँ॑व्वथ्स॒रः।
सँ॒व्व॒थ्स॒रो ये। सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑स्सँव्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमु॑प॒यन्ति॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । उ॒प॒यन्त्यृ॑ध्नु॒वन्ति॑ । उ॒प॒यन्तीत्यु॑प-यन्ति॑ । ऋ॒ध्नु॒वन्त्ये॒व । ए॒व तस्मा᳚त् । तस्मा᳚त्तूप॒रा । तू॒प॒रा वार्षि॑कौ । वार्षि॑कौ॒ मासौ᳚ । मासौ॒ पर्त्वा॑ । पर्त्वा॑ चरति । च॒र॒ति॒ स॒त्राभि॑जितम् । स॒त्राभि॑जित॒ꣳ हि । स॒त्राभि॑जित॒मिति॑ स॒त्र-अ॒भि॒जि॒त॒म्॒ । ह्य॑स्यै । अ॒स्यै॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚थ्सँव्वथ्सर॒सदः॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र॒सदो॒ यत् । सँ॒व्व॒थ्स॒र॒सद॒ इति॑ सँव्वथ्सर-सदः॑ । यत्किम् । किञ्च॑ । च॒ गृ॒हे । गृ॒हे क्रि॒यते᳚ । क्रि॒यते॒ तत् । तदा॒प्तम् । आ॒प्तमव॑रुद्धम् । अव॑रुद्धम॒भिजि॑तम् । अव॑रुद्ध॒मित्यव॑-रु॒द्ध॒म्॒ । अ॒भिजि॑तङ्क्रियते । अ॒भिजि॑त॒मित्य॒भि-जि॒त॒म्॒ । क्रि॒य॒ते॒ स॒मु॒द्रम् । स॒मु॒द्रँव्वै । वा ए॒ते । ए॒ते प्र । प्र प्ल॑वन्ते । प्ल॒व॒न्ते॒ ये । ये सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमु॑प॒यन्ति॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । उ॒प॒यन्ति॒ यः । उ॒प॒यन्तीत्यु॑प-यन्ति॑ । यो वै । वै स॑मु॒द्रस्य॑ । स॒मु॒द्रस्य॑ पा॒रम् । पा॒रन्न । न पश्य॑ति । पश्य॑ति॒ न । न वै । वै सः । स ततः॑ । तत॒ उत् । उदे॑ति । ए॒ति॒ सँ॒व्व॒थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वै । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः (2)।
वै स॑मु॒द्रः । स॒मु॒द्रस्तस्य॑ । तस्यै॒ तत् । ए॒तत्पा॒रम् । पा॒रँय्यत् । यद॑तिरा॒त्रौ । अ॒ति॒रा॒त्रौ ये । अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति- रा॒त्रौ । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वाꣳसः॑ । वि॒द्वाꣳस॑स्सँव्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमु॑प॒यन्ति॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । उ॒प॒यन्त्यना᳚र्ताः । उ॒प॒यन्तीत्यु॑प-यन्ति॑ । अना᳚र्ता ए॒व । ए॒वोदृच॑म् । उ॒दृच॑ङ्गच्छन्ति । उ॒दृच॒मित्यु॑त्-ऋच᳚म् । ग॒च्छ॒न्ती॒यम् । इ॒यँव्वै । वै पूर्वः॑ । पूर्वो॑ऽतिरा॒त्रः । अ॒ति॒रा॒त्रो॑ऽसौ । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रः । अ॒सावुत्त॑रः । उत्त॑रो॒ मनः॑ । उत्त॑र॒ इत्यत्-त॒रः॒ । मन॒ पूर्वः॑ । पूर्वो॒ वाक् । वागुत्त॑रः । उत्त॑र प्रा॒णः । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रः॒ । प्रा॒ण पूर्वः॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । पूर्वो॑ऽपा॒नः । अ॒पा॒न उत्त॑रः । अ॒पा॒न इत्य॑प- अ॒नः । उत्त॑र प्र॒रोध॑नम् । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रः॒ । प्र॒रोध॑न॒म्पूर्वः॑ । प्र॒रोध॑न॒मिति॑ प्र-रोध॑नम् । पूर्व॑ उ॒दय॑नम् । उ॒दय॑न॒मुत्त॑रः । उ॒दय॑न॒मित्यु॑त्-अय॑नम् । उत्त॑रो॒ ज्योति॑ष्टोमः । उत्त॑र॒ इत्युत्-त॒रः॒ । ज्योति॑ष्टोमो वैश्वान॒रः । ज्योति॑ष्टोम॒ इति ज्योतिः॑-स्तो॒मः॒ । वै॒श्वा॒न॒रो॑ऽतिरा॒त्रः । अ॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति । अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति-रा॒त्रः । भ॒व॒ति॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॑रे॒व । ए॒व पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता᳚द्दधते । द॒ध॒ते॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै । अनु॑ख्यात्यै चतुर्वि॒ꣳ॒शः । अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑-ख्या॒त्यै॒ । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒शःप्रा॑य॒णीयः॑ । च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः-वि॒ꣳ॒शः । प्रा॒य॒णी॒यो॑ भवति । प्रा॒य॒णीय॒ इति॑ प्र-अ॒य॒नीयः॑ । भ॒व॒ति॒ चतु॑र्विꣳशतिः । चतु॑र्विꣳशतिरर्धमा॒साः । चतु॑र्विꣳशति॒-रिति॒ चतुः॑-वि॒ꣳ॒श॒तिः॒ । अ॒र्ध॒मा॒सास्सँ॑व्वथ्स॒रः । अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध-मा॒साः (3) ।
सँ॒व्व॒थ्स॒र प्र॒यन्तः॑। सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । प्र॒यन्त॑ ए॒व । प्र॒यन्त॒ इति॑ प्र-यन्तः॑ । ए॒व सँ॑व्व॒थ्सरे । सँ॒व्व॒थ्स॒रे प्रति॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ तस्य॑ । तस्य॒ त्रीणि॑ । त्रीणि॑ च । च॒ श॒तानि॑ । श॒तानि॑ ष॒ष्ठिः । ष॒ष्टिश्च॑ । च॒ स्तो॒त्रीयाः᳚ । स्तो॒त्रीया॒स्ताव॑तीः । ताव॑तीस्सँव्वथ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॒ रात्र॑यः । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒र । रात्र॑य उ॒भे । उ॒भे ए॒व । उ॒भे इत्यु॒भे । ए॒व सँ॑व्वथ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॑ रू॒पे । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । रू॒पे आ᳚प्नुवन्ति । रू॒पे इति रूपे । आ॒प्नु॒व॒न्ति॒ ते । ते संस्थि॑त्यै । संस्थि॑त्या॒ अरि॑ष्ट्यै । संस्थि॑त्या॒ इति॒ सम्-स्थि॒त्यॆ॒ । अरि॑ष्ट्या॒ उत्त॑रैः । उत्त॑रै॒रहो॑भिः । उत्त॑रै॒रित्युत्-त॒रैः॒ । अहो॑भिश्चरन्ति । अहो॑भि॒रित्यहः॑-भिः॒ । च॒र॒न्ति॒ ष॒ड॒हाः । ष॒ड॒हा भ॑वन्ति । ष॒ड॒हा इति॑ षट्-हाः । भ॒व॒न्ति॒ षट् । षड्वै । वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑स्सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र ऋ॒तुषु । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-वथ्सरः । ऋ॒तुष्वे॒व । ए॒व सँ॑व्वथ्स॒रे । सँ॒व्व॒थ्स॒रे प्रति॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रे । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ गौः । गौश्च॑ । चाऽयुः॑ । आयु॑श्च । च॒ म॒ध्य॒तः । म॒ध्य॒तस्स्तौमौ᳚ । स्तोमौ॑ भवतः । भ॒व॒त॒स्सँ॒व्व॒थ्स॒रस्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्यै॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रस्येति॑ सम्-व॒थ्स॒रस्य॑ । ए॒व तत् । तन्मि॑थु॒नम् । मि॒थु॒नम्म॑ध्य॒तः (4)।म॒ध्य॒तो द॑धति।
द॒ध॒ति॒ प्र॒जन॑नाय। प्र॒जन॑नाय॒ ज्योतिः॑ । प्र॒जन॑ना॒येति॑ प्र-जन॑नाय । ज्योति॑र॒भितः॑ । अ॒भितो॑ भवति । भ॒व॒ति॒ वि॒मोच॑नम् । विमोच॑नमे॒व । वि॒मोच॑न॒मिति॑ वि-मोच॑नम् । ए॒व तत् । तच्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑स्ये॒व । ए॒व तत् । तद्वि॒मोक᳚म् । वि॒मोकँ॑य्यन्ति । वि॒मोक॒मिति॑ वि-मोक᳚म् । य॒न्त्यथो᳚ । अथो॑ उभ॒यतो᳚ ज्योतिषा । अथो॒ इत्यथो᳚ । उ॒भ॒यतो᳚ ज्योतिषै॒व । उ॒भ॒यतो᳚ ज्योति॒षेत्यु॑भ॒यतः॑-ज्यो॒ति॒षा॒ । ए॒व ष॑ड॒हेन॑ । ष॒ड॒हेन॑ सुव॒र्गम् । ष॒ड॒हेनेति॑ षट्-अ॒हेन॑ । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कँय्य॑न्ति । य॒न्ति॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्त्यास॑ते । आस॑ते॒ केन॑ । केन॑ यन्ति । य॒न्तीति॑ । इति॑ देव॒याने॑न । दे॒व॒याने॑न प॒था । दे॒व॒याने॒नेति॑ देव-याने॑न । प॒थेति॑ । इति॑ ब्रूयात् । ब्रू॒या॒च्छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ वै । वै दे॑व॒यानः॑ । दे॒व॒यान॒ पन्थाः᳚ । दे॒व॒यान॒ इति॑ देव- यानः॑ । पन्था॑ गाय॒त्री । गा॒य॒त्री त्रि॒ष्टुप् । त्रि॒ष्टुब्जग॑ती । जग॑ती॒ ज्योतिः॑ । ज्योति॒र्वै । वै गा॑य॒त्री । गा॒य॒त्री गौः । गौस्त्रि॒ष्टुक् । त्रि॒ष्टुगायुः॑ । आयु॒र्जग॑ती । जग॑ती॒ यत् । यदे॒ते । ए॒ते स्तोमाः᳚ । स्तोमा॒ भव॑न्ति । भव॑न्ति देव॒याने॑न । दे॒व॒याने॑नै॒व । दे॒व॒याने॒नेति॑ देव-याने॑न (5) ।ए॒व तत्।
तत्प॒था। प॒था य॑न्ति । य॒न्ति॒ स॒मा॒नम् । स॒मा॒नꣳ साम॑ । साम॑ भवति । भ॒व॒ति॒ दे॒व॒लो॒कः । दे॒व॒लो॒को वै । दे॒व॒लो॒क इति॑ देव-लो॒कः । वै साम॑ । साम॑ देवलो॒कात् । दे॒व॒लो॒कादे॒व । दे॒व॒लो॒कादिति॑ देव-लो॒कात् । ए॒व न । न य॑न्ति । य॒न्त्य॒न्या अ॑न्याः । अ॒न्या?अ॑न्या॒ ऋचः॑ । अ॒न्या?अ॑न्या॒ इत्य॒न्याः-अ॒न्याः॒ । ऋचो॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ म॒नु॒ष्य॒लो॒कः । म॒नु॒ष्य॒लो॒को॒ वै । म॒नु॒ष्य॒लो॒क इति॑ मनुष्य-लो॒कः । वा ऋचः॑ । ऋचो॑ मनुषलो॒कात् । म॒नु॒ष्य॒लो॒कादे॒व । म॒नु॒ष्य॒-लो॒का॒दिति॑ मनुष्य-लो॒कात् । ए॒वान्यम॑न्यम् । अ॒न्यम॑न्यन्देवलो॒कम् । अ॒न्यम॑न्य॒-मित्य॒न्तम्-अ॒न्य॒म्॒ । दे॒व॒लो॒कम॑भ्या॒रोह॑न्तः । दे॒व॒लो॒कमिति॑ देव-लो॒कम् । अ॒भ्या॒रोह॑न्तो यन्ति । अ॒भ्या॒रोह॑न्त॒ इत्य॑भि-आ॒रोह॑न्तः । य॒न्त्य॒भि॒व॒र्तः । अ॒भि॒व॒र्तो ब्र॑ह्मसा॒मम् । अ॒भि॒व॒र्त इत्य॑भि-व॒र्तः । ब्र॒ह्म॒सा॒मम्भ॑वति । ब्र॒ह्म॒सा॒ममिति॑ ब्रह्म-सा॒मम् । भ॒व॒ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्या॒भिवृ॑त्यै । अ॒भिवृ॑त्या अभि॒जित् । अ॒भिवृ॑त्या॒ इत्य॒भि-वृ॒त्यै॒ । अ॒भि॒जिद्भ॑वति । अ॒भि॒जिदित्य॑भि-जित् । भ॒व॒ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्या॒भिजित्यै । अ॒भिजि॑त्यै विश्व॒जित् । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ । वि॒श्व॒जिद्भ॑वति । वि॒श्व॒जिदिति॑ विश्व-जित् । भ॒व॒ति॒ विश्व॑स्य । विश्व॑स्य॒ जित्यै᳚ । जित्यै॑ मा॒सिमा॑सि । मा॒सिमा॑सि पृ॒ष्ठानि॑ । मा॒सिमा॒सीति॑मासि-मा॒सि॒ । पृ॒ष्ठान्युप॑ । उप॑यन्ति । य॒न्ति॒ मा॒सिमा॑सी । मा॒सिमा᳚स्यति ग्रा॒ह्याः᳚ । मा॒सिमा॒सीति॑ मा॒सि- मा॒सि॒ । अ॒ति॒ग्रा॒ह्या॑ गृह्यन्ते । अ॒ति॒ग्राह्या॑ इत्य॑ति-ग्राह्याः᳚ । गृ॒ह्य॒न्ते॒ मा॒सिमा॑सि । मा॒सिमा᳚स्ये॒व । मा॒सिमा॒सीति॑ मा॒सि-मा॒सि॒ । ए॒ववी॒र्य᳚म् । वीर्य॑न्दधति । द॒ध॒ति॒ मा॒साम् । मा॒साम्प्रति॑ष्ठित्यै । प्रति॑ष्ठित्या उ॒परि॑ष्टात् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । उ॒परि॑ष्टान्मा॒साम् । मा॒साम्पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठान्युप॑ । उप॑ यन्ति । य॒न्ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॑दु॒परि॑ष्टात् । उ॒परि॑ष्टा॒दोष॑धयः । ओष॑धय॒ फल᳚म् । फल॑ङ्गृह्णन्ति । गृ॒ह्ण॒न्तीति॑ गृह्णन्ती (6) ॥
गावो॒ वै। वा ए॒तत् । ए॒तथ्स॒त्रम् । स॒त्रमा॑सत । आ॒स॒ता॒शृ॒ङ्गाः । अ॒शृ॒ङ्गास्स॒तीः । स॒तीश्शृङ्गा॑णि । शृङ्गा॑णि॒ सिषा॑सन्तीः । सिषा॑सन्ती॒स्तासा᳚म् । तासा॒न्दश॑ । दश॒ मासाः᳚ । मासा॒ निष॑ण्णाः । निष॑ण्णा॒ आसन्न्॑ । निष॑ण्णा॒ इति॒ नि-स॒न्नाः॒ । आस॒न्नथ॑ । अथ॒ शृङ्गा॑णि । शृङ्गा᳚ण्यजायन्त । अ॒जा॒य॒न्त॒ ताः । ता अ॑ब्रुवन् । अ॒ब्रु॒व॒न्नरा । अरा॒थ्स्मोत् । उत्ति॑ष्ठाम । ति॒ष्ठा॒माव॑ । अव॑ तम् । तङ्कामम्᳚ । काम॑मरुथ्स्महि । अ॒रु॒स्म॒हि॒ येन॑ । येन॒ कामे॑न । कामे॑न॒ न्यष॑दाम । न्यष्य॑दा॒मेति॑ । न्यष॑दा॒मेति॑ नि-अस॑दाम । इति॒ तासा᳚म् । तासा॑मु । उ॒ तु । त्वै । वा अ॑ब्रुवन् । अ॒ब्रु॒व॒न्न॒र्धाः । अ॒र्धा वा᳚ । वा॒ याव॑तीः । याव॑तीर्वा । वाऽऽसा॑महै । आसा॑महा एव । ए॒वे मौ । इ॒मौ द्वा॑द॒शौ । द्वा॒द॒शौ मासौ᳚ । मासौ॑ सँव्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रꣳ स॒म्पाद्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । स॒म्पाद्योत् । स॒म्पाद्येति॑ सम्-पाद्य॑ । उत्ति॑ष्ठाम । ति॒ष्ठा॒मेति॑ । इति॒ तासा᳚म् (7)।तासा᳚न्द्वाद॒शे।
“द्वा॒द॒शे मा॒सि। मा॒सि शृङ्गा॑णि । शृङ्गा॑णि॒ प्र । प्राव॑र्तन्त । अ॒व॒र्त॒न्त॒ श्र॒द्धया᳚ । श्र॒द्धया॒ वा । श्र॒द्धयेति॑ श्रत्-धया᳚ । वाऽश्र॑द्धया । अश्र॑द्धया वा । अश्र॑द्ध॒येत्य श्र॑त्-ध॒या॒ । वा ताः । ता इ॒माः । इ॒मा याः । यास्तू॑प॒राः । तू॒प॒रा उ॒भय्यः॑ । उ॒भय्यो॒ वाव । वाव ताः । ता आ᳚र्ध्नुवन् । आ॒र्धु॒व॒न्॒, याः । याश्च॑ । च॒ शृङ्गा॑णि । शृङ्गा॒ण्यस॑न्वन् । अस॑न्व॒न्॒, याः । याश्च॑ । चोर्ज᳚म् । ऊर्ज॑म॒वारु॑न्धत । अ॒वारु॑न्धत॒र्ध्नोति॑ । अ॒वारु॑न्ध॒तेत्य॑व-अरु॑न्धत । ऋ॒ध्नोति॑ द॒शसु॑ । द॒शसु॑ मा॒सु । द॒शस्विति॑ द॒श-सु॒ । मासू᳚त्तिष्ठन्॑ । उ॒त्तिष्ठ॑न्नृ॒ध्नोति॑ । उ॒त्तिष्ठ॒न्नित्यु॑त्-तिष्ठन्न्॑ । ऋ॒ध्नोति॑ द्वाद॒शसु॑ । द्वा॒द॒शसु॒ यः । द्वा॒द॒शस्विति॑ द्वाद॒श-सु॒ । य ए॒वम् । ए॒वँव्वेद॑ । वेद॑ प॒देन॑ । प॒देन॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒ते । ए॒ते य॑न्ति । य॒न्ति॒ वि॒न्दति॑ । वि॒न्दति॒ खलु॑ । खलु॒ वै । वै प॒देन॑ । प॒देन॒ यन् । यन्तत् । तद्वै । वा ए॒तत् । ए॒तदृ॒द्धम् । ऋ॒द्धमय॑नम् । अय॑न॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दे॒त् । ए॒तद्गो॒सनि॑ । गो॒सनीति॑ गो-सनि॑ (8) ॥”
प्र॒थ॒मे मा॒सि। मा॒सि पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठान्युप॑ । उप॑यन्ति । य॒न्ति॒ म॒ध्य॒मे । म॒ध्य॒म॒ उप॑ । उप॑यन्ति । य॒न्त्यु॒त्त॒मे । उ॒त्त॒म उप॑ । उ॒त्त॒म इत्यु॑त्-त॒मे । उप॑ यन्ति । य॒न्ति॒ तत् । तदा॑हुः । आ॒हु॒र्याम् । याँव्वै । वै त्रिः । त्रिरेक॑स्य । एक॒स्याह्नः॑ । अह्न॑ उप॒सीद॑न्ति । उ॒प॒सीद॑न्ति द॒ह्रम् । उ॒प॒सीद॒न्तीत्यु॑प-सीद॑न्ति । द॒ह्रँव्वै । वै सा । साऽप॑राभ्याम् । अप॑राभ्या॒न्दोहा᳚भ्याम् । दोहा᳚भ्यान्दुहे । दु॒हे॒ऽथ॑ । अथ॒ कुतः॑ । कुत॒स्सा । सा धो᳚ख्ष्यते । धो॒ख्ष्य॒ते याम् । यान्द्वाद॑श । द्वाद॑श॒ कृत्वः॑ । कृत्व॑ उप॒सीद॑न्ति । उ॒प॒सीद॒न्तीति॑ । उ॒प॒सीद॒न्तीत्यु॑प-सीद॑न्ति । इति॑ सँव्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रꣳ स॒म्पाद्य॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒र॒मिति॑ सम्-व॒थ्स॒रम् । स॒म्पाद्यो᳚त्त॒मे । स॒म्पाद्येति॑ सम्-पाद्य॑ । उ॒त्त॒मे मा॒सि । उ॒त्त॒म इत्युत्-त॒मे । मा॒सि स॒कृत् । स॒कृत्पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठान्युप॑ । उपे॑युः । इ॒यु॒स्तत् । तद्यज॑मानाः । यज॑माना य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प॒शून् । प॒शूनव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ स॒मु॒द्रम् । स॒मु॒द्रँव्वै।वा ए॒ते।
ए॒ते॑ऽनवा॒रम्। अ॒न॒वा॒रम॑पा॒रम् । अ॒पा॒रम्प्र । प्रप्ल॑वन्ते । प्ल॒व॒न्ते॒ ये । ये सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमु॑प॒यन्ति॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्- व॒थ्स॒रम् । उ॒प॒यन्ति॒ यत् । उ॒प॒यनीत्यु॑प-यन्ति॑ । यद्बृ॑हद्रथन्त॒रे । बृ॒ह॒द्र॒थ्र॒न्त॒रे अ॒न्वर्जे॑युः । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे इति॑ बृहत्-र॒थ॒न्त॒रे । अ॒न्वर्जे॑यु॒र्यथा᳚ । अ॒न्वर्जे॑यु॒रित्य॑नु-अर्जे॑युः । यथा॒ मध्ये᳚ । मध्ये॑ समु॒द्रस्य᳚ । स॒मु॒द्रस्य॑प्ल॒वम् । प्ल॒वम॒न्वर्जे॑युः । अ॒न्वर्जे॑युस्ता॒दृक् । अ॒न्वर्जे॑यु॒रित्य॑नु-अर्जे॑युः । ता॒दृक्तत् । तदनु॑थ्सर्गम् । अनु॑थ्सर्गम्बृहद्रथन्त॒राभ्या᳚म् । अनु॑थ्सर्ग॒मित्यनु॑-स॒र्ग॒म्॒ । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या॑मि॒त्वा । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒भ्यामिति॑ बृहत्-र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् । इ॒त्वा प्र॑ति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठाङ्ग॑च्छन्ति । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ग॒च्छ॒न्ति॒ सर्वे᳚भ्यः । सर्वे᳚भ्यो॒ वै । वै कामे᳚भ्यः । कामे᳚भ्यस्स॒न्धिः । स॒न्दि॑र्धुहे । स॒न्धिरिति॑ सम्-धु॒हे॒ । धु॒हे॒ तत् । तद्यज॑मानाः । यज॑माना॒स्सर्वान्॑ । सर्वा॒न्कामान्॑ । कामा॒नव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒त॒ इति॑ रुन्धते (10) ॥
स॒मा॒न्य॑ ऋचः॑। ऋचो॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ म॒नु॒ष्य लो॒कः । म॒नु॒ष्य॒लो॒को वै । म॒नु॒ष्य॒लो॒क इति॑ मनुष्य-लो॒कः । वा ऋचः॑ । ऋचो॑ मनुष्यलो॒कात् । म॒नु॒ष्य॒लो॒कादे॒व । म॒नु॒ष्य॒लो॒कादिति॑ मनुष्य-लो॒कात् । ए॒व न । न य॑न्ति । य॒न्त्य॒न्यद॑न्यत् । अ॒न्य॒द॑न्य॒थ्साम॑ । अ॒न्यद॑न्य॒दित्य॒न्यत्-अ॒न्य॒त्॒ । साम॑ भवति । भ॒व॒ति॒ दे॒व॒लो॒कः । दे॒व॒लो॒को वै । दे॒व॒लो॒क इति॑ देव-लो॒कः । वै साम॑ । साम॑देव लो॒कात् । दे॒व॒लो॒कादे॒व । दे॒व॒ लो॒कादिति॑ देव-लो॒कात् । ए॒वान्यम॑न्यम् । अ॒न्यम॑न्यम्मनुष्यलो॒कम् । अ॒न्यम॑न्य॒मित्य॒न्यम्-अ॒न्य॒म्॒ । म॒नु॒ष्य॒लो॒कम्प्र॑त्यव॒रोह॑न्तः । म॒नु॒ष्य॒लो॒कमिति॑ मनुष्य-लो॒कम् । प्र॒त्य॒व॒रोह॑न्तो यन्ति । प्र॒त्य॒व॒रोह॑न्त॒ इति॑ प्रति-अ॒व॒रोह॑न्तः । य॒न्ति॒ जग॑तीम् । जग॑ती॒मग्रे᳚ । अग्र॒ उप॑ । उप॑ यन्ति । य॒न्ति॒ जग॑तीम् । जग॑तीँ॒व्वै । वै छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि प्र॒त्यव॑रोहन्ति । प्र॒त्यव॑रोहन्त्याग्रय॒णम् । प्र॒त्यव॑रोह॒न्तीति॑ प्रति-अव॑रोहन्ति । आ॒ग्र॒य॒णङ्ग्रहाः᳚ । ग्रहा॑ बृ॒हत् । बृ॒हत्पृ॒ष्ठानि॑ । पृ॒ष्ठानि॑ त्रयस्त्रि॒ꣳ॒शम् । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शंस्तोमाः᳚ । त्र॒य॒स्त्रिꣳशमिति॑ त्रयः-त्रि॒ꣳ॒शम् । स्तोमा॒स्तस्मा᳚त् । तस्मा॒ज्ज्यायाꣳ॑सम् । ज्यायाꣳ॑स॒ङ्कनी॑यान् । कनी॑यान्प्र॒त्यव॑रोहति । प्र॒त्यव॑रोहति वैश्वकर्मणः । प्र॒त्यव॑रोह॒तीति॑ प्रति-अव॑रोहति । वै॒श्व॒क॒र्म॒णो गृ॑ह्यते । वै॒श्व॒क॒र्म॒ण इति॑ वैश्व-क॒र्म॒णः । गृ॒ह्य॒ते॒ विश्वा॑नि । विश्वा᳚न्ये॒व । ए॒व तेन॑ । तेन॒ कर्मा॑णि । कर्मा॑णि॒ यज॑मानाः । यज॑माना॒ अव॑ । अव॑रुन्धते । रु॒न्ध॒त॒ आ॒दि॒त्यः (11)।आ॒दि॒त्यो गृ॑ह्यते।
गृ॒ह्य॒त॒ इ॒यम्। इ॒यँव्वै । वा आदि॑तिः । अदि॑तिर॒स्याम् । अ॒स्यामे॒व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्य॒न्यो᳚ऽन्यः । अ॒न्यो᳚न्यो गृह्येते । अ॒न्यो᳚न्य॒ इत्य॒न्यः-अ॒न्यः॒ । गृ॒ह्ये॒ते॒ मि॒थु॒न॒त्वाय॑ । गृ॒ह्ये॒ते॒ इति॑ गृह्येते । मि॒थु॒न॒त्वाय॒ प्रजा᳚त्यै । मि॒थु॒न॒त्वायेति॑ मिथुन-त्वाय॑ । प्रजा᳚त्या अवान्त॒रम् । प्रजा᳚त्या॒ इति॒ प्र-जा॒त्यै॒ । अ॒वा॒न्त॒रँव्वै । अ॒वा॒न्त॒रमित्य॑व-अ॒न्त॒रम् । वै द॑शरा॒त्रेण॑ । द॒श॒रा॒त्रेण॑ प्र॒जाप॑तिः । द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश-रा॒त्रेण॑ । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा- प॒तिः॒ । प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ यत् । यद्द॑शरा॒त्रः । द॒श॒रा॒त्रो भव॑ति । द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश-रा॒त्रः । भव॑ति प्र॒जाः । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒व तत् । तद्यज॑मानाः । यज॑मानास्सृजन्ते । सृ॒ज॒न्त॒ ए॒ताम् । ए॒ताꣳ ह॑ । ह॒ वै । वा उ॑द॒ङ्कः । उ॒द॒ङ्कश्शौ᳚ल्बाय॒नः । शौ॒ल्बा॒य॒न॒स्स॒त्रस्य॑ । स॒त्रस्यर्द्धि᳚म् । ऋद्धि॑मुवाच । उ॒वा॒च॒ यत् । यद्द॑शरा॒त्रः । द॒श॒रा॒त्रो यत् । द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश-रा॒त्रः । यद्द॑शरा॒त्रः । द॒श॒रा॒त्रो भव॑ति । द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश-रा॒त्रः । भव॑ति स॒त्रस्य॑ । स॒त्रस्य ऋर्द्ध्यै᳚ । ऋर्द्ध्या॒ अथो᳚ । अथो॒ यत् । अथो॒ इत्यथो᳚ । यदे॒व । ए॒व पूर्वे॑ । पूर्वे॒ष्वह॑स्सु । अह॑स्सु॒ विलो॑म । अह॒स्स्वित्यहः॑-सु॒ । विलो॑म क्रि॒यते᳚ । विलो॒मेति॒ वि-लो॒म॒ । क्रि॒यते॒ तस्य॑ । तस्यै॒व । ए॒वैषा । ए॒षा शान्तिः॑ । शान्ति॒रिति॒ शान्तिः॑ (12) ॥
यदि॒ सोमौ᳚। सोमौ॒ सꣳसु॑तौ । सꣳसु॑तौ॒ स्याता᳚म् । सꣳसु॑ता॒मिति॒ सम्-सु॒तौ॒ । स्याता᳚म्मह॒ति । म॒ह॒ति रात्रि॑यै । रात्रि॑यै प्रातरनुवा॒कम् । प्रा॒त॒र॒नुवा॒क॒मु॒पाकु॑र्यात् । प्रा॒त॒र॒नु॒वा॒कमिति॑ प्रातः-अ॒नु॒वा॒कम् । उ॒पाकु॑र्या॒त्पूर्वः॑ । उ॒पाकु॑र्या॒दित्यु॑प-आकु॑र्यात् । पूर्वो॒ वाच᳚म् । वाच॒म्पूर्वः॑ । पूर्वो॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॒ पूर्वः॑ । पूर्व॒श्छन्दाꣳसि । छन्दाꣳ॑सि वृङ्क्ते । वृ॒ङ्क्ते॒ वृष॑ण्वतीम् । वृष॑ण्वतीम्प्रति॒पद᳚म् । वृष॑ण्वती॒मिति॒ वृषण्॑-व॒ती॒म्॒ । प्र॒ति॒पद॑ङ्कुर्यात् । प्र॒ति॒पद॒मिति॑ प्रति-पद᳚म् । कु॒र्या॒त्प्रा॒त॒स्स॒व॒नात् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नादे॒व । प्रा॒त॒स्स॒व॒ना॒दिति॑ प्रातः-स॒व॒नात् । ए॒वैषा᳚म् । ए॒षा॒मिन्द्र᳚म् । इन्द्रँ॑व्वृङ्क्ते । वृ॒ङ्क्तेऽथो᳚ । अथो॒ खलु॑ । अथो॒ इत्यथो᳚ । खल्वा॑हुः । आ॒हु॒स्स॒व॒न॒मु॒खेस॑वनमुखे । स॒व॒न॒मु॒खेस॑वनमुखे का॒र्या᳚ । स॒व॒न॒मु॒खेस॑वनमुख॒ इति॑ सवनमु॒खे-स॒व॒न॒मु॒खे॒ । का॒र्येति॑ । इति॑ सवनमु॒खाथ्स॑वनमुखात् । स॒व॒न॒मुखाथ्स॑वनमुखादे॒व । स॒व॒न॒म॒खाथ्स॑वनमुखा॒दिति॑ सवनमु॒खात्-स॒व॒न॒मु॒खा॒त्॒ । ए॒वैषा᳚म् । ए॒षा॒मिन्द्र᳚म् । इन्द्रँ॑व्वृङ्क्ते । वृ॒ङ्क्ते॒ सँ॒व्वे॒शाय॑ । सँ॒व्वे॒शायो॑पवे॒शाय॑ । सँ॒व्वे॒शायेति॑ सम्-वे॒शाय॑ । उ॒प॒वे॒शाय॑ गायत्रि॒याः । उ॒प॒वे॒शायेत्यु॑प-वे॒शाय॑ । गा॒य॒त्रि॒यास्त्रि॒ष्टुभः॑ । त्रि॒ष्टुभो॒ जग॑त्याः । जग॑त्या अनु॒ष्टुभः॑ । अ॒नु॒ष्टुभ॑ प॒ङ्क्त्याः । अ॒नु॒ष्टुभ॒ इत्य॑नु-स्तुभः॑ । प॒ङ्क्त्या अ॒भिभू᳚त्यै । अ॒भिभू᳚त्यै॒ स्वाहा᳚ । अ॒भिभू᳚त्या॒ इत्य॒भि-भू॒त्यै॒ । स्वाहा॒ छन्दाꣳ॑सि । छन्दाꣳ॑सि॒ वै । वै सँ॑व्वे॒शः । सँ॒व्वे॒श उ॑पवे॒शः । सँ॒व्वे॒श इति॑ सम्-वे॒शः । उ॒प॒वे॒शश्छन्दो॑भिः । उ॒प॒वे॒श इत्यु॑प-वे॒शः । छन्दो॑भिरे॒व । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । ए॒वैषा᳚म् (13)।ए॒षा॒ञ्छन्दाꣳ॑सि।
“छन्दाꣳ॑सि वृङ्क्ते। वृ॒ङ्क्ते॒ स॒ज॒नीय᳚म् । स॒ज॒नीय॒ꣳ॒ शस्य᳚म् । स॒ज॒नीय॒मिति॑ स-ज॒नीय᳚म् । शस्यँ॑व्विह॒व्य᳚म् । वि॒ह॒व्यꣳ॑ शस्य᳚म् । वि॒ह॒व्य॑मिति॑ वि-ह॒व्य᳚म् । शस्य॑म॒गस्त्य॑स्य । अ॒गस्त्य॑स्य कयाशु॒भीय᳚म् । क॒या॒शु॒भीय॒ꣳ॒ शस्य᳚म् । क॒या॒शु॒भीय॒मिति॑ कया-शु॒भीय᳚म् । शस्य॑मे॒ताव॑त् । ए॒ताव॒द्वै । वा अ॑स्ति । अ॒स्ति॒ याव॑त् । याव॑दे॒तत् । ए॒तद्याव॑त् । याव॑दे॒व । एवास्ति॑ । अस्ति॒ तत् । तदे॑षाम् । ए॒षाँ॒व्वृ॒ङ्क्ते॒ । वृ॒ङ्क्ते॒ यदि॑ । यदि॑ प्रातस्सव॒ने । प्रा॒त॒स्स॒व॒ने क॒लशः॑ । प्रा॒त॒स॒व॒न इति॑ प्रातः-स॒व॒ने । क॒लशो॒ दीर्ये॑त । दीर्ये॑त वैष्ण॒वीषु॑ । वै॒ष्ण॒वीषु॑ शिपिवि॒ष्टव॑तीषु । शि॒पि॒वि॒ष्टव॑तीषु स्तुवीरन् । शि॒पि॒वि॒ष्टव॑ती॒ष्विति॑ शिपिवि॒ष्ट-व॒ती॒षु॒ । स्तु॒वी॒र॒न्॒, यत् । यद्वै । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्या॑ति॒रिच्य॑ते । अ॒ति॒रिच्य॑ते॒ विष्णु᳚म् । अ॒ति॒रिच्य॑त॒ इत्य॑ति-रिच्य॑ते । विष्णु॒न्तत् । तच्छि॑पिवि॒ष्टम् । शि॒पि॒वि॒ष्टम॒भि । शि॒पि॒वि॒ष्टमिति॑ शिपि-वि॒ष्टम् । अ॒भ्यति॑ । अति॑ रिच्यते । रि॒च्य॒ते॒ तत् । तद्विष्णुः॑ । विष्णु॑श्शिपिवि॒ष्टः । शि॒पि॒वि॒ष्टोऽति॑रिक्ते । शि॒पि॒वि॒ष्ट इति॑ शिपि-वि॒ष्टः । अति॑रिक्त ए॒व । अति॑रिक्त॒ इत्यति॑-रि॒क्ते॒ । ए॒वाति॑रिक्तम् । अति॑रिक्तन्दधाति । अति॑रिक्त॒मित्यति॑-रि॒क्त॒म्॒ । द॒धा॒त्यथो᳚ । अथो॒ अति॑रिक्तेन । अथो॒ इत्यथो᳚ । अति॑रिक्तेनै॒व । अति॑रिक्ते॒नेत्यति॑-रि॒क्ते॒न॒ । ए॒वाति॑रिक्तम् । अति॑रिक्तमा॒प्त्वा । अति॑रिक्त॒मित्यति॑-रि॒क्त॒म्॒ । आ॒प्त्वाव॑ । अव॑ रुन्धे । रु॒न्ध॒ते॒ यदि॑ । यदि॑ म॒ध्यन्दि॑ने । म॒ध्यन्दि॑ने॒ दीर्ये॑त । दीर्ये॑त वषट्का॒रनि॑धनम् । व॒ष॒ट्का॒रनि॑धन॒ꣳ॒ साम॑ । व॒ष॒ट्का॒रनि॑धन॒मिति॑ वषट्का॒र-नि॒ध॒न॒म्॒ । साम॑ कुर्युः । कु॒र्यु॒र्व॒ष॒ट्का॒रः । व॒ष॒ट्का॒रो वै । व॒ष॒ट्का॒र॒ इति॑ वषट्-का॒रः । वै य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्य॑ प्रति॒ष्ठा । प्र॒ति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठाम् । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति-स्था । प्र॒ति॒ष्ठामे॒व । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ए॒वैन॑त् । ए॒न॒द्ग॒म॒य॒न्ति॒ । ग॒म॒य॒न्ति॒ यदि॑ । यदि॑ तृतीयसव॒ने । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न ए॒तत् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न इति॑ तृतीय-स॒व॒ने । ए॒तदे॒व । ए॒वेत्ये॒व (14) ॥”
ष॒ड॒हैर्मासान्॑ । ष॒ड॒हैरिति॑ षट्-अ॒हैः । मासा᳚न्थ्स॒म्पाद्य॑ । स॒म्पाद्याहः॑ । स॒म्पाद्येति॑ सम्-पाद्य॑ । अह॒रुत् । उथ्सृ॑जन्ति । सृ॒ज॒न्ति॒ ष॒ड॒हैः । ष॒ड॒हैर् हि । ष॒ड॒हैरिति॑ षट्-अ॒हैः । हि मासान्॑ । मासा᳚न्थ्स॒म्पश्य॑न्ति । स॒म्पश्य॑न्त्यर्धमा॒सैः । स॒म्पश्य॒न्तीति॑ सम्-पश्य॑न्ति । अ॒र्ध॒मा॒सैर्मासान्॑ । अ॒र्ध॒मा॒सैरित्य॑र्ध-मा॒सैः । मासा᳚न्थ्स॒म्पाद्य॑ । स॒म्पाद्याहः॑ । स॒म्पाद्येति॑ सम्-पाद्य॑ । अह॒रुत् । उथ्सृ॑जन्ति । सृ॒ज॒न्त्य॒र्ध॒मा॒सैः । अ॒र्ध॒मा॒सै॒र्हि । अ॒र्ध॒मा॒सैरित्य॑र्ध-मा॒सैः । हि मासान्॑ । मासा᳚न्थ्स॒म्पश्य॑न्ति । स॒म्पश्य॑न्त्यमावा॒स्य॑या । स॒म्पश्य॒न्तीति॑ सम्-पश्य॑न्ति । अ॒मा॒वास्य॑या॒ मासान्॑ । अ॒मा॒वा॒स्य॑येत्य॑मा-वा॒स्य॑या । मासा᳚न्ध्स॒म्पाद्य॑ । स॒म्पाद्याहः॑ । स॒म्पाद्येति॑ सम्-पाद्य॑ । अह॒रुत् । उथ्सृ॑जन्ति । सृ॒ज॒न्त्य॒मा॒वा॒स्य॑या । अ॒मा॒वा॒स्य॑या॒ हि । अ॒मा॒वा॒स्य॑येत्य॑मा-वा॒स्य॑या । हि मासान्॑ । मासा᳚न्थ्स॒म्पश्य॑न्ति । स॒म्पश्य॑न्ति पौर्णमा॒स्या । स॒म्पश्य॒न्तीति॑ सम्-पश्य॑न्ति । पौ॒र्ण॒मा॒स्यामासान्॑ । पौ॒र्ण॒मा॒स्येति॑ पौर्ण-मा॒स्या । मासा᳚न्थ्स॒म्पाद्य॑ । स॒म्पाद्याहः॑ । स॒म्पाद्येति॑ सम्-पाद्य॑ । अह॒रुत् । उथ्सृ॑जन्ति । सृ॒ज॒न्ति॒ पौ॒र्ण॒मा॒स्या । पौ॒र्ण॒मा॒स्या हि । पौ॒र्ण॒मा॒स्येति॑ पौर्ण-मा॒स्या । हि मासान्॑ । मासा᳚न्थ्स॒म्पश्य॑न्ति । स॒म्पश्य॑न्ति॒ यः । स॒म्पश्य॒न्तीति॑ सम्-पश्य॑न्ति । यो वै । वै पू॒र्णे । पू॒र्ण आ॑सि॒ञ्चति॑ । आ॒सि॒ञ्चति॒ परा᳚ । आ॒सि॒ञ्चतीत्या᳚-सि॒ञ्चति॑ । परा॒ सः । स सि॑ञ्चति । सि॒ञ्च॒ति॒ यः । य पू॒र्णात् । पू॒र्णादु॒दच॑ति । उ॒दच॑ति प्रा॒णम् । उ॒दचतीत्यु॑त्-अच॑ति (15)।
प्रा॒णम॑स्मिन्। प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । अ॒स्मि॒न्थ्सः । स द॑धाति । द॒धा॒ति॒ यत् । यत्पौ᳚र्णमा॒स्या । पौ॒र्ण॒मा॒स्या मासान्॑ । पौ॒र्ण॒-मा॒स्येति॑ पौर्ण-मा॒स्या । मासा᳚न्थ्स॒म्पाद्य॑ । स॒म्पाद्याहः॑ । स॒म्पाद्येति॑ सम्-पाद्य॑ । अह॑रुथ्सृ॒जन्ति॑ । उ॒थ्सृ॒जन्ति॑ सँव्वथ्स॒राय॑ । उ॒थ्सृ॒जन्तीत्यु॑त्-सृ॒जन्ति॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रायै॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रायेति॑ सम्-व॒थ्स॒राय॑ । ए॒व तत् । तत्प्रा॒णम् । प्रा॒णन्द॑धति । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । द॒ध॒ति॒ तत् । तदनु॑ । अनु॑ स॒त्रिणः॑ । स॒त्रिण॒ प्र । प्राण॑न्ति । अ॒न॒न्ति॒ यत् । यदहः॑ । अह॒र्न । नोथ्सृ॒जेयुः॑ । उ॒थ्सृ॒जेयु॒र्यथा᳚ । उ॒थ्सृ॒जेयु॒रित्यु॑त्-सृ॒जेयुः॑ । यथा॒ दृतिः॑ । दृति॒रुप॑नद्धः । उप॑नद्धो वि॒पत॑ति । उप॑नद्ध॒ इत्युप॑-न॒द्धः॒ । वि॒पत॑त्ये॒वम् । वि॒पत॒तीति॑ वि-पत॑ति । ए॒वꣳ सँव्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒रो वि । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । विप॑तेत् । प॒ते॒दार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छे॑युः । ऋ॒च्छे॒यु॒र्यत् । यत्पौ᳚र्णमा॒स्या । पौ॒र्ण॒मा॒स्यामासान्॑ । पौ॒र्ण॒मा॒स्येति॑ पौर्ण-मा॒स्या । मासा᳚न्थ्स॒म्पाद्य॑ । स॒म्पाद्या॑हः । स॒म्पाद्येति॑ सम्-पाद्य॑ । अह॑रुथ्सृ॒जन्ति॑ । उ॒थ्सृ॒जन्ति॑ सँव्वथ्स॒राय॑ । उ॒थ्सृ॒जन्तीत्यु॑त्-सृ॒जन्ति॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रायै॒व । सँ॒व्व॒थ्स॒रायेति॑ सम्-व॒थ्स॒राय॑ । ए॒व तत् । तदु॑दा॒नम् । उ॒दा॒नन्द॑धति । उ॒दा॒नमित्यु॑त्-अ॒नम् । द॒ध॒ति॒ तत् । तदनु॑ । अनु॑ स॒त्रिणः॑ । स॒त्रिण॒ उत् (16)।उद॑नन्ति।
अ॒न॒न्ति॒ न। नार्ति᳚म् । आर्ति॒मा । आर्छ॑न्ति । ऋ॒च्छ॒न्ति॒ पू॒र्णमा॑से । पू॒र्णमा॑से॒ वै । पू॒र्णमा॑स॒ इति॑ पू॒र्ण-मा॒से॒ । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाꣳ॑ सु॒तः । सु॒तो यत् । यत्पौ᳚र्णमा॒स्या । पौ॒र्ण॒मा॒स्या मासान्॑ । पौ॒र्ण॒मा॒स्येति॑ पौर्ण-मा॒स्या । मासा᳚न्थ्स॒म्पाद्य॑ । स॒म्पाद्याहः॑ । स॒म्पाद्येति॑ सम्-पाद्य॑ । अह॑रुथ्सृ॒जन्ति॑ । उ॒थ्सृ॒जन्ति॑ दे॒वाना᳚म् । उ॒थ्सृ॒जन्तीत्यु॑त्-सृ॒जन्ति॑ । दे॒वाना॑मे॒व । ए॒व तत् । तद्य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम् । य॒ज्ञम्प्र॒त्यव॑रोहन्ति । प्र॒त्यव॑रोहन्ति॒ वि । प्र॒त्यव॑रोह॒न्तीति॑ प्रति-अव॑ रोहन्ति । वि वै । वा ए॒तत् । ए॒तद्य॒ज्ञम् । य॒ज्ञञ्छि॑न्दन्ति । छि॒न्द॒न्ति॒ यत् । यथ्ष॑ड॒हस॑न्ततम् । ष॒ड॒हस॑न्तत॒ꣳ॒ सन्त᳚म् । ष॒ड॒हस॑न्तत॒मिति॑ षड॒ह-स॒न्त॒त॒म्॒ । सन्त॒मथ॑ । अथाहः॑ । अह॑रुथ्सृ॒जन्ति॑ । उ॒थ्सृ॒जन्ति॑ प्राजाप॒त्यम् । उ॒थ्सृ॒ज॒न्तीत्यु॑त्-सृ॒जन्ति॑ । प्रा॒जा॒प॒त्यम्प॒शुम् । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा-प॒त्यम् । प॒शुमा । आ ल॑भन्ते । ल॒भ॒न्ते॒ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒स्सर्वाः᳚ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ दे॒वता॑भिः । दे॒वता॑भिरे॒व । ए॒व य॒ज्ञम् । य॒ज्ञꣳ सम् । सन्त॑न्वन्ति । त॒न्व॒न्ति॒ यन्ति॑ । यन्ति॒ वै । वा ए॒ते । ए॒ते सव॑नात् । सव॑ना॒द्ये । येऽहः॑ (17)।अह॑रुथ्सृसृ॒जन्ति॑।
उ॒थ्सृ॒जन्ति॑ तु॒रीय᳚म्। उ॒थ्सृ॒जन्तीत्यु॑त्-सृ॒जन्ति॑ । तु॒रीय॒ङ्खलु॑ । खलु॒ वै । वा ए॒तत् । ए॒तथ्सव॑नम् । सव॑नँ॒य्यत् । यथ्सा᳚न्ना॒य्यम् । सा॒न्नाँ॒य्यय्यत् । सा॒न्ना॒य्यमिति॑ साम्-ना॒य्यम् । यथ्सा᳚न्ना॒यम् । सा॒न्ना॒य्यम्भव॑ति । सा॒न्ना॒य्यमिति॑ साम्-ना॒य्यम् । भव॑ति॒ तेन॑ । तेनै॒व । ए॒व सव॑नात् । सव॑ना॒न्न । न य॑न्ति । य॒न्ति॒ स॒मु॒प॒हूय॑ । स॒मु॒प॒हूय॑ भख्षयन्ति । स॒मु॒प॒-हूयेति॑ सम्-उ॒प॒हूय॑ । भ॒ख्ष॒य॒न्त्ये॒तथ्सो॑मपीथाः । ए॒तथ्सो॑मपीथा॒ हि । ए॒तथ्सो॑मपीथा॒ इत्ये॒तत्-सो॒म॒पी॒थाः॒ । ह्ये॑तर्हि॑ । ए॒तर्हि॑ यथायत॒नम् । य॒था॒य॒त॒नँव्वै । य॒था॒य॒त॒नमिति॑ यथा-आ॒य॒त॒नम् । वा ए॒तेषा᳚म् । ए॒तेषाꣳ॑ सवन॒भाजः॑ । स॒व॒न॒भाजो॑ दे॒वताः᳚ । स॒व॒न॒भाज॒ इति॑ सवन-भाजः॑ । दे॒वता॑ गच्छन्ति । ग॒च्छ॒न्ति॒ ये । येऽहः॑ । अह॑रुथ्सृ॒जन्ति॑ । उ॒थ्सृ॒जन्त्य॑नुसव॒नम् । उ॒थ्सृ॒जन्तीत्यु॑त्-सृ॒जन्ति॑ । अ॒नु॒स॒व॒नम्पु॑रो॒डाशान्॑ । अ॒नु॒स॒व॒नमित्य॑नु-स॒व॒नम् । पु॒रो॒डाशा॒न्निः । निर्व॑पन्ति । व॒प॒न्ति॒ य॒था॒य॒त॒नात् । य॒था॒ऽय॒त॒नादे॒व । य॒था॒ऽय॒त॒नादिति॑ यथा-आ॒य॒त॒नात् । ए॒व स॑वन॒भाजः॑ । स॒व॒न॒भाजो॑ दे॒वताः᳚ । स॒व॒न॒भाज॒ इति॑ सवन-भाजः॑ । दे॒वता॒ अव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ऽष्टाक॑पालान् । अ॒ष्टाक॑पालान्प्रातस्सव॒ने । अ॒ष्टाक॑पाला॒नित्य॒ष्टा-क॒पा॒ला॒न् । प्रा॒त॒स्स॒व॒न एका॑दशकपालान् । प्रा॒त॒स्स॒व॒न इति॑ प्रातः-स॒व॒ने । एका॑दशकपाला॒न्माध्य॑न्दिने । एका॑दशकपाला॒नित्येका॑दश-क॒पा॒ला॒न्॒ । माध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । सव॑ने॒ द्वाद॑शकपालान् । द्वाद॑शकपालाꣳस्तृतीयसव॒ने । द्वाद॑शकपाला॒निति॒ द्वाद॑श- क॒पा॒ला॒न्॒ । तृ॒ती॒य॒स॒व॒ने छन्दाꣳ॑सि । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न इति॑ तृतीय-स॒व॒ने । छन्दाꣳ॑स्ये॒व । ए॒वाप्त्वा । आ॒प्त्वाव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ वै॒श्व॒दे॒वम् । वै॒श्व॒दे॒वञ्च॒रुम् । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । च॒रुन्तृ॑तीयसव॒ने । तृ॒ती॒य॒स॒व॒ने निः । तृ॒ती॒य॒स॒व॒न इति॑ तृतीय-स॒व॒ने । निर्व॑पन्ति । व॒प॒न्ति॒ वै॒श्व॒दे॒वम् । वै॒श्व॒दे॒वँव्वै । वै॒श्व॒दे॒व॒मिति॑ वैश्व-दे॒वम् । वै तृ॑तीयसव॒नम् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नन्तेन॑ । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नमिति॑ तृतीय-स॒व॒नम् । तेनै॒व । ए॒व तृ॑तीयसव॒नात् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नान्न । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नादिति॑ तृतीय-स॒व॒नात् । न य॑न्ति । य॒न्तीति॑ यन्ति (18) ॥
उ॒थ्सृज्याम् (3) न । उ॒थ्सृज्या3मित्यु॑त्-सृज्या3म् । नोथ्सृज्या3म् । उ॒थ्सृज्या3मिति॑ । उ॒थ्सृज्या3मित्यु॑त्-सृज्या3म् । इति॑ मीमाꣳसन्ते । मी॒मा॒ꣳ॒स॒न्ते॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॑ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒स्तत् । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । तदु॑ । वा॒हुः॒ । आ॒हु॒रु॒थ्सृज्य᳚म् । उथ्सृज्य॑मे॒व । उ॒थ्सृज्य॒मित्यु॑त्-सृज्य᳚म् । ए॒वेति॑ । इत्य॑मावा॒स्या॑याम् । अ॒मा॒वा॒स्या॑याञ्च । अ॒मा॒वास्या॑या॒मित्य॑मा-वा॒स्या॑याम् । च॒ पौ॒र्ण॒मा॒स्याम् । पौ॒र्ण॒मा॒स्याञ्च॑ । पौ॒र्ण॒मा॒स्यामिति॑ पौर्ण-मा॒स्याम् । चो॒थ्सज्य᳚म् । उ॒थ्सृज्य॒मिति॑ । उ॒थ्सज्य॒मित्युत्-सृज्य᳚म् । इत्या॑हुः । आ॒हु॒रे॒ते । ए॒ते हि । ए॒ते इत्ये॒ते । हि य॒ज्ञम् । य॒ज्ञँव्वह॑तः । वह॑त॒ इति॑ । इति॒ ते । ते तु । ते इति॒ ते । त्वाव । वाव न । नोथ्सृज्ये᳚ । उ॒थ्सृज्ये॒ इति॑ । उ॒थ्सृज्ये॒ इत्यु॑त्-सृज्ये᳚ । इत्या॑हुः । आहु॒र्ये । ये अ॑वान्त॒रम् । ये इति॒ ये । अ॒वा॒न्त॒रँय्य॒ज्ञम् । अ॒वा॒न्त॒रमित्य॑व-अ॒न्त॒रम् । य॒ज्ञम्भे॒जाते᳚ । भे॒जाते॒ इति॑ । भे॒जाते॒ इति॑ भे॒जाते᳚ । इति॒ या । या प्र॑थ॒मा । प्र॒थ॒मा व्य॑ष्टका । व्य॑ष्टका॒ तस्या᳚म् । व्य॑ष्ट॒केति॒ वि-अ॒ष्ट॒का॒ । तस्या॑मु॒थ्सृज्य᳚म् । उ॒थ्सज्य॒मिति॑ । उ॒थ्सज्य॒मित्यु॑त्-सृज्य᳚म् । इत्या॑हुः । आ॒हु॒रे॒षः । ए॒ष वै । वै मा॒सः । मा॒सो वि॑श॒रः । वि॒श॒र इति॑ । वि॒श॒र इति॑ वि- श॒रः । इति॒ न । नादि॑ष्टम् । आदि॑ष्ट॒मुत् । आदि॑ष्ट॒मित्या-दि॒ष्ट॒म्॒। (19)
उथ्सृ॑जेयुः। सृ॒जे॒यु॒र्यत् । यदादि॑ष्टम् । आदि॑ष्टमुथ्सृ॒जेयुः॑ । आदि॑ष्ट॒मित्या-दि॒ष्ट॒म्॒ । उ॒थ्स॒जेयु॑र्या॒दृशे᳚ । उ॒थ्स॒जेयु॒रित्यु॑त्-सृ॒जेयुः॑ । या॒दृशे॒ पुनः॑ । पुन॑ पर्याप्ला॒वे । प॒र्या॒प्ला॒वे मध्ये᳚ । प॒र्या॒प्ला॒व इति॑ परि-आ॒प्ला॒वे । मध्ये॑ षड॒हस्य॑ । ष॒ड॒हस्य॑ स॒म्पद्ये॑त । ष॒ड॒हस्येति॑ षट्-अ॒हस्य॑ । स॒म्पद्ये॑त षड॒हैः । स॒म्पद्ये॒तेति॑ सम्-पद्ये॑त । ष॒ड॒हैर्मासान्॑ । ष॒ड॒हैरिति॑ षट्-अ॒हैः । मासा᳚न्थ्स॒म्पाद्य॑ । स॒म्पाद्य॒ यत् । स॒म्पाद्येति॑ सम्-पाद्य॑ । यथ्स॑प्त॒मम् । स॒प्त॒ममहः॑ । अह॒स्तस्मिन्न्॑ । तस्मि॒न्नुत् । उथ्सृ॑जेयुः । सृ॒जे॒यु॒स्तत् । तद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ वसु॑मते । वसु॑मते पुरो॒डाश᳚म् । वसु॑मत॒ इति॒ वसु॑-म॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒न्निः । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । निर्व॑पेयुः । व॒पे॒यु॒रै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रन्दधि॑ । दधीन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते । म॒रुत्व॑ते पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपालँव्वैश्वदे॒वम् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । वै॒श्व॒दे॒वन्द्वाद॑शकपालम् । वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व-दे॒वम् । द्वाद॑शकपालम॒ग्नेः । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म्॒ । अ॒ग्नेर्वै । वै वसु॑मतः । वसु॑मत प्रातसव॒नम् । वसु॑मत॒ इति॒ वसु॑-म॒तः॒ । प्रा॒त॒स्स॒व॒नँय्यत् । प्रा॒त॒स्स॒व॒नमिति॑ प्रातः-स॒व॒नम् । यद॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॒ वसु॑मते । वसु॑मते पुरो॒डाश᳚म् । वसु॑मत॒ इति॒ वसु॑-म॒ते॒ । पु॒रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम् । अ॒ष्टाक॑पालन्नि॒र्वप॑न्ति । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा-क॒पा॒ल॒म् । नि॒र्वप॑न्ति दे॒वता᳚म् । नि॒र्वप॒न्तीति॑ निः-वप॑न्ति । दे॒वता॑मे॒व । ए॒व तत् । तद्भा॒गिनी᳚म् । भा॒गिनी᳚ङ्कु॒र्वन्ति (20)।कु॒र्वन्ति॒ सव॑नम्।
सव॑नमष्टा॒भिः। अ॒ष्टा॒भिरुप॑ । उप॑ यन्ति । य॒न्ति॒ यत् । यदै॒न्द्रम् । ऐ॒न्द्रन्दधि॑ । दधि॒ भव॑ति । भव॒तीन्द्र᳚म् । इन्द्र॑मे॒व । ए॒व तत् । तद्भा॑ग॒धेया᳚त् । भा॒ग॒धेया॒न्न । भा॒ग॒धेया॒दिति॑ भाग-धेया᳚त् । न च्या॑वयन्ति । च्या॒व॒य॒न्ती॒न्द्र॑स्य । इन्द्र॑स्य॒ वै । वै म॒रुत्व॑तः । म॒रुत्व॑तो॒ माध्य॑न्दिनम् । माध्य॑न्दिन॒ꣳ॒ सव॑नम् । सव॑नँ॒य्यत् । यदिन्द्रा॑य । इन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते । म॒रुत्व॑ते पुरो॒डाश᳚म् । पु॒रो॒डाश॒मेका॑दशकपालम् । एका॑दशकपालन्नि॒र्वप॑न्ति । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । नि॒र्वप॑न्ति दे॒वता᳚म् । नि॒र्वप॒न्तीति॑ निः-वप॑न्ति । दे॒वता॑मे॒व । ए॒व तत् । तद्भा॒गिनी᳚म् । भा॒गिनी᳚ङ्कु॒र्वन्ति॑ । कु॒र्वन्ति॒ सव॑नम् । सव॑नमेकाद॒शभिः॑ । ए॒का॒द॒शभि॒रुप॑ । ए॒का॒द॒शभि॒रित्ये॑काद॒श-भिः॒ । उप॑ यन्ति । य॒न्ति॒ विश्वे॑षाम् । विश्वे॑षाँ॒व्वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना॑मृभु॒मता᳚म् । ऋ॒भु॒मता᳚न्तृतीयसव॒नम् । ऋ॒भु॒मता॒मित्यृ॑भु-मता᳚म् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नँय्यत् । तृ॒ती॒य॒स॒व॒नमिति॑ तृतीय-स॒व॒नम् । यद्वै᳚श्वदे॒वम् । वै॒श्व॒दे॒वन्द्वाद॑शकपालम् । वै॒श्व॒दे॒व॒मिति॑ वैश्व-दे॒वम् । द्वाद॑शकपालन्नि॒र्वप॑न्ति । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒ल॒म् । नि॒र्वप॑न्ति दे॒वताः᳚ । नि॒र्वप॒न्तीति॑ निः-वप॑न्ति । दे॒वता॑ ए॒व । ए॒व तत् । तद्भा॒गिनीः᳚ । भा॒गिनीः᳚ कु॒र्वन्ति॑ । कु॒र्वन्ति॒ सव॑नम् । सव॑नन्द्वाद॒शभिः॑ । द्वा॒द॒शभि॒रुप॑ । द्वा॒द॒शभि॒रिति॑ द्वाद॒श-भिः॒ (21)।
उप॑ यन्ति । य॒न्ति॒ प्रा॒जा॒प॒त्यम् । प्रा॒जा॒प॒त्यम्प॒शुम् । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा-प॒त्यम् । प॒शुमा । आ ल॑भन्ते । ल॒भ॒न्ते॒ य॒ज्ञः । य॒ज्ञो वै । वै प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञस्य॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । य॒ज्ञस्यान॑नुसुर्गाय । अन॑नुसर्गायाभिव॒र्तः । अन॑नुसर्गा॒येत्यन॑नु-स॒र्गा॒य॒ । अ॒भि॒व॒र्त इ॒तः । अ॒भि॒व॒र्त इत्य॑भि-व॒र्तः । इ॒तष्षट् । षण्मा॒सः । मा॒सो ब्र॑ह्मसा॒मम् । ब्र॒ह्म॒सा॒मम्भ॑वति । ब्र॒ह्म॒सा॒ममिति॑ ब्रह्म-सा॒मम् । भ॒व॒ति॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॒ वै । वा अ॑भिव॒र्तः । अ॒भि॒व॒र्तो ब्रह्म॑णा । अ॒भि॒व॒र्त इत्य॑भि-व॒र्तः । ब्रह्म॑णै॒व । ए॒व तत् । तथ्सु॑व॒र्गम् । सु॒व॒र्गँल्लो॒कम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कम॑भिव॒र्तय॑न्तः । अ॒भि॒व॒र्तय॑न्तो यन्ति । अ॒भि॒व॒र्तय॑न्त॒ इत्य॑भि-व॒र्तय॑न्तः । य॒न्ति॒ प्र॒ति॒कू॒लम् । प्र॒ति॒कू॒ल॒मि॑व । प्र॒ति॒कू॒ल॒मिति॑ प्रति-कू॒लम् । इ॒व॒ हि । हीतः । इ॒तस्सु॑व॒र्गः । सु॒व॒र्गो लो॒कः । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः-गः । लो॒क इन्द्र॑ । इन्द्र॒ क्रतु᳚म् । क्रतु॑न्नः । न॒ आ । आ भ॑र । भ॒र॒ पि॒ता । पि॒ता पु॒त्रेभ्यः॑ । पु॒त्रेभ्यो॒ यथा᳚ । यथेति॒ यथा᳚ ॥ शिख्षा॑ नः । नो॒ अ॒स्मिन् । अ॒स्मिन्पु॑रुहूत । पु॒रु॒हू॒त॒ याम॑नि । पु॒रु॒हू॒तेति॑ पुरु-हू॒त॒ । याम॑नि जी॒वाः । जी॒वा ज्योतिः॑ । ज्योति॑रशीमहि । अ॒शी॒म॒हीति॑ । इत्य॒मुतः॑ । अ॒मुत॑ आय॒ताम् । आ॒य॒ताꣳ षट् । आ॒य॒तामित्या᳚-य॒ताम् । षण्मा॒सः । मा॒सो ब्र॑ह्मसा॒मम् । ब्र॒ह्म॒सा॒मम्भ॑वति । ब्र॒ह्म॒सा॒ममिति॑ ब्रह्म-सा॒मम् । भ॒व॒त्य॒यम् । अ॒यँव्वै । वै लो॒कः । लो॒को ज्योतिः॑ । ज्योति॑ प्र॒जा । प्र॒जा ज्योतिः । प्र॒जेति॑ प्र-जा । ज्योति॑रि॒मम् । इ॒ममे॒व । ए॒व तत् । तल्लो॒कम् । लो॒कम्पश्य॑न्तः । पश्य॑न्तोऽभि॒ वद॑न्तः । अ॒भि॒वद॑न्त॒ आ । अ॒भि॒वद॑न्त॒ इत्य॑भि-वद॑न्तः । आ य॑न्ति । य॒न्तीति॑ यन्ति (22) ॥
दे॒वानाँ॒व्वै । वा अन्त᳚म् । अन्त॑ञ्ज॒ग्मुषा᳚म् । ज॒ग्मुषा॑मिन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यमप॑ । अपा᳚क्रामत् । अ॒क्रा॒म॒त्तत् । तत्क्रो॒शेन॑ । क्रो॒शेनाव॑ । अवा॑रुन्धत । अ॒रु॒न्ध॒त॒ तत् । तत्क्रो॒शस्य॑ । क्रो॒शस्य॑ क्रोश॒त्वम् । क्रो॒श॒त्वँय्यत् । क्रो॒श॒त्वमिति॑ क्रोश-त्वम् । यत्क्रो॒शेन॑ । क्रो॒शेन॒ चात्वा॑लस्य । चात्वा॑ल॒स्यान्ते᳚ । अन्ते᳚ स्तु॒वन्ति॑ । स्तु॒वन्ति॑ य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्यै॒व । ए॒वान्त᳚म् । अन्त॑ङ्ग॒त्वा । ग॒त्वेन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यँव्वी॒र्य᳚म् । वी॒र्यमव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ स॒त्रस्यर्ध्या᳚ । स॒त्रस्यर्ध्या॑ऽऽहव॒नीय॑स्य । आ॒ह॒व॒नीय॒स्यान्ते᳚ । आ॒ह॒व॒नीय॒स्येत्या᳚-ह॒व॒नीय॑स्य । अन्ते᳚ स्तुवन्ति । स्तु॒व॒न्त्य॒ग्निम् । अ॒ग्निमे॒व । ए॒वोप॑द्र॒ष्टार᳚म् । उ॒प॒द्र॒ष्टार॑ङ्कृ॒त्वा । उ॒प॒द्र॒ष्टार॒मित्यु॑प-द्र॒ष्टार᳚म् । कृ॒त्वर्धि᳚म् । ऋद्धि॒मुप॑ । उप॑ यन्ति । य॒न्ति॒ प्र॒जाप॑ते॒र्हृद॑येन । प्र॒जाप॑ते॒र्हृद॑येन हवि॒र्धाने᳚ । ह॒वि॒र्धाने॒ऽन्तः । ह॒वि॒र्धान॒ इति॑ हविः-धाने᳚ । अ॒न्तस्तु॑वन्ति । सु॒व॒न्ति॒ प्रे॒माण᳚म् । प्रे॒माण॑मे॒व । ए॒वास्य॑ । अ॒स्य॒ ग॒च्छ॒न्ति॒ । ग॒च्छ॒न्ति॒ श्लो॒केन॑ । श्लो॒केन॑ पु॒रस्ता᳚त् । पु॒रस्ता॒थ्सद॑सः । सद॑सस्स्तुवन्ति ।
स्तु॒व॒न्तन्यु॑श्लोकेन । अनु॑श्लोकेन प॒श्चात् । अनु॑श्लोके॒नेत्यनु॑-श्लो॒के॒न॒ । प॒श्चाद्य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्यै॒व । ए॒वान्त᳚म् । अन्त॑ङ्ग॒त्वा । ग॒त्वा श्लो॑क॒भाजः॑ । श्लो॒क॒भाजो॑ भवन्ति । श्लो॒क॒भाज॒ इति॑ श्लोक-भाजः॑ । भ॒व॒न्ति॒ न॒वभिः॑ । न॒वभि॑रध्व॒र्युः । न॒वभि॒रिति॑ न॒व-भिः॒ । अ॒ध्व॒र्युरुत् । उद्गा॑यति । गा॒य॒ति॒ नव॑ । नव॒ वै । वै पुरु॑षे । पुरु॑षे प्रा॒णाः । प्रा॒णा प्रा॒णान् । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒व यज॑मानेषु । यज॑मानेषु दधाति । द॒धा॒ति॒ सर्वाः᳚ । सर्वा॑ ऐ॒न्द्रियः॑ । ऐ॒न्द्रियो॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ प्रा॒णेषु॑ । प्रा॒णेष्वे॒व । प्रा॒णेष्विति॑ प्र-अ॒नेषु॑ । ए॒वेन्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यन्द॑धति । द॒ध॒त्य प्र॑तिहृताभिः । अप्र॑तिहृताभि॒रुत् । अप्र॑तिहृताभि॒रित्य प्र॑ति-हृ॒ता॒भिः॒ । उद्गा॑यति । गा॒य॒ति॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒त्पुरु॑षः । पुरु॑ष॒स्सर्वा॑णि । सर्वा᳚ण्य॒न्यानि॑ । अ॒न्यानि॑ शी॒र्ष्णः । शी॒र्ष्णोऽङ्गा॑नि । अङ्गा॑नि॒ प्रति॑ । प्रत्य॑चति । अ॒च॒ति॒ शिरः॑ । शिर॑ ए॒व । ए॒व न । न प॑ञ्चद॒शम् । प॒ञ्च॒द॒शꣳ र॑थन्त॒रम् । प॒ञ्च॒द॒शमिति॑ पञ्च-द॒शम् । र॒थ॒न्त॒रम्भ॑वति । र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम्-त॒रम् । भ॒व॒ती॒न्द्रि॒यम् । इ॒न्द्रि॒यमे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ स॒प्त॒द॒शम् । स॒प्त॒द॒शम्बृ॒हत् । स॒प्त॒द॒शमिति॑ सप्त- द॒शम्। (24)
बृ॒हद॒न्नाद्य॑स्य । अ॒न्नाद्य॒स्याव॑रुध्यै । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न-अद्य॑स्य । अव॑रुध्या॒ अथो᳚ । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒ध्यै॒ । अथो॒ प्र । अथो॒ इत्यथो᳚ । प्रैव । ए॒व तेन॑ । तेन॑ जायन्ते । जा॒य॒न्त॒ ए॒क॒वि॒ꣳ॒शम् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शम्भ॒द्रम् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒श॒मित्ये॑क-वि॒ꣳ॒शः । भ॒द्रन्द्वि॒पदा॑सु । द्वि॒पदा॑सु॒ प्रति॑ष्ठित्यै । द्वि॒पदा॒स्विति॑ द्वि-पदा॑सु । प्रति॑ष्ठित्यै॒ पत्न॑यः । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑-स्थि॒त्यै॒ । पत्न॑य॒ उप॑ । उप॑ गायन्ति । गा॒य॒न्ति॒ मि॒थु॒न॒त्वाय॑ । मि॒थु॒न॒त्वाय॒ प्रजा᳚त्यै । मि॒थु॒न॒त्वायेति॑ मिथुन-त्वाय॑ । प्रजा᳚त्यै प्र॒जाप॑तिः । प्रजा᳚त्या॒ इति॒ प्र-जा॒ते॒ । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जाः-प॒तिः॒ । प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ सः । सो॑ऽकामयत । अ॒का॒म॒य॒ता॒साम् । आ॒साम॒हम् । अ॒हꣳ रा॒ज्यम् । रा॒ज्यम्परि॑ । परी॑याम् । इ॒या॒मिति॑ । इति॒ तासा᳚म् । तासाꣳ॑ राज॒नेन॑ । रा॒ज॒नेनै॒व । ए॒व रा॒ज्यम् । रा॒ज्यम्परि॑ । पर्यै᳚त् । ऐ॒त्तत् । तद्रा॑ज॒नस्य॑ । रा॒ज॒नस्य॑ राजन॒त्वम् । रा॒ज॒न॒त्वँय्यत् । रा॒ज॒न॒त्वमिति॑ राजन-त्वम् । यद्रा॑ज॒नम् । रा॒ज॒नम्भव॑ति । भव॑ति प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना॑मे॒व । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । ए॒व तत् । तद्यज॑मानाः । यज॑माना रा॒ज्यम् । रा॒ज्यम्परि॑ । परि॑ यन्ति । य॒न्ति॒ प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒शम् । प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒शम्भ॑वति । प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒श॒मिति॑ पञ्च-वि॒ꣳ॒शम् । भ॒व॒ति॒ प्र॒जाप॑तेः । प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै᳚ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ (25)।
। आप्त्यै॑ प॒ञ्चभिः॑ । प॒ञ्चभि॒स्तिष्ठ॑न्तः । प॒ञ्चभि॒रिति॑ प॒ञ्च-भिः॒ । तिष्ठ॑न्तस्स्तुवन्ति । स्तु॒व॒न्ति॒ दे॒व॒लो॒कम् । दे॒व॒लो॒कमे॒व । दे॒व॒लो॒कमिति॑ देव-लो॒कम् । ए॒वाभि । अ॒भि ज॑यन्ति । ज॒य॒न्ति॒ प॒ञ्चभिः॑ । प॒ञ्चभि॒ रासी॑नाः । प॒ञ्चभि॒रिति॑ प॒ञ्च-भिः॒ । आसी॑ना मनुष्यलो॒कम् । म॒नु॒ष्य॒लो॒कमे॒व । म॒नु॒ष्य॒लो॒कमिति॑ मनुष्य-लो॒कम् । ए॒वाभि । अ॒भि ज॑यन्ति । ज॒य॒न्ति॒ दश॑ । दश॒ सम् । सम्प॑द्यन्ते । प॒द्य॒न्ते॒ दशा᳚ख्षरा । दशा᳚ख्षरा वि॒राट् । दशा᳚ख्ष॒रेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राडन्न᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अन्नँ॑व्वि॒राट् । वि॒राड्वि॒राजा᳚ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राजै॒व । वि॒राजेति॑ वि-राजा᳚ । ए॒वान्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मव॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ प॒ञ्च॒धा । प॒ञ्च॒धा वि॑नि॒षद्य॑ । प॒ञ्च॒धेति॑ पञ्च-धा । वि॒नि॒षद्य॑ स्तुवन्ति । वि॒नि॒षद्येति॑ वि-नि॒षद्य॑ । स्तु॒व॒न्ति॒ पञ्च॑ । पञ्च॒ दिशः॑ । दिशो॑ दि॒ख्षु । दि॒ख्ष्वे॑व । ए॒व प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । तिष्ठ॒न्त्यैकै॑कया । एकै॑क॒याऽस्तु॑तया । एकै॑क॒येत्येक॑या-ए॒क॒या॒ । अस्तु॑तया स॒माय॑न्ति । स॒माय॑न्ति दि॒ग्भ्यः । स॒माय॒न्तीति॑ सम्-आय॑न्ति । दि॒ग्भ्य ए॒व । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । ए॒वान्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒ꣳ॒ सम् । अ॒न्नाद्या॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । सम्भ॑रन्ति । भ॒र॒न्ति॒ ताभिः॑ । ताभि॑रुद्गा॒ता । उ॒द्गा॒तोत् । उ॒द्गा॒तेत्यु॑त्-गा॒ता । उद्गा॑यति । गा॒य॒ति॒ दि॒ग्भ्यः । दि॒ग्भ्य ए॒व । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । ए॒वान्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्यꣳ॑ स॒म्भृत्य॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न- अद्य᳚म्। (26)
। स॒म्भृत्य॒ तेजः॑ । स॒म्भृत्येति॑ सम्-भृत्य॑ । तेज॑ आ॒त्मन्न् । आ॒त्मन्द॑धते । द॒ध॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒देकः॑ । एक॑ प्रा॒णः । प्रा॒णस्सर्वा॑णि । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । सर्वा॒ण्यङ्गा॑नि । अङ्गा᳚न्यवति । अव॒त्यथो᳚ । अथो॒ यथा᳚ । अथो॒ इत्यथो᳚ । यथा॑ सुप॒र्णः । सु॒प॒र्ण उ॑त्पति॒ष्यन्न् । सु॒प॒र्ण इति॑ सु-प॒र्णः । उ॒त्प॒ति॒ष्यञ्छिरः॑ । उ॒त्प॒ति॒ष्यन्नित्यु॑त्-प॒ति॒ष्यन्न् । शिर॑ उत्त॒मम् । उ॒त्त॒मङ्कु॑रु॒ते । उ॒त्त॒ममित्यु॑त्-त॒मम् । कु॒रु॒त ए॒वम् । ए॒वमे॒व । ए॒व तत् । तद्यज॑मानाः । यज॑माना प्र॒जाना᳚म् । प्र॒जाना॑मुत्त॒माः । प्र॒जाना॒मिति॑ प्र-जाना᳚म् । उ॒त्त॒मा भ॑वन्ति । उ॒त्त॒मा इत्यु॑त्-त॒माः । भ॒व॒न्त्या॒ स॒न्दीम् । आ॒स॒न्दी॒मु॑द्गा॒ता । आ॒स॒न्दीमित्या᳚-स॒न्दीम् । *उ॒द्गा॒तारो॑ऽऽहति । उ॒द्गा॒तेत्यु॑त्-गा॒ता । आरो॑हति । रो॒ह॒ति॒ साम्रा᳚ज्यम् । साम्रा᳚ज्यमे॒व । साम्रा᳚ज्य॒मिति॒ सम्-रा॒ज्य॒म् । ए॒व ग॑च्छन्ति । ग॒च्छ॒न्ति॒ प्ले॒ङ्खम् । प्ले॒ङ्खꣳ होता᳚ । होता॒ नाक॑स्य । नाक॑स्यै॒व । ए॒व पृ॒ष्ठम् । पृ॒ष्ठꣳ रो॑हन्ति । रो॒ह॒न्ति॒ कू॒र्चौ । कू॒र्चाव॑ध्व॒र्युः । अ॒ध्व॒र्युर्ब्र॒ध्नस्य॑ । ब्र॒ध्नस्यै॒व । ए॒व वि॒ष्टप᳚म् । वि॒ष्टप॑ङ्गच्छन्ति । ग॒च्छ॒न्त्ये॒ताव॑न्तः । ए॒ताव॑न्तो॒ वै । वै दे॑वलो॒काः । दे॒व॒लो॒कास्तेषु॑ । दे॒व॒लोका इति॑ देव-लो॒काः । तेष्वे॒व । ए॒व य॑थापू॒र्वम् । य॒था॒पू॒र्वम्प्रति॑ । य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा-पू॒र्वम् । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्यथो᳚ । अथो॑ आ॒क्रम॑णम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । आ॒क्रम॑णमे॒व । आ॒क्रम॑ण॒मित्या᳚-क्रम॑णम् । ए॒व तत् । तथ्सेतु᳚म् । सेतुँ॒य्यज॑मानाः । यज॑माना कुर्वते । कु॒र्व॒ते॒ सु॒व॒र्गस्य॑ । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः-गस्य॑ । लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै । सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सम्-अ॒ष्ट्यै॒ (27) ॥8॥
अ॒र्के॑ण॒ वै । वै स॑हस्र॒शः । स॒ह॒स्र॒श प्र॒जाप॑तिः । स॒ह॒स्र॒श इति॑ सहस्र-शः । प्र॒जाप॑ति प्र॒जाः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्र॒जा अ॑सृजत । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ ताभ्यः॑ । ताभ्य॒ इला᳚न्देन । इला᳚न्दे॒नेरा᳚म् । इराँ॒ल्लूता᳚म् । लूता॒मव॑ । अवा॑रुन्ध । अ॒रु॒न्ध॒ यत् । यद॒र्क्य᳚म् । अर्क्य॑म्भव॑ति । भव॑ति प्र॒जाः । प्र॒जा ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । ए॒व तत् । तद्यज॑मानाः । यज॑मानास्सृजन्ते । सृ॒ज॒न्त॒ इला᳚न्दम् । इला᳚न्दम्भवति । भ॒व॒ति॒ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॑ ए॒व । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । ए॒व सृ॒ष्टाभ्यः॑ । सृ॒ष्टाभ्य॒ इरा᳚म् । इराँ॒ल्लूता᳚म् । लूता॒मव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ तस्मा᳚त् । तस्मा॒द्याम् । याꣳ समा᳚म् । समाꣳ॑ स॒त्रꣳ । स॒त्रꣳ समृ॑द्धम् । समृ॑द्ध॒ङ्ख्षोधु॑काः । समृ॑द्ध॒मिति॒ सम्-ऋ॒द्ध॒म्॒ । ख्षोधु॑का॒स्ताम् । ताꣳ समाम्᳚ । समा᳚म्प्र॒जाः । प्र॒जा इष᳚म् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । इष॒ꣳ॒ हि । ह्या॑साम् । आ॒सा॒मूर्जम् । ऊर्ज॑मा॒दद॑ते । आ॒दद॑ते॒ याम् । आ॒दद॑त॒ इत्या᳚-दद॑ते । याꣳ समा᳚म् । समाँ॒व्व्यृ॑द्धम् । व्यृ॑द्ध॒मख्षो॑धुकाः । व्यृ॑द्ध॒मिति॒ वि-ऋ॒द्ध॒म्॒ । अख्षो॑धुका॒स्ताम् । ताꣳ समा᳚म् । समा᳚म्प्र॒जाः । प्र॒जा न । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः (28)।
न हि । ह्या॑साम् । आ॒सा॒मिष᳚म् । इष॒मूर्ज᳚म् । ऊर्ज॑मा॒दद॑ते । आ॒दद॑त उत्क्रो॒दम् । आ॒दद॑त॒ इत्या᳚-दद॑ते । उ॒त्क्रो॒दङ्कु॑र्वते । उ॒त्क्रो॒दमित्यु॑त्-क्रो॒दम् । कु॒र्व॒ते॒ यथा᳚ । यथा॑ ब॒न्धात् । ब॒न्धान्मु॑मुचा॒नाः । मु॒मु॒चा॒ना उ॑त्क्रो॒दम् । उ॒त्क्रो॒दङ्कु॒र्वते᳚ । उ॒त्क्रो॒दमित्यु॑त्-क्रो॒दम् । कु॒र्वत॑ ए॒वम् । ए॒वमे॒व । ए॒व तत् । तद्यज॑मानाः । यज॑माना देवब॒न्धात् । दे॒व॒ब॒न्धान्मु॑मुचा॒नाः । दे॒व॒ब॒न्धा॒दिति॑ देव-ब॒न्धात् । मु॒मु॒चा॒ना उ॑त्क्रो॒दम् । उ॒त्क्रो॒दङ्कु॑र्वते । उ॒त्क्रो॒द-मित्यु॑त्-क्रो॒दम् । कु॒र्व॒त॒ इष᳚म् । इष॒मूर्ज᳚म् । उर्ज॑मा॒त्मन् । आ॒त्मन्दधा॑नाः । दधा॑ना वा॒णः । वा॒णश्श॒तत॑न्तुः । श॒तत॑न्तुर्भवति । श॒तत॑न्तु॒रिति॑ श॒त- त॒न्तुः॒ । भ॒व॒ति॒ श॒तायुः॑ । श॒तायु॒ पुरु॑षः । श॒तायु॒रिति॑ श॒त-आ॒युः॒ । पुरु॑षश्श॒तेन्द्रि॑यः । श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑षि । श॒तेन्द्रि॑य॒ इति॑ श॒त-इ॒न्द्रि॒यः॒ । आयु॑ष्ये॒व । ए॒वेन्द्रि॒ये । इ॒न्द्रि॒ये प्रति॑ । प्रति॑ तिष्ठन्ति । ति॒ष्ठ॒न्त्या॒जिम् । आ॒जिन्धा॑वन्ति । धा॒व॒न्त्यन॑भिजितस्य । अन॑भिजित॒स्याभिजि॑त्यै । अन॑भिजित॒स्येत्यन॑भि-जि॒त॒स्य॒ । अ॒भिजि॑त्यैदुन्द॒भीन् । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ । दु॒न्दु॒भिन्थ्समाघ्न॑न्ति । स॒माघ्न॑न्ति पर॒मा । स॒माघ्न॒न्तीति॑ सम्-आघ्न॑न्ती । प॒र॒मा वै । वा ए॒षा । ए॒षा वाक् । वाग्या । यादु॑न्दु॒भौ । दु॒न्धु॒भौप॑र॒माम् । प॒र॒मामे॒व । ए॒व वाच᳚म् (29)।
वाच॒मव॑। अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ भू॒मि॒दु॒न्दु॒भिम् । भू॒मि॒दु॒न्दु॒भिमा । भू॒मि॒दु॒न्दु॒भिमिति॑ भूमि-दु॒न्दु॒भिम् । आघ्न॑न्ति । घ्न॒न्ति॒या । यैव । ए॒वेमाम् । इ॒माँव्वाक् । वाक्प्रवि॑ष्टा । प्रवि॑ष्टा॒ताम् । प्रवि॒ष्टेति॒ प्र-वि॒ष्टा॒ । तामे॒व । ए॒वाव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒तेऽथो᳚ । अथो॑ इ॒माम् । अथो॒ इत्यथो᳚ । इ॒मामे॒व । ए॒व ज॑यन्ति । ज॒य॒न्ति॒ सर्वाः᳚ । सर्वा॒ वाचः॑ । वाचो॑ वदन्ति । व॒द॒न्ति॒ सर्वा॑साम् । सर्वा॑साँव्वा॒चाम् । वा॒चामव॑ रुध्यै । अव॑रुध्या आ॒र्द्रे । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ । आ॒र्द्रे चर्मन्न्॑ । चर्म॒न्व्याय॑च्छेते । व्याय॑च्छेते इन्द्रि॒यस्य॑ । व्याय॑च्छेते॒ इति॑ वि-आय॑च्छेते । इ॒न्द्रि॒यस्याव॑रुद्ध्यै । अव॑रुद्ध्या॒ आ । अव॑रुध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ । आऽन्यः । अ॒न्य क्रोश॑ति । क्रोश॑ति॒ प्र । प्रान्यः । अ॒न्यश्शꣳ॑ सति । श॒ꣳ॒स॒ति॒ यः । य आ॒क्रोश॑ति । आ॒क्रोश॑ति पु॒नाति॑ । आ॒क्रोशतीत्या᳚-क्रोश॑ति । पु॒नात्ये॒व । ए॒वैनान्॑ । ए॒ना॒न्थ्सः । स यः । य प्र॒शꣳस॑ति । प्र॒शꣳस॑ति पू॒तेषु॑ । प्र॒शꣳस॒तीति॑ प्र-शꣳस॑ति । पू॒तेष्वे॒व । ए॒वान्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॑न्दधाति । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । द॒धा॒त्यृषि॑कृतम् । ऋषि॑कृचञ्च । ऋषि॑कृत॒मित्यृषि॑-कृ॒त॒म्॒।च॒ वै।
वा ए॒ते। ए॒ते दे॒वकृ॑तम् । दे॒वकृ॑तञ्च । दे॒वकृ॑त॒मिति॑ दे॒व-कृ॒त॒म्॒ । च॒ पूर्वैः᳚ । पूर्वै॒र्मासैः᳚ । मासै॒रव॑ । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ यत्यद्भू॑ते॒च्छदा᳚म् । भू॒ते॒च्छदा॒ꣳ॒ सामा॑नि । भू॒ते॒च्छदा॒मिति॑ भूते-छदा᳚म् । सामा॑नि॒ भव॑न्ति । भव॑न्त्यु॒भय॑स्य । उ॒भय॒स्याव॑रुद्ध्यै । अव॑रुद्ध्यै॒ यन्ति॑ । अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑-रु॒द्ध्यै॒ । यन्ति॒ वै । वा ए॒ते । ए॒ते मि॑थु॒नात् । मि॒थु॒नाद्ये । ये सँ॑व्वथ्स॒रम् । सँ॒व्व॒थ्स॒रमु॑प॒यन्ति॑ । सँ॒व्व॒थ्स॒रमिति॑ सम्-वथ्सरम् । उ॒प॒यन्त्य॑न्तर्वे॒दि । उ॒प॒यन्तीत्यु॑प-यन्ति॑ । अ॒न्त॒र्वे॒दिमि॑थु॒नौ । अ॒न्त॒र्वे॒दीत्य॑न्तःवे॒दि । मि॒थु॒नौ सम् । सम्भ॑वतः । भ॒व॒त॒स्तेन॑ । तेनै॒व । ए॒व मि॑थु॒नात् । मि॒थु॒नान्न । न य॑न्ति । य॒न्तीति॑ यन्ति (31) ॥
चर्माव॑ । अव॑ भिन्दन्ति । बि॒॒न्दन्ति॒ पा॒प्मान᳚म् । पा॒प्मान॑मे॒व । ए॒वैषा᳚म् । ए॒षा॒मव॑ । अव॑ भिन्दन्ति । भि॒न्द॒न्ति॒ मा । माऽप॑ । अप॑ राथ्सीः । रा॒थ्सीर्मा । माऽति॑ । अति॑ व्याथ्सीः । व्या॒थ्सी॒रिति॑ । इत्या॑ह । आ॒ह॒ स॒म्प्र॒ति । स॒म्प्र॒त्ये॑व । स॒म्प्र॒तीति॑ सम्-प्र॒ति । ए॒वैषा᳚म् । ए॒षा॒म्पा॒प्मान᳚म् । पा॒प्मान॒मव॑ । अव॑ भिन्दन्ति । भि॒न्दन्त्यु॒द॒कु॒म्भान् । उ॒द॒कु॒म्भान॑धिनि॒धाय॑ । उ॒द॒कु॒म्भानित्यु॑द-कु॒म्भान् । अ॒धि॒नि॒धाय॑ दा॒स्यः॑ । अ॒दि॒॒निधायेत्य॑धि-नि॒धाय॑ । दा॒स्यो॑मार्जा॒ लीय᳚म् । मा॒र्जा॒लीय॒म्परि॑ । परि॑ नृत्यन्ति । नृ॒त्य॒न्ति॒ प॒दः । प॒दो नि॑घ्न॒तीः । नि॒घ्न॒तीरि॒दम्म॑धुम् । नि॒घ्न॒तीरिति॑ नि-घ्न॒तीः । इ॒दम्म॑धु॒ङ्गाय॑न्त्यः । इ॒दम्म॑धु॒मिती॒दम्-म॒धु॒म्॒ । गाय॑न्त्यो॒ मधु॑ । मधु॒ वै । वै दे॒वाना᳚म् । दे॒वाना᳚म्पर॒मम् । प॒र॒मम॒न्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॑म्पर॒मम् । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । प॒र॒ममे॒व । ए॒वान्नाद्य᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मव॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न-अद्य᳚म् । अव॑ रुन्धते । रु॒न्ध॒ते॒ प॒दः । प॒दोनि । निघ्न॑न्ति । घ्न॒न्ति॒ म॒ही॒याम् । म॒ही॒यामे॒व । ए॒वैषु॑ । ए॒षु॒ द॒ध॒ति॒ । द॒ध॒तीति॑ दधति (32) ॥
पृ॒थि॒व्यै स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽन्तरि॑ख्षाय । अ॒न्तरि॑ख्षाय॒ स्वाहा । स्वाहा॑ दि॒वे । दि॒वे स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ सम्प्लोष्य॒ते । स॒म्प्लो॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । स॒म्प्लो॒ष्य॒त इति॑ सम्-प्लो॒ष्य॒ते । स्वाहा॑ स॒म्प्लव॑मानाय । स॒म्प्लव॑मानाय॒ स्वाहा᳚ । स॒म्प्लव॑माना॒येति॑ सम्-प्लव॑मानाय । स्वाहा॒ सम्प्लु॑ताय । सम्प्लु॑ताय॒ स्वाहा᳚ । सम्प्लु॑ता॒येति॒ सम्-प्लु॒ता॒य॒ । स्वाहा॑ मेघायिष्य॒ते । मे॒घा॒यि॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ मेघाय॒ते । मे॒घा॒य॒ते स्वाहा᳚ । मे॒घा॒य॒त इति॑ मेघ-य॒ते । स्वाहा॑ मेघि॒ताय॑ । मे॒घि॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ मे॒घाय॑ । मे॒घाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ नीहा॒राय॑ । नी॒हा॒राय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ नि॒हाका॑यै । नि॒हाका॑यै॒ स्वाहा᳚ । नि॒हाका॑या॒ इति॑ नि-हाका॑यै । स्वाहा᳚ प्रास॒चाय॑ । प्रा॒स॒चाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ प्रच॒लाका॑यै । प्र॒च॒लाका॑यै॒ स्वाहा᳚ । प्र॒च॒लाका॑या॒ इति॑ प्र-च॒लाका॑यै । स्वाहा॑ विद्योतिष्य॒ते । वि॒द्यो॒ति॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । वि॒द्यो॒ति॒ष्य॒त इति॑ वि-द्यो॒ति॒ष्य॒ते । स्वाहा॑ वि॒द्योत॑मानाय । वि॒द्योत॑मानाय॒ स्वाहा᳚ । वि॒द्योत॑माना॒येति॑ वि-द्योत॑मानाय । स्वाहा॑ सँव्वि॒द्योत॑मानाय । सँ॒व्वि॒द्योत॑मानाय॒ स्वाहा᳚ । सँ॒व्वि॒द्योत॑मान॒येति॑ सम्-वि॒द्योत॑मानाय । स्वाहा᳚ स्तनयिष्य॒ते । स्त॒न॒यि॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ स्त॒नय॑ते । स्त॒नय॑ते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहो॒ग्रम् । उ॒ग्रं स्त॒नय॑ते । स्त॒नय॑ते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ वर्षिष्य॒ते । व॒र्॒षि॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ वर्ष॑ते । वर्ष॑ते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ऽभि॒वर्ष॑ते । अ॒भि॒वर्ष॑ते॒ स्वाहा᳚ । अ॒भि॒वर्ष॑त॒ इत्य॑भि-वर्ष॑ते । स्वाहा॑ परि॒वर्ष॑ते । प॒रि॒वर्ष॑ते॒ स्वाहा᳚ । प॒रि॒वर्ष॑त॒ इति॑ परि-वर्ष॑ते । स्वाहा॑ सँ॒व्वर्ष॑ते । सँ॒व्वर्ष॑ते॒ स्वाहा᳚ । सँ॒व्वर्ष॑त॒ इति॑ सम्-वर्ष॑ते (33)।
स्वाहा॑ऽनु॒वर्ष॑ते । अ॒नु॒वर्ष॑ते॒ स्वाहा᳚ । अ॒नु॒वर्॑?षत॒ इत्य॑नु-वर्ष॑ते । स्वाहा॑ शिकायिष्य॒ते । शी॒का॒यि॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ शीकाय॒ते । शी॒का॒य॒ते स्वाहा᳚ । शी॒का॒य॒त इति॑ शीक-य॒ते । स्वाहा॑ शीकि॒ताय॑ । शी॒कि॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ प्रोषिष्य॒ते । प्रो॒षि॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ प्रुष्णु॒ते । प्रु॒ष्णु॒ते स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ परिप्रुष्ण॒ते । प॒रि॒प्रु॒ष्ण॒ते स्वाहा᳚ । प॒रि॒प्रु॒ष्ण॒त इति॑ परि-प्रुष्ण॒ते । स्वाहो᳚द्ग्रहीष्य॒ते । उ॒द्ग्र॒ही॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । उ॒द्ग॒ही॒ष्य॒त इत्यु॑त्-ग्र॒ही॒ष्य॒ते । स्वाहो᳚द्गृह्ण॒ते । उ॒द्गृ॒ह्ण॒ते स्वाहा᳚ । उ॒द्गृ॒ह्ण॒त इत्यु॑त्-गृ॒ह्ण॒ते । स्वाहोद्गृ॑हीताय । उद्गृ॑हीताय॒ स्वाहा᳚ । उद्गृ॑हीता॒येत्युत्-गृ॒ही॒ता॒य॒ । स्वाहा॑ विप्लोष्य॒ते । वि॒प्लो॒ष्य॒ते स्वाहा᳚ । वि॒ष्लो॒ष्य॒त इति॑ वि-प्लो॒ष्य॒ते । स्वाहा॑ वि॒प्लव॑मानाय । वि॒प्लव॑मानाय॒ स्वाहा᳚ । वि॒प्लव॑माना॒येति॑ वि-प्लव॑मानाय । स्वाहा॒ विप्लु॑ताय । विप्लु॑ताय॒ स्वाहा᳚ । विप्लु॑ता॒येति॒ वि-प्लु॒ता॒य॒ । स्वाहा॑ऽऽतफ्स्य॒ते । आ॒त॒फ्स्य॒ते स्वाहा᳚ । आ॒त॒फ्स्य॒त इत्या᳚-त॒फ्स्य॒ते । स्वाहा॒ऽऽतप॑ते । आ॒तप॑ते॒ स्वाहा᳚ । आ॒त॑पत॒ इत्या᳚-तप॑ते । स्वाहो॒ग्रम् । उ॒ग्रमा॒तप॑ते । आ॒तप॑ते॒ स्वाहा᳚ । आ॒तप॑त॒ इत्या᳚-तप॑ते । स्वाह॒र्ग्भ्यः । ऋ॒ग्भ्यस्स्वाहा᳚ । ऋ॒ग्भ्य इत्यृ॑क्-भ्यः । स्वाहा॒ यजु॑र्भ्यः । यजु॑र्भ्य॒स्स्वाहा᳚ । यजु॑र्भ्य॒ इति॒ यजुः॑-भ्यः॒ । स्वाहा॒ साम॑भ्यः । साम॑भ्य॒स्स्वाहा᳚ । साम॑भ्य॒ इति॒ साम॑-भ्यः॒ । स्वाहाऽङ्गि॑रोभ्यः । अङ्गि॑रोभ्य॒स्स्वाहा᳚ । अङ्गि॑रोभ्य॒ इत्यङ्गि॑रः-भ्यः॒ । स्वाहा॒ वेदे᳚भ्यः । वेदे᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ गाथा᳚भ्यः । गाथा᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ नाराश॒ꣳ॒सीभ्यः॑ । ना॒रा॒श॒ꣳ॒सीभ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ रेभी᳚भ्यः । रेभी᳚भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्यै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (34) ॥
द॒त्वते॒ स्वाहा᳚। स्वाहा॑ऽद॒न्तका॑य । अ॒द॒न्तका॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ प्रा॒णिने᳚ । प्रा॒णिने॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ऽप्रा॒णाय॑ । अ॒प्रा॒णाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ मुख॑वते । मुख॑वते॒ स्वाहा᳚ । मुख॑वत॒ इति॒ मुख॑-व॒ते॒ । स्वाहा॑ऽमु॒खाय॑ । अ॒मु॒खाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ नासि॑कवते । नासि॑कवते॒ स्वाहा᳚ । नासि॑कवत॒ इति॒ नासि॑क-व॒ते॒ । स्वाहा॑ऽनासि॒काय॑ । अ॒ना॒सि॒काय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ऽख्ष॒ण्वते᳚ । अ॒ख्ष॒ण्वते॒ स्वाहा᳚ । अ॒ख्ष॒ण्वत॒ इत्य॑ख्षण्-वते᳚ । स्वाहा॑ऽन॒ख्षिका॑य । अ॒न॒ख्षिका॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ क॒र्णिने᳚ । क॒र्णिने॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ऽक॒र्णका॑य । अ॒क॒र्णका॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ शीर्ष॒ण्वते᳚ । शी॒र्॒ष॒ण्वते॒ स्वाहा᳚ । शी॒र्॒ष॒ण्वत॒ इति॑ शीर्षण्-वते᳚ । स्वाहा॑ऽशी॒र्॒?षका॑य । अ॒शी॒र्॒?षका॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ प॒द्वते᳚ । प॒द्वते॒ स्वाहा᳚ । प॒द्वत॒ इति॑ पत्-वते᳚ । स्वाहा॑ऽपा॒दका॑य । अ॒पा॒दका॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ प्राण॒ते । प्रा॒ण॒ते स्वाहा᳚ । प्रा॒ण॒त इति॑ प्र-अ॒न॒ते । स्वाहाऽप्रा॑णते । अप्रा॑णते॒ स्वाहा᳚ । अप्रा॑णत॒ इत्यप्र॑-अ॒न॒ते॒ । स्वाहा॒ वद॑ते । वद॑ते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहाऽव॑दते । अव॑दते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ पश्य॑ते । पश्य॑ते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहाऽप॑श्यते । अप॑श्यते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ शृण्व॒ते । शृ॒ण्व॒ते स्वाहा᳚ । स्वाहाऽशृ॑ण्वते । अशृ॑ण्वते॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ मन॒स्विने᳚ । म॒न॒स्विने॒ स्वाहा᳚ (35)।स्वाहा॑ऽम॒नसे᳚।
अ॒म॒नसे॒ स्वाहा᳚। स्वाहा॑ रेत॒स्विने᳚ । रे॒त॒स्विने॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ऽरे॒तस्का॑य । अ॒रे॒तस्का॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒रे॒तस्का॒येत्य॑रे॒तः-का॒य॒ । स्वाहा᳚ प्र॒जाभ्यः॑ । प्र॒जाभ्य॒स्स्वाहा᳚ । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र-जाभ्यः॑ । स्वाहा᳚ प्र॒जन॑नाय । प्र॒जन॑नाय॒ स्वाहा᳚ । प्र॒जन॑ना॒येति॑ प्र-जन॑नाय । स्वाहा॒ लोम॑वते । लोम॑वते॒ स्वाहा᳚ । लोम॑वत॒ इति॒ लोम॑-व॒ते॒ । स्वाहा॑ऽलो॒मका॑य । अ॒लो॒मका॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ त्व॒चे । त्व॒चे स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽत्वक्का॑य । अ॒त्वक्का॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ चर्म॑ण्वते । चर्म॑ण्वते॒ स्वाहा᳚ । चर्म॑ण्वत॒ इति॒ चर्मण्॑-व॒ते॒ । स्वाहा॑ऽच॒र्मका॑य । अ॒च॒र्मका॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ लोहि॑तवते । लोहि॑तवते॒ स्वाहा᳚ । लोहि॑तवत॒ इति॒ लोहि॑त-व॒ते॒ । स्वाहा॑ऽलोहि॒ताय॑ । अ॒लो॒हि॒ताय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ माꣳस॒न्वते᳚ । मा॒ꣳ॒स॒न्वते॒ स्वाहा᳚ । मा॒ꣳ॒स॒न्वत॒ इति॑ माꣳसन्-वते᳚ । स्वाहा॑ऽमा॒ꣳ॒सका॑य । अ॒मा॒ꣳ॒सका॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ स्नाव॑भ्यः । स्नाव॑भ्य॒स्स्वाहा᳚ । स्नाव॑भ्य॒ इति॒ स्नाव॑-भ्यः॒ । स्वाहा᳚ऽस्ना॒वका॑य । अ॒स्ना॒वका॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा᳚ऽस्थ॒न्वते᳚ । अ॒स्थ॒न्वते॒ स्वाहा᳚ । अ॒स्थ॒न्वत॒ इत्य॑स्थन्-वते᳚ । स्वाहा॑ऽन॒स्थिका॑य । अ॒न॒स्थिका॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ मज्ज॒न्वते᳚ । म॒ज्ज॒न्वते॒ स्वाहा᳚ । म॒ज्ज॒न्वत॒ इति॑ मज्जन्-वते᳚ । स्वाहा॑ऽम॒ज्जका॑य । अ॒म॒ज्जका॑य॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽङ्गिने᳚ । अ॒ङ्गिने॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॑ऽन॒ङ्गाय॑ । अ॒न॒ङ्गाय॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ऽऽत्मने᳚ । आ॒त्मने॒ स्वाहा᳚ । स्वाहाऽना᳚त्मने । अना᳚त्मने॒ स्वाहा᳚ । स्वाहा॒ सर्व॑स्मै । सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (36) ॥
कस्त्वा᳚ । त्वा॒ यु॒न॒क्ति॒ । यु॒न॒क्ति॒ सः । स त्वा᳚ । त्वा॒ यु॒न॒क्तु॒ । यु॒न॒क्तु॒ विष्णुः॑ । विष्णु॑स्त्वा । त्वा॒ यु॒न॒क्तु॒ । यु॒न॒क्त्व॒स्य । अ॒स्य य॒ज्ञस्य॑ । य॒ज्ञस्यर्द्ध्यै᳚ । ऋद्ध्यै॒ मह्य᳚म् । मह्य॒ꣳ॒ सन्न॑त्यै । सन्न॑त्या अ॒मुष्मै᳚ । सन्न॑त्या॒ इति॒ सम्-न॒त्यै॒ । अ॒मुष्मै॒ कामा॑य । कामा॒यायु॑षे । आयु॑षे त्वा । त्वा॒ प्रा॒णाय॑ । प्रा॒णाय॑ त्वा । प्रा॒णायेति॑ प्र-अ॒नाय॑ । त्वा॒ऽपा॒नाय॑ । अ॒पा॒नाय॑ त्वा । अ॒पा॒नायेत्य॑प- अ॒नाय॑ । त्वा॒ व्या॒नाय॑ । व्या॒नाय॑ त्वा । व्या॒नायेति॑ वि-अ॒नाय॑ । त्वा॒ व्यु॑ष्ट्यै । व्यु॑ष्ट्यै त्वा । व्यु॑ष्ट्या॒ इति॒ वि-उ॒ष्ट्यै॒ । त्वा॒ र॒य्यै । र॒य्यै त्वा᳚ । त्वा॒ राध॑से । राध॑से त्वा । त्वा॒ घोषा॑य । घोषा॑य त्वा । त्वा॒ पोषा॑य । पोषा॑य त्वा । त्वा॒ऽऽरा॒द्घो॒षाय॑ । आ॒रा॒द्घो॒षाय॑ त्वा । आ॒रा॒द्घोषायेत्या॑रात्-घो॒षाय॑ । त्वा॒ प्रच्यु॑त्यै । प्रच्यु॑त्यै त्वा । प्रच्यु॑त्या॒ इति॒ प्र-च्यु॒त्यै॒ । त्वेति॑ त्वा (37) ॥13॥
अ॒ग्नये॑ गाय॒त्राय॑ । गा॒य॒त्राय॑ त्रि॒वृते᳚ । त्रि॒वृते॒ राथ॑न्तराय । त्रि॒वृत॒ इति॑ त्रि-वृते᳚ । राथ॑न्तराय वास॒न्ताय॑ । राथ॑न्ततरा॒येति॒ राथं᳚-त॒रा॒य॒ । वा॒स॒न्ताया॒ष्टाक॑पालः । अ॒ष्टाक॑पाल॒ इन्द्रा॑य । अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा-क॒पा॒लः॒ । इन्द्रा॑य॒ त्रैष्टु॑भाय । त्रैष्टु॑भाय पञ्चद॒शाय॑ । प॒ञ्च॒द॒शाय॒ बार्ह॑ताय । प॒ञ्च॒द॒शायेति॑ पञ्च-द॒शाय॑ । बार्ह॑ताय॒ ग्रैष्मा॑य । ग्रैष्मा॒यैका॑दशकपालः । एका॑दशकपालो॒ विश्वे᳚भ्यः । एका॑दशकपाल॒ इत्येका॑दश-क॒पा॒लः॒ । विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्यो॒ जाग॑तेभ्यः । जाग॑तेभ्यस्सप्तद॒शेभ्यः॑ । स॒प्त॒द॒शेभ्यो॑ वैरू॒पेभ्यः॑ । स॒प्त॒द॒शेभ्य॒ इति॑ सप्त-द॒शेभ्यः॑ । वै॒रू॒पेभ्यो॒ वार्षि॑केभ्यः । वार्षि॑केभ्यो॒ द्वाद॑शकपालः । द्वाद॑शकपालो मि॒त्रावरु॑णाभ्याम् । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒लः॒ । मि॒त्रावरु॑णाभ्या॒मानु॑ष्टुभाभ्याम् । मि॒त्रावरु॑णाभ्या॒मिति॑ मि॒त्रा-वरु॑णाभ्याम् । आनु॑ष्टुभाभ्यामेकवि॒ꣳ॒शाभ्या᳚म् । आनु॑ष्टुभाभ्या॒मित्यानु॑-स्तु॒भा॒भ्या॒म् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शाभ्याँ᳚व्वैरा॒जाभ्या᳚म् । ए॒क॒वि॒ꣳ॒शाभ्या॒मित्ये॑कवि॒ꣳ॒शाभ्या᳚म् । वै॒रा॒जाभ्याꣳ॑ शार॒दाभ्या᳚म् । शा॒र॒दाभ्या᳚म्पय॒स्या᳚ । प॒य॒स्या॑ बृह॒स्पत॑ये । बृह॒स्पत॑ये॒ पाङ्क्ता॑य । पाङ्क्ता॑य त्रिण॒वाय॑ । त्रि॒ण॒वाय॑ शाक्व॒राय॑ । त्रि॒ण॒वा॒येति॑ त्रि-न॒वाय॑ । शा॒क्व॒राय॒ हैम॑न्तिकाय । हैम॑न्तिकाय च॒रुः । च॒रुस्स॑वि॒त्रे । स॒वि॒त्र आ॑तिच्छन्द॒साय॑ । आ॒ति॒च्छ॒न्द॒साय॑ त्रयस्त्रि॒ꣳ॒शाय॑ । आ॒ति॒च्छ॒न्द॒सायेत्या॑ति-छ॒न्द॒साय॑ । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शाय॑ रैव॒ताय॑ । त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शा॒येति॑ त्रयः-त्त्रि॒ꣳ॒शाय॑ । रै॒व॒ताय॑ शैशि॒राय॑ । शै॒शि॒राय॒ द्वाद॑शकपालः । द्वाद॑शकपा॒लोऽदि॑त्यै । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒लः॒ । अदि॑त्यै॒ विष्णु॑पत्न्यै । विष्णु॑पत्न्यै च॒रु । विष्णु॑पत्न्या॒ इति॒ विष्णु॑-प॒त्न्यै॒ । च॒रुर॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॑ । वै॒श्वा॒न॒राय॒ द्वाद॑शकपालः । द्वाद॑शकपा॒लोऽनु॑मत्यै । द्वाद॑शकपाल इति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒लः॒ । अनु॑मत्यै च॒रुः । अनु॑मत्या॒ इत्यनु॑-म॒त्यै॒ । च॒रु का॒यः । का॒य एक॑कपालः । एक॑कपाल॒ इत्येक॑-क॒पा॒लः॒ (38) ॥
यो वै। वा अ॒ग्नौ । अ॒ग्नाव॒ग्निः । अ॒ग्नि प्र॑ह्रि॒यते᳚ । प्र॒ह्रि॒यते॒ यः । प्र॒ह्रि॒यत॒ इति॑ प्र-ह्रि॒यते᳚ । यश्च॑ । च॒ सोमः॑ । सोमो॒ राजा᳚ । राजा॒ तयोः᳚ । तयो॑रे॒षः । ए॒ष आ॑ति॒थ्यम् । आ॒ति॒थ्यँय्यत् । यद॑ग्नीषो॒मीयः॑ । अ॒ग्नी॒षो॒मीयोऽथ॑ । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॒ इत्य॑ग्नी-सो॒मीयः॑ । अथै॒षः । ए॒ष रु॒द्रः । रु॒द्रो यः । यश्ची॒यते᳚ । ची॒यते॒ यत् । यथ्सञ्चि॑ते । सञ्चि॑ते॒ऽग्नौ । सञ्चि॑त॒ इति॒ सम्-चि॒ते॒ । अ॒ग्नावेतानि॑ । ए॒तानि॑ ह॒वीꣳषि॑ । ह॒वीꣳषि॒ न । न नि॒र्वपे᳚त् । नि॒र्वपे॑दे॒षः । नि॒र्वपे॒दिति॑ निः-वपे᳚त् । ए॒ष ए॒व । ए॒व रु॒द्रः । रु॒द्रोऽशा᳚न्तः । अशा᳚न्त उपो॒त्थाय॑ । उ॒पो॒त्थाय॑ प्र॒जाम् । उ॒पो॒त्थायेत्यु॑प-उ॒त्थाय॑ । प्र॒जाम्प॒शून् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प॒शून्यज॑मानस्य । यज॑मानस्या॒भि । अ॒भि म॑न्येत । म॒न्ये॒त॒ यत् । यथ्सञ्चि॑ते । सञ्चि॑ते॒ऽग्नौ । सञ्चि॑त॒ इति॒ सम्-चि॒ते॒ । अ॒ग्नावेतानि॑ । ए॒तानि॑ ह॒वीꣳषि॑ । ह॒वीꣳषि॑ नि॒र्वप॑ति । नि॒र्वप॑ति भाग॒धेये॑न । नि॒र्वप॒तीति॑ निः-वप॑ति । भा॒ग॒धेये॑नै॒व । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ꣳ॒ श॒म॒य॒ति॒ । श॒म॒य॒ति॒ न । नास्य॑ । अ॒स्य॒ रु॒द्रः । रु॒द्रो शा᳚न्तः (39)।अशा᳚न्त उपो॒त्थाय॑।
उ॒पो॒त्थाय॑ प्र॒जाम्। उ॒पो॒त्थायेत्यु॑प-उ॒त्थाय॑ । प्र॒जाम्प॒शून् । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प॒शून॒भि । अ॒भि म॑न्यते । म॒न्य॒ते॒ दश॑ । दश॑ ह॒वीꣳषि॑ । ह॒वीꣳषि॑ भवन्ति । भ॒व॒न्ति॒ नव॑ । नव॒ वै । वै पुरु॑षे । पुरु॑षे प्रा॒णाः । प्रा॒णानाभिः॑ । प्रा॒णा इति॑ प्र-अ॒नाः । नाभि॑र्दश॒मी । द॒श॒मी प्रा॒णान् । प्रा॒णाने॒व । प्रा॒णानिति॑ प्र-अ॒नान् । ए॒व यज॑माने । यज॑माने दधाति । द॒धा॒त्यथो᳚ । अथो॒ दशा᳚ख्षरा । अथो॒ इत्यथो᳚ । दशा᳚ख्षरा वि॒राट् । दशा᳚ख्ष॒रेति॒ दश॑-अ॒ख्ष॒रा॒ । वि॒राडन्न᳚म् । वि॒राडिति॑ वि-राट् । अन्नँ॑व्वि॒राट् । वि॒राड्वि॒राजि॑ । वि॒राडिति॑ वि-राट् । वि॒राज्ये॒व । वि॒राजीति॑ वि-राजि॑ । ए॒वान्नाद्ये᳚ । अ॒न्नाद्ये॒ प्रति॑ । अ॒न्नाद्य॒ इत्य॑न्न-अद्ये᳚ । प्रति॑ तिष्ठति । ति॒ष्ठ॒त्यृ॒तुभिः॑ । ऋ॒तुभि॒र्वै । ऋ॒तिभि॒रित्यृ॒तु-भिः॒ । वा ए॒षः । ए॒ष छन्दो॑भिः । छनो॑भि॒स्स्तोमैः᳚ । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । स्तोमै॑ पृ॒ष्ठैः । पृ॒ष्ठैश्चे॑त॒व्यः॑ । चे॒त॒व्य॑ इति॑ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्यत् । यदे॒तानि॑ । ए॒तानि॑ ह॒वीꣳषि॑ । ह॒वीꣳषि॑ नि॒र्वप॑ति । नि॒र्वप॑त्यृ॒तुभिः॑ । नि॒र्वप॒तीति॑ निः-वप॑ति । ऋ॒तुभि॑रे॒व । ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒भ-भिः॒ । ए॒वैन᳚म् । ए॒न॒ञ्छन्दो॑भिः । छन्दो॑भि॒स्स्तोमैः᳚ । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । स्तोमैः᳚ पृ॒ष्ठैः । पृ॒ष्ठैश्चि॑नुते । चि॒नु॒ते॒ दिशः॑ । दिश॑स्सुषुवा॒णेन॑ (40)।सु॒षु॒वा॒णेना॑भि॒जित्याः᳚।
अ॒भि॒जित्या॒ इति॑। अ॒भि॒जित्या॒ इत्य॑भि-जित्याः᳚ । इत्या॑हुः । आ॒हु॒र्यत् । यदे॒तानि॑ । ए॒तानि॑ह॒वीꣳषि॑ । ह॒वीꣳषि॑ नि॒र्वप॑ति । नि॒र्वप॑ति दि॒शाम् । नि॒र्वपतीति॑ निः-वप॑ति । दि॒शाम॒भिजि॑त्यै । अ॒भिजि॑त्या ए॒तया᳚ । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि- जि॒त्यै॒ । ए॒तया॒ वै । वा इन्द्र᳚म् । इन्द्र॑न्दे॒वाः । दे॒वा अ॑याजयन् । अ॒या॒ज॒य॒न्तस्मा᳚त् । तस्मा॑दिन्द्रस॒वः । इ॒न्द्र॒स॒व ए॒तया᳚ । इ॒न्द्र॒स॒व इती᳚न्द्र-स॒वः । ए॒तया॒ मनु᳚म् । मनु॑म्मनु॒ष्याः᳚ । म॒नु॒ष्या᳚स्तस्मा᳚त् । तस्मा᳚न्मनुस॒वः । म॒नु॒स॒वो यथा᳚ । म॒नु॒स॒व इति॑ मनु-स॒वः । यथेन्द्रः॑ । इन्द्रो॑ दे॒वाना᳚म् । दे॒वानाँ॒य्यथा᳚ । यथा॒ मनुः॑ । मनु॑र्मनु॒ष्या॑णाम् । म॒नु॒ष्याणा॑मे॒वम् । ए॒वम्भ॑वति । भ॒व॒ति॒ यः । य ए॒वम् । ए॒वँव्वि॒द्वान् । वि॒द्वाने॒तया᳚ । ए॒तयेष्ट्या᳚ । इष्ट्या॒ यज॑ते । यज॑ते॒ दिग्व॑तीः । दिग्व॑ती पुरोनुवा॒क्याः᳚ । दिग्व॑ती॒रिति॒ दिक्-व॒तीः॒ । पु॒रो॒नु॒वाक्या॑ भवन्ति । पु॒रो॒नु॒वाक्या॑ इति॑ पुरः-अ॒नु॒वाक्याः᳚ । भ॒व॒न्ति॒ सर्वा॑साम् । सर्वा॑सान्दि॒शाम् । दि॒शाम॒बि॑जित्यै । अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि-जि॒त्यै॒ (41) ॥
य प्रा॑ण॒तः । प्रा॒ण॒तो नि॑मिष॒तः । प्रा॒ण॒त इति॑-अ॒न॒तः । नि॒मि॒ष॒तो म॑हि॒त्वा । नि॒मि॒ष॒त इति॑ नि-मि॒ष॒तः । म॒हि॒त्वैकः॑ । म॒हि॒त्वेति॑ महि-त्वा । एक॒ इत् । इद्राजा᳚ । राजा॒ जग॑तः । जग॑तो ब॒भूव॑ । ब॒भूवेति॑ ब॒भूव॑ ॥ य ईशे᳚ । ईशे॑ अ॒स्य । अ॒स्य द्वि॒पदः॑ । द्वि॒पद॒श्चतु॑ष्पदः । द्वि॒पद॒ इति॑ द्वि-पदः॑ । चतु॑ष्पद॒ कस्मै᳚ । चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑-प॒दः॒ । कस्मै॑ दे॒वाय॑ । दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ विधेम । वि॒धे॒मेति॑ विधेम ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये त्वा । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । त्वा॒ जुष्ट᳚म् । जुष्ट॑ङ्गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मि॒ तस्य॑ । तस्य॑ ते । ते॒ द्यौः । द्यौर्म॑हि॒मा । म॒हि॒मा नख्ष॑त्राणि । नख्ष॑त्राणि रू॒पम् । रू॒पमा॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्यस्ते᳚ । ते॒ तेजः॑ । तेज॒स्तस्मै᳚ । तस्मै᳚ त्वा । त्वा॒ म॒हि॒म्ने । म॒हि॒म्ने प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (42) ॥16॥
य आ᳚त्म॒दाः । आ॒त्म॒दा ब॑ल॒दाः । आ॒त्म॒दा इत्या᳚त्म-दाः । ब॒ल॒दा यस्य॑ । ब॒ल॒दा इति॑ बल-दाः । यस्य॒ विश्वे᳚ । विश्व॑ उ॒पास॑ते । उ॒पास॑ते प्र॒शिष᳚म् । उ॒पास॑त॒ इत्यु॑प-आस॑ते । प्र॒शिषँ॒य्यस्य॑ । प्र॒शिष॒मिति॑ प्र-शिष᳚म् । यस्य॑ दे॒वाः । दे॒वा इति॑ दे॒वाः ॥ यस्य॑ छा॒या । छा॒याऽमृत᳚म् । अ॒मृतँ॒य्यस्य॑ । यस्य॑ मृ॒त्युः । मृ॒त्यु कस्मै᳚ । कस्मै॑ दे॒वाय॑ । दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚ । ह॒विषा॑ विधेम । वि॒धे॒मेति॑ विधेम ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि । उ॒प॒या॒म गृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म-गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये त्वा । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । त्वा॒ जुष्ट᳚म् । जुष्ट॑ङ्गृह्णामि । गृ॒ह्णा॒मि॒ तस्य॑ । तस्य॑ ते । ते॒ पृ॒थि॒वी । पृ॒थि॒वी म॑हि॒मा । म॒हि॒मौष॑धयः । ओष॑धयो वन॒स्पत॑यः । वन॒स्पत॑यो रू॒पम् । रू॒पम॒ग्निः । अ॒ग्निस्ते᳚ । ते॒ तेजः॑ । तेज॒ स्तस्मै᳚ । तस्मै᳚ त्वा । त्वा॒ म॒हि॒म्ने । म॒हि॒म्ने प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ (43) ॥
आ ब्रह्मन्न्॑ । ब्रह्म॑न्ब्राह्म॒णः । ब्रा॒ह्म॒णो ब्र॑ह्मवर्च॒सी । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी जा॑यताम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सी । जा॒य॒ता॒मा । आस्मिन् । अ॒स्मिन्रा॒ष्ट्रे । रा॒ष्ट्रे रा॑ज॒न्यः॑ । रा॒जन्य॑ इष॒व्यः॑ । इ॒ष॒व्य॑श्शूरः॑ । शूरो॑ महार॒थः । म॒हा॒र॒थो जा॑यताम् । म॒हा॒र॒थ इति॑ महा-र॒थः । जा॒य॒ता॒न्दोग्ध्री᳚ । दोग्ध्री॑ धे॒नुः । धे॒नुर्वोडा᳚ । वोढा॑ऽन॒ड्वान् । अ॒न॒ड्वाना॒शुः । आ॒शुस्सप्तिः॑ । सप्ति॒ पुर॑न्धिः । पुर॑न्धि॒र्योषा᳚ । योषा॑ जि॒ष्णुः । जि॒ष्णूर॑थे॒ष्ठाः । र॒थे॒ष्ठास्स॒भेयः॑ । र॒थे॒ष्ठा इति॑ रथे-स्थाः । स॒भेयो॒ युवा᳚ । युवा । आस्य । अ॒स्य यज॑मानस्य । यज॑मानस्य वी॒रः । वी॒रो जा॑यताम् । जा॒य॒ता॒न्नि॒का॒मेनि॑कामे । नि॒का॒मेनि॑कामे नः । नि॒का॒मेनि॑काम॒ इति॑ निका॒मे-नि॒का॒मे॒ । न॒ प॒र्जन्यः॑ । प॒र्जन्यो॑ वर्षतु । व॒र्॒ष॒तु॒ फ॒लिन्यः॑ । फ॒लिन्यो॑ नः । न॒ ओष॑धयः । ओष॑धय पच्यन्ताम् । प॒च्य॒न्ताँ॒य्यो॒ग॒ख्षे॒मः । यो॒ग॒ख्षे॒मो नः॑ । यो॒ग॒ख्षे॒म इति॑ योग-ख्षे॒म । न॒ क॒ल्प॒ता॒म्॒ । क॒ल्प॒ता॒मिति॑ कल्पताम् (44) ॥
“आऽक्रान्॑। अ॒क्रा॒न्॒, वा॒जी । वा॒जी पृ॑थि॒वीम् । पृ॒थि॒वी म॒ग्निम् । अ॒ग्निँय्युज᳚म् । युज॑मकृत । अ॒कृ॒त॒ वा॒जी । वा॒ज्यर्वा᳚ । अर्वा । आऽक्रान्॑ । आ॒क्रा॒न्॒, वा॒जी । वा॒ज्य॑न्तरिख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षँव्वा॒युम् । वा॒युँय्युज᳚म् । युज॑मकृत । अ॒कृ॒त॒ वा॒जी । वा॒ज्यर्वा᳚ । अर्वा॒द्याम् । द्याँव्वा॒जी । वा॒ज्या । आऽक्रं॑स्त । अ॒क्र॒ं॒स्त॒ सूर्य᳚म् । सूर्यँ॒य्युज᳚म् । युज॑मकृत । अ॒कृ॒त॒ वा॒जी । वा॒ज्यर्वा᳚ । अर्वा॒ग्निः । अ॒ग्निस्ते᳚ । ते॒ वा॒जि॒न्॒ । वा॒जि॒न्॒, युङ्ग् । युङ्गनु॑ । अनु॑ त्वा । त्वा । आर॑भे । र॒भे॒ स्व॒स्ति । स्व॒स्ति मा᳚ । मा॒ सम् । सम्पा॑रय । पा॒र॒य॒ वा॒युः । वा॒युस्ते᳚ । ते॒ वा॒जि॒न्न्॒ । वा॒जि॒न्न्॒युङ्ग् । युङ्गनु॑ । अनु॑ त्वा । त्वा । आर॑भे । र॒भे॒ स्व॒स्ति॒ । स्व॒स्ति मा᳚ । मा॒ सम्।सम्पा॑रय।”
“पा॒र॒या॒दि॒त्यः। आ॒दि॒त्यस्ते᳚ । ते॒ वा॒जि॒न्न्॒ । वा॒जि॒न्॒, युङ्ग् । युङ्गनु॑ । अनु॑ त्वा । त्वा । आ र॑भे । र॒भे॒ स्व॒स्ति । स्व॒स्ति मा᳚ । मा॒ सम् । सम्पा॑रय । पा॒र॒य॒ प्रा॒ण॒धृक् । प्रा॒ण॒धृग॑सि । प्रा॒ण॒धृगिति॑ प्राण-धृक् । अ॒सि॒ प्रा॒णम् । प्रा॒णम्मे᳚ । प्रा॒णमिति॑ प्र-अ॒नम् । मे॒ दृ॒ꣳ॒ह॒ । दृ॒ꣳ॒ह॒ व्या॒न॒धृ॒क् । व्या॒न॒धृग॑सि । व्या॒न॒धृगिति॑ व्यान-धृक् । अ॒सि॒ व्या॒नम् । व्या॒नम्मे᳚ । व्या॒नमिति॑ वि-अ॒नम् । मे॒ दृ॒ꣳ॒ह॒ । दृ॒ꣳ॒हा॒पा॒न॒धृक् । अ॒पा॒न॒धृग॑सि । अ॒पा॒न॒धृगित्य॑पान-धृक् । अ॒स्य॒पा॒नम् । अ॒पा॒नम्मे᳚ । अ॒पा॒नमित्य॑प-अ॒नम् । मे॒ दृ॒ꣳ॒ह॒ । दृ॒ꣳ॒ह॒ चख्षुः॑ । चख्षु॑रसि । अ॒सि॒ चख्षुः॑ । चख्षु॒र्मयि॑ । मयि॑ धेहि । धे॒हि॒ श्रोत्र᳚म् । श्रोत्र॑मसि । अ॒सि॒ श्रोत्र᳚म् । श्रोत्र॒म्मयि॑ । मयि॑ धेहि । धे॒ह्यायुः॑ । आयु॑रसि । अ॒स्यायुः॑ । आयु॒र्मयि॑ । मयि॑ धेहि । धे॒हीति॑ धेहि (46) ॥”
“जज्ञि॒ बीज᳚म् । बीजँ॒व्वर्ष्टा᳚ । वर्ष्टा॑ प॒र्जन्यः॑ । प॒र्जन्य॒ पक्ता᳚ । पक्ता॑ स॒स्यम् । स॒स्यꣳ सु॑पिप्प॒लाः । सु॒पि॒प्प॒ला ओष॑धयः । सु॒पि॒प्प॒ला इति॑ सु-पि॒प्प॒लाः । ओष॑धयस्स्वधिचर॒णा । स्व॒धि॒च॒र॒णेयम् । स्व॒धि॒च॒र॒णेति॑ सु-अ॒धि॒च॒र॒णा । इ॒यꣳ सू॑पसद॒नः । सू॒प॒स॒द॒नो᳚ऽग्निः । सू॒प॒स॒द॒न इति॑ सु-उ॒प॒स॒द॒नः । अ॒ग्निस्स्व॑ध्य॒ख्षम् । स्व॒ध्य॒ख्षम॒न्तरि॑ख्षम् । स्व॒ध्य॒ख्षमिति॑ सु-अ॒ध्य॒ख्षम् । अ॒न्तरि॑ख्षꣳ सुपा॒वः । सु॒पा॒व पव॑मानः । सु॒पा॒व इति॑ सु-पा॒वः । पव॑मानस्सूपस्था॒ना । सू॒प॒स्था॒ना द्यौः । सू॒प॒स्था॒नेति॑ सु-उ॒प॒स्था॒ना । द्यौश्शि॒वम् । शि॒वम॒सौ । अ॒सौ तपन्न्॑ । तपन्॑, यथापू॒र्वम् । य॒था॒पू॒र्वम॑होरा॒त्रे । य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा-पू॒र्वम् । अ॒हो॒रा॒त्रे प॑ञ्चद॒शिनः॑ । अ॒हो॒रा॒त्रे इत्य॑हः-रा॒त्रेः । प॒ञ्च॒द॒शिनो᳚ऽर्धमा॒साः । प॒ञ्च॒द॒शिन॒ इति॑ पञ्च-द॒शिनः॑ । अ॒र्ध॒मा॒सास्त्रि॒ꣳ॒शिनः॑ । अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध- मा॒साः । त्रि॒ꣳ॒शिनो॒ मासाः᳚ । मासाः᳚ क्ल्॒प्ताः । क्ल्॒प्ता ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तव॑श्शा॒न्तः । शा॒न्तस्सँ॑व्वथ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः (47) ॥”
आ॒ग्ने॒यो᳚ऽष्टाक॑पालः । अ॒ष्टाक॑पालस्सौ॒म्यः । अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा-क॒पा॒लः॒ । सौ॒म्यश्च॒रुः । च॒रुस्सा॑वि॒त्रः । सा॒वि॒त्रो᳚ऽष्टाक॑पालः । अ॒ष्टाक॑पाल पौ॒ष्णः । अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा-क॒पा॒लः॒ । पौ॒ष्णश्च॒रुः । च॒रू रौ॒द्रः । रौ॒द्रश्च॒रुः । च॒रुर॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॑ । वै॒श्वा॒न॒राय॒ द्वाद॑शकपालः । द्वाद॑शकपालो मृगाख॒रे । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒लः॒ । मृ॒गा॒ख॒रे यदि॑ । मृ॒गा॒ख॒र इति॑ मृग- आ॒ख॒रे॒ । यदि॒ न । नागच्छे᳚त् । आ॒गच्छे॑द॒ग्नये᳚ । आ॒गच्छे॒दित्या᳚-गच्छे᳚त् । अ॒ग्नयेꣳ॑ हो॒मुचे᳚ । अ॒ꣳ॒हो॒मुचे॒ऽष्टाक॑पालः । अ॒ꣳ॒हो॒मुच॒ इत्यꣳ॑हः-मुचे᳚ । अ॒ष्टाक॑पालस्सौ॒र्यम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा-क॒पा॒लः॒ । सौ॒र्यम्पयः॑ । पयो॑ वाय॒व्यः॑ । वा॒य॒व्य॑ आज्य॑भागः । आज्य॑भाग॒ इत्याज्य॑-भा॒गः॒ (48) ॥21॥
अ॒ग्नयेꣳ॑ हो॒मुचे᳚ । अ॒ꣳ॒हो॒मुचे॒ऽष्टाक॑पालः । अ॒ꣳ॒हो॒मुच॒ इत्यꣳ॑हः-मुचे᳚ । अ॒ष्टाक॑पाल॒ इन्द्रा॑य । अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा-क॒पा॒लः॒ । इन्द्रा॑याꣳ हो॒मुचे᳚ । अ॒ꣳ॒हो॒मुच॒ एका॑दशकपालः । अ॒ꣳ॒हो॒मुच॒ इत्यꣳ॑हः-मुचे᳚ । एका॑दशकपालो मि॒त्रावरु॑णाभ्याम् । एका॑दशकपाल॒ इत्येका॑दश-क॒पा॒लः॒ । मि॒त्रावरु॑णाभ्यामागो॒मुग्भ्या᳚म् । मि॒त्रावरु॑णाभ्या॒मिति॑ मि॒त्रा-वरु॑णाभ्याम् । आ॒गो॒मुग्भ्या᳚म्पय॒स्या᳚ । आ॒गो॒मुग्भ्या॒मित्या॑गो॒मुक्-भ्या॒म् । प॒य॒स्या॑ वायोसावि॒त्रः । वा॒यो॒सा॒वि॒त्र आ॑गो॒मुग्भ्या᳚म् । वा॒यो॒सा॒वि॒त्र इति॑ वायो-सा॒वि॒त्रः । आ॒गो॒मुग्भ्या᳚ञ्च॒रुः । आ॒गो॒मुभ्या॒मित्या॑गो॒मुक्- भ्या॒म् । च॒रुर॒श्विभ्या᳚म् । अ॒श्विभ्या॑मागो॒मुग्भ्या᳚म् । अ॒श्विभ्या॒मित्य॒श्वि-भ्या॒म् । आ॒गो॒मुग्भ्या᳚न्धा॒नाः । आ॒गो॒मुग्भ्या॒मित्या॑गो॒मुक्-भ्या॒म् । धा॒नाम॒रुध्भ्यः॑ । म॒रुद्भ्य॑ एनो॒मुग्भ्यः॑ । म॒रुद्भ्य॒ इति॑ म॒रुत्-भ्यः॒ । ए॒नो॒मुग्भ्यस्स॒प्तक॑पालः । ए॒नो॒मुग्भ्य॒ इत्ये॑नो॒मुक्-भ्यः॒ । स॒प्तक॑पालो॒ विश्वे᳚भ्यः । स॒प्तक॑पाल॒ इति॑ स॒प्त-क॒पा॒लः॒ । विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्यः॑ । दे॒वेभ्य॑ एनो॒मुग्भ्यः॑ । ए॒नो॒मुग्भ्यो॒ द्वाद॑शकपालः । ए॒नो॒मुग्भ्य॒ इत्ये॑नो॒मुक्-भ्यः॒ । द्वाद॑शकपा॒लोनु॑मत्यै । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒लः॒ । अनु॑मत्यै च॒रुः । अनु॑मत्या॒ इत्यनु॑-म॒त्यै॒ । च॒रुर॒ग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॑ । वै॒श्वा॒न॒राय॒ द्वाद॑शकपालः । द्वाद॑शकपालो॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚म् । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श-क॒पा॒लः॒ । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑ मꣳहो॒मुग्भ्या᳚म् । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒मिति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वीभ्या᳚म् । अ॒ꣳ॒हो॒मुग्भ्या᳚न्द्विकपा॒लः । अ॒ꣳ॒हो॒ मुग्भ्या॒मित्यꣳ॑ हो॒मुक्-भ्या॒म् । द्वि॒क॒पा॒ल इति॑ द्वि-क॒पा॒लः (49) ॥22॥
अ॒ग्नये॒ सम्। सम॑नमत् । अ॒न॒म॒त्पृ॒थि॒व्यै । पृ॒थि॒व्यै सम् । सम॑नमत् । अ॒न॒म॒द्यथा᳚ । यथा॒ग्निः । अ॒ग्नि पृ॑थि॒व्या । पृ॒थि॒व्या स॒मन॑मत् । स॒मन॑मदे॒वम् । स॒मन॑म॒दिति॑ सम्-अन॑मत् । ए॒वम्मह्य᳚म् । मह्य॑म्भ॒द्राः । भ॒द्रास्सन्न॑तयः । सन्न॑तय॒स्सम् । सन्न॑तय॒ इति॒ सम्-न॒त॒यः॒ । सन्न॑मन्तु । न॒म॒न्तु॒ वा॒यवे᳚ । वा॒यवे॒ सम् । सम॑नमत् । अ॒न॒म॒द॒न्तरि॑ख्षाय । अ॒न्तरि॑ख्षाय॒ सम् । सम॑नमत् । अ॒न॒म॒द्यथा᳚ । यथा॑ वा॒युः । वा॒युर॒न्तरि॑ख्षेण । अ॒न्तरि॑ख्षेण॒ सूर्या॑य । सूर्या॑य॒ सम् । सम॑नमत् । अ॒न॒म॒द्दि॒वे । दि॒वे सम् । सम॑नमत् । अ॒न॒म॒द्यथा᳚ । यथा॒ सूर्यः॑ । सूर्यो॑ दि॒वा । दि॒वा च॒न्द्रम॑से । च॒न्द्रम॑से॒ सम् । सम॑नमत् । अ॒न॒म॒न्नख्ष॑त्रेभ्यः । नख्ष॑त्रेभ्य॒स्सम् । सम॑नमत् । अ॒न॒म॒द्यथा᳚ । यथा॑ च॒न्द्रमाः᳚ । च॒न्द्रमा॒ नख्ष॑त्रैः । नख्ष॑त्रै॒र्वरु॑णाय । वरु॑णाय॒ सम् । सम॑नमत् । अ॒न॒म॒द॒द्भ्यः । अ॒द्भ्य स्सम् । अ॒द्भ्य इत्य॑त्-भ्यः । सम॑नमत् । अ॒न॒म॒द्यथा।यथा॒ वरु॑णः।
वरु॑णो॒ऽद्भिः। अ॒द्भिस्साम्ने᳚ । अ॒द्भिरित्य॑त्- भिः । साम्ने॒ सम् । सम॑नमत् । अ॒न॒म॒दृ॒चे । ऋ॒चे सम् । सम॑नमत् । अ॒न॒म॒द्यथा᳚ । यथा॒ साम॑ । साम॒र्चा । ऋ॒चा ब्रह्म॑णे । ब्रह्म॑णे॒ सम् । सम॑नमत् । अ॒न॒म॒त्ख्ष॒त्राय॑ । ख्ष॒त्राय॒ सम् । सम॑नमत् । अ॒न॒म॒द्यथा᳚ । यथा॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑ ख्ष॒त्रेण॑ । ख्ष॒त्रेण॒ राज्ञे᳚ । राज्ञे॒ सम् । सम॑नमत् । अ॒न॒म॒द्वि॒शे । वि॒शे सम् । सम॑नमत् । अ॒न॒म॒द्यथा᳚ । यथा॒ राजा᳚ । राजा॑ वि॒शा । वि॒शा रथा॑य । रथा॑य॒ सम् । सम॑नमत् । अ॒न॒म॒दश्वे᳚भ्यः । अश्वे᳚भ्य॒स्सम् । सम॑नमत् । अ॒म॒न॒म॒द्यथा᳚ । यथा॒रथः॑ । रथोऽश्वैः᳚ । अश्वैः᳚ प्र॒जाप॑तये । प्र॒जाप॑तये॒ सम् । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा-प॒त॒ये॒ । सम॑नमत् । अ॒म॒न॒म॒द्भू॒तेभ्यः॑ । भू॒तेभ्य॒स्सम् । सम॑नमत् । अ॒न॒म॒द्यथा᳚ । यथा᳚ प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तिर्भू॒तैः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । भू॒तैस्स॒मन॑मत् । स॒मन॑मदे॒वम् । स॒मन॑म॒दिति॑ सम्-अन॑मत् । ए॒वम्मह्य᳚म् । मह्य॑म्भ॒द्राः । भ॒द्रास्सन्न॑तयः । सन्न॑तय॒स्सम् । सन्न॑तय॒ इति॒ सम्-न॒त॒यः॒ । सन्न॑मन्तु । न॒म॒न्त्विति॑ नमन्तु (51) ॥
ये ते᳚ । ते॒ पन्था॑नः । पन्था॑नस्सवितः । स॒वि॒त॒ पू॒र्व्यासः॑ । पू॒र्व्यासो॑ऽरे॒णवः॑ । अ॒रे॒णवो॒ वित॑ताः । वित॑ता अ॒न्तरि॑ख्षे । वित॑ता॒ इति॒ वि-त॒ताः॒ । अ॒न्तरि॑ख्ष॒ इत्य॒न्तरि॑ख्षे ॥ तेभि॑र्नः । नो॒ अ॒द्य । अ॒द्य प॒थिभिः॑ । प॒थिभि॑स्सु॒गेभिः॑ । प॒थिभि॒रिति॑ प॒थि-भिः॒ । सु॒गेभी॒ रख्ष॑ । सु॒गेभि॒रिति॑ सु-गेभिः॑ । रख्षा॑ च । च॒ नः॒ । नो॒ अधि॑ । अधि॑ च । च॒ दे॒व॒ । दे॒व॒ ब्रू॒हि॒ । ब्रू॒हीति॑ ब्रूहि ॥ नमो॒ऽग्नये᳚ । अ॒ग्नये॑ पृथिवि॒ख्षिते᳚ । पृ॒थि॒वि॒ख्षिते॑ लोक॒स्पृते᳚ । पृ॒थि॒वि॒ख्षित॒ इति॑ पृथिवि-ख्षिते᳚ । लो॒क॒स्पृते॑ लो॒कम् । लो॒क॒स्पृत॒ इति॑ लोक-स्पृते᳚ । लो॒कम॒स्मै । अ॒स्मै यज॑मानाय । यज॑मानाय धेहि । धे॒हि॒ नमः॑ । नमो॑ वा॒यवे᳚ । वा॒यवे᳚ऽन्तरिख्ष॒ख्षिते᳚ । अ॒न्त॒रि॒ख्षख्षिते॑ लोक॒स्पृते᳚ । अ॒न्त॒रि॒ख्ष॒ख्षित॒ इत्य॑न्तरिख्ष-ख्षिते᳚ । लो॒क॒स्पृते॑ लो॒कम् । लो॒क॒स्पृत॒ इति॑ लोक-स्पृते᳚ । लो॒कम॒स्मै । अ॒स्मै यज॑मानाय । यज॑मानाय धेहि । धे॒हि॒ नमः॑ । नम॒स्सूर्या॑य । सूर्या॑य दिवि॒ख्षिते᳚ । दि॒वि॒ख्षिते॑ लोक॒स्पृते᳚ । दि॒वि॒ख्षित॒ इति॑ दिवि-ख्षिते᳚ । लो॒क॒स्पृते॑ लो॒कम् । लो॒क॒स्पृत॒ इति॑ लोक-स्पृते᳚ । लो॒कम॒स्मै । अ॒स्मै यज॑मानाय । यजमानाय धेहि । धे॒हीति॑ धेहि (52) ॥
यो वै । वा अश्व॑स्य । अश्व॑स्य॒ मेध्य॑स्य । मेध्य॑स्य॒ शिरः॑ । शिरो॒ वेद॑ । वेद॑ शीर्ष॒ण्वान् । शी॒र्॒ष॒ण्वान्मेध्यः॑ । शी॒र्॒ष॒ण्वानिति॑ शीर्षण्-वान् । मेध्यो॑ भवति । भ॒व॒त्यु॒षाः । उ॒षा वै । वा अश्व॑स्य । अश्व॑स्य॒ मेध्य॑स्य । मेध्य॑स्य॒ शिरः॑ । शिर॒स्सूर्यः॑ । सूर्य॒श्चख्षुः॑ । चख्षु॒र्वातः॑ । वात॑ प्रा॒णः । प्रा॒णश्च॒न्द्रमाः᳚ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । च॒न्द्रमा॒श्श्रोत्र᳚म् । श्रोत्र॒न्दिशः॑ । दिश॒ पादाः᳚ । पादा॑ अवान्तरदि॒शा । अ॒वा॒न्त॒र॒दि॒शा पर्श॑वः । अ॒वा॒न्त॒र॒दि॒शा इत्य॑वान्तर-दि॒शाः । पर्श॑वोऽहोरा॒त्रे । अ॒हो॒रा॒त्रे नि॑मे॒षः । अ॒हो॒रा॒त्रे इत्य॑हः-रा॒त्रे । नि॒मे॒षो᳚ऽर्धमा॒साः । नि॒मे॒ष इति॑ निः-मे॒षः । अ॒र्ध॒मा॒सा पर्वा॑णि । अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध-मा॒साः । पर्वा॑णि॒ मासाः᳚ । मासा᳚ स्स॒न्धाना॑नि । स॒न्धाना᳚न्यृ॒तवः॑ । स॒न्धाना॒नीति॑ सम्-धाना॑नि । ऋ॒तवोऽङ्गा॑नि । अङ्गा॑नि सँव्वन्थ्स॒रः । सँ॒व्व॒थ्स॒र आ॒त्मा । सँ॒व्व॒थ्स॒र इति॑ सम्-व॒थ्स॒रः । आ॒त्मा र॒श्मयः॑ । र॒श्मय॒ केशाः᳚ । केशा॒ नख्ष॑त्राणि । नख्ष॑त्राणि रू॒पम् । रू॒पन्तार॑काः । तार॑का अ॒स्थानि॑ । अ॒स्थानि॒ नभः॑ । नभो॑ मा॒ꣳ॒सानि॑ । मा॒ꣳ॒सान्योष॑धयः । ओष॑धयो॒ लोमा॑नि । लोमा॑नि॒ वन॒स्पत॑यः । वन॒स्पत॑यो॒ वालाः᳚ । वाला॑ अ॒ग्निः । अ॒ग्निर्मुख᳚म् । मुखँ॑व्वैश्वान॒रः । वै॒श्वा॒न॒रो व्यात्त᳚म् । व्यात्तꣳ॑ (53)।